Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003."

Transcriptie

1 Videofragment 3. Omgaan met een delirante patiënt thuis 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart Voor familieleden en andere verzorgers kan het gedrag bij een delier heel beangstigend zijn. In Videofragment 3a en 3b zien we een delirante patiënt die door de verzorging in een ziekenhuis in de gaten wordt gehouden. Thuis bij de patiënt is er vaak geen geschoold personeel aanwezig. Door regelmatige controles door huisartsen of verpleegkundigen en instructie aan de verzorgers over wanneer er contact opgenomen dient te worden met een huisarts, kan een deel van de ouderen met een delier ook thuis verzorgd worden. Voorwaarde is natuurlijk dat de situatie thuis dit toelaat en dat de verzorgers dit ook willen. In de volgende werkvorm gaan de deelnemers aan de hand van een aantal vragen puntsgewijs na wat geregeld dient te worden bij de verzorging en behandeling van een delirante patiënt thuis. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur Doelstelling: De deelnemers kunnen de verzorgers voorlichting en adviezen geven over het omgaan met en de verzorging van delirante patiënten. Doelgroep: WDH, hagro, toetsgroep, huisartsen-in-opleiding. Groepsgrootte: Onbeperkt Tijdsduur: 55 minuten 3. Uitvoering Geef de volgende uitleg: 'In het volgende fragment zien we de heer Brugman. Hij heeft thoraxchirurgie ondergaan en heeft postoperatief een delier ontwikkeld. De symptomen waren verwardheid, motorische onrust en visuele hallucinaties. Hij is inmiddels opgenomen op de afdeling Geriatrie.' (1 min.). Deel Werkblad 3 uit met de vragen bij Videofragment 3a en 3b (1 min.). Vraag de deelnemers om in het volgende videofragment te letten op het gedrag van de patiënt en daarbij te bedenken wat de consequenties daarvan zouden zijn als de patiënt thuis verzorgd zou worden (1 min.). Bekijk Videofragment 3a en 3 b (7 min.). Vraag subgroepen van 3 personen de vragen te beantwoorden (25 min.). Bespreek plenair de antwoorden op de vragen bij Werkblad 3. Vraag de subgroepen om de beurt naar hun antwoorden. Laat de andere subgroepen aanvullingen geven. Deel bij vraag 3 de NHG-Patiëntenbrief uit. Deel bij vraag 5 Bijlage 3 uit met de Delirium Observatie Screening Schaal. Bespreek deze kort (15 min.). Sluit af door de belangrijkste leerpunten te noemen (5 min.). 17

2 4. Organisatie Zorg voor de mogelijkheid het videofragment te tonen. Probeer dit van tevoren uit. Kopieer Werkblad 3, de patiëntenbrief en Bijlage 3 voor iedere deelnemer. Bereid u voor door de NHG-Standaard, Videofragment 3a en 3b, Werkblad 3, Antwoordblad 3, de NHG-Patiëntenbrief en Bijlage 3 door te nemen. 18

3 Werkblad 3 In Videofragment 3a en 3b ziet u dat de arts probeert de echtgenote van de patiënt gerust te stellen. Omgaan met een patiënt met een delier en zijn/haar familie is niet eenvoudig. In het ziekenhuis is dag en nacht een verpleegkundige op de afdeling aanwezig en zijn er materialen die in de thuissituatie niet zo gemakkelijk voorhanden zijn, zoals een hoog bedhek en een bedmatje. Ga nu uit van de thuissituatie: onder welke voorwaarden en met welke uitleg en advies zouden familie en vrienden deze delirante patiënt thuis kunnen verzorgen? 1. Aan welke voorwaarden moet volgens u voldaan zijn om deze delirante patiënt thuis te kunnen behandelen? Zorg dat de volgende items aan de orde komen: - mantelzorg; - veiligheid; - medische zorg. 2. In welke situaties zou u toch verwijzen en naar wie zou u dan verwijzen? 3. Wat legt u uit aan de verzorgers van een delirante patiënt? Behandel de volgende items: - de oorzaak van een delier; - de verschijnselen van een delier; - de duur en het in principe reversibele karakter van het delier. 19

4 Werkblad 3 4. Welke adviezen geeft u aan de verzorgers van een delirante patiënt? 5. Waar dient u op de letten bij de controle van een delirante patiënt? 20

5 Antwoordblad 1 1. Aan welke voorwaarden moet volgens u voldaan zijn om deze delirante patiënt thuis te kunnen behandelen? De belangrijkste voorwaarden zijn dat er mantelzorg is, dat het huis veilig is en dat continu medische zorg ingeroepen kan worden als dat nodig is. Mantelzorg De huisarts maakt een inschatting van de belasting die de zorg voor de patiënt betekent voor degenen die de mantelzorg op zich nemen. Eventueel kan aanvullende zorg worden ingeschakeld. Is het te doen voor de familie of is de belasting te groot? Voorwaarde is dat de verzorgers instemmen met een behandeling thuis en hieraan een bijdrage willen leveren. Het echtpaar in dit videofragment is hoogbejaard; de echtgenote zal mogelijk niet in staat zijn de zorg alleen te dragen. Is er voldoende mantelzorg om 24 uur per dag adequate zorg te kunnen verlenen? De zorg bestaat uit lichamelijke verzorging en het op tijd geven van de medicatie. Daarbij moeten de verzorgers aanwijzingen krijgen om met een delirante patiënt om te gaan en deze ook begrijpen. Veiligheid De veiligheid thuis moet gewaarborgd zijn. Messen, andere scherpe voorwerpen, aanstekers of lucifers moeten niet binnen handbereik van de patiënt zijn. Ook de medicatie moet op een veilige plek opgeborgen zijn. Zo moet iemand het hele huis systematisch nalopen. Als blijkt dat het huis niet veilig te krijgen is, als er bijvoorbeeld een raam is vlakbij het bed dat niet op slot kan, dan moet het thuisblijven heroverwogen worden. Medische zorg De mantelzorg heeft een signalerende functie, maar de huisarts en diens waarnemers moeten bereid zijn om de continue coördinatie op zich te nemen. Dit betekent frequente controle en mogelijk nachtelijke telefoontjes. De huisarts geeft aan wanneer normaal gesproken de volgende visite zal plaatsvinden (eventueel door de praktijkverpleegkundige). Ook legt de huisarts uit in welke situaties de verzorgers voor die tijd contact moeten opnemen, bijvoorbeeld bij een ernstige verslechtering van de toestand (na uitleg over de normale fluctuatie bij het delier over 24 uur). Eventueel kunnen een sociaal-geriater en de sociaal-psychiatrisch verpleegkundige vanuit de ambulante ouderenzorg van de GGZ worden ingeschakeld. 2. In welke situaties zou u toch verwijzen en naar wie zou u dan verwijzen? Indicaties om te verwijzen zijn: - een ernstig zieke patiënt; - onvoldoende onderzoeks-, behandel- en verzorgingsmogelijkheden in de thuissituatie; - onvoldoende effect van de ingestelde behandeling. 21

6 Antwoordblad 1 Er zijn vele mogelijkheden voor verwijzing: een sociaal-geriater, internist, verpleeghuisarts, ouderen-psychiater of behandelend specialist. Belangrijk is dat u zich niet laat misleiden door het delirante beeld en zoekt naar de somatische oorzaak van het delier. Verwijs dus niet primair naar de psychiatrie. 3. Wat legt u uit aan de verzorgers van een delirante patiënt? De oorzaak van een delier De geriater in het videofragment geeft een uitgebreide uitleg over het verstoorde lichamelijke evenwicht, waardoor ook de psyche in de war raakt. Oorzaken van een delier kunnen zijn een grote operatie, zoals bij deze patiënt, maar ook ziekte aan hart en longen, ontstekingen, ongelukken, geneesmiddelengebruik, stress of slaaptekort. Patiënten boven de 70 jaar hebben een grotere kans om verward te raken. De verschijnselen van een delier. De patiënt kan wel antwoord geven, maar is er niet helemaal bij met zijn/haar gedachten. Dat betekent dat deze snel vergeet wat er gezegd wordt en vaak ook niet alles begrijpt. Daarbij begrijpt de patiënt vaak niet meer waar hij/zij is en wie iedereen is. Dat kan heel beangstigend zijn en de patiënt kan daardoor agressief reageren of zich juist heel erg terugtrekken. Soms ziet of voelt de patiënt dingen die er niet zijn. Hij of zij voelt die dingen wel echt, dus in discussie gaan heeft geen zin. Patiënten zijn vaak onrustig. De verpleegkundige stelde in het fragment een reeks vragen, maar kreeg ondanks haar inspanningen nauwelijks contact met de patiënt. Er bestaat een fluctuatie over 24 uur. 's Nachts kan het beeld verslechteren en dat past bij het ziektebeeld. De duur van het delier Leg uit dat de verschijnselen over het algemeen van tijdelijke aard zijn, meestal enkele dagen. Als de oorzaak is behandeld, kan het acuut verslechterde cognitieve functioneren weer verbeteren, ook bij patiënten met dementie (als deze niet te ver gevorderd is). De duur van het delier is vaak afhankelijk van de ernst van de lichamelijke aandoening, de leeftijd van de patiënt en de conditie van de patiënt. Een delier heeft zelden een chronisch beloop. Dat kan wel vóórkomen als de onderliggende aandoening ernstig en irreversibel is, zoals bij terminaal hartfalen of COPD. Het is dus noodzakelijk om de oorzaak/oorzaken op te sporen. Deze uitleg is ook terug te vinden in de informatiefolder voor familieleden van patiënten (Bijlage 3). 4. Welke adviezen geeft u aan de verzorgers van een delirante patiënt? Bied herkenningspunten (klok, kalender, foto's). Benoem persoon, plaats, dag en tijdstip regelmatig om de oriëntatie te bevorderen. Dus ook uw eigen naam, wie u bent en wat u komt doen. Spreek tegen de patiënt rustig en in korte zinnen. Stel korte vragen, liefst 22

7 Antwoordblad 1 vragen waar de patiënt alleen ja en nee op kan antwoorden. Laat de patiënt zo min mogelijk alleen, zeker bij angst of paniek. Stimuleer de aanwezigheid van vertrouwde, rustgevende personen. Beperk het bezoek in aantal en duur. Ga, als er meerdere personen aanwezig zijn, zoveel mogelijk gezamenlijk aan één kant van de patiënt zitten, zodat de patiënt zich op een punt kan richten. Indien van toepassing: laat de patiënt bril en gehoorapparaat gebruiken. Dit bevordert de oriëntatie. Zorg voor continue verlichting van de kamer ('s nachts gedempt licht). Toon begrip voor de angst die hallucinaties en wanen kunnen opwekken. Ga niet mee in waanideeën en maak duidelijk dat uw waarneming anders is, zonder de patiënt tegen te spreken. Vermijd discussie. Fluister niet met derden in bijzijn van de patiënt. Zorg voor voldoende vochtinname en adequate voeding. Pas geen vrijheidsbeperkende maatregelen/fixatie toe. Vrijheidsbeperkende maatregelen zijn zelfs een risicofactor voor het ontstaan van een delier en kunnen de toestand bij een bestaand delier verergeren. Al eerder genoemd: zorg voor veiligheid in het huis waar de patiënt verblijft (let op scherpe, giftige of ontvlambare materialen). Deze adviezen zijn deels ook terug te vinden in de NHG-Patiëntenbrief Delier bij ouderen met informatie voor familieleden van patiënten. 5. Waar dient u op de letten bij de controle van een delirante patiënt? De huisarts let op drie punten: - de onderliggende ziekte; - deliersymptomen: in verband met de fluctuaties zijn observatiegegevens van verzorgers/familie van groot belang. Het beloop van het delier kan door middel van de 'Delirium Observatie Screening Schaal' in de gaten gehouden worden (Bijlage 3); - complicaties als ondervoeding, dehydratie, urineretentie, incontinentie, decubitus en contracturen. 23

8 Bijlage 3 DELIRIUM OBSERVATIE SCREENING (DOS) SCHAAL (versie 0-1) Datum: Observaties De patiënt 1 zakt weg tijdens gesprek of bezigheden 2 is snel afgeleid door prikkels uit de omgeving 3 heeft aandacht voor gesprek of handeling 4 maakt vraag of antwoord niet af 5 geeft antwoorden die niet passen bij de vraag 6 reageert traag op opdrachten 7 denkt ergens anders te zijn 8 beseft wel welk dagdeel het is 9 herinnert zich recente gebeurtenissen 10 is plukkerig, rommelig rusteloos 11 trekt aan infuus, sonde, katheter enz. 12 is snel of plotseling geëmotioneerd 13 ziet/hoort dingen die er niet zijn Totaalscore per dienst (0-13) Naam patiënt: Dagdienst Late dienst Nac htdienst Totaalscore deze dag nooit soms - altijd weet niet nooit soms - altijd DOS-SCHAAL EINDSCORE = TOTAALSCORE DEZE DAG GEDEELD DOOR 3 DOS-SCHAAL eindscore: 3: geen delier 3: waarschijnlijk delier weet niet nooit soms - altijd weet niet - Copyright M.J. Schuurmans, UMC Utrecht,

9 Bijlage 3 TOELICHTING BIJ DELIRIUM OBSERVATION SCREENING Inleiding Het delirium is een van de meest voorkomende vormen van psychopathologie bij oude patiënten en bij patiënten in de laatste fase van hun leven. Kenmerkend voor het delirium zijn het snelle ontstaan en de wisseling van de symptomen. De Delirium Observatie Screening Schaal bevat 13 observaties van gedrag (verbaal en non-verbaal) die de symptomen van het delirium weergeven. Deze observaties kunnen gedaan worden tijdens reguliere contacten met de patiënt. Om het delirium goed te herkennen is het van belang om per dienst de observatie van het gedrag vast te leggen. Beoordeling Nooit Soms-altijd Weet niet In de contacten met de patiënt gedurende deze dienst werd de beschreven observatie geen enkele keer waargenomen (omcirkel getal in deze kolom). In de contacten met de patiënt gedurende deze dienst werd de beschreven observatie één of meer keer of zelfs steeds waargenomen (omcirkel getal in deze kolom). In de contacten met de patiënt gedurende deze dienst werd de beschreven observatie niet waargenomen omdat de patiënt steeds sliep of geen verbaal contact maakte of omdat de beoordelaar zichzelf niet in staat acht de aan- dan wel afwezigheid te beoordelen (omcirkel -). Nadere toelichting/voorbeelden Iemand is snel afgeleid door prikkels uit de omgeving wanneer hij/zij verbaal of non-verbaal reageert op geluiden of bewegingen die geen betrekking op hem/haar hebben, en die van dien aard zijn dat je geen reactie van hem/haar zou verwachten (het is bijvoorbeeld normaal dat iemand reageert op een harde gil op de gang, maar niet normaal als iemand reageert op een rustige vraag aan een andere patiënt). Iemand heeft aandacht voor een gesprek of handeling als hij/zij verbaal of non-verbaal blijk geeft het gesprek of de handeling te volgen. Iemand reageert traag op opdrachten als het handelen is vertraagd en/of als er momenten van stilte/inactiviteit zijn voordat tot handelen wordt overgegaan. Iemand denkt ergens anders te zijn als hij/zij dit in woorden of in handelen laat blijken (iemand die de omgeving anders interpreteert dan de eigen woonomgeving). Iemand beseft welk dagdeel het is, als hij/zij dit in woorden of handelen laat blijken (iemand die bijvoorbeeld midden in de nacht opstaat en wil douchen, heeft er meestal geen besef van welk dagdeel het is). Iemand herinnert zich recente gebeurtenissen wanneer hij/zij bijvoorbeeld juist kan vertellen of er bezoek is geweest of wat hij/zij gegeten heeft. Iemand is snel of plotseling geëmotioneerd 25

10 Bijlage 3 wanneer hij/zij reageert met een heftige emotie zonder aanleiding (iemand die bijvoorbeeld zomaar begint te huilen of heel angstig wordt van het wassen of woedend reageert als de thee koud is). Iemand ziet/hoort dingen die er niet zijn wanneer hij/zij hiervan verbaal (navragen!) of non-verbaal blijkt geeft (bijvoorbeeld iemand die niet-zichtbare voorwerpen wil verplaatsen of die reageert op mensen of dieren die er niet zijn). Score - per dienst wordt een totaalscore berekend door het aantal omcirkelde enen op te tellen; de totaalscore per dienst is minimaal 0 en maximaal 13; - de totaalscores van drie diensten worden opgeteld tot de totaalscore deze dag; de totaalscore deze dag is minimaal 0 en maximaal 39; - de DOS-Schaal eindscore wordt berekend door de totaalscore deze dag te delen door 3; de DOS-eindscore ligt tussen de 0 en 13; - een DOS-Schaal eindscore <3 betekent dat de patiënt waarschijnlijk niet delirant is, een DOS-Schaal eindscore > of = 3 betekent dat de patiënt waarschijnlijk wel delirant is.* * In een groep van 92 heupfractuurpatiënten waarvan er 18 delirant werden, scoorde 94,4% (sensitiviteit DOS-Schaal) van de delirante patiënten een score hoger of gelijk aan 3. Van de niet-delirante patiënten had 76,6% (specifiteit DOS-Schaal) een score lager dan 3. Dat wil zeggen dat de patiënten met een score hoger of gelijk aan 3 niet allemaal delirant zijn, terwijl de patiënten met een score lager dan 3 vrijwel zeker niet delirant zijn (Schuurmans, 2001). Copyright M.J. Schuurmans, UMC Utrecht,

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2

p a t i ë n t e n i n f o r m a t i e 2 Delier In deze brochure leest u meer over acute verwardheid, ook wel delier genoemd. Verder krijgt u informatie over de behandeling en wat u kunt doen. Acuut optredende verwardheid Delier is een vorm van

Nadere informatie

delier bij ouderen Delier bij ouderen Videofragment 1 De anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module

delier bij ouderen Delier bij ouderen Videofragment 1 De anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module Videofragment 1 De anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003. Om te kunnen begrijpen hoe de huisarts het beste kan omgaan

Nadere informatie

ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID (DELIER) INFORMATIE VOOR PATIENT, FAMILIE EN BETROKKENEN

ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID (DELIER) INFORMATIE VOOR PATIENT, FAMILIE EN BETROKKENEN ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID (DELIER) INFORMATIE VOOR PATIENT, FAMILIE EN BETROKKENEN Inleiding Uw familielid, partner of kennis is in Franciscus Gasthuis & Vlietland opgenomen. Hij of zij is opgenomen

Nadere informatie

acute verwardheid adviezen na een ZorgSaam

acute verwardheid adviezen na een ZorgSaam acute verwardheid adviezen na een hernia-operatie (delier) ZorgSaam 1 2 ACUTE VERWARDHEID Dit informatieboekje is bedoeld voor familie en betrokkenen van de patiënt met acuut optredende verwardheid. Inleiding

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Het delier. Informatie voor familie en betrokkenen terTER_

Patiënteninformatie. Het delier. Informatie voor familie en betrokkenen terTER_ Patiënteninformatie Het delier Informatie voor familie en betrokkenen 1234567890-terTER_ Het delier Informatie voor familie en betrokkenen. U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor een behandeling.

Nadere informatie

Richtlijn delier NPZ Waardenland Doel van de transmurale multidisciplinaire richtlijn delier 1. Definitie delier 2. Ontstaanswijze / oorzaak delier

Richtlijn delier NPZ Waardenland Doel van de transmurale multidisciplinaire richtlijn delier 1. Definitie delier 2. Ontstaanswijze / oorzaak delier Richtlijn delier NPZ Waardenland Op initiatief van het Netwerk Palliatieve Zorg is in 2014 deze regionale richtlijn delier tot stand gekomen. Deze richtlijn is geschreven voor verpleegkundigen en verzorgenden

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid Delier

Acuut optredende verwardheid Delier Acuut optredende verwardheid Delier Uw familielid, vriend(in) of kennis is opgenomen in ons ziekenhuis vanwege ziekte, ongeval en/of operatie. Zoals u vermoedelijk hebt gemerkt, is zijn of haar reactie

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen Videofragment 1 de anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77, herziene versie april 2014. Om te kunnen begrijpen hoe de huisarts het

Nadere informatie

Delirium of delier (acuut optredende verwardheid)

Delirium of delier (acuut optredende verwardheid) Delirium of delier (acuut optredende verwardheid) In deze folder leest u wat een delirium is, wat de verschijnselen van een delirium zijn en leest u informatie over de behandeling en tips voor patiënten

Nadere informatie

In de war? Informatie voor familie van patiënten met acuut optredende verwardheid

In de war? Informatie voor familie van patiënten met acuut optredende verwardheid In de war? Informatie voor familie van patiënten met acuut optredende verwardheid Inleiding Uw familielid, partner of kennis is in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen. Waarschijnlijk heeft u gemerkt

Nadere informatie

Acute verwardheid (Delier/Delirium)

Acute verwardheid (Delier/Delirium) Acute verwardheid (Delier/Delirium) Informatie voor naasten van patiënten met acuut optredende verwardheid. Uw naaste is opgenomen in het TweeSteden ziekenhuis vanwege een ziekte, ongeval, en/of operatie.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Plotse verwardheid Delier

PATIËNTEN INFORMATIE. Plotse verwardheid Delier PATIËNTEN INFORMATIE Plotse verwardheid Delier Wat is delier? Plotse verwardheid wordt ook wel een delier genoemd. Deze verwardheid kan op enkele minuten tot dagen ontstaan (of een bestaande toestand ineens

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen Videofragment 2 het psychiatrisch onderzoek 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77, herziene versie april 2014. Om de diagnose delier te kunnen stellen dient er een

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier)

De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier) De patiënt met acuut optredende verwardheid (delier) De patiënt met acuut optredende verwardheid/delier Uw familielid, vriend(in) of kennis is opgenomen vanwege een ziekte, een ongeval en/of een operatie.

Nadere informatie

Informatiefolder delier

Informatiefolder delier Informatiefolder delier Informatiefolder delier Het gedrag en de reactie van uw partner, familielid, vriend(in) of kennis zijn anders dan u gewend bent. Hij of zij is onrustig, begrijpt u niet, geeft vreemde

Nadere informatie

In de war? Op de Intensive Care

In de war? Op de Intensive Care In de war? Op de Intensive Care Albert Schweitzer ziekenhuis juni 2015 pavo 1168 Inleiding Uw partner of familielid is in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen op de Intensive Care. Waarschijnlijk

Nadere informatie

In de war? Op de Intensive Care

In de war? Op de Intensive Care In de war? Op de Intensive Care Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Uw partner of familielid is in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen op de Intensive Care.

Nadere informatie

Acute verwardheid / Delier

Acute verwardheid / Delier Acute verwardheid / Delier In deze folder vindt u informatie over acute verwardheid / delier. Daarnaast staat beschreven wat u voor uw naaste kan doen. Waar "hij" staat, kunt u uiteraard ook "zij" lezen.

Nadere informatie

Gebruik bedtent bij acuut optredende verwardheid

Gebruik bedtent bij acuut optredende verwardheid Gebruik bedtent bij acuut optredende verwardheid Ziekenhuis Gelderse Vallei Uw familielid, vriend(in) of kennis is opgenomen in ons ziekenhuis vanwege ziekte, ongeval en/of operatie. Zoals u vermoedelijk

Nadere informatie

Delier (acute verwardheid)

Delier (acute verwardheid) Geriatrie Delier (acute verwardheid) i Patiënteninformatie Thuis en in het ziekenhuis Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vooral oudere mensen kunnen bij een lichamelijke ziekte thuis of in het ziekenhuis plotseling

Nadere informatie

Acute verwardheid (delirium) op de Intensive Care

Acute verwardheid (delirium) op de Intensive Care Acute verwardheid (delirium) op de Intensive Care Op dit moment verblijft uw partner of familielid op de afdeling Intensive Care. Dit is een afdeling waar (ernstig) zieke mensen worden behandeld en verzorgd.

Nadere informatie

Vroegtijdig herkennen van een delier (acute verwardheid) door het gebruik van de DOS (Delirium Observatie Screening) Schaal (deel 2)

Vroegtijdig herkennen van een delier (acute verwardheid) door het gebruik van de DOS (Delirium Observatie Screening) Schaal (deel 2) Vroegtijdig herkennen van een delier (acute verwardheid) door het gebruik van de DOS (Delirium Observatie Screening) Schaal (deel 2) In het artikel Wat kunnen we doen bij patiënten met een delier (acute

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht. Afdeling Intensive Care

Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht. Afdeling Intensive Care Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en bezoekers van het Intensive Care Centrum UMC Utrecht Afdeling Intensive Care Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid

Nadere informatie

DE PATIËNT MET ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID/DELIER INFORMATIE VOOR FAMILIE EN BETROKKENEN

DE PATIËNT MET ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID/DELIER INFORMATIE VOOR FAMILIE EN BETROKKENEN DE PATIËNT MET ACUUT OPTREDENDE VERWARDHEID/DELIER INFORMATIE VOOR FAMILIE EN BETROKKENEN Wat is acuut optredende verwardheid/delier? Uw familielid, vriend(in) of kennis is opgenomen in het ziekenhuis

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid

Acuut optredende verwardheid Acuut optredende verwardheid Een delier Bij mensen met een ziekte komt acute verwardheid ofwel delirium (delier) regelmatig voor. Dit is geen onschuldig verschijnsel. Het wijst er meestal op dat er iets

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid (delier)

Acuut optredende verwardheid (delier) PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor de patiënt, partner, familie en betrokkenen Acuut optredende verwardheid (delier) Uw partner, familielid, vriend of kennis

Nadere informatie

Delirium op de Intensive Care (IC)

Delirium op de Intensive Care (IC) Deze folder is bedoeld voor de partners, familieleden, naasten of bekenden van op de Intensive Care (IC) afdeling opgenomen patiënten. Door middel van deze folder willen wij u als familie* uitleg geven

Nadere informatie

Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003.

Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003. Videofragment 4 Zorg na het verbleken van het delier 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003. Een delier is een ingrijpend ziektebeeld, zowel voor de

Nadere informatie

Onderwerp: Acute verwardheid of delier

Onderwerp: Acute verwardheid of delier Onderwerp: 1 Informatie over acute verwardheid of delier Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder is bedoeld voor patiënten die worden opgenomen in het Ikazia Ziekenhuis. Zoals de verpleegkundige aan

Nadere informatie

Acute verwardheid. Informatie voor familie en betrokkenen

Acute verwardheid. Informatie voor familie en betrokkenen HHZH_INF_114.01(0315) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.be Informatie voor familie en betrokkenen Acute verwardheid Voorwoord Uw partner,

Nadere informatie

Informatie over delier

Informatie over delier Algemeen Informatie over delier www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG017 / Informatie over delier / 18-10-2013 2 Informatie over delier Uw

Nadere informatie

Hoe een delier herkennen?

Hoe een delier herkennen? Infobrochure Delier Inhoud Wat is een delier?. 3 Hoe een delier herkennen?. 3 Is een delier niet gewoon dementie?.4 Hoe behandelen we een delier?. 5 Wat kan u als familie doen?. 5 Meer info of vragen?.

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Delier (acute verwardheid) rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Delier (acute verwardheid) rkz.nl Patiënteninformatie Delier (acute verwardheid) rkz.nl Inleiding Uw partner, familielid of iemand uit uw naaste omgeving is opgenomen in het. Zoals u gemerkt heeft, reageert uw naaste niet zoals u gewend

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 20140024 Delier.indd 1 1 24-01-17 14:02 Acuut optredende verwardheid (delier) Wat is acuut optredende verwardheid

Nadere informatie

Acute verwardheid (delier)

Acute verwardheid (delier) Acute verwardheid (delier) Inleiding Uw partner, familielid is in ons ziekenhuis opgenomen. Zoals u waarschijnlijk heeft gemerkt, reageert hij/zij 1 niet zoals u gewend bent. Het is vaak moeilijk om met

Nadere informatie

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid Marja Jellesma-Eggenkamp Klinische geriatrie Alysis 25 mei 2010 symposium Zevenaar 1 Kwetsbare ouderen inleiding >25% opgenomen patiënten 70+ 10-40%

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten en familie. Acute verwardheid. I Autonome verzorgingsinstelling

Informatiebrochure voor patiënten en familie. Acute verwardheid. I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure voor patiënten en familie Acute verwardheid I Autonome verzorgingsinstelling IIInhoudsopgave Voorwoord 5 Wat is acute verwardheid of delier? 6 Oorzaken van acute verwardheid 7 Symptomen

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid/delier

Acuut optredende verwardheid/delier Acuut optredende verwardheid/delier Klinische geriatrie alle aandacht De patiënt met acuut optredende verwardheid/ delier (informatie voor familie en betrokkenen) Wat zijn de verschijnselen van een delier/acuut

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Delier of plotse verwardheid. GezondheidsZorg met een Ziel

Patiënteninformatie. Delier of plotse verwardheid. GezondheidsZorg met een Ziel i Patiënteninformatie Delier of plotse verwardheid GezondheidsZorg met een Ziel DELIER OF PLOTSE VERWARDHEID Uw partner, familielid of iemand anders uit uw naaste omgeving is vanwege een ziekte, ongeval

Nadere informatie

Delier. (Acuut optredende verwardheid)

Delier. (Acuut optredende verwardheid) Delier (Acuut optredende verwardheid) Wat is acuut optredende verwardheid/delier Uw familielid, vriend(in) of kennis ligt in ons ziekenhuis. Hij/zij is opgenomen vanwege ziekte, ongeval en/of operatie.

Nadere informatie

De patiënt met plotseling optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en betrokkenen

De patiënt met plotseling optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en betrokkenen De patiënt met plotseling optredende verwardheid (delier) Informatie voor familie en betrokkenen Inhoud Inleiding 3 Wat is een delier? 4 Wat zijn de verschijnselen bij een delier? 4 Wanneer treedt een

Nadere informatie

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen Delier Informatie voor familie en betrokkenen Inleiding Op onze verpleegafdeling is een familielid, vriend(in) of kennis van u opgenomen. Tijdens uw bezoek aan de patiënt heeft u waarschijnlijk gemerkt

Nadere informatie

Delier voor de patiënt. Workshop Delier in de palliatieve fase. n droom woar ge geen sodemieter van op aan kunt. angstdroom.

Delier voor de patiënt. Workshop Delier in de palliatieve fase. n droom woar ge geen sodemieter van op aan kunt. angstdroom. Workshop Delier in de palliatieve fase 11 oktober 2012 Hedi ter Braak Monique van den Broek 1 Delier voor de patiënt n droom woar ge geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie 1 Inhoud workshop

Nadere informatie

Acute verwardheid of delier

Acute verwardheid of delier Acute verwardheid of delier Beter voor elkaar Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder is bedoeld voor patiënten die worden opgenomen in het Ikazia Ziekenhuis. Zoals de verpleegkundige aan u heeft

Nadere informatie

Delier, ontspoord in het verpleeghuis. Miriam Jacobs Nurse Practitioner in opleiding

Delier, ontspoord in het verpleeghuis. Miriam Jacobs Nurse Practitioner in opleiding Delier, ontspoord in het verpleeghuis Miriam Jacobs Nurse Practitioner in opleiding Opzet presentatie Huishoudelijke mededelingen Inleiding Stellingen invullen Uitleg rondom delier Screening delier + Delier

Nadere informatie

Delier 18-04-2011. Sini van den Boomen Anja Manders Marianne de Nobel

Delier 18-04-2011. Sini van den Boomen Anja Manders Marianne de Nobel Delier 18-04-2011 Sini van den Boomen Anja Manders Marianne de Nobel Welkom Doel: Kennisoverdracht/bewustwording Signalering Verpleegkundige interventies Programma Film Medische aspecten delier Casus in

Nadere informatie

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure voor patiënten en familie. Acute verwardheid. Acute verwardheid.indd 1 07-07-2014 16:08:41

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure voor patiënten en familie. Acute verwardheid. Acute verwardheid.indd 1 07-07-2014 16:08:41 I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure voor patiënten en familie Acute verwardheid Acute verwardheid.indd 1 07-07-2014 16:08:41 IIInhoudsopgave Acute verwardheid.indd 2 07-07-2014 16:08:41

Nadere informatie

Delier in de palliatieve fase. Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ

Delier in de palliatieve fase. Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ Delier in de palliatieve fase Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ Delier voor de patiënt n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie

Nadere informatie

Delier in de palliatieve fase

Delier in de palliatieve fase Delier in de palliatieve fase Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ Delier voor de patiënt n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie

Nadere informatie

Delier voor de patiënt. Inhoud presentatie delier. Delier. Symptomen. Diagnose delier 21-6-2012. n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt

Delier voor de patiënt. Inhoud presentatie delier. Delier. Symptomen. Diagnose delier 21-6-2012. n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt Delier voor de patiënt n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie Inhoud presentatie delier Wat is een delier Wat zijn de gevolgen van een delier Wat zijn risicoverhogende en

Nadere informatie

Acute verwardheid (delier) Informatie voor familie en bekenden

Acute verwardheid (delier) Informatie voor familie en bekenden Acute verwardheid (delier) Informatie voor familie en bekenden Verpleegafdelingen en poliklinieken Wanneer iemand bij een ongeluk, operatie of ziekenhuisopname plotseling verward reageert, kan er sprake

Nadere informatie

Verhoogde kans op een delier?

Verhoogde kans op een delier? Geriatrie Verhoogde kans op een delier? Maatregelen om een delier te voorkomen Inleiding U of uw naaste heeft een verhoogd risico op een delier. Dat heeft de verpleegkundige en/of uw behandelend specialist

Nadere informatie

Verhoogde kans op een delier?

Verhoogde kans op een delier? Verhoogde kans op een delier? Maatregelen om een delier te voorkomen Afdeling Geriatrie Inleiding U of uw naaste heeft een verhoogd risico op een delier. Dat heeft de verpleegkundige en/of uw behandelend

Nadere informatie

H.40001.0915. Zorg voor kwetsbare ouderen

H.40001.0915. Zorg voor kwetsbare ouderen H.40001.0915 Zorg voor kwetsbare ouderen 2 Inleiding Uw naaste is opgenomen in het ziekenhuis. Een oudere patiënt is kwetsbaar als er sprake is van een wankel evenwicht in de gezondheid en het dagelijks

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Delier

PATIËNTEN INFORMATIE. Delier PATIËNTEN INFORMATIE Delier 2 PATIËNTENINFORMATIE Uw naaste is opgenomen op de Intensive Care (IC) van het Maasstad Ziekenhuis. Waarschijnlijk heeft u gemerkt dat hij/zij niet reageert zoals u dit gewend

Nadere informatie

Delirium Clinical Assessment Protocol (CAP) = 0

Delirium Clinical Assessment Protocol (CAP) = 0 Delirium Clinical Assessment Protocol (CAP) = 0 De informatie over deze CAP-code wordt opgesplitst in twee delen: (I) Betekenis: De betekenis van code 0 bij de Delirium-CAP. (II) Richtlijnen: De stappen

Nadere informatie

Wat u moet weten over acute verwardheid

Wat u moet weten over acute verwardheid 0000/020/0 - GZA - mei 2013 Sint-Augustinus Sint-Vincentius Sint-Jozef Wat u moet weten over acute verwardheid campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 BE-2610 WILRIJK tel. + 32 3 443 30 11 campus Sint-Vincentius

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Delier

PATIËNTEN INFORMATIE. Delier PATIËNTEN INFORMATIE Delier Uw naaste is opgenomen op de Intensive Care (IC) van het Maasstad Ziekenhuis. Waarschijnlijk heeft u gemerkt dat hij/zij niet reageert zoals u dit gewend bent. Degene die u

Nadere informatie

Doel. Achtergrond. Hiernaast kunnen (paranoïde) wanen voorkomen (1).

Doel. Achtergrond. Hiernaast kunnen (paranoïde) wanen voorkomen (1). Doel Het geven van informatie over: het herkennen van een delier. het opsporen en behandelen van de lichamelijke oorzaak. medicamenteuze behandeling van de symptomen van een delier. niet-medicamenteuze

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen VBI

Vrijheidsbeperkende maatregelen VBI Vrijheidsbeperkende maatregelen VBI Afdeling psychiatrie Locatie Veldhoven Deze folder is bedoeld voor de patiënt, partner, familieleden of kennissen van patiënten, waarbij het noodzakelijk is om vrijheidsbeperkende

Nadere informatie

Acute verwardheid. Locatiegegevens. Locatie Utrecht Bosboomstraat KE Utrecht. Locatie Zeist Jagersingel HL Zeist

Acute verwardheid. Locatiegegevens. Locatie Utrecht Bosboomstraat KE Utrecht. Locatie Zeist Jagersingel HL Zeist Acute verwardheid Inleiding Acute verwardheid wordt ook wel een delirium of een delier genoemd. In deze folder kunt u lezen wat acute verwardheid is en hoe het ontstaat. Er wordt ingegaan op de verschijnselen,

Nadere informatie

Pijn, agitatie en delier op de Intensive Care

Pijn, agitatie en delier op de Intensive Care Pijn, agitatie en delier op de Intensive Care Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is pijn, agitatie en delier? 1 Waarom wordt een patiënt hierop gescoord? 2 Hoe herkennen we pijn,

Nadere informatie

Welkom in het Jeroen Bosch Ziekenhuis

Welkom in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Welkom in het Jeroen Bosch Ziekenhuis Delier Vakgroep geriatrie vanaf juni 2014. Bovenste rij: Astrid van Strien, Janet Bootsma, Karen Keijsers, Truuke Kamminga. Onderste rij: Rob van Marum, Cees Wouters,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acute verwardheid

Patiënteninformatie. Acute verwardheid Patiënteninformatie Acute verwardheid Inhoud Inleiding... 3 Wat is acute verwardheid of delirium?... 3 Hoe wordt een delirium behandeld?... 4 Hoe kunt u uw familielid helpen?... 4 Medicatie... 4 Drinken

Nadere informatie

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M01 van maart 2006 (tweede herziening). Diabetes mellitus type 2 is een chronische ziekte. Voorlichting geven is belangrijk om de

Nadere informatie

heelkunde 2 informatiebrochure Acute verwardheid of delier

heelkunde 2 informatiebrochure Acute verwardheid of delier heelkunde 2 informatiebrochure Acute verwardheid of delier Inhoudstafel 1. Wat is acuut optredende verwardheid? 4 2. Hoe ontstaat een delier? 4 3. Verschijnselen 5 4. Behandeling 5 5. Helpende hand 6

Nadere informatie

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht GEDRAG: De wijze waarop iemand zich gedraagt, zijn wijze van doen, optreden

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie)

Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie) 14-11-2016 1138 Vrijheidsbeperkende maatregelen (fixatie) De behandelend arts of verpleegkundige heeft met u gesproken over het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen bij uzelf, uw familielid of

Nadere informatie

slaap voorlichting Slaap Voorlichting 1. Toelichting 2. Doel, doelgroep en tijdsduur 3. Uitvoering 4. Organisatie

slaap voorlichting Slaap Voorlichting 1. Toelichting 2. Doel, doelgroep en tijdsduur 3. Uitvoering 4. Organisatie 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M23 van juli 2005. Een gestructureerde slaapanamnese en goede voorlichting over slaapfysiologie en slaaphygiëne kunnen onnodig en ineffectief

Nadere informatie

ACUTE VERWARDHEID NIET ALTIJD DEMENTIE 10 en 12/11/2015

ACUTE VERWARDHEID NIET ALTIJD DEMENTIE 10 en 12/11/2015 ACUTE VERWARDHEID NIET ALTIJD DEMENTIE 10 en 12/11/2015 Niet steeds dementie Vraagstelling: 1) Kan elke verwardheid voorkomen worden? 2) Wat kunnen we doen om te voorkomen? 3) Wat kunnen we doen bij acute

Nadere informatie

DEMENTIEZORG. Chronische en acute verwardheid. Jan Oudenes Verpleegkundig consulent geriatrie Ede, 10 november 2015

DEMENTIEZORG. Chronische en acute verwardheid. Jan Oudenes Verpleegkundig consulent geriatrie Ede, 10 november 2015 DEMENTIEZORG Chronische en acute verwardheid Jan Oudenes Verpleegkundig consulent geriatrie Ede, 10 november 2015 Programma Acute verwardheid/delier Fragment Mieren in de thee Dementie en delier 1 Delier

Nadere informatie

voorlichting en begeleiding bij amenorroe

voorlichting en begeleiding bij amenorroe 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M58 van april 2007 (eerste herziening). Aangezien amenorroe in de meeste gevallen een onschuldige afwijking is die vanzelf weer

Nadere informatie

Onrust in de nacht Samenvatting Dementie Wat is onrustig gedrag in de nacht? Levensloop Jul ie contact verandert Persoonlijkheid

Onrust in de nacht Samenvatting Dementie Wat is onrustig gedrag in de nacht? Levensloop Jul ie contact verandert Persoonlijkheid Onrust in de nacht Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Onrust in de nacht samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is onrustig gedrag in de nacht? Dementie kan

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding Wat is een delier? Oorzaken/uitlokkende factoren Symptomen Soorten delier Risicofactoren...

Inhoud. Inleiding Wat is een delier? Oorzaken/uitlokkende factoren Symptomen Soorten delier Risicofactoren... 1 Inhoud Inleiding... 3 Wat is een delier?... 4 Oorzaken/uitlokkende factoren... 6 Symptomen... 7 Soorten delier... 9 Risicofactoren... 10 Behandeling... 11 Wat kunt u doen?... 12 Informatiemoment... 14

Nadere informatie

Vrijheids Beperkende Interventies (VBI)

Vrijheids Beperkende Interventies (VBI) Vrijheids Beperkende Interventies (VBI) Inleiding Deze folder is bedoeld voor familieleden, partners en naasten van patiënten, waarbij het noodzakelijk is vrijheids beperkende interventies toe te passen.

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

Parkinson en Psychoses

Parkinson en Psychoses Parkinson en Psychoses Inleiding Mensen met de ziekte van Parkinson kunnen last krijgen van ongewone belevingen die niet overeenkomen met de werkelijkheid. Dit zijn psychotische belevingen die de vorm

Nadere informatie

Tijdelijke verwardheid (delier) Ondervoeding Vallen Fysieke beperkingen

Tijdelijke verwardheid (delier) Ondervoeding Vallen Fysieke beperkingen Kwetsbare ouderen Het Van Weel Bethesda ziekenhuis zet zich extra in voor de zorg aan ouderen van 70 jaar en ouder. Het ziekenhuis volgt een landelijk Veiligheidsprogramma (VMS) gericht op Kwetsbare Ouderen.

Nadere informatie

Acute verwardheid: Delirium

Acute verwardheid: Delirium Acute verwardheid: Delirium T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont

Nadere informatie

Dyspnoe in palliatieve fase. Marloes van Haandel

Dyspnoe in palliatieve fase. Marloes van Haandel Dyspnoe in palliatieve fase Marloes van Haandel Inhoud Epidemiologie Definities van dyspnoe Communicatie Utrechts Symptoom Dagboek Verpleegkundige interventies bij dyspnoe Verpleegkundige diagnoses Angst

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Psychose Inhoudsopgave Inleiding 4 Psychose 4 Oorzaak 5 Door de ziekte van Parkinson 5 Door het gebruik van anti-parkinsonmedicatie 5 Door een lichamelijke aandoening

Nadere informatie

Probleemgedrag bij ouderen

Probleemgedrag bij ouderen Probleemgedrag bij ouderen Machteloos, bang of geïrriteerd. Zo kunnen medewerkers en cliënten in de thuiszorg zich voelen in situaties waarin sprake is van probleemgedrag. Bijvoorbeeld als een cliënt alleen

Nadere informatie

A: KANS OP VOCHT- EN VOEDINGSTEKORT

A: KANS OP VOCHT- EN VOEDINGSTEKORT Standaardverpleegplan delier Oorspronkelijke versie: M.J. Schuurmans, J.A.v.d. Woude, UMC Utrecht Aangepaste versie: Y. Meijndert, N. Hofland, H. Immers, RdGG Delft, HagaZiekenhuis, Den Haag Verpleegprobleem

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op de module 1 Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M36 van januari 2013. Met adequate voorlichting over maagklachten kan de huisarts samen met de patiënt het beleid vaststellen.

Nadere informatie

Dokter, waarom is mijn man opeens zo in de war?

Dokter, waarom is mijn man opeens zo in de war? Dokter, waarom is mijn man opeens zo in de war? Handreiking voor patiënten en hun naasten die te maken krijgen met een delier Aanleiding In de periode van september 2007 tot en met juni 2008 heeft ARGO

Nadere informatie

Klinisch redeneren Take-home toets

Klinisch redeneren Take-home toets Klinisch redeneren Take-home toets Naam: Joyce Stuijt Klas: 1F2 Docent: S. Verschueren Datum: 23 januari 2012 Studentnr: 500635116 Inhoudsopgave Casus 3 Diagnose 4 Prognose 4 Resultaatsklasse 5 Beoogd

Nadere informatie

Wat kunnen we doen bij patiënten met een delier (acute verwardheid)?

Wat kunnen we doen bij patiënten met een delier (acute verwardheid)? Wat kunnen we doen bij patiënten met een delier (acute verwardheid)? Voorkomen is beter dan genezen! (deel 1) Delier is een zeer ernstige situatie, preventie kan een hoop ellende voorkomen. In dit artikel

Nadere informatie

Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital

Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital Towards a hospitalbroad approach of frail older patients / Senior Friendly Hospital 06.12.2011 Herbert Habets Geriatric Clinical Nurse Specialist / Nurse Scientist Orbis Medisch Centrum, Sittard Geleen

Nadere informatie

Delirium. acute verwardheid

Delirium. acute verwardheid Delirium acute verwardheid Inhoud Verschijnselen 4 Werkelijkheid versus waanideeën 4 Hallucinaties 5 Symptomen 5 Bij ouderen 6 Acute verwardheid versus dementie 7 Oorzaken 7 Voorbeschikkende oorzaken 7

Nadere informatie

Verslag multidisciplinair overleg

Verslag multidisciplinair overleg 2012 Verslag multidisciplinair overleg Renate Agterhof S1002628 Spaarne ziekenhuis 27-5-2012 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 2 1. Betrokken disciplines bij het MDO... 3 2. Belang van een MDO tussen de

Nadere informatie

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN Doel Vroegtijdige opsporing en behandeling van angst bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op angst in de eerste lijn (kruis aan). Voelde u zich de afgelopen

Nadere informatie

Wat is dementie? Radboud universitair medisch centrum

Wat is dementie? Radboud universitair medisch centrum Wat is dementie? Bij de diagnostiek en behandeling van mensen met dementie werkt het Jeroen Bosch Ziekenhuis nauw samen met het Radboud Alzheimer Centrum in het Radboudumc te Nijmegen. We wisselen voortdurend

Nadere informatie

Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M42 van november 2004.

Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M42 van november 2004. 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M42 van november 2004. Met deze kennistoets kunnen de deelnemers hun kennis toetsen aan de richtlijnen uit de NHG-Standaard Bemoeilijkte

Nadere informatie

in gesprek over: Delier (acute verwardheid)

in gesprek over: Delier (acute verwardheid) in gesprek over: Delier (acute verwardheid) Colofon Auteur: I. Klijn Redactie: W. Smith-van Rietschoten (eindredacteur) J.L.M. van der Beek E.A.M. Knoppert-van der Klein R.B. Laport C.R. van Meer E. Olivier

Nadere informatie

Voorlichting bij bemoeilijkte mictie bij oudere mannen

Voorlichting bij bemoeilijkte mictie bij oudere mannen 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M42 van november 2004. Doelstelling van deze module is dat de huisarts in staat is op adequate wijze voorlichting te geven over

Nadere informatie

Inhoud. Carolien de Croon, Specialist Ouderengeneeskunde/ d Kaderarts GRZ i.o. Sireen Hendriks Franssen, Verpleegkundig Specialist i.o.

Inhoud. Carolien de Croon, Specialist Ouderengeneeskunde/ d Kaderarts GRZ i.o. Sireen Hendriks Franssen, Verpleegkundig Specialist i.o. Delier in de Geriatrische i Revalidatiezorg Carolien de Croon, Specialist Ouderengeneeskunde/ d Kaderarts GRZ i.o. Sireen Hendriks Franssen, Verpleegkundig Specialist i.o. UKON workshop 7 april 2016 Inhoud

Nadere informatie

Verschil tussen Alzheimer en Dementie

Verschil tussen Alzheimer en Dementie Verschil tussen Alzheimer en Dementie Vaak wordt de vraag gesteld wat precies het verschil is tussen dementie en Alzheimer. Kort gezegd is dementie een verzamelnaam voor een aantal verschijnselen. Deze

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. Delier.

Kinderneurologie.eu. Delier. Delier Wat is een delier? Een delier is een aandoening waarbij de hersenen tijdelijk niet goed functioneren als gevolg van het hebben van een andere aandoening. Kinderen en/of volwassenen zijn tijdelijk

Nadere informatie