THEMATISCHE FICHE: ENERGIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "THEMATISCHE FICHE: ENERGIE"

Transcriptie

1 THEMATISCHE FICHE: ENERGIE Projectoproep Vindt de pedagogische leermiddelen, de fiches en de video s van schoolprojecten hieronder op onze webpagina Energie, rubriek Op school 1. WAT IS DE ZIN VAN EEN ENERGIEPROJECT OP SCHOOL? 1.1. EEN ACTUEEL THEMA De kranten staan er vol van: deze winter bestaat het gevaar van een energieschaarste! Wat is een black-out? Hoe is het zo ver kunnen komen? Kunnen wij dit fenomeen beïnvloeden? JA! Ons gedrag heeft een enorme impact op ons elektriciteitsverbruik. Maar dat niet alleen! Wij kunnen onze hele energiefactuur onder handen nemen. Grijp dit actuele thema aan om uw leerlingen wakker te schudden voor de energie-uitdaging, en om een project op te zetten voor een lager energieverbruik op school. In deze fiche vindt u alle informatie die u nodig hebt om uw project uit te werken NIET VOOR DE ALLERJONGSTEN? Vergeet het maar! Ook de allerkleinsten zijn warm te maken voor energie! De animatie is aangepast aan het niveau en het begripsvermogen van de leerlingen. Van menselijk lichaam tot windmolens, uw leerlingen zullen de verschillende energiebronnen en hun uitdagingen beter begrijpen. Tal van kleuterklassen hebben al kennisgemaakt met het plooispelletje rond het thema energie of met het Memory-spel met de mieren STAAN SCHOLEN MACHTELOOS TEGENOVER ENERGIEBEHEER? Geblokkeerde thermostatische kranen, investeringen die onhaalbaar zwaar zijn of die afhangen van omstandigheden waar de school zelf geen zeg in heeft waarom zouden we de leerlingen meenemen in een participatief project als we ons zo machteloos voelen? Vergeet het maar! - Tussen 2009 en 2012 hebben 110 Brusselse scholen deelgenomen aan het programma PLAGE (Plan voor Lokale Actie voor het Gebruik van Energie). In elk onderwijsnet werden energieverantwoordelijken aangesteld om de scholen met kleine investeringen op weg te helpen naar een lager energieverbruik. Hun brandstofverbruik is gemiddeld met bijna 18% gedaald, en hun elektriciteitsverbruik is gestabiliseerd. De meesten van deze energieverantwoordelijken zijn nog actief in elk net. Spreek hen gerust aan; zij helpen u graag complexe technische situaties op te lossen! (inlichtingen : - Een van de zaken die de energieverantwoordelijken betreuren, is dat ze niet konden rekenen op de medewerking van leerlingen en leerkrachten bij hun project. Hierdoor zagen ze zich beperkt tot de technische aspecten. De verwarmingsketels zijn dan wel juist afgesteld maar wat met het gedrag van de gebruikers? De omgang met verwarming, maar vooral met verlichting heeft immers een grote impact op het verbruik. Uit Europese projecten blijkt dat het energieverbruik 10 tot 20% lager zou kunnen liggen alleen maar door het gedrag van de leerlingen en de leerkrachtenteams bij te sturen. PAGINA 1 VAN 5 - FICHE ENERGIE NL - DECEMBER 2014

2 2. ONZE BEGELEIDING 2.1. EEN BEGELEIDER Zodra uw dossier is goedgekeurd, neemt uw begeleider contact met u op om uw actieplan waar nodig bij te stellen en uw vragen te beantwoorden. Hij stelt een diagnose en zorgt voor animatie, en biedt de nodige begeleiding voor een vlot verloop van de milieu- en bewustmakingsacties die u op touw wilt zetten. Bovenop de 6 verplichte ontmoetingen (3 ontmoetingen met de begeleider en de projectdragers en 3 animaties voor de leerlingen) kunt u nog 4 ochtenden naar keuze organiseren, met bijkomende animatie of ontmoetingen naar interesse en behoefte. Deze begeleiding is voorzien voor het schooljaar , en kan indien nodig tot december 2016 worden verlengd. Diagnosestelling van de beginsituatie Uw begeleider brengt de sterke punten en de zwakke punten in de school in kaart. De leerlingen die door hem worden begeleid en gestuurd, gaan in groepjes op onderzoek in de verschillende lokalen van de school (klassen, gangen, refters, turnzaal, ), om er alle soorten van informatie op te tekenen (meterstanden, temperatuur, zijn er gebroken ramen, zijn er lichten die blijven branden tijdens de speeltijd, zijn er stekkerdozen met schakelaar, zijn er spaarlampen, verbruiken de elektrische toestellen veel of weinig energie,?). De leerlingen die de audit uitvoeren, moeten minstens 9 jaar oud zijn (derde leerjaar). - Dit is geen probleem in de middelbare scholen. - In de kleuterscholen moet de diagnosestelling worden uitgevoerd door de groep die het project draagt. - In de lagere scholen gaan de leerlingen vanaf het derde leerjaar aan de slag. Opgelet: dit betekent niet dat een onderwijzer van het eerste leerjaar zijn leerlingen niet bij het project mag betrekken! De animatie rond bewustmaking kan dan tot de jongste leerlingen worden gericht, zodat zij ook bij het actieplan worden betrokken. Zij moeten wel de hulp inroepen van een oudere klas om de balans te maken en de resultaten uit te leggen. Meer informatie over wat er zoal bij een audit komt kijken, vindt u in het pedagogisch dossier voor de leerkracht Ik ontdek het belang van energie, ik onderneem actie voor mijn planeet (pagina 44) FINANCIERING Voor de uitvoering van uw project (uw technische actie, bewustmakingsactiviteiten of aanvullende pedagogische leermiddelen) kunt u een budget van maximum 750 euro aanvragen. Dit dient u te bevestigen met uw begeleider PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN Leefmilieu Brussel heeft pedagogische leermiddelen opgesteld rond het thema energie. Werk aan de bewustwording van de schoolgemeenschap en breng uw leerlingen goede gewoonten bij aan de hand van spelletjes, affiches, activiteiten (bouw van een windmolen, wetenschappelijke ervaring over de uitzetting van water door het effect van de klimaatopwarming, interview van senioren over het energieverbruik in hun tijd, ) en tal van andere tools! Voor elke leeftijd is er wel iets bij! Vindt de pedagogische leermiddelen op onze website Thema Energie, rubriek Op school > Leermiddelen PAGINA 2 VAN 5 - FICHE ENERGIE NL - DECEMBER 2014

3 2.4. OPLEIDINGEN / ONTMOETINGEN Leefmilieu Brussel organiseert het hele jaar door gratis opleidingen of ontmoetingen. Dit zijn uitstekende gelegenheden om de pedagogische tools te ontdekken, uw ervaringen te delen met collega s, specialisten aan te spreken of projecten van andere scholen te bezoeken. Dit jaar stellen wij een opleiding/ontmoeting rond het thema energie voor: - Het project energie van een school, gevolgd door een presentatie van de (oude en nieuwe!) pedagogische tools en uitwisseling van de geboekte resultaten met betrekking tot het verbruik Datum: 25 of 27 maart 2015 (nader te bepalen) Plaats: in een school Duur: een dag Doelgroep: Basisschool Informatie en inschrijvingen: Evelien De Coninck: Deze opleiding vindt plaats in het kader van de activiteiten van het netwerk Bubble. Wilt u op de hoogte worden gehouden van alle details van de organisatie of van de opleidingen over andere thema s? Word dan lid van het Netwerk Bubble. 3. IDEEËN VOOR CONCRETE ACTIES OM HET LEEFMILIEU TE VERBETEREN Hieronder vindt u enkele ideeën voor klein- of grootschaligere acties om uw energieverbruik concreet te verminderen GEDRAG 1. Zet de thermostaat 1 C lager: het voelt even warm aan, maar u bespaart 7% energie! 2. Doof de lichten in lege klaslokalen. 3. Houd de deuren gesloten om de warmte binnen te houden. 4. Houd de radiatoren vrij. 5. Schakel toestellen in slaapstand (retroprojector, computers, ) of die nog aanstaan, uit wanneer ze niet worden gebruikt (radio, gsm-lader). 6. Sluit s nachts de gordijnen. 7. Kleed u warm aan. 8. Voer de taak van energieverantwoordelijke» in: een leerling die controleert of de lichten uit, de radiatoren vrij, de elektrische toestellen uitgetrokken en de deuren en vensters dicht zijn. 9. Verlucht door alle vensters enkele minuten wijd open te zetten, maar zet de radiatoren iets eerder al uit (wanneer mogelijk). Zet de verwarming weer aan wanneer u de ramen hebt gesloten TECHNIEKEN Geen investeringen 1. Regel de ventilatiegroepen. 2. Regel de thermostatische kranen (3 = 20 C voor de klaslokalen, 1 = 16 C voor de gangen en de refters). Kleine investeringen 1. Installeer een timer om de drankautomaten s nachts en in het weekend uit te zetten. 2. Leg tochthonden voor de deuren en vensters. Maak ze zelf met uw leerlingen! 3. Gebruik stekkerdozen met een aan/uit-schakelaar. 4. Gebruik spaarlampen. 5. Breng dichtingen aan op de klapdeuren. 6. Installeer deurdrangers op de buitendeuren. 7. Breng een reflecterende folie aan achter de radiatoren. PAGINA 3 VAN 5 - FICHE ENERGIE NL - DECEMBER 2014

4 8. Kleef een thermoformfolie op het glaswerk. Grote investeringen 1. Installeer een tijdsschakelaar voor de verlichting, of werk met aanwezigheidsdetectoren in de gangen en toiletten. 2. Plaats nieuwe ramen en hoogrendementglas. 3. Isoleer de verwarmingsbuizen. 4. Renoveer de verwarmingsinstallatie (verwarming). 5. Plaats thermostatische kranen. 4. IDEEËN OM DE HELE SCHOOL WARM TE MAKEN EN HET PROJECT UIT TE DRAGEN Wilt u de nieuwe kennis en de gedane inspanningen delen? Zet een grote bewustmakingscampagne op touw om uw acties en de milieueffecten ervan toe te lichten aan de hele schoolgemeenschap. 1. Doe mee aan de actie Watt minder (voorheen Dikketruiendag) van GoodPlanet Action. 2. Verdeel warme dranken tijdens de speeltijd. 3. Ontwerp vingerloze handschoenen speciaal voor deze actie. 4. Organiseer een wandelende voordracht in alle klassen door de referentiegroepen. 5. Houd een tentoonstelling van affiches met slogans. 6. Stel een energiehandvest op. 7. Voer een beurtrol in voor een energieverantwoordelijke (die controleert of de lichten, radiatoren en elektrische toestellen uit staan, de meterstanden en de thermostaat controleert, ) die alle lokalen langsloopt (ook het leerkrachtenlokaal!). 5. IDEEËN VOOR SCHOOLPROJECTEN! Ik wil wel een project starten om minder energie te verbruiken, maar hoe ga ik te werk? 5.1. FICHES VAN SCHOOLPROJECTEN Bekijk de fiches van schoolprojecten op onze website Thema Energie, rubriek Op school > Projecten van scholen 1. Vier Winden : Samen slim met energie! De verbouwing van een oud schoolgebouw tot hoogtechnologisch gebouw meer zeer laag PAGINA 4 VAN 5 - FICHE ENERGIE NL - DECEMBER 2014

5 energieverbruik? Kinderen die leren over rationeel energiegebruik en energiezuinig bouwen? Grote besparingen op de toekomstige energierekeningen? Dit alles kan ook in Brussel! 2. Ecole du Petit Bois : Economie rijmt op energie Energie besparen? De École du Petit Bois weet hoe het moet! Al vijf jaar gaat de school de uitdaging aan, en combineert ze technische realisaties met bewustmaking van de leerlingen.. 3. Ecole Tivoli : De Ecoti-brigade Wat hebben een mascotte, een leerlingenbrigade, minder afval, wiskunde, minder energieverbruik, de Franse les, gemeen? De school Tivoli antwoordt op haar eigen manier: de betrokkenheid van de leerlingen. 4. Institut Cardinal Mercier : de technische afdelingen ten dienste van milieu-educatie In dit grote gebouw, waarin de middelbare school maar ook een kleuterafdeling zijn ondergebracht, wordt gewerkt met verwarming, elektriciteit, Zo worden concrete antwoorden aangereikt voor de milieu-uitdaging EEN VIDEO DIE INSPIRATIE GEEFT 1. Feest van de energie-uitdaging Slotevenement van de Energie-uitdaging voor de lagere scholen (7 mei 2009). Bekijk deze video (Nederlands ondertiteld) via de Franstalige pagina van onze website Thema Ville durable, rubriek L école durable > Bubble > L ERE en vidéo PAGINA 5 VAN 5 - FICHE ENERGIE NL - DECEMBER 2014

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL

ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL ENERGIE RONDGANG OP SCHOOL Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

Energiebespaar Tips!

Energiebespaar Tips! Energiebespaar Tips! Hieronder vind u een aantal tips waarmee u op uw energierekening vele euro s kunt besparen. De tips zijn verdeeld in de verschillende onderdelen waaraan u energie verbruikt in uw huis.

Nadere informatie

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's.

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's. ENERGIE BESPAREN De energiekoffer 1 Hoe ga je zelf aan de slag? Koop een koffer aan en vul ze met: een spaardouchekop een bruismondstuk en doorstroombegrenzer spaarlampen een tijdschakelklok/timer een

Nadere informatie

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 Woensdag 27/01 INSPIRATIEMOMENT SMULLEN VAN HET LEEFMILIEU PROJECTOPROEP Maandag 15/02 "WATT MINDER" Maandag 15/02 DIKKETRUIENDAG Woensdag

Nadere informatie

4) Vul hier de totale effectieve bruto vloeroppervlakte in van het schoolgebouw (in m 2 ):

4) Vul hier de totale effectieve bruto vloeroppervlakte in van het schoolgebouw (in m 2 ): Invulblad School Algemeen Niveau 1 1) Beschikt de school over een (meerdere opties kunnen aangevinkt worden): O Zwembad? O Sporthal? O Eén of meerder werkplaatsen met zware toestellen wat energieverbruik

Nadere informatie

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN Sinds vele jaren ontwikkelt Leefmilieu Brussel pedagogisch materiaal ten dienste van het onderwijzend personeel. Hiermee kunnen zij het thema 'leefmilieu' in hun lessen integreren

Nadere informatie

THEMATISCHE FICHE: DUURZAME VOEDING EN MOESTUIN

THEMATISCHE FICHE: DUURZAME VOEDING EN MOESTUIN THEMATISCHE FICHE: DUURZAME VOEDING EN MOESTUIN Projectoproep 2015-2016 Bekijk de pedagogische leermiddelen, de fiches en de video s van schoolprojecten hieronder op onze webpagina Voeding, rubriek Op

Nadere informatie

Bereken de benodigde capaciteit, het vermogen van een radiator

Bereken de benodigde capaciteit, het vermogen van een radiator Bereken de benodigde capaciteit, het vermogen van een radiator Om een, voor uw woonruimte, geschikte radiator uit te zoeken moet u rekening houden met een aantal factoren. Wij bieden graag onze diensten

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

SLUIPVERBRUIK IN HUIS

SLUIPVERBRUIK IN HUIS SLUIPVERBRUIK IN HUIS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 Woensdag 02/09 ONTMOETINGSMOMENT BUBBLE KLIMAAT Donderdag 15/10 INFOMOMENT ECO-SCHOOLS OPLEIDING GEVAARLIJK AFVAL OP SCHOOL Maandag 30/11

Nadere informatie

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 Woensdag 02/09 ONTMOETINGSMOMENT BUBBLE KLIMAAT Donderdag 15/10 INFOMOMENT ECO-SCHOOLS Zaterdag 21/11 tot Zondag 29/11 EUROPESE WEEK VAN

Nadere informatie

Persconferentie P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten. Toespraak van Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing

Persconferentie P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten. Toespraak van Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing Persconferentie P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten Toespraak van Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing Dames en heren, 6 oktober 2010 Vandaag heb ik u hier

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT Ben je uit huis of ga je slapen, draai de verwarming

Nadere informatie

THEMATISCHE FICHE: AFVALSTOFFEN

THEMATISCHE FICHE: AFVALSTOFFEN THEMATISCHE FICHE: AFVALSTOFFEN Projectoproep 2015 2016 Bekijk de pedagogische leermiddelen, de fiches en de video s van schoolprojecten hieronder op onze webpagina Afval, rubriek Op school 1. WAT IS DE

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds.

Omzendbrief betreffende het preventief sociaal energiebeleid in het kader van het Gas- en Elektriciteitsfonds. Heeft u vragen? Nood aan bijkomende info? Mail naar onze frontdesk via vraag@mi-is.be Of bel naar 02 508 85 85 Aan de dames en heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Datum:

Nadere informatie

Processen en installaties veilig stellen

Processen en installaties veilig stellen Samen hoger! Elektriciteitspanne: impact en voorbereiding Processen en installaties veilig stellen 1 1. Afschakelplan 2. Afschakelplan vermijden / Besparingstips 3. Elektriciteitspanne kan altijd gebeuren

Nadere informatie

Zet de verwarming een graadje lager

Zet de verwarming een graadje lager TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7 % minder gas of elektriciteit = 35 minder per jaar indien GAS 80 minder per jaar indien ELEKTRICITEIT TIP 1 Zet de verwarming een graadje lager = 6 à 7

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

LOKAAL KYOTO-PLAN Watermaal-Bosvoorde (2004-2012) Energiebalans van de gemeentelijke gebouwen 2008

LOKAAL KYOTO-PLAN Watermaal-Bosvoorde (2004-2012) Energiebalans van de gemeentelijke gebouwen 2008 LOKAAL KYOTO-PLAN Watermaal-Bosvoorde (2004-2012) Energiebalans van de gemeentelijke gebouwen 2008 1. Context en inzet 2. De acties en resultaten in de meest energieverslindende gebouwen Sportpark Scholen

Nadere informatie

Omzendbrief FM/2008/1

Omzendbrief FM/2008/1 Omzendbrief FM/2008/1 Omzendbrief rationeel energiegebruik Aan de leidend ambtenaren van de departementen en de IVA s zonder en met rechtspersoonlijkheid Datum Kabinet van de Vlaamse minister van Openbare

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer LICHTWACHTERS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting Elektrische

Nadere informatie

Doprimo_NL.indd 1 14/10/2013 11:32:19

Doprimo_NL.indd 1 14/10/2013 11:32:19 Doprimo_NL.indd 1 14/10/2013 11:32:19 Welkom in de toekomst! De tijden waarin warmtekostenverdelers manueel moesten worden uitgelezen, is voorbij. Maak kennis met een echt manusje-van-alles: de doprimo

Nadere informatie

Onderzoekscompetentie

Onderzoekscompetentie Onderzoekscompetentie Pool wetenschappen (fysica) Sluimerverbruik op KA De Toverfluit Julien Kestemont & Dalil Chinek Begeleider: Kenny Kerckx Schooljaar 2010-2011 Inleiding: Bij het maken van opdrachten

Nadere informatie

ENERGIELABELS ONDER DE LOEP

ENERGIELABELS ONDER DE LOEP ENERGIELABELS ONDER DE LOEP Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Onderwijs 20 TIPS VOOR EEN ENERGIEVRIENDELIJKE SCHOOL

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Onderwijs 20 TIPS VOOR EEN ENERGIEVRIENDELIJKE SCHOOL Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Onderwijs 20 TIPS VOOR EEN ENERGIEVRIENDELIJKE SCHOOL 20 TIPS VOOR EEN ENERGIEVRIENDELIJKE SCHOOL 20 TIPS 1. METEN IS WETEN 2. MAAK VAN ENERGIEBEWUSTZIJN

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Gebouw

Seminarie Duurzaam Gebouw Seminarie Duurzaam Gebouw Een duurzaam energiebeheer voor iedereen Leefmilieu Brussel 31/01/13 PLAGE Scholen 2009-2013 St-Hubertuscollege Pierre URBAIN & Marc LEMYE SeGEC Secrétariat Général de l Enseignement

Nadere informatie

school! word Maak van je school een energiebewuste school schooljaar 2013-2014 Exclusief voor Oost-Vlaamse MOS-scholen van het basisonderwijs

school! word Maak van je school een energiebewuste school schooljaar 2013-2014 Exclusief voor Oost-Vlaamse MOS-scholen van het basisonderwijs word schooljaar 2013-2014 school! Maak van je school een energiebewuste school Exclusief voor Oost-Vlaamse MOS-scholen van het basisonderwijs V.U. P. Hertog, gedeputeerde, p.a. Gouvernementstraat 1, 9000

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Leefmilieu Brussel Energie becijferen Jonathan FRONHOFFS Cenergie cvba Doelstelling(en) van de presentatie Opfrissen van de theoretische

Nadere informatie

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010

Energie besparen in en om het huis. Sjaak Vogel Oktober 2010 Energie besparen in en om het huis Sjaak Vogel Oktober 2010 Waarom energie besparen? De kosten van energie nemen toe Energiekosten vormen nu gemiddeld 10% van het besteedbaar inkomen. Hoe zal dat de komende

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Hoe word je een energiebewuste handelaar?

Hoe word je een energiebewuste handelaar? Hoe word je een energiebewuste handelaar? Verlichting die onnodig brandt, kantoorapparatuur die niet of nauwelijks uitgeschakeld wordt, verwarming, koeling en ventilatiesystemen die onnodig ingeschakeld

Nadere informatie

Naar een duurzaam Hyperion. Bouwen als een. Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen van de boom

Naar een duurzaam Hyperion. Bouwen als een. Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen van de boom Bouwen als een boom Materialen en Energie Stadskantoor in Venlo gebouwd volgens Cradle to Cradle principes Wortels zijn de fundering Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen

Nadere informatie

CO2-Reductieplan. Klaver Infratechniek B.V. Techniek voor en door de mens. Versie 1.1 28 november 2011

CO2-Reductieplan. Klaver Infratechniek B.V. Techniek voor en door de mens. Versie 1.1 28 november 2011 CO2-Reductieplan Klaver Infratechniek B.V. Versie 1.1 28 november 2011 Techniek voor en door de mens Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Energie en CO2 Reductie scope 1... 4 1.1 Wagenpark en brandstof... 4

Nadere informatie

Duurzaamheid. Complex Duinstate

Duurzaamheid. Complex Duinstate Duurzaamheid Complex Duinstate Kaatsheuvel Maart 2010 Leerling Hans van Ierland Casade Woondiensten 09-03-2010 Docent Ellen Venhuizen Wijkwerk niveau 3 fase 3 helicon opleidingen 1 Inhoud Bladzijde: Inleiding

Nadere informatie

Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02

Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02 Wat is er aan de hand? http://www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20080701_broeikaseffect02 Goed nieuws: JIJ kunt verschil maken! Target Onze school gaat een steentje bijdragen! De uitdaging: krijg met de hele

Nadere informatie

P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten. Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing

P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten. Evelyne Huytebroeck, Brussels minister van Leefmilieu, Energie en Stadsvernieuwing P.L.A.G.E. Balans en vooruitzichten INHOUDSOPGAVE Wat is P.L.A.G.E.? Balans van de eerste reeks P.L.A.G.E. Eerste resultaten van de overige P.L.A.G.E. Vooruitzichten Wat is P.L.A.G.E.? Wat is P.L.A.G.E.?

Nadere informatie

16 oktober 2006. Vorming Energieadviseur Woonsector. Procedure van de energieaudit. Spreker

16 oktober 2006. Vorming Energieadviseur Woonsector. Procedure van de energieaudit. Spreker 16 oktober 2006 Vorming Energieadviseur Woonsector Procedure van de energieaudit Spreker Nicodème Lonfils Energieadviseur Brussels Energie Agentschap (ABEA) De Stadswinkel vzw Wettelijk kader Europese

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel

Brugge. 3 juni 2015. Kris Van Dijck Burgemeester Dessel Brugge 3 juni 2015 Kris Van Dijck Burgemeester Dessel 9.500 inwoners 27 km² Landelijk maar Nucleaire industrie Opslag nucleair afval Witzand winning Sportgemeente Dessel en Witgoor Sport BMX Sportpark

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Energiezorg in de. Praktijkcase: Terbank-Egenhoven, Heverlee Carla Detiège en Hans Cappelle,16 november 2015

Energiezorg in de. Praktijkcase: Terbank-Egenhoven, Heverlee Carla Detiège en Hans Cappelle,16 november 2015 Energiezorg in de Praktijkcase: Terbank-Egenhoven, Heverlee Carla Detiège en Hans Cappelle,16 november 2015 1 Overzicht Voorstelling energiezorg op school Carla Detiège : directrice vrije basisschool Terbank-

Nadere informatie

Voorwoord. Zuinig omspringen met energie 3. Beste lezer

Voorwoord. Zuinig omspringen met energie 3. Beste lezer Voorwoord Beste lezer Zuinig omspringen met energie, het loont echt wel de moeite! Met de huidige hoge energieprijzen kan je heel wat euro s besparen. Het OCMW voert al geruime tijd binnenshuis een zuinig

Nadere informatie

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx

EnergieBesparen. Alle tips in een overzicht. Pascal Wierckx EnergieBesparen Alle tips in een overzicht Pascal Wierckx Inleiding De meeste huishoudens betalen teveel voor hun energierekening. Door eenvoudige tips op te volgen kan met weinig moeite veel geld bespaard

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen

Thuis Slim Advies. Haal meer winst uit energie. Zon Wind Water. Gratis tips om energie te besparen Thuis Slim Advies Haal meer winst uit energie Zon Wind Water Gratis tips om energie te besparen Gratis tips om energie te besparen. Haal meer winst uit energie Voorwaarden van verspreiding Je mag dit E-book

Nadere informatie

Zorgeloos Verhuren? WOONWINKEL NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT. Gratis infoavond voor verhuurders. Woensdag 3 december 2014 WONING TE HUUR

Zorgeloos Verhuren? WOONWINKEL NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT. Gratis infoavond voor verhuurders. Woensdag 3 december 2014 WONING TE HUUR jaargang 3 NIEUWSBRIEF Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Infoavond voor verhuurders Zorgeloos Verhuren Gratis infoavond voor verhuurders Woensdag 3 december 2014 20u00 - Stadhuis

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer ELEKTRICITEIT TELT! Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting Elektrische

Nadere informatie

Jerometer activiteit Meet de impact van je activiteit op het milieu

Jerometer activiteit Meet de impact van je activiteit op het milieu Jerometer activiteit Meet de impact van je activiteit op het milieu Aan de hand van deze vragenlijst kan je op voorhand je huiswerk doen. Eenmaal de gegevens zijn ingevuld zal het makkelijker en sneller

Nadere informatie

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN ONDERHOUD AAN UW CV-KETEL? KIES VOOR OK CV Wilt u veilig én energiezuinig stoken? Laat uw cv-ketel dan regelmatig onderhouden door een Energie Service Specialist

Nadere informatie

Spaar energie! Wat is energie? Zelf aan de slag. Waarom energie besparen? Sommige centrales die elektriciteit. Stijn Dekelver

Spaar energie! Wat is energie? Zelf aan de slag. Waarom energie besparen? Sommige centrales die elektriciteit. Stijn Dekelver Stijn Dekelver De maand oktober is al enkele jaren de maand van de energiebesparing. De overheid roept dan alle mensen in Vlaanderen op om zuinig om te gaan met energie. Sommige centrales die elektriciteit

Nadere informatie

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat.

Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Zuinige ketel? Dat loont! Ontdek de mogelijkheden, voordat uw oude verwarmingsketel stuk gaat. Een nieuwe, zuinige ketel? Denk er nu al over na! Is uw ketel oud aan het worden? Wacht niet totdat hij stuk

Nadere informatie

Mevr Catherine Wuyts Dhr Dannie Helsen

Mevr Catherine Wuyts Dhr Dannie Helsen Mevr Catherine Wuyts Dhr Dannie Helsen Doordat de energiekost volledig door centraal wordt gedragen (door de scholengroep zelf) speelt deze een belangrijke rol bij uitgaven. Ongeveer 30% van het budget

Nadere informatie

Rationeel energiegebruik op kot. www.kuleuven.be/studenten/milieu

Rationeel energiegebruik op kot. www.kuleuven.be/studenten/milieu Rationeel energiegebruik op kot www.kuleuven.be/studenten/milieu Beste verhuurder, De stijging van de energieprijzen doet ons meer dan ooit stilstaan bij ons verbruik. Als verhuurder (en grootverbruiker)

Nadere informatie

Productinformatie KOEN

Productinformatie KOEN Productinformatie KOEN KOEN, Kinderlijk Onderwijs over Energie en Natuur, is ontwikkeld om kinderen tussen de vier en twaalf jaar op speelse en interactieve wijze bewust te maken van energie. Dit wordt

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

ENERGIETIPS. Je kan ook water besparen door samen een bad of douche te nemen.

ENERGIETIPS. Je kan ook water besparen door samen een bad of douche te nemen. ENERGIETIPS BADKAMER 1. Geen onnodig water verspillen. Bijvoorbeeld: de kraan niet laten lopen tijdens het tanden poetsen, de douche uitzetten tijdens het inzepen, 2. Een douche in plaats van een bad nemen

Nadere informatie

Minder verbruiken is minder betalen *. Rationeel energiegebruik in de Noordwijk.

Minder verbruiken is minder betalen *. Rationeel energiegebruik in de Noordwijk. juni 006 nr. 8 Minder verbruiken is minder betalen *. Rationeel energiegebruik in de Noordwijk. De aanleiding: ecologisch en sociaal Minder verbruiken van gas, elektriciteit en water is beter voor het

Nadere informatie

Rationeel energiegebruik aan de Associatie K.U.Leuven

Rationeel energiegebruik aan de Associatie K.U.Leuven Rationeel energiegebruik aan de Associatie K.U.Leuven Red de wereld. Spaar energie. www.associatie.kuleuven.be/energie Rationeel EnergieGebruik, kortweg REG, is de verzamelnaam voor allerlei maatregelen

Nadere informatie

DE PROJECTOPROEP VAN LEEFMILIEU BRUSSEL LOOPT OOK DOOR IN 2016!

DE PROJECTOPROEP VAN LEEFMILIEU BRUSSEL LOOPT OOK DOOR IN 2016! PROJECTOPROEP 2016-2017 DE PROJECTOPROEP VAN LEEFMILIEU BRUSSEL LOOPT OOK DOOR IN 2016! Na vier jaar ervaring, werden bijna 150 projecten begeleid. U kunt net als deze scholen ook deelnemen en een milieuproject

Nadere informatie

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek

Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie. Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Begeleiden van kansengroepen rond energie- en waterbesparing en afvalpreventie Workshops - groepsmethodieken met begeleiding Individuele methodiek Wat? 7 workshops rond klimaatthematiek, energie, water

Nadere informatie

Actief bezig met de I-CE!

Actief bezig met de I-CE! Actief bezig met de I-CE! Speciaal voor dorpshuizen heeft inrg een aantal leuke tips en weetjes over energiebesparing verzameld! In deze mail geeft inrg een aantal tips en weetjes over de I-CE die onlangs

Nadere informatie

Les primes énergies. De energiepremies. Batibouw 2010

Les primes énergies. De energiepremies. Batibouw 2010 Les primes énergies De energiepremies Batibouw 2010 Waarom premies? 1/3 Pourquoi des primes? 1/3 Om de klimaatopwarming tegen te gaan. Streefdoelen van 2008: 20 % minder uitstoot van broeikasgassen; 20

Nadere informatie

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12%

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% Hugo Vanderstraeten Energieverbruik op hol steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% (Bron: CREG). Energie besparen = geld sparen. 3/4 van onze energie komt uit fossiele brandstoffen. De verbranding van

Nadere informatie

Watergem. Aanleiding Aanpak Doelstelling - doelgroepen Programma Evaluatie Knelpunten Financiering. Watergem. Watergem. Watergem. Aanleiding.

Watergem. Aanleiding Aanpak Doelstelling - doelgroepen Programma Evaluatie Knelpunten Financiering. Watergem. Watergem. Watergem. Aanleiding. Milieucampagne met een oogje op het zuiden Aanleiding Aanpak Doelstelling - doelgroepen Programma Evaluatie Knelpunten Financiering Aanleiding Milieuboot in Waregem van 7-11 september 2009-2005 - 5 e en

Nadere informatie

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT Dit document geeft nuttige informatie over de energieprestatie van het gebouw (EPB). Op de volgende bladzijden staat meer gedetailleerde uitleg en informatie. Lombardsijdestraat 86 1120 NEDER-OVER-HEEMBEEK

Nadere informatie

buren huurwaarborg Wonen privéwoning degelijke woning huren recht op een woonst sociale verhuurkantoren sociale woning

buren huurwaarborg Wonen privéwoning degelijke woning huren recht op een woonst sociale verhuurkantoren sociale woning degelijke woning sociale verhuurkantoren sociale woning huurwaarborg recht op een woonst buren huren privéwoning Wonen Welke soorten woningen bestaan er? Er zijn twee soorten woningen om te huren: de privéwoning

Nadere informatie

Practice what you preach

Practice what you preach Beste lezer, In deze nieuwsbrief staat het volgende centraal: Wat leeft er onder de medewerkers van VHL Leeuwarden & Velp als het om duurzaamheid gaat. Daarnaast is de huidige stand van zaken omtrent zonnepanelen

Nadere informatie

1. Wat verstaat men onder R.E.G.?

1. Wat verstaat men onder R.E.G.? 1. Wat verstaat men onder R.E.G.? Rationeel Energie Gebruik of kortweg REG vormt een actieprogramma van de overheid om allemaal samen minder energie te verbruiken. Dit biedt belangrijke voordelen: het

Nadere informatie

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT Place de la Constitution 2 1060 SAINT-GILLES Appartement 51 Bruto oppervlakte: 52 m² 1 Energieprestatie Zeer energiezuinig

Nadere informatie

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2!

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2! Nr.01 / Februari 2012 Doe mee en verminder CO2! De Groene Hollander is dé MVO-krant van Hollandridderkerk opgezet door het (milieu-)adviesteam. Het (milieu-)adviesteam is tot stand gekomen naar aanleiding

Nadere informatie

mijn energieboekje Ik kom op voor energie Deel 2 Ik onderneem actie voor mijn planeet

mijn energieboekje Ik kom op voor energie Deel 2 Ik onderneem actie voor mijn planeet mijn energieboekje Ik kom op voor energie Deel 2 Ik onderneem actie voor mijn planeet Ik kom op voor energie Is een pedagogisch dossier dat kinderen van 9 tot 14 jaar uitnodigt om het belang van energie

Nadere informatie

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT Dit document geeft nuttige informatie over de energieprestatie van het gebouw (EPB). Op de volgende bladzijden staat meer gedetailleerde uitleg en informatie. Klein Berchemstraat 40 1082 SINT-AGATHA-BERCHEM

Nadere informatie

:: Energiezorg in scholen

:: Energiezorg in scholen :: Energiezorg in scholen www.cenergie.be Daisy Dierickx (daisy.dierickx@cenergie.be ) Cenergie, productmanager energie-audits Johan Coolen (johan.coolen@cenergie.be) Cenergie, productmanager onderzoek

Nadere informatie

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT Maurice arêmelaan 12 1070 ANDERLEHT ETA/ver 02 Bruto oppervlakte: 89 m² 1 Energieprestatie Zeer energiezuinig

Nadere informatie

1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK?

1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK? Naam:... 1 ENERGIEBESPARING, WAAROM EIGENLIJK? Waarom is energiebesparing belangrijk? En wat is het precies waar we op moeten besparen? Energie Zonder energie staat alles stil. Dit begint al bij je eigen

Nadere informatie

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op

Duurzaamheid is meer dan emotie het levert ook geld op 1. Wat is het gemiddelde water-, elektra- en gasverbruik voor een huishouden en wat kost dat per jaar, per maand? Hoeveel betaalt u daarvan aan belasting? Bij een gemiddeld huishouden van 2,2 personen

Nadere informatie

Minder energie verbruiken? Tips voor thuis

Minder energie verbruiken? Tips voor thuis Minder energie verbruiken? Tips voor thuis Inhoud PowerPoint Energieverbruik wordt steeds duurder. Je kan besparen door minder te verbruiken We geven je heel wat tips voor thuis! 2 Waar gaat je geld naartoe?

Nadere informatie

Modern gebouwenmanagement. Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu

Modern gebouwenmanagement. Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu Modern gebouwenmanagement Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu Inleiding Wij zijn er ons allen van bewust dat de energiefactuur een aanzienlijke kostenpost

Nadere informatie

RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK EEN COMPLEMENTAIRE STAP BIJ HET GEBRUIK VAN FOTOVOLTAÏSCHE ENERGIE

RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK EEN COMPLEMENTAIRE STAP BIJ HET GEBRUIK VAN FOTOVOLTAÏSCHE ENERGIE RATIONEEL ENERGIEGEBRUIK EEN COMPLEMENTAIRE STAP BIJ HET GEBRUIK VAN FOTOVOLTAÏSCHE ENERGIE 1. DEFINITIE Rationeel energiegebruik (REG) kiest voor de oplossingen met het kleinst mogelijke energieverbruik,

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Leefmilieu Brussel Wat motiveert ons? Catherine MASSART Architecture et Climat Wat motiveert ons?... Hoe kunnen we zin geven aan onze acties? 2 Wat

Nadere informatie

Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008

Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008 Bijlage bij schriftelijke vraag nr. 841 van Joke Schauvliege - Gendergerelateerde resultaten uit de REG-enquête 2008 In het face-to-face onderzoek uitgevoerd in maart en april 2008, werden in totaal 1.026

Nadere informatie

Duurzaam Gebouwbeheer

Duurzaam Gebouwbeheer 2-daagse cursus Duurzaam Gebouwbeheer Gemeenten hebben verschillende gebouwen in beheer, zoals gemeentehuizen, kantoren en brandweerkazernes. Ook zijn er gebouwen eigendom van de gemeente, maar worden

Nadere informatie

Zuinig omgaan met energie: gedragstips

Zuinig omgaan met energie: gedragstips Zuinig omgaan met energie: gedragstips Besparen op je energiefactuur hoeft niet altijd moeilijk of duur te zijn. Ook door te letten op je verbruiksgedrag kan je energie besparen. We geven je hieronder

Nadere informatie

EAS-presentatie bij de Fatih moskee

EAS-presentatie bij de Fatih moskee Erik Peerlkamp, voorzitter Gerrit Vledder, secretaris 1 Energie Actief Soest Wie/wat: -groep vrijwilligers uit Soest -bevorderen duurzaamheid in Soest -mensen mondiger maken/laten begrijpen -laten nadenken

Nadere informatie

andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer bad- en wasruimte bespaar E 120 slaapkamer bespaar E 40 keuken bespaar E 100 woonkamer bespaar E 225

andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer bad- en wasruimte bespaar E 120 slaapkamer bespaar E 40 keuken bespaar E 100 woonkamer bespaar E 225 andere ruimtes bespaar E 150 Energie Wijzer slaapkamer bespaar E 40 bad- en wasruimte bespaar E 120 woonkamer bespaar E 225 keuken bespaar E 100 Woonkamer Graadje lager Zet uw verwarming eens een graadje

Nadere informatie

Productinformatieblad

Productinformatieblad Productinformatieblad Bedieningspaneel 4 Verwarmingslade 4 Werking 4 Keuze van de temperatuur 5 Verwarmingstijden 5 Laadcapaciteit 6 Naar buiten trekken van de lade 7 Bedieningspaneel 1. Temperatuurknop

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw:

Opleiding Duurzaam gebouw: Opleiding Duurzaam gebouw: Diagnosetools voor renovatie Leefmilieu Brussel DIAGNOSETOOLS VOOR HET ELEKTRICITEITSVERBRUIK Jonas MOERMAN écoconso Doelstellingen van de presentatie Een diagnose van het elektriciteitsverbruik

Nadere informatie

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT Dit document geeft nuttige informatie over de energieprestatie van het gebouw (EPB). Op de volgende bladzijden staat meer gedetailleerde uitleg en informatie. Quai au Foin 17 1000 BRUXELLES Appartement

Nadere informatie

DUURZAME MINI-ONDERNEMING OP SCHOOL

DUURZAME MINI-ONDERNEMING OP SCHOOL DUURZAME MINI-ONDERNEMING OP SCHOOL Groupe One Een mini-onderneming is, zoals de naam al aangeeft, een heuse onderneming op kleine schaal, geënt op het model van een coöperatieve vennootschap. In de middelbare

Nadere informatie

Mazout, de slimste keuze. Warm voor de toekomst

Mazout, de slimste keuze. Warm voor de toekomst Mazout, de slimste keuze Warm voor de toekomst Waarom verwarmen met mazout? Gewoon omdat het een kwestie van gezond verstand is. Mazout is een brandstof die meer voordelen biedt dan je op het eerste gezicht

Nadere informatie

BIJZONDER BESTEK DIENSTEN BEGELEIDING VAN DE FRANSTALIGE EN NEDERLANDSTALIGE BRUSSELSE SCHOLEN BIJ PROJECTEN DIE VERBAND HOUDEN MET ENERGIE -2015A0228

BIJZONDER BESTEK DIENSTEN BEGELEIDING VAN DE FRANSTALIGE EN NEDERLANDSTALIGE BRUSSELSE SCHOLEN BIJ PROJECTEN DIE VERBAND HOUDEN MET ENERGIE -2015A0228 BIJZONDER BESTEK VOOR DE OVERHEIDSOPDRACHT VOOR DIENSTEN MET ALS VOORWERP BEGELEIDING VAN DE FRANSTALIGE EN NEDERLANDSTALIGE BRUSSELSE SCHOLEN BIJ PROJECTEN DIE VERBAND HOUDEN MET ENERGIE -2015A0228 OPEN

Nadere informatie

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT

ENERGIEPRESTATIECERTIFICAAT Rue de l'hectolitre 10 1000 BRUXELLES Bruto oppervlakte: 147 m² 1 Energieprestatie Zeer energiezuinig

Nadere informatie

Review CO 2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

Review CO 2 reductiesysteem. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Review CO 2 reductiesysteem Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Invalshoek A: Inzicht 3 2.1. Footprint berekening 3 2.2. Kwaliteitsmanagement (ISO 14064-1 hoofdstuk

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie