Programma Verenso najaarscongres Kiezen voor delen 24 november 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Programma Verenso najaarscongres Kiezen voor delen 24 november 2016"

Transcriptie

1 V Ontvangst en registratie Algemene ledenvergadering Inloop congresdeelnemers Opening jaarcongres Anne Lefebre, voorzitter congrescommissie Welkomstwoord Nienke Nieuwenhuizen, voorzitter Verenso De keuze van Aletta Jacobs In 1871 werd ik door de rector magnificus professor Rosenstein met open armen ontvangen: "Juffrouw Jacobs... welkom op de universiteit van Groningen en dat er nog vele vrouwen mogen volgen". Ik was de eerste vrouwelijke student in de Geneeskunde. Ik stond alleen, delen was toen onmogelijk. Marijke Kots De deelbaarheid van lichaam en geest: zijn neurologie en psychiatrie wel van elkaar te scheiden? Een belichting vanuit de neuroscience, filosofie en vooral praktijk van alle dag. Prof. dr. Teus van Laar Koffiepauze Aanvang ronde 1 Maak uw keuze uit sessie 1A t/m 1F 1A Medicatieveiligheid, een 10-koppig monster? Het delen van medicatie, een van de schakels van de medicatieveiligheidsketen, heeft continu aandacht van de IGZ. Welke rol heeft de specialist ouderengeneeskunde hierbij en wat kan deze in de eigen organisatie doen om dit zo veilig mogelijk te maken? John van der Stegen Embryonale of foetale stadium van het landelijk Formularium Ouderengeneeskunde? De specialist ouderengeneeskunde heeft behoefte aan een kort en bondig overzicht van medicatie die bij kwetsbare ouderen kunnen worden voorgeschreven. De wens voor een landelijk Formularium Ouderengeneeskunde is daarmee al geboren. Maar wat moet er in een dergelijk Formularium? En hoe presenteren we een Formularium aantrekkelijk voor de gebruiker? In deze interactieve sessie kunt u meedenken over de (verdere) ontwikkeling van embryonaal naar foetaal stadium van het landelijk Formularium Ouderengeneeskunde. Froukje Hamaker-Taat, namens commissie Formularium Ouderengeneeskunde 1B Eigen regie houden, kan internet helpen? Langer thuiswonen is het nieuwe adagium, zoals internet het nieuwe communicatiekanaal is. Ouderen zijn daarin geen uitzondering, in de afgelopen jaren benutten ook zij in toenemende mate het internet. De patiënt gaat in de hedendaagse tijd steeds meer zijn eigen online dossier opbouwen, en deelt dit met zijn mantelzorger. Voor de thuiswonende oudere biedt dit veel voordelen, maar er zijn ook aandachtspunten. In deze lezing aandacht voor de potentie van internet in de zorg voor/met/rondom ouderen, en de manier waarop dit regie bij de ouderen kan versterken. Saskia Timmer Drie jaar GRZ: trends in behandelintensiteit en opnameduur (flitspresentatie) De volledige invoering van de DBC-financiering per 1 januari 2014 maakt het financieel aantrekkelijk om een hoge behandelintensiteit en korte opnameduur na te streven bij

2 geriatrische revalidatiepatiënten. Doormiddel van landelijke data uit het elektronisch patiëntendossier van Gerimedica kunnen we vaststellen of de gemiddelde behandelintensiteit en de opnameduur zijn veranderd gedurende de jaren van invoering van de DBC ( ). De presentatie laat trends in behandelintensiteit, opnameduur, mortaliteit en het aandeel ambulante revalidatie binnen de GRZ zien gedurende Tenslotte zal aandacht worden gegeven aan de ontslagbestemmingen van ontslagen patiënten in De resultaten zullen worden vergeleken met andere landelijke cijfers van voor deze periode Dr. Hylco Bouwstra 1C Transitie zorginstellingen; gedeelde verantwoordelijkheid specialist ouderengeneeskunde en bestuurder? Zorginstellingen moeten transformeren naar zwaardere zorg. Is dit een gedeelde verantwoordelijkheid of is het alleen de raad van bestuur die verantwoordelijk is? Middels een uitdagende stelling wordt het publiek geprikkeld deel te nemen aan de discussie. Martin van de Ruit MBA De prevalentie van Preventieve Cardiovasculair Medicatie gebruik in verpleeghuisbewoners. Ruimte voor Deprescribing? (flitspresentatie) Een SHELTER Studie: hoewel de prevalentie van PCM gebruik lager was in bewoners met lang verblijf, met cognitieve stoornis, met slechte prognose, en bewoners met een meer functionele beperkingen, lijkt er ruimte te zijn voor deprescribing. Alireza Malek Makan 1D Delen van de Diabetische Voet Men schat dat ±25% van alle patiënten met diabetes een diabetische voet ontwikkelt. Van deze ± patiënten ondergaat 7% een (gedeeltelijke) voetamputatie. De 5- jaarsoverleving na een amputatie van een onder-of bovenbeen bedraagt 30%. Maar wat wordt nu eigenlijk onder een diabetische voet verstaan? Hoe is deze diagnose te stellen en wat komt er in de praktijk allemaal bij kijken? Hoe is de zorg voor deze specifieke patiëntengroep in de keten met elkaar op een goede manier te delen? Een praktische en interactieve sessie met voorbeelden uit de praktijk. Lian Stoeldraaijer, Martin van Leen en dr. Armand Rondas Zorggerelateerde kwaliteit van leven (flitspresentatie) Zorggerelateerde kwaliteit van leven van mantelzorgers na geriatrische revalidatie Paulien van Dam 1E Antibiotic Stewardship in het verpleeghuis De presentatie gaat in op mogelijke maatregelen in het verpleeghuis die gericht zijn op het gerichter, effectiever en niet onnodig voorschrijven van antibiotica. We bespreken welke factoren een rol spelen bij het voorschrijven van antibiotica en welke interventies we kunnen doen om bij de juiste indicatie, het juiste middel, in de juiste dosering voor de juiste duur voor te schrijven om zo effectief mogelijk, met zo min mogelijk bijwerkingen een bacteriële infectie te behandelen zodat men tegelijkertijd de antibacteriële resistentie binnen de instelling binnen de perken houdt. Jobje Haaijman Minder infecties door 1-persoonskamers? (flitspresentatie) Uitleg surveillance bij het SNIV netwerk en de resultaten van de prevalentieonderzoeken Kati Halonen 1F Validiteitsonderzoek kwaliteit van leven via de schaal QUALIDEM De resultaten van een validiteitsonderzoek over de kwaliteit van leven via de schaal QUALIDEM staan in deze sessie centraal. Met het projectvoorstel voor deze literatuurstudie won de spreker in 2012 de eerste prijs van de Verenso-BEURS. Roland Wetzels

3 Probleemgedrag bij patiënten met het syndroom van Korsakov De resultaten van een systematische literatuurstudie naar de frequentie en ernst van gedragssymptomen bij patiënten met het syndroom van Korsakov worden gepresenteerd. Met het projectvoorstel voor deze literatuurstudie won de spreker in 2012 de tweede prijs van de Verenso-BEURS. Ineke Gerridzen Zaalwissel Aanvang ronde 2 Maak uw keuze uit sessie 2A t/m 2F 2A 2B Samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde in de eerste lijn Sinds januari 2015 werken huisarts en specialist ouderengeneeskunde samen in het woonzorgcentrum en de huisartsenpraktijk in den Haag Mariahoeve. Deze samenwerking is ontstaan vanuit een behoefte vanuit de huisarts en ook vanuit de specialist ouderengeneeskunde en het woonzorgcentrum om gezamenlijk de veranderende patiëntenzorg op een goede manier vorm te geven. Dit is uitgegroeid tot een vaste samenwerking met MDO, screening en medicatie reviews. Een logisch gevolg hierop was daarom dan ook om in de huisartsenpraktijk ook samen te werken. Korte lijnen met diverse behandelaars en het elkaar kennen is van groot belang voor een goede samenwerking en voor goede patiëntenzorg. De praktijk, de samenwerking en de verdeling van verantwoordelijkheden worden door beide artsen met praktijkvoorbeelden toegelicht Ronald Hulsebosch en Sylvia Stavast Communicatie bij het werken in de eerste lijn: uitdagingen voor specialisten ouderengeneeskunde De specialist ouderengeneeskunde die in de eerste lijn werkt wordt geconfronteerd met verschillende uitdagingen op het gebied van gegevensuitwisseling en dossiervoering. De belangrijkste hobbels worden besproken. Uitgaande van de wenselijke situatie in de toekomst (waarin de burger eigenaar is van zijn data in het PGD) kijken we naar de wenselijke ontwikkelingen, maar ook naar de praktische work-arounds van vandaag. Thomas Ferguson HIS KIS (Y)SIS... Contact?! Hoe communiceer je veilig, betrouwbaar, zinvol en volledig in een versnipperde eerstelijns ouderenzorg Ron Dingjan 2C 2D Culturele verschillen tussen oudere Indo s, Surinamers en Chinezen Spreken we in Nederland over oudere allochtonen, dan denkt men meestal aan oudere Turken en Marokkanen. Zij zijn met ouderen slechts een klein deel van de 50+ allochtonen. Wie zijn dan die overige oudere niet-westerse allochtonen waar wij in Nederland zo weinig over weten? Wat is hun achtergrond en wat van hun migratieverhaal moeten wij weten om hen in hun zorgvragen te kunnen begrijpen en ondersteunen? Karel Kamperman Een open aanspreekcultuur helpt afglijden in functioneren voorkomen De Inspectie voor de Gezondheidszorg besteedt al vele jaren extra aandacht aan disfunctionerende beroepsbeoefenaren. Voor iedereen is het echter beter om afglijden in functioneren te voorkomen. Dat is vooral de taak van de artsen zelf, hun collega s en leidinggevenden. Een open aanspreekcultuur is daarbij essentieel. Ook beroepsorganisaties hebben een rol, o.a. door handreikingen op te stellen over sturen op functioneren en voorkomen van disfunctioneren. Zo heeft Verenso dit jaar de Modelprocedure mogelijk disfunctionerend specialist ouderengeneeskunde uitgebracht. Uit onderzoek blijkt dat nog extra aandacht nodig is voor rehabilitatie bij verminderd functioneren. Ellen Zijp

4 De pijn (ver)delen - (flitspresentatie) Tijdens deze presentatie worden onderzoeksresultaten van het onderzoek naar pijn bij mensen met dementie met u gedeeld. Hoe is de pijn te (ver)delen? Janine van Kooten 2E 2F Mondklachten bij ouderen; wat te doen? De meeste ouderen tonen geleidelijk aan minder interesse voor hun gebit. Er kunnen daardoor vervelende ontstekingen ontstaan. Verder kunnen zich diverse afwijkingen van de tong en het mondslijmvlies voordoen. Het betreft soms bijwerkingen van geneesmiddelen. Relatief zeldzaam is het ontstaan van een kwaadaardig gezwel. Prof. dr. Isaäc van der Waal Moderator: Gert Jan van der Putten Neem overactief niet meer voor lief Veel mannen en vrouwen ervaren functionele klachten van de lage urinewegen (LUTS), zoals plotselinge onhoudbare aandrang, vaak plassen en incontinentie. Dit aantal zal alleen maar toenemen door de vergrijzing. Een mogelijke diagnose is een overactieve blaas. Deze aandoening kan uitstekend gediagnosticeerd en behandeld worden in de eerste lijn. Een uroloog zal vanuit zijn ervaring ingaan op de pathofysiologie, diagnostiek en behandeling van een overactieve blaas. Dr. Cobi Reisman Lunchpauze met van de mogelijkheid om de volgende lunchsessie of de posterpresentaties te bezoeken. L1 L2 L3 Nieuwe orale anticoagulantia en kwetsbare ouderen Indicaties en contra indicaties voor anticoagulantia en de rol van de nieuwe orale anticoagulantia t.a.v. benefits en nadelen van deze vorm van bloedverdunning bij kwetsbare ouderen als populatie Jeannette Goudzwaard Werken in elkaars verlengde; de huisarts en de specialist ouderengeneeskunde Wie en wat is medtzorg. Wat levert medtzorg, waarom doet zij dit en wat is het doel. In welk opzicht vullen zij elkaar aan. Wat verwacht medtzorg van samenwerking en welke voorwaarden stelt medtzorg hier aan. Riet Verhoogt Oude en nieuwe invulling van het beroep specialist ouderengeneeskunde Het werkveld van de specialist ouderengeneeskunde verandert. Welke consequenties heeft de vernieuwing van de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde voor de vervolgopleidingen als kaderopleidingen en opleidingen tot erkenning bijzondere bekwaamheden? Victor Chel Aanvang ronde 3 Maak uw keuze uit sessie 3A t/m 3F 3A Antihypertensiva en statines bij ouderen Antihypertensiva en cholesterolverlaging met statines vormen ook bij ouderen de hoekstenen in de behandeling van hart- en vaatziekten. Desalniettemin is er in de dagelijkse praktijk vaak om uiteenlopende redenen discussie of deze behandelingen op hoge leeftijd moeten worden gestart of worden voortgezet. Aan de basis van deze discussie ligt het feit dat het profiel van de individuele oudere patiënt, dat wordt gekenmerkt door multimorbiditeit, in veel gevallen niet overeenkomt met de Evidence Based Medicine (EBM) gegevens waarop de richtlijnen, zoals de CVRM, zijn gebaseerd. Daarnaast blijkt uit observationele studies, dat met het stijgen van de leeftijd de hoogte van het LDL-c en de bloeddruk steeds minder grote risicofactoren worden voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten. Op zeer hoge leeftijd is er zelfs een associatie met een toename van de levensverwachting. Prof. dr. Gerard Jan Blauw

5 Polyfarmacie in het verpleeghuis. Help ik mijn patiënt met deze pillen? Kwetsbare ouderen in het verpleeghuis hebben door hun comorbiditeit volgens de richtlijnen recht op veel geneesmiddelen. Doen deze medicijnen, voorgeschreven als curatieve of preventieve behandeling, onze patiënten wel goed? In deze interactieve sessie wordt hierop in gegaan. Wanneer stop je medicatie en wie heeft hierin de regie? Janet Bootsma 3B 3C Eerlijk alle gegevens delen uw geheimhouding achterhaald? In deze sessie komen eerst kort het doel en de regelgeving van de geheimhoudingsplicht aan bod. Daarna de praktijk en toekomst: onpraktische ECD s, toegang door management, ketenpartners en andere vreemde gasten. Over onvolledige gegevens, real-time inzage en aanvullingen door patiënten en naasten. Mr. Robert Helle Communicatie met migrantenouderen: een kwestie van delen van kennis en vaardigheden Zorgprofessionals in de ouderengeneeskunde krijgen in toenemende mate te maken met migrantenouderen. Daardoor worden zij geconfronteerd met de invloed van migratie op het leven van betrokkenen. Maar ook maken zij kennis met andere levensstijlen, ziekteopvattingen, hulpzoekgedrag en visies op leven en dood. In deze lezing wordt besproken hoe zorgverleners de communicatie met migrantenouderen en hun naasten kunnen verbeteren. Centraal uitgangspunt is dat alleen kennis van culturele achtergronden niet volstaat voor een adequate communicatie tussen zorgprofessional en patiënt. Belangrijker is de individuele patiënt te leren kennen in zijn of haar specifieke culturele en levensbeschouwelijke context. Dr. Cor Hoffer Kwaliteit van leven bij gevorderde dementie (flitspresentatie) In deze presentatie zal er uitleg geven worden over welke patiëntkenmerken (demografische, psychosociale, functionele en fysieke) geassocieerd zijn met kwaliteit van leven bij mensen met matige tot zeer ernstige dementie in Nederlandse verpleeghuizen. Maartje Klapwijk De evaluatie van Kiezen voor delen (flitspresentatie) Tijdens deze presentatie presenteren wij de resultaten van het longitudinale onderzoek naar pijn bij mensen met dementie. Evaluatie van pijn en de behandeling na terugkoppeling van het onderzoek naar pijn bij mensen met dementie in het verpleeghuis. Janine van Kooten 3D Welke competenties heeft de specialist ouderengeneeskunde in de toekomst nodig? Wat is uw unieke verantwoordelijkheid en aanbod voor de kwetsbare (oudere) patiënt en zijn naasten? Hoe onderscheidt dit zich ten opzichte van andere zorgprofessionals? Welke competenties heeft u daarvoor nodig? Hoe kan de specialist ouderengeneeskunde zijn expertise het beste tonen en delen? In deze workshop gaan de deelnemers hierover in gesprek op basis van de uitkomsten van het Verenso-project SO 2020, speerpunt toekomstbestendige competenties. Dr. Ton Bakker Specialist ouderengeneeskunde en verpleegkundig specialist: verantwoord teamwork De begrippen taakdelegatie en taakherschikking worden nogal eens verward. Daarbij doen zij naar mijn ervaring niet echt recht aan de samenwerking tussen de specialist ouderengeneeskunde en de verpleegkundig specialist. Deze samenwerking betreft teamwork met duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden. Kernbegrippen zijn daarbij: samenwerken, supervisie, professionaliteit en kwaliteit. Deze begrippen zullen in de presentatie ook centraal staan, naast het plezier wat ik zelf beleef aan deze manier van samenwerken. René Boeren

6 3E 3F Mensen, bacteriën en antibiotica Een overzicht van pathogene bacteriën tot de commensalen van het menselijk lichaam en de interactie met antibiotica. De keuze van antibiotica, ingedeeld naar de meest voorkomende infecties in zorginstellingen zal ook aan bod komen, evenals het antibioticaresistentie vraagstuk en de noodzaak van een adequaat infectiepreventiebeleid. Dr. Jayant Kalpoe Valkuilen bij de diagnostiek van UWI s in het verpleeghuis De lage voorkans op een UWI bij aspecifieke klachten samen met de hoge prevalentie van asymptomatische bacteriurie, maken dat urinesticks minder betrouwbaar zijn bij ouderen. Houden we hier wel rekening mee in de praktijk? Interactieve workshop met casuïstiek. Luc van Houdt Intercollegiale feedback: niet gemakkelijk, wel nuttig en mogelijk Het geven van feedback aan een collega is niet gemakkelijk. Het is echter wel belangrijk en zinvol. In deze sessie wordt een methode toegelicht en geoefend waardoor het geven van feedback gemakkelijker wordt gemaakt. Het is een interactieve sessie. Gebruik makend van diverse korte filmpjes worden situaties uit het dagelijks leven geschetst. Vervolgens worden deelnemers in staat gesteld om in korte rollenspellen deze methode van intercollegiale feedback toe te passen. Károly Illy en prof. dr. Paul Brand Koffie/theepauze Aanvang ronde 4 Maak uw keuze uit sessie 4A t/m 4F 4A 4B Nieuwe Alzheimermedicijnen: de laatste ontwikkelingen Op dit moment lopen er verschillende trials met ziekte-modificerende medicijnen tegen Alzheimer. Hoe kansrijk zijn de medicijnen die nu worden onderzocht? Is voorkomen van Alzheimer misschien beter dan genezen? Dr. Niels Prins Huisarts en specialist ouderengeneeskunde Over de samenwerking tussen huisarts en specialist ouderengeneeskunde Jacqueline Ellen en Guus Jaspar Opioïd gebruik bij ouderen met gevorderde dementia (flitspresentatie) Een cross-sectioneel onderzoek bij 327 verpleeghuisbewoners met dementie. Berekend is de prevalentie van pijn en opioïd gebruik en de factoren die geassocieerd zijn met het gebruik van opioïden in de verpleeghuispopulatie. Charlotte Griffioen 4C 4D Wie grenzen verkent, kan ze verleggen en delen met velen Over de waarde van grenzen verkennen en verleggen in een nog onontgonnen kennisgebied van het specialisme ouderengeneeskunde, in het bijzonder de langetermijnzorg voor mensen met ernstig niet-aangeboren hersenletsel. Hoe cultuurverschillen tot nieuwe inzichten kunnen leiden, om te delen en van te leren. Dr. Jan Lavrijsen Specialisten ouderengeneeskunde en bestuurders: samenwerken, illusie of idylle? Willen alle bestuurders de dokters onder de duim houden? Willen alle specialisten ouderengeneeskunde zich graag verschuilen achter de medische verantwoordelijkheid? Graag delen wij, een bestuurder en een specialist ouderengeneeskunde, met u een genuanceerd verhaal uit de praktijk. Anja Schouten en Astrid de Wit

7 Cliënten met psychiatrisch-somatische multimorbiditeit (flitspresentatie) Langdurige intramurale zorg voor oudere cliënten met psychiatrisch-somatische multimorbiditeit vindt toenemend plaats in verpleeghuizen. Welke kenmerken hebben deze cliënten en kunnen we spreken van een bijzondere doelgroep? Anne van den Brink 4E 4F Plasklachten bij mannen: één pot nat? Een man met plasklachten? Dat ligt altijd aan de prostaat Of toch niet? De laatste jaren zijn er nieuwe inzichten over de pathofysiologie van plasklachten, ofwel LUTS, bij mannen. De blaas en comorbiditeit spelen ook een grote rol. Deze nieuwe inzichten geven handvatten om de behandeling van LUTS bij mannen nog beter aan te passen aan de behoefte van patiënten. Uroloog Cobi Reisman neemt u aan de hand van theorie en zijn ervaring mee door deze nieuwe inzichten. Naast anatomie en epidemiologie komen vooral ook praktische zaken aan bod als het rectaal toucher, het mictiedagboek en de IPSS lijst. Zo krijgt u concrete opties aangereikt om de theorie daadwerkelijk in de praktijk te kunnen gebruiken. Mis deze kans niet om u in slechts 45 minuten bij te laten praten over LUTS bij mannen. Dr. Cobi Reisman Intercollegiale feedback: niet gemakkelijk, wel nuttig en mogelijk <reeds vol> Het geven van feedback aan een collega is niet gemakkelijk. Het is echter wel belangrijk en zinvol. In deze sessie wordt een methode toegelicht en geoefend waardoor het geven van feedback gemakkelijker wordt gemaakt. Het is een interactieve sessie. Gebruik makend van diverse korte filmpjes worden situaties uit het dagelijks leven geschetst. Vervolgens worden deelnemers in staat gesteld om in korte rollenspellen deze methode van intercollegiale feedback toe te passen. Károly Illy en prof. dr. Paul Brand Zaalwissel Gezichten van dementie Vijfentwintig jaar geleden stierf mijn moeder. Ze dementeerde. Twintig jaar geleden ging ik terug naar het tehuis waar ze woonde. Mijn enige intentie was tekenen, de ziekte nog een keer in het gezicht kijken. Kijken werd ontmoeten. Deze ontmoetingen liggen nu vast in een serie portretten en korte documentaires. Herman van Hoogdalem Belofte van de toekomst Uitreiking Jan Stoopprijs Prof. dr. Sytse Zuidema Borrel + aansluitend dinerbuffet Afsluiting

Programma Verenso najaarscongres Kiezen voor delen 24 november 2016

Programma Verenso najaarscongres Kiezen voor delen 24 november 2016 V15.09.16 08.30 Ontvangst en registratie 09.00 Algemene ledenvergadering 10.00 Inloop congresdeelnemers 10.10 Opening jaarcongres Anne Lefebre, voorzitter congrescommissie 10.20 Welkomstwoord Nienke Nieuwenhuizen,

Nadere informatie

Programma Verenso najaarscongres Kiezen voor delen 24 november 2016

Programma Verenso najaarscongres Kiezen voor delen 24 november 2016 V03.10.16 08.30 Ontvangst en registratie 09.00 Algemene ledenvergadering 10.00 Inloop congresdeelnemers 10.10 Opening jaarcongres Anne Lefebre, voorzitter congrescommissie 10.20 Welkomstwoord Nienke Nieuwenhuizen,

Nadere informatie

Kwetsbare Ouderen en de Tweede Lijn

Kwetsbare Ouderen en de Tweede Lijn Kwetsbare Ouderen en de Tweede Lijn Addendum bij richtlijn CVRM Wat is mijn plek? Marianne van den Berg, apotheker Stelling een: De kwetsbare ouderen zijn voor mij een van de belangrijkste doelgroepen

Nadere informatie

Plasklachten bij mannen

Plasklachten bij mannen Plasklachten bij mannen Plasklachten komen frequent voor. Ze worden ook wel aangeduid met de verzamelnaam mictieklachten. Dit complex van klachten omvat de volgende symptomen: klachten bij het urineren,

Nadere informatie

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS OVER MIJ Veiligheid & voorschrijven van medicatie 6-11-2014 2 IK ZAL HET VANDAAG HEBBEN OVER Onderzoek doen OF waarom onderzoek doen leuk is en soms

Nadere informatie

De handreiking samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde

De handreiking samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde Home no. 5 Congresnummer Kiezen voor delen November 2016 Eerdere edities Verenso.nl De handreiking samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde Monique Bogaerts mbogaerts@verenso.nl De nieuwe

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst 19 januari Revalidatie voor kwetsbare ouderen met cognitieve functieproblematiek

Netwerkbijeenkomst 19 januari Revalidatie voor kwetsbare ouderen met cognitieve functieproblematiek Netwerkbijeenkomst 19 januari 2017 Revalidatie voor kwetsbare ouderen met cognitieve functieproblematiek Voorwoord Guy Buck voorzitter, Raad van Bestuur De beste zorg voor uw patiënt. Snel geregeld en

Nadere informatie

Ontwikkelplan Vernieuwd Ambulant Geriatrisch Team (AGT)

Ontwikkelplan Vernieuwd Ambulant Geriatrisch Team (AGT) Ontwikkelplan Vernieuwd Ambulant Geriatrisch Team (AGT) 1a. Niveau Samenhangende zorg. 1b. Kwaliteitsthema Vernieuwd ambulant geriatrisch team (AGT) Het werken aan dit kwaliteitsthema maakt onderdeel uit

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen

Universitair Medisch Centrum Groningen Universitair Medisch Centrum Groningen Beter af met minder Reduction of Inappropriate psychotropic Drug use in nursing home residents with dementia Claudia Groot Kormelinck Prof.dr. Sytse Zuidema Probleemgedrag

Nadere informatie

Psychiatrische problematiek in het somatische verpleeghuis

Psychiatrische problematiek in het somatische verpleeghuis Psychiatrische problematiek in het somatische verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Casus Mw H, geboren in 1926 Weduwe, 1 zoon waar geen contact mee is Chronische vorm

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING EDERLADSE SAMEVATTIG Hoofdstuk 1 Dementie is een van de grootste uitdagingen voor de gezondheid wereldwijd en een aanzienlijk aantal mensen en hun families zullen het lot van dementie treffen. Dementie

Nadere informatie

14 NOVEMBER SYMPOSIUM ANTIBIOTICARESISTENTIE EN OUDERENZORG

14 NOVEMBER SYMPOSIUM ANTIBIOTICARESISTENTIE EN OUDERENZORG 14 NOVEMBER SYMPOSIUM ANTIBIOTICARESISTENTIE EN OUDERENZORG Op dinsdag 14 november organiseren het ministerie van VWS en het RIVM in samenwerking met Vilans het symposium Antibioticaresistentie en ouderenzorg.

Nadere informatie

Verenso symposium 23 mei 2013

Verenso symposium 23 mei 2013 Verenso symposium 23 mei 2013 Samenwerken in de eerste lijn voor patiënten met dementie Op 23 mei organiseerde Verenso een symposium met het thema multidisciplinaire samenwerking in de eerste lijn voor

Nadere informatie

Medicatieveiligheid : focus op de patiënt

Medicatieveiligheid : focus op de patiënt Medicatieveiligheid : focus op de patiënt 26 mei 2011 Froukje Boersma, specialist ouderengeneeskunde UMCG, Lentis/Dignis Opbouw presentatie 1. Medicatieveiligheid achtergrond 2. Patiënt risicofactoren

Nadere informatie

Programma Verenso najaarscongres 30 november 2017 Specialist ouderengeneeskunde in the lead, de vrijblijvendheid voorbij Versie

Programma Verenso najaarscongres 30 november 2017 Specialist ouderengeneeskunde in the lead, de vrijblijvendheid voorbij Versie 08.45 Ontvangst en registratie 09.30 Opening congres Anne Lefebre, voorzitter Verenso congrescommissie 09.35 Helderman, theater over de wonderlijke wereld van dementie Muziek, ontreddering en het zoeken

Nadere informatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie Presentatie W&T thema Bopz op 9 mei 2016 Opzet: Korte uiteenzetting presentatie Goede zorg aan onze (psychogeriatrische) ouderen Persoonlijke kennistoets deelnemers Presentatie waarin antwoorden volgen

Nadere informatie

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Zorg na de diagnose Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Disclosure belangen sprekers Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Medicatie als instrument om onrust en agressie te beheersen? Niet agressief, maar duf? dr. Martin Smalbrugge. Wie ben ik??

Medicatie als instrument om onrust en agressie te beheersen? Niet agressief, maar duf? dr. Martin Smalbrugge. Wie ben ik?? Medicatie als instrument om onrust en agressie te beheersen? Niet agressief, maar duf? dr. Martin Smalbrugge Wie ben ik?? Specialist ouderengeneeskunde Hoofd opleidingsinstituut specialisme ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Verenso jaarcongres Oud of the Box Durver. 27 november 2014 ZAAL. 08.45 Ontvangst en registratie. Rabo

Verenso jaarcongres Oud of the Box Durver. 27 november 2014 ZAAL. 08.45 Ontvangst en registratie. Rabo 08.45 Ontvangst en registratie 09.30 Opening jaarcongres, Janine van Kooten, voorzitter congrescommissie 09.40 Welkomstwoord, Nienke Nieuwenhuizen, voorzitter Verenso 09.50 Belofte van de toekomst Uitreiking

Nadere informatie

Brondocument CGS project Opleiden in de ouderenzorg. Alle aios. Expert in ouderenzorg. Enkeling. Minimale basiskennis over ouderenzorg

Brondocument CGS project Opleiden in de ouderenzorg. Alle aios. Expert in ouderenzorg. Enkeling. Minimale basiskennis over ouderenzorg Brondocument CGS project Opleiden in de ouderenzorg Opbouw kennis, vaardigheden en attitude Het CGS project heeft zich het volgende doel gesteld: aandacht voor ouderenzorg in alle medische vervolgopleidingen.

Nadere informatie

Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Kennis en wetenschap Samenwerking O et patiënt ppelijk unicatie m and Com elen

Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Kennis en wetenschap Samenwerking O et patiënt ppelijk unicatie m and Com elen Project SO 2020 Medisch handelen Professionaliteit Samenwerking Communicatie met patiënt Maatschappelijk handelen Kennis en wetenschap Organisatie Project SO 2020 Project SO 2020 De ouderenzorg is in

Nadere informatie

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker MAPPING STUDIE Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker UKON symposium 7 april 2016 A study on the characteristics, care needs and quality of life of patients with both Mental

Nadere informatie

Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar?

Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar? Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar? Doel van een richtlijn Vastleggen van wetenschappelijke kennis en expertise rond een bepaalde stoornis t.b.v. hulpverleners en cliënten.

Nadere informatie

Ambulant Geriatrisch Team. voor Diagnostiek en Consultatie

Ambulant Geriatrisch Team. voor Diagnostiek en Consultatie Ambulant Geriatrisch Team voor Diagnostiek en Consultatie AZG/28/0314 juli 2014 Ambulant Geriatrisch Team voor Diagnostiek en Consultatie In deze folder leest u alles over het Ambulant Geriatrisch Team

Nadere informatie

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid Marja Jellesma-Eggenkamp Klinische geriatrie Alysis 25 mei 2010 symposium Zevenaar 1 Kwetsbare ouderen inleiding >25% opgenomen patiënten 70+ 10-40%

Nadere informatie

INVESTEREN IN WONEN, WELZIJN EN ZORG. www.aimtrack.nl PAUL REIJN & AUKE VLONK

INVESTEREN IN WONEN, WELZIJN EN ZORG. www.aimtrack.nl PAUL REIJN & AUKE VLONK BEVOLKINGSPROGNOSES ESSENTIEEL VOOR INVESTEREN IN WONEN, WELZIJN EN ZORG www.aimtrack.nl PAUL REIJN & AUKE VLONK SEMINAR BEVOLKINGSPROGNOSES IN THEORIE, BELEID EN PRAKTIJK 6 OKTOBER 2015, CBS, DEN HAAG

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen

Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen 2013, code L13-4 Voor huisartsen, managers en bestuurders van gezondheidscentra, managers en bestuurders

Nadere informatie

Maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften ouderen

Maatschappelijke ontwikkelingen en behoeften ouderen Bijlage 1- Inspelen op ontwikkelingen voor een sterkere ouderengeneeskunde ideeën van specialisten ouderengeneeskunde en aios tijdens de workshop Specialist ouderengeneeskunde van de toekomst op 26 mei

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

juridisch toekomstbestendig?

juridisch toekomstbestendig? Mr.dr. Brenda Frederiks (VUmc) Vrijdag 4 november Vereniging voor Gezondheidsrecht, Utrecht Gedwongen zorg voor ouderen met dementie: juridisch toekomstbestendig? Inleiding Rechtspositie van ouderen met

Nadere informatie

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Inleiding Hoe functioneren mensen en welke chronische aandoeningen hebben ze? Wat willen ze? Wat kunnen

Nadere informatie

Het beloop van dementie in het verpleeghuis

Het beloop van dementie in het verpleeghuis Home no. 3 Juni 2017 Eerdere edities Verenso.nl Het beloop van dementie in het verpleeghuis Palliatief beleid inzetten vanaf opname? Eefje Sizoo redactie@verenso.nl Het is een zonnige dag deze 10 april.

Nadere informatie

Op weg naar de module ouderenzorg

Op weg naar de module ouderenzorg Op weg naar de module ouderenzorg Geïntegreerde zorg voor ouderen met multiproblematiek Stichting Gezondheidscentra Eindhoven Robert Vening Katinka Mijnheer 12 oktober Inhoud presentatie 1. Introductie

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

Derde Jaarcongres Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011

Derde Jaarcongres Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011 Derde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen Zorgprogramma-ontwikkeling en e-health door klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen UITNODIGING vrijdag 25 november 2011

Nadere informatie

Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor?

Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor? UMCG Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor? Verenso Jaarcongres 2011 Dr. S.U. Zuidema (Sytse) Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde UMC St Radboud Nijmegen Afdeling Huisartsgeneeskunde

Nadere informatie

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 5 Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van

Nadere informatie

WETENSCHAP: NOODZAKELIJK VOOR TOPZORG?! Symposium ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het UKON

WETENSCHAP: NOODZAKELIJK VOOR TOPZORG?! Symposium ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het UKON WETENSCHAP: NOODZAKELIJK VOOR TOPZORG?! Symposium ter gelegenheid van het tienjarig jubileum van het UKON 1 november 2013 Toelichting De ouderenzorg is actueler dan ooit. Het kabinet zet in op een verdere

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Regionale VTV 2011 Ziekten in de toekomst Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen, GGD Hart voor

Nadere informatie

Cijfers over dementie

Cijfers over dementie Cijfers over dementie Inleiding Door de demografische ontwikkelingen neemt het aantal mensen met dementie de komende decennia sterk toe. Mensen worden steeds ouder en er komen meer ouderen. Omdat dementie

Nadere informatie

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Pakkende ondertitel Inhoud presentatie Inleiding Aanleiding

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/31838 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Caljouw, Monique Adriana Anna Title: Prevention of clinical urinary tract infections

Nadere informatie

Beter voorbereid met ontslag. Effectief communiceren tijdens het ontslaggesprek

Beter voorbereid met ontslag. Effectief communiceren tijdens het ontslaggesprek Beter voorbereid met ontslag Effectief communiceren tijdens het ontslaggesprek Programma Inleiding ontslaggesprek relevantie moeder - evaluatieproject Beter voorbereid met ontslag : resultaten voormeting

Nadere informatie

Ouderenzorg in de Limburgse keten. De rol van de cliëntenorganisaties

Ouderenzorg in de Limburgse keten. De rol van de cliëntenorganisaties Ouderenzorg in de Limburgse keten De rol van de cliëntenorganisaties Tielke Ausems, kaderlid KBO 1 oktober 2013 25 juni 2013 2008 25 juni 2013 WAT DEDEN DE OUDERENBONDEN BEZOEKRONDE: WEINIG SPECIFIEKE

Nadere informatie

Gerontopsychiatrie in de VVT sector

Gerontopsychiatrie in de VVT sector Voor patiënten vormt multimorbiditeit vooral een probleem als deze gepaard gaat met beperkingen in het dagelijks functioneren en met verlies van vitaliteit. Wanneer dat het geval is, staat de zorgverlening

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Kanker en diabetes 19-11-2012. Introductie. Co-morbiditeit. Kanker en comorbiditeit. Kanker en diabetes

Kanker en diabetes 19-11-2012. Introductie. Co-morbiditeit. Kanker en comorbiditeit. Kanker en diabetes Kanker en diabetes Introductie Kanker en comorbiditeit Landelijk Overleg Oncologie Verpleegkundigen 8 november 2012 M. Zanders, arts-onderzoeker IKZ Kanker en diabetes Casuïstiek Dillemma s in de praktijk

Nadere informatie

Substitutie? Geriatrische revalidatie van AWBZ naar Zvw

Substitutie? Geriatrische revalidatie van AWBZ naar Zvw Substitutie? Geriatrische revalidatie van AWBZ naar Zvw Almere, 6 maart 2013 Spreker Plaats datum M. van Eijndhoven, arts Maatschappij en Gezondheid Adviseur Zorg Advies (ZVW) College Voor Zorgverzekeringen

Nadere informatie

Samenwerken in de 1 e lijn. Samenwerken in de 1e lijn

Samenwerken in de 1 e lijn. Samenwerken in de 1e lijn 1 Samenwerken in de 1e lijn 2 Spreker Lucie Douwes Dekker www.cabbollerman.nl 3 Globaal Programma Inleiding - inventarisatie vragen, verwachtingen Samenwerkingstest Samenwerkingsprojecten: voorbeelden,

Nadere informatie

NHG-Standpunt. Huisartsgeneeskunde voor ouderen. Er komt steeds meer bij... standpunt

NHG-Standpunt. Huisartsgeneeskunde voor ouderen. Er komt steeds meer bij... standpunt NHG-Standpunt Huisartsgeneeskunde voor ouderen Er komt steeds meer bij... standpunt Schatting: in 2040 - op het hoogtepunt van de vergrijzing - zal zo n 23 procent van de bevolking ouder zijn dan 65 jaar.

Nadere informatie

Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016

Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016 Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016 Inhoud Iets over de GGZ Via afdeling Ouderenzorg Naar taken van de SPV Het GGZ traject dementie Met aandeel van de SPV (PIT?) Naar gedwongen afronding (IBS/RM)

Nadere informatie

Samenvatting leerstof Geriatrie opleiding

Samenvatting leerstof Geriatrie opleiding Samenvatting leerstof Geriatrie opleiding Klinisch redeneren doen we in feite al heel lang. VUmc Amstel Academie heeft hiervoor een systematiek ontwikkeld, klinisch redeneren in 6 stappen, om gedetailleerd

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Het CCE biedt scholing voor zorgprofessionals

Het CCE biedt scholing voor zorgprofessionals Scholing en training 2016 Het CCE biedt scholing voor zorgprofessionals die werken met cliënten met ernstig en aanhoudend probleemgedrag. De cliënten bij wie wij betrokken zijn, hebben een stoornis of

Nadere informatie

Scholing Dementie: wees er vroeg bij!

Scholing Dementie: wees er vroeg bij! Scholing Dementie: wees er vroeg bij! Anke Pril, huisarts Mariëlle van der Putten, spec. Ouderengeneeskunde Andrew Tan, geriater Hubertine van Bree, casemanager Dementie Casus mevrouw de R. 79 jaar Gehuwd,

Nadere informatie

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg In vergrijzende samenlevingen is de zorg voor het toenemende aantal kwetsbare ouderen een grote uitdaging

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Facts & Figures Dementie

Facts & Figures Dementie Facts & Figures Dementie Inleiding Door de demografische ontwikkelingen neemt het aantal mensen met dementie de komende decennia sterk toe. Mensen worden steeds ouder en er komen meer ouderen. Omdat dementie

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 5 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of

Nadere informatie

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige zorg. Een

Nadere informatie

AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study

AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study Angst en depressie bij verpleeghuisbewoners; prevalentie en risico indicatoren Lineke Jongenelis Martin Smalbrugge EMGO, onderzoeksprogramma common mental

Nadere informatie

Programma Verenso najaarscongres 30 november 2017 Specialist ouderengeneeskunde in the lead, de vrijblijvendheid voorbij Versie

Programma Verenso najaarscongres 30 november 2017 Specialist ouderengeneeskunde in the lead, de vrijblijvendheid voorbij Versie 08.45 Ontvangst en registratie 09.30 Opening congres Anne Lefebre, voorzitter Verenso congrescommissie 09.35 Helderman, theater over de wonderlijke wereld van dementie Muziek, ontreddering en het zoeken

Nadere informatie

Woord vooraf 2 e druk

Woord vooraf 2 e druk V Woord vooraf 2 e druk Verpleegkundig, zorgkundig en verzorgend Je zult merken dat in dit boek vaak het woord verpleegkundig gebruikt wordt. Dat is niet omdat verpleegkundig werk belangrijker zou zijn

Nadere informatie

Eerstelijnsverblijf (ELV) Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) Bijeenkomst Wijkverpleging. Eliane Schuurman - v/d Berg Productexpert ELV/GRZ

Eerstelijnsverblijf (ELV) Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) Bijeenkomst Wijkverpleging. Eliane Schuurman - v/d Berg Productexpert ELV/GRZ Eerstelijnsverblijf (ELV) Geriatrische revalidatiezorg (GRZ) Bijeenkomst Wijkverpleging Eliane Schuurman - v/d Berg Productexpert ELV/GRZ Eerstelijnsverblijf en geriatrische revalidatiezorg 1. Achtergrond

Nadere informatie

Multidisciplinaire ouderenzorg

Multidisciplinaire ouderenzorg Multidisciplinaire ouderenzorg Edith de la Fuente Projectleider Symposium Ouderenzorg - 20 november 2012 Programma Inleiding en kennismaking Opdracht in groepen Terugkoppeling opdracht Presentatie multidisciplinaire

Nadere informatie

RATIONELE FARMACOTHERAPIE VOOR OUDEREN. als je door de pillen de patiënt niet meer ziet

RATIONELE FARMACOTHERAPIE VOOR OUDEREN. als je door de pillen de patiënt niet meer ziet RATIONELE FARMACOTHERAPIE VOOR OUDEREN als je door de pillen de patiënt niet meer ziet 14 maart 2013 Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met specialisten ouderengeneeskunde, huisartsen,

Nadere informatie

Algemene gegevensvragenlijst incidentiemeting SNIV Surveillance Netwerk Infectieziekten Verpleeghuizen- Algemene gegevens. datum:.

Algemene gegevensvragenlijst incidentiemeting SNIV Surveillance Netwerk Infectieziekten Verpleeghuizen- Algemene gegevens. datum:. Algemene gegevensvragenlijst incidentiemeting SNIV 2014 -Surveillance Netwerk Infectieziekten Verpleeghuizen- datum:. Algemene gegevens Naam zorggroep: Naam locatie deelnemend verpleeghuis:... (n.b. per

Nadere informatie

Infectiepreventie in de ouderenzorg. donderdag 6 oktober :30 17:00 uur. Locatie: Auditorium Radboudumc Nijmegen

Infectiepreventie in de ouderenzorg. donderdag 6 oktober :30 17:00 uur. Locatie: Auditorium Radboudumc Nijmegen Infectiepreventie in de ouderenzorg donderdag 6 oktober 2016 12:30 17:00 uur Locatie: Auditorium Radboudumc Nijmegen Toelichting Rezon/iPrevent en SNIV organiseren op donderdag 6 oktober 2016 een symposium

Nadere informatie

Kleinschalig Zorgen. Terug. 09.15 Ontvangst met koffie en thee. 09.45 Opening door dagvoorzitter Angèle Jonkers

Kleinschalig Zorgen. Terug. 09.15 Ontvangst met koffie en thee. 09.45 Opening door dagvoorzitter Angèle Jonkers Terug Kleinschalig Zorgen 09.15 Ontvangst met koffie en thee 09.45 Opening door dagvoorzitter Angèle Jonkers 09.55 Kleinschalig wonen: kans of kwetsbaarheid? Het traditionele verpleeghuis is uit. Kleinschalig

Nadere informatie

Casusbeschrijving Pleyade

Casusbeschrijving Pleyade Casusbeschrijving Pleyade Bekostiging Specialist ouderengeneeskunde buiten het verpleeghuis Colofon: D. van der Velden, sr. Beleidsadviseur Pleyade November 2016 Visie Pleyade Pleyade wil de kwetsbare

Nadere informatie

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging

Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Toekomstbestendige beroepen in de verpleging en verzorging Beroepsprofiel verzorgende IG altijd dichtbij werkt voor DE ZORG www.nu91.nl Landelijk Overleg Opleidingen Verpleegkunde Een nieuw beroepsprofiel:

Nadere informatie

Het EPD in het JBZ. Programma Digitaal Werken Bossche Samenscholingsdagen 5 oktober 2014

Het EPD in het JBZ. Programma Digitaal Werken Bossche Samenscholingsdagen 5 oktober 2014 Het EPD in het JBZ Programma Digitaal Werken Bossche Samenscholingsdagen 5 oktober 2014 Aankondigingstekst in brochure In januari 2014 is het eerste specialisme binnen het JBZ gestart met het digitaal

Nadere informatie

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Resultaten monitor proeftuinen SINGER Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Inhoud presentatie Organisatie proeftuinen Vraagstelling SINGER Conclusies uit eerder onderzoek

Nadere informatie

Navigeren door het zorglandschap De ontwikkeling van de VS en PA. Dr. Iris Wallenburg

Navigeren door het zorglandschap De ontwikkeling van de VS en PA. Dr. Iris Wallenburg Navigeren door het zorglandschap De ontwikkeling van de VS en PA Dr. Iris Wallenburg wallenburg@bmg.eur.nl Onderzoeken naar taakherschikking EU (FP7) onderzoek (MUNROS): kosten en effecten van taakherschikking

Nadere informatie

Pijn en dementie. Inhoud. Introductie! Pijn. Pijn

Pijn en dementie. Inhoud. Introductie! Pijn. Pijn Inge van Mansom palliatief arts/specialist ouderengeneeskunde Sint Elisabeth Gasthuishof, LUMC en IKNL regio Leiden Maartje Klapwijk specialist ouderengeneeskunde en onderzoeker LUMC Introductie! 22 september

Nadere informatie

Geen. (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Geen. (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Disclosure belangenverstrengeling voor de sprekers van de AZO scholingsavond (Potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg

Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg In de langdurige zorg is van alles aan de hand en staan de ontwikkelingen, met name op het gebied van wetgeving en kostenbeheersing, niet stil. Dit heeft

Nadere informatie

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 INSPIRE klantenevenement 14 november 2013 Inhoud Farmacie 2013 Workshop scenario analyse Toekomstbeeld VJA Praktijkvoorbeelden Visiedocument Jonge Zorgverleners

Nadere informatie

De visie van de student op het beroep van de verzekeringsarts, en de consequenties voor het

De visie van de student op het beroep van de verzekeringsarts, en de consequenties voor het De visie van de student op het beroep van de verzekeringsarts, en de consequenties voor het onderwijs Dr. Marc Soethout, onderwijscoordinator arts Maatschappij en Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief

Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief Functiebehoud bij ouderen in levensloopperspectief - Werkzame preventie door het leven heen - (To Do or not To Do) Openbare les Ton Bakker lector Functiebehoud bij Ouderen in Levensloopperspectief 9 oktober

Nadere informatie

Intimiteit en seksualiteit

Intimiteit en seksualiteit UMCG Centrum voor Revalidatie Intimiteit en seksualiteit bij chronische ziekte of lichamelijke beperking Tekst met dank aan Egbert Kruijver, revalidatieseksuoloog voor Sophia Revalidatie in Den Haag en

Nadere informatie

Depressie en comorbiditeit. Studies in de huisartsenpraktijk naar voorkomen en gevolgen voor de zorg.

Depressie en comorbiditeit. Studies in de huisartsenpraktijk naar voorkomen en gevolgen voor de zorg. Samenvatting Depressie en comorbiditeit. Studies in de huisartsenpraktijk naar voorkomen en gevolgen voor de zorg. Inleiding (hoofdstuk 1) Een depressie komt vaak tegelijkertijd voor met een chronische

Nadere informatie

Van Klacht naar Probleem

Van Klacht naar Probleem Thema Ma.1.B / Meeloopdag HAG Van Klacht naar Probleem a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Nadere informatie

Ouderengeneeskunde in de eerste lijn:

Ouderengeneeskunde in de eerste lijn: Ouderengeneeskunde in de eerste lijn: Naar een Universitaire Praktijk Ouderengeneeskunde (UPO) ANH-Halfjaarlijkse 15 januari 2015 Cees Hertogh & Ferry Bastiaans 1 Achtergronden (extern): Toenemende en

Nadere informatie

Projectinformatie Code Z. Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis

Projectinformatie Code Z. Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis Projectinformatie Code Z Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis December 2014 Inleiding In regio Haaglanden zijn vanuit de Stichting Transmurale Zorg Den

Nadere informatie

25 jaar opleiding tot specialist ouderengeneeskunde GERION/VUmc25 jaar opleiding GERION/VUmc

25 jaar opleiding tot specialist ouderengeneeskunde GERION/VUmc25 jaar opleiding GERION/VUmc Home no. 6 December 2014 Eerdere edities Verenso.nl 25 jaar opleiding tot specialist ouderengeneeskunde GERION/VUmc25 jaar opleiding GERION/VUmc Dr. Martin Smalbrugge, specialist ouderengeneeskunde, afdeling

Nadere informatie

Workshop congres Dementie: Medicatieveiligheid thuis. Programma

Workshop congres Dementie: Medicatieveiligheid thuis. Programma 27-11-14 Programma Workshop congres Dementie: Medicatieveiligheid thuis Inleiding Medicatie thuis Lerend vermogen Voorbeeld van mogelijke hulpmiddelen Congres 24 nov 2014 Daphne Mensink DAZ Gemma Yocarini

Nadere informatie

De toekomst van de verpleegkundig specialist Een verpleegkundig specialist doet dat wat een dokter niet kan

De toekomst van de verpleegkundig specialist Een verpleegkundig specialist doet dat wat een dokter niet kan De toekomst van de verpleegkundig specialist Een verpleegkundig specialist doet dat wat een dokter niet kan Drs. Riet van Dommelen Opleidingsmanager MANP/ Hoofdopleider Verpleegkundig specialisten Inhoud

Nadere informatie

PILLEN IN HET WZC ROL VAN DE APOTHEKER

PILLEN IN HET WZC ROL VAN DE APOTHEKER PILLEN IN HET WZC ROL VAN DE APOTHEKER Inhoud Geschiedenis: rol van de apotheker (niewe) Rol van de apotheker Come On project Eigen Ervaringen Mini Come On project Apotheek Antverpia Hoofdstuk IV (attesten)

Nadere informatie

UITNODIGING CONFERENTIE. Transmurale antistolling. Naar een sluitende antistollingsketen

UITNODIGING CONFERENTIE. Transmurale antistolling. Naar een sluitende antistollingsketen UITNODIGING CONFERENTIE Transmurale antistolling Naar een sluitende antistollingsketen WOENSDAG 17 MEI 2017 De Federatie Medisch Specialisten, de Stuurgroep Keten Antistollingsbehandeling en de Federatie

Nadere informatie

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer?

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? Gezonde Zorg, Gezonde Regio Gelf Jan Wieringa: Voorzitter proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio Bestuurder Rijncoepel www.gzgr.nl Agenda Inleiding

Nadere informatie

Heeft u laaggeletterde patiënten in beeld? Gudule Boland PhD Programmaleider Verantwoord medicijngebruik bij migranten en laaggeletterden

Heeft u laaggeletterde patiënten in beeld? Gudule Boland PhD Programmaleider Verantwoord medicijngebruik bij migranten en laaggeletterden Heeft u laaggeletterde patiënten in beeld? Gudule Boland PhD Programmaleider Verantwoord medicijngebruik bij migranten en laaggeletterden Dr. Dr. Karen Hosper 1 2 3 4 5 Even reclame maken: www.pharos.nl/patientenaanhetwoord

Nadere informatie

Risico-indicatoren. Basisset Geestelijke Gezondheidszorg, Verslavingszorg en Forensische zorg. Utrecht, december 2013

Risico-indicatoren. Basisset Geestelijke Gezondheidszorg, Verslavingszorg en Forensische zorg. Utrecht, december 2013 Risico-indicatoren 2014 Basisset Geestelijke Gezondheidszorg, Verslavingszorg en Forensische zorg Utrecht, december 2013 Inleiding INLEIDING Voor u ligt de basissetrisico-indicatoren Geestelijke Gezondheidszorg,

Nadere informatie

Betere zorg door minder psychofarmaca?

Betere zorg door minder psychofarmaca? Betere zorg door minder psychofarmaca? Sytse Zuidema, specialist ouderengeneeskunde Hoofd sectie ouderengeneeskunde Afdeling huisartsgeneeskunde UMCG 19-11-2013 UKON 10 jaar! 1 Opbouw Psychofarmaca Gebruik,

Nadere informatie

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN Begripsbepaling De werkgroep hanteert het NHG Standpunt. Kwetsbare ouderen zijn: ouderen met complexe problematiek, die diverse aandoeningen hebben

Nadere informatie

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc.

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. INhoud Toename overleving meer patienten leven langer met kanker Effecten en behoeften na kankerbehandeling? Survivorship

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn Uw behandelend arts en/of verpleegkundige specialist heeft met u gesproken over het gebruik van Methotrexaat (MTX). In deze folder krijgt u informatie over de

Nadere informatie

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger LOAG Gedragsstoornissen en psychiatrie bij dementie Utrecht, 16 april A. Kunneman, gz-psycholoog Introductie GZ-psycholoog Werkzaam op de GAAZ / poli geriatrie

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen, samenwerking noodzakelijk! dinsdag 25 mei uur tot uur (personeels)restaurant Ziekenhuis Zevenaar

Kwetsbare ouderen, samenwerking noodzakelijk! dinsdag 25 mei uur tot uur (personeels)restaurant Ziekenhuis Zevenaar Kwetsbare ouderen, samenwerking noodzakelijk! dinsdag 25 mei 19.00 uur tot 21.30 uur (personeels)restaurant Ziekenhuis Zevenaar Samenwerking huisarts en specialist ouderengeneeskunde bij de kwetsbare oudere

Nadere informatie