RENDEMENT EN RISICO IN FRD NV. VERDUNSTRAAT 742 B 1130 BRUSSELS PHONE ++32(02) FAX ++32(02) RPR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RENDEMENT EN RISICO IN 2005 2004 FRD NV. VERDUNSTRAAT 742 B 1130 BRUSSELS PHONE ++32(02)245.8085 FAX ++32(02)245.7765 EMAIL INFO@FRD.BE RPR 0.437."

Transcriptie

1 RENDEMENT EN RISICO IN 2005 december 2004 FRD NV. VERDUNSTRAAT 742 B 1130 BRUSSELS PHONE ++32(02) FAX ++32(02) RPR VAT BE BANK FORTIS

2 Inhoudstafel Rendement en risico in Wat te verwachten? 1. Liquiditeiten..pag Vastrentende beleggingen Aandelen Grondstoffen Vastgoed Afgeleide producten Overzicht rendementsverwachtingen Afwijkende visies Besluit

3 Rendement en risico in Wat te verwachten? De vraag naar wat te verwachten in 2005 van het rendement van aandelen en obligaties, maar ook van vastgoed en afgeleide producten, klinkt almaar luider. Daarom heeft FRD een synthese gemaakt van wat actueel (d.w.z. begin december 2004) door de belangrijkste internationale economische instellingen, economisch-financiële tijdschriften, banken en vermogensbeheerders naar voor wordt geschoven als het meest waarschijnlijke scenario wat betreft de te verwachten opbrengsten van de belangrijkste activaklassen. In fine zijn ook enkele andere mogelijke scenario s opgenomen. De verwachtingen voor 2005 werden gevonden bij de OESO, het IMF, de Wereldbank, de Europese Unie,, de ECB, de FED, The Economist, Business Week, ABN Amro, ING, Fortis, KBC, CS, UBS, Pictet, Citibank, Chase, JPMorgan, Henderson, Merrill Lynch, Fidelity, Franklin Templeton, Morgan Stanley, Petercam en Robeco. Dit is een ruim staal waaruit als grootste gemene deler de consensusverwachtingen voor 2005 werden gedistilleerd. De waarschijnlijkheid van deze consensusverwachtingen ligt rond 70%. Een meer pessimistisch scenario (Pictet, Robeco en ook W. Buffet en R. Leuschel) krijgt een waarschijnlijkheid van 20%, terwijl een meer optimistisch (o.a. de FED en Citibank) het met 10% moet stellen. Deze wegingen vloeien voort uit het aantal keren dat hoger genoemde instellingen ieder van deze scenario s naar voor schuift als hun visie op de economische ontwikkelingen in Liquiditeiten 1.1. Cashbeleggingen op korte termijn - Europa De economische vooruitzichten zijn gematigd positief (BBP EU 2005: +1,90%), maar worden bedreigd door de daling van de dollar en de hoge grondstoffenprijzen. Omdat deze laatste in USD zijn uitgedrukt, tempert de zwakke dollar de impact van de hoge grondstoffenprijzen op het Europese inflatiepeil. Onder deze omstandigheden zal de ECB niet snel overgaan tot de verhoging van haar kortetermijnrentetarief. De consensusverwachting is een korte rente van 2,50% tegen 31/12/2005 waarbij de eerste aanpassing wellicht niet voor april zal gebeuren Cashbeleggingen op korte termijn - VSA De groei van het BBP zal in 2005 afzwakken tot 2,60% (4,40% in 2004) en dit onder invloed van het wegvallen van belastingstimuli en van een toppend beschikbaar inkomen. Bovendien zullen de consumenten maar in beperkte mate meer kunnen rekenen op vermogensvoordelen dankzij het herfinancieren van hun woninghypotheek. Intussen heeft de FED in 2004 de korte rente al meer dan verdubbeld van 1,00% tot 2,25%. Gelet op de terugloop van de economische activiteit zullen in 2005 maar een beperkt aantal renteverhogingen meer volgen. De consensusverwachting is een korte rente van eveneens 2,50% tegen 31/12/2005 waarbij de volgende aanpassing wellicht in de eerste jaarhelft van 2005 zal plaatsvinden. 3

4 1.3. Cashbeleggingen op korte termijn - Japan Met een verwachte groei van het BBP die ligt tussen die van de VSA en die van Europa, maar met een markt die overstroomd wordt door goedkope import vanuit de omliggende landen (op de eerste plaats vanuit China), worstelt dit land nog steeds om de deflatieperiode achter zich te laten. Het prijspeil daalt er reeds sinds 1999 en hoewel de laatste maanden een kentering merkbaar is, zal ook 2004 een lichte daling van de prijzen laten zien (-0,20%). Voor 2005 wordt 0% inflatie verwacht. Het moet dan ook niet verbazen dat de Bank of Japan de korte rente op 0% zal handhaven China c.s. Men kan er moeilijk naast kijken dat de invloed van China (en bij uitbreiding die van India, Zuid-Korea, Brazilië, ) op de wereldeconomie almaar groter wordt. De productie van dit land groeit tegen een verschroeiend tempo, terwijl de vroegere handelsbarrières dankzij de toetrede van China tot de Wereldhandelsorganisatie geleidelijk oplossen. De impact op de Westerse economie is dubbel. Enerzijds verdwijnen heel wat banen naar goedkope lonen landen (gevolg: hogere werkloosheid in het Westen), terwijl aan de andere kant de import van goedkope producten de prijzen hier onder druk zet en de plaatselijke producenten dwingt tot nog meer rationalisaties. De schaal waarop dit gebeurt is ongezien. Evenmin is deze relatief jonge trend vanuit macro-economisch oogpunt tot nog toe grondig in kaart gebracht. Het belangrijkste en onmiddellijke gevolg van deze massale shift van productie naar ontluikende landen is een neerwaartse druk op het prijzenpeil, in de eerste plaats op dat van de VSA. Hoewel de USD tegenover de EUR en JPY sinds midden 2001 met bijna 40% is gedaald en dit land almaar hogere tekorten boekt zowel op zijn betalingsbalans als op het overheidsbudget, is er geen sprake van enig inflatiegevaar. Zonder deze Aziatische import (maar ook uit Mexico, Brazilië en andere Zuid-Amerikaanse landen) zouden de prijzen ontsporen en zou de Amerikaanse regering verplicht zijn om de rente sterk te verhogen, meer belastingen te heffen, een zuiniger beleid te voeren De conclusie is dat de globalisatie van de economie de groei van de ontluikende landen stimuleert waardoor op zijn beurt de Westerse consument geniet van de goedkope import van goederen en ook steeds meer van diensten (cf. softwareontwikkeling in India). Zolang deze trend primeert, zullen de prijzen in het Westen en in Japan niet sterk stijgen en dit ondanks de forse verhoging van vele grondstoffenprijzen. Deze laatste maken doorgaans echter een te gering deel uit van de totale productiekost om de prijs van het afgewerkte product zwaar te beïnvloeden. M.a.w. een lage inflatie betekent een lage rente en het ziet er niet naar uit dat hierin zelfs op langere termijn (5 tot 10 jaar) enige verandering komt Interim-besluit Wat betreft de korte rente wordt de grootste waarschijnlijkheid toegekend aan een scenario waarbij deze zich in de belangrijkste economieën op een laag niveau handhaaft. Bescheiden verhogingen zijn weliswaar mogelijk, maar zullen niet ver dragen omdat de economische activiteit op wereldvlak gas terug neemt en omdat de inflatie laag blijft dankzij de goedkope import uit ontluikende landen. 4

5 2. Vastrentende beleggingen op halflange en lange termijn (obligaties) 2.1. Obligaties - Europa Omdat de lange rente de weerspiegeling is van de inflatieverwachtingen, omdat deze laatste laag blijven (zie boven) en omdat bovendien de groeiverwachtingen wat minder zijn dan begin 2004, is de consensus dat de lange rente tegen einde 2005 nog iets lager zal liggen dan vandaag (AAA obligaties op 10 jaar: 3,50% - vandaag 3,60%). Evenwel moet een onderscheid worden gemaakt tussen overheidsleningen (staten, supranationale organisaties) en deze van bedrijven. De spread tussen beide is immers zeer klein geworden waardoor algemeen gesproken het risico van bedrijfsobligaties is toegenomen. Daarnaast weegt de vergrijzing steeds meer door. Oudere beleggers verkiezen de zekerheid van een lage rente zonder kapitaalrisico boven een hogere niet gegarandeerde opbrengst. Deze verschuiving in de opbouw van de bevolkingspiramide (een algemeen verschijnsel in de Westerse wereld en in Japan), is dikwijls een onderschatte parameter wat betreft de prijsvorming van lange termijn obligaties Obligaties VSA In grote lijnen geldt hetzelfde als voor Europa, waarbij de demografische impact evenwel minder uitgesproken is. Echter -vanuit macro-economisch standpunt- zijn de Amerikaanse fundamentals een heel stuk zwakker (de twin deficits op de betalingsbalans en op het overheidsbudget, zwakke munt, lage spaarquote). Het is dus best mogelijk dat de beleggers een hogere risicopremie gaan vragen wanneer zij beleggen in Amerikaanse stukken. De consensusverwachting voor wat betreft de return in 2005 van Amerikaanse AAA obligaties op 10 jaar is 4,00% (vandaag 4,10%) Obligaties Japan In JPY verwacht men een lange rente (AAA obligaties op 10 jaar) van 1,50% tegen einde 2005 (actueel 1,47%). Deze stabiele rente illustreert prima de reële rentevergoeding die men op 10 jaar verlangt bij een gelijkblijvend prijspeil; de stelregel is immers dat de lange rente voor eersterangsdebiteuren gelijk is aan 1,50% verhoogd met de verwachte inflatie op jaarbasis Interim-besluit Ook wat betreft de lange rente doet de neerwaartse druk op de prijzen zich gevoelen. Ondanks de stijging van de grondstoffenprijzen blijft de lange rente neerwaarts of in een vlak patroon bewegen. In EUR kan in 2005 met een totale opbrengst (interest + meerwaarde) gerekend worden van rond de 5% (in USD: 4,20% ; in JPY: 1,50%). 3. Aandelen 3.1. Aandelen - Europa In een macro-economische omgeving gekenmerkt door een gestage, relatief beperkte BBP groei maar waarin de lage USD de exportmogelijkheden bezwaart, zullen de bedrijfswinsten in 2005 stijgen met gemiddeld 7%. Dit in combinatie met nog steeds niet dure aandelenwaarderingen (geraamde gemiddelde K/W verhouding van 14,3 in 2005) zal 5

6 resulteren in een stijging van de DJ EuroStoxx50 index volgend jaar met 8,6% (consensusverwachting) Aandelen VSA Daar waar in Europa de hoge grondstoffenprijzen enigszins worden opgevangen door de verzwakking van de USD, is dit in de VSA niet het geval. Bovendien zullen de consumenten in 2005 het moeilijker krijgen (belastingstimuli vallen weg, herfinanciering huisvestingsleningen raakt uitgeput, dure energie, ). De BBP groei zal terugvallen tot 2,60% (wat overigens nog zeer behoorlijk is zie de E.U.) en de groei van de bedrijfswinsten zal beperkt blijven tot 5%. Vele aandelen noteren nu al tegen een stevige K/W verhouding. M.a.w. de verwachtingen voor 2005 zijn gematigd: een stijging van de S&P500 index met bijna 6% (in USD) is de consensusverwachting. De VSA voeren niet langer een sterke munt beleid. Hoewel zij dit niet officieel toegeven, hebben zij baat bij het tegendeel: een verder verzwakkende USD. Dit is een manier om de hoge schulden die dit land tegenover het buitenland heeft (vooral tegenover China) op een pijnloze manier (vanuit VS oogpunt) te lenigen. Maar het is ook een gevaarlijke manier. Zo deze externe financiers niet langer bereid zijn verder te beleggen in een afwaarderende USD, zou de koers van deze munt kunnen imploderen. Als voorsmaakje kan de daling van de USD tegenover de EUR van 1,23 tot 1,34 (-8,9%) van begin november tot begin december tellen 3.3. Aandelen - Japan De groei van het BBP met 2,30% -maar vooral de gemiddelde stijging van de bedrijfswinsten met 14%- doet besluiten dat Japanse aandelen in 2005 een goed jaar zullen kennen. Bovendien wordt de financiële sector verder gesaneerd en trekken de prijzen van het vastgoed wat aan. De consensusverwachting voor 2005 bedraagt een stijging met 10,2%van de Topix index (in JPY) Aandelen Ontluikende landen De huidige lage K/W verhoudingen tezamen met een hoge winstgroei in landen als Brazilië of Zuid-Korea, zouden normaliter moeten resulteren in goede vooruitzichten wat betreft de beursprestaties van deze landen. Evenwel wijzen vele analisten op de risico s inherent aan dit soort aandelenbeleggingen. Deze zijn van politieke aard (cf. Rusland Joekos) of van economische aard (cf. muntcrisis van 1998 in het Verre Oosten). Deze risico s leiden ertoe dat de stijging van de MSCI Emerging Markets index met enige schroom wordt benaderd: voor 2005 wordt een consensustoename van 11,8% voorzien (in USD) met een grote spreiding rond dit gemiddelde (bijv. Brazilië en Singapore meer dan 20%; China en Hongarije minder dan 5%). Een grote selectiviteit is dus geboden Aandelen Kleinere bedrijven Op lange termijn presteren kleine bedrijven gemiddeld beter dan grote (het is gemakkelijker de winst te verdubbelen van 1 naar 2 miljoen EUR dan van 1 naar 2 miljard). Bovendien noteren kleine bedrijven vaak tegen een lagere K/W verhouding ( onbekend is onbemind ) en betalen ze een hoog dividend. Het extra rendement dat het beleggen in deze kleinere waarden biedt, wordt door Ibbotson & Ass. op lange termijn in de VSA op bijna 3% geraamd. 6

7 3.6. Interim-besluit Een wereldeconomie die volgens de consensusverwachting in 2005 met 3,60% groeit, leidt gemiddeld tot hogere bedrijfswinsten en dividenden. De aandelenmarkten zullen daarom volgend jaar doorgaans goed presteren waarbij de beste returns kunnen worden verwacht van Europa, van Japan, van sommige ontluikende landen en van de kleinere bedrijven. 4. Grondstoffen 4.1. Algemeen Al lange tijd worden grondstoffen beschouwd als een afzonderlijke activaklasse. Het is echter pas sinds een paar jaar dat ze in het middelpunt van de beleggerbelangstelling staan vooral ten gevolge van de uitzonderlijk sterke Chinese vraag. Doorgaans wordt een onderscheid gemaakt tussen de harde en de zachte grondstoffen Harde grondstoffen Onder harde grondstoffen worden alle metalen verstaan (inclusief de edele metalen) en de ruwe olie. Kenmerkend voor deze klasse is de tijd die nodig is om bij een aantrekkende vraag de productiecapaciteit te verhogen. Eens de beslissing genomen om bijv. een nieuwe mijn uit te baten, kan het tot drie jaar duren eer het eerste erts wordt ontgonnen. Bovendien moet dit erts nadien nog worden verwerkt waarvoor eventueel een nieuwe fabriek dient gebouwd. Ten slotte mag niet uit het oog verloren dat harde grondstoffen niet onbeperkt voorradig zijn. Zeker voor grondstoffen die een massaal verbruik kennen (cf. ruwe olie) komt er een ogenblik dat de stock finaal is uitgeput. Omdat de industrialisering van China (maar ook van India, van Zuid Amerika en van Oost Europa) tegen een hels tempo gebeurt -terwijl het verbruik ook in de geïndustrialiseerde wereld nog steeds groeit- is het daarom waarschijnlijk dat de prijzen van de harde grondstoffen de komende jaren verder (fors) aantrekken. Bovendien is de index van de metaalgrondstoffen nu pas aangeland op het niveau van het begin van de 80-er jaren (cf. Industrial Metals Index van The Economist). Er is m.a.w. vanuit die invalshoek nog heel wat stijgingspotentieel aanwezig. Ten slotte bestaat er veel speculatieve interesse voor deze activaklasse vanwege hedge funds. Anderzijds liggen de analistenverwachtingen voor 2005 wat betreft de verdere stijging van de prijs van de harde grondstoffen ver uit elkaar. Na de scherpe stijging sinds de lente van 2003, verwachten velen een (zware) terugval, terwijl anderen de koersen gewoon zien verder klimmen waarbij the sky the limit is. Na de meer dan behoorlijke stijging sinds ongeveer twee jaar, lijkt enige terughoudendheid hoe dan ook op zijn plaats Edele metalen Hoewel zij thuishoren bij de harde grondstoffen worden edele metalen (niet alleen goud en zilver, maar ook platina, palladium, iridium, osmium, rhodium en ruthenium) vaak afzonderlijk beschouwd, niet in het minst omdat bijv. goud door talrijke nationale banken wordt opgepot als onderdeel van hun monetaire reserves. De prijsvorming van deze metalen volgt de basisprincipes van de andere harde metalen waarbij ook hier een speculatief element nooit veraf is. Vooral wat betreft de prijs van het goud wordt een verdere toename 7

8 verwacht omdat het aanbod maar matig stijgt, terwijl de vraag vooral vanuit het Verre Oosten (China, India) steeds belangrijker wordt. Verschillende analisten verwachten dat dit edele metaal in 2005 de kaap van de 500 USD/ons breekt (actuele prijs ca. 450 USD/ons). Dit komt neer op een stijging met 11,10% tegen einde volgend jaar Zachte grondstoffen Zachte grondstoffen zijn producten van de landbouw (graan, koffie, vee ). Hun prijsvorming wordt gekenmerkt door een constant stijgende vraag en door een aanbod dat sterk schommelt (misoogsten, dolle koeienziekte, vogelpest ). Hoewel fondsen die gebruik maken van afgeleide producten (zie verder) regelmatig in dit soort grondstoffen beleggen, zijn ze minder geschikt voor niet-speculatieve doeleinden Interim-besluit Zelfs indien de economische activiteit in 2005 wereldwijd wat afzwakt, zitten de harde grondstoffen in de lift als gevolg van de almaar stijgende vraag uit de ontluikende landen. Deze stijgende tendens zal echter regelmatig doorkruist worden door een terugval als gevolg van speculantenacties. De stijging van de prijzen van de harde grondstoffen kadert in de algemene consensusverwachting van een economische groei die zich in 2005 en daarna doorzet. Het spreekt vanzelf dat indien dit scenario zich niet zou ontvouwen (zie verder) de prijzen van de harde grondstoffen flink zullen inboeten. 5. Vastgoed 5.1. Algemeen Ongeveer omgekeerd evenredig met de neergang van de beurzen in de periode maart 2000 maart 2003 heeft het vastgoed wereldwijd een forse stijging gekend. Zelfs in Japan lijken de gevolgen van de vastgoedbel van eind de jaren tachtig grotendeels verteerd. De motor hiervan is de zeer lage korte rente. In tegenstelling tot nog maar een tiental jaar geleden worden vandaag in Europa en in de VSA veelal vastgoedleningen afgesloten met een op korte termijn aanpasbare rentevoet (bijv. gekoppeld aan de éénjarige rente). Aangezien deze rente door de ECB, resp. de FED wordt bepaald en omdat deze rente in 2005 niet veel zal wijzigen, ligt het voor de hand dat de waardering van het onroerend goed op een hoog niveau zal blijven evolueren. Meer, gelet op de huidige netto huuropbrengst van vastgoed vergeleken bij lange termijn obligatieleningen, is het waarschijnlijk dat de prijs van het vastgoed nog verder kan aantrekken in continentaal Europa en in de VSA (minder in Groot-Brittannië, Spanje en Australië waar sprake is van een terugval na de explosieve groei in ). Vanuit dit perspectief is er dus geen sprake van enige vastgoedzeepbel. Wat betreft vastgoedbeleggingen wordt best via een fonds gewerkt met de bedoeling het individuele risico uit te schakelen (zie bijv. de impact van de leegstand op een Belgisch vastgoedcertificaat dat doorgaans betrekking heeft op slechts één gebouw) Interim-besluit In een klimaat van laag blijvende rentevoeten op korte en op lange termijn, bieden vastgoedbeleggingen in continentaal Europa en Noord Amerika nog steeds interessante 8

9 perspectieven. De consensusverwachting wat betreft de verwachte return in 2005 van beursgenoteerde vastgoedaandelen (continentaal Europa en de VSA) bedraagt bijna 7% (in EUR, resp. USD). Voor vastgoed spelen nog een aantal andere elementen mee zoals de demografische ontwikkeling (VSA) en de trek naar het Zuiden (de sunbelt in de VSA en de landen rond de Middellandse zee in Europa). Het is mogelijk dat deze trends op langere termijn zo krachtig zijn dat zij een eventuele rentestijging neutraliseren. 6. Afgeleide producten 6.1. Algemeen Fondsen in afgeleide producten hebben geen smetteloze reputatie. Reeds in 1992 lagen ze aan de basis van een valutacrisis binnen het toenmalige Europese Monetaire Systeem (aanval op het GBP door G. Soros). In 1994 hebben ze de zgn. obligatiecrash veroorzaakt en in 1998 lagen de short verkopen door hedge funds van de Thaïse baht aan de basis van de ineenstorting van talrijke Aziatische munten (baht, rupiah, ringgit, Filippijnse peso). Ten slotte is er het beruchte LTCM debacle in september Hoe dicht het wereldwijde financiële systeem toen bij een complete ineenstorting stond, blijkt uit de door LTCM gebruikte hefboom (167x het eigen vermogen) en de uitstaande verplichtingen (meer dan 121 miljard USD). Slechts door een gecoördineerde actie van de FED tezamen met de 14 grootste internationale banken, kon toen het ergste worden vermeden (wat niet belet dat alle LTCM beleggers hun centen kwijt waren). Wanneer men de groei van de sector van de hedge funds in ogenschouw neemt en bovendien rekening houdt met de verwachte verdere evolutie van de activa onder beheer (zie grafiek hieronder), dan merkt men dat sinds 1999 de sector tegen 2008 ongeveer 4 keer groter zal zijn. Deze sterke groei van een quasi niet-gereglementeerde sector waarbinnen gewerkt wordt met soms een zeer hoge hefboom (cf. LTCM) en waarbij beleggingen in de meest verscheiden activa tot de mogelijkheden behoren, stemt niet gerust. Als het in 1999 al kantje boord was, 9

10 zal de FED (of een andere regulerende overheid) vandaag of in 2008 nog voldoende middelen kunnen mobiliseren wanneer opnieuw iets compleet uit de hand loopt? 6.2. Rendement Onverminderd de systeemrisico s waaraan de sector van de hedge funds ontegensprekelijk onderhevig is (zie boven), heeft deze sector gemeten aan de CSFB/Tremont index de afgelopen 10 jaar een goede prestatie neergezet (zie grafiek hieronder). Een belangrijke nuancering hierbij is echter noodzakelijk. Op de eerste plaats geeft deze index slechts de gemiddelde opbrengst weer van de hedge funds opgenomen in het CSFB/Tremont universum. Momenteel zijn dit slechts iets meer dan 900 fondsen op een totaal van bijna M.a.w. slechts ong. 9% van alle fondsen maakt deel uit van deze index. Daarnaast is een gemiddelde sectorreturn om twee redenen een gevaarlijke benaderingswijze. Op de eerste plaats houdt deze geen rekening met de grote rendementsverschillen tussen de verschillende subcategorieën hedge funds. Zo bedraagt de gemiddelde prestatie van de CSFB/Tremont hedge fund index in 2004 (tot einde november) +5,12%, terwijl de subsectoruitersten liggen tussen -0,59% (managed futures) en +10,48% (distressed equity). Nog belangrijker is het feit dat de spreiding rond het gemiddelde allesbehalve een normale verdeling (= klok figuur) kent. In de praktijk bevindt de grote meerderheid van de returns van hedge funds zich onder het gemiddelde (ca. 95%), terwijl slechts 5% hoogvliegers verantwoordelijk zijn voor het gemiddelde positieve rendement. Dit wordt prima geïllustreerd door de sector Derivatives - General binnen de S&P gegevensbank van de offshore fondsen. In totaal kennen van de 80 opgenomen fondsen slechts vijf fondsen een positief rendement voor de laatste 12 maanden. Slechts één fonds haalt op jaarbasis een rendement van meer dan 10%. Het komt er m.a.w. op aan uiterst selectief te werk te gaan om deze buitenbeentjes binnen te halen. Spijtig genoeg dient vastgesteld dat deze betere fondsen meestal geen nieuwe inschrijvingen meer accepteren. Dezelfde fundamentele opmerkingen gelden ook wanneer andere referte-indexen worden gebruikt. Zo bijv. de MSCI Hedge Fund Composite index. Hier beperkt het universum zich tot iets meer dan 1700 fondsen, bedraagt de gemiddelde return in ,80% (t.e.m. einde oktober) met uitschieters van -2,84% (directional trading) tot + 9,26% (Japan hedge fund 10

11 index). Het valt overigens op dat beide hiervoor genoemde referte-indexen uiterste waarden noteren in compleet verschillende subcategorieën Fund of funds van hedge funds Dit type dakfondsen wordt meer en meer gepromoot als een veilige manier voor de doorsnee belegger om in hedge funds te investeren (zie bijv. de CBFA). De opbrengsten van fund of funds van hedge funds zijn weliswaar beter dan de returns van individuele hedge funds, maar overtuigen toch niet. Volgens de sector Derivatives Fund of Funds binnen de S&P gegevensbank van de offshore fondsen, kennen slechts 36 van de 235 weerhouden fondsen een positieve return tijdens de laatste 12 maanden (= 15,31%). Slechts één fund of fund haalt een return boven 10%. De gemiddelde return op jaarbasis (december 2003 tot december 2004) bedraagt -4,05% (!), met uitschieters tot -15%. Opnieuw blijkt dus dat het schermen met gemiddelde returns van goed uitgekozen referte-indexen, neerkomt op het spuiten van mist over de werkelijke opbrengstmogelijkheden van dit type producten Interim-besluit Bij het beleggen in hedge funds of in fund of funds van hedge funds dient de grootste omzichtigheid aan de dag gelegd. Het grootste deel van deze fondsen slaagt er niet in om op een consistente wijze een positieve return neer te zetten. Deze vaststelling doet geen afbreuk aan het feit dat een beperkt aantal fondsen een positieve performance realiseert ook in dalende aandelenmarkten. Zonder de hoger vermelde systeemrisico s uit het oog te verliezen, betekent dit dat hedge funds een beperkte investering waard zijn. In de praktijk is het weinig zinvol te kiezen voor fund of funds van hedge fondsen. Beter is te mikken op één hedge fund dat in het verleden bewezen heeft consistent betere rendementen te realiseren (m.a.w. een fonds dat thuis hoort in de 5% van de positieve presteerders). Wat betreft hedge funds bestaat er niet zoiets als een consensusverwachting over de in 2005 te verwachten opbrengst. Omdat gewerkt wordt met afgeleide producten, met een leverage die sterk kan verschillen en met een brede waaier van investeringsmogelijkheden, wordt door de hedge fondsbeheerders vaak een opbrengstdoel gesteld van x% bovenop de langetermijnrente. Rekening houdend met de verder afbrokkelende langetermijnrente, lijkt daarom een rendementsdoel van 10% in 2005 (in EUR) verdedigbaar. 7. Overzicht rendementsverwachtingen 2005 activaklasse consensusrendement 2005 (in %) liquiditeiten EUR 2,50 liquiditeiten USD 2,50 liquiditeiten JPY 0,00 AAA obligaties EUR 5,00 AAA obligaties USD 4,20 AAA obligaties JPY 1,50 aandelen EUR 8,60 aandelen USD 6,00 aandelen JPY 10,20 aandelen ontluikende landen (in USD) 11,80 aandelen kleinere bedrijven extra 3,00% goud (in USD) 11,10% vastgoedaandelen continentaal Europa en VSA 7,00% hedge funds (in EUR) 10,00% 11

12 8. Afwijkende visies 8.1. Positieve bias (waarschijnlijkheid 10%) In grote lijnen komt dit scenario neer op een goed nieuws show waarin de geopolitieke problemen onder controle geraken (Irak raakt eindelijk gepacificeerd, Israël en de Palestijnen komen tot een akkoord, ) en het consumentenvertrouwen o.m. hierdoor wereldwijd aanzwelt. De dip in de economische groei is van korte duur en reeds in de lente worden alle groeivooruitzichten opwaarts herzien. In dit scenario groeien de bedrijfswinsten veel sterker dan verwacht en dus ook de beurskoersen. In Europa en in de VSA daalt de werkloosheid en stabiliseren de wisselkoersen. Dankzij de hoge economische groei raken de (Amerikaanse) overheidsfinanciën sneller onder controle dan verwacht. De keerzijde is een aantrekkende inflatie, hogere korte en lange termijn rentevoeten en een groeiende bezorgdheid over een oververhitting van de economie. Het zijn vooral Amerikaanse analisten die aanleunen bij dit scenario (FED, Citibank en Chase) Negatieve bias (waarschijnlijkheid 20%) Vooral de laatste weken duiken meer en meer caveats op over de in 2005 verwachte economische groei (Pictet, Buffet en de onvermijdelijke Leuschel). Uitgangspunt zijn hier de grote onevenwichten binnen de Amerikaanse economie en hun weerslag op de wereldeconomie. Dit betreft op de eerste plaats de tekorten op de Amerikaanse betalingsbalans en op het overheidsbudget (die de rechtstreekse aanleiding vormen voor het waarde- en vertrouwensverlies in de USD), maar ook de bijna onbestaande Amerikaanse spaarquote en de hoge schuldgraad van de Amerikaanse consumenten. Tegelijkertijd doven de belastingverlagingen uit en valt de impact weg van de hypotheekherfinancieringen. De Amerikaanse economie zal m.a.w. vrij snel (maart/april 2005) in ademnood komen waardoor ook in andere delen van de wereld de groeivooruitzichten versomberen. In dit scenario wordt de korte rente in de VSA opnieuw verlaagd tot 1,00% tegen einde 2005 (Europa blijft stabiel op 2,00%) en zoekt de lange rente zowel in EUR als in USD tot nog toe ongekende dieptepunten op. De aandelenmarkten zuchten onder de verlaagde winstvooruitzichten van de bedrijven. De beurskoersen verliezen terrein (maar niet spectaculair: het hoge gemiddelde dividendrendement werkt ondersteunend). Het vertrouwen van consumenten en bedrijven wereldwijd wordt op de proef gesteld Interim-besluit Omdat economie geen exacte wetenschap is, valt het theoretisch niet uit te sluiten dat een van deze alternatieve scenario s werkelijkheid wordt. Hoewel de consensusverwachtingen misschien wat te optimistisch zijn, lijkt het onwaarschijnlijk dat 2005 een annus horribilis op financieel-economisch vlak wordt. Daarvoor is de groeidynamiek die vandaag nog volop aanwezig is, te groot. Ook een droomscenario -hoe spijtig ook- lijkt onwaarschijnlijk. De problemen in Irak bijv. zullen binnen enkele maanden niet als bij toverslag verdwijnen. M.a.w. het consensusscenario is het beste raamwerk om de returns van de verschillende activaklassen voor volgend jaar in te schatten. 12

13 9. Besluit a) De rente is laag en zal de komende jaren waarschijnlijk laag blijven. Ondanks de stijgende grondstoffenprijzen, is de inflatie immers onder controle dankzij de goedkope import vooral uit het Verre Oosten. b) De financieel-economische consensusvooruitzichten zijn niet slecht, maar ook niet van die aard dat men blindelings in aandelen wilt gaan beleggen. Niettemin bieden aandelen in 2005 door de band genomen goede rendementsvooruitzichten. c) De prijzen van harde grondstoffen (incl. edele metalen en ruwe olie) zullen de komende jaren wellicht verder stijgen, maar zijn onderhevig aan sterke schommelingen. d) Vastgoed biedt zekerheid en kent nog aantrekkelijke rendementen, vooral in continentaal Europa en in Noord-Amerika. e) Afgeleide producten zijn grotendeels een hype, wat niet uitsluit dat een beperkt aantal fondsen inderdaad consistent goede prestaties levert. f) Naast de consensusvooruitzichten bestaan uiteraard afwijkende meningen. Deze zijn echter niet overtuigend genoeg om op basis ervan de beleggingen volgend jaar compleet anders te oriënteren. FRD nv december

RENDEMENT EN RISICO IN

RENDEMENT EN RISICO IN RENDEMENT EN RISICO IN 2007 december 2006 FRD NV. VERDUNSTRAAT 742 B 1130 BRUSSELS PHONE ++32(02)245.8085 FAX ++32(02)245.7765 EMAIL INFO@FRD.BE RPR 0.437.136.438 VAT BE0437.136.438 BANK 230-0992352-62

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop.

T T A M. Vandaag lijken aandelen volgens TreeTop Asset Management absoluut en relatief goedkoop. T T A M Een vermogen 249 keer verhogen sinds 1900 Ondanks twee wereldconflicten en de grote crisis van de jaren dertig, verhoogde de reële waarde (na inflatie) van een globale aandelenportefeuille 249

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Strategy Background Papers

Strategy Background Papers november 2013 Beleggen in vastgoed Huurder of eigenaar, iedereen krijgt in het dagelijkse leven te maken met vastgoed. De meeste eigenaars van een huis zien hun woning meer als een vorm van comfort dan

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 Beleggingsdoelstelling Het BIF Active Multi Allocation Fund streeft naar een rendement gelijk aan of hoger dan zijn benchmark. Het investeringsproces

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Futures Trading Commission.

Futures Trading Commission. => We hebben op korte termijn een long positie in USD en een short positie in EUR Over minstens één aspect van de Amerikaanse economie zijn "stieren en beren" het eens: namelijk dat de dollar, de meest

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer Dynamisch. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer Dynamisch. ingsstrategie Zeer Dynamisch ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente 1,5 VS EMU 1,5 0,5 0,5 11-2010 11-2011 11-2012 11-2013 11-2014 11-2015 11-2016 Ontwikkeling en vooruitzichten

Nadere informatie

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en.

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en. Edelmetalen Watch Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research Van pessimist naar optimist 18 februari 2016 Georgette Boele Co-ordinator FX & Precious Metals Strategy Tel: +31 20 629 7789 georgette.boele@nl.abnamro.com

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Dynamisch. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Dynamisch. ingsstrategie Dynamisch ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0 Tienjaarsrente

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer:

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer: Beleggers zijn terecht optimistisch over Europa, aldus J.P. Morgan Asset Management Bedrijfswinsten moeten wel aan hogere verwachtingen voldoen, wil de rally aanhouden Luxemburg, 21 april 2015: Beleggers

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report

27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report 27 april 2010 Emerging Markets Monthly Report Door Wim-Hein Pals, Head Robeco Emerging Markets Equities Vanwege hogere economische groei en sterkere financiële balansen, zijn de opkomende markten aantrekkelijker

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen December 2015

Maandbericht Beleggen December 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 november 2015 Maandbericht Beleggen December 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Het 1 e kwartaal van 2015.

Het 1 e kwartaal van 2015. 1 Het 1 e kwartaal van 2015. Achteraf bezien was het eerste kwartaal van 2015, vooral in Europa, uiterst vriendelijk voor beleggers. Hoewel door Invest4You, ondanks de jubelverhalen in de pers een zekere

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen.

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Goud is al duizenden jaren simpelweg een betaalmiddel: geld. U hoort de term steeds vaker opduiken in de media.

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager ING Investment Office Publicatiedatum: 20 januari 2016 Vraag & antwoord Update: koersen opnieuw lager Door Simon Wiersma, Investment Manager Twee weken geleden publiceerden we al een Vraag & antwoord naar

Nadere informatie

Visie 2016 BNG Vermogensbeheer. Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht

Visie 2016 BNG Vermogensbeheer. Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht Visie 2016 BNG Vermogensbeheer Ronald Balk 12 november 2015 Muntgebouw Utrecht Het beeld van 2015: de beurzen Het is niet altijd wat het lijkt -43% van top naar bodem 2 de schandalen Het is niet altijd

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Grip op je Vermogen. Rendement maken in tijden van zwakke groei, wat te doen? Bob Homan. ING Investment Office. 5 en 6 oktober 2012

Grip op je Vermogen. Rendement maken in tijden van zwakke groei, wat te doen? Bob Homan. ING Investment Office. 5 en 6 oktober 2012 Grip op je Vermogen Rendement maken in tijden van zwakke groei, wat te doen? Bob Homan ING Investment Office 5 en 6 oktober 2012 Economie 2 En nu? valt uit elkaar Verdere integratie Economisch trend is

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014 Dutch Meat Importers Association Noordwijk, 7 nov 2014 Introductie Laurens Maartens Nooit verlegen om een praatje! Geeft met veel plezier zijn visie op de markten. Oa DFTtv en WallStreetJournal. UBS /

Nadere informatie

Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg

Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg Capital Life Overzicht van de fondsen tak 23 in Voorzorg Situatie op 31/10/2014 Capital Balanced Benchmark obligaties: EuroMTS Global Index Datum Performance (%) Sterren NIW Info oprichting 1 maand 3 maanden

Nadere informatie

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen.

Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Evenwichtig beleggen? Ontdek de juiste balans tussen rendement en risico, zonder dat u ervan wakker hoeft te liggen. Bent u als belegger op zoek naar rendement én bescherming, zonder de zorgen van het

Nadere informatie

Rainbow Dynamic juni 2010

Rainbow Dynamic juni 2010 1. Beheer/prestatie afgelopen kwartaal 1.1. De financiële markten deden het goed, met als positieve verrassing aandelen Dit kwartaal bleef Rainbow Dynamic stabiel, ongeacht de turbulentie op de financiële

Nadere informatie

Hoe beleggen vandaag 19 mei 2015. Jan Vergote Hoofd Investment Strategy Belfius Bank

Hoe beleggen vandaag 19 mei 2015. Jan Vergote Hoofd Investment Strategy Belfius Bank Hoe beleggen vandaag 19 mei 2015 Jan Vergote Hoofd Investment Strategy Belfius Bank Referentieportefeuille Obligaties onderwogen! Overheidsobligaties non investment grade 7% Overheidsobligaties investment

Nadere informatie

Vooruitzichten economie en financiële markten

Vooruitzichten economie en financiële markten Vooruitzichten economie en financiële markten Bob Homan, ING Investment Office Grip op je Vermogen Den Haag, 9 oktober 2015 Vraag 1 Hoeveel % is de wereldindex (in Euro s) van hoogtepunt (15/4) tot dieptepunt

Nadere informatie

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher The beat goes on (1967), Sonny & Cher Inleiding Zorgen over de houdbaarheid van de economische groei dicteerden de financiële markten in het eerste kwartaal van 2016. Wederom kwamen centrale banken met

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

=> We zijn niet langer onderwogen in grondstoffen, maar blijven afwachtend. Industriële metalen: onderwogen => Neutraal

=> We zijn niet langer onderwogen in grondstoffen, maar blijven afwachtend. Industriële metalen: onderwogen => Neutraal => We zijn niet langer onderwogen in grondstoffen, maar blijven afwachtend. Industriële metalen: onderwogen => Neutraal De Standard & Poor's GSCI Spot-index van 24 grondstoffen is deze maand met 0,5% gestegen

Nadere informatie

5 voorspellingen voor 2015

5 voorspellingen voor 2015 Maart 2015 Wim Meulemeester Beleggingsexpert Het jaar 2014 was een verrassend beleggingsjaar. Alhoewel een lage rente in de lijn der verwachtingen lag, werden heel wat experts verrast door de forse daling

Nadere informatie

In de eurozone concentreerde de activiteit zich op de korte looptijden in de kernlanden en op de lange looptijden in de perifere landen

In de eurozone concentreerde de activiteit zich op de korte looptijden in de kernlanden en op de lange looptijden in de perifere landen De forse verlaging van de rente in de laatste versoepelingscyclus van de monetaire autoriteiten deed de overheidsrente in heel wat belangrijke landen, waaronder Duitsland, Frankrijk, Zweden, Denemarken

Nadere informatie

Vastgoed. Sectorcommentaar. ING Investment Office. Publicatiedatum: 5 juni. Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office

Vastgoed. Sectorcommentaar. ING Investment Office. Publicatiedatum: 5 juni. Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 5 juni Sectorcommentaar Vastgoed Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor beursgenoteerd vastgoed zijn volgens ons voor zowel

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

Met voorsprong 2006 uit

Met voorsprong 2006 uit Met voorsprong 2006 uit Het actuele beleggingsklimaat januari 2006 Komen er belangrijke keerpunten in 2006? Samenvatting Macro: Obligaties: Aandelen: Dollar: Conclusie: economische groei zet door reële

Nadere informatie

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS

Valutamarkt. De euro op koers. Havo Economie 2010-2011 VERS Valutamarkt De euro op koers Havo Economie 2010-2011 VERS 2 Hoofdstuk 1 : Inleiding Opdracht 1 a. Dirham b. Internet c. Duitsland - Ierland - Nederland - Griekenland - Finland - Luxemburg - Oostenrijk

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen November 2015

Maandbericht Beleggen November 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 21 oktober 2015 Maandbericht Beleggen November 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Grondstoffen en beleggingsportefeuilles

Grondstoffen en beleggingsportefeuilles 30 Oktober 2015 Grondstoffen en beleggingsportefeuilles Door de marktomstandigheden tijdens de zomer hadden we een publicatie over het onderwerp grondstoffen even geparkeerd. Het marktherstel van oktober

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden.

We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden. We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden. Grondstoffen daalden in december het sterkst in drie maanden

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

Wall Street of niet, dat is de vraag

Wall Street of niet, dat is de vraag Wall Street of niet, dat is de vraag 1. Beleggers hebben geen leuke tijd achter de rug. 2011 was een moeilijk beleggingsjaar. Het begon goed, alsof het ingezet herstel na het bloedbad van 2008/2009 zich

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Rainbow Dynamic december 2010

Rainbow Dynamic december 2010 1. Beheer/prestatie afgelopen kwartaal 1.1. Er is meer vertrouwen in het economisch herstel! Dit kwartaal steeg Rainbow Dynamic met 6,0 procent. Afgelopen kwartaal was de prestatie van de verschillende

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Fondsen Allianz. (ex-royal Life) Halfjaarlijks financieel beheersverslag 2014

Fondsen Allianz. (ex-royal Life) Halfjaarlijks financieel beheersverslag 2014 Fondsen Allianz (ex-royal Life) Halfjaarlijks financieel beheersverslag 2014 Economische context en beursklimaat in 2014 Kalmte na de storm (but fasten your seatbelts) De eerste helft van 2014 was over

Nadere informatie

beleggingsvisie update Fors overwogen belang in aandelen gehandhaafd Invloed groeivertraging China op wereldeconomie tijdelijk

beleggingsvisie update Fors overwogen belang in aandelen gehandhaafd Invloed groeivertraging China op wereldeconomie tijdelijk beleggingsvisie update November - December 2015 Fors overwogen belang in aandelen gehandhaafd We verwachten dat het economisch herstel wereldwijd zal doorzetten en dat de huidige afzwakking tijdelijk is.

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie

Market Update. Gold&Discovery Fund. Edelmetalen bevinden zich al ruim tien jaar in een sterke bullmarkt

Market Update. Gold&Discovery Fund. Edelmetalen bevinden zich al ruim tien jaar in een sterke bullmarkt Market Update Gold&Discovery Fund Na twee zeer sterke hersteljaren is er dit jaar sprake van een wereldwijde groeivertraging Hierdoor staan de prijzen van veel grondstoffen onder druk. Toch noteert goud

Nadere informatie

Laag, lager, negatief: de onstuitbare val van de rentevoeten

Laag, lager, negatief: de onstuitbare val van de rentevoeten Laag, lager, negatief: de onstuitbare val van de rentevoeten Thema-analyse Belfius Research Februari 2016 Inleiding De rente staat op een historisch laag niveau. Voor een 10-jarig krediet betaalt de Belgische

Nadere informatie

ING Maandbericht Beleggen April 2014

ING Maandbericht Beleggen April 2014 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 april 2014 ING Maandbericht Beleggen April 2014 Maart April + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

De lange termijnrente stijgt: een reëel gevaar voor de aandelenmarkten?

De lange termijnrente stijgt: een reëel gevaar voor de aandelenmarkten? De lange termijnrente stijgt: een reëel gevaar voor de aandelenmarkten? In juli ging de 10-jarige US Treasury door een belangrijke weerstand. Aandelenmarkten anticipeerden kortstondig, maar vastgoed behoort

Nadere informatie

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Date : december 29, 2014 De olieprijs stortte dit jaar in elkaar als gevolg van de volatiliteit op de meeste markten en een tijdelijke onbalans tussen

Nadere informatie