Consultantsspecial. Keuzevrijheid centraal bij upgrade SAF-fondsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Consultantsspecial. Keuzevrijheid centraal bij upgrade SAF-fondsen"

Transcriptie

1 Nummer 2 juni 9 Corporate & Institutional Clients Consultantsspecial Keuzevrijheid centraal bij upgrade SAFfondsen 1. Introductie Het is niemand ontgaan dat het afgelopen jaar (8) een zeer zwaar jaar is geweest voor de pensioensector. Nog nooit zagen we zulke grote verliezen op de aandelenbeurzen, en nog nooit doken vele dekkingsgraden zo snel onder de %. Hoewel 9 vooralsnog een licht herstel laat zien, is nog steeds de vraag of dit herstel structureel is en of dit voldoende zal zijn om opgelopen schade in te halen. Onze klanten ervaren, net als wijzelf, uiteraard ook de gevolgen van de kredietcrisis, samen met de daarbij behorende onzeker heid. Dit is geen gunstige tijd om met innovatie bezig te zijn, krijgen wij vaak te horen. Hoewel deze reactie begrijpelijk is, denken wij daar als AEGON anders over. Sterker nog, wij denken dat dit juíst de tijd is om met innovatie bezig te zijn. Hier hebben wij twee argumenten voor. 1. Introductie 1. Wat levert het de klant op?. Voorbeeld 2. De evolutie van de SAFfondsen 2 4. Hoe werkt de nieuwe SAF? 6. Conclusie 6

2 2 Consultantsspecial Nummer 2 juni 9 Ten eerste beleggen de meeste van onze institutionele klanten via een garantiecontract bij AEGON. Door dit garantiecontract worden de nominale aanspraken door AEGON gegarandeerd. Dit betekent dat onderdekking bij deze groep klanten nauwelijks aan de orde is. Waar veel pensioenfondsen druk bezig zijn met herstelplannen en eventueel hun risico moeten afbouwen, kunnen herverzekerde pensioenfondsen dezelfde beleggingsmix behouden. Sterker nog, zij kunnen van deze gelegenheid gebruikmaken om te zien of de huidige portefeuille nog aan de doelstelling van het pensioenfonds voldoet en eventueel de portefeuille aanpassen. Een andere belangrijke reden om door te blijven gaan met innovatie is dat bij onze klanten nog steeds dezelfde thema s spelen als voor de kredietcrisis. De voornaamste thema s blijven indexatie en efficiënte kosten. Juist in een situatie waarin de behoeften gelijk blijven, maar de wereld daaromheen drastisch verandert, zijn innovaties noodzakelijk om de klant inzicht te geven in de afweging tussen risico en rendement. In deze consultantsspecial geven wij u meer inzicht in het ontstaan en de werking van de SAFfondsen en de aanpassingen die recent hebben plaatsgevonden. Hiermee komen wij tegemoet aan de steeds strengere eisen aan pensioenfondsen om beleggingen en verplichtingen te monitoren. Juist nu. 2. De evolutie van de SAFfondsen Voordat wij ingaan op de nieuwe SAFpropositie, vertellen wij u eerst graag waarom wij hebben besloten om deze fondsen aan te passen. De SAFfondsen hebben immers sinds de introductie een performance laten zien die goed aansloot op de doelstellingen van de fondsen. Om deze vraag te beantwoorden is het goed om terug te gaan in de tijd en te kijken waarom de SAFfondsen enkele jaren geleden zijn geïntroduceerd Eigenschappen SAF propositie sinds 4 De bestaande SAFfondsen zijn eind 4 opgericht. In deze periode speelden enkele specifieke zaken waarvoor wij met de SAFfondsen een oplossing wilden bieden. Ten eerste drukte de toezichthouder in deze periode steeds meer zijn stempel op de pensioensector. De aanstaande introductie van het FTK had een grote invloed op het beleggingsbeleid. Doordat de pensioenverplichtingen vanaf dat moment op marktrentes gewaardeerd moesten worden, werd voor het eerst het renterisico inzichtelijk. De schommelende rente had immers duidelijke gevolgen voor de dekkingsgraad. Maar naast de wetgeving speelde er nog meer in deze periode. De traditionele beleggingscategorieën, waar de meeste pensioengelden in werden belegd, lieten in deze periode relatief lage rendementen zien. De rendementen op bijvoorbeeld staatsobligaties en bedrijfobligaties waren niet afdoende om de doelstelling van een reëel pensioen te behalen. Hierdoor steeg de vraag naar alternatieve beleggingen die hogere verwachte rendementen lieten zien. Nieuwe beleggingscategorieën, zoals private equity en hedge funds, werden snel populair. Enige probleem daarvan was dat deze veelal alleen beschikbaar waren voor de grote pensioenfondsen, terwijl de kleinere pensioenfondsen net zoveel behoefte hadden aan het behalen van hogere rendementen. Om te voldoen aan de marktvraag zijn Strategic Allocation Funds (7/2, 8/ LDO, 6/ LDO) opgericht met de volgende kenmerken: De SAFfondsen geven de mogelijkheid om het renterisico te reduceren. Dit wordt bewerkstelligd door de Long Duration Overlay aan SAF toe te voegen. De SAFfondsen zorgen voor een ruime diversificatie, doordat er zeer veel beleggingscategorieën binnen SAF beschikbaar zijn. De SAFfondsen beleggen in breed gespreide portefeuilles, waarin ook illiquide beleggingen als hedge funds en private equity zijn opgenomen. Door te beleggen in deze fondsen krijgen ook kleinere pensioenfondsen (en direct verzekerde contracten) onder gunstige voorwaarden toegang tot deze illiquide beleggingen, waar zij dat in de vrije markt niet zomaar zouden krijgen. De SAFfondsen bieden gemak. Door te beleggen in SAF wordt er een grotere verantwoordelijkheid voor het beheer bij de vermogensbeheerder neergelegd. Hierdoor kan het fonds zich meer richten op zijn kerntaken. De belangrijkste keuzes met betrekking tot het totale risicoprofiel worden door de klant gemaakt, maar alle andere, meer gedetailleerde beleggingskeuzes worden gemaakt door de portefeuille managers van AEGON Asset Management. Hierdoor kan op efficiënte wijze worden ingespeeld op veranderingen in de markt. Vanwege deze kenmerken heeft SAF de afgelopen tijd haar rendementsdoelstelling weten te behalen. Hoewel de fondsen zeker innovatief waren, waren er ook punten voor verbetering vatbaar. Een van de reacties die onze klanten en hun consultants gaven, was dat zij meer keuzevrijheid wilden hebben in het percentage vastrentend versus zakelijk en het percentage renterisico dat werd afgedekt. Voor de innovatie van de SAFfondsen kon AEGON maar drie versies van SAF aanbieden, namelijk SAF 7/2, SAF 8/ LDO en SAF 6/ LDO. Als een beleggingsmix van bijvoorbeeld 7%/% gewenst was, konden wij deze met de oude SAFfondsen niet aanbieden. Om aan deze klantvraag tegemoet te komen, hebben wij aanpassingen gedaan in onze SAFpropositie Vernieuwingen in 9 De twee belangrijkste risico s in een ALM omgeving zijn het renterisico en het zakelijke waarden risico. Dit zijn ook twee van de belangrijkste risicofactoren in het FTK. Het renterisico wordt uitgedrukt als de mate waarin assets en liabilities verschillend reageren op veranderingen in de marktrente (mismatchrisico). Omdat ieder pensioenfonds zijn eigen kenmerkende verplichtingen heeft, zal in een ALM context de beleggings portefeuille hierop worden afgestemd. Het zakelijke waarden risico volgt uit het beleggen in zakelijke waarden, die vaak meer risico met zich meebrengen. Dit risico wordt door pensioenfondsen bewust genomen, omdat er tegenover dit risico ook een verwachte opbrengst staat (aandelenpremie), waaruit het pensioenfonds bijvoorbeeld indexaties kan financieren.

3 Consultantsspecial Nummer 2 juni 9 Figuur 1 Keuzevrijheid met nieuwe SAFfondsen: pensioenfonds heeft vrije keuze op beide assen, die de twee belangrijkste risico s voor een pensioenfonds bepalen: rentegevoeligheid beleggingen(verticale as) en hoeveelheid zakelijke waarden (horizontale as). Duration Assets 2 1 SAF FI LD SAF FI SAF 72 SAF 8 SAF 6 SAF Eq. % 2% % 7% % % Zakelijk In figuur 1 kunt u zien dat klanten met de nieuwe SAFfondsen het renterisico en het zakelijke waarden risico kunnen invullen op een wijze die aansluit bij de eigen karakteristieken. Deze beide risico s komen tot uitdrukking in de assen in figuur 1. Door de vrije keuze van het percentage zakelijke waarden alsmede de duration van de vastrentende waarden, kan een risicoprofiel worden gekozen, dat aansluit bij de ambities en het risicobudget van het fonds. Als belangrijke randvoorwaarde bij de ontwikkeling van de nieuwe propositie gold dat de goede eigenschappen van de oude SAFfondsen niet verloren mochten gaan. In de nieuwe SAFfondsen zijn eenvoud, schaalvoordelen en diversificatie dan ook behouden.. Wat levert het de klant op? De nieuwe SAFfondsen bieden de mogelijkheid om de beleggingsportefeuille in te richten op een wijze die aansluit bij de specifieke verplichtingen van het pensioenfonds. Omdat de meeste klanten die in SAF beleggen ook een garantiecontract bij AEGON hebben, vertaalt deze flexibilisering van de beleggingsportefeuille zich ook in een verdere flexibilisering van het garantiecontract. Een klant kan vanaf nu twee van de belangrijkste kenmerken van het garantiecontract, te weten de beleggingsmix en de garantieprijs, aanpassen. Aanpassen beleggingsmix Bestaande klanten krijgen de optie om, bij een gelijkblijvende garantieprijs, hun beleggingsmix aan te passen. Hierbij kunnen het renterisico en het zakelijke waarden risico tegen elkaar worden uitgeruild: door de rentegevoeligheid van de beleggingen beter aan te laten sluiten op de verplichtingen, ontstaat ruimte om meer zakelijke waarden toe te voegen. Op lange termijn verwachten we dat zakelijke waarden een hoger rendement laten zien dan vastrentende waarden, waardoor deze aanpassing van de beleggingsmix leidt tot een hogere verwachte overrente en meer ruimte om de pensioenen te indexeren. Een dergelijke transitie kan op maandbasis worden geïmplementeerd. Aanpassen garantieprijs Bij het wijzigen van de beleggingsmix kan de klant ook kiezen om de verandering van het risicoprofiel aan te wenden voor een aanpassing van de garantieprijs. Door het mismatchrisico tussen verplichtingen en beleggingen verder te reduceren, kan de bestaande garantieprijs worden verlaagd. Het gevolg hiervan is dat de hoogte van de verwachte indexatie mogelijk iets afneemt, maar dat de kans op indexatie toeneemt. De garantieprijs kan alleen bij aanvang van het kalenderjaar worden aangepast. 4. Hoe werkt de nieuwe SAF? 4.1. SAFblokken Aan de beleggingszijde van de balans zijn drie nieuwe blokken beschikbaar, waarmee klanten hun eigen portefeuille kunnen samenstellen. Deze drie blokken zijn: SAF Equity: belegt in alle zakelijke waarden, zoals aandelen, grondstoffen, vastgoed, hedge funds en private equity. SAF Fixed Income: belegt in alle vastrentende waarden, zoals staatsobligaties, bedrijfsobligaties, high yield obligaties, emerging market debt, asset backed securities en hypotheken SAF Fixed Income Long Duration: dit fonds heeft dezelfde beleggingen als SAF Fixed Income, maar belegt daarnaast ook nog in de AEGON Long Duration Overlay, waardoor de rentegevoeligheid, uitgedrukt in duration, met jaar wordt verlengd. Figuur 2 Inrichting klantmandaat met nieuwe SAFblokken SAF Fixed Income Staatsobligaties, Credits, Hypotheken, ABS, High Yield, Emergin Markets Debts, TIRO Klantmandaat SAF Nieuwe Stijl XX% XX% XX% SAF Fixed Income Long Duration Staatsobligaties, Credits, Hypotheken, ABS, High Yield, Emergin Markets Debt, TIRO, LDO SAF Equity Aandelen, vastgoed, Grondstoffen, Gedge Funds, Private Equity, GTAA Door deze drie blokken te combineren, kan een keuze worden gemaakt over de invulling van het zakelijke waarden risico (allocatie SAF Equity) en het renterisico (allocatie SAF Fixed Income (Long Duration)).

4 Consultantsspecial Nummer 2 juni Beleggingsbeleid In deze nieuwe SAFblokken krijgt de vermogensbeheerder het mandaat om binnen vastgestelde risicogrenzen waarde toe te voegen. Alle competenties van AEGON Asset Management op dit gebied worden dan ook gebruikt: jaarlijks worden de beleggingsmixen aangepast aan de macroeconomische visie van AEGON s beleggers (Dynamisch Strategische Asset Allocatie) en diversificatiemogelijkheden. Voor de Tactische Asset Allocatie wordt gebruik gemaakt van het AEGON GTAA+ Fonds, alsmede de mogelijkheid om beleggingen te over of onderwegen. Er wordt op deze manier mede gebruik gemaakt van derivaten, om het tactisch beleid zo efficiënt mogelijk uit te voeren. In de beide SAF Fixed Income fondsen wordt het tactische rentecurvebeleid ten opzichte van de bestaande SAF versterkt door gebruik te maken van de AEGON Tactical Interest Overlay. Figuur a) Mismatch met constante duration, zonder monitoring SAF b) Mismatch met nieuwe SAF (%match) en monitoring Benchmark en rapportage Omdat AEGON Asset Management binnen de mandaatsgrenzen verantwoordelijk is voor de mate van diversificatie en alle tactische beslissingen, hebben deze fondsen een generieke benchmark gekregen. Deze benchmark sluit zo goed mogelijk aan op de beleggingscategorie (zakelijke waarden, vastrentende waarden) en is objectief meetbaar (externe leverancier). Omdat SAF Equity voor het grootste deel in wereldwijde aandelen belegt, is de benchmark van SAF Equity gelijk aan die van het onderliggende aandelenfonds, de MSCI All Country World index, USD, JPY, GBP hedged. Voor de Fixed Income fondsen wordt de Barclays Euro Aggregate Bond Index gebruikt, waarin zowel staats als bedrijfsobligaties zijn vertegenwoordigd. In de benchmark van het SAF Fixed Income Long Duration wordt wel rekening gehouden met de impact van de durationverlenging (middels LDO), omdat dit een passief instrument is. De mate waarin wordt gealloceerd naar SAF Fixed Income Long Duration wordt bepaald door de gewenste duration in de gehele vastrentende portefeuille, die in het mandaat wordt vastgelegd. De rapportage over deze fondsen zal er dan ook anders uitzien dan die van de eerdere SAFfondsen, omdat er nu een uitbreiding plaatsvindt waarin expliciet wordt geattribueerd wat de toegevoegde waarde van het diversificatie (DSAA) beleid is geweest Toekomstige ontwikkelingen Voor de nieuwe SAFfondsen houden wij nauwlettend in de gaten of er nieuwe beleggingscategorieën beschikbaar zijn, die passen in het risicoprofiel en de doelstellingen van de fondsen. Daardoor zullen deze fondsen als eerste profiteren van kansen die zich voordoen Periodieke aansturing renterisico en Uw Fonds in één Oogopslagrapportage De rentegevoeligheid van een verplichting is niet constant in de tijd. Door opbouw van nieuwe rechten, gedane uitkeringen en ontwikkelingen op de rentemarkten zullen de waarde en de rente gevoeligheid (duration) van de verplichtingen veranderen. Voor een goede beheersing van het renterisico tussen beleggingen en verplichtingen is het noodzakelijk dat er periodiek naar deze ontwikkelingen wordt gekeken en de beleggingen daarop worden aangepast. 2 1 Mismatchrisico met en zonder periodieke aanpassing renterisico. Lichtblauwe gebied geeft mismatch in duration aan. Verticale a s geeft rentegevoeligheid aan, horizontale as de tijd. blauwe lijn is duration van verzekerde pensioenverplichtingen, zwarte lijn duration van de assets. In de overeenkomst met de klant wordt opgenomen in welke mate het verschil in dollarduration tussen assets en liabilities (dollarduration gap) moet worden afgedekt. Deze afdekking wordt bereikt door de vastrentende waarden te verdelen over het SAF Fixed Income met een duration van ongeveer jaar en het SAF Fixed Income Long Duration met een duration van ongeveer 2 jaar. Afhankelijk van de gewenste mate van afdichting en de ontwikkelingen in de verplichtingen, bepaalt AEGON eenmaal per jaar de allocatie tussen SAF Fixed Income en SAF Fixed Income Long Duration die aansluit bij de gemaakte afspraken. In figuur 4 en tabel 1 is het effect hiervan voor een gestileerd voorbeeld weergegeven. Figuur 4 Rentegevoeligheid (jaren) SAF Upgrade Looptijd (jaren) Rentegevoeligheid beleggingen Rentegevoeligheid verplichtingen Duration assets en liabilities over tijd, bij % matchen duration en monitoring. Door de periodieke aansturing van het renterisico wordt het totale mismatchrisico over tijd geminimaliseerd.

5 Consultantsspecial Nummer 2 juni 9 Tabel 1 mandaat % ZW %VRW %Dichten DurationGap (in EUR) Portefeuille Waarde VPV Duration VPV Duration VPV (EUR) 2% 7% % Jaar 1 Jaar 2 Primo Ultimo primo Waarde Assets SAF Equity 2.% 2.2% 2.% SAF F.I. 12.8% 11.% 11.6% SAF F.I.L.D. 62.2% 6.% 6.4% Duration Assets (EUR) DurationGap (EUR) Voor het beleggingsmandaat is uitgegaan dat voor 2% wordt belegd in zakelijke waarden. Daarnaast is de dollar duration gap voor % gedicht. Voor jaar 1 (primo) is de beleggingsmix bepaald aan de hand van de duration, beleggingen en verplich tingen. Na 1 jaar zijn zowel de waarde van de verplichting als de waarde van de beleggingen en duration door marktrendementen gewijzigd. In dit scenario wordt van een % stijging van zakelijke waarden, en een 1% daling van de rente uitgegaan. De periodieke aansturing van het renterisico zorgt ervoor dat primo jaar 2 de hoeveelheid zakelijke waarden en de rentegevoeligheid weer in lijn wordt gebracht met de gemaakte afspraken in het mandaat. Om uw klanten inzicht te geven in de effectiviteit van dit beleid en de ontwikkelingen in de verplichtingen biedt AEGON de Uw Fonds in één Oogopslagrapportage (UFIEO) aan: een rapportage die ieder kwartaal verschijnt waarin de ontwikkelingen in de verplichtingen en beleggingen op een eenvoudige en overzichtelijke manier worden gepresenteerd.. Voor beeld 1 Om een beeld te schetsen van de mogelijkheden die met deze nieuwe propositie worden gecreëerd, geven wij een tweetal voorbeelden. 1. vs. : voordelen keuzevrijheid Een pensioenfonds met een garantiecontract heeft de volgende kenmerken: Huidige SAFfonds is SAF 7/2. Overrente wordt op boekwaarde bepaald. Met de nieuwe SAFpropositie en de periodieke aansturing van het renterisico heeft dit pensioenfonds de volgende mogelijkheden: a) bij een gelijke garantieprijs kan 4% in zakelijke waarden worden belegd, indien 7% van de mismatch in dollarduration wordt weggenomen. Hiermee stijgt de verwachte overrente met.8%. Tabel 2a Gevolg van extra verlenging en meer zakelijke waarden bij overgang naar nieuwe SAF Verwachte %ZW ^ Garantieprijs overrente 2% 4% b) Indien de asset mix gelijk blijft en 7% van de mismatch in dollarduration wordt weggenomen, kan de garantiepremie met bp dalen. Omdat het mismatchrisico naar verwachting geen rendement oplevert, zal dit geen impact hebben op de verwachte overrente. Tabel 2b 2.% 2.8% Figuur Voorbeeld UFIEO rapportage 1. Barometer 4. Performance na kosten maanden Impact van overgang naar nieuwe SAF en extra afdekken renterisico %ZW ^ Garantieprijs Verwachte overrente Minimum vereist niveau % Reële dekking 19% 2% 4% bp 2.% 2.% Oprenting verplichtingen Effect renteverandering op verplichtingen Rentehedge Beleggingen Overig Totaal 2. Verschuiving Barometer 8% 6% 4% 2% % 2% 4% 6%. Afdekking Renterisico % 8% 6% 4% % 9% 16% 94,9% (,7%) % Fysiek Rentehedge Onafgedekt Strategic Allocation Fund 8/ Totaal (gewogen) Strategic Allocation Fund 8/ 2% %. Toegevoegde waarde voor kosten maanden Totaal (gewogen) 2% 1% Uiteraard kan ook een tussenvorm van meer zakelijke waarden in combinatie met een verlaging van de garantiekosten worden gekozen. Een exacte berekening zal altijd aan de hand van de specifieke kenmerken van het pensioenfonds worden gemaakt. 2. Maatwerk vs. SAF: voordelen diversificatie Nieuwe klanten met een maatwerkportefeuille hebben met deze nieuwe SAFfondsen de mogelijkheid om in een breed gediversifieerde portefeuille te beleggen, waarbij het renterisico en het zakelijke waarden risico aansluiten bij de wensen van het fonds. In dit voorbeeld gaan wij uit van een pensioenfonds, waar uit de ALMstudie bleek dat het meest gunstige risico/ rendementsprofiel wordt bereikt met een verdeling van 7% VRW en % ZW en waarbij % van het renterisico wordt

6 CIC 7 juni 9 Colofon Auteurs: Michael Levi, Edwin Massie Redactie: Mirjam Zwager, Menso van Leeuwen Ontwerp: Vormplan design bno, Amsterdam Tabel Impact van overgang op nieuwe SAF vanuit vergelijkbare maatwerkportefeuille zonder hedge funds en private equity %ZW % % ^ Garantieprijs bp Verwachte overrente 2.2% 2.% 6. Conclusie Met de nieuwe SAFfondsen en de introductie van de mogelijkheid om het renterisico periodiek te monitoren heeft AEGON de bestaande garantievormen verder geflexibiliseerd. In deze tijd, waarin onzekerheid een belangrijke rol speelt, biedt deze optimale flexibiliteit de mogelijkheid om een beleggings portefeuille samen te stellen die aansluit bij de specifieke behoeften en kenmerken van een pensioenfonds. Met de nieuwe SAFfondsen kan het renterisico en het aandeel in zakelijke waarden door de klant worden ingevuld, waarmee het kan sturen op garantieprijzen en het indexatie en of herstelpotentieel voor een pensioenfonds. weggenomen. De duration van de opgebouwde rechten is geschat op jaar. Door in de nieuwe SAFfondsen te beleggen in plaats van in een maatwerkportefeuille zonder private equity en hedge funds, stijgt de verwachte overrente met.%, terwijl de garantieprijs bp lager ligt. Dit is dus het voordeel dat met de extra diversificatie binnen de SAFfondsen wordt bereikt. Voetnoten 1 De beschreven fondsen zijn een gestileerd voorbeeld. Aan de verstrekte informatie en berekende waardes kunnen geen rechten worden ontleend. Deze waarden zijn aan wijziging onderhevig. De waarde van het financiële instrument is afhankelijk van de ontwikkelingen op financiële markten of (indien van toepassing) andere markten. Slechts een door AEGON ondertekende aanbiedingsbrief, offerte, of slotnota geldt als prijsaanbod. Voor vragen naar aanleiding van dit artikel kunt u contact op nemen met één van onze specialisten: Marjon Brandenbarg Manager Accountteam Asset Management (7) Sandra Schellekens Manager Sales Development (7) Michael Levi Consultant Sales Solutions (7)

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014 Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Vermogensbeheer SPMS 17 november 2014 Structuur SPMS (vermogensbeheer) Bestuur SPMS F&C (verantwoord beleggen) Ortec (ALM studie) Bestuursbureau Investment

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Vastgoed in ALM context

Vastgoed in ALM context Vastgoed in ALM context april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Nieuw uitgevoerde ALM analyses... 4 2.1 Huidige economische basisset... 4 2.2 Direct OG in goed gespreide portefeuille... 5 2.3 Beursgenoteerd

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

Specialist in vastrentende waarden

Specialist in vastrentende waarden Specialist in vastrentende waarden Pensioenen Ons profiel AEGON Asset Management Nederland is dé specialist in vastrentende waarden en asset allocatie die door verplichtingen gedreven is ( Liability Driven

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016

Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016 Aanpassing Prospectussen Aegon, AEAM en Aegon Paraplu 1 Funds Per 1 augustus 2016 Per 1 augustus 2016 voert de beheerder van de Aegon Funds, de AEAM Funds en de Aegon Paraplu 1 Funds, Aegon Investment

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen.

Verkort jaarverslag 2014. In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. Verkort jaarverslag 2014 In de verkorte versie van het jaarverslag leest u op hoofdlijnen hoe het jaar 2014 voor het pensioenfonds is verlopen. U kunt het volledige jaarverslag downloaden op www.bpfmedewerkersnotariaat.nl.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

FEB/2011 MAAND. Rapportage Vermogensbeheer. Stichting Pensioenfonds Productschappen

FEB/2011 MAAND. Rapportage Vermogensbeheer. Stichting Pensioenfonds Productschappen FEB/2011 MAAND Rapportage Vermogensbeheer Stichting Pensioenfonds Productschappen Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Kerncijfers... 3 1.1. Dekkingsgraad... 3 1.2. Rendement... 4 1.3. Vermogensmutaties...

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Beleggingsplan. Stichting pensioenfonds VNU

Beleggingsplan. Stichting pensioenfonds VNU Beleggingsplan Stichting pensioenfonds VNU November 2014 Inleiding Het beleggingsplan behandelt de vastlegging van het strategisch beleggingsbeleid van Stichting Pensioenfonds VNU (het fonds).het beleggingsplan

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Joop van Lunteren, vicevoorzitter Xander den Uyl, vicevoorzitter Amsterdam, 11 mei 2011 2010: jaar van contrasten Positief: - goed rendement - dekkingsgraad op 105%

Nadere informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Werking Beschikbare premie

MIJN HEINZ PENSIOEN Werking Beschikbare premie MIJN HEINZ PENSIOEN Werking Beschikbare premie Deze slides zijn in juni 2010 gepresenteerd aan deelnemers aan de informatiesessies. De inhoud heeft een puur informatief karakter. Aan de informatie in deze

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 17 september 2009 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten UW MENSEN, UW KAPITAAL Beleggingsinformatie 2 Life Cycle beleggen Vrij beleggen Rendement en risico s 4 6 8 Kosten 9 Beleggingsinformatie Hoe werkt het beleggingspensioen van Cappital? In de pensioenregeling

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten.

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Risicobeheersing staat aan de basis van elk beleggingsbeleid. Omdat het renterisico het belangrijkste risico voor pensioenfondsen

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Beleggingsbeginselen

Beleggingsbeginselen Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Versie april 2015 Deze Verklaring beleggingsbeginselen maakt onderdeel uit van het beleggingsbeleid van het pensioenfonds en is aangepast

Nadere informatie

De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen. LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak

De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen. LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak Gespecialiseerd team onderhoudt en ontwikkelt LCM WWW.INGIM.COM 2 ING INVESTMENT MANAGEMENT

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Consumentenbrief beleggingen van Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Introductie Een groot aantal brancheorganisaties waaronder DSI, DUFAS, NVB, VBA en VV&A hebben het initiatief genomen om Consumentenbrief

Nadere informatie

Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen

Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen Deelnemersbrochure Mijn Pensioen 2014 Stichting Pensioenfonds Gasunie Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen Een unieke pensioenoplossing: Pensioenopbouw op maat; Altijd online inzage in uw vermogensopbouw.

Nadere informatie

Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO

Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO Maart 2009 1 Naam Pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds TNO Nummer fonds: 692 Dekkingsgraad per 31-12-2008: De dekkingsgraad van Stichting Pensioenfonds TNO is

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA Verklaring van Beleggingsbeginselen Joachim Aelvoet CBFA 17 maart 2011 Onderzoek 29 IBP's +/- 4,5 miljard euro vermogen +/- 100.000 aangeslotenen methode: eerste analyse individueel gesprek conclusies

Nadere informatie

Verklaring Beleggingsbeginselen

Verklaring Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland Verklaring Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Organisatie 4 2.1 Gedragscode 4 2.2 Goed Pensioenfondsbestuur

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds

Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Programma Leergang Besturen van een Pensioenfonds Locatie: Woudschoten Conferentiecentrum te Zeist Module 1 Wetgeving en beleid Dag 1: donderdag 3 april 2014 09.00 09.30 uur Ontvangst 09.30 10.00 uur Inleiding

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017

Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zuivel en aanverwante industrie (BPZ) Verklaring inzake beleggingsbeginselen 2015-2017 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft de uitgangspunten

Nadere informatie

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen Long Duration Overlay Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen 2 AEGON: wereldwijde expertise voor financiële veiligheid AEGON N.V. is met ongeveer 27.000 medewerkers wereldwijd

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Anna Timmermans 27 september 2007 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten 2 Huidig

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19

Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015. Stand van zaken SVG. 1 van 19 Stichting Voorzieningsfonds Getronics 11 februari 2015 Stand van zaken SVG 1 van 19 Programma Pensioenfonds SVG Financiële positie SVG Terugblik 2014 Vooruitblik 2015 Vragen 2 van 19 Pensioenfonds SVG

Nadere informatie

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur.

Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij Capital Consultants B.V. Onze klanten in control bij hun beleggingen in vastgoed en infrastructuur. Grontmij N.V. 2 Opgericht in 1915 Missie: Leading Europa 350 kantoren 4 business lines Planning

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie

Essentiële Beleggersinformatie Essentiële Beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

Resultaten 2011 April 2012. Lagere rente, hogere verplichtingen Aan de andere kant stegen onze pensioenverplichtingen

Resultaten 2011 April 2012. Lagere rente, hogere verplichtingen Aan de andere kant stegen onze pensioenverplichtingen JAARBERICHT Resultaten 2011 April 2012 Rendement van 13% door afdekken risico s Dekkingsgraad toch omlaag Het jaar 2011 stond in het teken van een sterk afnemend vertrouwen in de overheidsfinanciën van

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2008 www.ingim.com Agenda Huidig Mandaat bij ING IM Performance, Beleid en Vooruitzichten

Nadere informatie

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen Samenhang en voorbeelden Ronald Janssen, Ortec Finance 1 Klant centraal stellen: Doelstelling Managen van de verwachtingen van onze cliënten Hoe kunnen we dat doen?

Nadere informatie

Van ALM naar beleggingsbeleid

Van ALM naar beleggingsbeleid Van ALM naar beleggingsbeleid IIR Seminar Professioneel Risicomanagement voor Pensioenfondsen November 26, 2007 ORTEC bv P.O. Box 4074 3006 AB Rotterdam Tel. 010 498 6660 Fax. 010 498 6667 info@ortec.nl

Nadere informatie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie INVESTMENT SOLUTIONS & RESEARCH UPDATE 31 maart 2014 Voor professionele adviseursbeleggers Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie Jaap Hoek en Roderick Molenaar Portfolio Strategy Parameters

Nadere informatie

ABP Vermogensbeheer. Strategisch beleggingsplan ABP 2007-2009. Een samenvatting

ABP Vermogensbeheer. Strategisch beleggingsplan ABP 2007-2009. Een samenvatting ABP Vermogensbeheer Strategisch beleggingsplan ABP 2007-2009 Een samenvatting 2 Inhoudsopgave 1. Introductie p. 3 2. Terugblik en prioriteiten richting toekomst p. 4 3. De beleggingsbeginselen van ABP

Nadere informatie

Alternatives vanuit een ALM perspectief

Alternatives vanuit een ALM perspectief Alternatives vanuit een ALM perspectief Inleiding Het doel van een ALM studie is om tot een integraal premie-, indexatie- en beleggingsbeleid te komen. Onder beleggingsbeleid werd, tot een aantal jaren

Nadere informatie

Persbijeenkomst jaarverslag ABP 2008. Amsterdam, 11 mei 2009

Persbijeenkomst jaarverslag ABP 2008. Amsterdam, 11 mei 2009 Persbijeenkomst jaarverslag ABP 20 Amsterdam, 11 mei 2009 20: een bijzonder jaar Sterke positie begin 20 met dgr van 140% Volledige indexatie en volledige na-indexatie Halfjaarcijfers al minder rooskleurig

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Beleggen. In dit nummer. augustus 2015. Inleiding

Nieuwsbrief. Beleggen. In dit nummer. augustus 2015. Inleiding Nieuwsbrief augustus 2015 Beleggen Inleiding In de nieuwsbrief van juli 2015 over het nieuwe FTK en het toeslag-/premiebeleid kondigden we aan dat het Q8 Pensioenfonds u graag nader wil informeren over

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING CRH PENSIOENFONDS 18 JUNI 2012 VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN 18 JUNI 2012 INHOUD 1. Inleiding... 1 2. Organisatie... 2 2.1 Het fonds... 2 2.2 Organisatie... 2 2.3 Toeslagenbeleid... 3 3. Beleggingsbeleid... 4 3.1 Doel van het

Nadere informatie

Nieuwsbrief februari 2016

Nieuwsbrief februari 2016 Nieuwsbrief februari 2016 In deze nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen: - De beleggingsresultaten over 2015 - Vragen en antwoorden over de beleggingsresultaten en uw pensioenregeling bij Aegon PPI

Nadere informatie

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 1.1 Het beleggingsproces Het beleggingsproces vormt de randvoorwaarden

Nadere informatie

Kennisgeving van Fusie tussen Sub-fondsen

Kennisgeving van Fusie tussen Sub-fondsen Kennisgeving van Fusie tussen Sub-fondsen Samenvatting Dit deel bevat belangrijke informatie over de fusie die voor u als aandeelhouder van belang is. Meer informatie kunt u vinden in de Gedetailleerde

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors Renterisico Scan Een second opinion voor pensioenfondsen met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid For professional investors 1 Onderwerpen > Waarom deze Scan? > Hoe werkt het? > Contact over de scan

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Strategy-prospectussen dd. 5 februari 2015 van:

Strategy-prospectussen dd. 5 februari 2015 van: Strategy-prospectussen dd. 5 februari 2015 van: O&E Fixed Income Strategy (pagina 2) O&E Fixed Income Strategy Multi Asset (pagina 5) O&E Global Equity Strategy (pagina 8) O&E Hedge Fund Strategy (pagina

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

B2014-69. Beleggingsplan 2014. Stichting Notarieel Pensioenfonds 20 maart 2014 1/26

B2014-69. Beleggingsplan 2014. Stichting Notarieel Pensioenfonds 20 maart 2014 1/26 Beleggingsplan 2014 Stichting Notarieel Pensioenfonds 20 maart 2014 1/26 Inhoud Inhoud...2 1 Inleiding...4 2 Implicaties externe ontwikkelingen rond SNPF...5 2.1 Macro-economische omgeving...5 2.2 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Goedgekeurd door het Bestuur op 18-09-2014 Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate Bezoekadres: Brugstraat 2, Almelo Correspondentieadres: Postbus 126, 7600

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

AEGON Verzekeren&Beleggen. Beleggingsprofiel

AEGON Verzekeren&Beleggen. Beleggingsprofiel AEGON Verzekeren&Beleggen Beleggingsprofiel Waarom uw beleggingsprofiel vaststellen? U heeft aangegeven een AEGON Verzekeren&Beleggen beleggingsverzekering te willen afsluiten. Door het invullen van de

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6.

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. Opgave 5 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 tot en met 6. De Stichting Bedrijfspensioenfonds voor Medewerkers in het Notariaat (hierna te noemen Het Pensioenfonds) verzorgt de pensioenen van

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Verklaring van beleggingsbeginselen

Verklaring van beleggingsbeginselen Verklaring van beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds van de KAS BANK Juni 2014 Inleiding Deze Verklaring inzake de beleggingsbeginselen (hierna: Verklaring) beschrijft op beknopte wijze de uitgangspunten

Nadere informatie

1. Het pensioenfonds loopt beleggingsrisico. Dat betekent dat in het MVEV een bijdrage van 4% van de technische voorzieningen (TV) is opgenomen.

1. Het pensioenfonds loopt beleggingsrisico. Dat betekent dat in het MVEV een bijdrage van 4% van de technische voorzieningen (TV) is opgenomen. Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen 1 BIJLAGE: VASTSTELLING MVEV EN VEV Vaststelling minimaal vereist eigen vermogen Op grond van artikel 126 van de Wet verplichte beroepspensioenregeling dient

Nadere informatie

Optimaal rente- en inflatiebeheer: een integrale matchingaanpak

Optimaal rente- en inflatiebeheer: een integrale matchingaanpak Optimaal rente- en inflatiebeheer: een integrale matchingaanpak Inleiding Door de malaise op de financiële markten is het voor veel pensioenfondsen zaak om hun financiële beleid (verder) te optimaliseren.

Nadere informatie

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES ONDERZOEK NAAR VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES NOVEMBER 2014 Met dank aan: Naar aanleiding van het besluit van BlackRock om per 31 december 2014 de Funds of ishares op te heffen

Nadere informatie