WAAROM WERD PIM FORTUYN DOOR VOLKERT VAN DER

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WAAROM WERD PIM FORTUYN DOOR VOLKERT VAN DER"

Transcriptie

1 WAAROM WERD PIM FORTUYN DOOR VOLKERT VAN DER Geschiedeniswerkstuk Groep 4 - L3m Algernon Ip-Vai-Ching Derek Otte Frans Deelen Rolf Tijssens

2 VOORWOORD In ons werkstuk gaat het om de vraag Waarom werd Pim Fortuyn door Volkert van der Graaf vermoord?. Om een duidelijk antwoord te geven op deze vraag, hebben wij de twee hoofdpersonen van ons werkstuk, Pim Fortuyn en Volkert van der Graaf, uitgediept. De eerdere bedreigingen en de dag van de aanslag zijn ook uitgewerkt. Tenslotte hebben we het proces en de verklaringen van Volkert gevolgd en ook in het werkstuk verwerkt. We hopen dat we de hoofdvraag kunnen beantwoorden. Dit is onze taakverdeling: Derek Otte Wie Was Pim Fortuyn? Rolf Tijssens Wie Was Volkert Van Der Graaf? Algernon Ip-Vai-Ching Hoe zag 6 Mei 2002 Eruit? Frans Deelen Waarom vermoordde Volkert Van Der Graaf Pim Fortuyn?

3 WIE WAS PIM FORTUYN? Derek Otte Inleiding In ons werkstuk heb ik gekozen voor de deelvraag Wie Was Pim Fortuyn?. Mijn deelonderwerpen zijn: Fortuyns jeugd, eerdere eerkzaamheden en zijn politieke carrière. Waarom haatten de andere lijsttrekkers hem en waarom mochten de kiezers hem zo graag? Hoe kan het dat één man in zo n korte tijd de verkiezingen spannender dan ooit maakt? Ik hoop dat u de antwoorden op deze vragen in dit deel zult vinden. Jeugd Wilhelmus Simon Petrus Fortuyn wordt op 19 februari 1948 geboren in Velsen, maar groeit op in het dorpje Driehuis, vlakbij IJmuiden. Zijn vader heet Hein en zijn moeder Toos. Verder heeft hij zes broers en zussen. Pim haat het saaie Driehuis, hij zegt later dat hij het Een aangeharkt dorp waar de meeste mensen Nederlands Hervormd zijn en kleine gezinnen hebben vond. Als dat zo is, valt het gezin Fortuyn uit de toon in het dorp. Het gezin is Rooms-Katholiek en best uit acht mensen.

4 Misschien zijn daarom de meningen over de familie Fortuyn in Driehuis verdeeld. De een vind dat de familie daar niet echt thuishoorde, de ander zegt dat ze juist helemaal bij het dorp hoorden. Pim Fortuyn als kleuter Het huis waar de familie Fortuyn in woont, staat in de chique PC Hooftlaan. Aan het einde van die laan staat de R.K. Engelmunduskerk, waar het gezin op zondag meestal naartoe gaat. De pastoor komt regelmatig langs bij de familie Fortuyn voor een glaasje wijn. Later zegt Pim in een interview met Ivo Niehe: Ik kan soms terugverlangen naar de tijd waarin het normaal was dat ik naar de kerk ging, er hangt vaak een serene sfeer die ik plezierig vind. De kerk speelt een belangrijke rol in zijn leven, maar van de katholieke basisschool waar hij op zit, walgt hij en zijn broer zegt hij in zijn boek Babyboomers : Mijn oudere broer is een lastig ventje dat net als ik niets moet hebben van katholieke spoken die nonnen worden genoemd. Zure vrouwen die volgens ons altijd stinken omdat ze zich niet wassen. Op hun schoot wil hij noch ik zitten. We worden er dan ook prompt naar behandeld, alsof we de duivel in eigen persoon zijn. Oud-buurtbewoners vinden Pim een apart en dromerig kind. Door veel mensen wordt hij Pam genoemd, omdat hij zo bekakt spreekt. Pim is anders dan de kinderen van zijn leeftijd. Hij gaat wel eens met zijn broers en wat vriendjes spelen in de duinen en bunkers ten westen van Driehuis, maar zit toch vaker alleen op zijn kamertje. Hij kijkt vaak naar buiten en bedenkt zijn eigen, veel mooiere wereld. Dat is op school te merken in zijn cijfers. Ze zijn niet heel slecht, maar aan de magere kant. Hij wordt er op de basisschool keihard voor gestraft. Na zijn basisschoolperiode wil Pim eigenlijk naar het gymnasium in de buurt. Maar omdat deze school protestant is, kiest hij voor het katholieke Mendel College in Haarlem-Noord. Daar beleeft hij een veel fijnere schooltijd. Elke dag gaat hij op de fiets naar de HBS. Hij is daar actief in de leerlingenraad, de debatingclub, de redactie van het schoolblad en de toneelclub. Hij komt er helemaal tot bloei.

5 Pim Fortuyn toen hij ongeveer achttien jaar was. In 1967 behaalt hij zijn diploma. Pim gaat studeren en verhuist naar Amsterdam. Hij studeert daar geschiedenis, sociologie, rechten en economie. Vier jaar later behaalt hij zijn doctoraal Sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ook is hij daar actief in de studentenbeweging, hij houdt van discussieren en debatteren. Eerdere Werkzaamheden Pim Fortuyn wordt in 1969 lid van de Protestants Christelijk Besturenraad. Van 1970 tot 1972 doceert hij aan Nijenrode in Breukelen. Vanaf 1972 werkt hij zestien jaar als docent in Groningen aan de faculteit Sociologie. Aan de Universiteit van Groningen promoveert hij in 1980 tot doctor in de Sociale Wetenschappen op de zware studie: Sociaal-economische politiek in Nederland Hij wil absoluut een vrouw en kinderen, maar ontdekt toch dat hij homoseksueel is. In zijn boek Babyboomers zegt hij dat deze ontdekking een bevrijding is. Pim Fortuyn op ongeveer 35-jarige leeftijd Hij verdient zijn geld als universitair hoofddocent sociaal-economische politiek/beleid. In 1986 is de professor-doctor part-timemedewerker van de Sociaal Economische Raad (SER).

6 Hij verhuist uit Groningen en gaat wonen in een klassieke villa in het centrum van Rotterdam. In 1988 wordt hij zelfstandig politiek-strategisch adviseur, en richt hij een eigen bureau op. Hij wordt aangetrokken als projectleider bij de invoering van de OV-jaarkaart, een van zijn succesvolste banen ( ). Tussen 1991 en 1995 was Pim bijzonder hoogleraar Arbeidsvoorwaarden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam,waardoor hij de zo fel begeerde titel professor mocht voeren. Verder was hij gastspreker, columnist en auteur van vele boeken, waaronder o.a. De Islamisering Van Onze Cultuur, Droomkabinet, De Verweesde Samenleving, Babyboomers en natuurlijk De Puinhopen Van 8 Jaar Paars, het boek waarin het programma van de LPF te lezen was. Enkele boeken van Pim Fortuyn. Als columnist van Elsevier, zijn laatste baan voor zijn politieke carrière, weet hij precies aan te geven wat de nederlandse regering fout doet. Hierdoor wordt hem vaak gevraagd of hij niets voelt voor de politiek. Pim bedankt elke keer, maar ergens begon er toch wat te broeien. Als kind had hij al het idee ooit baas van Nederland te worden. Hoewel deze dromen bij de meesten vaak afnemen, namen ze bij Pim juist toe. Politieke Carrière Pim gaat door met columns schrijven en verschijnt elke zondag in het programma Businnes Class, gepresenteerd door zijn goede vriend Harry Mens. Hij zegt dat hij zich steeds meer geroepen voelt om de politiek in te gaan. Maar een eigen lijst oprichten kost teveel tijd, geld en moeite, dus is het wachten op een nieuwe partij die Fortuyn aanspreekt. Dan wordt op 10 Juni 2001 de partij Leefbaar Nederland opgericht. Deze partij wil een andere politiek, heeft geld voor een campagne en een organisatie.

7 Fortuyn heeft de ideeën en de persoonlijkheid. Daarom geeft hij zich op als kandidaat-lijsttrekker van de partij voor de Tweede Kamer-verkiezingen van 15 mei Op het eerste congres van LN moet de nieuwe lijsttrekker gekozen worden. Het is Pim die met een grote meerderheid wint. Eerste Congres LN LNCONGRES.lnk Maar hij gaat zich ook bezighouden met de lokale politiek. In januari 2002 wordt de partij Leefbaar Rotterdam opgericht. Pim wordt ook lijsstrekker van deze beweging omdat de gemeenteraad zijn werk in één dag kan doen. Fortuyns politieke carrière begint goed. Leefbaar Nederland, maar vooral Pim wordt steeds populairder. Hij kreeg steeds meer enthousiaste reacties waardoor hij er steeds meer zin an kreeg. Leefbaar Nederland stijgt in de peilingen en partijen als de PvdA en de VVD zien de bui al hangen. Volgens een groot deel van de kiezers zei Pim wat zij dachten. Hij had overal een uitgesproken mening over: moslims, files, de gezondheidszorg, de politie, het politieke stelsel, asielzoekers, europa en natuurlijk over andere politici. Fortuyn gaf zijn mening in duidelijke taal en met drukke gebaren. Vooral bij onderwerpen als de islam en het nederlandse asielzoekersbeleid zegt Fortuyn wat hij denkt. Uitspraken als De Islam is een achterlijke cultuur en het nederlandse asielzoekersbeleid is net als dwijlen met de kraan open gaan het LN-bestuur te ver. Een interview met De Volkskrant in begin februari 2002 is voor Leefbaar Nederland de druppel. In dit interview zegt Pim dat artikel 1 van de Grondwet afgeschaft dient te worden en dat geen Islamiet het land meer in zal komen. De laatste zin is gelijk de kop van het stuk geworden. De breuk met Leefbaar Nederland is een feit. Hij zegt voor de camera dat hij geëmotioneerd is, maar als hij wegrijdt in zijn Daimler zwaait hij uit het raam en roept dat hij de nieuwe premier zal worden.

8 Ik word de nieuwe minister president! De Breuk Met LN Breukln.lnk De gevestigde regering is blij dat het imago van Fortuyn een deuk heeft opgelopen en men denkt dat hij het niet meer zal proberen terug te keren in de politiek. Maar niets is minder waar. Onderwerpen die lang onbespreekbaar waren, gooide Pim zo op tafel. Hij zou een frisse wind laten waaien door het Binnenhof en de kiezers geloofden hem. Met of zonder Leefbaar Nederland, want een week na de breuk staat Pim klaar met een nieuwe partij: De Lijst Pim Fortuyn (LPF), waarvan hij zelf weer lijsttrekker is, moet de nieuwe hype worden. En dat is ook zo: in de eerste peilingen na de breuk staat LN op twee zetels en blijkt dat Pim zowat al zijn zetels heeft behouden. 94% van de LN-kiezers is met Fortuyn meegegaan naar de LPF. Maar Leefbaar Rotterdam was er ook nog. In die partij is ondertussen alles goed gegaan. 8 maart 2002 is de grote dag voor die partij en natuurlijk ook voor Pim Fortuyn. s Ochtends brengt hij zelf zijn stem uit: Het is heus geen verrassing hoor op wie ik ga stemmen; er is maar een man die Rotterdam kan redden en dat ben ik zegt hij terwijl hij tussen allerlei fotografen en camerateams staat. Met die stelling zijn volgens de peilingen veel Rotterdammers het eens. Rotterdam is Rotterdam niet meer zeggen velen. Door de te grote toestroom van allochtonen die niet kunnen worden opgevangen, ontstaat verpaupering van sommige wijken in de stad. Door de o.a. deze verpaupering ontstaat onvrede. Onvrede die in de buitenwijken als Spangen steeds vaker tot grote en kleine ruzies leidt.

9 Fortuyn zegt hieraan veel te gaan doen. Zijn stellingen daarbij: De middenklasse moet terug naar het centrum. De monoculturen van alleen maar Turkse en Marokkaanse wijken moeten worden gebroken; desnoods met dwang. En er moet ook maar eens een einde komen aan het feit dat driekwart van de Turkse mannen zijn vrouw uit het land van herkomst haalt. Het moet dus ánders. En Pim ís volgens de Rotterdammers anders: Aan het eind van de dag wordt duidelijk dat 1 op de 3 inwoners van de stad op Fortuyn heeft gestemd. Dit is goed voor 17 van de 45 zetels in de Rotterdamse Gemeenteraad. Het is dus een grote dag voor Pim Fortuyn: hij is de eerste die de PvdA sinds 1945 weet te verslaan in Rotterdam. En hoe. SUCCESLEEFBAARRDAM.lnk Succes Leefbaar Rotterdam Vanaf nu weten de lijsttrekkers van de landelijke partijen dat ze rekening met deze man moeten houden, in plaats van hem uit te lachen. Op 8 maart 2002 haalde Pim Fortuyn zijn gelijk. Hij kreeg het lef en het zelfvertrouwen om door te gaan en het succes door te zetten in Den Haag. Dat werd in de avond van diezelfde 8 maart wel duidelijk toen Fortuyn s avonds in een debat bij Paul Witteman de vloer aanveegde met de andere lijsttrekkers. DEBATNASUCCES.lnk Lijsttrekkersdebat Na Het Succes Na deze dag weten de andere lijsttrekkers dat ze serieus rekening moeten houden met Pim Fortuyn. Ze kunnen geen grip krijgen op Fortuyn, die steeds maar populairder wordt bij journalisten en vooral de autochtone bevolking. Linkse partijen (behalve de SP), maar ook mensen van de VVD beginnen met de demonisering van Pim.

10 Fortuyn op de foto met rivaal Ad Melkert (Lijsttrekker PvdA) De enige die nog een Pim nog een beetje in zijn waarde laat is CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende. De rest vergelijkt hem met rechts-extremisten als Eichmann, Hitler, Himmler, Le Pen, Haider en Mussolini. Ook zouden de uitspraken van Pim de bevolking uit elkaar spelen en discriminerend zijn. MELKERTOVERPIM.lnk Ad Melkert Over Pim Fortuyn Door deze uitspraken van andere politci wordt Pim steeds vaker bedreigd, en is hij bang dat het normaal zou zijn als hij wordt vermoord. In het populaire programma Jensen op Yorin, zegt hij: Dat zie je niet op televisie, maar wat ik af en toe in de brievenbus krijg, daar word je niet vrolijk van. De Nederlandse regering, en dat vind ik een bloody shame, helpt mee een klimaat te creëren van demonisering van mijn persoon. En als mij straks wat gebeurt, dan zijn zij mede verantwoordelijk. En dan kunnen ze niet hun handen ervan aftrekken in de zin van: wij hebben die aanslag niet gepleegd Nee, je hebt het klimaat gebracht en dat moet stoppen Toch weigert hij zelf te vragen om beveleiging: Nog nooit heb ik in de pers een beroep op mijn privacy gedaan. Publieke figuren hebben geen recht op privacy en kunnen hooguit verzoeken om de gunst van privacy. In het hoofdstuk van Algernon vind u meer informatie over de demonisering van Fortuyn.

11 Lagerhuis - Discussie Pim Fortuyn vs. Marcel van Dam.ram Discussie Pim Fortuyn vs. Marcel Van Dam Maar ook Pim Fortuyn kan er wat van. Wim Kok is de chagrijn van Het Torentje, Els Borst heeft als minister van Volksgezondheid meer doden op haar geweten dan Osama Bin Laden, Erica Terpstra is een lopend buffet en Annemarie Joritsma is de domste minister van Economische Zaken sinds mensenheugenis, zegt hij in verschillende interviews. Het waren harde uitspraken die nieuw waren in Nederland. Maar Fortuyn heeft zijn collega s nooit vergeleken met mensen uit de Tweede Wereldoorlog. Ondertussen gaat Pim gewoon door met waar hij goed in is. Ingewikkelde problemen en fouten van Paars I en II in simpele taal uitleggen en oplossingen daarvoor aandragen. Half maart 2002 verschijnt zijn boek De Puinhopen Van Acht Jaar Paars. Hierin staat samengevat waar Pim o.a. voor staat: De grenzen voor asielzoekers moeten potdicht: vol is vol. Het volledig achterhaalde vluchtelingenverdrag uit 1951 wordt opgezegd. Datzelfde geldt voor het verdrag van Schengen: herstel dus van de grenscontroles. De in ons land aanwezige vreemdelingen kunnen hier blijven, maar moeten in recordtempo integreren. Niet integreren is vertrekken. Er moet een begin gemaakt worden met gerichte spreiding van allochtonen. Die spreiding is niet te realiseren zonder enige dwang en het maken van onderscheid. Je moet mensen wel classificeren naar sociale, nationale en etnische afkomst, om op basis daarvan een quotabeleid te voeren. De wet op de gezinshereniging wordt grotendeels buiten werking gesteld. We weten inmiddels maar al te goed dat hier op grote schaal door belanghebbenden de hand wordt meegelicht. De salarissen van de agenten moeten omhoog. In ruil daarvoor moeten zij beter presteren. Weg dus met die maffe dienstroosters van de politie waardoor de politie op bed ligt als de boeven op straat zijn. Op het terrein van discriminatie heeft justitie alleen wat te zoeken als het de spuigaten uitloopt. Dat wil zeggen, indien onverbloemd tot vreemdelingenhaat wordt opgeroepen.

12 Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Als het gaat om straffen en vergelden, voortaan iets meer van: oog om oog, tand om tand. Gebruik en productie van softdrugs moeten worden gelegaliseerd en er moet gepraat worden over eventuele legalisering van harddrugs. Voor iedereen die het echt nodig heeft wordt een sober basisinkomen ingevoerd waarvan energie, huur en telefoon kan worden betaald. Bijklussen moet. De Bijstand, AOW en de WAO worden afgeschaft, want die creëren dode gewichten in de samenleving. In plaats daarvan komt er een wet die alleen geldt voor diegenen die psychisch, fysiek of qua leeftijd echt niet in staat zijn in hun levensonderhoud te voorzien. Iedereen tussen de 18 en 65 die gezond is van lijf en leden dient weer te werken voor de kost. De ziektewet wordt verkort tot een half jaar; zo velen melden zich ziek zonder dat echt te zijn. Wie niet meewerkt aan herintreding omdat het niet uitkomt, wordt subiet uit de regelingen gegooid. De zorg is een doodzieke bedrijstak. Het improductieve management maakt de uitvoerenden het werk onmogelijk Het niveau is bar en boos en ontstellend vies. Dat komt doordat de salarissen ontoereikend zijn. Er rukken ook steeds meer vrouwen op in het doktersvak. Zij willen vaak ook nog kinderen en daardoor zal het deeltijdwerk in de zorg toenemen. Het evenwicht raakt zoek, want een fulltimer is meer getrouwd met zijn werk dan een parttimer. De dokter moet de patiënt voorhouden dat teveel zorg ziekmakend is. Want als een derde deel van de bevolking depressief is, kun je gerust spreken van een epidemie. Mantelzorg drijft op liefde voor de naaste en kan dus niet gesubsidieerd worden. Politieke partijen zijn banenmachines voor een kleine elite van politieke professionals. Er is geen passie, dus geen contact met de mensen in het land. Het kabinet wordt verkleind tot vijf ministers naast de gekozen minister-president. De staatssecretaris staat aan het hoofd van de tot kleine taakgroepen omgevormde departementen.

13 Het aantal Tweede-Kamerleden wordt teruggebracht naar honderd. Zij krijgen wel een kleine staf ter beschikking. De twaalf provinciën worden omgevormd tot vijf lansdelen. De bestuurders daarvan worden, net als de burgemeester, brandweercommandanten en politiecommissarissen, gekozen. Deze plannen zijn totaal anders dan de bestaande politieke ideeën en schrikken daarom ook veel mensen af. Maar Pim Fortuyn gaat door. Zijn populariteit wint het van de minder enthousiaste reacties: In de ochtend van 6 mei 2002 leest hij in de krant dat hij het wel eens tot ministerpresident zou kunnen schoppen. Ondanks dit goede nieuws groeit bij Pim de angst voor een aanslag, en hij besluit de laatste week van de verkiezingen onder te duiken in een hotel. Fortuyn is zo n beetje de enige die beseft dat hij, om Nederland de ogen te openen, zelf wel eens zijn ogen zou moeten sluiten Conclusie Als conclusie wil ik graag mijn eigen mening over Pim Fortuyn geven. Ik vind het knap dat hij de politiek weer interessant heeft gemaakt. Ik zelf had het idee dat politici saaie mensen waren. Doordat Pim Fortuyn de problemen die er waren ontstaan in simpele taal uitlegde, bereikte hij een veel grotere groep.

14 Fortuyn schudde andere politici wakker met zijn extreme uitspraken en gebaren. Gewoon extreem, niet extreem rechts. Sommige uitspraken en vergelijkingen waren niet zo goed gekozen, waardoor het makkelijk werd voor tegenstanders om een verkeerd beeld te geven van Pim s ideeën. Het is begrijpelijk dat minderheden zich bedreigd voelden door dit beeld. Dat veel mensen vinden dat het anders moet in Nederland was te zien aan de verkiezingsuitslag van 15 mei Of de denkbeelden van Fortuyn de goede oplossingen waren, zullen we nooit weten, maar ik denk wel dat het signaal wat hij heeft gegeven een les moeten zijn voor de politiek van nu.

15 WIE WAS VOLKERT VAN DER GRAAF? Inleiding Dit deel van ons werkstuk wordt gedaan door Rolf Tijssens en gaat over de persoon achter Volkert van der Graaf De volgende deelvragen worden behandeld: Wie was Volkert van der Graaf? Waar werkte hij? Waar stond hij voor? Mij eigen mening Mijn eigen mening gebruik ik ook als een soort van conclusie. Ik vind namelijk dat er over dit deel van het werkstuk niet echt een conclusie is. Wie was Volkert van der Graaf? Volkert van der Graaf is een man die bekend staat als de man die Pim Fortuyn vermoordde. Hij is geboren op 6 Juli 1969 in Middelburg. Hij woont samen met zijn vriendin Petra L. en zijn pasgeboren baby. Zij wonen in Harderwijk in een volgens de gemeentewoordvoerder keurige wijk.,.lnk Portret Volkert Van Der Graaf

16 De Studietijd Volkert van der Graaf studeerde van 1987 tot 1990 milieuhygiëne in Wageningen. Hij was vrij onopvallend tijdens zijn studie. Hij rondde de studie niet af. Van der Graaf was niet de snelste student. Over zijn 1 e jaar aan de universiteit (propedeuse) deed hij 2 jaar. Hij woonde in die tijd in een studentenflat. Volgens een voorlichter van de universiteit heeft van der Graaf zijn studie niet afgerond omdat hij te idealistisch was ingesteld. De voorlichter zei: hij volgde een technisch wetenschappelijke studie, misschien strookte zijn idealisme niet met de studie. Tijdens de overige jaren die hij aan de universiteit doorbracht woonde van de Graaf in een complex in Wageningen waar vooral studenten en oud-studenten wonen. Volgens de organisatie van dit complex is dit een samenleving binnen een samenleving. In Wageningen zelf staat het complex bekend als een plaats waar veel geitenwollensokken types wonen. Zei verbouwen hun eigen groente en fruit en er lopen losse varkens, kippen en geiten rond. Tegenwoordig staat van der Graaf nog ingeschreven als deeltijdstudent bij de Saxion Hogeschool IJsselland in Deventer. Hij volgt de opleiding milieukunde, een hboopleiding. Over hoelang Volkert van der Graaf al bezig is met de studie en wat zijn studieprestaties tot nu toe zijn wil de school geen uitspraken doen. Als hij de studie ooit nog af zal ronden kan hij aan de slag als milieukundig ingenieur. De VMO Volkert van der Graaf was de laatste jaren actief als milieuactivist bij de Vereniging Milieu Offensief (VMO). Hij is in 1992 medeoprichter geweest van deze linkse organisatie. Sinds 1994 is hij er secretaris/penningmeester. Hij was niet in dienst van de VMO zelf maar in dienst van de gemeente Wageningen.

17 De vereniging heeft in het verleden honderden keren juridische procedures aan gespannen voor het milieu- en dierenwelzijn. Volkert van der Graaf zelf heeft in totaal vier van deze processen geleidt en heeft van de vier er 3 gewonnen. Volgens zijn collega s kwam dit doordat hij veel tijd in zijn werk stak en zeer gedreven zou zijn. De vereniging heeft zich in het verleden ook beziggehouden met iets minder legale activiteiten zoals: Het loslaten van nertsen Pogingen tot brandstichting Geslaagde brandstichtingen Deze acties waren bijvoorbeeld tegen de McDonald s of tegen vlees bedrijven. De vereniging is verder tegen pelsdierfokkerijen (voor het bont). Zij omschrijft dit als iedere vorm van pelsdierenfokkerij, dat uit oogpunt van dierenwelzijn als ongewenst wordt gezien. Voor dit standpunt is de vereniging een samenwerkingsverband aangegaan met de vereniging Bont voor Dieren. Het VMO kreeg subsidiegeld van de Stichting Doen. Deze stichting is opgericht door de Nationale Postcode Loterij en door NOVIB om een deel van de opbrengsten van de loterij te verdelen onder organisaties voor dieren en milieu. De VMO was een van deze organisaties. Zij ontvingen uiteindelijk gulden waarvan gulden werd geleend en weer is terugbetaald. De VMO zet zich in voor het dierenwelzijn ok voor deze dieren. Zij zitten dicht op elkaar. Zo wordt bewezen dat de vereniging ook goede Het dingen subsidiegeld doet en dat als van men de aan Stichting deze vereniging Doen is waarschijnlijk niet meteen aan de moord op Pim Fortuyn wordt eind gedacht. jaren negentig opgehouden omdat de vereniging door verschillende veeboeren werd beschuldigd van afpersing. Zei zouden tegen betaling afzien van een procedure tegen de uitbreiding van de panden van deze boeren. Was hij overspannen? Bekenden van Volkert van der Graaf hebben gezegd dat hij de laatste tijd een overspannen indruk maakte. Ook een collega van het VMO heeft dit gezegd. Deze zegt dat hij sinds de geboorte van zijn baby een aantal maanden geleden erover klaagt dat hij zich overspannen voelde. Deze collega noemt de daad hoe dan ook onbegrijpelijk. Hij denkt dat de daad is voortgekomen uit depressie en overspannenheid. Hij denk ook dat zijn opvattingen over het milieu en het dierenwelzijn met de moord niets te maken hebben. Dit is een oude foto van Volkert van der Graaf. Op de foto is hij 23 jaar oud.

18 Hij vind dat je niet een dierenvriend hoeft te zijn om de dieren te beschermen. Dit doen veel natuur en dierenbeschermers. Zij denken dat de natuur alleen maar goed is. Maar de mens is ook natuur en alles wat slecht is bij een mens komt voort uit de natuur. Waar stond hij voor? Hoe denken andere dierenbeschermers? Voor vele dierenbeschermers telt het lot van een dier even zwaar als dat van een mens, misschien nog wel zwaarder. Een uitspraak die dit bevestigd: Een stroper die uit de weg wordt geruimd, scheelt in elk geval weer een wreed iemand Dit soort denkbeelden en uitspraken zijn in het milieu van dierenbeschermers heel gewoon. Een dierenactiviste deed lang geleden een keer mee met een overval op een veilighuis waar bont werd verhandeld. Het was bij deze actie de bedoeling om de hele bontwereld plat te leggen. Het was dus achteraf een nutteloze actie geweest. De daders werden opgepakt en een aantal vertelden het hele verhaal. Dit was tegen de afgesproken regel om te zwijgen tegen de politie. Dit soort acties komen vaker voor. Dit gebeurt omdat deze mensen dieren willen helpen. Ze vinden dat dieren niet voor zichzelf op kunnen komen en dat zij het daarom voor de dieren moeten doen. De meeste dierenbeschermers zijn in principe tegen geweld, maar als het niet anders kan dan moet het maar. Ze vinden het bijvoorbeeld zielig dat dieren in kleine ruimtes worden opgesloten en dat ze op die manier heel erg van de mensen afhankelijk zijn. Volgens hen moet de wereld anders, maar de meeste mensen lijkt dat niet te snappen. Daarom is er soms geen ander wapen dan geweld. Zij vinden geweld tegen goederen zoals pakhuizen of vrachtwagens wel goed, het heeft wel effect. Als het geweld tegen mensen is dan ligt het eraan hoe deze mensen zijn. Als ze rot van binnen zijn dan mogen ze van deze mensen ook wel weg. De hierboven genoemde uitspraken zijn van dierenbeschermers die allemaal wel heel ver gaan in hun liefde of hun beschermen voor dieren. Ze eten of gebruiken niets waar een dier aan te pas is gekomen. En dan niet alleen geen vlees. Ook honing, melk of eieren worden niet gebruikt. Deze mensen worden veganisten genoemd. Deze mensen gebruiken zelfs geen lucifers omdat er in de luciferkopjes dierlijke lijm in verwerkt zou zijn. Ook een aantal muziekinstrumenten wordt niet gebruikt zoals bijvoorbeeld een saxofoon. Daarin zit vilt en vilt is wol en wol is van een schaap, dus dat wordt niet gebruikt. Als je veganist wordt moet je volgens de veganisten zelf wel goed op jezelf letten, anders hou je jezelf voor de gek. Volkert van der Graaf hoorde ook bij de groep dierenbeschermers en veganisten. Zijn daad gaat echter in tegen alle denkbeelden die deze groepen mensen hebben. Zij walgen van zijn daad en vinden het een ongerechtvaardigde actie.

19 Jeugdfoto s van Volkert. Van zijn jeugd tot aan nu. De interesse van Volkert van der Graaf voor milieu en dieren is niet iets van de laatste tijd. Hij is was er al mee bezig toen hij op de basisschool zat. In die tijd ging hij weleens vissen met zijn oudere broer. Deze deed dan wormen aan de haak. Aan de ene kant vond hij het vissen een kick maar aan de andere kant voelde het niet goed. Hij had het gevoel alsof er iets niet klopte. Hij vond het zielig voor die wormen dat ze voor het plezier gedood werden. Het klopte niet. Op de middelbare school werd dit gevoel van er klopt iets niet groter. Hij vond het erg om dieren op te eten en bij het vissen vangen de vissen te laten stikken. Hij kreeg een soort rechtvaardigheidsgevoel. Iets van dit klopt niet in een rijk en beschaafd land, dit hoort hier niet. Hij vond ook dat er niemand voor die beesten opkwam. Hij wou er zelf wat aan doen maar was toen pas een jaar of 14. Toen hij 15 was werkte hij een tijdje in een vogelasiel. In de tijd dat hij daar werkte kwamen er allemaal vogels binnen die uit de zee aangespoeld waren en onder de olie zaten. 98 % van al deze beesten redde het niet. Slechts 2 % van de vogels die binnen kwamen overleefden het. Hij vond het vreselijk om te zien hoe de vogels stierven. Ze stikten langzaam door de olie die in hun longen zat. Hij zou ze liever meteen afmaken zodat ze die lange lijdensweg niet hoefden te doormaken. Maar de andere verzorgers vonden dat maar niks, want ze vonden dat je het recht niet had om zomaar die beesten af te maken. Aan de andere kant zetten deze medewerkers wel muizenvallen om de muizen die het vogelvoer opaten te vangen. Hij is daar uiteindelijk weggelopen omdat het niet klopte wat daar gebeurde. Aan de ene kant niet de beesten uit hun lijden verlossen en aan de andere kant onschuldige beesten vermoorden. Op een gegeven moment wilde hij geen vlees meer eten. Van zijn ouders mocht dit niet, hij moest gewoon eten wat de pot schafte. Later toen hij in Wageningen ging wonen en studeren is hij gestopt met vlees. Maar hij had ook twijfels over andere producten die van dieren afkomstig waren zoals leer, melk en eco-eieren. Toen is hij veganist geworden. Het koste moeite om veganist te worden maar het werd snel gewoon. Na een tijdje wist hij niet beter. De enige keren dat hij het nog moeilijk

20 vond was als hij ergens te gast was en daar tegen onbegrip voor zijn veganisme aanliep. Tijdens zijn studie is hij zich bezig gaan houden met het proefdiergebruik. Ook hier was hij tegen. Daarom is hij in zijn studietijd lid geworden van de NBBV, de antivivisectiebond (Nederlandse Bond voor Bestrijd van de Vivisectie). Vivisectie is het gebruik van proefdieren bij onderzoek. Voor deze stichting ging hij standwerk doen. Hij ging ook werken bij de stichting Lekker Dier. Hiervoor ging hij lesgeven op scholen. Zo probeerde hij op zijn eigen manier de wereld te beteren. Hij werd tijdens zijn studie ook lid van de IUOD (een InterUniversitair Overleg Diergebruik). Bij deze organisatie probeerden ze het proefdiergebruik te verminderen in het onderwijs. Zij wilden tijdens hun studie ook geen proefdieren gebruiken. Ze wilden ook studenten helpen die hetzelfde dachten als zij maar dachten dat ze geen medestanders hadden en daarom zwegen. Ze gaven deze studenten de informatie hoe ze de dieren niet hoefden te gebruiken en gaven ze vervolgens zelf de keuze of ze de dierproeven deden of dat ze ervan afzagen. Ze gaven deze studenten de keuze: wil je snijden in een doodgelegen big of in haaien die stierven als bijvangst van de haringvisserij. Hiermee werd bedoeld dat die haaien niet met opzet doodgegaan waren maar dat die big daar z n hele leven heeft gelegen en je daar een schuldgevoel van kon krijgen. Maar de keuze was uiteindelijk aan de persoon zelf. Hij handelt niet uit dierenliefde, maar hij handelt van uit een basisnorm: Het deugt niet wat er in de bio-industrie met dieren gebeurt. Hij vind dat je niet een dierenvriend hoeft te zijn om de dieren te beschermen. Dit doen veel natuur en dierenbeschermers. Zij denken dat de natuur alleen maar goed is. Maar de mens is ook natuur en alles wat slecht is bij een mens komt voort uit de natuur. Tijdens het proces heeft Volkert van der Graaf het volgende voorgelezen: Ik heb dit destijds gedaan vanuit mijn geweten, maar daarmee is het niet gerechtvaardigd. Hij zegt ook dat het absoluut niet normaal is om iemand dood te schieten en dat hij accepteert dat hij zal worden veroordeeld. Hij zegt geprobeerd te hebben tijdens het proces duidelijkheid te maken over het feit dat hij Pim Fortuyn heeft vermoord. Toch zegt hij het volgende: Ik heb absoluut niet de illusie dat ik alle twijfels bij iedereen heb weggenomen.

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken.

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken. Dames en heren, De kliniek waar ik nu 6 jaar verblijf, heeft helaas voor een impasse gezorgd door een behandelcoördinator van de long stay afdeling, Ed Schutguns, een risico taxatie in het kader van de

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

Doodstraf in Nederland

Doodstraf in Nederland Doodstraf in Nederland Naar aanleiding van een onderzoek in De Volkskrant van 5 april 2008 waar een vraag is gesteld over de doodstraf in relatie tot Trots op Nederland heeft een uitgebreid onderzoek plaatsgevonden

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Theo van Gogh Inhoud Inleiding Wie was Theo v. Gogh De moord De dader Hirshi Ali Extra informatie Hoofdstuk 1 : Wie was Theo van Gogh Den Haag 23 juli 1957, Theo van Gogh wordt geboren. De schilder Vincent

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-14-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: geweld tegen hulpverleners 5 10 15 20 25 tekst 1 Nederland klaar met

Nadere informatie

Scholen herdenken vermoorde leraar

Scholen herdenken vermoorde leraar ANALYSE MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK: ZINLOOS GEWELD tekst 26 NOS-nieuws van 16 januari 2004: Scholen herdenken vermoorde leraar Scholen in het hele land hebben om 11.00 uur één minuut stilte in acht genomen

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Examen HAVO. maatschappijleer

Examen HAVO. maatschappijleer maatschappijleer Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 2 juni 9.00 12.00 uur 20 04 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 88 punten te behalen; het examen bestaat uit 40

Nadere informatie

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

22 januari 2015. Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 22 januari 2015 Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

24 augustus 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys

24 augustus 2015. Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys 24 augustus 2015 Onderzoek: Veiligheidsgevoel na Thalys Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland.

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Een extra stap Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord- Nederland. Datum: 16 april 2015 Rapportnummer: 2015/076 2 Klacht Verzoeker klaagt erover

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT Wie zei: Het is mijn taak om dit land goed te besturen. Maar al die ministers moeten zich er niet mee bemoeien. 1. koning Willem I 2. koning Willem II 3. koning

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE

HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE HET WERK VAN DE OFFICIER VAN JUSTITIE Opsporen en vervolgen Wie doet dat eigenlijk? De ene moord is nog niet gepleegd of je ziet alweer de volgende ontvoering. Politieseries en misdaadfilms zijn populair

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Pizza Verdi Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Opdrachtenblad Lesuurpakket Pizza Verdi (thema s: sociale verschillen, stereotyperingen/vooroordelen; verdiepingsopdracht Amerikaanse burgerrechten)

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

15 Afgeschaft/vervuld

15 Afgeschaft/vervuld 85 Wat doe ik hier vandaag? P Ik ontdek welke betekenis de wetten van het Oude Testament voor mij hebben. P Ik ontdek hoe Jezus met de regels uit het Oude Testament omging. P Ik weet wat er wordt bedoeld

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Motivaties om op de PVV te stemmen

Motivaties om op de PVV te stemmen Motivaties om op de PVV te stemmen Voor: NPS/NOVA Mirjam Bartelsman Door: Kees Sanderse Research Executive Datum: 27 augustus 2009 Project: 90054 Copyright: Synovate Ltd. Alle rechten voorbehouden. De

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid

Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Onderzoek: Jouw vrijheid, mijn vrijheid Publicatiedatum: 22-01-2015 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit ruim 3000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

In dit gebouw vragen ze je: Kan je op je rug in slaap vallen? Ze vragen je: Zie je vaak iets vanuit je ooghoek dat er later niet blijkt te zijn?

In dit gebouw vragen ze je: Kan je op je rug in slaap vallen? Ze vragen je: Zie je vaak iets vanuit je ooghoek dat er later niet blijkt te zijn? Loopdrang De gangen in dit gebouw beginnen alweer nog voordat ze zijn geëindigd. Het zijn cirkels. Dit gebouw was vroeger een opvanghuis voor demente bejaarden. En de gangen hier lopen rond, omdat sommige

Nadere informatie

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage

Examen HAVO. maatschappijwetenschappen. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage Examen HAVO 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen Bij dit examen hoort een bijlage Het examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 74 punten te behalen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz.

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz. Almelo, 8 juli 2015 Onderwerp: Moeilijk verhuizen! Beste heer/mevrouw Ik ben (...) Ik ben 14 jaar oud. Ik woon met mijn ouders en mijn 2 kleine broertjes in azc Almelo. In deze vakantie moeten er ongeveer

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8

Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Lesbrief bij Mijn broer is een boef van Netty van Kaathoven voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad Thema s

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

HUSEYIN UCAR 4B 18-3-2014. Mr. Muilder Maatschappij

HUSEYIN UCAR 4B 18-3-2014. Mr. Muilder Maatschappij HUSEYIN UCAR 4B 18-3-2014 Mr. Muilder Maatschappij Voorwoord Omschrijving: Een dictatuur is dat een iemand de absolute macht heeft en dat er in dat land geen democratie heerst. Motivatie: Ik heb voor dit

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden.

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden. Toespraak minister A. van der Steur, Tuin van Bezinning, 10 juni 2015, Warnsveld. Majesteit, Dames en heren, Vrijheid kan niet bestaan zonder veiligheid. En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Staatsinrichting van Nederland Gebruik bron 1 en 2. 1p 1 De twee bronnen hebben te maken met de constitutionele monarchie. Welke

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG

NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG NASLEEP VAN EEN RUZIE OF EEN BETREURENSWAARDIG INCIDENT Toelichting Deze brochure is een vertaling van de handleiding van Gottman (www.gottman.com) voor het verwerken van ruzies uit het verleden en betreurenswaardige

Nadere informatie

KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar

KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar CASENUMMER: SAMPLE POINT NUMMER INTERVIEW ER NAAM ADRES: POSTCODE EN PLAATS TELEFOONNUMMER KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar HOE VUL JE DIT DEEL VAN DE VRAGENLIJST IN Hieronder wat eenvoudige instructies

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013

Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Adviesrapport Decentralisatie Jeugdzorg Wageningen 2013 Jongerenraad Wageningen Adviesnr. : 1 Datum : 29-05-2013 Colofon De Jongerenraad, een adviesorgaan van de gemeente Wageningen, is geïnstalleerd in

Nadere informatie

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:

Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van: Kies je route Trainingsmap voor de deelnemer Deze map is van:... Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen?

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Vooraf Oud en nieuw is leuk en gezellig: oliebollen eten, spelletjes doen, televisie kijken, met zijn allen aftellen tot twaalf uur en vuurwerk afsteken.

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Pestprotocol Christelijk Gymnasium Utrecht Versie 15 oktober 2014

Pestprotocol Christelijk Gymnasium Utrecht Versie 15 oktober 2014 Pestprotocol Christelijk Gymnasium Utrecht Versie 15 oktober 2014 Het pestprotocol vormt de verklaring van de vertegenwoordiging van de school en de ouders waarin is vastgelegd dat we pestgedrag op school

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951

Leven in veiligheid. Artikel 1, Vluchtelingenverdrag van Genève, 1951 Leven in veiligheid Niemand laat zonder reden zijn familie, vrienden en bezittingen achter. Vluchtelingen kunnen niet anders. De situatie in hun eigen land is te gevaarlijk om er te blijven. Ze vluchten

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Docentenhandleiding Botsende grondrechten

Docentenhandleiding Botsende grondrechten Docentenhandleiding Botsende grondrechten Korte omschrijving programma-onderdeel: De leerlingen worden ingedeeld in groepjes van elk 4 à 6 leerlingen. Afhankelijk van de grootte van de klas ontstaan er

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam

Leerlingen hand-out stadswandeling Amsterdam Leerlingen handout stadswandeling Amsterdam Groep 1: de Surp Hoki Armeens Apostolische kerk Adres: Kromboomsloot 22, Amsterdam Namen leerlingen: In deze handout staat alle informatie die je nodig hebt

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Een Islamitische Verrassing

Een Islamitische Verrassing Frederica Hugenholtz Een Islamitische Verrassing 2014 www.eenislamitischeverrassing.nl Rotterdam Inhoud Baardmannen Couscous Geestelijke armoede Overgave Vrouwen Merkkleding Kopvoddentax Islamisering Verwarring

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie