praktijk Gesprekken met ouders

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "praktijk Gesprekken met ouders"

Transcriptie

1 praktijk Gesprekken met ouders Ouders zijn belangrijke partners van de school. Scholen zijn zich ervan bewust dat samenwerken met ouders bijdraagt aan het schoolsucces en het welbevinden van hun leerlingen. Dit vraagt dus om een respectvolle en heldere communicatie van beide kanten. Momenteel is er in het onderwijs een beweging gaande van ouderbetrokkenheid 1.0 (éénrichtingsverkeer, de school informeert de ouders) via ouderbetrokkenheid 2.0 (tweerichtingsverkeer, de school en de ouders wisselen informatie uit) naar ouderbetrokkenheid 3.0 (de school en de ouders werken samen met hetzelfde doel: de ontwikkeling van de leerling). De visie staat in de schoolgids. De school heeft de regie en geeft aan wat ouders van de school kunnen verwachten en wat het van ouders verwacht. Handelingsgericht werken Toch is het niet altijd eenvoudig om de visie van partnerschap met ouders concreet vorm en inhoud te geven. De visie en kernwaarden moeten niet alleen op papier staan, maar vooral leven in de praktijk. Veel scholen gebruiken hiervoor de zeven richtlijnen van Samenwerken met ouders uit Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam (2009): 1. Ouders zijn welkom op school, we hebben een gemeenschappelijk belang: uw kind is onze leerling. Door gesprekken te beginnen met het benoemen van het gemeenschappelijk belang, wordt duidelijk dat school en ouders naast elkaar staan in plaats van tegenover elkaar. Ook de leerling is betrokken in de samenwerking, hij of zij denkt en doet mee; 2. In de samenwerking hebben school en ouders verschillende verantwoordelijkheden. Partnerschap vraagt om grenzen. De school is verantwoordelijk voor het onderwijs. Leerkrachten, intern begeleiders en directeuren zijn onderwijsprofessionals. Ouders zijn verantwoordelijk voor de opvoeding, zij zijn ervaringsdeskundigen. School en ouders denken met elkaar mee, maar gaan niet op elkaars stoel zitten; 3. De stappen van de onderwijs- en begeleidingsstructuur worden benut als kader. Ouders worden vanaf het begin betrokken bij de zorgen die er zijn rond hun kind op school. Er wordt vanaf stap 1 afgestemd: dit doen wij op school, wat kunt u thuis doen? En wat is de volgende stap?; 4. Zowel de zorgen als de positieve aspecten worden besproken. Voor ouders is het belangrijk dat naast de problemen ook de positieve kanten van hun kind gezien worden; 5. Het gedrag van een kind kan op school anders zijn dan thuis. Gedrag van kinderen wordt enorm beïnvloed door de omgeving. Dit zorgt ervoor dat school en ouders elkaar niet hoeven te overtuigen. Openstaan voor elkaars mening voorkomt welles-nietes-discussies; 6. De bedoelingen van de school zijn helder. In de gesprekken zijn de intenties en motieven van de school helder. Een verborgen agenda belemmert de communicatie. Ieder gesprek heeft duidelijke doelen. De doelen van school én die van ouders worden besproken en geëvalueerd; 7. Er worden duidelijke afspraken gemaakt en deze worden geëvalueerd. Afspraken worden meteen op papier gezet en ouders krijgen een kopie mee, dit voorkomt misverstanden. Lees verder op pagina 28 Karen van Kooten is redactielid van JSW en zelfstandig onderwijsadviseur JSW 5 januari

2 Kopieerblad 1 Formulier oudergesprek Gesprek met ouders van: Aanwezig: Datum: Aanleiding voor en doel van dit gesprek (van tevoren invullen): Zijn ouders akkoord? Hebben ze aanvullende doelen? Wat wil het kind dat school en ouders elkaar vragen of vertellen? Informatie Wat kan het kind goed, wat zijn zijn/haar sterke kanten? Waar liggen onze zorgen als school (en ouders of kind)? Hoe zou dit kunnen komen (verklaringen van school, ouders en kind)? Doelen en onderwijsbehoeften Wat willen we bereiken met de leerling? Concrete doelen voor (maak een keuze): Leren: Speel- of werkhouding: Sociaal-emotioneel functioneren/gedrag: Wat heeft de leerling nodig om het doel te bereiken? Ervaringen van leerkracht en tips van ouders: Afspraken Wie doet wat, wanneer en waarom? Wanneer evalueren we of dit gelukt is? Bron: Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam, Pameijer en Van Beukering (2009) 26 JSW 5 januari 2016

3 Kopieerblad 2 Ezelsbruggetjes communicatie Communiceren doen we de hele dag door en omdat we dit constant doen, gebeurt dat op de automatische piloot. Zodra de automatische piloot aanstaat, communiceren en handelen we met ons standaard repertoire. Dit maakt je tot wie je bent, maar in sommige situaties, zoals tijdens een (slechtnieuws)gesprek met ouders, kan dit ook tegen je werken. Het is belangrijk om na te denken over wat je zegt. Deze ezelsbruggetjes voor communicatie kunnen helpen: 1 Vraag als een OEN: sta Open voor de ander en zorg dat je Eerlijk en Nieuwsgierig bent; 2 Smeer NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander, maar laat je gesprekspartner zelf vertellen; 3 Gebruik LSD: voordat je conclusies trekt moet je Luisteren, Samenvatten en Doorvragen; 4 Laat je OMA thuis: als je gesprekspartner iets vertelt, roept dit direct beelden op in ons referentiekader. Plaats dit niet in hokjes en Oordeel niet, maar geef je Mening en Advies; 5 Neem ANNA mee: het kan voorkomen dat je je gesprekspartner niet helemaal begrijpt. Interpreteer het niet verkeerd door zijn of haar opmerking zelf een betekenis te geven. Wanner je een opmerking niet begrijpt, moet je Altijd Navragen en Nooit Aannames doen; 6 Maak je niet DIK: zeker bij moeilijke gesprekken kijken we al snel naar wat fout ging of vervelend was. Door te Denken In Kwaliteiten slaat irritatie om in verwondering. Dan sta je open om de kwaliteiten van anderen te ontdekken. Dit zorgt voor een prettiger gesprek. Bereid je gesprek voor Om jezelf goed voor te bereiden op een (slechtnieuws)gesprek kan het helpen om bij ieder ezelsbruggetje een aantal punten op te schrijven waar je op moet letten. Hierdoor word je jezelf meer bewust van je houding tijdens het gesprek en tackle je valkuilen op voorhand. Op vind je onder Praktisch en actueel de rubriek Praktijk digitaal. Daar kun je kopieerblad 1 en 2 downloaden. JSW 5 januari

4 Bereid gesprekken voor met een formulier, zodat ouders weten wat het gespreksdoel is Vervolg van pagina 25 Tom van Limpt Naast de reguliere gesprekken met ouders kunnen er ook gesprekken met ouders plaatsvinden als er zorgen en vragen zijn over hun kind. Voorkom dat dit het eerste gesprek is dat je met ouders voert. Een gesprek over zorgen en problemen verloopt meestal beter als er al een vertrouwensbasis is tussen leerkracht en ouders. Een goed gesprek begint met een goede voorbereiding. Hiervoor kan kopieerblad 1 (p. 26) gebruikt worden. Ouders weten van tevoren wat de aanleiding en het doel van het gesprek is. Zij kunnen dan nadenken over aanvullende doelen. Ook is duidelijk hoe lang het gesprek gaat duren en wie erbij zullen zijn. Gesprek beginnen Het gesprek start met het benoemen van het gemeenschappelijk belang: Uw kind is onze leerling en wij willen allemaal dat het zich goed ontwikkelt. De aanleiding van het gesprek wordt herhaald. Daarna worden de doelen van de school, het kind en de ouders besproken, bijvoorbeeld: Aan het einde van het gesprek hebben we een concreet plan voor de komende vier weken of aan het einde van het gesprek hebben we afspraken gemaakt voor Ouders wordt gevraagd of zij hiermee akkoord zijn en of ze aanvullende doelen hebben. Sterke (en zwakke) punten Aan het begin van het gesprek worden de sterke kanten van de leerling besproken. De leerkracht kadert dit in: We zijn hier bij elkaar om onze zorgen als school te bespreken, maar we beginnen met het benoemen van de sterke kanten van uw kind, want die vinden wij net zo belangrijk. Ook de positieve aspecten van de ouders ( We merken dat jullie thuis veel met hem lezen ) en de school ( Hij krijgt iedere dag verlengde instructie ) worden aangegeven. Betrokkenen geven elkaar gerichte complimenten. Vervolgens worden de zorgen van de school onderbouwd met concrete observaties of toetsgegevens. Ook wordt de zorg gerelateerd aan de onderwijs- en begeleidingsstructuur. Doelen en onderwijsbehoeften Mogelijke verklaringen van de school, het kind en de ouders worden besproken en getoetst. Is het gedrag ook herkenbaar in de thuis- of schoolsituatie? Deze situaties zijn verschillend, dus dat hoeft niet. De meeste kinderen gedragen zich op school anders dan thuis. Vervolgens worden de doelen besproken die de school en ouders met de leerling willen bereiken: wat zien en horen we als dit doel is behaald? Door de doelen van het gesprek centraal te stellen, wordt voorkomen dat de school ouders gaat overtuigen van het probleem dat hun kind heeft. Bij ieder doel wordt besproken wat de leerling nodig heeft om dit doel te bereiken: Wat heeft dit kind in onderwijs en opvoeding nodig om de doelen te behalen? Leerkrachten en ouders kunnen elkaar tips en suggesties geven zonder elkaars verantwoordelijkheid over te nemen. Vervolgens wordt door de leerkracht én de ouders aangegeven wat voor hen haalbaar is. Helderheid en eerlijkheid hierover is belangrijk om geen verkeerde verwachtingen te wekken. Afspraken en communicatietips Het gesprek wordt afgesloten met concrete afspraken: wie doet wat, wanneer, hoe en waarom? Ook wordt meteen een afspraak gemaakt voor het evaluatiegesprek. Om jezelf goed voor te bereiden op een gesprek zijn zes ezelsbruggetjes voor een goede communicatie ontwikkeld. Deze zijn te vinden op kopieerblad 2 (p. 27). LITERA TUUR! Pameijer N., Beukering T. van., & Lange S. de. (2009) Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam. Leuven: Uitgeverij Acco. Pameijer, N., & Vries, P. de.(2013). Communiceren en samenwerken. JSW, 98 (3), Vries, P. de., & Pameijer, N. (2013). Ouderbetrokkenheid op school. JSW, 98 (3), JSW 5 januari 2016

5 Wil jij op de hoogte blijven van de ontwikkelingen in het basisonderwijs? Advertentie Neem nu een abonnement op JSW Wil je niets missen, neem dan een abonnement op HJK én JSW en betaal slechts 117,50 per jaar Ontvang 10 x JSW JSW lezen op tablet en pc via Schooltas Krijg toegang tot het digitaal archief Studenten ontvangen 40% korting Samen voor 75,- per jaar Meer weten? Ga naar of bel

Om te beginnen Maak je niet DIK. 15 Wees een HELD. Laat je OMA wat vaker thuis. ANNA mag daarentegen vaker mee. Wees een OEN.

Om te beginnen Maak je niet DIK. 15 Wees een HELD. Laat je OMA wat vaker thuis. ANNA mag daarentegen vaker mee. Wees een OEN. luisterwijzer 1 7 Laat je OMA wat vaker thuis 8 ANNA mag daarentegen vaker mee 9 Wees een OEN 10 Gebruik LSD 12 Maak je niet DIK 13 Smeer NIVEA Om te beginnen... Communiceren doen de we de hele dag door.

Nadere informatie

Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden.

Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden. Het Kindgesprek. Behandel een kind zoals die is, en het zal zo blijven. Behandel het kind zoals het kan zijn, en het zal zo worden. 1 Inleiding. Door gesprekken met kinderen te voeren willen we de betrokkenheid

Nadere informatie

kwaliteitskaart Relatie leerkracht - leerling - ouders

kwaliteitskaart Relatie leerkracht - leerling - ouders kwaliteitskaart Omgaan met verschillen Relatie leerkracht - leerling - ouders SBO & (V)SO Een warme en hechte relatie met de leerkracht biedt een leerling emotionele ondersteuning en veiligheid. Dit leidt

Nadere informatie

praktijk Codeer en leer

praktijk Codeer en leer praktijk Codeer en leer Tegenwoordig wordt steeds meer gedigitaliseerd. Het is voor de kinderen meestal niet duidelijk dat achter al deze apparaten, apps en tools codetaal zit. Door leerlingen kennis te

Nadere informatie

Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid

Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid Programma Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid Op de lijn HGW in vogelvlucht Onderwijsbehoeften Signaleren adhv casus Samenwerken met ouders Wat werkt? Tirza Bosma Onderwijscentrum

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken HGW en Passend Onderwijs: kansen en belemmeringen? De week van de IB-er 5 november 2012, Zwolle Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt 1 Doelen bijdrage

Nadere informatie

Box 4: Evaluatie HGW in het handelen van de student tijdens stage

Box 4: Evaluatie HGW in het handelen van de student tijdens stage Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 4: Evaluatie HGW in het handelen van de student tijdens stage U kunt dit schema gebruiken om

Nadere informatie

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Effectief communiceren met mijn medewerkers Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Welkom Afspraken en verwachtingen: - Telefoon uit - We respecteren elkaar - We klappen niet uit de

Nadere informatie

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 De manier waarop je met elkaar omgaat en hoe je met elkaar in gesprek gaat is belangrijk in het dagelijks werk. Het helpt je elkaar beter te begrijpen

Nadere informatie

Oplossingsgerichte gesprekken. Met kinderen

Oplossingsgerichte gesprekken. Met kinderen Oplossingsgerichte gesprekken Met kinderen VANDAAG Geeft meer richting in je gesprekken met kinderen. Leer je loslaten dat jij de oplossing moet hebben. Vanaf NU: Ga je anders handelen. Ben je gericht

Nadere informatie

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt

Effectief communiceren met mijn medewerkers. Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Effectief communiceren met mijn medewerkers Weten wat je wil en weten hoe je die boodschap overbrengt Welkom Afspraken en verwachtingen: - Telefoon uit - We respecteren elkaar - We klappen niet uit de

Nadere informatie

In de praktijk: Engels in het basisonderwijs. Taal

In de praktijk: Engels in het basisonderwijs. Taal Taal Engels in het basisonderwijs Het belang van toetsen bij Engels Uit de verdiepingsfase van Platform Onderwijs2032 blijkt een grote behoefte aan een betere aansluiting van het vak Engels in de overgang

Nadere informatie

HET EVALUATIEGESPREK. Je prestaties onder de loep

HET EVALUATIEGESPREK. Je prestaties onder de loep HET EVALUATIEGESPREK Je prestaties onder de loep Inhoudstafel 1. Wat mag je verwachten van het evaluatiegesprek p4 2. Voorbereiding is alles! p5 3. Hoe herpak je je na een mindere evaluatie p7 4. De verschillen

Nadere informatie

Van overzicht naar inzicht naar uitzicht

Van overzicht naar inzicht naar uitzicht Handelingsgericht en oplossingsgericht werken in een ondersteuningsteam Van overzicht naar inzicht naar uitzicht 10 juni 2015 c.kooistra@inschoolacademie 06-47808101 Een uur inzoomen op het verkrijgen

Nadere informatie

Handelingsgericht werken Marnix Academie vrijdagmatinee

Handelingsgericht werken Marnix Academie vrijdagmatinee Handelingsgericht werken Deel 1: Recente ontwikkelingen & ervaringen Deel 2: Ouderbetrokkenheid Marnix Academie vrijdagmatinee 24/1/2014, 13.00 16.00 uur Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV en

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013, Ede Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt te Hilversum 1 Doel en opzet Aandachtspunten

Nadere informatie

Constructieve samenwerking. Communiceren met ouders en kinderen

Constructieve samenwerking. Communiceren met ouders en kinderen Constructieve samenwerking Communiceren met ouders en kinderen Uitgangspunten 1. Onderwijsbehoeften en ondersteuningsbehoeften centraal 2. Transactioneel kader (context) 3. De leraar doet ertoe 4. Positieve

Nadere informatie

HR-EVENT - GROEI! Groei & het nut van functioneringsgesprekken

HR-EVENT - GROEI! Groei & het nut van functioneringsgesprekken HR-EVENT - GROEI! Groei & het nut van functioneringsgesprekken Inhoud workshop Ervaringen uitwisselen Doelen van deze workshop Wat voor varianten bestaan er? Het gesprek zelf Het formuleren van doelstellingen

Nadere informatie

Handelingsgericht en opbrengstgericht werken

Handelingsgericht en opbrengstgericht werken Handelingsgericht en opbrengstgericht werken 1 e Schoolpsychologencongres! 15 maart 2013 Hotel Casa 400 Amsterdam Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt te Hilversum 1 Stelling 1 HGW

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Rekenmethode anders vasthouden

Rekenmethode anders vasthouden Rekenen-Wiskunde Tegemoet komen aan verschillen Rekenmethode anders vasthouden Begin over passend onderwijs en in elke teamkamer ontstaat meteen discussie: Onze methodes zijn niet geschikt om voldoende

Nadere informatie

Hand-Out. Training Gesprekstechnieken. Gegeven door KIKI Training & Coaching

Hand-Out. Training Gesprekstechnieken. Gegeven door KIKI Training & Coaching Hand-Ot n V Training Gesprekstechnieken. Gegeven door KIKI Training & Coaching 01-11-16 Commniceren is: Het overbrengen en ontvangen van een boodschap Het itwisselen van informatie tssen mensen Een doorlopend

Nadere informatie

Rekengesprekken voeren

Rekengesprekken voeren Rekenen-Wiskunde Handelingsmodel en drieslagmodel inzetten Rekengesprekken voeren Leerlingen zijn de kenner van hun eigen onderwijsbehoeften (Pameijer, Beukering & Lange, 2009). Hierover met hen in gesprek

Nadere informatie

HET GESPREK: KOP ROMP STAART

HET GESPREK: KOP ROMP STAART HET GESPREK: KOP ROMP STAART Elk effectief gesprek heeft een zogenaamde kop romp staart structuur: een begin, een kern en een einde. Voorafgaand aan deze drie fasen is het cruciaal om elk gesprek zorgvuldig

Nadere informatie

Groeidocument en OPP 09-03-2015 01-04-2015

Groeidocument en OPP 09-03-2015 01-04-2015 Groeidocument en OPP 09-03-2015 01-04-2015 Passend Onderwijs in SWV Rijn & Gelderse Vallei Van Handelingsgericht Werken (HGW) naar Handelingsgericht Arrangeren (HGA) 4 en 9 maart en 1 april 2015, 14.00-16.30

Nadere informatie

Voorwoord. Wat betekent handelingsgericht werken voor een schoolteam?

Voorwoord. Wat betekent handelingsgericht werken voor een schoolteam? Voorwoord Wat betekent handelingsgericht werken voor een schoolteam? De laatste jaren is er in het onderwijs veel belangstelling voor Handelingsgericht werken (HGW). HGW beoogt de kwaliteit van het onderwijs

Nadere informatie

Impressieverslag thema-avond Betrokken Ouders, d.d. 20 oktober 2010

Impressieverslag thema-avond Betrokken Ouders, d.d. 20 oktober 2010 Impressieverslag thema-avond Betrokken Ouders, d.d. 20 oktober 2010 Welkom Otger Meuwissen, lid van het dagelijks bestuur van ouderplatform Gooi & Omstreken, heet de aanwezigen welkom bij deze 11 e themabijeenkomst.

Nadere informatie

Workshop Kindgesprekken ONderWIJZEnde Woensdag

Workshop Kindgesprekken ONderWIJZEnde Woensdag Workshop Kindgesprekken ONderWIJZEnde Woensdag Najaarsconferentie SPPOH 09-11-2016 Ellen Aanen-Zilvold Doelen Aan het eind van deze workshop hebben jullie basale kennis en gespreksvaardigheden om kindgesprekken

Nadere informatie

Boeren op een Kruispunt vzw. Het helpend gesprek

Boeren op een Kruispunt vzw. Het helpend gesprek Boeren op een Kruispunt vzw Helpt je discreet op weg gratis 0800 99 138 Het helpend gesprek Geef LSD: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen Wat mensen eerst en vooral willen, is iemand waaraan ze hun verhaal

Nadere informatie

ROUTEPLANNER BIJ GROEIDOCUMENT HANDELINGSGERICHT INTEGRAAL ARRANGEREN

ROUTEPLANNER BIJ GROEIDOCUMENT HANDELINGSGERICHT INTEGRAAL ARRANGEREN ROUTEPLANNER BIJ GROEIDOCUMENT HANDELINGSGERICHT INTEGRAAL ARRANGEREN Bronnen: Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam (Pameijer, Van Beukering & De Lange, 2009, ACCO) Handelingsgerichte

Nadere informatie

Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten

Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten Masterclass Handelingsgericht Werken voor IB ers en rekenspecialisten 15 september 2010 9.00 16.00 Berber Klein Henk Logtenberg & Liesbeth van Well Agenda (1) 1. Introductie 1.1: Voorstellen 1.2: Warming

Nadere informatie

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk?

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Zodra er twee of meer mensen in 1 ruimte zijn is er sprake van communicatie, ook al wordt er niet gesproken. Het is

Nadere informatie

De Medezeggenschapsraad (MR)

De Medezeggenschapsraad (MR) De Medezeggenschapsraad (MR) De wet medezeggenschap in het onderwijs schrijft voor elke school een medezeggenschapsraad voor. De medezeggenschapsraad (kortweg MR) bestaat uit een personeelsgeleding (PMR)

Nadere informatie

Leerwinst en toegevoegde waarde

Leerwinst en toegevoegde waarde Professionalisering Optimale onderwijskansen Leerwinst en toegevoegde waarde Twee begrippen staan centraal om de kwaliteit van een school te bepalen, namelijk leerwinst en toegevoegde waarde. Het gaat

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken Dat doen we toch allang! Studiedag SPPOH 9 november 2016-11.15 12.30 uur - 13.30 14.45 uur Noëlle Pameijer, school-, kinder- en GZ-psycholoog, SWV Unita en Annie M.G. Schmidt school

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

Proefles cursus Positieve communicatie

Proefles cursus Positieve communicatie Titel: Cursus Positieve communicatie Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: Sabine Holleman Druk: ebook Uitgever: De Regenboog Academy Januari 2015 eerste editie Copyright: 2015 Anne Marie van Bilsen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Visie 3. Kernwaarden. 4. Zorgstructuur. 5. Zorgniveau 1 6. Zorgniveau Zorgniveau 3 9. Zorgniveau Zorgniveau 5.

Inhoudsopgave. Visie 3. Kernwaarden. 4. Zorgstructuur. 5. Zorgniveau 1 6. Zorgniveau Zorgniveau 3 9. Zorgniveau Zorgniveau 5. Zorgstructuur 1 Inhoudsopgave Visie 3 Kernwaarden. 4 Zorgstructuur. 5 Zorgniveau 1 6 Zorgniveau 2... 7 Zorgniveau 3 9 Zorgniveau 4 11 Zorgniveau 5. 13 Bijlagen.. 15 2 Visie De visie van de Fonkelsteen:

Nadere informatie

Bijeenkomst 4 Motivatie-Expert/Afstemmen/Gastvrijheid. Situatie tot nu toe

Bijeenkomst 4 Motivatie-Expert/Afstemmen/Gastvrijheid. Situatie tot nu toe Trainers: PG Wilbert/Ine Extramuraal Beppie/Tineke Somatiek en Verzorgingshuis Marlies/Beppie Ondersteuning vanuit cluster Opleiden Thema: Motivatie van de bloem Mantelzorg als Expert Afstemmen Gastvrijheid

Nadere informatie

Over complimenten gesproken Ken je de complimentenbal al? Een leuke manier om kinderen complimenten aan elkaar te laten maken!

Over complimenten gesproken Ken je de complimentenbal al? Een leuke manier om kinderen complimenten aan elkaar te laten maken! Gedrag Tips 3 tips om het schooljaar gedenkwaardig af te ronden De laatste periode van het schooljaar is aangebroken. Een schooljaar waarin je hard gewerkt hebt aan de groepsvorming in je klas. En nu neem

Nadere informatie

SWV Zaanstreek PO. Handelingsgericht arrangeren Wat merken de ouders (en kind) ervan dat zij er toe doen? In uw handelen als IB-er

SWV Zaanstreek PO. Handelingsgericht arrangeren Wat merken de ouders (en kind) ervan dat zij er toe doen? In uw handelen als IB-er SWV Zaanstreek PO Handelingsgericht arrangeren Wat merken de ouders (en kind) ervan dat zij er toe doen? In uw handelen als IB-er Mirella van Minderhout NVO-Orthopedagoog-Generalist, Onderwijskundige Cognitief

Nadere informatie

Handelingsgericht samenwerken. Deelverband Passend Onderwijs Zuidoost Regardz Planetarium 20 januari 2016, uur

Handelingsgericht samenwerken. Deelverband Passend Onderwijs Zuidoost Regardz Planetarium 20 januari 2016, uur Handelingsgericht samenwerken Deelverband Passend Onderwijs Zuidoost Regardz Planetarium 20 januari 2016, 10.00 12.00 uur Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog SWV Unita en SBO Annie M.G. Schmidtschool

Nadere informatie

Visie op ouderbetrokkenheid

Visie op ouderbetrokkenheid Visie op ouderbetrokkenheid Basisschool Lambertus Meestersweg 5 6071 BN Swalmen tel 0475-508144 e-mail: info@lambertusswalmen.nl website: www.lambertusswalmen.nl 1 Maart 2016 Inleiding: Een beleidsnotitie

Nadere informatie

Betrek ouders bij het keuzeproces Kleuterverlenging

Betrek ouders bij het keuzeproces Kleuterverlenging ouders Betrek ouders bij het keuzeproces Kleuterverlenging Tijdens het congres Het jonge kind op het juiste spoor op 6 april jl. werd een debat gevoerd over kleuterverlenging en versnellen. Veel leerkrachten

Nadere informatie

Mantelzorgondersteuning in de palliatieve zorg

Mantelzorgondersteuning in de palliatieve zorg 1 Mantelzorgondersteuning in de palliatieve zorg In gesprek met de mantelzorger Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! Doel en globaal programma Doel: - Informeren over en motiveren

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5. Hoofdstuk 5 Doorstroming in de kleuterbouw 6

Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5. Hoofdstuk 5 Doorstroming in de kleuterbouw 6 Doorstroom Protocol Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Uitgangspunten met betrekking tot doorstroming... 4 Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5 Hoofdstuk 3 De betrokkenen...

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in het secundair onderwijs. Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Artevelde

Handelingsgericht werken in het secundair onderwijs. Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Artevelde + Handelingsgericht werken in het secundair onderwijs Ontmoetingsdag HGW 16 september 2010 Artevelde + Inspiratiebronnen + Algemeen Reflecties over HGW + Uitgangspunten HGW We zijn gericht op het geven

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) Ouderbetrokkenheid en participatie Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken Ouderbetrokkenheid en participatie

Nadere informatie

Meningsvorming: jij en vluchtelingen

Meningsvorming: jij en vluchtelingen Meningsvorming: jij en vluchtelingen Korte omschrijving Het kan uw leerlingen bijna niet ontgaan zijn dat de Europese Unie te maken heeft met een grote stroom vluchtelingen. Sinds een paar maanden is dit

Nadere informatie

Groene taal. Spreekt voor zich!

Groene taal. Spreekt voor zich! Groene taal Spreekt voor zich! Christophe Vansteeland PIEO-studiedag Gent 1 december 2016 DOELEN We reflecteren op waarderend en oplossingsgericht communiceren binnen onze eigen praktijk. We onderzoeken

Nadere informatie

Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog

Ontmoetingsdag HGW. HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog Ontmoetingsdag HGW HGW en gedrag: een uitdaging? 15 september 2011 te Gent Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog 1 Doel en werkvormen Hoe is HGW toe te passen bij gedrag? doen we al Nu ook nog Theorie met

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Ouderbetrokkenheid en participatie. Ouderbetrokkenheid en participatie. Opbrengstgericht werken

KWALITEITSKAART. Ouderbetrokkenheid en participatie. Ouderbetrokkenheid en participatie. Opbrengstgericht werken ALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken zijn te vinden op www.schoolaanzet.nl. Deze website bevat

Nadere informatie

Gesprekskaarten pedagogisch handelen

Gesprekskaarten pedagogisch handelen Gesprekskaarten pedagogisch handelen Samenwerkingsproject Samen Opleiden tussen Peel en Maas en Dommel en Aa Themagroep Pedagogisch Handelen kaarten.indd 1 28-01-17 19:17 kaarten.indd 2 28-01-17 19:17

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010 Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs 24 maart 2010 Programma Wat is een ontwikkelingsperspectief (OPP) Voor wie een OPP? Waarom van een OPP? Wanneer een OPP opstellen? Hoe

Nadere informatie

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt:

Achtergrond. Missie Onze missie op basis van deze situatie luidt: Achtergrond Basisschool De Regenboog staat in de wijk Zuid-west in Boekel en valt onder het bestuur van Zicht PO. Evenals de andere scholen onder dit bestuur gaan wij de komende periode vorm geven aan

Nadere informatie

VERSLAG sociale eenzaamheid emotionele eenzaamheid

VERSLAG sociale eenzaamheid emotionele eenzaamheid VERSLAG Aan: Aanwezigen bijeenkomst 5 april 2016 Oude IJsselstreek Spreekt, presentatie resultaten onderzoek Eenzaamheid Van: Heidi Otten Datum: 17 mei 2016 Onderwerp: Verslag bijeenkomst 5 april 2016

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 3

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 3 Minor Dyslexie 2016-2017 Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 3 Programma mededelingen terugblik bijeenkomst 2 3 fasen van geletterdheid casus M uitgangspunten handelingsgericht werken Minor Dyslexie

Nadere informatie

Passend Onderwijs. Invoering Handelingsgericht werken (HGW) POM, Jaarbeurs, 20 april 2015

Passend Onderwijs. Invoering Handelingsgericht werken (HGW) POM, Jaarbeurs, 20 april 2015 Passend Onderwijs Invoering Handelingsgericht werken (HGW) POM, Jaarbeurs, 20 april 2015 Noëlle Pameijer, school-, kinder- en GZ-psycholoog, SWV Unita en Annie M.G. Schmidt school 1 HGW: recente ontwikkelingen?

Nadere informatie

12-11-2014. HGW..gezien vanuit het perspectief van ouders

12-11-2014. HGW..gezien vanuit het perspectief van ouders 12-11-2014 HGW..gezien vanuit het perspectief van ouders 1 Wat wensen ouders voor hun kind? 2 De drie G s Geluk Gezondheid Goede toekomst 3 4 Alle ouders willen.. zich welkom voelen Contact gaat voor contract

Nadere informatie

Talentmeting in korte trajecten

Talentmeting in korte trajecten Talentmeting in korte trajecten Het portfolio is voor kort durende maatschappelijke stages een te uitgebreid middel om mee te werken. Voor de kortdurende intensieve maatschappelijke stages is een andere

Nadere informatie

Negen fasen in een Multidisciplinair Overleg (MDO) Bron: Noëlle Pameijer

Negen fasen in een Multidisciplinair Overleg (MDO) Bron: Noëlle Pameijer Negen fasen in een Multidisciplinair Overleg (MDO) Bron: Noëlle Pameijer versie 1, 17 mei 2017 Dit formulier geeft een overzicht van de negen fasen/stappen in een MDO overleg. In de eerste kolom staan

Nadere informatie

s Heeren Loo Samen mediawijs Met elkaar in gesprek over het gebruik van (social) media s Heeren Loo Advisium September 2017

s Heeren Loo Samen mediawijs Met elkaar in gesprek over het gebruik van (social) media s Heeren Loo Advisium September 2017 s Heeren Loo Samen mediawijs Met elkaar in gesprek over het gebruik van (social) media s Heeren Loo Advisium September 2017 Inleiding De wereld verandert. Er zijn steeds nieuwe digitale ontwikkelingen.

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

Handelingsgericht werken 1

Handelingsgericht werken 1 Handelingsgericht werken 1 De schoolinterne zorgpraktijk bepaalt in sterke mate de context waarin de diagnostische protocollen gebruikt worden. De visie en methodiek van handelingsgericht werken (HGW)

Nadere informatie

Vragen staat vrij. Samenwerking met ouders. Karen Van Nuffel ~ VCOK

Vragen staat vrij. Samenwerking met ouders. Karen Van Nuffel ~ VCOK Vragen staat vrij Samenwerking met ouders Karen Van Nuffel ~ VCOK Akkoord Twijfel Niet akkoord Vroeger was opvoeden toch veel simpeler Akkoord Twijfel Niet akkoord Er zijn opvallend meer onzekere ouders

Nadere informatie

Wat doen wij al zo? Graag voorbeelden!

Wat doen wij al zo? Graag voorbeelden! HOE HANDELINGSGERICHT WERKEN WE IN ONZE SCHOOL? Uitgangspunt HGW 1. Werken vanuit onderwijsbehoeften van leerlingen en ondersteuningsbehoeften van leerkrachten en ouders Wat doen wij al zo? Graag voorbeelden!

Nadere informatie

Nog beter horen! JobRotary Wat zegt de werkzoekende nu echt. Nettie Aarts

Nog beter horen! JobRotary Wat zegt de werkzoekende nu echt. Nettie Aarts Nog beter horen! JobRotary Wat zegt de werkzoekende nu echt Nettie Aarts Horen en luisteren Vandaag Kennismaking en jou sterke kant LSD Valkuilen Oefening Luisterstijlen Afronding kennismaking In 2 tallen

Nadere informatie

4/5/2012. Continuüm in zorg

4/5/2012. Continuüm in zorg Continuüm in zorg Studiedag Leerrijk Saar Callens 20 april 2012 De visie en methodiek van handelingsgericht werken (HGW) kan de school helpen om haar interne werking te optimaliseren. De school structureert

Nadere informatie

Workshop ouderbetrokkenheid op het MBO

Workshop ouderbetrokkenheid op het MBO Ouderbetrokkenheid op het Hoe kan een effectieve samenwerking tussen ouders en bijdragen aan optimale ontwikkelingskansen voor jong volwassen met zorgbehoefte Opzet: Voorstellen, toelichting Ouderbetrokkenheid

Nadere informatie

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Met formulieren en checklists bewaken we de uitgangspunten van HGW en voorkomen we dat ze verwateren. Ze fungeren als een leidraad en steun. Vanuit een inhoudelijke

Nadere informatie

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt!

Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg. Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! 1 Mantelzorgondersteuning in de oncologische zorg Voorkom dat er achter de patiënt nog een patiënt opduikt! Ans Verdonschot Beleidsmedewerker IKNL Jopke Kruyt Zorginnovatie en begeleiding PROGRAMMA Waar

Nadere informatie

Doelen werksessie HGW

Doelen werksessie HGW Handelingsgericht Samenwerken: ieder in zijn kracht! Ontmoetingsdag 12 september 2013 Werksessie HGW in de klas 13.30 15.30 Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog www.swvunita.nl 1 Doelen werksessie

Nadere informatie

Visie Ouderbetrokkenheid

Visie Ouderbetrokkenheid Marsstraat 2, 1716 WH Opmeer Postbus 53, 1715 ZH Spanbroek Tel: 0226 352552 directie.ruimteschip@skowestfriesland.nl R.K. Basisschool t Ruimteschip www.bsruimteschip.nl Visie Ouderbetrokkenheid Ouderparticipatie

Nadere informatie

een functioneringsgesprek verschilt naar aard en doel van een evaluatie of beoordelingsgesprek

een functioneringsgesprek verschilt naar aard en doel van een evaluatie of beoordelingsgesprek Het functioneringsgesprek Wat Een functioneringsgesprek is een periodiek gesprek tussen de medewerker en de direct leidinggevende over het werk (inhoud en uitvoering van het werk, werksfeer en werkomstandigheden)

Nadere informatie

Een Vreedzame school:

Een Vreedzame school: Een Vreedzame school: Een school met een hart en educatieve partners! Peter te Riele peterteriele@hotmail.com Maandag 3 juni 2013 19.30 21.30 uur ouders school opvoeding onderwijs ouders school opvoeding

Nadere informatie

COMMUNICEREN MET OUDERS

COMMUNICEREN MET OUDERS COMMUNICEREN MET OUDERS Borging van de afspraken met betrekking tot de communicatie met ouders in het kader van Passend Onderwijs OSBS t Kruisrak Vogelpad 3 3752 KV Bunschoten Juni 2015 In dit document

Nadere informatie

PLG Leerkrachten 4 groep 1-2

PLG Leerkrachten 4 groep 1-2 PLG Leerkrachten mei/ juni 2011 PLG Leerkrachten 4 groep 1-2 vs 1.0 100422 Agenda 1. Introductie 1.1: Programma en doelen schooljaar 2010-2011 1.2: Terugblik PLG 3: Toetsanalyse 1.3: Doelen vandaag 2.

Nadere informatie

Samenvatting Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

Samenvatting Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Samenvatting Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School Zalmplaatschool BRIN 10QX 00 Directeur Nico Bakker Adres Aalreep 8-10 Telefoon 010-4167408 E-mail directie@ Bestuur

Nadere informatie

Wensen en verwachtingenavond basisschool de Lage Weide

Wensen en verwachtingenavond basisschool de Lage Weide Wensen en verwachtingenavond basisschool de Lage Weide Op 22 april 2015 gingen ouders en teamleden van basisschool de Lage Weide met elkaar in gesprek. Het gesprek ging over de samenwerking tussen ouders

Nadere informatie

MISSIE & VISIE. Missie

MISSIE & VISIE. Missie MISSIE & VISIE Missie De Paschalisschool is een veilige plaats waarbinnen de leerlingen hun talenten en capaciteiten optimaal kunnen ontplooien. De school helpt kinderen zich te ontwikkelen tot evenwichtige

Nadere informatie

Workshop omgaan met moeilijke mensen

Workshop omgaan met moeilijke mensen Workshop omgaan met moeilijke mensen in een Marcel Hoogerheide Disclosure belangen spreker Marcel Hoogerheide (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken 16-09-2013 Waarom en hoe Door: Jose Oosterheert Uitgangspunten van HGW 1. Onderwijsbehoeften 2. Systematisch en transparant 3. Doelgericht werken 4. Transactioneel kader 5. Constructieve

Nadere informatie

Huiswerkprotocol Mattheusschool

Huiswerkprotocol Mattheusschool Huiswerkprotocol Mattheusschool De Mattheusschool geeft huiswerk aan onze leerlingen vanaf groep 3. Dit huiswerk past in onze visie dat de omgeving steeds meer eisen aan de kinderen stelt naarmate ze ouder

Nadere informatie

Handelings- en opbrengstgericht werken op de Calvijnschool. Vertrouwd onderwijs vanuit een nieuwe benadering

Handelings- en opbrengstgericht werken op de Calvijnschool. Vertrouwd onderwijs vanuit een nieuwe benadering Handelings- en opbrengstgericht werken op de Calvijnschool Vertrouwd onderwijs vanuit een nieuwe benadering Zeilen verzetten Onderwijs blijft in beweging. De kranten staan vol met discussies over identiteit,

Nadere informatie

Populariteit, sociale relaties, buitensluiten en

Populariteit, sociale relaties, buitensluiten en sociaal-emotioneel Sociometrisch onderzoek uitvoeren Sociale relaties tussen kleuters Welke kinderen liggen goed in de groep? Wie speelt met wie? Zijn er ook kinderen die buiten de groep vallen of die

Nadere informatie

Overgangsprotocol OPO Ameland Groep 1 tot en met 4

Overgangsprotocol OPO Ameland Groep 1 tot en met 4 Overgangsprotocol OPO Ameland Groep 1 tot en met 4 januari 2010 5 januari 2011 informeren MT 26 januari 2011 informeren teams 10 maart 2011 voornemen besluit BC 22 maart 2011 besluitvormend GMR 21 april

Nadere informatie

Samen in gesprek over plezier in het werk

Samen in gesprek over plezier in het werk Samen in gesprek over plezier in het werk Gesprekshandleiding Samen in gesprek over plezier in het werk Inleiding Werkdruk is een ervaring. Twee mensen in dezelfde situatie, in dezelfde organisatie kunnen

Nadere informatie

Florieke Stofmeel Training Coaching Advies

Florieke Stofmeel Training Coaching Advies Florieke Stofmeel Training Coaching Advies www.flexflow.nl Voor pr Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Aanpak van kindermishandeling! Visie Voorkomen is beter dan genezen Preventie, op

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID

OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID OPDRACHTEN BIJ THEMA 11 BELEID Beleid is alleen nodig als je iets gaat veranderen. INLEIDING Het beleid van een organisatie bepaalt hoe je moet werken en wat de bestuurders belangrijk vinden. Dat beleid

Nadere informatie

Communicatie in het horecabedrijf. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Wat is communicatie?

Communicatie in het horecabedrijf. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Wat is communicatie? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over communicatie in het horecabedrijf. In de horeca ga je om met gasten en communiceer je met ze. Je gaat als medewerker ook om met je collega s en je zult het

Nadere informatie

Leerlijn Samenwerken SingaporeNext

Leerlijn Samenwerken SingaporeNext Leerlijn Samenwerken SingaporeNext Groep 1-2 Groep 3-4-5 Groep 6-7-8 1. Luisteren naar elkaar Elkaar aankijken tijdens het praten. Oogcontact maken. In mimiek en lichaamstaal je luisterende houding laten

Nadere informatie

Introductie gesprekken met kinderen

Introductie gesprekken met kinderen Introductie gesprekken met kinderen Tips bij een hulpverlendend gesprek: TIP 1: Vertrek vanuit de houding van niets te weten, ik versta de andere niet. Wil ik die verstaan, dan zal ik het moeten vragen!

Nadere informatie

GROEIDOSSIER Praktijk SOV

GROEIDOSSIER Praktijk SOV GROEIDOSSIER Praktijk SOV 2017 2018 Arteveldehogeschool Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Kattenberg 9 B-9000 Gent Tel.: 09 234 82 70 Fax: 09 234 80 01 www.arteveldehogeschool.be/oso/stage

Nadere informatie

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool

OUDERBETROKKENHEID : Inleiding. Openbare basisschool OUDERBETROKKENHEID : Inleiding Een beleidsplan ouderbetrokkenheid vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit. Het is niet alleen een agenda met te ontplooien activiteiten,

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen DOELSTELLINGEN De ouders hebben ervaren dat hun kind niet het enige is dat moeilijke vragen stelt en dat zij elkaar kunnen ondersteunen in de omgang hiermee. De ouders kunnen met hun kind in gesprek gaan

Nadere informatie