Meer brein. minder. medicijn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Meer brein. minder. medicijn"

Transcriptie

1 Met humor, warmte en overtuigend onderzoek probeert dr. Lissa Rankin in Meer brein, minder medicijn de meest kritische breuk van onze tijd te genezen: de breuk tussen ons lichaam en geest. Brené Brown, auteur van De kracht van kwetsbaarheid en De moed van imperfectie Meer brein minder medicijn Wetenschappelijk bewijs dat je jezelf kunt genezen Lissa Rankin

2 Over het boek Ben je er niet van overtuigd dat je jezelf kunt genezen? Dit boek een New York Times-bestseller die in bijna 30 landen verschijnt zal je aan het denken zetten. Dr. Lissa Rankin, aanvankelijk ook een scepticus, werd zelf ziek en besloot te onderzoeken waarom sommige patiënten wonderbaarlijke genezingen ervaren van schijnbaar ongeneeslijke ziektes, terwijl anderen ziek blijven, zelfs als ze de beste medische zorg ontvangen. In Meer brein, minder medicijn vertelt Lissa Rankin aan de hand van opzienbarende verhalen hoe gedachtes, gevoelens en overtuigingen het lichaam fysiek kunnen beïnvloeden. Ze licht onderzoeken toe die bewijzen dat eenzaamheid, pessimisme, depressie, angst en stress het lichaam beschadigen, terwijl intimiteit, dankbaarheid, meditatie, seks en jezelf zijn kunnen bijdragen aan de zelfredzaamheid van je lichaam. Ook geeft ze een zesstappenplan waarmee je het natuurlijke, zelfherstellende mechanisme van je lichaam kunt optimaliseren. Over het boek Met humor, warmte en overtuigend onderzoek probeert dr. Lissa Rankin in Meer brein, minder medicijn de meest kritische breuk van onze tijd te genezen: de breuk tussen ons lichaam en geest. Brené Brown, auteur van De kracht van kwetsbaarheid en De moed van imperfectie. Over de auteur Lissa Rankin is arts, auteur en oprichtster van het Whole Health Medicine Institute, waar o.a. trainingsprogramma s worden aangeboden voor artsen en andere zorgverleners. Ze schrijft voor MindBodyGreen, een grote Amerikaanse blog over voeding en gezondheid. Ze woont in Marin County, Californië met haar man en dochter.

3 Bezoek voor informatie over al onze boeken. op Twitter en bezoek onze Facebook-pagina:

4 Lissa Rankin Meer brein, minder medicijn

5 Oorspronkelijke titel Mind Over Medicine 2013 Lissa Rankin Vertaling Henk Popken Bewerking Nederlands omslag Pinta Grafische Producties Omslagontwerp Amy Rose Grigoriou 2014 A.W. Bruna Uitgevers B.V., Utrecht isbn ebook isbn paperback nur 770 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door foto kopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 h Auteurswet 1912 dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting pro (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, nl/pro).

6 In liefdevolle herinnering aan David, mijn geliefde vader, de oorspronkelijke dr. Rankin

7 Inhoud Voorwoord 9 Inleiding 12 Deel I Geloof jezelf beter 27 1 De schokkende waarheid over hoe jij over gezondheid denkt 29 2 Een onfeilbare manier om jezelf ziek te maken en ziekteremissie te voorkomen 48 3 De genezende factor die alle verschil kan maken 69 Deel II Behandel je geest Gezondheid opnieuw gedefinieerd Eenzaamheid vergiftigt het lichaam Dood door overwerk Geluk is een preventief medicijn Hoe bestrijd je de stressrespons? 195 Deel III Schrijf het recept Radicale zelfhulp Zes stappen om jezelf te helen 235 Appendix A Acht tips om meer in je lichaam te zijn 275 Appendix B Lissa s persoonlijke diagnose voor zelfheling 277 Appendix C Lissa s persoonlijke recept 281 Noten 287 Dankwoord 314 Over de auteur 320

8 Voorwoord Met dit inzichtelijke boek biedt dr. Lissa Rankin een hernieuwde kennismaking met een bron van aloude kennis die ons laat zien dat je macht hebt over je eigen gezondheid. Ze draagt de fakkel die haar is aangereikt door enkele van de grootste mind-bodygenezers van onze tijd. Mensen als Bernie Siegel, Dean Ornish, Deepak Chopra, Candace Pert, Jon Kabat-Zinn en talloze andere pioniers voor haar. Lissa is simpel gezegd de belangrijkste stem van de volgende generatie medische pioniers en vernieuwers die harde feiten koppelen aan het hart. In de stille, kalme omgeving waar de wetenschap en het wonderbaarlijke elkaar ontmoeten, triomfeert Meer brein, minder medicijn. Het verband tussen lichaam en geest is al meer dan een decennium lang mijn belangrijkste onderwerp. Als een persoon die worstelt met een chronische ziekte heb ik naar antwoorden gezocht op enkele van de moeilijkste medische problemen en ik ben daarbij gestuit op zaken die mijn leven radicaal hebben veranderd. En Meer brein, minder medicijn versterkt op krachtige manier wat ik heb geleerd. Met al die opmerkelijke ontwikkelingen in technologie en wetenschap hebben we zoveel binnen handbereik, voordelen die onze voorouders nooit gehad hebben. En toch lijden we nog steeds aan allerlei angsten en stress. Velen van ons zijn volkomen doorgedraaid. We maken ons zorgen over onze financiën, onze relaties, over een onzekere toekomst. We voelen ons buitengesloten, bang en alleen. Deze en dergelijke gevoelens leiden tot tastbare fysieke veranderingen in ons lichaam. In tegenstelling tot wat we altijd dachten, zijn onze genen

9 12 Meer brein, minder medicijn geen vaststaand gegeven. De studie van de epigenetica toont aan dat onze genen in feite veranderlijk en flexibel zijn en zeer worden beïnvloed door onze omgeving. En hier het beste nieuws: dat jij een genetische aanleg hebt voor x, y of z, wil nog niet zeggen dat deze genen zich ook daadwerkelijk zullen manifesteren. Externe lifestylefactoren als voeding, milieu, lichaamsbeweging, positieve of negatieve gedachten en emoties beïnvloeden letterlijk je dna. Dus waar kampt je familie nu echt mee: hartkwalen en diabetes of hamburgers en frites? En hoe zit het met dankbaarheid en waardering tegenover bagatelliseren en beledigen? Verander je gedachten, verander je gedrag. Verander je gedrag, verander je biochemie. Zoals Lissa uitlegt, onze geest kan ons ziek maken maar ons ook beter maken. Onze gevoelens en overtuigingen hebben hun weerslag op elk van onze lichaamscellen. Het maakt uit hoe we tegenover onszelf staan. Of we al dan niet liefde voelen en tonen, beïnvloedt ons welzijn. Dat idee geeft me kracht. Het vervult me van hoop en met nieuwsgierigheid. Met gebruikmaking van de nieuwste wetenschappelijke bevindingen openbaart het aan ons een schat aan regeneratieve informatie, een ware apotheek, compleet met een innerlijke dokter die altijd precies weet wat er moet worden voorgeschreven. Gewapend met deze kennis kun je voor gezondheid kiezen. Denk je eens in hoe goed het zou voelen om echt de huid waar je in zit te aanbidden en te appreciëren. Om los te komen van de blokkades die je beperken en de unieke schoonheid te omhelzen die jou tot zo n vitaal onderdeel van het menselijk ras maakt. Sta hier even bij stil. Zie het voor je. Zie jezelf als gelukkig, compleet en op je gemak. Voel je waarde. Voel je kracht. Voel je genezende potentieel. Onze gedachten bevatten meer geneeskracht dan veel van de verbazingwekkende doorbraken van onze tijd, en in dit boek schept Lissa een nieuw model voor welzijn dat uitgaat van het versterken van deze kracht. Als je haar schitterende adviezen opvolgt, zul je je leven niet alleen veránderen, je zult het redden. Als je bent vergeten hoe bijzonder je bent, dan zal Meer

10 Voorwoord 13 brein, minder medicijn je dat weer duidelijk maken. Ik weet dat ik nog maar net begonnen ben met het krabbelen aan het oppervlak van de enorme wijsheid die in mijn wonderbaarlijke lichaam ligt opgeslagen. Ik wens je veel geluk op je reis naar gezondheid, spirituele rijkdom en duurzaam geluk. Kris Carr Auteur van The New York Times-bestsellers, overwinnaar van kanker en wellnessactivist.

11 Inleiding Geen enkele lichamelijke ziekte staat los van de ziel. Socrates Als ik je nu eens vertel dat zorgen voor je lichaam het mínst belangrijke is als het om je gezondheid gaat... dat als je echt vitaal wilt zijn, andere factoren belangrijker zijn? Wat als de sleutel tot een betere gezondheid niet alleen maar ligt in het eten van een voedzaam dieet, dagelijkse lichaamsbeweging, een gezond gewicht, acht uur slaap, je vitamines slikken, je hormonen in evenwicht houden of regelmatig bij de dokter langsgaan voor controle? Dat zijn ongetwijfeld allemaal belangrijke, zelfs cruciale factoren om je gezondheid te optimaliseren. Maar stel dat iets anders zelfs nog belangrijker is? Stel dat je de macht hebt je lichaam te genezen, alleen maar door te veranderen hoe je geest denkt en voelt? Ik weet dat dit radicaal klinkt, zeker van een arts. Maar geloof me, ik was net zo sceptisch toen ik voor het eerst in aanraking kwam met wetenschappelijk onderzoek dat suggereerde dat dit weleens waar zou kunnen zijn. Ik dacht natuurlijk ook dat de gezondheid van het menselijk lichaam niet simpel een feit was van jezelf gezond denken of ziek peinzen. Of toch wel? Een paar jaar geleden was ik, na twaalf jaar conventionele medische opleiding en acht jaar klinische praktijk, grondig geïndoctrineerd door de dogmatische principes van op bewijzen gestoelde geneeskunde, die ik aanbad als de Bijbel. Ik weigerde ook maar iets te geloven wat ik niet middels een statistisch verantwoorde, gecontroleerde klinische trial kon bewijzen.

12 Inleiding 15 Bovendien was ik opgevoed door mijn vader, een zeer conventionele arts die met alles wat met new age te maken had de draak stak. Ik was onverzoenlijk, bekrompen en cynisch als geen ander. De geneeskunde die ik had geleerd te beoefenen, ondersteunde niet de idee dat je jezelf beter kunt denken of jezelf ziek kunt maken door de macht van je gedachten en emoties. Zeker, mijn professoren diagnosticeerden sommige ziektes waar geen biochemische verklaring voor was als het zit tussen de oren, maar dergelijke patiënten werden direct en stilletjes doorverwezen naar psychiaters, met veel gerol van ogen en geschud van hoofden. Het is geen wonder dat de idee dat de geest de macht zou kunnen hebben het lichaam te genezen, nogal bedreigend kan zijn voor veel reguliere artsen. We zijn tenslotte zo n tien jaar bezig geweest om de vaardigheden te leren die verondersteld worden ons meesterschap te geven over het lichaam van andere mensen. Wij willen geloven dat de tijd, het geld en de energie die wij in onze opleiding hebben gestopt, niet verspild zijn. We voelen ons beroepsmatig en emotioneel aangetrokken tot de idee dat als er lichamelijk iets misgaat, je onze expertise moet zoeken. Wij mogen als arts graag geloven dat wij jouw lichaam beter kennen dan jijzelf. De hele medische wetenschap is gebaseerd op een dergelijke notie. De meeste mensen gaan ook graag mee in dit paradigma. Het alternatief dat je meer macht hebt om je eigen lichaam te genezen dan je ooit voor mogelijk had gehouden lobt de verantwoordelijkheid voor je gezondheid terug naar jouw speelhelft en veel mensen vinden dat wel erg veel verantwoordelijkheid. Het is veel makkelijker om je macht uit handen te geven en te hopen dat een slimmer, wijzer en ervarener persoon je kan repareren. Maar stel dat we ons daar nu eens volkomen in vergissen? Dat we, door te ontkennen dat het lichaam een natuurlijke aanleg heeft om zichzelf te genezen en de geest dit zelfgenezende systeem bestuurt, onszelf in wezen saboteren?

13 16 Meer brein, minder medicijn Wij als geneeskundigen komen onvermijdelijk zaken tegen die de wetenschap gewoonweg niet kan verklaren. Zelfs de starste artsen kennen patiënten die weer gezond worden terwijl dat rationeel gezien helemaal niet mogelijk zou zijn. Als we van dergelijke zaken getuige zijn, trekken we toch onbewust alles wat wij in de moderne geneeskunde koesteren, in twijfel. We gaan ons afvragen of er misschien toch iets mystieks speelt. Artsen kaarten deze mogelijkheid meestal niet aan in het bijzijn van patiënten, maar onderling wordt er wel over gefluisterd. Als je nieuwsgierig bent en ervoor openstaat zoals ik hoor je verhalen, verhalen die je verbijsteren. Je hoort mensen fluisteren over de vrouw wier kanker tijdens de bestraling tot niets verschrompelde. Pas later ontdekten de artsen dat het bestralingsapparaat kapot was. Ze had in werkelijkheid geen greintje bestraling gekregen, maar ze geloofde zelf van wel. En dat gold ook voor haar artsen. Ze praten over de vrouw die een hartaanval had gekregen, gevolgd door een bypassoperatie, en die vervolgens in shock raakte, wat leidde tot een volledig nierfalen waarvan men dacht dat dat haar fataal zou worden als er niets aan gedaan werd. Toen de artsen dialyse opperden, weigerde ze behandeling, want ze wilde niet nog meer verregaande ingrepen. Negen dagen lang maakten haar nieren geen urine aan, maar op de tiende dag begon ze te plassen. Twee weken later was ze, zonder behandeling, weer aan het werk en was haar nierfunctie beter dan vóór haar operatie. Dan is er de man die een hartaanval kreeg en een hartoperatie weigerde, waarna zijn ongeneeslijk geblokkeerde hartslagaders zich weer openden nadat hij zijn eetgewoontes had veranderd, was gaan trainen, aan yoga en dagelijkse meditatie was gaan doen en in groepstherapie ging. Een andere patiënt, die op de Intensive Care lag en wier organen het begaven door lymfeklierkanker in een vergevorderd stadium, had een bijna-doodervaring, werd één met pure, onvoorwaardelijke liefde en wist direct dat als ze verkoos om niet naar gene zijde over te gaan, haar kanker vrijwel onmiddellijk

14 Inleiding 17 zou verdwijnen. Nog geen maand later werd ze gecontroleerd en er bleek geen enkele aanwijzing voor kanker meer te vinden te zijn. Weer een andere vrouw brak haar nek. Nadat in het ziekenhuis met behulp van een röntgenfoto was vastgesteld dat ze haar nek op twee plaatsen gebroken had, koos ze in plaats van een medische behandeling voor een gebedsgenezer, dit tegen de nadrukkelijke bezwaren van haar arts in. Zonder ook maar enige medische behandeling was ze een maand later alweer aan het joggen. Een van de verhalen die de ronde doen, gaat over een medicijn voor chemotherapie genaamd epoh, waar enkele marginaal positieve resultaten mee werden behaald, terwijl één oncoloog er fantastische resultaten mee behaalde. Waarom? Het gerucht gaat dat hij de naam van het medicijn veranderde toen hij het er met zijn patiënten over had. In plaats van zijn patiënten te injecteren met epoh, injecteerde hij ze met hope. Omdat ik een populaire blog schrijf en een grote, betrokken schare opmerkelijke lezers van overal ter wereld trek, hoor ik dit soort zaken voortdurend. Toen ik deze schijnbaar ware verhalen begon te delen met mijn lezers, stroomden meer nauwelijks te geloven verhalen mijn mailbox in. Een vrouw met als bezocht de genezer John of God, en naderhand verklaarde haar neuroloog haar genezen. Een verlamde man maakte een pelgrimage naar het helende water van Lourdes en vertrok lopend. Een vrouw met eierstokkanker in een vergevorderd stadium wist gewoon dat ze niet ging sterven en dankzij de steun van de mensen die echt van haar houden, leeft ze nu, tien jaar later, nog steeds. Een man met verstopte kransslagaders kreeg na een hartaanval te horen dat hij zonder hartoperatie binnen een jaar zou sterven. Nadat hij een operatie geweigerd had, leefde hij nog twintig jaar en hij stierf niet door een hartkwaal toen hij tweeënnegentig was. Toen ik deze verhalen hoorde, kon ik de knagende stem in mijn binnenste niet negeren. Deze mensen konden toch onmogelijk allemaal leugenaars zijn? Maar als ze niet logen, lag

15 18 Meer brein, minder medicijn de enige verklaring in iets wat búíten datgene lag wat ik in de reguliere geneeskunde geleerd had. Het zette me aan het denken. We weten dat spontane, onverklaarbare remissies soms voorkomen. Elke arts kent er wel voorbeelden van. We halen echter onze schouders op en gaan door met waar we mee bezig zijn, vaak vergezeld van een dof, verontrustend gevoel van ontevredenheid omdat we de remissie niet logisch kunnen verklaren. Maar ergens in mijn achterhoofd heb ik me altijd afgevraagd of het niet mogelijk is dat we enige controle kunnen uitoefenen op dit proces. Als bij één persoon het onmogelijke gebeurt, kunnen we dan niet iets leren van wat die persoon deed? Zijn er overeenkomsten tussen de patiënten die dat geluk treft? Zijn er manieren om de kans op spontane remissie te optimaliseren, met name als de reguliere medische gereedschapskist geen effectieve behandeling levert? En wat zouden artsen kunnen doen als ze al iets kunnen doen om dit proces te vergemakkelijken? Ik begon me af te vragen of ik misschien, door niet op zijn minst de mogelijkheid open te houden dat patiënten misschien enige controle hebben over hun eigen genezing, een onverantwoordelijke arts was en de eed van Hippocrates geweld aandeed. Een goede arts moest toch zeker bereid zijn voor alles open te staan ten dienste van de patiënten die aan zijn of haar zorg waren toevertrouwd? Maar de inspirerende verhalen die onder artsen de ronde deden of die op het internet rondzweefden, waren gewoon niet voldoende om me te overtuigen. Ik was opgeleid tot wetenschapper, was cynisch van aard en wilde daarom keiharde bewijzen, maar toen ik daarnaar begon te informeren, kwam ik van een koude kermis thuis. Ik deed mijn best om de geruchten te onderzoeken. Ik vroeg aan de mensen die me hun verhalen vertelden, ze te bewijzen. Konden ze me foto s van microscoopbeelden tonen? Konden ze me in contact brengen met de technicus die verantwoordelijk was voor de bestralingsapparatuur? Mocht ik hun medische dossiers inzien?

16 Inleiding 19 Het leverde voornamelijk teleurstellingen op. Als ik naar medische dossiers of vervolgonderzoeken vroeg, verontschuldigden de meeste mensen zich. Het is al zo lang geleden. Er is beslist een onderzoek geweest, maar ik weet niet door wie. Mijn arts is met pensioen, dus ik kan u niet met hem in contact brengen. Ze hebben mijn medisch dossier vernietigd. Zelfs de gevallen van zelfgenezing die ik me vaag herinnerde uit het begin van mijn artsenpraktijk, waren onbereikbaar. Ik had er geen notities van bijgehouden. Ik kon me geen namen herinneren. Ik wist niet hoe ik met deze mensen in contact kon komen. Ik bleef maar tegen muren op lopen. Maar toch, hoe meer vragen ik online stelde, hoe meer verhalen mijn kant op kwamen. Toen ik ook mijn nieuwsgierigheid uitte tegenover mijn vakgenoten, vertelde iedere arts die ik ernaar vroeg me onthutsende verhalen over onverklaarbare, spontane genezingen, over patiënten die genazen van ongeneeslijke ziektes en die de mensen die hen als terminaal hadden bestempeld tot dwazen maakten. Maar ook zij hadden geen bewijzen. Ik was inmiddels zo geïntrigeerd geraakt dat het aan een obsessie grensde. Mijn nieuwsgierigheid zette me ertoe aan nog dieper te graven. Na honderden s en tientallen gesprekken kwam ik tot de overtuiging dat er echt iets gebeurde bij die patiënten wier verhalen de ronde deden op het internet en in metafysische boeken. Hoewel het verleidelijk is de vaak belachelijk klinkende verhalen van patiënten die beweren zichzelf te hebben genezen naar de prullenbak te verwijzen, kun je er toch niet omheen. Hoe meer je luistert, hoe meer je je gaat afvragen waar het lichaam zoal toe in staat is. Als je artsen spreekt zonder dat hun vaak kritische en afwijzende collega s in de buurt zijn, zullen de meesten toegeven dat ze diep vanbinnen geloven dat als het op het genezingsproces aankomt, er enige uitwisseling tussen het mystieke en het fysiologische in het spel is en dat het gemeenschappelijke aspect dat beide met elkaar verbindt dat prachtige en machtige brein is. Maar weinigen durven dat hardop te zeggen, uit angst voor kwakzalver te worden uitgemaakt.

17 20 Meer brein, minder medicijn De koppeling tussen lichaam en geest wordt al tientallen jaren bepleit door medische pioniers. Toch zijn ze er niet in geslaagd dit in de reguliere geneeskunde in te voeren. Als jonge arts kreeg ik mijn medische bevoegdheid lang nadat gerenommeerde medici als Bernie Siegel, Christiane Northrup, Larry Dossey, Rachel Naomi Remen en Deepak Chopra ons bewust hadden gemaakt van deze koppeling tussen lichaam en geest en je zou denken dat hun ideeën onderdeel zouden zijn van mijn medische opleiding. Maar nog lang nadat ik mijn opleiding had voltooid, was ik grotendeels onbekend met hun werk. Pas toen ik aan mijn eigen onderzoek begon, las ik hun boeken. En toen ik dat eindelijk deed, werd ik kwaad. Hoe kon het dat ik niets af wist van deze ruimdenkende, openhartige artsen? En waarom waren hun boeken geen verplichte literatuur voor medische studenten en eerstejaars arts-assistenten? Hoe meer ik erover leerde, hoe kwader ik werd en die passie sloeg om in een missie die leidde tot diverse jaren van onderzoek en publicaties. Ik begon alle boeken over dit onderwerp te lezen. Ik begon ook te bloggen, te twitteren en op Facebook te posten over wat ik leerde, en dat leidde tot een nog grotere stroom aan verhalen van mensen die hadden ervaren wat alleen maar kan worden omschreven als medische wonderen. Ik raakte er steeds meer door geboeid. De bewijzen stapelden zich op. Maar niets van wat ik hoorde, gold als wetenschap. Ik hunkerde naar wetenschappelijk bewijs dat het niet alleen maar onzin was. Dus ik ging verder met mijn onderzoek, dwong mijn geest om open te blijven staan terwijl ik steeds meer leerde over hoe de geest het lichaam kon beïnvloeden. Een deel van mij stond open voor dat lichaam-geestidee. Ik voelde intuïtief dat er iets in zat. Maar een ander deel van mij verzette zich er heftig tegen. Geloven in wat ik nu leerde, zou betekenen dat ik veel los moest laten van wat me tot nu toe was onderwezen, zowel door mijn heel traditionele arts/vader als door de docenten op de universiteit.

18 Inleiding 21 Een van de eerste boeken die ik bestudeerde, The Cure With in van Harvard-professor Anne Harrington, het boek over de geschiedenis van de holistische geneeskunde, liet me achter met een duizeligmakend en verontrustend gevoel. In het boek refereert ze aan het lichaam geestfenomeen als lichamen die zich slecht gedragen, waarmee ze bedoelt dat lichamen soms niet reageren zoals ze zouden moeten en dat de enige manier waarop we dergelijke mysteries kunnen verklaren is door de kracht van de geest. 1 Als voorbeelden van zich slecht gedragende lichamen vertelt Harrington verhalen over kinderen in tehuizen wier materiële behoeften volledig werden bevredigd, maar die toch in hun lichamelijke en geestelijke ontwikkeling achterbleven omdat ze niet voldoende liefde kregen. Ze komt ook met tweehonderd gevallen van blindheid bij een groep Cambodjaanse vrouwen die door de Rode Khmer werden gedwongen getuige te zijn van het martelen en afslachten van hun geliefden. Hoewel medisch onderzoek geen enkel probleem met hun ogen aantoonde, beweerden deze vrouwen te hebben gehuild tot ze niet meer konden zien. 2 Er was duidelijk iets aan de hand. Mijn onderbuikgevoel dreef me tot diepgaander onderzoek en ik raakte daardoor zó gefascineerd dat ik wilde begrijpen hoe dit soort dingen kan gebeuren. Wat voor bewijs hadden we dat de macht van de geest het lichaam kan transformeren? Welke fysiologische krachten zouden dergelijke voorvallen kunnen verklaren? En wat zouden we kunnen doen om deze helende kracht aan te wenden? Als ik deze vragen zou kunnen beantwoorden, zou ik misschien niet alleen de ongelooflijke verhalen kunnen verklaren die mensen me vertelden, maar ook het doel van mijn eigen leven en mijn rol als genezer. Toen ik bezig was met het onderzoek naar het verband tussen lichaam en geest, was mijn plek in de wereld van de geneeskunde me niet helemaal duidelijk. Na twintig jaar geneeskunde was ik gedesillusioneerd geraakt door onze gebrekkige

19 22 Meer brein, minder medicijn gezondheidszorg, die me noodzaakte veertig patiënten per dag af te handelen, vaak met niet meer dan zevenenhalve minuut per persoon, zodat ik nauwelijks tijd had om echt met ze te praten, laat staan een band op te bouwen. Ik besloot bijna mijn beroep eraan te geven toen een patiënt die ik al heel lang kende me vertelde dat ze van plan was geweest me een gevoelig gezondheidsprobleem voor te leggen dat ze tot dan toe voor me verborgen had gehouden. Ze repeteerde dagenlang hoe ze het me zou vertellen, met steun van haar echtgenoot. Maar toen het moment kwam om me te vertellen wat ze op haar hart had, hield ik mijn hand kennelijk constant op de deurknop. Ze vertelde me dat mijn haar in de war zat en dat ik een smoezelige doktersjas aanhad. Ze vermoedde dat ik de hele nacht bezig was geweest met het halen van baby s en dat zal waarschijnlijk ook het geval zijn geweest. Hoewel ze wist dat ik vermoedelijk moe was, bleef ze bidden dat ik haar bij de arm zou pakken, naast haar zou gaan zitten en voldoende genegenheid en verbondenheid zou tonen zodat ze zich veilig zou voelen om over haar zorgen te praten. Maar ze zei dat ik totaal niet geïnteresseerd overkwam. Ik was een robot die het te druk had om de deurknop los te laten. Ik las de brief met dichtgeknepen keel en besefte dat dit soort geneeskunde niet was waarom ik medicijnen was gaan studeren. Ik had me tot de studie aangetrokken gevoeld zoals anderen zich tot het priesterschap geroepen voelen. Ik wilde genezen en niet als een machine mensen onderzoeken en recepten uitschrijven. Wat me aantrok in de geneeskunde, was het verlangen om harten te raken, handen vast te houden, troost te bieden ondanks het lijden, indien mogelijk herstel te bewerkstelligen, en de eenzaamheid en de wanhoop te verlichten als herstel niet mogelijk was. Als ik dat verloor, zou ik alles verliezen. Elke dag dat ik dokter was, knaagde dat aan mijn integriteit. Ik wist welke geneeskunde mijn ziel wilde beoefenen, maar toch kon ik niet de band tussen arts en patiënt bewerkstelligen waar ik naar hongerde. Ik voelde me ook het slachtoffer van de gebureau-

20 Inleiding 23 cratiseerde gezondheidszorg, de farmaceutische industrie, de letselschadeadvocaten, politici en andere factoren die dreigden de kloof tussen mij en mijn patiënten te vergroten. Ik voelde me een oplichter, een verrader, een goedkope plastic versie van de arts waar ik van droomde toen ik nog een idealistische geneeskundestudent was. Maar wat waren mijn alternatieven? Ik was de enige broodwinner in mijn gezin, verantwoordelijk voor het aflossen van mijn studieschuld, de studiekosten van mijn echtgenoot, de hypotheek en het schoolgeld voor mijn pasgeboren dochter. Ontslag nemen was geen optie. Toen stierf mijn hond, mijn gezonde jongere broer kreeg een zware leveraandoening als gevolg van een veelgebruikt antibioticum en mijn geliefde vader overleed aan een hersentumor en dat allemaal in twee weken. Het was de laatste druppel. Zonder back-up of vangnet zei ik de geneeskunde vaarwel, met het plan er nooit meer naar terug te keren. Ik verkocht het huis, verzilverde mijn pensioengeld, deed dat hele artsengedoe af als één grote vergissing en nam me voor alleen nog maar kunstenaar en schrijver te zijn. Tegen die tijd was ik kwijtgeraakt waarom ik eigenlijk op deze aarde was. Ik bracht een paar jaar door met bloggen, boeken schrijven en kunst maken, maar het voelde allemaal niet zo urgent aan als de roeping die me naar de studie medicijnen had geleid. Ergens vanbinnen wilde ik nog steeds dienstbaar zijn. Schilderen en schrijven voelden te eenzaam, te egoïstisch zelfs, alsof ik zwolg in creatieve uitingen die ik heerlijk vond, maar dat wel ten koste van mijn roeping. Maandenlang sliep ik nauwelijks en als dat wel het geval was, droomde ik dat ik zieke mensen hielp, aan hun bed zat, naar hun verhalen luisterde zonder steeds op mijn horloge te kijken en mijn hand op de deurknop te houden. Ik werd dan in tranen wakker, alsof ik een deel van mijn ziel betreurde. In 2009 begon ik te bloggen over wat ik miste in de geneeskunde, wat ik er prachtig aan vond, wat me er oorspronkelijk

21 24 Meer brein, minder medicijn toe aangetrokken had. Ik schreef dat ik geneeskunde zie als een spirituele bezigheid, dat je de geneeskunde moet beoefenen zoals je yoga en meditatie beoefent, als iets wat je nooit volledig zult beheersen. Ik schreef over hoe de relatie tussen arts en patiënt, indien benaderd met het ontzag dat die verdient, heilig is en hoezeer ik ernaar verlangde dat weer terug te vinden. Ik schreef hoezeer de geneeskunde me had teleurgesteld en hoe ik op mijn beurt onbedoeld anderen had gekwetst. Patiënten en genezers van allerlei pluimage begonnen me e mails te sturen, vertelden me verhalen, postten commentaren op mijn blog en er begon iets in me te gloeien, iets wat aanvoelde als een mogelijkheid om toch weer van dienst te kunnen zijn. De mensen die ik aantrok, begonnen míj te genezen. Rond deze tijd begonnen ook de opmerkelijke verhalen van mensen die zichzelf genazen van ongeneeslijke en terminale ziektes van over de hele wereld binnen te sijpelen. Ondanks mijn aanvankelijke weerstand om terug te worden gezogen in de wereld van de geneeskunde, merkte ik dat ik me aangetrokken voelde tot de discussies die zich op mijn blog ontsponnen. Ik was niet op zoek naar een weg terug naar de geneeskunde. De eerste paar jaar dat signalen uit het universum me weer wezen op mijn roeping als genezer, schudde ik mijn hoofd en ik keek koppig de andere kant op. Maar een roeping is iets raars. Je kiest je roeping niet zelf, ze kiest jou. En hoewel je wel je baan kunt opzeggen, geldt dat niet voor je roeping. De ene serendipiteit na de andere leidde me langs een onbedoeld, onbekend pad, alsof vogels kruimels dropten, en ze bereidden een weg naar mijn heilige graal. Boeken vielen van de planken. Artsen verschenen op mijn pad met boodschappen voor me. Mensen uit mijn onlinegemeenschap stuurden me artikelen. Tijdens wandelingen doken ongevraagde visioenen als films in mijn hoofd op. Ik kreeg dromen. Leermeesters belden. Ik begon te ontwaken uit de diepe verdoving die mijn medische opleiding en mijn jaren als arts hadden veroorzaakt en

Spelend leren, leren spelen

Spelend leren, leren spelen Spelend leren, leren spelen een werkboek voor kinderen en ouders Rudy Reenders, Wil Spijker & Nathalie van der Vlugt Spelend leren, een werkboek voor kinderen en ouders leren spelen Rudy Reenders, Wil

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Communiceren met ziel en zakelijkheid Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Copyright: Uitgeverij Boom Nelissen, Amsterdam & Silvia Blankestijn, 2012 Omslag: Bart van den Tooren, Bureau

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Online

Ik en de maatschappij. Online Ik en de maatschappij Online Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Mieke Lens Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie: Daphne Ariaens Titel:

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

HEEL JE LICHAAM LOUISE L.HAY. Eerste hulp bij symptomen UITGEVERIJ DE ZAAK

HEEL JE LICHAAM LOUISE L.HAY. Eerste hulp bij symptomen UITGEVERIJ DE ZAAK HEEL JE LICHAAM HEEL JE LICHAAM Eerste hulp bij symptomen LOUISE L.HAY UITGEVERIJ DE ZAAK Oorspronkelijke titel: Heal Your Body Copyright 1982 Louise L. Hay Uitgegeven door Hay House, Inc., P.O. Box 5100

Nadere informatie

Intuïtie in de geneeskunde

Intuïtie in de geneeskunde Intuïtie in de geneeskunde 1 De Tijdstroom uitgeverij, 2011. De auteursrechten der afzonderlijke bijdragen berusten bij de auteurs. Omslagontwerp: Cees Brake bno, Enschede. De Tijdstroom uitgeverij BV,

Nadere informatie

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.]

[IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] 2011 Life Coach Désirée Snelling Berg Desirée [IN 3 STAPPEN JE EX TERUG.] Leer de technieken om met behulp van je onderbewuste en het universum je ex weer terug te krijgen. Inleiding Het is geen geheim

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 8-12 jarigen Lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Ilja Witte en Judith Maarsen Mei 2007Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling HET BOEK

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

DE SUPERRELATIE. David de Kock en Arjan Vergeer

DE SUPERRELATIE. David de Kock en Arjan Vergeer DE SUPERRELATIE David de Kock en Arjan Vergeer Spectrum maakt deel uit van Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv Postbus 97 3990 DB Houten Eerste druk 2013 Omslagontwerp: Lisanne Creutzburg/Sanneke Prins,

Nadere informatie

NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5

NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5 NEDERLANDS Spreken en gesprekken voor 1F Deel 4 van 5 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot

Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot Evelien Bos-de Greef en Ruben Vlot Uitgeverij Jes! Zoetermeer Bij de productie van dit boek is gebruikgemaakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship Council (FSC ) draagt. Bij dit papier is het

Nadere informatie

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander.

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. HHKalender DEF_2 ct.indd 1 Romantiek in een liefdesbrief 01-06-15 21:37 ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf een liefdesbrief aan je geliefde. Verwerk

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Module 3. Aanleren. Tekstboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar.

Module 3. Aanleren. Tekstboek een nieuwe geest in 28 dagen Doe het zelf mindset transformatie voor de moedige mens _ en wereldverbeteraar. Module 3. Aanleren. Dag 18. Je nieuwe geest neurologisch. Zoals je gisteren al las gaan we de komende 11 dagen de energie van je nieuwe geest opbouwen. Gisteren ben je hiermee begonnen door de emotionele

Nadere informatie

Dokters voor de rechter

Dokters voor de rechter Dokters voor de rechter Tien jaar tuchtuitspraken in Medisch Contact Paul Rijksen Reed Business, Amsterdam Medisch Contact, Utrecht Inleiding.indd 1 Reed Business, Amsterdam 2011 Medisch Contact, Utrecht

Nadere informatie

Begeleide interne stage

Begeleide interne stage Ik, leren en werken Begeleide interne stage Deel 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian van der Meijs Inhoudelijke redactie: Titel: Ik, leren

Nadere informatie

Omgaan met ziekelijke jaloezie

Omgaan met ziekelijke jaloezie Omgaan met ziekelijke jaloezie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID...

IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... IK HOUD VAN MIJ!! LIEFDE EN HOOGGEVOELIGHEID... Geplaatst op 28 juni, 2015 in het YOGI YOGA blad editie juli + augustus 2015 Lieve schat, je bent zo'n mooie, lieve en grappige vrouw, zelfs met je nukken

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

Met sorry maak je dit niet ongedaan

Met sorry maak je dit niet ongedaan Met sorry maak je dit niet ongedaan Ervaringen en adviezen van als kind mishandelde vrouwen Fiet van Beek Met sorry maak je dit niet ongedaan werd geschreven in opdracht van Stichting Alexander en financieel

Nadere informatie

glijden. Ik zie ze zachtjes wegstromen, oplossen en verdwijnen, om nooit meer terug te keren.

glijden. Ik zie ze zachtjes wegstromen, oplossen en verdwijnen, om nooit meer terug te keren. INLEIDING Welkom in de affirmatiewereld. Je hebt ervoor gekozen om gebruik te gaan maken van het gereedschap dat in dit boek beschreven wordt en je hebt daarmee de bewuste beslissing genomen om je leven

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Ouderschap in Ontwikkeling

Ouderschap in Ontwikkeling Ouderschap in Ontwikkeling Ouderschap in Ontwikkeling. De kracht van alledaags ouderschap. Carolien Gravesteijn Ouderschap in Ontwikkeling. De kracht van alledaags ouderschap. Carolien Gravesteijn Ouderschap

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Leugen en waarheid Gedachten over de film Een man heeft in zijn leven allen maar minachting en afwijzing meegemaakt. Hij is zo anders als al de mensen om hem heen.

Nadere informatie

Wonderen, Werk & Geld

Wonderen, Werk & Geld Wonderen, Werk & Geld Marianne WilliaMson UitGeverij de Zaak oorspronkelijke titel: the law of divine Compensation, On Work, Money and Miracles Copyright 2012 Marianne Williamson Published by arrangement

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Competent talent in de praktijk

Competent talent in de praktijk Competent talent in de praktijk Competent talent in DE PRAKTIJK CURSISTENBOEK Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten Competent talent in de praktijk Cursistenboek Talent ontdekken, ontwikkelen & inzetten

Nadere informatie

Golf van de Rode Maan

Golf van de Rode Maan Golf van de Rode Maan Data waarin de golf van de Rode Maan valt: 11-2 t/m 23-2-2015 *29-10 t/m 10-11-2015 *16-7 t/m 28-7-2016 *2-4 t/m 14-4- 17 18-12 t/m 30-12 -2017 * 4-9- t/m 16-9-2018 * 22-5 t/m 3-6-2019

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ SAMEN TIJD VOOR ELKAAR Willem en Marian de Vink Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Romantiek in een liefdesbrief ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het gaat om aanraken vandaag. Aanrakingen die mensen beter maken. Heilzame, helende aanrakingen.

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het gaat om aanraken vandaag. Aanrakingen die mensen beter maken. Heilzame, helende aanrakingen. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het gaat om aanraken vandaag. Aanrakingen die mensen beter maken. Heilzame, helende aanrakingen. De verhalen van vandaag uit het evangelie van Marcus

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet.

LES 6. Nu zie je Hem wel, nu zie je Hem niet. LES Nu zie je Hem wel, Sabbat Doe Lees Lukas 4. 40 nu zie je Hem niet. Heb je weleens een moment gehad dat je het gevoel had dat God heel dicht bij je was? Misschien door een liedje, een bijbelvers, een

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER

Bijbel voor Kinderen. presenteert JACOB DE BEDRIEGER Bijbel voor Kinderen presenteert JACOB DE BEDRIEGER Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Wees wijs met licht. Leo Cheizoo. We begrijpen waarom kinderen bang zijn voor het donker, maar waarom zijn mensen bang voor het Licht?

Wees wijs met licht. Leo Cheizoo. We begrijpen waarom kinderen bang zijn voor het donker, maar waarom zijn mensen bang voor het Licht? Wees wijs met licht Leo Cheizoo We begrijpen waarom kinderen bang zijn voor het donker, maar waarom zijn mensen bang voor het Licht? Plato ISBN: 90-76564-63-9 NUR-code: 720 NUR-omschrijving: Esoterie algemeen

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4

Uitprobeerpakket. Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Uitprobeerpakket Toetsboek 8 groep 8 blok 4 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17 Fragment uit Colin Tipping Radicaal Vergeven (opmaak is anders dan in het boek zelf) Inhoud Voorwoord bij de Nederlandse uitgave 7 Woord vooraf 9 Inleiding 11 Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen 5. Overtuigingen Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen Een overtuiging is een gedachte die je hebt aangenomen als waarheid doordat ie herhaaldelijk is bevestigd. Het is niet meer

Nadere informatie

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie.

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Nederlands in beeld Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Vervolgmogelijkheid: Basiscursus 1 ISBN 9789461057228 www.nt2.nl

Nadere informatie

ISBN: 978-94-92020-01-7 NUR: 720 2014 Huub Klinkenberg Vormgeving: Think next level, TNLGRP.nl. Uitgeverij Nieuwe Druk www.nieuwedruk.

ISBN: 978-94-92020-01-7 NUR: 720 2014 Huub Klinkenberg Vormgeving: Think next level, TNLGRP.nl. Uitgeverij Nieuwe Druk www.nieuwedruk. ISBN: 978-94-92020-01-7 NUR: 720 2014 Huub Klinkenberg Vormgeving: Think next level, TNLGRP.nl Uitgeverij Nieuwe Druk www.nieuwedruk.nl Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Onderhandelen in 90 minuten. Silvia Blankestijn

Onderhandelen in 90 minuten. Silvia Blankestijn Onderhandelen in 90 minuten Silvia Blankestijn Copyright: Uitgeverij Boom Nelissen en Silvia Blankestijn, 2012 Omslag: Het Noorden Communiceert, Loon Binnenwerk: The DocWorkers, Almere Redactie: Richard

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Frank en Gundi Gaschler Ik wil begrijpen wat je echt nodig hebt

Frank en Gundi Gaschler Ik wil begrijpen wat je echt nodig hebt Frank en Gundi Gaschler Ik wil begrijpen wat je echt nodig hebt Frank en Gundi Gaschler Ik wil begrijpen wat je echt nodig hebt Geweldloze Communicatie met kinderen. Het project Giraffendroom Met een

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

www.annamarievanderkwast.nl 2015 A.M.I. Van der Kwast

www.annamarievanderkwast.nl 2015 A.M.I. Van der Kwast www.annamarievanderkwast.nl 2015 A.M.I. Van der Kwast Inhoudsopgave 1. Intro: succesvol met heel je hart 5 2. Weg van gezondheid, vervulling en vreugde 7 2.1 Kracht van intentie 7 2.2 Leren en helen door

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Kingdom Faith Cursus KF02 ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Colin Urquhart ----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

MODULE #7 CORE PURPOSE

MODULE #7 CORE PURPOSE MODULE #7 CORE PURPOSE Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je de

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH - 31 augustus 2014 Mattheus 17: 14-20

Ontmoetingskerk - Laren NH - 31 augustus 2014 Mattheus 17: 14-20 Ontmoetingskerk - Laren NH - 31 augustus 2014 Mattheus 17: 14-20 In de naam van Jezus, spreken wij tot deze situatie. Deze woorden van de medici, hebben zij vanuit hun beste kunnen gesproken, Vader, Heer,

Nadere informatie

Mindfulness. De aandachtsvolle therapeut. Monique Hulsbergen

Mindfulness. De aandachtsvolle therapeut. Monique Hulsbergen Mindfulness De aandachtsvolle therapeut Monique Hulsbergen 2009 M.L. Hulsbergen p/a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit

Nadere informatie

Eric Schneider LEZINGEN TER BEWUSTWORDING. Denken en intuïtie

Eric Schneider LEZINGEN TER BEWUSTWORDING. Denken en intuïtie Denken en intuïtie Eric Schneider LEZINGEN TER BEWUSTWORDING Denken en intuïtie Den Haag, 2015 Eerste druk, november 2015 Vormgeving: Ron Goos Omslagontwerp: Ron Goos Eindredactie: Frank Janse Copyright

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 9

Inhoud. Inleiding... 9 Inhoud Inleiding.............................................................. 9 Hoofdstuk 1: Mindfulness introduceren................................. 15 Mindfulness ontdekken.......................................15

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 Inhoud Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 1 Emotionele verantwoordelijkheid 11 2 Gevoelens analyseren 15 3 Adequate en inadequate gevoelens onderscheiden 19 4 Gevoelens veranderen 24 5 Gedachten

Nadere informatie

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn HOTEL HALLO Werkboek Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn, Amsterdam 2014, Uitgeverij Boom, Amsterdam, Kim Koelewijn Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde

Nadere informatie

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Voorwoord In 2009 heb ik voor een Amerikaanse blog site een serie artikelen geschreven die ik in dit boek vertaald en gebundeld heb. Nadat ik de serie

Nadere informatie

WAAR WIL IK VANDAAG MIJN BED VOOR UITKOMEN? Succesvolle omslagmomenten in coaching. Cobi Brouwer

WAAR WIL IK VANDAAG MIJN BED VOOR UITKOMEN? Succesvolle omslagmomenten in coaching. Cobi Brouwer WAAR WIL IK VANDAAG MIJN BED VOOR UITKOMEN? Succesvolle omslagmomenten in coaching Cobi Brouwer Copyright: Uitgeverij boom/nelissen & Cobi Brouwer, 2011 Omslag: Marry van Baar Omslagfoto: Lex Olthof, Heeten

Nadere informatie

Hoe het verloren schaap werd gevonden

Hoe het verloren schaap werd gevonden Hoe het verloren schaap werd gevonden Evangelie-nieuws voor eeuwige redding Hoe het verloren schaap werd gevonden Een waar voorval in het leven van J.N. Darby Vele jaren geleden werd hem gevraagd een

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Het Woord van God

Kingdom Faith Cursus. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Het Woord van God Kingdom Faith Cursus KF03 ------------------------------------------------------------------------------------------------ Het Woord van God Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten

Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten Om mee te beginnen: boekfragment en opdrachten Bron: http://ninabrackman.blogspot.nl/p/de-alchemist-paulo-coelho.html Dit is een deel van een blog over De Alchemist van Paulo Coelho door Nina Brackman.

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid

Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid Leerboek verpleegkunde maatschappij en gezondheid Verpleegkundig redeneren en CanMEDS-rollen in de eerste lijn Henk Rosendal Reed Business Education, Amsterdam Reed Business, Amsterdam 2015 Omslagontwerp

Nadere informatie

7 TIPS VOOR EEN BETER LEVEN

7 TIPS VOOR EEN BETER LEVEN 7 TIPS VOOR EEN BETER LEVEN Met deze tips wil ik je kennis laten maken met mijn werk en een heel bijzondere dienst die ik aanbied, namelijk: De Helende Reis De Helende Reis is een uiterst krachtige manier

Nadere informatie

Spectrum Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen

Spectrum Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Spectrum Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv, Houten Antwerpen Book_SDEC.indb 5 13-09-11 10:04 Spectrum maakt deel uit van Uitgeverij Unieboek Het Spectrum bv Postbus 97 3990 DB Houten Eerste druk 2011

Nadere informatie

De eerste liefde van God

De eerste liefde van God De eerste liefde van God Trouwpreek over 1 Johannes 3:16 (ds. Jos Douma) gehouden in de trouwdienst van Jeroen en Marjoke Wij hebben Gods liefde, die in ons is, leren kennen en vertrouwen daarop. God is

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest

God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus: Zijn opstanding De Heilige Geest Basiscursus Christelijk geloof Module 1 Les 1: Les 2: Les 3: Les 4: Les 5: Les 6: Les 7: Les 8: God bestaat en Hij is belangrijk We hebben God nodig in ons leven Jezus: Zijn leven Jezus: Zijn dood Jezus:

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 4 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie