1. De huidige afstemming tussen ruimtelijke en verkeerskundige disciplines heeft meer weg van een onderhandelingsmodel dan van samenwerking.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. De huidige afstemming tussen ruimtelijke en verkeerskundige disciplines heeft meer weg van een onderhandelingsmodel dan van samenwerking."

Transcriptie

1 Meer met minder voor een beter ontwerp Stellingen: 1. De huidige afstemming tussen ruimtelijke en verkeerskundige disciplines heeft meer weg van een onderhandelingsmodel dan van samenwerking. 2. Genoemde afstemming biedt onvoldoende aangrijpingspunten om op toekomstige opgaven een antwoord te kunnen geven. 3. De benodigde samenwerking kan alleen plaatsvinden wanneer betrokken disciplines elkaars taal leren verstaan en elkaars cultuur accepteren. Auteurs: Marleen Hovens Miranda Thüsh CROW thuisraadro

2 Inleiding Toekomstige ruimtelijke opgaven zullen, meer nog dan op dit moment het geval is, vragen om een balans tussen verkeersveiligheid en ruimtelijke kwaliteit, verkeersafwikkeling en stedelijk functioneren, leefbaarheid en bereikbaarheid. En dat alles met minder financiële mogelijkheden, minder regels en een sobere inrichting van de openbare ruimte. Deze paper gaat nader in op deze toekomstige ruimtelijke opgaven, geplaatst in de maatschappelijke context. We zullen aangeven dat een integrale aanpak onontbeerlijk is om de hierboven vermelde balans te kunnen bereiken. Voor een integrale aanpak is samenwerking (in plaats van de, op dit moment gangbare, afstemming) tussen verschillende vakdisciplines noodzakelijk. De kern van ons betoog richt zich op een aantal concrete aangrijpingspunten voor een betere samenwerking tussen verkeerskundigen en stedenbouwkundigen/ruimtelijk ordenaars/ruimtelijke planners. In deze paper onderscheiden we drie disciplines: - de verkeerskundige, waarbij we onderscheid maken tussen de verkeerskundig ontwerper/verkeerstechnicus en de verkeersplanoloog/mobiliteitsdeskundige. De verkeerstechnicus houdt zich voornamelijk bezig met het ontwerpen en inrichten van de weg en verkeersvoorzieningen. De verkeersplanoloog/mobiliteitsdeskundige houdt zich op meer abstract niveau bezig met mobiliteit en bereikbaarheid. Denk daarbij bijvoorbeeld aan bereikbaarheidsplannen, mobiliteitsmanagement en aan de effecten van locatiekeuzen van bepaalde functies op bereikbaarheid; - de stedenbouwkundige of ruimtelijk ontwerper die zich enerzijds bezig houdt met de situering van functies en anderzijds met de inrichting en vormgeving van het stedelijk gebied (op diverse schaalniveaus); - de ruimtelijk ordenaar die zich, in dit verband, vooral richt op de ordening van de stedelijke functies. Ruimtelijke ontwikkelingen in een maatschappelijke context Verkeerskundigen en ruimtelijk ontwerpers bewegen zich in een sterk veranderend werkveld. Zo is er een verschuiving gaande van bouwen naar reconstructie en moet de bestaande ruimte in steden beter worden benut. De grootschalige stedelijke uitbreidingen zullen plaats gaan maken voor meer kleinschalige binnenstedelijke inbreidingen. Daarbij past de aantekening dat de makkelijke inbreidingen uitgevoerd zijn, nu komen de moeilijkere gebieden in beeld. Tegelijkertijd neemt de roep om duurzame (ruimtelijke) ontwikkeling toe als ook de toenemende aandacht voor de (kwaliteit van) de woon- en leefomgeving. Maatschappelijk gezien spelen sociale ontwikkelingen als vergrijzing, ontgroening, verkleuring en individualisering een rol. En er is een grotere mate van betrokkenheid van burgers in het planproces. De huidige economische crisis vraagt om oplossingen die minder geld kosten en efficiënt tot stand komen.

3 Binnen de verkeerskundige discipline neemt de behoefte toe aan oplossingsmogelijkheden ter aanvulling op maatregelen uit Duurzaam Veilig. Dit uit zich in vrij nieuwe concepten als Shared Space, Langzaam rijden gaat sneller, Natuurlijk sturen en self-explaining roads. Hoe zijn deze ontwikkelingen samen te vatten: - we willen meer kwaliteit (ook als burger); - voor minder geld (dat is er op dit moment minder); - op een duurzame manier (onze toekomst); - op moeilijkere plekken (vervuilde grond, geluidsoverlast, luchtkwaliteit, herbestemming); - met minder regels (eenvoudigere procedures). Maar wel: - veilig; - bereikbaar; - aantrekkelijk; - leefbaar; - functionerend. Ongetwijfeld is deze opsomming niet compleet, maar het schetst wel een beeld van de (maatschappelijke) context waarin ontwerpers van verschillende disciplines moeten functioneren. Toekomstige opgaven zijn integrale opgaven Onder invloed van de genoemde ontwikkelingen zullen ook de opgaven waarvoor ruimtelijk ontwerpers en verkeerskundigen zich gesteld zien veranderen. Meer dan in de huidige situatie het geval is, zullen deze opgaven zich bevinden op het snijvlak van disciplines. - de keuze voor de locatie van nieuwe ontwikkelingen heeft effect op het gebruik van het wegennet in de nabijheid ervan en kan effect hebben op de bereikbaarheid van andere locaties; - de kwaliteit van de inrichting van mobiliteitsvoorzieningen heeft groot effect op de kwaliteit van de openbare ruimte; - een verkeerskundig goed functionerende weg (goede bereikbaarheid, goede doorstroming, goede verkeersveiligheid) is niet per definitie een mooie weg (denk aan de term: verkeersriool); - een kwalitatief hoogwaardig ruimtelijk plan kan grote negatieve effecten hebben op verkeersveiligheid en -doorstroming; - toename van het autogebruik betekent toename van het ruimtebeslag, niet alleen vanwege de benodigde weginfrastructuur, maar ook doordat een auto meerdere parkeerplaatsen gebruikt; - een efficiënte inrichting van mobiliteit in compacte binnensteden verhoogt het goed functioneren van de stad en de leefbaarheid ervan;

4 - milieueffecten van mobiliteit (lawaai, luchtkwaliteit) hebben groot effect op de ruimtelijke mogelijkheden qua inrichting; - de ordening van verkeersstromen (in zowel richting, samenhang, omvang als snelheid) is van invloed op de ordening van knooppunten in het stedelijk netwerk; - (hoofd)weginfrastructuur heeft vaak een scheidend effect met grote sociale effecten; - autogerichtheid van zowel mobiliteit als ruimtelijke ordening heeft grote sociale effecten. Het leidt tot een grotere noodzaak tot autobezit, zowel voor woon-werk, zakelijke als andere verplaatsingsmotieven; - een ruimtelijke structuur en inrichting die leidt tot veel fietsgebruik en voetgangersverplaatsingen (in plaats van de auto) is duurzaam op een heleboel vlakken. Samenwerking in plaats van afstemming Een integrale benadering van ruimte en mobiliteit is in de praktijk geen vanzelfsprekendheid. Enerzijds ontwikkelen ruimtelijk ordenaars en stedenbouwkundigen plannen, waarna verkeerskundigen nog zorg moeten dragen voor bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming. Anderzijds zijn bij het ontwerp van wegen verkeerstechnici veelal de trekkers en worden de ruimtelijk ontwerpers vaak (te) laat betrokken bij het ontwerpproces. De consequentie daarvan is dat de beoogde doelen meestal niet (geheel) behaald worden, betrokken disciplines slecht van elkaars plannen op de hoogte zijn, ontwerpen en maatregelen een veel lagere kwaliteit c.q. effectiviteit hebben dan mogelijk is, noodzakelijke interdisciplinaire maatregelen niet tot ontwikkeling komen, frustraties bij betrokkenen toenemen en de totale kosten (fors) stijgen. Dat samenwerking tussen verkeerskundigen en ruimtelijk ontwerpers/ruimtelijk ordenaars een positief effect heeft op de kwaliteit van plannen en daarmee onze leefomgeving is daarom breed gedragen. Samenwerking wordt echter vaak verward met afstemming. Afstemming vindt plaats wanneer betrokkenen moeten gaan onderhandelen over de door hen beoogde eisen en maatregelen. De eerste fasen van het planproces (waar nog ruimte is voor integrale visies en belangenafwegingen in het programma van eisen) zijn dan al gepasseerd. Posities zijn ingenomen op basis van eigen onderzoeken en in de onderhandelingen is geen ruimte meer voor interdisciplinaire afwegingen. Een dergelijke werkwijze biedt nauwelijks meer garanties voor betere resultaten dan de aan het begin van deze paragraaf beschreven taakverdeling. Samenwerking biedt een veel betere basis voor kwalitatief hoogwaardige plannen, interdisciplinaire afstemming, een prettige werksfeer en kostenreductie.

5 Aangrijpingspunten voor samenwerking Wie een (betere) samenwerking tussen disciplines tot stand wil brengen kan veel baat hebben bij onderstaande aangrijpingspunten: - begin met het opstellen van een gezamenlijke visie op het eindproduct. Wie gaan er van het plangebied (straat, plein, buurt, wijk, stad) gebruik maken en hoe ziet dat gebruik er uit? Welke sfeer en uitstraling wordt beoogd? - zorg voor een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid ten aanzien van het totale programma van eisen. Omdat verkeerskundige ingrepen van invloed zijn op ruimtelijke doelstellingen en vice versa kunnen de doelstellingen uit het programma van eisen niet meer verdeeld worden onder de betrokken disciplines. Het realiseren van veiligheid en leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en doorstroming is een integrale opgave waarvoor alle betrokkenen verantwoordelijkheid dragen. - creëer helderheid over aansprakelijkheden en verantwoordelijkheden en de verschillen in benadering die daar mee gepaard gaan. Voor het zoeken naar oplossingen en het omgaan met onzekerheden maakt het veel uit of de betrokkene zich verantwoordelijk (ruimtelijk ontwerpers en ruimtelijk ordenaars) of aansprakelijk (veel verkeerskundigen) voelt. Wie van mening is dat de schuld voor doden en gewonden in juridisch opzicht aan hem/haar geadresseerd kan worden (dat hij/zij dus aansprakelijk is) is geneigd te grijpen naar handboeken en gestandaardiseerde maatregelen. Een begrijpelijke reactie die echter tot gevolg heeft dat andere (nieuwe) maatregelen en meer situatie-specifieke oplossingen buiten beschouwing blijven. Omdat ruimtelijk ontwerpers en ordenaars vanuit hun verantwoordelijkheid gewend zijn om juist situatiespecifieke plannen te ontwikkelen is hier in vele situaties sprake van een grote bron van irritaties tussen betrokken disciplines. Het zou zowel de samenwerking als de kwaliteit van de plannen ten goede komen wanneer binnen de organisatie en in het vakgebied meer helderheid ontstaat over genoemde aansprakelijkheid. Daarnaast kan acceptatie van het verschil in benadering veel kou uit de lucht halen. - verkeerskundigen moeten met aannemelijkheid kunnen omgaan en stedenbouwkundigen moeten keuzes meer aannemelijk maken. De behoefte aan onomstotelijk bewijs komt voort uit de, in het vorige punt aangehaalde, gevoelens van aansprakelijkheid. Consequenties van ingrepen zijn echter niet altijd onomstotelijk vast te stellen terwijl we er tegelijkertijd niet aan ontkomen om dergelijke ingrepen toe te passen. Zo hebben alle maatregelen een eigen kleur en textuur. Maar we hebben meestal geen idee wat het effect daarvan is op bijvoorbeeld de oriëntatie. Toch kunnen we kleur en textuur niet voorkomen. Met betrekking tot het bevorderen van het fietsgebruik is bekend dat de aantrekkelijkheid van een route daarop van invloed is. Hoe die aantrekkelijkheid er uit ziet, weten we echter niet precies. Omdat we in ons dagelijks werk niet alles kunnen/willen bewijzen maar tegelijk graag een inschatting willen maken van de consequenties kan het werken op basis van aannemelijkheid een uitkomst bieden. Door logisch redeneren kan een inschatting van de consequenties gemaakt worden en is er een basis gelegd waarbinnen verkeerskundigen en stedenbouwkundigen hun expertise kunnen uitwisselen. Dat vraagt van betrokkenen wel dat zij weet hebben van de fundamentele kennis die aan ingrepen ten grondslag liggen. Bovendien is acceptatie van elkaars kennis en expertise noodzakelijk. - doe onderzoek naar en geef ruimte aan maatregelen en ingrepen die tegemoet komen aan zowel verkeerskundige als stedenbouwkundige eisen. De huidige ontwikkelingen vragen om maatregelen die tegemoet komen aan een breed scala aan eisen. Dat is niet alleen goedkoper maar ook mooier en effectiever.

6 - leer de taal van elkaars vak, in de breedste zin van het woord, verstaan. Verkeerskundigen en ruimtelijk ontwerpers komen uit een verschillende cultuur. Naast de eerder genoemde verschillen ten aanzien van verantwoordelijkheden en aansprakelijkheden, aanpak en werkwijze zijn ook de in te zetten maatregelen, het karakter van betrokkenen, de wijze van communiceren en de vorm waarin creativiteit zich voordoet uitingen van de cultuurverschillen. Een samenwerking vanuit verschillen kan zeer vruchtbaar zijn mits men elkaar daarin accepteert en verstaat. - biedt taallessen aan op de opleidingen. In het huidige onderwijs hebben meer vakinhoudelijke modulen de plaats ingenomen van interdisciplinaire modulen. De ontwikkelingen in het werkveld vragen om deskundigen die over de schotten van het eigen vakgebied kunnen kijken, denken en werken. - kom tot een eenduidige aanpak van vraagstukken. De werkwijzen van verkeerskundigen en ruimtelijk ontwerpers c.q. ruimtelijk ordenaars verschillen sterk van aard. Verkeerskundigen zijn veelal geneigd vraagstukken probleemgericht aan te pakken. Schematisch werken ze daarbij als volgt: problemen > aan probleem gekoppelde maatregel(en) > integraal plan. De ruimtelijke disciplines werken meer vanuit opgaven waarbij de aanpak er schematisch als volgt uit ziet: opgave > programma van eisen > integrale varianten > uitwerking van de keuzevariant. Zowel het verschil in benadering (probleemgestuurd versus opgavegestuurd) als het verschil in werkwijze bemoeilijkt de samenwerking. - accepteer elkaars projectleiderschap. De meeste afdelingshoofden kennen het probleem: machtsstrijd tussen de disciplines over de mooiste projecten, de beste maatregelen en de informatie-uitwisseling. De strijd om het projectleiderschap is van die machtsstrijd een afgeleide omdat projectleiderschap geassocieerd wordt met de macht te bepalen wat er uiteindelijk gaat gebeuren. Zowel projectleider als projectgroep kunnen echter alleen functioneren wanneer er over en weer sprake is van acceptatie. - plaats omgevingspsychologie als link tussen verkeer en ruimtelijk ontwerp. Aspecten als de vervoerswijzekeuze, speelbaarheid en doorstroming worden onder andere door ruimtelijke ingrepen bepaald. De omgevingspsychologie bestudeert de invloed van de omgeving op het menselijke gedrag en kan daarom belangrijke inzichten geven in de samenhang tussen het ruimtelijk ontwerp en het verkeer(sgedrag). Meer met minder voor een beter ontwerp We hebben met deze paper willen aangeven dat de toekomstige ontwikkelingen er (mede) voor zorgen dat de opgaven waarvoor ruimtelijk ontwerpers, ruimtelijke ordenaars en verkeerskundigen zich gesteld zien zich steeds meer bevinden op het snijvlak van vakgebieden. Dit vraagt om een samenwerking tussen de vakdisciplines. Om dit samenwerken mogelijk te maken zien wij verschillende aangrijpingspunten, variërend

7 van procesmatige aangrijpingspunten tot vakinhoudelijke aspecten, van elkaars taal leren verstaan tot acceptatie van elkaars achtergrond en insteek. Zijn ze nieuw, deze aangrijpingspunten? Nee. Binnen andere maatschappelijke settings zijn ze al vaker de revue gepasseerd. Toch is het noodzakelijk ze opnieuw op te pakken en te benutten omdat de opgaven van de toekomst er om vragen. Wie pakt de bal op?

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Stiller verkeer = gezondere leefomgeving

Stiller verkeer = gezondere leefomgeving Stiller verkeer = gezondere leefomgeving Aanpak wegverkeerslawaai groot potentieel voor verbeteren leefomgeving Over dit document Wegverkeerslawaai vormt in toenemende mate een probleem in binnenstedelijk

Nadere informatie

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord

Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt. platform woningcorporaties noord-holland noord Kiezen, Delen én Doen Samen voor een sterke woningmarkt platform woningcorporaties noord-holland noord Voorwoord Op 15 december 2011 is door ruim 20 corporaties uit de subregio s Noordkop, West-Friesland,

Nadere informatie

Bestuursopdracht. Centrumvisie

Bestuursopdracht. Centrumvisie Bestuursopdracht Centrumvisie Bestuursopdracht Centrumvisie Opdrachtgever: Auteur: gemeente Scherpenzeel afdeling Ruimte en Groen W. Hilbink/W.Algra Datum: 2 december 2014 Centrumvisie Scherpenzeel -1-

Nadere informatie

De gemeenteraad buitenspel na de invoering van de Omgevingswet? Gemeenteraad Bergen op Zoom 10 april 2017

De gemeenteraad buitenspel na de invoering van de Omgevingswet? Gemeenteraad Bergen op Zoom 10 april 2017 De gemeenteraad buitenspel na de invoering van de Omgevingswet? Gemeenteraad Bergen op Zoom 10 april 2017 Waar gaan wij het over hebben? Geheugen opfrissen: Omgevingswet in het kort Betekenis wet voor

Nadere informatie

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting De begroting van de provincie Utrecht voor 2012 Een samenvatting Hoeveel gaat de provincie Utrecht in 2012 uitgeven? Waaraan en waarom? Dat leest u in deze samenvatting. U zult zien dat wij voor 2012 duidelijke

Nadere informatie

Een visie op verkeerskunde en de consequenties voor het mobiliteitsonderwijs in Nederland: een stip aan de horizon

Een visie op verkeerskunde en de consequenties voor het mobiliteitsonderwijs in Nederland: een stip aan de horizon Een visie op verkeerskunde en de consequenties voor het mobiliteitsonderwijs in Nederland: een stip aan de horizon Mike Bérénos (AVB Onderwijs&Mobiliteit) Samenvatting Veel gaat goed in het vakgebied dat

Nadere informatie

m o n t e f e l t r o

m o n t e f e l t r o m o n t e f e l t r o Van stammenstrijd naar kansen voor jonge professionals op het raakvlak tussen RO en verkeer dr Daan H. van Egeraat (www.montefeltro.nl) was initiatiefnemer en projectleider van de

Nadere informatie

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen 28 hoofdstuk 1 achtergrond Structuurvisie 2020 keuzes samenvatting achtergrond ruimtelijk en sociaal kader inbreng samenleving thematisch van visie naar uitvoering bijlagen zones 1 2 3 4 5 6 7 29 1.1 Inleiding

Nadere informatie

i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî" Òä i Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving

i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî Òä i Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving i ii Òiî i î >> i ÈÒî-Òi`i iî" Òä i Gebiedsvisie T P E C N O C Hollands Spoor en omgeving mei 2008 2 Inleiding 1 Straatnamenkaart 1 Inleiding Voorwoord Voor u ligt de Gebiedsvisie Hollands Spoor en omgeving.

Nadere informatie

De gemeenteraad buitenspel na de invoering Omgevingswet? Gemeenteraden Hellendoorn en Raalte 28 maart 2017

De gemeenteraad buitenspel na de invoering Omgevingswet? Gemeenteraden Hellendoorn en Raalte 28 maart 2017 De gemeenteraad buitenspel na de invoering Omgevingswet? Gemeenteraden Hellendoorn en Raalte 28 maart 2017 Waar gaan wij het over hebben? Geheugen opfrissen: Omgevingswet in het kort Betekenis wet voor

Nadere informatie

Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal

Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal Weblecture LEONED Utrecht 14 november 2012 Bart van der Leeuw, SLO Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal Inhoudsopgave van het college

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Handreiking luchtkwaliteit gevoelige bestemmingen Noord-Brabant

Handreiking luchtkwaliteit gevoelige bestemmingen Noord-Brabant Handreiking luchtkwaliteit gevoelige bestemmingen Noord-Brabant Het Bestuurlijk B5 Milieu heeft in september 2012 het Plan van Aanpak Gezonde Luchtkwaliteit vastgesteld. Eén van de acties die we daarin

Nadere informatie

Openbare Ruimte. Heroriëntatie op de. Openbare Ruimte

Openbare Ruimte. Heroriëntatie op de. Openbare Ruimte Openbare Ruimte Heroriëntatie op de Openbare Ruimte Openbare Ruimte Inspelen op actuele ontwikkelingen Twee actuele ontwikkelingen vragen om een heroriëntatie op de ontwikkelingen, het beheer en onderhoud

Nadere informatie

Parkeervraag 'project Duinhoek

Parkeervraag 'project Duinhoek Exploitatiemaatschappij De Quack BV Parkeervraag 'project Duinhoek Datum 25 augustus 2008 Kenmerk EDQ002/Khr/0007 Eerste versie 20 augustus 2008 1 Inleiding Exploitatiemaatschappij De Quack BV, eigenaar

Nadere informatie

Omgevingswet en de raad

Omgevingswet en de raad Omgevingswet en de raad Inhoud Waarom de Omgevingswet? Wat is de omgevingswet? Wat verandert er door de omgevingswet Wat vraagt dit van u als raad. Samen met de samenleving Budget reserveren Vrije (beleids)ruimte

Nadere informatie

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen NL.IMRO.1730.ABdorpsstr74zuidlv-0301 Projectgebied Situatie Dorpsstraat 74 Zuidlaarderveen 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Huidige en beoogde

Nadere informatie

LEVENSFASEN EN DUURZAME INZETBAARHEID WERKNEMERS

LEVENSFASEN EN DUURZAME INZETBAARHEID WERKNEMERS DE TWINTIGER leeftijd < 30 jaar De twintiger stapt het volle leven binnen, vaak met hoge verwachtingen. Het leven ligt voor hem. Is zijn beroepsidentiteit nog aan het ontwikkelen. De concrete werkpraktijk

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Netwerkanalyse Ring Utrecht Wat levert het op? 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht. 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht

Inhoud presentatie. Netwerkanalyse Ring Utrecht Wat levert het op? 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht. 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht Netwerkanalyse Ring Wat levert het op?, 14 maart 2007 PLATOS-colloquium Inhoud presentatie 1. Achtergronden Netwerkanalyse 4. Resultaten en gevoeligheidsanalyses 5. Tot slot Niels Hoefsloot 1. Achtergronden

Nadere informatie

BURGERPANEL LANSINGERLAND

BURGERPANEL LANSINGERLAND BURGERPANEL LANSINGERLAND Resultaten peiling Uitgangspunten Verkeersbeleid januari 2015 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de peiling met het burgerpanel van Lansingerland over de

Nadere informatie

Samenvatting leerpunten uit online-enquête werksessie

Samenvatting leerpunten uit online-enquête werksessie 24 Resultaten peiling Samenvatting leerpunten uit online-enquête werksessie De 32 auteurs en redactieleden die aan dit boek hebben meegewerkt, hadden als voorbereiding op de werksessie van 7 november 2013

Nadere informatie

snel compleet inzicht

snel compleet inzicht snel compleet inzicht Een nieuwe manier van werken ¾ Interactief rekenprogramma voor duurzame gebiedsontwikkeling. ¾ Alle facetten in een programma: ruimtegebruik, parkeren, bewoners, duurzaamheid en financiën.

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting 1

Kenneth Smit Consulting 1 Competences Assessment is een effectieve manier om kwaliteiten en ontwikkelbaar potentieel van (nieuwe) medewerkers zeer betrouwbaar en objectief in kaart te brengen middels de inzet van professionele

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing. Bouw zeven garageboxen achter Kerkstraat 18 Voorthuizen

Ruimtelijke onderbouwing. Bouw zeven garageboxen achter Kerkstraat 18 Voorthuizen Ruimtelijke onderbouwing Bouw zeven garageboxen achter Kerkstraat 18 Voorthuizen 1 2 Hoofdstuk 1 1.1 Aanleiding INLEIDING Op 4 maart 2011 is een aanvraag om een omgevingsvergunning binnengekomen voor het

Nadere informatie

De Raad en de Omgevingswet

De Raad en de Omgevingswet De Raad en de Omgevingswet Inhoud - Wat is de Omgevingswet? - Wat betekent deze wet voor de gemeenten - Wat is de rol en de invloed van de raad op de wet - Waar liggen de kansen van de raad en waar moet

Nadere informatie

Toelichting Vastgesteld paraplubestemmingsplan Parkeernormen auto en fiets NL.IMRO.0342.PPSOE0002-0301 18 september 2014

Toelichting Vastgesteld paraplubestemmingsplan Parkeernormen auto en fiets NL.IMRO.0342.PPSOE0002-0301 18 september 2014 Toelichting Vastgesteld paraplubestemmingsplan Parkeernormen auto en fiets NL.IMRO.0342.PPSOE0002-0301 18 september 2014 september 2014) 1 september 2014) 2 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING... 5 1.1

Nadere informatie

Duurzame verstedelijking. Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012

Duurzame verstedelijking. Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012 Duurzame verstedelijking Gastcollege Saxion Hogeschool 28 november 2012 Stelling In ruimtelijke visies ontbreekt een SMART afwegingskader voor duurzame ontwikkeling Gevolg: Dilemma s worden niet concreet

Nadere informatie

Wat betekent bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de Openbare Ruimte

Wat betekent bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de Openbare Ruimte Wat betekent bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid van de Openbare Ruimte 1. Wat is toegankelijkheid Straten, parken, gebouwen zijn pas echt openbaar als iedereen er gebruik van kan maken.

Nadere informatie

GEEF SAMENWERKING DE RUIMTE Meer synergie tussen ruimte en mobiliteit in het onderwijs

GEEF SAMENWERKING DE RUIMTE Meer synergie tussen ruimte en mobiliteit in het onderwijs GEEF SAMENWERKING DE RUIMTE Meer synergie tussen ruimte en mobiliteit in het onderwijs Rianne Zandee, KpVV, Programma Ruimte & Mobiliteit, rianne.zandee@kpvv.nl Marleen Hovens, CROW, hovens@crow.nl Natalie

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Hulpmiddel verwijderen en schorsen de volgende keer anders

Hulpmiddel verwijderen en schorsen de volgende keer anders Hulpmiddel verwijderen en schorsen de volgende keer anders Er zijn van die situaties, waarin een verwijdering of schorsing van een leerling in beeld komt. Vaak een noodmaatregel, omdat het conflict dan

Nadere informatie

rhenen schets-museumkwartier deel 1

rhenen schets-museumkwartier deel 1 rhenen schets-museumkwartier deel 1 Opdrachtgever: Gemeente Rhenen Stedenbouwkundig ontwerp: Aad Trompert, Amersfoort Architectuur: Van Leeuwen Architecten, Veenendaal 2 mei 2011 rhenen museumkwartier

Nadere informatie

Maatregelen tegen stedelijke hitte. Toon van Harmelen (TNO)

Maatregelen tegen stedelijke hitte. Toon van Harmelen (TNO) Maatregelen tegen stedelijke hitte Toon van Harmelen (TNO) Oorzaken van het stedelijk hitte eiland effect verharding vs. water/vegetatie bebouwing en geometrie materiaalgebruik antropogene warmte broeikasgassen

Nadere informatie

Vertaler/Tolk. Context. Doel

Vertaler/Tolk. Context. Doel Vertaler/Tolk Doel Zorgdragen voor de acquisitie, organisatie, coördinatie en/of uitvoering van vertaal-, tolk-, redactiewerk en de productie van cursusmateriaal, alsmede evalueren en (mede)verbeteren

Nadere informatie

Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept. Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012

Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept. Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012 Gebiedsontwikkeling integraal ontwikkelconcept Rosie Severens Manager gebiedsontwikkeling OBS 14 februari 2012 Ingrijpende en veelbelovende opgave Delftse besluit tot ondertunneling spoor = besluit tot

Nadere informatie

Bijlage 2: afwegingskader locatiekeuze supermarkt

Bijlage 2: afwegingskader locatiekeuze supermarkt Bijlage 2: afwegingskader locatiekeuze supermarkt In deze bijlage is het afwegingskader opgenomen voor de locatiekeuze van de supermarkt in Geertruidenberg. De locaties Venestraat en Schonckplein zijn

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR Doetinchem, 27 februari 2013 ALDUS VASTGESTELD 7 MAART Start onteigeningsprocedure oostelijke randweg

Aan de raad AGENDAPUNT NR Doetinchem, 27 februari 2013 ALDUS VASTGESTELD 7 MAART Start onteigeningsprocedure oostelijke randweg Aan de raad AGENDAPUNT NR. 8.4 ALDUS VASTGESTELD 7 MAART 2013 Start onteigeningsprocedure oostelijke randweg Voorstel: 1. De Kroon conform het onteigeningsplan en de conceptbrief verzoeken om ten name

Nadere informatie

Wat wordt de Randstad er beter van?

Wat wordt de Randstad er beter van? Wat wordt de Randstad er beter van? Afronding DBR Arie Bleijenberg I&M, Den Haag, 3 juni 2015 Verantwoording DBR: 10,6 M, 100 onderzoekers, 14 programma s, 6 jaar Betere Randstad? Gebaseerd op: 9 artikelen

Nadere informatie

VESTIGINGSVISIES. Dak Huis Thuis Open Huis Icoon. open huis JOUW VOORKOMEN MAAKT DE PLEK, MAAR DE PLEK MAAKT OOK JE VOORKOMEN

VESTIGINGSVISIES. Dak Huis Thuis Open Huis Icoon. open huis JOUW VOORKOMEN MAAKT DE PLEK, MAAR DE PLEK MAAKT OOK JE VOORKOMEN VESTIGINGSVISIES Dak VESTIGINGSVISIES Dak Dak VESTIGINGSVISIES VESTIGINGSVISIES VESTIGINGSVISIES VESTIGINGSVISIES VESTIGINGSVISIES Factoren Ik kan zorg huisvesten dankzij de regels / Je probeert zorg te

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

M3H Werkwijzer Het bouwen

M3H Werkwijzer Het bouwen M3H Werkwijzer Het bouwen 1/7 Het bouwen M3H ontwerpt en bouwt al zeventien jaar in opdracht van woningcorporaties, ontwikkelende partijen en particulieren. M3H ontwerpt en begeleidt het gehele ontwerp-

Nadere informatie

Oplossingsvrij specificeren

Oplossingsvrij specificeren Oplossingsvrij specificeren ir. J.P. Eelants, projectmanager Infrabouwproces CROW Samenvatting De methodiek van oplossingsvrij specificeren richt zich niet alleen op het formuleren van functionele eisen.

Nadere informatie

Een sterk communicatiemodel trainingmodule

Een sterk communicatiemodel trainingmodule Extra #04 Een sterk communicatiemodel trainingmodule Communicatieniveaus Mensen uiten hun gevoelens op verschillende manieren. De een laat meteen zien hoe hij zich voelt bij een situatie, terwijl de ander

Nadere informatie

Ethisch ontwerpen trends vertaald naar nieuw denken over openbare ruimte

Ethisch ontwerpen trends vertaald naar nieuw denken over openbare ruimte Ethisch ontwerpen trends vertaald naar nieuw denken over openbare ruimte drs. Ing. Paul Hamaekers Kragten b.v. ph@kragten.nl ing. Harry van Duijnhoven Kragten b.v. hvd@kragten.nl ing. Gertjan Hanckmann

Nadere informatie

Toelichting Ontwerp parapluplan Parkeernormen auto en fiets NL.IMRO.0342.PPSOE juni 2014

Toelichting Ontwerp parapluplan Parkeernormen auto en fiets NL.IMRO.0342.PPSOE juni 2014 Toelichting Ontwerp parapluplan Parkeernormen auto en fiets NL.IMRO.0342.PPSOE0002-0203 10 juni 2014 Toelichting parapluplan Nota parkeernormen auto en fiets (zoals vastgesteld door de Raad op dd. maand

Nadere informatie

: Quick Scan verkeerskundige aspecten permanente bewoning bungalowpark Stille Wille Oirschot

: Quick Scan verkeerskundige aspecten permanente bewoning bungalowpark Stille Wille Oirschot bal Memo : Quick Scan verkeerskundige aspecten permanente bewoning bungalowpark Stille Wille Oirschot Datum : 27 januari 2015 Opdrachtgever : BRO Projectnummer : 211x08052 Opgesteld door : Arjan ter Haar

Nadere informatie

Mobiliteitscontext in Vlaanderen

Mobiliteitscontext in Vlaanderen Mobiliteitscontext in Vlaanderen Joris Willems PCVO Handel afdeling Verkeerskunde (HSV) Diepenbeek (www.pcvohandel.be/verkeerskunde) Mobiliteit en ruimtelijke ordening: hoe zit dat eigenlijk? Voorbeeld:

Nadere informatie

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Seminar, Ladder voor duurzame verstedelijking: lessen uit de praktijk, 10 maart 2015 Willemien Croes Wat is de Ladder voor Provincie Zuid- Holland? Instrument

Nadere informatie

Herinrichting kop Jaarbeursterrein Utrecht. lijnen ME AAN

Herinrichting kop Jaarbeursterrein Utrecht. lijnen ME AAN Herinrichting kop Jaarbeursterrein Utrecht lijnen ME AAN 1 INLEIDING Overeenkomstig het Masterplan Stationsgebied willen Holland Casino, Wolff Cinema Groep en de Koninklijke Nederlandse Jaarbeurs op de

Nadere informatie

College van gedeputeerde Staten. Provincie Overijssel. Postbus 10078, 8000 GB Zwolle. Geachte gedeputeerde,

College van gedeputeerde Staten. Provincie Overijssel. Postbus 10078, 8000 GB Zwolle. Geachte gedeputeerde, College van gedeputeerde Staten Provincie Overijssel Postbus 10078, 8000 GB Zwolle Geachte gedeputeerde, Graag willen wij als inwoners en belangenorganisaties van Giethoorn middels deze brief reageren

Nadere informatie

IJsselsprong Zutphen. Nota Ruimte budget 20 miljoen euro. Planoppervlak 160 hectare

IJsselsprong Zutphen. Nota Ruimte budget 20 miljoen euro. Planoppervlak 160 hectare Nota Ruimte budget 20 miljoen euro Planoppervlak 160 hectare IJsselsprong Zutphen Trekker Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Waterveiligheid als motor Bescherming tegen

Nadere informatie

bal : Verkeerskundige aspecten herontwikkeling Datum : 8 december 2015 Opdrachtgever : BRO Projectnummer : 211x07628 Opgesteld door : Arjan ter Haar

bal : Verkeerskundige aspecten herontwikkeling Datum : 8 december 2015 Opdrachtgever : BRO Projectnummer : 211x07628 Opgesteld door : Arjan ter Haar bal Memo : Verkeerskundige aspecten herontwikkeling Spoorlaan Groesbeek Datum : 8 december 2015 Opdrachtgever : BRO Projectnummer : 211x07628 Opgesteld door : Arjan ter Haar Het voornemen bestaat om de

Nadere informatie

Samenvatting Startnotitie Ring Utrecht

Samenvatting Startnotitie Ring Utrecht December 2008 Samenvatting Startnotitie Ring Utrecht Het verkeersaanbod in Nederland blijft groeien. Steeds vaker leidt dit tot problemen met de doorstroming van het verkeer, ook en vooral in de regio

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012

Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen. 7 mei 2012 Uitkomsten onderzoek Controle en Vertrouwen 7 mei 2012 Voorwoord Onderwerp: resultaten onderzoek Controle en Vertrouwen Geachte heer, mevrouw, Hartelijk dank voor uw medewerking aan het onderzoek naar

Nadere informatie

TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s

TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s TEN effecten in Den Haag, Duurzaam Dynamisch Verkeersmanagement door integrale afweging van Traffic, Emissie en Noise (TEN) bij inzet van scenario s Tanja Vonk (TNO) Arjen Reijneveld (Gemeente Den Haag)

Nadere informatie

Format Ruimtelijke Onderbouwing (versie 1, aug 2014) INHOUDSOPGAVE

Format Ruimtelijke Onderbouwing (versie 1, aug 2014) INHOUDSOPGAVE Format Ruimtelijke Onderbouwing (versie 1, aug 2014) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1.1. Algemeen 1.2. Aanleiding en doel 1.3. Plangebied 1.4. Leeswijzer 2. PLANBESCHRIJVING 2.1. Bestaande situatie 2.2. Gewenste

Nadere informatie

AANVULLENDE NOTA VERZOEK TOT ONTHEFFING VAN DE PLAN-MER PLICHT

AANVULLENDE NOTA VERZOEK TOT ONTHEFFING VAN DE PLAN-MER PLICHT Aanvullende nota screeningsnota PRUP Regionaal bedrijf Waeyaert - Vermeersch - Kortemark PROVINCIE WEST-VLAANDEREN Dienst Ruimtelijke Planning AANVULLENDE NOTA VERZOEK TOT ONTHEFFING VAN DE PLAN-MER PLICHT

Nadere informatie

Visie herinrichting centrum Asten van de Werkgroep Verkeer Centrummanagement Asten.

Visie herinrichting centrum Asten van de Werkgroep Verkeer Centrummanagement Asten. Visie herinrichting centrum Asten van de Werkgroep Verkeer Centrummanagement Asten. Inleiding. Het creëren van een huiskamer is een belangrijke referentiegedachte: aldus is opgetekend in de Centrumvisie

Nadere informatie

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal Adviesgroep Informatievoorziening Omgevingswet Erna Roosendaal Inhoud De Omgevingswet Impact gemeenten Governance model Omgevingsplan versus bestemmingsplan Invoeringsondersteuning Eerste resultaten impactanalyse

Nadere informatie

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat.

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat. Gemeentelijke regie bij integrale veiligheid Veel gemeenten hebben moeite met het vervullen van de regierol op het gebied van integrale veiligheid. AEF heeft onderzoek gedaan naar knelpunten bij de invulling

Nadere informatie

We are Stibbe Tax specialists. Ladder voor Duurzame Verstedelijking Juridische update

We are Stibbe Tax specialists. Ladder voor Duurzame Verstedelijking Juridische update Ladder voor Duurzame Verstedelijking Juridische update Jan van Oosten 10 maart 2015 Opzet 1. Planologische overcapaciteit en ruimtelijke ordening 2. De Ladder begrippen en jurisprudentie 3. Wrap up Planologische

Nadere informatie

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion

De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen. Symposium Geo Promotion De grensoverschrijdende regio Plannen zonder grenzen Symposium Geo Promotion Workshop Plannen zonder grenzen Arjan Brink Hans van Loon De maatschappelijke vraag bepaalt de ruimtelijke inrichting Vroeger..

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

Detailhandelsvisie centrum Nederweert. Stefan van Aarle 15 juli 2015

Detailhandelsvisie centrum Nederweert. Stefan van Aarle 15 juli 2015 Detailhandelsvisie centrum Nederweert Stefan van Aarle 15 juli 2015 Het verschaffen van inzicht op welke haalbare wijze Nederweerteen sterk en bestendig vitaal centrum gericht op de toekomst kan realiseren,

Nadere informatie

Wijkgericht werken in Nieuwegein: Van wijkgericht naar opgave gericht

Wijkgericht werken in Nieuwegein: Van wijkgericht naar opgave gericht Wijkgericht werken in Nieuwegein: Van wijkgericht naar opgave gericht Rekenkameronderzoek Nieuwegein Nienke van de Hoef 23 mei 2012 Hoofdvraag: In hoeverre is de wijze waarop de gemeente wijkgericht werken

Nadere informatie

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat?

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad Klimaatadaptatie van stedelijk gebied staat sinds kort prominent op de publieke agenda. Op Prinsjes dag heeft het kabinet de Deltabeslissing

Nadere informatie

Mobiliteitsmanagement en fiscaliteit

Mobiliteitsmanagement en fiscaliteit Mobiliteitsmanagement en fiscaliteit Professor Jos van Ommeren, Vrije Universiteit Amsterdam, Februari 2013 Mobiliteitsmanagement gaat over de relatie tussen werkgever en werknemer met betrekking tot mobiliteit.

Nadere informatie

Optimalisering belevingswaarde begraafplaatsen

Optimalisering belevingswaarde begraafplaatsen begraafplaatsen LOB Bedrijvendag 2014 Gerhard Guliker Senior projectleider KYBYS Introductie Werkvelden KYBYS Natuur & Water Stedelijk Gebied Sport Project- en contractmanagement Begraafplaatsen Funerair

Nadere informatie

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015

Aan de slag met duurzame inzetbaarheid 3 november 2015 Duurzame inzetbaarheid uitgangspunt personeelsbeleid Het voorstel is duurzame inzetbaarheid centraal te stellen in het personeelsbeleid om medewerkers van alle levensfasen optimaal inzetbaar te houden

Nadere informatie

STARTNOTITIE Maatschappelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2020. Kenmerk : 11.04593 1. Onderwerp Maatschappelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2020

STARTNOTITIE Maatschappelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2020. Kenmerk : 11.04593 1. Onderwerp Maatschappelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2020 gemeente nieuwkoop STARTNOTITIE Maatschappelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2020 Kenmerk : 11.04593 1. Onderwerp Maatschappelijke Structuurvisie Nieuwkoop 2020 2. Aanleiding De komende jaren zal de positie

Nadere informatie

1 e fase Planstudie Ring Utrecht Keuze VoorKeursAlternatief (VKA)

1 e fase Planstudie Ring Utrecht Keuze VoorKeursAlternatief (VKA) Dienst Stadsontwikkeling 1 e fase Planstudie Ring Utrecht Keuze VoorKeursAlternatief (VKA) RIA 5 oktober 2010 7-10-2010 1 De aanleiding Zwaar belast netwerk Ingewikkelde verkeersstromen Kwetsbaar gebied

Nadere informatie

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT 1 PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT Aan: Gedeputeerde Staten van Utrecht en Provinciale Staten van Utrecht Pythagoraslaan 101 3508 TH Utrecht Datum: 1 oktober 2009 Ons kenmerk: PCL 2009/05

Nadere informatie

Ambtelijke samenvoeging: Briljant idee of slap compromis? VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45

Ambtelijke samenvoeging: Briljant idee of slap compromis? VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45 VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45 * Proces dat heeft geleid tot besluit Bollenstreek * Inrichtingsvragen en keuzes * Discussie * Afsluiting Bij handopsteken: Wie is voor een ambtelijke samenvoeging

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Verslag Startbijeenkomst Tuinen van Genta 10 Oktober.

Verslag Startbijeenkomst Tuinen van Genta 10 Oktober. Verslag Startbijeenkomst Tuinen van Genta 10 Oktober. De startbijeenkomst werd gehouden in De Toerist aan de Teteringsedijk 145. Aanwezig waren circa 35 omwonenden, waaronder enkele ondernemers van het

Nadere informatie

Stedelijk Verkeersplan Rotterdam Januari 2016

Stedelijk Verkeersplan Rotterdam Januari 2016 Slimme bereikbaarheid voor een sterke economische, gezonde en attractieve stad! Rotterdamse Mobiliteitsagenda IN ROTTERDAM HEB JE DE LUXE OM TE KIEZEN HOE JE REIST. WIL JE OP DE FIETS, GA JE MET DE FIETS.

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.1 Lager kader

FUNCTIEFAMILIE 5.1 Lager kader Doel van de functiefamilie Leiden van een geheel van activiteiten en medewerkers en input geven naar het beleid teneinde een kwaliteitsvolle, klantgerichte dienstverlening te verzekeren en zodoende bij

Nadere informatie

Omgevingswet en de raad

Omgevingswet en de raad Omgevingswet en de raad Inhoud Waarom de Omgevingswet? Wat is de omgevingswet? Wat verandert er door de omgevingswet Wat vraagt dit van u als raad. Samen met de samenleving Budget reserveren Vrije (beleids)ruimte

Nadere informatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie

Manifeste lokale woningbehoefte. Vraag zoekt locatie Manifeste lokale woningbehoefte Vraag zoekt locatie 10-3-2015 Inleiding In de gemeentelijke Visie op Wonen en Leefbaarheid (2012) is uitgesproken dat de gemeente in principe in alle kernen ruimte wil zoeken

Nadere informatie

Proces-verbaal van opdrachtverlening

Proces-verbaal van opdrachtverlening Proces-verbaal van opdrachtverlening Titel aanbesteding Verkeerskundig projectleider Kenmerk aanbesteding Gegevens aanbestedende dienst Gemeente Uden Markt 145 5461KN Uden Contactpersoon Tineke Kemperman

Nadere informatie

Aansluiting Dorpsstraat: Voetgangersoversteekplaats: Voetgangers op parkeerterrein: Parkeerplaatsen: Oversteekplaats fietsers: Verkeerskundig

Aansluiting Dorpsstraat: Voetgangersoversteekplaats: Voetgangers op parkeerterrein: Parkeerplaatsen: Oversteekplaats fietsers: Verkeerskundig De herinrichting heeft betrekking op de openbare inrichting van de locatie ter plaatse van de toekomstige supermarkt. De herinrichting houdt voornamelijk het realiseren van een toegang van de supermarkt

Nadere informatie

Zicht op Toegankelijkheid. Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen

Zicht op Toegankelijkheid. Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen Zicht op Toegankelijkheid Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen Koninklijke Visio Koninklijke Visio is het expertisecentrum voor slechtziende

Nadere informatie

Ondersteuner ICT. Context. Doel

Ondersteuner ICT. Context. Doel Ondersteuner ICT Doel Registreren en (laten) oplossen van vragen en storingen van ICT-gebruikers binnen de richtlijnen van de afdeling, teneinde bij te dragen aan efficiënt en effectief functionerende

Nadere informatie

Kwaliteitsnet Landbouwverkeer Zeeland

Kwaliteitsnet Landbouwverkeer Zeeland Intentieverklaring Kwaliteitsnet Landbouwverkeer Zeeland Beleidsplan Verkeersveiligheid Zeeland 2010-2020... 1 4039641_ROVZ intentieverklaring_u.indd 1 22-11-2011 17:16:10 4039641_ROVZ intentieverklaring_u.indd

Nadere informatie

Visie Beheer Openbare Ruimte

Visie Beheer Openbare Ruimte Visie Beheer Openbare Ruimte De openbare ruimte bestaat uit de ondergrondse en bovengrondse voorzieningen die in beheer zijn de gemeenten en bestaat uit riolering, plantsoenen, bomen, wegen, straten, pleinen,

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing bij Wabo Projectbesluit

Ruimtelijke onderbouwing bij Wabo Projectbesluit Ruimtelijke onderbouwing bij Wabo Projectbesluit ten behoeve van de realisatie van 8 rijwoningen in plaats van 7 op een perceel bouwterrein gelegen aan Het Wilgert te Epse Inleiding Tussen de straten Het

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

PARKEERPROBLEMEN EN UITDAGINGEN AANZET NAAR EEN DUURZAAM PARKEERBELEID

PARKEERPROBLEMEN EN UITDAGINGEN AANZET NAAR EEN DUURZAAM PARKEERBELEID PARKEERPROBLEMEN EN UITDAGINGEN AANZET NAAR EEN DUURZAAM PARKEERBELEID Joris Willems PCVO Limburg, Graduaat Verkeerskunde Diepenbeek (www.pcvolimburg.be) Inhoud Inleiding Parkeer- problemen Van vraagvolgend

Nadere informatie

Summary in Dutch. Samenvatting

Summary in Dutch. Samenvatting Samenvatting In de theorie van het menselijk kapitaal zijn kennis en gezondheid uitkomsten van bewuste investeringsbeslissingen. Veel van de keuzes hieromtrent lijken in de praktijk echter niet weldoordacht.

Nadere informatie

t bouwhuis enschede Masterplan geeft zorgterrein kwaliteiten van landgoed terug

t bouwhuis enschede Masterplan geeft zorgterrein kwaliteiten van landgoed terug t bouwhuis enschede Masterplan geeft zorgterrein kwaliteiten van landgoed terug Masterplan t Bouwhuis Masterplan geeft zorgterrein kwaliteiten van landgoed terug 1. landgoederen Zorgterrein t Bouwhuis

Nadere informatie

Diversity Drives. Deelnemernaam: Danielle ter Haak Testidentificatie: 2710 Test ingevuld op: zondag 10 januari 2010

Diversity Drives. Deelnemernaam: Danielle ter Haak Testidentificatie: 2710 Test ingevuld op: zondag 10 januari 2010 Diversity Drives Drives of drijfveren zijn de intrinsieke motivatoren die grotendeels bepalend zijn voor datgene wat ons drijft in werk en leven. Ze kunnen voortkomen uit verschillende bronnen zoals opvoeding,

Nadere informatie

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid

Slim. Zakelijk. Dynamisch. Maasterras Drechtsteden. Kansen voor Duurzaamheid Slim Maasterras Drechtsteden Zakelijk Kansen voor Duurzaamheid Dynamisch Voorbeeld van hoogwaardig functioneel groen in stedelijke context Boston Children s Museum Plaza, Boston Michael van Valkenburg

Nadere informatie

D E G R A A N S I L O

D E G R A A N S I L O D E G R A A N S I L O t r a n s f o r m a t i e d o o r d i a l o o g Door K.K.J.E. van de Braak Technische Universiteit Eindhoven Faculteit Bouwkunde Bouwtechniek Design and Lifespan s a m e n v a t t

Nadere informatie

Leerervaringen excursie Nijmegen

Leerervaringen excursie Nijmegen Leerervaringen excursie Nijmegen In het kader van het project Watercoalitie van het Ministerie van I&M vond op 10 september 2012 een excursie plaats. Medewerkers van het ministerie, de gemeenten Delft

Nadere informatie

Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt

Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt Bijlage 3 Duurzame gebiedssjablonen verder uitgewerkt De volgende sjablonen voor duurzame gebiedsontwikkeling zijn te onderscheiden: gezonde wijk Klimaatvriendelijke wijk / gebied Prachtig compacte wijk

Nadere informatie

Nieuwe tijden ander sociaal werk. Hans Boutellier Conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht 10 oktober 2014

Nieuwe tijden ander sociaal werk. Hans Boutellier Conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht 10 oktober 2014 Nieuwe tijden ander sociaal werk Hans Boutellier Conferentie Wmo-werkplaatsen Utrecht 10 oktober 2014 Inhoud van het verhaal Nieuwe tijden - complexiteit De improvisatiemaatschappij Sociaal domein - Meer

Nadere informatie

Experimentele tijdelijke inrichting Blokhuisplein in Leeuwarden

Experimentele tijdelijke inrichting Blokhuisplein in Leeuwarden Martijn Al landschapsarchitect Peter de Ruyter landschapsarchitect Experimentele tijdelijke inrichting Blokhuisplein in Leeuwarden Blokhuisplein (foto: Ruben van Vliet). Aan de rand van de binnenstad van

Nadere informatie

Wie is de eigenaar van een succesvolle invoering van de Omgevingswet binnen onze organisatie? Op welke manier willen we de Omgevingswet benutten?

Wie is de eigenaar van een succesvolle invoering van de Omgevingswet binnen onze organisatie? Op welke manier willen we de Omgevingswet benutten? 2019 2019 Visie op de Wet Op welke manier willen we de Omgevingswet benutten? Visie op de Wet Wie is de eigenaar van een succesvolle invoering van de Omgevingswet binnen onze organisatie? 2019 2019 Visie

Nadere informatie