Marijke Hopman-Rock Hoogleraar lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen Vrije Universiteit Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Marijke Hopman-Rock Hoogleraar lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen Vrije Universiteit Amsterdam"

Transcriptie

1 Marijke Hopman-Rock Hoogleraar lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen Vrije Universiteit Amsterdam Het kostte haar ruim twintig jaar om de gezondheidszorg te overtuigen van de waarden van het bewegen voor ouderen. Nog altijd is ze niet tevreden over de resultaten. Medici zien immobiliseren vaak als de veiligste weg. Daar is nog een wereld te winnen. Zelf is Marijke Hopman-Rock (1951) inmiddels vooral bezig met de vraag welke bewuste en onbewuste motieven de oudere heeft om in beweging te komen. In 2008 werd ze benoemd tot bijzonder hoogleraar Lichamelijke activiteit en gezondheid bij ouderen aan de Vrije Universiteit (VU) van Amsterdam (afdeling sociale geneeskunde). Daarnaast is ze werkzaam als programmamanager Bewegen en Gezondheid bij TNO Kwaliteit van Leven. Op sportgebied is ze een fervent hardloopster, zit ze graag op de mountainbike en staat ze s winters op de lange latten. 115

2 Hoe is het vakgebied waarbinnen u werkzaam bent te omschrijven? Dat gebied is vrij breed, maar samen te vatten met de vraag: hoe krijg ik mensen aan het bewegen? Daarbij kijken we naar de mensen zelf, naar de adviezen die ze krijgen vanuit onder meer de gezondheidszorg, maar ook naar het beleid en naar de inrichting van hun omgeving. Hoe kun je al die elementen beïnvloeden: daar denk ik over na. Hoe is dit gebied als onderwerp voor wetenschappelijk onderzoek ontstaan en hoe heeft het zich in de afgelopen jaren ontwikkeld binnen uw universiteit? Eind jaren tachtig werd de samenleving zich bewust van de gevolgen van de vergrijzing en de toenemende vraag naar gezondheidszorg. Ik kwam in die tijd bij TNO werken en kreeg de kans om me te verdiepen in de gerontologie en om naar mogelijkheden te zoeken om gezondheidsklachten te voorkomen. Hopman noemt Vitality and Aging, het boek van de artsen James Fries en Lawrence Crapo uit 1981 internationaal gezien baanbrekend. Deze auteurs legden veel nadruk op een gezonde leefstijl om de kwaliteit van leven op oudere leeftijd te verbeteren. Het ging hen om voeding en bewegen. Eind jaren tachtig kwam er vervolgens na een internationale conferentie in Toronto een standaardwerk op het gebied van gezondheid en bewegen van Claude Bouchard. Er zijn steeds updates verschenen, maar je mag stellen dat sinds die tijd het bewijs van het preventieve effect van bewegen op gezondheid wel is aangetoond, zegt ze. Er is bovendien steeds meer onderzoek gekomen dat dit heeft bevestigd. Een belangrijke verandering in het denken over dit thema is, dat bewegen niet langer synoniem is voor sport. Het gaat, zoals tegenwoordig ook blijkt uit bijvoorbeeld de Nederlandse Norm Gezond Bewegen, om lichamelijke activiteiten. Wat is de aard en omvang van uw aanstelling en hoe is uw onderzoeksgroep samengesteld? Het hoogleraarschap van Hopman aan de VU, betreft een aanstelling voor één dag per week, waarin ze samen met zes copromotoren onder meer vier promovendi begeleidt. Ze is werkzaam binnen de onderzoeksgroep waarover later meer. De groep medewerkers daar, waarvan ze een van de managers is, bestaat uit ruim veertig mensen. En de groep die werkt op het onderwerp Bewegen en gezondheid bij TNO Kwaliteit van Leven, waar ze momenteel programmamanager is, telt zo n 45 mensen. Het onderzoekswerk van TNO wordt voor ongeveer dertig procent gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, waarbij de besteding plaatsvindt in overleg met Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ongeveer zeventig procent komt uit opdrachten, bijvoorbeeld uit 116 Sport en haar professoren - Sportwetenschap in ontwikkeling

3 Bewegen en sporten Bewegen werd einde jaren tachtig vaak nog als synoniem gezien van sporten en trainen. De eerste normen op het gebied van bewegen die door het American College of Sports Medicine (ACSM) werden ondersteund gingen dan ook vooral over intensief bewegen, liefst enkele malen per week. Het duurde tot diep in de jaren negentig dat men beweegnormen formuleerde gebaseerd op matig intensieve manieren van bewegen, zoals bijvoorbeeld wandelen en fietsen. Dit werd gedaan op grond van sterk epidemiologisch bewijs voor het gezondheidseffect van bewegen ook matig intensief op het ontstaan van hart- en vaatziekten, diabetes en osteoporose. Uit: oratie Hopman-Rock: In beweging blijven! Bewegen is preventie en zorg voor ouderen, het beroepsveld van fysiotherapeuten, koepels in de zorg en het bedrijfsleven. In het verleden kende TNO geen promotiecultuur, vertelt ze. Zelf ben ik in 1997, dus toen ik hier al werkte, gepromoveerd op een onderzoek naar ouderen met pijn in de heup of knie. Ik kreeg daarna ruimte om vanuit TNO samen te werken met de VU en kon vanaf 2002 een cv opbouwen waarmee ik uiteindelijk benoemd ben tot bijzonder hoogleraar. En inmiddels telt TNO op medewerkers 60 hoogleraren. Op welke wijze en met welke motivatie bent u als wetenschapper zelf op dit terrein terechtgekomen? Ik ben afgestudeerd als bioloog en heb me beziggehouden met stuifmeelkorrels. Daarna heb ik psychologie gestudeerd met statistiek als hoofdvak. Bij TNO kreeg ik de opdracht me te verdiepen in het onderwerp ouderen en bewegen. Dat was dus een heel nieuw terrein voor mij, maar de onderzoeken die ik eerder noemde, hebben me op het spoor gezet. Daarna hebben we bij TNO zelf heel veel onderzoek kunnen doen, mede doordat het ministerie van VWS het belang ervan erkende. Ze had wel altijd het gevoel en dat heeft ze nog wel dat ze met het stimuleren van beweging tegen de hoofdstroom binnen het medische model in moest roeien. Hoeveel er ook via wetenschappelijk onderzoek is aangetoond, het ongeloof leeft nog steeds. Velen binnen de gezondheidszorg hebben de neiging mensen te immobiliseren, vooral uit angst voor vallen. Terwijl dat meer schade doet dan mensen te laten bewegen. Dan hoef je niet meteen aan sport te denken, wandelen kan ook. 117

4 In wat ik wel beweegland noem vielen de uitkomsten van ons onderzoek ook niet altijd in goede aarde, zegt ze. Bij Meer Bewegen voor Ouderen staat bijvoorbeeld de sociale betekenis van het programma voorop en gaat het veel minder om gezondheid. Onze boodschap werd vaak als bedreigend ervaren. Beroepsgroepen vrezen nogal eens, soms ook onbewust, dat hun eigen boodschap verwatert als er nieuwe inzichten ontstaan. De gezondheidszorg kent vele geschreven en ongeschreven regels en als je met nieuwe kennis komt, roept dat sterke tegenkrachten op. Mijn ervaring is: de helft van de mensen wijst het meteen af nadat ze er kennis van nemen. Van de andere helft is nog eens de helft bereid het daadwerkelijk te proberen en daar nog eens de helft van voert het uit zoals het eigenlijk zou moeten. Dan zit je dus op ongeveer12,5 procent. Als wetenschapper kun je daar gek van worden. We weten al zoveel over de waarde van bewegen, maar het is heel moeilijk de omgeving en het beleid te beïnvloeden. Welke is uw eigen betrokkenheid bij de sport? Ik heb altijd aan hardlopen gedaan en dat doe ik nog steeds, mits ik geen last heb van blessures. Fietsen en mountainbiken doe ik ook graag, net als skiën. 118 Sport en haar professoren - Sportwetenschap in ontwikkeling

5 Sport en Kennis Deze preview is een gedeelte uit het boek: Sport en haar professoren Sportwetenschap in ontwikkeling Meer informatie Voor meer artikelen en andere uitgaven kunt u terecht op

Willem van Mechelen. Hoogleraar sociale geneeskunde, met als opdracht in het bijzonder de bedrijfs- en sportgeneeskunde Vrije Universiteit Amsterdam

Willem van Mechelen. Hoogleraar sociale geneeskunde, met als opdracht in het bijzonder de bedrijfs- en sportgeneeskunde Vrije Universiteit Amsterdam Willem van Mechelen Hoogleraar sociale geneeskunde, met als opdracht in het bijzonder de bedrijfs- en sportgeneeskunde Vrije Universiteit Amsterdam Of de journalist met de auto naar het interview is gekomen,

Nadere informatie

Luc van der Woude Hoogleraar bewegen, revalidatie en functieherstel Rijksuniversiteit Groningen

Luc van der Woude Hoogleraar bewegen, revalidatie en functieherstel Rijksuniversiteit Groningen Luc van der Woude Hoogleraar bewegen, revalidatie en functieherstel Rijksuniversiteit Groningen Met enige trots leidt hij de bezoeker rond in het lab van het Centrum voor Bewegingswetenschappen van het

Nadere informatie

Arnold de Haan Hoogleraar inspanningsfysiologie Vrije Universiteit Amsterdam

Arnold de Haan Hoogleraar inspanningsfysiologie Vrije Universiteit Amsterdam Arnold de Haan Hoogleraar inspanningsfysiologie Vrije Universiteit Amsterdam Waardoor loopt een topatleet op de 800 of 1500 meter op latere leeftijd wél een heel redelijke halve marathon, maar zal de marathonloper

Nadere informatie

Geert Savelsbergh Hoogleraar op Desmond Tutu leerstoel Jeugd, Sport en Verzoening Vrije Universiteit Amsterdam

Geert Savelsbergh Hoogleraar op Desmond Tutu leerstoel Jeugd, Sport en Verzoening Vrije Universiteit Amsterdam Geert Savelsbergh Hoogleraar op Desmond Tutu leerstoel Jeugd, Sport en Verzoening Vrije Universiteit Amsterdam Bijna iedereen kent die verwarrende tekening van de twee even lange lijnen. Bij de een zijn

Nadere informatie

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht

Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Annelies Knoppers Hoogleraar pedagogiek en didactiek van sport en lichamelijke opvoeding Universiteit Utrecht Vragen stellen bij schijnbare vanzelfsprekendheden is een basisvoorwaarde voor wetenschappelijk

Nadere informatie

Frans Kok en Marco Mensink Hoogleraar voeding en gezondheid en universitair docent, afdeling humane voeding Wageningen Universiteit

Frans Kok en Marco Mensink Hoogleraar voeding en gezondheid en universitair docent, afdeling humane voeding Wageningen Universiteit Frans Kok en Marco Mensink Hoogleraar voeding en gezondheid en universitair docent, afdeling humane voeding Wageningen Universiteit Wie de sportbladen opslaat kan er niet omheen: stevig trainen lijkt onmogelijk

Nadere informatie

Chris Visscher Hoogleraar jeugdsport, met specifieke accenten op talentontwikkeling en op sport en school Rijksuniversiteit Groningen

Chris Visscher Hoogleraar jeugdsport, met specifieke accenten op talentontwikkeling en op sport en school Rijksuniversiteit Groningen Chris Visscher Hoogleraar jeugdsport, met specifieke accenten op talentontwikkeling en op sport en school Rijksuniversiteit Groningen Als hij bij Studio Sport FC Groningen en Heerenveen tegen elkaar ziet

Nadere informatie

Wat is de aard en omvang van uw aanstelling en hoe is uw onderzoeksgroep

Wat is de aard en omvang van uw aanstelling en hoe is uw onderzoeksgroep Paul Verweel Hoogleraar bestuur en organisatiewetenschap, met accent op betekenisgeving en cultuurverschillen. Bezet tevens de Richard Krajicek endowed chair Universiteit Utrecht Dat antropologen graag

Nadere informatie

Frank Backx Hoogleraar sportgeneeskunde, met als opdracht in het bijzonder de klinische zorg Universiteit Utrecht

Frank Backx Hoogleraar sportgeneeskunde, met als opdracht in het bijzonder de klinische zorg Universiteit Utrecht Frank Backx Hoogleraar sportgeneeskunde, met als opdracht in het bijzonder de klinische zorg Universiteit Utrecht Of het nou gaat om degene die lui onderuit met een zak chips in de hand naar een wedstrijd

Nadere informatie

Maarten van Bottenburg Hoogleraar sportontwikkeling Universiteit Utrecht

Maarten van Bottenburg Hoogleraar sportontwikkeling Universiteit Utrecht Maarten van Bottenburg Hoogleraar sportontwikkeling Universiteit Utrecht Met hun onderzoeksbureau Diopter stond Maarten van Bottenburg (1962) samen met Jan Janssens aan de basis van het huidige W.J.H.

Nadere informatie

Ruud Koning Hoogleraar sporteconomie Rijksuniversiteit Groningen

Ruud Koning Hoogleraar sporteconomie Rijksuniversiteit Groningen Ruud Koning Hoogleraar sporteconomie Rijksuniversiteit Groningen Voorzitters en trainers van voetbalclubs worden herinnerd door hun sportieve successen, niet vanwege hun zorgvuldige financiële beleid.

Nadere informatie

Peter Beek Hoogleraar coördinatiedynamica Vrije Universiteit Amsterdam

Peter Beek Hoogleraar coördinatiedynamica Vrije Universiteit Amsterdam Peter Beek Hoogleraar coördinatiedynamica Vrije Universiteit Amsterdam Zijn wetenschappelijke werk heeft in de afgelopen drie jaar plaats moeten maken voor de taken die verbonden zijn aan de functie van

Nadere informatie

Functieprofiel van de sport- en bewegingsleider betrokken bij de BeweegKuur

Functieprofiel van de sport- en bewegingsleider betrokken bij de BeweegKuur Functieprofiel van de sport- en bewegingsleider betrokken bij de BeweegKuur NISB ontwikkelt de BeweegKuur met subsidie van het ministerie van VWS en in samenwerking met NHG, LVG, NVDA, KNGF, LHV, DVN,

Nadere informatie

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling.

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Rapport Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Auteurs: F.J.M. van Leerdam 1 K. Kooijman 2 F. Öry 1 M. Landweer 3 1: TNO Preventie en Gezondheid Postbus

Nadere informatie

Doelmatigheidstoets Master Vitality and Ageing Samenvatting

Doelmatigheidstoets Master Vitality and Ageing Samenvatting Doelmatigheidstoets Master Vitality and Ageing Samenvatting Leiden, augustus 2014 Algemeen Soort aanvraag Naam instelling Nieuwe opleiding Universiteit Leiden Contactpersoon Contactgegevens - adres drs.

Nadere informatie

Sport & Gezondheid. Arnhem, Juli 2012

Sport & Gezondheid. Arnhem, Juli 2012 Sport & Gezondheid Arnhem, Juli 2012 Positieve gezondheidseffecten van sporten en bewegen Er zijn een aantal aandoeningen waarvan bewezen is dat het risico hierop wordt verkleind, of de aandoening kan

Nadere informatie

Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ

Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ Kennisinfrastructuur GGZ 1 2 Achtergronddocument bij advies Hoogspecialistische GGZ 1 Ontstaan van een kennisinfrastructuur in de GGZ In 1954 verzuchtte hoogleraar

Nadere informatie

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012

Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis. Hogeschool Zuyd, juni 2012 Inzet van games in de praktijk van het verpleeghuis Hogeschool Zuyd, juni 2012 1 SilverFit maakt systemen voor virtuele revalidatie SilverFit maakt een systemen voor virtuele fysiotherapie en ouderenfitness

Nadere informatie

Kom naar buiten en hou je Fit. Kom naar buiten en hou je Fit

Kom naar buiten en hou je Fit. Kom naar buiten en hou je Fit Fifty + Fifty + Kom naar buiten en hou je Fit Kom naar buiten en hou je Fit IJSLANDER heeft in samenwerking met Top Health Partners (THP) een lijn bewegingstoestellen voor ouderen ontwikkeld voor in de

Nadere informatie

1. Ouder en beter Inleiding

1. Ouder en beter Inleiding 1. Ouder en beter Inleiding Wat kan er fascinerender zijn dan ons brein? Het produceert de meest fantastische gedachten. Alles wat we weten over werelden zo ver weg als andere zonnestelsels of zo klein

Nadere informatie

Beweging meten met METs

Beweging meten met METs Beweging meten met METs Digitale registratie, begeleiding en onderdeel van sport- en gezondheidsprogramma s. Atletiekunie 1 Wat is ActiefMET? Een interactief registratie- en begeleidingsprogramma. Overzicht

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Doe het maar rustig aan!?

Doe het maar rustig aan!? Doe het maar rustig aan!? Een onderzoek naar de ervaringen en competenties van trainers en beweegleiders ouderen over adviezen rondom pijnklachten en beperkingen Agnes Elling Mulier Instituut, Utrecht

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

In dit nummer 1 Afscheid Marijke Hopman-Rock. 2 Promotie. 3 Promotie. 4 Aankondiging. 5 Aankondiging. Afscheid prof. dr. Marijke Hopman-Rock

In dit nummer 1 Afscheid Marijke Hopman-Rock. 2 Promotie. 3 Promotie. 4 Aankondiging. 5 Aankondiging. Afscheid prof. dr. Marijke Hopman-Rock Oktober 2013 NR. 22 Bodyt@lk Afscheid prof. dr. Marijke Hopman-Rock Body@Work Secretariaat Van der Boechorstraat 7 1081 BT Amsterdam Tel. 020-4448206 http://www.bodyatwork.nl In dit nummer 1 Afscheid Marijke

Nadere informatie

Functionele Loop Training

Functionele Loop Training Functionele Loop Training In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt op de polikliniek Fysiotherapie Centraal.van het Radboudumc te Nijmegen. Op de afdeling Fysiotherapie worden patiënten

Nadere informatie

Verminderen van de impact van geriatrische aandoeningen door fysieke activiteit

Verminderen van de impact van geriatrische aandoeningen door fysieke activiteit Verminderen van de impact van geriatrische aandoeningen door fysieke activiteit Eén van de belangrijkste gevolgen van veroudering en geriatrische aandoeningen is het ontstaan van beperkingen. De weg van

Nadere informatie

De arts-onderzoekers van morgen

De arts-onderzoekers van morgen Erasmus MC De arts-onderzoekers van morgen Junior Med School 2017 2018 De artsonderzoekers van morgen Junior Med School 2017 2018 Het programma Dit programma loopt parallel aan VWO-5 en -6 en bestaat uit

Nadere informatie

Verklaring van belangen

Verklaring van belangen Verklaring van belangen Algemeen Titel(s) Voornaam Dr. A.A.M. Tussenvoegsels Achternaam Afdeling (Voor externe experts, wilt u aangeven voor welke afdeling van het CBG u werkt) Functienaam Omschrijving

Nadere informatie

Stappenlogboek voor 20 weken

Stappenlogboek voor 20 weken voor 20 weken Tel-uw- met behulp van de teller! Bereken uw bewegingsen gedurende het behandelprogramma Diabese Dit voor 20 weken hoort bij: DIABESE Er is een oplossing voor diabetes! Een natuurlijk behandelprogramma

Nadere informatie

Zeeland In Beweging Challenge aanmeldformulieren

Zeeland In Beweging Challenge aanmeldformulieren Zeeland In Beweging Challenge 2017 aanmeldformulieren Geachte heer/mevrouw, Fijn dat we u hebben mogen begroeten op deze informatieavond! Een nieuw initiatief van ons gezondheidscentrum voor mensen met

Nadere informatie

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 5 Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van

Nadere informatie

Fysiotherapie Van Heeswijk en Van der Valk

Fysiotherapie Van Heeswijk en Van der Valk Geachte heer, mevrouw, Fysiotherapie Van Heeswijk en Van der Valk BaLaDe 119 Waalwijk Telefoon: 0416 337651 e mail: Info@hevafysio.nl De dubbele vergrijzing zorgt ervoor dat het percentage ouderen in Nederland

Nadere informatie

Pace vragenlijst Physician-based Assessment and Counseling for Exercise

Pace vragenlijst Physician-based Assessment and Counseling for Exercise Pace vragenlijst Physician-based Assessment and Counseling for Exercise Dit formulier bepaalt uw lichamelijke activiteiten niveau. Lees dit formulier door en kies de zin die het beste aansluit bij uw huidige

Nadere informatie

Beweegprogramma GOUD. Beweegnormen en theorie programma. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen

Beweegprogramma GOUD. Beweegnormen en theorie programma. www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Beweegprogramma GOUD Beweegnormen en theorie programma www.kennispleingehandicaptensector.nl/bewegen Colofon De producten uit deze werkplaats zijn tot stand gekomen naar aanleiding van de beweeginterventie

Nadere informatie

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur NISB ontwikkelt de BeweegKuur met subsidie van het ministerie van VWS en in samenwerking met NHG, LVG, NVDA, KNGF, LHV,

Nadere informatie

PARELPRIJS VOOR PETER MEULENBEEK

PARELPRIJS VOOR PETER MEULENBEEK PARELPRIJS VOOR PETER MEULENBEEK (Foto: ZonMw) Peter Meulenbeek, universitair docent geestelijke gezondheidsbevordering bij de faculteit Gedragswetenschappen van de Universiteit Twente, kreeg donderdag

Nadere informatie

ADVIESNOTA. Hattem kiest met JOGG voor samenwerking aan een gezonde jeugd. Inleiding. Achtergrond Gezondheidsbevordering.

ADVIESNOTA. Hattem kiest met JOGG voor samenwerking aan een gezonde jeugd. Inleiding. Achtergrond Gezondheidsbevordering. ADVIESNOTA Hattem kiest met JOGG voor samenwerking aan een gezonde jeugd Inleiding Een gezonde jeugd. Dat is wat onze gemeente wil. Overgewicht onder jongeren vormt echter een bedreiging. Daarom is bestrijding

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M

Zorginnovatie bij CZ D2D D2P D2D D2P D2D D2P P2D P2M P2D P2M P2D P2M Zorginnovatie bij CZ D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M D2D D2P P2D P2M Durft u zich te onderscheiden? Dan zijn wij bijzonder geïnteresseerd in uw ideeën voor innovatie in de zorg! Het zijn woelige tijden

Nadere informatie

HAAL MEER UIT FRIESLAND!

HAAL MEER UIT FRIESLAND! HAAL MEER UIT FRIESLAND! STAP OVER NAAR HET ROEN & FIT COLLECTIEF Mensen met meer groen in de nabije leefomgeving voelen zich gezonder. Zo blijkt uit een groot Nederlands wetenschappelijk onderzoek *.

Nadere informatie

Verklaring van Belangen

Verklaring van Belangen Verklaring van Belangen Algemeen Titel(s) Prof. Dr. Voornaam Ludo J. Tussenvoegsels Achternaam Functie Hellebrekers X voorzitter O lid Korte omschrijving huidige werkzaamheden Sinds 18 december 2014 lid

Nadere informatie

Mastertrack Psychologie van Gezondheidsgedrag

Mastertrack Psychologie van Gezondheidsgedrag Mastertrack Psychologie van Gezondheidsgedrag Nina Bogaerts Aafje Brandt Yaël de Liver gezondheidsgedrag@uva.nl 1 Mastertrack Psychologie van Gezondheidsgedrag Als je wil begrijpen waarom mensen (on-)gezond

Nadere informatie

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID

Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Programma Stichting Educatie Atrium Innovations GEZONDHEID Groeien in gezondheid door kennis Onze gezondheid is ons belangrijkste bezit. Daarom is het goed dat we ons er steeds meer van bewust worden dat

Nadere informatie

Levenslang bewegen. Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat

Levenslang bewegen. Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat 36 Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat Levenslang bewegen Tekst: Caroline Mangnus Voorkomen is beter dan genezen. Dit adagium is zeker ook van toepassing op bewegen. Dat bewegen belangrijk

Nadere informatie

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen

Hoe gezond zijn de inwoners van Zwolle? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Hoe gezond zijn de inwoners van? Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen gemeente Kampen Steenwijkerland Zwartewaterland Staphorst 1.589 inwoners deden mee Hardenberg Gezondheid In het verleden werd

Nadere informatie

Beleidsplan De landelijke Depressie Vereniging is dé patiëntenvereniging van én voor mensen met een depressie en hun naasten.

Beleidsplan De landelijke Depressie Vereniging is dé patiëntenvereniging van én voor mensen met een depressie en hun naasten. Beleidsplan 2016 2018 De landelijke Depressie Vereniging is dé patiëntenvereniging van én voor mensen met een depressie en hun naasten. Vastgesteld door het bestuur van de Depressie Vereniging d.d. 27

Nadere informatie

Als stress omslaat in faalangst en gespannenheid is dat het signaal om op de rem te gaan staan. Stress kan dus zowel negatief als positief zijn.

Als stress omslaat in faalangst en gespannenheid is dat het signaal om op de rem te gaan staan. Stress kan dus zowel negatief als positief zijn. bewegen is gezond Als stress omslaat in faalangst en gespannenheid is dat het signaal om op de rem te gaan staan. Stress kan dus zowel negatief als positief zijn. 3 Bewegen is gezond afdeling preventie

Nadere informatie

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose

Sportief bewegen met osteoporose. Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose Osteoporose Sportief bewegen met osteoporose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

besluit voor de procedure voor de instelling van leerstoelen en de benoeming van gewoon en bijzonder hoogleraren de volgende regeling vast te stellen:

besluit voor de procedure voor de instelling van leerstoelen en de benoeming van gewoon en bijzonder hoogleraren de volgende regeling vast te stellen: Procedureregeling instelling leerstoelen en Het college van bestuur, gehoord de decanen, besluit voor de procedure voor de instelling van leerstoelen en de benoeming van gewoon en bijzonder hoogleraren

Nadere informatie

[NB. Het gesproken woord geldt!]

[NB. Het gesproken woord geldt!] Toespraak door Minister Bussemaker bij de opening van de CMI-conferentie Screening in de gezondheidszorg, van push to pull, in Den Haag op 26 november 2013 [NB. Het gesproken woord geldt!] 1 Dames en heren,

Nadere informatie

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde Samenvatting van de JGZ Richtlijn secundaire preventie kindermishandeling. Handelen bij een vermoeden van kindermishandeling Samenvatting voor het management Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen,

Nadere informatie

Universiteit. Brochure. Opleidingsinstituut Dageraad

Universiteit. Brochure. Opleidingsinstituut Dageraad Brochure Opleidingsinstituut Dageraad Universiteit Informatie Je zult je wel afvragen wie zoiets bedenkt en wie zo iets op de kaart wil zetten. Ik kan daar kort en krachtig over zijn: kijk op www.ruudvanlent.nl

Nadere informatie

NVAG 16012014 Prof. Dr Marie Louise Essink-Bot en drs Marielle Jambroes MPH

NVAG 16012014 Prof. Dr Marie Louise Essink-Bot en drs Marielle Jambroes MPH NVAG 16012014 Prof. Dr Marie Louise Essink-Bot en drs Marielle Jambroes MPH Slide 5 Ik ga u een stukje van mijn oratie laten zien, die ik op 11-12-13 heb uitgesproken. Voor degenen die daar ook waren,

Nadere informatie

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Bewegen en sporten. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Bewegen en sporten Onderzoek onder volwassenen en ouderen Bewegen en sporten De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

Preventie Bevorderen van gezond gedrag

Preventie Bevorderen van gezond gedrag Preventie Preventie Bevorderen van gezond gedrag Marleen Mares Pepijn Roelofs Tweede druk Boom Lemma uitgevers Amsterdam 2015 Voorwoord In de Nederlandse Grondwet ligt vastgelegd dat de overheid verantwoordelijk

Nadere informatie

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond?

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Donderdag 13 maart 2014 Martijn Kilsdonk MScHA Manager behandeling & begeleiding en Planetree coördinator Disclosure belangen

Nadere informatie

NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 VOLKSGEZONDHEID. 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam

NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 VOLKSGEZONDHEID. 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 S A M E N I N V E S T E R E N I N G E Z O N D H E I D VOLKSGEZONDHEID 2 0 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam Volksgezondheidsprijs 2011 Fikse korting

Nadere informatie

EMGO Institute - Care and Prevention. Start van het project. Onderzoeksvraag. Wat is de effectiviteit en kosteneffectiviteit

EMGO Institute - Care and Prevention. Start van het project. Onderzoeksvraag. Wat is de effectiviteit en kosteneffectiviteit Iris F Groeneveld 1, Karin I Proper 1, Allard J van der Beek 1, Cor van Duivenbooden 2, Vincent Hildebrandt 3, Willem van Mechelen 1 1VU Medisch Centrum, Afdeling Sociale Geneeskunde, Amsterdam 2Stichting

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

Conflicthantering Opdracht

Conflicthantering Opdracht Conflicthantering Opdracht Lees de beschrijving van de vier stijlen van conflicthantering. 1. Welke (twee) van de genoemde stijlen beschrijft het beste jouw reacties in conflictsituaties? 2. Kun je voorbeeld

Nadere informatie

Vraag: spelen de zorgverzekeraars een rol in de zogenaamde Topsportmedische Samenwerkingsverbanden

Vraag: spelen de zorgverzekeraars een rol in de zogenaamde Topsportmedische Samenwerkingsverbanden Bijlage 1 Antwoorden op de vragen van de Vereniging voor Sportgeneeskunde naar aanleiding van de Tussenrapportage Sportbeleid Sportmedische begeleiding Vraag: spelen de zorgverzekeraars een rol in de zogenaamde

Nadere informatie

Koen Lemmink Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool

Koen Lemmink Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool Koen Lemmink (l) en Johan de Jong. Koen Lemmink Lectoraat Praktijkgerichte Sportwetenschap Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool Een twaalftal studenten zit rond een grote tafel in één van

Nadere informatie

Voordelen van bewegen

Voordelen van bewegen BEWEGEN is gezond 1 30 minuten matige fysieke inspanning per dag is goed voor de gezondheid. Toch lukt het vaak niet om voldoende beweging in het dagelijks leven in te bouwen. Te weinig tijd of te moe

Nadere informatie

De stijve schouder. (frozen shoulder)

De stijve schouder. (frozen shoulder) De stijve schouder (frozen shoulder) De stijve schouder, frozen shoulder De stijve schouder of frozen shoulder (capsulitis adhaesiva) is een aandoening waarbij het gewrichtskapsel is verdikt en verschrompeld

Nadere informatie

AMC. Landelijke capaciteit meting in de Jeugdgezondheidszorg - Factsheet-

AMC. Landelijke capaciteit meting in de Jeugdgezondheidszorg - Factsheet- AMC Landelijke capaciteit meting in de Jeugdgezondheidszorg - Factsheet- 2014 M.Jambroes,AIOS M&G, MPH, Prof.dr.M.L.Essink-Bot, arts M&G AMC, afdeling Sociale Geneeskunde De gezondheid van de Nederlandse

Nadere informatie

Gezonde groei en ontwikkeling voor ieder kind in Nederland

Gezonde groei en ontwikkeling voor ieder kind in Nederland Gezonde groei en ontwikkeling voor ieder kind in Nederland Februari 2017 Gezonde groei en ontwikkeling voor ieder kind in Nederland Ongezonde eet-, beweeg- en slaapgewoonten vormen een grote bedreiging

Nadere informatie

ETHIEK TAKE HOME TOETS

ETHIEK TAKE HOME TOETS ETHIEK TAKE HOME TOETS Naam: Danissa Loocks Studentennummer: 500621916 Groep: LV12-2F1 Datum: 18 Januari 2013 Blok naam: 2.2 Naam opleiding : HBO- V Hoge School van Amsterdam Naam docent: Paul Vleugels

Nadere informatie

Sedentair gedrag bij ouderen STA OP VOOR GEZONDHEID!

Sedentair gedrag bij ouderen STA OP VOOR GEZONDHEID! Sedentair gedrag bij ouderen STA OP VOOR GEZONDHEID! Zittende en liggende activiteiten als percentage van de totale dagelijkse sedentaire tijd THEATER-/ KERK-/ BIOSCOOP- BEZOEK 4,2% Wat is sedentair gedrag?

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

GEZONDHEIDSVOORLICHTING VOOR EN DOOR SENIOREN

GEZONDHEIDSVOORLICHTING VOOR EN DOOR SENIOREN GEZONDHEIDSVOORLICHTING VOOR EN DOOR SENIOREN www.ggdbzo.nl Zorgen voor onze gezondheid begint bij onszelf. Voorlichting kan helpen om goed met onze gezondheid om te gaan. Wanneer we ouder worden, verandert

Nadere informatie

Huisarts - landelijk gemiddelde vs. eigen locatie

Huisarts - landelijk gemiddelde vs. eigen locatie Huisarts - landelijk vs. eigen locatie Rapport voor: Ariane Hamming Normwaarden: 'Nooit' = 1; 'Soms' = 2; 'Meestal' = 3; 'Altijd' = 4 Respons statistieken Respons Totaal aantal afgeronde vragenlijsten

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Enschede

Kernboodschappen Gezondheid Enschede Kernboodschappen Gezondheid Enschede De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Enschede epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Enschede en de factoren die hierop van

Nadere informatie

De Leerstoel Grondslagen van het Maatschappelijk Werk

De Leerstoel Grondslagen van het Maatschappelijk Werk De Leerstoel Grondslagen van het Maatschappelijk Werk Hans van Ewijk Bijzonder Hoogleraar Grondslagen van het Maatschaappelijk Werk Lector Sociaal Werk Theorie (Hogeschool Utrecht) Marie Kamphuis (1908

Nadere informatie

Huisarts - landelijk gemiddelde vs. organisatie & locaties

Huisarts - landelijk gemiddelde vs. organisatie & locaties Huisarts - landelijk vs. organisatie & locaties Rapport voor: Ariane Hamming Normwaarden: 'Nooit' = 1; 'Soms' = 2; 'Meestal' = 3; 'Altijd' = 4 Respons statistieken Respons Totaal aantal afgeronde vragenlijsten

Nadere informatie

Feiten en cijfers beweegnormen

Feiten en cijfers beweegnormen Feiten en cijfers beweegnormen * Hoe staat Súdwest-Fryslân er voor op het gebied van sport en bewegen? Evaluatie sportbeleidsnota 2013-2016 * Nieske Witteveen MSc - maart 2016 Achtergrondinfotmatie beweegnormen

Nadere informatie

+ Het eerste supplement dat je jonger maakt! 094

+ Het eerste supplement dat je jonger maakt! 094 132 + Het eerste supplement dat je jonger maakt! 094 Weinig mensen eten zo perfect dat ze elke dag hun vitaminen in optimale hoeveelheden binnenkrijgen. Daarom vind je in dit dossier de zes belangrijkste

Nadere informatie

Sport, een ondergeschoven kindje? Samenvatting. Suzanna Overtoom augustus 2016

Sport, een ondergeschoven kindje? Samenvatting. Suzanna Overtoom augustus 2016 Sport, een ondergeschoven kindje? Samenvatting. Suzanna Overtoom augustus 2016 In deze tekst worden de verhalen van hiv-verpleegkundigen 1 gerelateerd aan theorieën die in het onderzoek Sport in Tijden

Nadere informatie

Frits Avis Er bestaat geen raamwerk voor een sportcarrière

Frits Avis Er bestaat geen raamwerk voor een sportcarrière Frits Avis Er bestaat geen raamwerk voor een sportcarrière Anders dan Natalia Stambulova, volgens wie er zes keerpunten zijn die een sportcarrière kunnen maken of breken, is sportpsycholoog Frits Avis

Nadere informatie

Raamplan Artsopleiding 2009

Raamplan Artsopleiding 2009 Raamplan Artsopleiding 2009 Prof. dr. Roland Laan UMC St Radboud Nijmegen Onderwerpen - Historie en Doel - Student wordt Arts; wordt Specialist - Rollen en competenties - Kennis, vaardigheden en attitudes

Nadere informatie

Zelfmanagement bij diabetes

Zelfmanagement bij diabetes Zelfmanagement bij diabetes Samenvatting van de lezing door Elma Crüts diabetesverpleegkundige, verbonden aan het Máxima Medisch Centrum te Eindhoven, gehouden op maandag 18 april 2011 voor de Diabetesvereniging

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Almelo

Kernboodschappen Gezondheid Almelo Kernboodschappen Gezondheid Almelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Almelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Almelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Bewegen in Nederland

Bewegen in Nederland Onderzoeksresultaten Resultaten Monitor Bewegen en Gezondheid Bewegen in Nederland 2000-2008 Sinds 2000 meet de Monitor Bewegen en Gezondheid trends in het beweeggedrag van de Nederlandse bevolking om

Nadere informatie

Verslag van uitgeoefende activiteiten in Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut

Verslag van uitgeoefende activiteiten in Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Verslag van uitgeoefende activiteiten in 2015 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut UITNODIGING Bestuursleden, Ambassadeurs, Young Ambassadors, Vrienden en Donateurs: bedankt! 2 Het Hubrecht Instituut

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de inzet van Combinatiefuncties. Succesvolle inzet sport- en beweeginterventies

Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de inzet van Combinatiefuncties. Succesvolle inzet sport- en beweeginterventies Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de inzet van Combinatiefuncties Succesvolle inzet sport- en beweeginterventies Kor Leegstra: Atlas College Bram Buiting, Marc Zweekhorst: NISB NASB Het Nationaal

Nadere informatie

RICHTLIJN FACULTAIR KIESREGLEMENT

RICHTLIJN FACULTAIR KIESREGLEMENT RICHTLIJN FACULTAIR KIESREGLEMENT Vastgesteld op 30 augustus 2006 Gewijzigd door het college van bestuur op 22 november 2011, na verkregen instemming van de universiteitsraad op 7 november 2011. Gewijzigd

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Informatie Voor informatie en vragen

Nadere informatie

De stijve schouder. (frozen shoulder)

De stijve schouder. (frozen shoulder) De stijve schouder (frozen shoulder) De stijve schouder, frozen shoulder De stijve schouder of frozen shoulder (capsulitis adhaesiva) is een aandoening waarbij het gewrichtskapsel is verdikt en verschrompeld

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 5 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 6 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Wie

Nadere informatie

Diabetes. Inhoud. In Nederland hebben ongeveer 750.000 mensen diabetes. Van die 750.000 weten 200.000 personen niet dat ze de ziekte hebben.

Diabetes. Inhoud. In Nederland hebben ongeveer 750.000 mensen diabetes. Van die 750.000 weten 200.000 personen niet dat ze de ziekte hebben. Zorg bij diabetes Inhoud Vormen van diabetes 4 Klachten en symptomen 5 Oorzaken 6 Behandeling 7 Leven met diabetes 8 Meer informatie 9 Wat kan Kring-apotheek voor jou betekenen? 10 Diabetes Diabetes is

Nadere informatie

Palliatieve zorg: Ethiek

Palliatieve zorg: Ethiek Palliatieve zorg: Ethiek Hogeschool van Amsterdam Naam: Lauri Linn Konter Studentnr: 500642432 Klas: Lv12-2E2 Jaar: 2012-2013 Docent: P. Vleugels Inhoudsopgave Inleiding Blz: 3 Omschrijving praktijksituatie

Nadere informatie

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven.

In artikel 23 van dezelfde wet, worden de onderdelen b), c), d) en f) opgeheven. HOOFDSTUK 1 Geestelijke gezondheidszorg-beroepen Afdeling 1 Wijziging van de wet van 4 april 2014 tot regeling van de geestelijke gezondheidszorgberoepen en tot wijziging van het koninklijk besluit nr.78

Nadere informatie

JAARVERSLAG Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische Wetenschappen, Scheikunde en Biologie (DEC-DGK/FSB)

JAARVERSLAG Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische Wetenschappen, Scheikunde en Biologie (DEC-DGK/FSB) zs Univ«sïtcU Utrecht JAARVERSLAG 2006 Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische Wetenschappen, Scheikunde en Biologie (DEC-DGK/FSB) Dierexperimentencommissie Diergeneeskunde en Farmaceutische

Nadere informatie

In beweging blijven! Bewegen is preventie en zorg voor ouderen. prof.dr. Marijke Hopman-Rock

In beweging blijven! Bewegen is preventie en zorg voor ouderen. prof.dr. Marijke Hopman-Rock In beweging blijven! Bewegen is preventie en zorg voor ouderen prof.dr. Marijke Hopman-Rock In beweging blijven! Bewegen is preventie en zorg voor ouderen ISBN 978-90-5986-315-6 M. Hopman-Rock, 2009. Foto

Nadere informatie

Samenwerken. kwaliteit

Samenwerken. kwaliteit Beter voorkomen Kwaliteitsprogramma preventie Samenwerken Doe mee met aan het landelijke kwaliteitsprogramma kwaliteit Samenwerken aan kwaliteit Het kwaliteitsprogramma Beter voorkomen heeft tot doel de

Nadere informatie

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Inleiding Lichaamsbeweging is erg gezond, ook als u diabetes heeft. Wel gelden er bij diabetes een aantal adviezen rond sport en beweging. De diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

Vincent Pijpers Sporters die wij sponsoren moeten op eigen benen kunnen staan

Vincent Pijpers Sporters die wij sponsoren moeten op eigen benen kunnen staan Vincent Pijpers Sporters die wij sponsoren moeten op eigen benen kunnen staan Met een budget van bijna veertig miljoen euro is de Rabobank koploper onder de sponsors in het Nederlandse bedrijfsleven. Tweederde

Nadere informatie

Wat zijn de redenen om langer door te werken?

Wat zijn de redenen om langer door te werken? Wat zijn de redenen om langer door te werken? Karin Proper 1, Dorly Deeg 2, Allard van der Beek 1 Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid, TNO VUmc 1) Afdeling Sociale Geneeskunde en

Nadere informatie

Sport op Basisscholen in uw gemeente? Waarom? Omdat kinderen de toekomst zijn

Sport op Basisscholen in uw gemeente? Waarom? Omdat kinderen de toekomst zijn Sport op Basisscholen in uw gemeente? Waarom? Omdat kinderen de toekomst zijn Sport op Basisscholen is een initiatief van De Friesland Zorgverzekeraar en Sport Fryslân. Samen met de Friese gemeenten, onderwijs

Nadere informatie