magazine Proeven, ontmoeten en... leren Gratis tickets en een weekend in Utrecht! september 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "magazine Proeven, ontmoeten en... leren Gratis tickets en een weekend in Utrecht! www.okra.be www.okrasport.be september 2008"

Transcriptie

1 magazine maandblad, verschijnt niet in januari en in augustus - jaargang 41 nr. 7 september 2008 Proeven, ontmoeten en... leren Gratis tickets en een weekend in Utrecht! Afgiftekantoor 3200 Aarschot - Erkenningsnummer P Tijdschriften - Toelating gesloten verpakking Aarschot 1 - BC

2 Met FitClass wordt bewegen leuk! FitClass biedt je persoonlijke begeleiding en een oefenprogramma dat volledig op jou is afgestemd. En dat mist zijn effect niet. De geavanceerde apparatuur en je persoonlijke oefenprogramma zorgen ervoor dat je je na een tijdje heel wat fitter voelt. Wat je hiervoor moet doen? Tweemaal per week 60 minuten FitClassen. Interesse? Wellicht is er ook in jouw buurt een centrum. Spring eens binnen tijdens de opendeurdagen op 27 en 28 september en 4 en 5 oktober. Meer info? of Trek erop uit met OKRA natuurlijk! Vanaf oktober zetten we alle zeilen bij, overal, altijd, ook met jou Hoe? Neem even de tijd om een 55-plusser de weg naar OKRA te wijzen Maak een lid! Noteer naam en adres en geef dat volgende maand mee met je bestuurslid. Eenvoudig toch? Als alle leden dit doen, dan krijgen we een grote stunt! Bedankt en succes! hou respectvol actief open kristelijk in de gaten!

3 VOORWOORD In zaal Patria... Mijn ouders gingen al naar het filmforum. Ik spreek over begin jaren vijftig. In zaal Patria organiseerde de Katholieke Filmliga elke maand haar filmuniversiteit. Een filmvoorstelling met voor- en nabespreking, de begeleider een pater redemptorist. De films stuk voor stuk klassiekers. Ik herinner me nog hoe ons moeder helemaal ondersteboven thuiskwam na Pantserkruiser Potemkin. De scène waarin de kinderwagen denderend de trappen afdondert, was voer voor menig tafelgesprek... Zonder dat initiatief zouden al deze prenten ongezien zijn gebleven. Toch voor mijn ouders... Zoon Ludo, intussen een rijpe zeventiger, mist vandaag geen enkele filmvoorstelling van de OKRA-ACADEMIE in zijn regio. Het filmvirus heb ik van geen vreemden. Maar avondvoorstellingen waarbij ik tussen al die bioscoopbezoekers verloren loop, zijn niet aan mij besteed. Trouwens, welke film is het bekijken waard? Ons filmforum heeft alles wat ik in het gewone circuit niet vind. Om te beginnen kan ik er s namiddags heen. Met de leeftijd krijg je minder zin om s avonds nog de deur uit te gaan. De prijs valt bijzonder goed mee: OKRA zorgt voor een mooie korting. Niet onbelangrijk voor gepensioneerden. De selectie van de titels gebeurt doordacht. En dan die knappe begeleiding. Een woordje uitleg van een expert over inhoud, filmtaal, acteurs, effecten... Je ziet gewoon vijf keer meer dan anders. Onze begeleidster nodigt ons altijd uit om wat na te praten. De jongste deelnemers vertrekken vaak meteen. De oudere garde blijft zitten. Daar tel je ook de meeste mensen zonder partner. En als je graag je kijkervaring en wat dat bij je losmaakte met anderen deelt, dan blijf je nog wat hangen. Wat me in het verhaal van Ludo vooral treft? Hoewel voor hem film geen moeilijke, hoogdrempelige of onbereikbare kunstvorm is, geeft hij toch de voorkeur aan het kijken in groep. Voor zijn ouders was dat omdat ze anders nooit de film ontdekt zouden hebben. Voor hem is dat een vrije keuze. Omdat hij dan zeker is van de kwaliteit, begeleiding, goed gezelschap, faire prijs. Precies daarom trekt de OKRA-ACADEMIE elk jaar vele duizenden deelnemers aan. Precies daarom is het zonde dat te veel mensen haar moeten missen. Natuurlijk zit er veel meer in dan het filmforum. Ga zeker eens naar blz. 25. Misschien zien we je binnenkort. Tijdens een cursus Spaans, een namiddag blues verkennen of van een spetterende spreker genieten. Je bent al trouwe klant? Breng gerust een nieuweling mee. Een OKRA-lid of niet... geen belang. Als hij of zij maar eens kan proeven. En daar rijker van wordt zoals de ouders van Ludo, in zaal Patria. Lieve Demeester 3

4 12 Je pensioen omhoog? De voorbije maanden werden een aantal pensioenbedragen aangepast. Voor een groep gepensioneerden gaat het pensioen omhoog. Ook de solidariteitsbijdrage wijzigt. Kom mee naar de OKRA-ACADEMIE! Acht bladzijden om te ontdekken wat speciaal voor jou in het aanbod steekt Verhalen van de zee Nu al het compleet vernieuwde Visserijmuseum bezoeken? Erik loodst je naar Oostduinkerke september 2008 inhoud 42 OKRA-magazine Ledenmagazine van de grootste beweging voor 55+. OKRA, trefpunt 55+: Open, Kristelijk, Respectvol en Actief. Je ledenmagazine zit boordevol OKRA-leven, niet te missen info, lifestyle, cultuur, ontspanning, ledenvoordelen Vertel wat je ervan vindt aan Chris Van Riet , OKRA september 2008

5 GEZONDHEID Krampachtige darmen 8 PRIKKERTJES OKRA 9 STANDPUNT En jouw winkelkar? 10 OKRA-ZINGEVING God sprak tien maal Mensen 12 INFO Je pensioen omhoog? 14 DE KEUZE VAN DEKEYSER De Europese melting pot 16 VRAAG EN AANBOD Wijs weg 45 UITJES 46 UIT Zeg maar U tegen Utrecht Extra WINNAARS! 50 SPEEL EN WIN 52 HOREN, ZIEN EN SCHRIJVEN Over uniformen, kranten en tijdschriften 53 OKRA-LIDKAART = GELD WAARD! Proeven, ontmoeten en... leren 26 We zijn met velen en hebben honger! 28 In Limburg 29 In Antwerpen 30 In Vlaams-Brabant 31 In Oost-Vlaanderen 32 In West-Vlaanderen 17 LEZERSBRIEVEN EN DAN? Maak leuke en bijzondere plannen Lifestyle 33 MENU Lekkers uit Nederland 36 GROEN Tuinhistorie van hoog niveau 38 WONEN Premies ook voor wie geen belastingen betaalt Cultuur Onze excuses In het juli-augustusnummer 2008 stond op blz. 29 een fout In ons enthousiasme schreven we dat de frietjes en drankjes in het Brugse Frietmuseum gratis zijn. Helaas, koken kost geld, en dat lekkers is dus niet gratis. De prijs is wel democratisch en de frietjes en drankjes zijn overheerlijk! In je volgende OKRA-magazine Met OKRA op reis 40 FILM Brits, Belgisch en sociaal 41 BOEKEN Schaduw en licht 42 TENTOONSTELLING Verhalen van de zee 44 GEDICHT Dichterlijke profetie 5

6 GEZONDHEID Krampachtige darmen Uit onderzoek blijkt dat weinig mensen maag- en darmproblemen ernstig nemen. Buikkrampen gaan vanzelf weer over en een beetje maagpijn is met een pilletje te verhelpen, denken ze. Het is niet nodig om naar de dokter te gaan. Toch is volgens de Belgische Stichting tegen Kanker colonkanker of dikkedarmkanker de tweede kanker bij vrouwen en de derde bij mannen. Dokter Tom Moreels: Ga bij darmproblemen meteen naar de huisarts! Het belang van gezonde darmen wordt duidelijk onderschat. We vroegen aan dokter Tom Moreels van de dienst Gastro-enterologie en Hepatologie in het Universitair Ziekenhuis van Antwerpen, hoe ons spijsverteringsstelsel werkt en met welke problemen we bij het ouder worden te maken kunnen krijgen. Uiteraard wilden we weten hoe we deze problemen het best voorkomen. Tom Moreels: Het spijsverteringsstelsel bestaat uit verschillende organen. Het maagdarmkanaal loopt van de mond tot de anus via slokdarm, maag, dunne en dikke darm. Daarnaast spelen ook de lever, de galblaas en de alvleesklier een rol bij de spijsvertering. Via de slokdarm komt het voedsel in de maag terecht waar het wordt fijngemalen. Vervolgens breekt de dunne darm het voedsel af tot moleculaire bestanddelen. De lever en de alvleesklier helpen hierbij. Via het slijmvlies worden de moleculaire bestanddelen opgenomen in de bloedbaan. Niet opgenomen delen komen in de dikke darm terecht waar bacteriën ze fermenteren tot onbruikbare ontlastingsresten. Daaruit onttrekt de dikke darm zo goed als alle vocht. Uiteindelijk wordt de ontlasting via de anus uit het lichaam verwijderd. Heel het maagdarmkanaal is bezenuwd en bevat een spierlaag waardoor het voedsel actief voortbeweegt in de richting van de anus. Vanaf vijftig Globaal gezien blijft het spijsverteringsstelsel goed functioneren bij het ouder worden. Er zijn echter specifieke aandoeningen van het maagdarmstelsel die meer voorkomen bij ouderen. Tumoren kunnen in heel het maagdarmkanaal ontstaan en hun aanwezigheid neemt toe met de leeftijd. Voornamelijk gezwellen in de dikke darm komen zeer frequent voor. Omdat zij in een vroeg stadium nog zonder heelkundige ingreep kunnen worden verwijderd, is het aangeraden om vanaf de leeftijd van vijftig jaar om de twee jaar een stoelgangonderzoek te ondergaan. Daarbij gaan artsen op zoek naar sporen van bloed die duiden op beginnende gezwellen. Binnenkort zal dit onderzoek trouwens georganiseerd worden door de Vlaamse overheid, net als de opsporing van borst- en baarmoederhalskanker. Als artsen tijdens het stoelgangonderzoek sporen van bloed vinden, is het aangewezen een colonoscopie te ondergaan. Dat is een screeningsonderzoek van de dikke darm waarbij artsen met een 6 OKRA september 2008

7 kleine camera op een lange flexibele buis de hele dikke darm van binnenuit bekijken. Soms vinden ze bij dit onderzoek poliepen. Die kunnen dan tijdens hetzelfde onderzoek worden verwijderd. Poliepen zijn vaak voorlopers van tumoren. Een alternatieve methode voor het opsporen van dikkedarmpoliepen en tumoren is de virtuele colonoscopie met een CT-scan. Hierbij kunnen artsen poliepen opsporen maar niet verwijderen. Worden er tijdens dit onderzoek poliepen gevonden, moet aansluitend een klassieke colonoscopie uitgevoerd worden. Een andere aandoening die vaak op hogere leeftijd voorkomt, is diverticulose van de dikke darm. Divertikels zijn kleine uitstulpingen op plaatsen waar de wand verzwakt is als gevolg van ouderdom. Divertikels komen bijgevolg zeer frequent voor op oudere leeftijd, maar bezorgen zelden last. In geval van problemen gaat het om ontsteking, bloeding of perforatie. Vaak echter treden er klachten op aan het spijsverteringsstelsel als gevolg van onderliggende aandoeningen van andere orgaanstelsels of als gevolg van medicatie. Zo komen er vaker maagzweren en bloedingen in het maagdarmkanaal voor bij patiënten met hart- en vaatziekten en tengevolge van de geneesmiddelen die ze daarvoor nemen. Middelen tegen Parkinson kunnen dan weer aanleiding geven tot obstipatie. Overbodig Om het spijsverteringsstelsel gezond te houden, bevelen we enkele leefregels aan die ook voor andere orgaanstelsels van belang zijn. Voldoende lichaamsbeweging houdt het maagdarmstelsel in werking en voorkomt obstipatie. Ook gezonde vezelrijke voeding voorkomt verstopping en verlaagt het risico op dikkedarmkanker. Allerlei voedingssupplementen met zogezegd heilzame werking zijn dan ook overbodig. Roken heeft nefaste gevolgen voor het spijsverteringsstelsel. Deze slechte gewoonte kan je dan ook het best vermijden. Tijdig Meer dan de helft van de Belgen vindt evenwichtige darmflora belangrijk voor de gezondheid, maar geen prioriteit. Dat verklaart waarom velen zo lang wachten om hun huisarts te raadplegen bij darmproblemen. Dikwijls gaan ze te laat. Vooral bij klachten over bloedverlies in de stoelgang, aanhoudend gewichtsverlies, diarree, langdurige obstipatie of darmfunctiestoornissen, is het belangrijk tijdig de huisarts te raadplegen. Tekst Chris Van Riet Foto UZA Lize Marke zingt Hoogstaand ontspanningsprogramma Bijzondere voorwaarden voor OKRA-trefpunten Tel

8 PRIKKERTJES Prikkertjes Geniet gezond geeft label aan gezonde restaurants Als je thuis kookt, bepaal je zelf of je al dan niet een gezonde maaltijd op tafel tovert. Maar als je uit eten gaat, ben je er zelden zeker van zijn dat het gerecht van je keuze gezond is. Dat hoeft nu niet langer een probleem te zijn. Restaurants die het label Geniet gezond ontvingen, serveren gegarandeerd gezonde gerechten. Voedings- deskundigen analyseerden alle schotels. Goedgekeurde gerechten bestaan uit de helft groenten of fruit, een vierde vlees of vis en een vierde granen of aardappelen. Bovendien worden ze bereid met slechts een lepel goede vetstof. Gezond eten kan voortaan ook buitenshuis! Alle info en de lijst met gezonde restaurants vind je op en via Wedstrijdresultaat Senior State of the European Union 2008 Maria Meynkens uit Beringen wint derde prijs! De wedstrijdjury heeft de inzendingen voor de wedstrijd Senior State of the European Union 2008 beoordeeld en uit de inzendingen de drie winnaars gekozen. Daarbij werd aandacht besteed aan de originaliteit, het taalgebruik, het behandelen van het thema van de opdracht Europa en de wereld, het historisch en toekomstgericht perspectief en de vormelijke en inhoudelijke mix van de opstellen. 7 mei werden de prijzen uitgereikt tijdens de viering van de State of the European Union in het Vlaams Parlement. De derde prijs ging naar Maria Meynkens, een OKRA-lid uit Beringen, voor haar opstel Europa en de wereld. Zij ontving een cheque t.w.v. 250 euro. Een dikke proficiat, Maria! Vlaanderen telt steeds meer kinderen Al enkele jaren op rij zit het Vlaamse geboortecijfer in de lift. Vorig jaar werden 1,5% meer kinderen geboren dan in Ook in 2008 gaat het geboortecijfer in stijgende lijn. Van januari tot mei was er een toename met 3%. In 2007 zagen kinderen het levenslicht, meer dan het jaar voordien. Als de trend zich dit jaar verder zet, worden in 2008 ongeveer kinderen geboren. In 2007 had een vrouw gemiddeld 1,76 kinderen. Dat is het hoogste cijfer in 33 jaar. Vooral dertigplussers krijgen steeds meer kinderen, bij vrouwen tussen 25 en 30 jaar stabiliseerde de vruchtbaarheid zich. Vlaanderen telt niet alleen steeds meer baby s, ook het aantal trotse grootouders neemt toe. En dat is natuurlijk een goede zaak! Bron: Kind en Gezin. 8 OKRA september 2008

9 STANDPUNT En jouw winkelkar? Vijftien juli: het doek valt. De regering biedt haar ontslag aan. De koning start zijn consultaties. De regeringscrisis is compleet. De gewone man begrijpt er niets van. Ondanks een akkoord over het sociaaleconomische pakket en de staatsfinanciën, valt de regering over Brussel-Halle-Vilvoorde. Daar heeft Jan met de pet geen boodschap aan. We leven immers in heel onzekere tijden. Zeker wie moet leven van een laag of een vervangingsinkomen. Zeker wie met ontslag bedreigd wordt. Meer en meer mensen liggen wakker van hun (financiële) toekomst. Het gekibbel van politici aan beide zijden van de taalgrens, wordt met een steeds groter onbegrip bekeken. Zelfs de (grote) banken lijken dit te snappen. Zij verhoogden de intrest op spaarboekjes. Deze maatregel geldt enkel voor wie via internet bankiert en minstens tot euro op de rekening heeft. Wie niet kan sparen of via de computer bankieren, geniet deze maatregel niet. Eén bank verhoogt de spaarrente voor al haar klanten. Is dit een stimulans voor de koopkracht of een agressieve vorm van klantenbinding? Nog nieuws uit de bankwereld. We lezen dat een grote bank heel btw op restaurantkosten zou wel kunnen. Begrijpe wie begrijpen wat kantoren zal sluiten. kan. Cashverrichtingen zullen uitgesloten worden. Eerder al sloot Politici moeten weten dat ze ook De Post heel wat kantoren. een onnoemelijke verantwoordelijkheid Moeten we straks naar de supermarkt om postzegels te kopen of geld af te halen? Of moet OKRA binnenkort een nieuwe dienstverlening opzetten en al wie moeilijk te been is thuis bedienen? Hielden de banken en de politici deze groep voor ogen, toen ze maatregelen namen om de koopkracht te vrijwaren? dragen. Zij die er tot half juli alles aan deden om tot een eerlijk akkoord te komen, verdienen bewondering. Zij die er een politiek machtsspelletje van maakten, moeten beseffen dat ze met vuur speelden ten koste van de gewone burger én van de democratie. Zij die met de glimlach aan de zijlijn stonden en zich vermaakten, moeten niet Mensen met een beperkt of gemiddeld inkomen zouden wel een lager btw-tarief op de energiefactuur waarderen. Voor deze fier zijn of de anderen de les lezen. Als de kiezer straks naar de stembus gaat, weet hij zeker wie het schoentje past. maatregel blijkt onvoldoende geld te zijn. Een verlaging van de Jan Vandecasteele Algemeen secretaris Wij kunnen enkel hopen dat het verstand zal zegevieren op sloganmatig denken, onbegrip, eigenbelang en vooral onverschilligheid. Ook in deze moeilijke en onzekere tijden neemt OKRA haar verantwoordelijkheid. We blijven opkomen voor de belangen van alle gepensioneerden. In het bijzonder voor wie het grootste risico loopt om écht het kind van de rekening te worden. 9

10 OKRA-ZINGEVING God sprak tien maal Nu er zoveel aandacht wordt besteed aan normen en waarden, is het misschien gepast een blik te werpen op de Bijbelse normen en waarden. In enkele Bijbelpassages over dit onderwerp, speelt het getal tien een grote rol. Zou in de Bijbel voor het getal tien worden gekozen omdat de mens tien vingers heeft? Het zou best kunnen want wie niet kon lezen of schrijven, moest zijn toevlucht nemen tot geheugensteuntjes. Aftellen op de vingers terwijl strofes werden opgezegd of gezongen, was een handig hulpmiddel. Een boontje voor het getal tien Al bij het lezen van het scheppingsverhaal op de eerste bladzijde van de Bijbel, kan je het getal tien ontdekken. Hoeveel keer staat er: God zei?. God sprak tien creatieve en positieve woorden. Hij schiep goede ruimten en biotopen voor mens en dier. In het aards paradijs was het romantisch heerlijk, geeft de schrijver aan. Of zong de schrijver deze woorden? Het scheppingsverhaal stond waarschijnlijk op muziek. Telkens de lezer zong God zei, telde men een vinger af. Het was een vrolijk scheppingslied. Het lied over de tien plagen in het boek Exodus echter, was een spotlied in tien strofes. De farao is uit op vernietiging en uitroeiing. Hij lijkt wel een anti-god. De farao creëert helemaal geen leefruimten of goede biotopen. Integendeel, hij houdt van terreur en slachtoffers. Voor de Hebreeuwse stammen moet het lied van de tien plagen een antwoord zijn op de vraag: wie zal het halen, onze God of die van de farao? De geschiedenis bewees het. Onder leiding van Mozes ontsnapten de Hebreeuwse stammen uit de handen van de verdrukker. Daarom componeerden ze een lied waarmee ze de Egyptenaren uitlachten. Hun goden bleken gebakken lucht. De God van de Hebreeuwse stammen daarentegen was echt en creatief: hij redde en bevrijdde de vernederde slaven. Wil je nu niet luisteren naar de muziek van het slavenkoor uit de opera die Guiseppe Verdi in 1842 schreef? In Nabucco komt een andere episode uit de geschiedenis van het joodse volk aan bod. Verdi heeft het over de Babylonische periode van verknechting die uitmondt in bevrijding en terugkeer naar het vaderland. De opera weerspiegelt ook de Italiaanse situatie in Verdi zag hoe zijn volk verdeeld was en politiek werd overheerst door verschillende buurstaten. Acht normen en twee waarden Laten we terugkeren naar de Bijbelse normen en waarden, de tien geboden Gods. Ja, zo klonk het in Wie herinnert zich Mozes in zijn mandje niet? Collectie Onderwijsmuseum, Ieper 10 OKRA september 2008

11 Mozes draagt de stenen platen met de tien geboden. Gebrandschilderd glas in de kerk van St. Peter, Rylstone, North Yorkshire. onze lagere schooltijd. Wellicht werden ook deze tien geboden in strofes gezongen in de Joodse traditie. Een lied in tien coupletten. Opnieuw kan je ze op de vingers tellen. Lees de tekst eens na op de juiste plaats in de Bijbel: Deuteronomium 5. (De tien geboden vind je ook bij Exodus 20.) Mogen we een variant zoeken op de term geboden? Ik kies voor normen en waarden. Om goed met elkaar samen te leven, zijn zowel grenspalen als streefdoelen nodig. De grenspalen noemen we normen, de streefdoelen waarden. In de Bijbeltekst staan acht zinnen vermeld die beginnen met gij zult niet. Dat zijn acht grenspalen. Mensen mogen deze grenzen niet overschrijden, dat zou onmenselijk zijn. De twee resterende geboden behandelen waarden: neem de sabbat in acht en toon eerbied voor je vader en moeder. De normen zijn dus duidelijk in de meerderheid. Maar hieruit mogen we niet besluiten dat de minderheid van weinig belang is. Belangrijk is wel dat we op onze handen tellen. Dan merken we dat de eerste vijf geboden op God zijn gericht. Beginnen we aan onze tweede hand, gaan de verzen over de medemens. Misschien lijkt het vreemd dat eer je vader en je moeder bij de eerste vijf geboden hoort die gericht zijn op God. Maar ouders worden geacht medescheppers te zijn van de volgende generatie. Zo worden ze medescheppers van de schepper van hemel en aarde. En er is nog een bijzondere reden. Joodse ouders hebben de taak hun kinderen de eerste Bijbelboeken in te prenten. Als eerbetoon aan hun ouders moeten de kinderen deze Bijbelse woorden later beleven als Gods hoogste normen en diepste waarden. De tien geboden 1. Vereer naast God geen andere goden. 2. Maak geen godenbeelden. 3. Misbruik de naam van God niet. 4. Houd de sabbat in ere. 5. Toon eerbied voor uw vader en moeder. 6. Pleeg geen moord. 7. Pleeg geen overspel. 8. Steel niet. 9. Leg over een ander geen valse getuigenis af. 10. Zet uw zinnen niet op wat een ander toebehoort. Tekst Aureel Chanterie 11

12 INFO Je pensioen De voorbije maanden werden een aantal pensioenbedragen aangepast. Voor een groep gepensioneerden gaat het pensioen omhoog. De indexaanpassing van mei 2008 is verrekend in de bedragen die we hier geven, de geplande aanpassing van september nog niet. Daarvoor dienen de bedragen met 2% te worden verhoogd. 1. Minimumpensioenen Op 1 juli 2008 ging het minimumpensioen voor werknemers en zelfstandigen met 2% omhoog. Dit is een extra verhoging, geen index- of welvaartsaanpassing. Het recht op minimumpensioen is echter gebonden aan strenge regels. Zo moet men een volledige loopbaan of minstens twee derde van een loopbaan bewijzen. De in de tabel vermelde bedragen worden toegekend bij volledige loopbaan. Wie bv. een loopbaan heeft van 30/45, heeft recht op 30/45 ste van deze bedragen. Bij een gemengde loopbaan als zelfstandige en werknemer, worden de loopbaanjaren opgeteld om na te gaan of men aan deze voorwaarde voldoet. Bij elke pensioenbeslissing onderzoekt de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP) of het Rijksinstituut voor Sociale Verzekeringen voor Zelfstandigen (RSVZ) automatisch het recht op minimumpensioen. Maandbedragen minimumpensioen sinds juli 2008, in euro Rustpensioen gezinsbedrag Rustpensioen bedrag alleenstaande 2. Inkomensgarantie voor Ouderen Overlevingspensioen Werknemers 1 195,21 956,47 941,43 Zelfstandigen 1 125,58 846,87 846,87 De Inkomensgarantie voor Ouderen (IGO) ging op 1 juli 2008 met 2% omhoog. De IGO is een bijstandsuitkering voor mensen zonder of met een laag pensioen. Ze wordt toegekend na een streng onderzoek van de bestaansmiddelen. Ontvangt iemand een laag pensioen, worden de formulieren automatisch meegestuurd met de pensioenbeslissing. Ben je 64 en denk je voor de IGO in aanmerking te komen, vraag ze dan aan bij je gemeente. Maandbedragen IGO sinds juli 2008, in euro Verhoogd bedrag (alleenstaande) 861,03 Basisbedrag (samenwonende) 574,02 Een samenwonende is iemand die zijn hoofdverblijfplaats deelt met een of meerdere personen. Samenwonenden of echtgenoten kunnen beiden een aanvraag doen om elk het basisbedrag te ontvangen. Een alleenstaande is iemand die alleen woont of die uitsluitend samenwoont met minderjarige kinderen, meerderjarige kinderen die recht geven op kinderbijslag, bloed- of aanverwanten in rechte neergaande lijn (zoals ouders die inwonen bij hun kinderen) of personen opgenomen in hetzelfde rust- en verzorgingstehuis of psychiatrisch tehuis. 3. Welvaartsaanpassing In april 2007 kende de regering een welvaartsbonus toe aan de pensioenen die ingingen voor 1 januari 1993 en aan de minimumpensioenen, telkens voor zelfstandigen en werknemers. In september 2007 werd een extra verhoging toegekend aan pensioenen die ingingen voor 1 januari 1988 en de minimumpensioenen. Enkel indien de bonus van april minder dan 2% van het pensioen bedroeg, werd deze extra verhoging toegekend. In maart 2008 werd de bonus geïntegreerd in het pensioenbedrag. Op 1 september wordt een welvaartsaanpassing toegekend aan gepensioneerde werknemers en zelfstandigen van wie het pensioen inging tussen 1 januari 1988 en 1 januari Het gaat om een verhoging met 2%. Wie op 1 juli 2008 een verhoging van het minimumpensioen kreeg, ontvangt deze aanpassing niet. 4. Solidariteitsbijdrage Sinds 1 juli 2008 hoeven sommige gepensioneerden geen solidariteitsbijdrage meer te betalen. Deze bijdrage werd ingevoerd op 1 januari Sindsdien houdt de overheid een bedrag af van het bruto maandelijks pensioen indien dit een bepaalde grens overschrijdt. De inhouding varieert van 0,5% tot 2%. Extralegale pensioenen worden ook aan deze maatregel onderworpen. Zij worden 12 OKRA september 2008

13 omhoog? omgerekend naar een fictieve rente om het ingehouden percentage op het wettelijk pensioen te bepalen. Voor vele gepensioneerden blijft daardoor de solidariteitsbijdrage nog verschuldigd. Voor de laagste pensioenen werd de solidariteitsbijdrage op 1 juli 2008 afgeschaft. Op termijn wil de regering deze bijdrage voor alle gepensioneerden afschaffen. Een voorbeeld Voor 1 juli 2008 betaalde een alleenstaande een solidariteitsbijdrage vanaf een maandelijks bruto pensioenbedrag van 1 282,73 euro. Sinds 1 juli 2008 wordt dit grensbedrag opgetrokken tot 2 012,76 euro. Voor 1 juli 2008 hield de overheid een solidariteitsbijdrage in vanaf een bruto gezinspensioen van 1 603,41 euro. Sinds 1 juli wordt dit grensbedrag opgetrokken tot euro. Tekst Bernadette Schalenbourg Meer info bij de CM-Pensioendienst van je regio. Alleenstaande gepensioneerden Solidariteitsbijdrage: afhoudingen sinds 1 juli 2008 P = totaal maandelijks brutobedrag in euro van de pensioenen en andere voordelen, begrepen tussen: Bedrag van de afhouding 0,01 en 2 012,75 geen inhouding 2 012,76 en (P 2 012,75) x 50% 2 075,01 en 2 244,75 P x 0, ,76 en 2 268,09 (P 2 244,75) x 50% + 33,67 en hoger dan 2 268,10 P x 0,02 Gepensioneerden met gezinslasten* Solidariteitsbijdrage: afhoudingen sinds 1 juli 2008 P = totaal maandelijks brutobedrag in euro van de pensioenen en andere voordelen, begrepen tussen: Bedrag van de afhouding 0,01 en 2 326,99 geen inhouding en 2 398,96 (P 2 326,99) x 50% 2 398,97 en 2 565,43 P x 0, ,44 en 2 592,10 (P 2 565,43) x 50% + 38,48 en hoger dan 2 592,11 P x 0,02 * Gezinslast: gezinspensioenen van de privésector; voor ambtenaren: echtgen(o)t(e) heeft geen of een laag inkomen; voor beide regelingen: alleenstaande met kinderlast. 13

14 DE KEUZE VAN DEKEYSER De Europese melting pot Melting pot of smeltkroes is een 100% Amerikaans begrip, euforisch en misleidend. Melting pot is de titel van een toneelstuk uit 1908 van Israel Zangwill. Hij voorspelde dat alle migranten die naar Amerika trokken, voorbestemd waren om samen te smelten tot één nieuw volk. Deze nieuwe mensensoort zou, met zijn diverse kleuren en tradities, één cultuur vormen en één ideologie belijden: de Amerikaanse. Niets is minder waar gebleken. Kijk naar Barack Obama: voor de joodse gemeenschap is hij een moslim, voor miljoenen blanken blijft hij een inferieure zwarte en de latino s verkiezen una mujer, een vrouw, Hillary, boven un moreno, een zwarte, Obama. De blanken noemen de latino s vaak zelf morenos! Na precies honderd jaar heeft de Amerikaanse smeltkroes zijn kookpunt nog lang niet bereikt. Nu wij zo moeizaam maar ijverig werken aan de Verenigde Staten van Europa, is het misschien goed even de temperatuur van onze eigen smeltkroes te meten. Wat met de miljoenen Europese migranten op ons continent? En dan beperken we ons tot de inwijkelingen uit de (voorlopig) 27 staten van het nieuwe Europa. Zijn de Europese bevolkingsgroepen echt aan het versmelten? De Poolse loodgieter en zijn kompanen Slechts een paar jaar geleden leefde in West-Europa de angst voor de boeman uit het communistische Oosten. En dat was de Poolse loodgieter, die hier als 14 OKRA september 2008

15 Het wordt druk op de Europese bouwwerf. migrant het brood uit onze handen kwam stelen door harder te werken voor minder geld. Hij zou zich op de koop toe in onze sociale zekerheid nestelen. Maar waarom waren die loodgieters vooral Polen? Was hun lot zwaarder dan dat van de andere Oost-Europeanen? Reken maar! Wie had in het groeiende Europa meer reden om hier een veilige verdienste te komen zoeken? Geen volk had de voorbije eeuw vaker migratieperikelen meegemaakt. De grootmachten waartussen ze klem zaten, hadden de Polen meer dan honderd jaar naar willekeur verjaagd en verplaatst. Een eeuw geleden leefden ze onder de knoet van vier imperia: Rusland, Oostenrijk-Hongarije, Duitsland en het Ottomaanse Rijk. Toen Hitler de Duitse keizer vervangen had en Stalin de tsaar, ging het lot van Polen er enkel op achteruit. In 1939 begon de Tweede Wereldoorlog immers met de opdeling van het land tussen nazi s en Sovjets. De grenzen van Polen waren voortdurend in beweging en het land werd verschoven van oost naar west en omgekeerd. Geen wonder dat honderdduizenden de benen namen en hun permanent bedreigde vaderland verlieten. Toen Polen in 2004 eindelijk mocht toetreden tot de Europese Unie werd het voor de inwoners van dit land meteen wettelijk mogelijk om in Groot-Brittannië, Ierland en Zweden te wonen en werken. Dat waren immers de eerste drie landen die de Polen welkom heetten. Pas nu geraakt de Poolse loodgieter geleidelijk vergeten, want wat blijkt? Evenmin als de Tsjechen, Slovaken, Hongaren, Letten of Litouwers komen ze hier op onze kosten leven. Migranten komen omdat er hier werk is en er in hun thuisland soms een werkloosheid heerst van 15 à 20%! En de poorten van de West-Europese landen zwaaien warempel langzaam open. Soms zelfs als politieke stunt, zoals op dit ogenblik in Frankrijk. De Eiffeltoren, het nieuwe licht op de heuvel A Light upon a Hill, een licht op een heuvel, zo beschreef Amerika zichzelf als baken voor migranten uit de hele wereld. Nu lijkt het licht te branden op de Eiffeltoren. Voor de Europese inwijkelingen dan toch Sinds 1 juli 2008 kunnen alle migranten uit het groeiende Europa in Frankrijk aan de slag als werknemer. Nochtans voelde dat land zich tot zeer onlangs het meest bedreigd door de Poolse loodgieters. Nu zijn ze welkom. Dat is een stunt van president Nicolas Sarkozy, die uitgerekend nu voorzitter is van de Europese Unie. Momenteel leven er trouwens al een miljoen mensen van Poolse origine in Frankrijk. Ze ontdekten Parijs al ten tijde van Napoleon toen ze (alweer) op de vlucht waren voor de Russen. Is het wel toevallig dat Sarkozy die belangrijke mededeling deed in Warschau, staande naast zijn Poolse collega, Lech Kaczynski? Hoe dan ook gaan de Franse grenzen een jaar vroeger open dan oorspronkelijk gepland. Al die nieuwe Europeanen kunnen voortaan de hst naar Parijs nemen. Polen, met zijn 38 miljoen inwoners, blijft de grootste nieuwe lidstaat. Het aantal Europese migranten is de voorbije jaren van minder dan 1 naar 2,5 miljoen per jaar gestegen. Dat leren we uit een studie onder leiding van Marc Hooghe van het Centrum voor politicologie van de K.U.Leuven. De Verenigde Staten van Europa? De Verenigde Staten van Europa zijn in de maak, maar de constructie is pas aan haar grondvesten toe. Niettemin wordt het druk op de Europese bouwwerf. De grenzen vervagen en de nieuwkomers mikken hoger. De migratie beperkt zich ook niet tot stenenleggers, metsers en plakkers. Ingenieurs, scheikundigen, verpleegsters en biologen zoeken hier gaatjes in de knelpuntberoepen en installeren er zich in. Het is een feit: de Europese migranten zijn anders dan die in de Verenigde Staten. Van welk land ze ook komen, ze blijven dicht bij huis. Dat heeft voor hen een enorme charme. Er zijn telefoon, internet, (voorlopig) goedkope vluchten en betaalbare treinen. Soms biedt de werkgever zelfs het vervoer aan. Nu honderdduizenden Oost-Europese migranten bij ons aan de slag zijn, missen de landen van oorsprong de nodige bekwame werkkrachten voor de eigen knelpuntberoepen. De besten zijn immers hier aan het werk voor een veel dikkere boterham. Daarom gaan Tsjechen en Polen hun werkvolk elders zoeken. Tsjechië en Polen vinden bekwame werknemers in Vietnam. Als er niet genoeg interesse is (alleen al in de buurt van Warschau worden honderdduizend bouwvakkers gevraagd) zoeken ze verder, bv. in China. Zo krijgt die kleine Europese migratie dan toch een eigen, typisch globale dimensie! Als we de Europese Unie vergelijken met de Verenigde Staten, mogen we toch niet vergeten dat Amerika aan het begin van de 20 ste eeuw een tijdelijke maar strenge migratiestop had afgekondigd. En vergeten we ook niet die hoge, lange muur van km die de Mexicaanse latino s buiten de Verenigde Staten moet houden Werk maken van migratie, Europa doet zijn best en dat is een nieuwigheid! Horen we onze eigen melting pot al zachtjes pruttelen? Tekst Miel Dekeyser Foto Cois Van Roosendael 15

16 VRAAG EN AANBOD Vraag en aanbod Je zoekt wat of hebt iets aan te bieden? Commerciële aanbiedingen nemen we niet op. Je zoekertje komt ook op Stuur je vraag naar OKRA-magazine, Vraag en aanbod, PB 40, 1031 Brussel of naar Dank in naam van de lezers aan wie reageert. Kajotster Je wordt uitgenodigd voor een samenzijn met oud-leden van VKAJ. Iedereen is welkom! Je wordt verwacht op zaterdag 11 oktober tussen en uur in Ons Middelheem, Bredabaan 425, 2930 Brasschaat. Betaling van 5 euro per persoon telt als inschrijving. Inschrijven noodzakelijk vóór 15 september. Gelieve te storten op rekeningnummer: van Gusta Mertens, 2950 Kapellen met als mededeling: Bijeenkomst Oud- Kajotsters, je meisjesnaam en de afdeling waar je kajotster was. Marthe Van den Audenaerde, Gaby Verlinden, Connie Rombouts, Uitgegeven in Kan iemand mij vertellen in welk jaar het volgende werd uitgegeven: De nieuwe praktische toeristenkaart van België en het Groot Hertogdom Luxemburg. Het werd uitgegeven door De Dag, onpartijdig morgenblad in woord en beeld. Het bevat kaarten van de negen provincies van België, het Groothertogdom Luxemburg, een overzichtskaart van Centraal Europa, alfabetische lijst van alle steden en gemeenten van België en Luxemburg. Vermoedelijk dateert het nog van voor de Tweede Wereldoorlog, kan iemand me een meer precieze datum geven? Klara Deprez, Glazeniersstraat 47, 8800 Roeselare, , hendrik. Geboortekaartjes Ik verzamel geboortekaartjes voor mijn kleindochter. Jeannine Verbeke, Markt 8 b0203, 8650 Houthulst, Tekst gevraagd t Is overal stil en het mensdom vindt weer in slapen vernieuwende kracht, zelfs moeder natuur scheen in sluimerende kracht terwijl ze het zonlicht niet zag, maar toch slaapt niet alles, er zijn er nog veel wiens nachtrust wordt tot een dag, maar zij die niet slaapt, is de moedige vrouw, verpleegsters in t ziekengesticht die nog aan de sponde van t ziekenbed bidt voor t kindje dat nog om beterschap snikt. Ik ken nog drie andere strofen, kan iemand me het vervolg bezorgen? Omer Deblauwe, Lendeleedsestraat 175, 8870 Izegem Glazen Ik zoek oude bierglazen van Zottegemse brouwerijen zoals De Meyer, De klok, Crombe, De Winne, Van de Vennet, Barbry. Ook zoek ik jeneverglazen van Limburgse stokerijen Smeets, Frijns e.a. Robert, Zottegem, Orgel Ik zoek de gebruiksaanwijzing voor een elektrisch orgel Cosmovox F20. Jules De Ren, Achterstraat 14, 2920 Kalmthout, , Tijdschriften Ik beschik over volledige jaargangen van de KBG/OKRA maandbladen vanaf 1993 tot en met Deze zijn gratis af te halen, liefst na telefonische afspraak. Emiel Steenaerts, Dr. Vanweddingenlaan 35 b3, 3540 Herk-de-Stad, Tekst gezocht Wie kan me helpen aan de tekst De pastoor van Mannekensvere? Een preek die de pastoor, die niet goed Nederlands sprak, tijdens een viering ter ere van Hemelvaart zou hebben gesproken. Pol Vanderaet, Zwaantjeslei 93 b502, 2170 Merksem, (liefst na uur) Legermakkers Ik zoek mijn legermakkers van de lichting van de 13cie TPT in Siegen Duitsland. Roger Vincken, Stokrooieweg 74, 3511 Kuringen-Hasselt, , Stamboom Aerts Kent iemand de geboortedatum en/of plaats van Maria Aerts en Petrus Vingerhoets? Zij huwden in Lier in Pierre Vingerhoets, Stationssteenweg 160, 2560 Kessel, Moestuin Gratis stuk grond van 6 are ter beschikking voor tuinliefhebber om te bewerken als moestuin of voor andere doeleinden. Gelegen in Erps-Kwerps, gehucht Diestbrug, ter hoogte van de Kerselarenstraat 238. Gereedschap voor bewerken van de grond is ter plaatse aanwezig. F. De Becker, De Hemelboom, Mechelsesteenweg 487, 3020 Herent, , , , 16 OKRA september 2008

17 LEZERSBRIEVEN Lezersbrieven Jouw reactie, met naam en adres, is meer dan welkom. Soms korten we je brief in. Die moet altijd gaan over (een artikel uit) OKRA-magazine. Stuur je brief naar OKRA-magazine, Chris Van Riet, PB 40, 1031 Brussel of naar Goede Vrijdag, het lijden en de dood Met belangstelling las ik de bijdrage over Goede Vrijdag in het maartnummer Zonder de goede bedoelingen van de schrijver in twijfel te trekken, wil ik toch enkele beweringen corrigeren. De auteur stelt terecht dat er drie soorten lijden voorkomen, nl. lichamelijk of fysiek lijden, geestelijk of moreel lijden en sociaal lijden. Maar even verder leest men dat dieren enkel lichamelijk lijden kennen. Jammer, maar hier wordt de waarheid genegeerd. Er wordt regelmatig geestelijk lijden bij dieren vastgesteld. Ik zag ooit in een natuurdocumentaire op tv hoe een kalfje van een gnoe bij het oversteken van een rivier zijn of haar moeder kwijtraakt en haar in de massa van duizenden dieren niet kan terugvinden. Paniek alom, geroep en zenuwachtig rondrennen, geweigerd worden door alle volwassen dieren omdat ze het kalf niet als hun jong herkennen. Er is hier duidelijk geestelijk en sociaal lijden aanwezig. Als je dieren goed observeert, zie je tientallen voorbeelden van geestelijk en sociaal lijden. Een hond die zijn overleden baas mist, kan weken treuren. Lichamelijk mankeren ze niets, maar hun geestelijk lijden is overduidelijk. Verder in het artikel stelt de auteur dat God ons bij lijden nooit in de steek laat, maar dat wij, als we op Gods hulp rekenen, allicht een verkeerde verwachting koesteren. Zulke bewering lukt natuurlijk altijd. Als het lot ons goedgezind is, kunnen we dat ook als een gunst van het bovennatuurlijke verklaren. Als we lijden, moeten we troost vinden in Gods goedheid. Zo komen we bij de derde stelling in dit artikel, dat God naast ons staat bij het lijden. We weten toch uit ervaring dat lijden afneemt met het verloop van de tijd. Vandaar het volksgezegde: Tijd heelt alle wonden. En dat is ook zo. Door de tijd zal de lijdende mens overgaan van verzet naar aanvaarding. Dit kan enkel als de betrokkene zijn gedachten beter kan ordenen en beheersen, en als hij van zijn omgeving steun ondervindt. Men kan natuurlijk ook stellen dat ik hulp van God gekregen heb. Kwestie van gelovig duiden. Maar ik houd het toch liever op het meest waarschijnlijke, nl.: Ik heb door de tijd geleerd hoe ik met dit lijden moet omgaan. Als we God hierbij betrekken, zetten we de lijdende mens volgens mij op het verkeerde been. Een znuffel Zo luidde de titel van Horen, zien en schrijven in het maartnummer Ik lees deze column heel graag, maar deze keer was hij heel bijzonder. Ik voer ook actie tegen al het onnodige Engels. Voor alles kennen we een even mooie Nederlandse uitdrukking. Ik hoop dat ons OKRA-boekje dit ook altijd voor ogen zal houden. Ik wens jullie nog veel schrijfgenot, Griet en Wivina, en blijf een van jullie trouwe fans. Renilde Braeke uit Aalst Godfried Bomans Als liefhebber van Godfried Bomans heb ik de bijdrage over de auteur (juninummer 2008) erg op prijs gesteld. Sinds 1958 ben ik met Bomans begaan en intussen maak ik al jaren deel uit van het Godfried Bomansgenootschap in Haarlem. Vaak vertegenwoordigde ik het Genootschap in Vlaanderen. De vereniging bestaat al sinds Dat ze nu nog bestaat, bewijst dat Bomans een groot schrijver, entertainer en persoon was. Voor inlichtingen over het Genootschap, kunnen geïnteresseerden steeds bij mij terecht. Emile Bruggemans Leopoldstraat 89 bus Mechelen Inkomensgarantie Vorig jaar bestelde ik bij OKRA de liedbundel Ik zing wanneer 68 liederen voor 55+. Ik moest echter eerst lid worden van OKRA om de voordeelprijs te kunnen genieten. Sindsdien ontvang ik maandelijks OKRA-magazine. Een tijdje geleden las ik in dit tijdschrift een artikel over de Inkomensgarantie voor Ouderen (IGO). Ik ben met het artikel naar het gemeentehuis getrokken en heb de nodige formulieren ingevuld. Vandaag vond ik in mijn brievenbus de bevestiging van mijn IGO. Ik ben OKRA zeer dankbaar voor de geboden informatie en zal me inzetten voor de lokale OKRA-werking. 17

18 OP STAP MET... We brengen het in orde. In alle CM-ziekenfondsen zijn pensioendiensten actief. Daar kan je terecht voor alle informatie over je pensioen. Dat hun werking veel ruimer is dan zuiver pensioenberekeningen, ontdekte ik deze week. Een week lang schuimde ik de pensioendiensten van de verschillende regio s af. Maandag Vanochtend houdt Kim zitdag in Hasselt. Sinds enkele maanden kunnen geïnteresseerden er enkel op afspraak terecht. De wachttijden liepen te hoog op, we moesten het anders aanpakken, legt Kim uit. Ik vraag haar naar het succes van de dienst. Iedereen die 59 jaar wordt, ontvangt van ons een brief en een brochure. Vele mensen nemen nadien contact op. Dan gaan we na welke formule voor hen het meest interessant is: brugpensioen, vervroegd pensioen of aan het werk blijven. Vele werklozen weten bv. niet dat ze meer kunnen ontvangen eens ze met pensioen zijn. De eerste klant komt binnen. De vrouw legt uit dat ze een overlevingspensioen krijgt en binnenkort zelf recht heeft op pensioen. De openbare sector kent haar huidige pensioen toe. Kim zal hen vragen de dame in te lichten over haar nieuwe rechten. De volgende klant blijkt een onvolledige loopbaan te hebben. Daarom is zijn pensioen te laag. Hij legt uit dat hij werkloos was in de periode waarover de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP) geen gegevens had. Kim zal aan de RVA een attest vragen zodat het loopbaanoverzicht aangepast kan worden en het pensioen van de man zal worden verhoogd. De hele voormiddag luistert Kim en zet ze stappen om dossiers in orde te brengen. Een drukke dag! Dinsdag Vandaag ga ik op pad met Bruno, de drijvende kracht achter de Kortrijkse pensioendiensten. Vanavond hoop ik heel wat verder te staan in een aantal dossiers. Tijdens onze zitdagen komen de mensen bij ons met allerlei vragen. Is mijn dossier al in orde? Waarom duurt het zo lang? Dan proberen we te bemiddelen bij de RVP en de Rijksdienst voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ). Bruno troont me mee naar zijn werkterrein. Stapels dossiers liggen op zijn bureau. Ik probeer deze voormiddag de Alpen links en de Pyreneeën rechts te bedwingen. Voor zijn eerste dossier belt Bruno naar de RVP. Hij vraagt hoe het zit met het pensioen van deze persoon en dringt aan op een snelle beslissing. Met deze man van de RVP werken we vaak samen. Ik weet dat hij zijn best zal doen om het dossier vlot te krijgen. Langzaam slinkt de stapel. Bruno belt om formulieren van sociale verzekeringsinstellingen, zoekt documenten die de gezinssamenstelling bewijzen en vraagt bijdragebons aan het ziekenfonds. Eigenlijk bemiddelen we niet, we proberen ervoor te zorgen dat de dossiers van onze klanten zo snel mogelijk behandeld worden, legt Bruno uit. Achter al die documenten en formulieren zitten mensen, niet louter cijfertjes. Woensdag In Antwerpen volg ik Liliane op de voet. In de voormiddag houdt ze net als altijd zitdag. Maar deze middag trekt ze naar de arbeidsrechtbank. Liliane: Soms zijn er dossiers waarin er een betwisting is. Vaak gaat het dan om een interpretatie van de wetgeving. Over de optrekking van de pensioenleeftijd voor vrouwen bv. en de voorwaarden waaraan ze moeten voldoen om nog vervroegd met pensioen te gaan. Als we geen overeenstemming konden bereiken met de RVP of de RSVZ, trekken we naar de arbeidsrechtbank. De verdediging van de zaken neemt Liliane zelf voor haar 18 OKRA september 2008

19 rekening. Maar een uitspraak mogen we vandaag nog niet verwachten. Die wordt pas enkele weken later meegedeeld, licht Liliane toe. Aan zulke verdediging gaat trouwens heel wat voorbereidend werk vooraf. De nodige stukken moeten worden gevonden en we stellen een sterk dossier op. Enkele weken voor de zaak voorkomt, kan ik het dossier gaan inkijken bij de rechtbank. Dan heeft de RVP zijn standpunt ingenomen en kan ik mijn pleidooien daarop afstemmen. Zo veel dossiers hoeft Liliane niet meer te verdedigen. Vandaag werkt de RVP veel beter en is de wetgeving duidelijker waardoor er minder betwistingen ontstaan. Dat is natuurlijk een goede zaak. Donderdag Vandaag sla ik mijn tenten op in Leuven. Luc is druk in de weer met de vijf cursussen Uw pensioen in zicht? die hij organiseert. Vele mensen die de pensioenleeftijd naderen, stellen zich vragen. Om hen op deze nieuwe fase voor te bereiden, organiseren we een cursus. Die beslaat zeven volledige dagen en loopt van oktober tot april. Vandaag staan o.a. veiligheid in huis en inbraakpreventie op het programma. Agenten leggen uit hoe de cursisten het best hun huis beschermen tegen diefstal. Welke sloten zijn veilig, hoe vergrendel je ramen. Tijdens voorbije sessies kwamen onder andere de pensioenwetgeving, gezonde voeding en erfrecht aan bod. Luc: Elk jaar nemen meer dan 150 jonggepensioneerden deel. Aan het einde van de reeks vormen ze vaak een vriendengroep. Daarom blijven we voor hen activiteiten organiseren: uitstappen, wandelingen en zelfs een buitenlandse reis. Vaak zijn deze activiteiten een opstapje naar OKRA. Vandaar dat onze werking Springplank heet. Vrijdag Bij de pensioendienst van OKRA-Algemeen staat de telefoon niet stil. Welke vragen krijg je dan?, informeer ik bij Bernadette. Heel uiteenlopende dingen. We krijgen bv. mensen aan de lijn die net uit de boot vielen bij de verhoging van de pensioenen of die zich afvragen hoeveel vakantiegeld ze zullen krijgen. Als ze ons voldoende gegevens bezorgen, kunnen we hun probleem meteen oplossen. Anders vragen we hun dossier op bij de RVP. Maar zulke telefoons en mails beantwoordt ze slechts tussendoor. Bernadette: Elke dag kijken we het Belgisch Staatsblad na en pluizen we interessante publicaties uit. Als de wetgeving rond de pensioenen wijzigt, volgen we dat meteen op en brengen we onze collega s in de regio s op de hoogte. Ook beleidsbeïnvloeding vormt een belangrijk deel van haar job. Via onze vertegenwoordiging in adviesraden en onze goede contacten met een aantal politici, kunnen we de regelgeving zelf bijsturen. Natuurlijk is dat een proces van lange adem. Maar als we erin slaagden de pensioenwetgeving te verbeteren, geeft dat veel voldoening. Vragen over je pensioen? Tekst Nele Joostens Foto Cois Van Roosendael Kim helpt haar klanten door de doolhof van de pensioenwetgeving. Neem contact op met de pensioendienst van je regionaal CM-ziekenfonds. 19

20 Een partner voor het leven, die kies je zorgvuldig. Teveel cholesterol? Kies dan de juiste partner. Benecol houdt zich uitsluitend bezig met cholesterolverlagende voeding. De minidrinks, margarines en Finse verse kaas van Benecol zijn de enige met plantenstanolester: een uniek ingrediënt waarvan bewezen is dat het de LDL cholesterol in enkele weken tijd tot 14% kan verlagen. Meer dan 30 jaar Dé specialist in actieve

21 wetenschappelijk onderzoek heeft het cholesterolverlagende effect van plantenstanolen duidelijk aangetoond. Dat effect is bovendien blijvend als u van Benecol een goede, dagelijkse gewoonte maakt. In combinatie met een evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl is Benecol uw ideale levenspartner tegen slechte cholesterol! Voor meer info, bel cholesterolverlaging.

22 55 EN DAN... Jacques en Hilde: Je sociale netwerk geeft het leven kleur. Maak leuke en Enkele tips om succesvol ouder te worden? Goede sociale relaties en toekomstplannen zetten je op weg. Je eigen leven regisseren en je identiteit behouden, zijn belangrijk. En vooral: blijf genieten! Of senioren dit ook zelf zo beleven? Hendrik en Khristin ontmoet ik tijdens een joggingcursus we op pelgrimstocht naar Compostela vertrokken. van OKRA. Hendrik was directeur van een Eenmaal onderweg was er weinig gelegenheid om lagere school en ging enkele jaren geleden met vervroegd lang stil te staan bij het afgesloten hoofdstuk. pensioen. Echtgenote Khristin werkt deel- tijds als thuisverpleegster waardoor ze ook heel wat Ook jullie trokken naar Compostela. Was de vrije tijd heeft. tocht een manier om de balans van je leven op Jacques en Hilde vervulden jarenlang professionele te maken? opdrachten in het buitenland, onder andere in Hendrik: Daar ben ik nog lang niet aan toegekomen. opdracht van Dredging International. Sinds 2006 zijn Of misschien wel een beetje. Onderweg heb je ze samen met pensioen. Vandaag is Jacques secretaris natuurlijk veel tijd om na te denken. Ik had de van het OKRA-trefpunt Beervelde, voorzitter gewoonte om elke dag in gedachten een andere van de OKRA-sportcommissie in Gent en lid van het persoon of gebeurtenis mee op tocht te nemen. Alle dagelijks bestuur van de regio. Hilde is ook actief bij herinneringen kregen hun plaats. Er waren ook vele OKRA en zet zich in voor Markant. boeiende ontmoetingen met andere pelgrims. Ik heb tijdens de tocht ook nagedacht over wat ik nadien Hoe beleefden jullie de overgang naar het nog wilde doen. Het was dus zeker niet alleen een pensioen? sportief gebeuren. Jacques en Hilde: Het is niet makkelijk om je op voorhand een beeld te vormen van deze nieuwe Welke doelen hebben jullie voor ogen? levensfase. Net zoals iedereen hebben we de overgang Jacques en Hilde: Het is noodzakelijk om nieuwe als zeer drastisch en definitief ervaren. De projecten te hebben. Een studie, verbouwing, sport meest actieve periode in ons leven was voorbij en of hobby. Er zijn zoveel dingen waarvoor je je kan komt nooit meer terug. Maar dramatisch Jef De Smedt was in het tenue inzetten. klaar voor Het het verleden zoveelste optreden. en de herinneringen blijven zeker niet. Onmiddellijk na onze Enthousiast pensionering accuraat. zijn van onschatbare waarde, maar je moet ook in de 22 OKRA september 2008

23 bijzondere plannen Hendrik en Khristin: We staan nog altijd om 5.30uur op. nabije toekomst resultaten kunnen behalen. We hechten ook veel belang aan onze gezondheid. We zijn altijd wandelaars geweest en merken hoeveel leeftijdsgenoten daarmee bezig zijn. Nu geven we ook lessen nordic walking. Hendrik: Khristin en ik staan nog altijd op om 5.30 uur. En ik heb een agenda nodig om al mijn bezigheden te plannen: mijn werk als secretaris van het Davidsfonds, als lid van de lokale CD&V-kern en de kerkraad. Nu heb ik eindelijk ook de tijd om me bij een leesclub aan te sluiten. Ik leg ziekenbezoeken af en regelmatig fiets ik samen met een blinde persoon op een tandem. Ik werkte ook als vrijwilliger tijdens enkele ziekenvakanties. Mij inzetten voor anderen en de samenleving is voor mij heel waardevol. Hoe belangrijk is een goed sociaal netwerk? Khristin: Heel belangrijk! Maar ik vind wel dat je ook zelf initiatief moet nemen, je relaties goed moet verzorgen en er tijd voor moet maken. Jacques en Hilde: Je sociaal netwerk geeft het leven kleur. Relaties onderhouden met vrienden, familie en buren is voor ons altijd van tel geweest. De contacten helpen om ons goed te voelen in onze leefwereld. Sociaal engagement is nuttig om te vermijden dat je afglijdt in nutteloosheid en eenzaamheid. Om jong van mentaliteit te blijven, is het nodig om met de verschillende generaties te blijven omgaan. Zo leren onze kinderen ons hoe de maatschappij evolueert. Hendrik: Onze kleinkinderen nemen natuurlijk een bijzondere plaats in. We springen graag eens in, maar laten de zorg voor hen onze agenda niet bepalen. Ja, opa zijn is leuk Onlangs was ik al om 6.30 uur op stap met een van de kleinkinderen en haar poppenwagen. Gelukkig hebben slechts enkele mensen me gezien. We nemen niet enkel de zorg voor onze kleinkinderen op. Ook aan onze zorgbehoevende ouders besteden we heel wat tijd. Hilde: Dit najaar gaan we enkele maanden op bezoek bij onze dochter. Zij woont in Nieuw- Zeeland. Jullie zijn nu dag in dag uit bij elkaar. Is dat wennen? Jacques en Hilde: Je moet jezelf en je partner de vrijheid gunnen om eigen activiteiten uit te bouwen. Je moet niet alles samen willen doen. Zonder de huiselijke harmonie te bedreigen, kan het nuttig zijn elk zijn weg te gaan en een beperkt aantal activiteiten alleen te doen. Hebben jullie nog tips voor wie binnenkort met pensioen gaat? Jacques: Maak leuke en bijzondere plannen voor dingen waarvan je al je hele leven droomt. Voer deze plannen dan onmiddellijk uit, want later zal het misschien niet meer lukken! Tekst Dirk Van Beveren Foto s Cois Van Roosendael 23

24 HOLIDAY ON ICE Spirit De feestelijke show Spirit neemt je mee op een uitzonderlijke ontdekkingsreis door een wereld van magie. De vier natuurelementen, vuur, water, lucht en aarde, spelen de hoofdrol. Meer dan 45 absolute topschaatsers, topdansers en topacrobaten, 350 adembenemende kleurrijke kostuums en een fascinerende lightshow maken van Spirit een betoverend en onvergetelijk spektakel. Je wordt vergast op oosterse filosofie, Chinees vuurwerk en Pow Wow indianendansen. Deze show is opvallend jong en fris, maar richt zich tegelijk naar alle leeftijden. Ook de kleinsten zullen zich niet vervelen. Daar zorgen de fascinerende kostuums, de meeslepende muziek, de acrobatieën en de speciale effecten voor. Hasselt en Antwerpen Holiday on Ice komt dit najaar naar Hasselt en Antwerpen. In Hasselt is de groep te gast in de Ethias Arena. Op 26, 27 en 28 november om uur, 29 november om en uur, 30 november om en uur. De Antwerpse Lotto Arena zet haar deuren voor hen open op 3, 4 en 5 december om uur, 6 december om en uur, 7 december om en uur. Boek snel je tickets! Met OKRA-ledenvoordeel! Tickets kosten 19,50, 27,50, 34,50 en 39,50 euro (exclusief service- en verzendingskosten). Op zaterdag en zondag geldt een toeslag van 3 euro per ticket. OKRA-leden krijgen 5 euro korting. Kinderen t/m 12 jaar 10 euro korting. Info en reservaties: Hasselt: Annelies Hermans, , Antwerpen: Hanneke Hermans, , Ontdek en beleef alle creatieve trends op het internationale... woe. 24 t/m zon. 28 september dagelijks geopend van tot uur Nekkerhal MECHELEN Normale toegangsprijs: 10,00 p.p. Slechts 8,50 p.p. met de KORTINGSBON Kinderen tot 12 jaar: gratis toegang GRATIS creatief geschenkenpakket voor iedere bezoeker! 16 e c a. 2 0 m i n. v a n a f A n t w e r p e n & B r u s s e l Info: T hobbysalon.be - w w w.hobbysalon.be t.w.v. - 1,50 p.p. op de normale toegangsprijs (= 10 p.p.). Geldig voor max. 2 pers. Niet verenigbaar met andere kortingen. In te leveren aan de kassa. K O R T I N G S B O N OKRA OKRA Ad 128x190 okra.indd 1 16/06/ :01:01

25 Jouw thuis... lekker duurzaam! Proeven, ontmoeten en leren Wat denk je van een lessenreeks rond poëzie, literatuur, film, kunst of geschiedenis? Van voordrachten en gespreksnamiddagen over allerhande maatschappelijke thema s? Een cursus Spaans en internet? Een daguitstap naar een onbekende stad in eigen land? Samenstelling Nele Joostens De troeven van de OKRA-ACADEMIE? De uitstekende voordrachtgevers, cursusbegeleiders en gidsen. OKRA zorgt voor begeleiders uit dezelfde generatie als haar publiek. Ze beschikken over een uitstekende kennis en voelen hun publiek perfect aan. En ook de ongedwongen sfeer en de kansen om leeftijdgenoten te ontmoeten, lokken vele 55-plussers naar de academie. Proef op de volgende bladzijden van het aanbod. Snuister in die wondere wereld. Wie weet ontdek je een voordracht, cursus of activiteit waar je maar wat graag je tanden in wil zetten. Laat het smaken! OKRA-ACADEMIE in cijfers Vele 55-plussers vonden al de weg naar de OKRA-ACADEMIE. In 2007 telden we tijdens de 670 georganiseerde activiteiten maar liefst deelnemers. Ga dus zeker ook eens proeven! Reacties, suggesties meer dan welkom bij Chris Van Riet, , 25

26 PROEVEN, ONTMOETEN EN... LEREN We zijn met velen en Piet Van Heddegem: Vrijwilligers houden de academie draaiend, maken promotie, sporen behoeften op Ze verdienen al onze waardering, elke dag opnieuw. 26 Toen ik op het programma van onze academie een voordracht over Compostela zag staan, vroeg ik meteen mijn buur mee. Hij trok vroeger zelf op pelgrimstocht. Mensen persoonlijk uitnodigen, is en blijft de beste manier om je zaak te promoten. Piet Van Heddegem (60), Algemeen voorzitter van OKRA-ACADEMIE vzw, is ook in zijn woonplaats Beveren een overtuigd academicus Piet Van Heddegem: Ik geloof in de OKRA- ACADEMIE. Omdat 55-plussers die mee willen zijn, levenslang en levensbreed moeten blijven leren. Ze staan daar trouwens zelf achter, zijn leergierig en tellen graag mee in de samenleving. Op bepaalde terreinen hebben ouderen veel kennis en ervaring. Twee aspecten springen in het oog. Eén: eens met pensioen kriebelt het om zich in zaken in te werken waar ze tot dan geen tijd voor hadden, of terreinen uit te diepen die ze nog maar oppervlakkig kennen. Twee: de pensioenfase is ideaal om vaardigheden te ontwikkelen. Het klassieke voorbeeld van de internetcursus is maar al te waar. Denk vooral niet dat we stilaan uit die ICTcursussen aan het groeien zijn. Zolang je werkt, krijg je opleiding in bepaalde software. Eens met pensioen, moet je zelf maar met Vista leren werken. Waarom ik ja zegde aan het voorzitterschap van de OKRA-ACADEMIE? Ik organiseer graag en met mensen aan een concreet project samenwerken, is mijn tweede natuur. Hitparade Als je iets organiseert, heb je natuurlijk graag dat er volk op afkomt, veel volk. En dat je klanten tevreden zijn en terugkomen. De mensen persoonlijk aanspreken, is nog altijd het beste. Stel dat mijn broer een digitaal fototoestel kocht en tuk is op een cursus fotobewerking, dan spreekt het voor zich dat ik hem voor onze reeks uitnodig. Zo zijn er meer dan genoeg voorbeelden. Naar mensen luisteren en inspelen op hun interesses, is de formule voor succes. Als je hen aanspreekt, geef je hen het best ook iets mee. De regionale brochure bv. of de link naar de website. De regiosite moeten we koesteren. Veel mensen van mijn generatie gaan regelmatig kijken of er iets nieuws te plukken valt. De concurrentie neemt echter toe. Vele verenigingen, van sport tot harmonie, van parochie tot toneel, doen een beroep op oudere vrijwilligers. Culturele en vormingsinstellingen weten natuurlijk ook dat we met velen zijn en hongerig! Maar vergeet niet dat onze academie een paar belangrijke troeven heeft. We kennen en programmeren in functie van de specifieke behoeften van 55-plussers. Onze drempel is laag: de deelnameprijs is democratisch, je maakt de voordracht, cursus, culturele uitstap mee met leeftijdge- OKRA september 2008

27 hebben honger! noten én het aanbod heeft een label van kwaliteit en verscheidenheid. Als ik de onderwerpen bekijk, dan zie je meteen een hitparade. Gezondheid, actualiteit, ethische vragen. Om er maar drie te noemen. Bruggen Willen we met OKRA een nieuw, jonger en hoger geschoold publiek bereiken, dan is de OKRA-ACADEMIE onvervangbaar. Bovendien slaat de academie ook bruggen naar de lokale trefpuntwerking. Voordrachten die je niet in je trefpunt kan organiseren omdat de spreker te duur is, het publiek niet talrijk genoeg, de zaal niet voorhanden die kan je toch aan je leden aanbieden dankzij de academie. In de brieven van de trefpunten die naar alle leden gaan, is het noodzakelijk dat dit programma wordt gepromoot. Voor de academie is ook een rol weggelegd als leverancier van voordrachten, sprekers over onderwerpen die dan weer in het trefpunt thuishoren. Ik denk aan zaken als energiebesparing, premies bij verbetering en aanpassing van je woning, thuiszorg (dit kan perfect samen met de CM) Hoe dichter je dergelijke voordrachten bij de leden kan aanbieden, hoe beter. Kortom: het aanbod in het trefpunt en het programma van de OKRA-ACADEMIE, vullen elkaar bijzonder goed aan. Jonge senioren die vandaag lid worden, doen dat vaak omdat ze willen sporten, een cursus willen volgen Het trefpunt en zijn aanbod zijn dikwijls nog niet meteen aan de orde. Over vijftien jaar ziet het leven van die jonge leden van vandaag er misschien heel anders uit. En dan is het veilige aanbod van het trefpunt, dicht bij huis, wellicht de eerste reden om lid te blijven. Maar dan moeten deze mannen en vrouwen vandaag bij OKRA aansluiten. Via OKRA-ACADEMIE, OKRA-SPORT, OKRA-REIZEN Het specifieke aanbod van de deelwerkingen spreekt hen dikwijls meer aan dan het algemene aanbod van de trefpunten. Intussen ben ik zelf actief in de Beverse academie en vergaderde ik met de andere academies. Meer en meer raak ik overtuigd van de prachtige rol die vrijwilligers spelen. Ze houden de academie draaiend, maken promotie, sporen behoeften op Ze verdienen al onze waardering, elke dag opnieuw. Tekst Lieve Demeester Foto s Emy Elleboog Anita Van Lindt (69): Bijleren maakt gelukkig! Anita woont in Vrasene, een deelgemeente van Beveren- Waas. Ze is creatief, zowel met haar acht kleinkinderen als in de Beverse OKRA-ACADEMIE. Sinds 2001 zit ze daar op de voorzittersstoel. Zeggen dat ik volgend jaar al tien jaar met pensioen ben. Vooral de variatie aan activiteiten boeide me toen ik bij KBG/OKRA aansloot. Als je zelf graag fietst en reist, tja, dan zit je daar goed. De computerlessen, muziek, poëzie en vooral de voordrachten lokten me naar de academie. Bijleren is mijn devies, stilstaan is achteruitgaan. Deze visie tracht ik ook vandaag door te geven aan de bezoekers van onze academie. Onze fantastische bestuursleden en ikzelf boksen elk jaar een afwisselend, aangenaam en interessant programma in elkaar. Alles tot in de puntjes verzorgd. Nieuwe initiatieven opsporen, boeit me enorm. Geen zaal is te ver om een voordracht te beluisteren en deze eventueel ook in Beveren te brengen. We tellen 90 tot 120 bezoekers per voordracht. De contacten en vriendschap met zo velen geven enorm veel voldoening. Bijleren maakt gelukkig. 27

28 PROEVEN, ONTMOETEN EN... LEREN Een greep uit het academiemenu Van Limburg tot West-Vlaanderen! Limburg Over de grenzen heen OKRA-ACADEMIE Limburg zet dit najaar enkele interessante lezingen op het programma. Op 20 oktober kan je in Lanaken terecht voor een lezing van René Thewissen over Landmarks grensschap Albertkanaal. Het grensschap is een samenwerkingsverband tussen burgers en overheden van Nederlands en Belgisch Limburg. Met dit samenwerkingsverband willen deze partijen de aandacht vestigen op het unieke landschap en de geschiedenis van de streek. Op veertien plaatsen in Lanaken, Riemst en Maastricht zijn landmarks geplaatst. Dat zijn grote zitkeien met infopalen die vertellen over oorlogen, belegeringen en veldslagen, maar ook over Neanderthalers, vuurstenen, ijstijden en Romeinse wegen. Samen vormen de landmarks een ideale wandel- of fietsroute. Een van de initiatiefnemers is René Thewissen. Uiteraard is hij de geschikte man om dit prestigieuze project toe te lichten. Op 17 november geeft Jan Schrijnemakers van CM-Limburg een uiteenzetting over de invloed van de vergrijzing op de stijgende kosten van de gezondheidszorg. Dit thema is de voorbije jaren niet weg te branden uit de actualiteit. Er wordt volop gediscussieerd over de gevolgen van de vergrijzing. Zo wordt vaak gesteld dat de vergrijzing de belangrijkste oorzaak is van de stijgende kosten voor gezondheidszorg. Maar is dat wel zo? Welke elementen bepalen de kosten van de gezondheidszorg? Kunnen we deze factoren beïnvloeden? Blijft de Belgische gezondheidszorg betaalbaar? En wat met de kwaliteit? Jan Schrijnemakers is de ideale gids om je door dit labyrint van vragen te leiden. 20 oktober, uur, Lanaken: Landmarks grensschap Albertkanaal 17 november, uur, Lanaken: veroorzaakt de vergrijzing de stijgende kosten in de gezondheidszorg? Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-Limburg vzw, , 28 OKRA september 2008

29 Antwerpen Schildersacademie De cursus Schilderen met olieverf vormde vanaf het prille begin van de Kempische seniorenacademie een belangrijke aantrekkingspool. Intussen kunnen OKRA-leden elke week in Retie en Herenthout terecht om hun artistieke talenten te ontplooien. Het techniekenpalet is erg uitgebreid: aquarel en potloodtekenen behoren nu ook tot de mogelijkheden. Regelmatig treden de deelnemers met een expositie naar buiten. Een beetje aanleg tot tekenen is voldoende om te kunnen deelnemen. Vier begeleiders halen je verborgen talenten naar boven. En al word je geen nieuwe Rubens of Renoir, na een aantal lessen hangt jouw meesterwerk zeker thuis te pronken. Zin? Kom eens kennismaken! Okramuz In Antwerpen gaan OKRA en muziek hand in hand. Je kan er een zestal zondagnamiddagconcerten bijwonen. Allemaal vinden ze plaats in hartje Antwerpen. Voor dit muzikale programma werkt OKRA samen met Amuz. Deze organisatie presenteert een gevarieerd programma waarbij de nadruk ligt op oude muziek. Maar telkens wordt deze muziek gekoppeld aan een Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-regio Kempen, , ander genre, een andere cultuur of een andere kunstuiting. Een boeiende dialoog! Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA regio Antwerpen, , Culinair, maar dan anders De Mechelse OKRA-ACADEMIE gaat niet met potten en pannen aan de slag maar bekijkt de keuken op een andere manier. Zo kom je er te weten hoe je met kruiden winterse ongemakken als winterhanden, verkoudheden, neerslachtigheid en vermoeidheid kan tegengaan. En een pomoloog laat je van lokale en vergeten appelsoorten proeven. Uiteraard kan je bij hem ook terecht voor tips voor het gebruik van deze soorten. En wat dacht je van een deskundige uitleg van een kaasmeester? Zeker een aanrader in de aanloop naar de eindejaarsfeesten. Ten slotte verneem je hoe etherische oliën een aangename sfeer creëren en ervoor zorgen dat je je goed voelt. Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-regio Mechelen vzw, , 23 oktober, uur: winterse kruiden 20 november, uur: oude fruitsoorten 8 december, uur: kaas en bier proeven 23 april 2009, uur: wellness, initiatie aromatherapie. 29

30 PROEVEN, ONTMOETEN EN... LEREN Vlaams-Brabant Naar de cinema In Brussel heeft OKRA-ACADEMIE haar eigen filmforum. In samenwerking met Kinepolis Brussel, zet de academie vier films op het programma. Dat mag misschien eigenaardig lijken want je kan elke dag tientallen films gaan bekijken. Maar het filmforum biedt dat ietsje meer, zegt Ingrid Van Kerckhove, educatief medewerkster bij OKRA-regio Brussel. De grote bioscopen brengen vooral een avondaanbod. Wij programmeren de betere film op een tijdstip dat voor senioren aantrekkelijker is. Bovendien kiezen we de films met veel zorg: kwaliteit staat voorop. Dat betekent niet dat het filmforum enkel zware en moeilijke films brengt, integendeel. Verschillende genres, films uit binnen- en Happy-go-lucky. In the Valley of Elah. Ben X. Aanrijding in Moscou. buitenland worden getoond. Willy Verbestel, de filmrecensent van OKRA-magazine, geeft telkens een voorbeschouwing. Ingrid Van Kerckhove: Dankzij zijn inhoudelijke en filmtechnische uitleg, bekijk je de film op een andere manier. 6 oktober, uur: Aanrijding in Moscou 1 december, uur: Happy-go-lucky 3 februari 2009, uur: In the Valley of Elah 1 april 2009, uur: Ben X De voorstellingen vinden telkens plaats in Kinepolis, Brussel. Ticket 6 euro voor OKRA-leden. Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-regio Brussel, , Nieuwe horizonten Op vijf plaatsen in de regio organiseert OKRA- ACADEMIE Oost-Brabant voordrachtenreeksen. Met boeiende sprekers over uiteenlopende onderwerpen, vind ook jij ongetwijfeld je gading in het aanbod. KADOC-KULeuven Dit jaar gaat veel aandacht naar de geschiedenis van de eigen regio. Zo komt Jan Van Hemelryck vertellen over het leven en werk van zijn goede vriend Ernest Claes. Als stichter van het Ernest Claesgenootschap en beheerder van tal van brieven en foto s vertelt hij prachtige verhalen. Onder de titel Bommen op Leuven. Of Leuven tijdens en na de oorlog, nodigt Jos Hoeyberghs je uit. Hij beschikt over unieke filmbeelden van de verwoestende bombardementen op Leuven. Zowel tijdens de Eerste als de Tweede Wereldoorlog werd Leuven zwaar getroffen. Zijn verhalen en beelden staan garant voor een adembenemende namiddag. 30 Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-regio Oost-Brabant, , OKRA september 2008

31 Oost-Vlaanderen Zicht op hedendaagse kunst Kunst is vaak controversieel. Ook de nu zo geroemde impressionisten werden destijds uitgelachen. Richard Strauss werd uitgejoeld en vele kunstenaars werden pas na hun dood een genie. Vandaag ergeren velen zich aan een mosselpot of een figuur vol kevers, een ingepakte brug of een astronaut die de zee dirigeert. En wat te denken van een verstilde zitbank? Is dat wel kunst? En waarom is dat kunst? Onbekend maakt onbemind. Om de geheimen van de moderne kunst te ontsluieren, organiseert OKRA-ACADEMIE Midden-Vlaanderen een voordracht. Filip Van de Velde, medewerker van het SMAK in Gent, geeft er deskundige toelichting over hedendaagse kunst. Les Amoureux 2 van de Nederlandse kunstenaar Guus Hellegers. Voordracht: 30 september, uur, dienstencentrum Gentbrugge. OKRA-leden 3,50 euro, niet-leden 5 euro. Bezoek aan het SMAK: 21 oktober, onder leiding van Filip Van de Velde. OKRA-leden 6,50 euro, niet-leden 7,50 euro. Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-Midden-Vlaanderen, , Op stap met de academie Nicole uit Dendermonde neemt al enkele jaren deel aan de activiteiten van de OKRA-ACADEMIE. Nicole: Sinds ik OKRA-ACADEMIE ontdekte, ging een nieuwe wereld voor me open. De cursussen Kijken naar kunst en English culture hebben me erg geboeid. Maar ik ben helemaal weg van de nieuwe reeks Op stap naar kunst die OKRA- ACADEMIE Waas en Dender sinds vorig jaar organiseert. We zitten niet te kijken naar kunst, maar gaan actief proeven van wat ons cultureel erfgoed te bieden heeft. Zo was ons bezoek aan Manufactuur De Wit in Mechelen een unieke belevenis. Bestel nu je brochure met daarin het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-Waas en Dender, , 31

32 PROEVEN, ONTMOETEN EN... LEREN West-Vlaanderen KADOC-KULeuven Vragen over beleggen? In Oostende kan je terecht voor een interessante namiddag rond beleggingen. Experts van Dexia geven antwoorden op al je vragen over dit onderwerp. 14 oktober, uur, Zaal BOX38, Rogierlaan 38, Oostende, gratis toegang. t Kloefke Werken in den vreemde Rond 1900 trokken duizenden Vlaamse mannen regelmatig de grens over om in Frankrijk te werken. Over deze seizoenarbeiders vallen heel wat boeiende verhalen te vertellen. Van Géry Cappon kom je alles te weten over de seizoenarbeiders die voor de Eerste Wereldoorlog de grens overstaken. OKRA-ACADEMIE in een jeugdhuis? Het klinkt misschien vreemd, maar in Tielt kan het. Het tekenen schildersatelier, het filosofisch café en de muziekreeks rond jazz en blues vinden er onderdak in het gezellige jeugdhuis t Kloefke. Filosoferen tussen pot en pint, proeven van jazz- en blueslegendes, je creativiteit botvieren in een inspirerende omgeving? Dat kan allemaal in t Kloefke. t Kloefke, Bruggestraat 19, Tielt. 20 oktober, uur, Roeselare OKRA- en CM-leden 4 euro, niet-leden 6 euro. Op vertoon van hun gele klever, ontvangen CM-leden een gratis koffie. De macht van de media Walter Zinzen, éminence grise van de VRT, is de geknipte persoon om enkele kanttekeningen te plaatsen bij de macht van de media. Kom je naar Brielen of Deerlijk, kan je van op de eerste rij meemaken welke rol de pers vandaag speelt. 9 oktober, uur, Brielen 14 oktober, uur, Deerlijk Gratis voor 55+ ers CM-leden, niet-cm-leden 4 euro, niet-cm-leden en niet-okra-leden betalen 6 euro. Middagconcert Zin in een streepje muziek? Op 27 november brengt het salonorkest Panache een gevarieerd programma met zowel lichtklassieke stukken als evergreens. Dirigent is Dirk Boehme. 27 november, uur Knokke OKRA-leden 25 euro, niet-leden 30 euro. 32 OKRA september 2008 Bestel nu je brochure met het complete aanbod van de OKRA-ACADEMIE. Bij OKRA-regio Ieper, , Bij OKRA-regio Kortrijk, , Bij OKRA-regio Brugge, , Bij OKRA-regio Oostende, , Bij OKRA-regio Roeselare, , Bij OKRA-regio Tielt, ,

33 MENU Lekkers Noël Kleijne: Het bevalt me prima in België. Maar af en toe tover ik toch een typisch Nederlandse schotel op tafel. uit Nederland Waarom verhuist iemand naar het buitenland? Omwille van de liefde natuurlijk! Noël Kleijne verliet Nederland om samen met haar Vlaamse man in België te komen wonen. Maar de Nederlandse keuken staat nog geregeld op het menu. Wij kunnen ook lekker koken, hoor! overtuigt ze ons. Jaren geleden studeerde Noël in Antwerpen. Daar leerde ze haar levensgezel kennen. Dat hij intussen in Nederland verbleef, maakte het enkel boeiender. Samen vestigden ze zich in Boom waar Noël een kinderboekenwinkel uitbaat. Daarin kan ik me helemaal uitleven en toch heb ik nog veel tijd voor onze twee kindjes, zegt ze. Een derde spruit is op komst. Het bevalt me prima in België. Maar af en toe tover ik toch een typisch Nederlandse schotel op tafel. Een stamppot met spinazie en appel-mosterdkarbonaden bv. Dat is een verrassend fris gerecht. De spinazieblaadjes worden immers rauw onder de gestampte aardappelen geroerd. Om duimen en vingers af te likken! 33

34 MENU Nederlandse keuken De gerechten worden sterk beïnvloed door de plaatselijke veeteelt, land- en tuinbouw. Daardoor verschillen ze sterk van streek tot streek. Uithangborden zijn Hollandse kazen, haring, mosselen, oesters, paling en garnalen. Boterhammen met beleg genieten een culinaire status. Het motto is: sober maar eerlijk. De Nederlandse keuken onderging sterke koloniale invloeden. Deze accenten zijn ook terug te vinden in het uitgebreide horeca-aanbod. Enkele specialiteiten Arnhemse meisjes: ovale hardgebakken koekjes van bladerdeeg, bestrooid met suiker. Haagse hopjes: zoet snoepje met een lichte koffie- en karamelsmaak. Zeeuwse babbelaar: zoet snoepje met een karamelsmaak. Poffertjes of bollebuisjes: oud kermisgebakje. Kleine, zoete, dikke pannenkoekjes. Humkessoep: aardappelen, klapstuk (ribstuk), sperziebonen en witte bonen. Erwtensoep of snert: gerecht van varkens- of schapenvlees met aardappelen, selder en prei dat wordt geserveerd met worst en roggebrood. Spinaziestamppotje met appel-mosterdkarbonades Voor 4 personen 4 dikke ribkarbonades (varkenskoteletten) 1 kg geschilde kruimige aardappelen 300 gr spinazie 1 zure appel 5 eetlepels grove mosterd 6 eetlepels olijfolie melk boter zout en peper naar smaak 4 cocktailprikkers. daarna op middelhoog vuur in 15 min. garen. Stamp de aardappelen met een pureestamper. Voeg het kookvocht toe samen met 4 eetlepels olijfolie en 1 eetlepel mosterd. Breng op smaak met zout en peper. Roer beetje bij beetje de verse spinazie door de puree (4). Lekker met een salade van tomaten. Schil de aardappelen en kook ze gaar met een beetje zout. Giet ze af maar houd 2 soeplepels kookvocht achter. Was de spinazie, laat uitlekken en houd apart. Schil de appel, verwijder het klokhuis en snijd in partjes (1). Snijd de koteletten aan de zijkant open met een scherp mes. Vouw ze open en bestrijk de binnenkant met een eetlepel grove mosterd (2) en leg er een kwart van de appelpartjes tussen. Vouw de koteletten dicht en zet de twee flappen vast met een cocktailprikker. Wrijf het vlees in met zout en peper. Verhit twee eetlepels olijfolie en bak de koteletten op hoog vuur aan weerszijden (3). Laat ze 1 34 OKRA september 2008

35 Haringtartaar met rode biet 4 haringen (maatjes) 500 gr gekookte rode bietjes 1 zure appel citroensap bieslook 125 ml room peper. Snijd de haringfilets in blokjes. Was de appel, halveer en verwijder het klokhuis. Schil een helft van de appel en snijd in kleine blokjes. Besprenkel met een klein beetje citroensap. Snijd de ongeschilde helft van de appel in dunne schijfjes en besprenkel ze met citroensap. Snijd de bietjes in dunne plakjes. Klop de slagroom lobbig. Schep de haring, de appelblokjes, de room en een eetlepel bieslook door elkaar. Breng op smaak met peper. Verdeel de bietenplakjes op de borden en maak van de haringtartaar bergjes op de bietenplakjes. Garneer met appelschijfjes en bieslook. Lekker met roggebrood. Yoghurt-flip met bitterkoekjes 300 gr bitterkoekjes (ev. amaretti-koekjes) 4 eetlepels bosvruchtenconfituur 500 ml yoghurt met bosvruchten 500 ml yoghurt natuur 4 hoge glazen. Verkruimel de koekjes in grove stukken. Verdeel de confituur over de glazen. Schep om en om laagjes natuuryoghurt en bosvruchtenyoghurt in de glazen. Strooi halverwege een laagje koekjes. Strooi de rest van de koekjes aan het einde over de yoghurt. Je kan dit ook maken met ander fruit. Kies telkens voor confituur en yoghurt van dezelfde vruchten. Zeeuwse babbelaar 250 gr suiker 1 eetlepel water 1 eetlepel azijn ½ eetlepel boter snuifje zout. mengsel op een natgemaakte stenen plaat en bewerk met een houten lepel. Vorm een lange rol van 1 cm dik en snijd in stukjes van 2 cm. Laat hard worden. Bestrooi met suiker en bewaar in een doos. Hete bliksem 1 kg aardappelen 500 gr zure appels 400 gr zoete appels of stoofperen 25 gr boter. Schil de aardappelen en de appels en snijd ze in stukjes. Kook ze 30 min. in gezouten water. Giet af en stamp fijn. Roer de boter er door en voeg indien nodig nog wat kookvocht toe. Kruid met peper en zout. Dien op met worst of bloedworst. Zeeuwse mosselen met tuinkruiden 4 kg Zeeuwse mosselen ½ groene selder 2 uien 1 bosje peterselie 1 bosje dragon 1 bosje kervel 1 takje tijm witte wijn boter. Saus: 1 doosje mascarpone 1 eetlepel mosterd 1 citroen witte wijn. Maak de mosselen, groenten en kruiden schoon. Snijd de ui, selder en kruiden fijn. Verhit wat boter en stoof de ui en selder gedurende 5 min. Voeg de mosselen toe en schud regelmatig op. Neem de helft van de tuinkruiden en voeg ze samen met de witte wijn bij de mosselen. Kruid met peper. Kook de mosselen tot ze opengaan. Saus: meng de mascarpone met een scheut witte wijn, het sap van ½ citroen en de rest van de tuinkruiden. Meng alles extra door elkaar. Dien de mosselen op in diepe borden en serveer met saus en stokbrood. Meng alle ingrediënten. Laat zachtjes inkoken tot een druppel op een oppervlak bijna stolt. Giet het Tekst Kristien Descheemaeker Foto s Emy Elleboog

36 GROEN De tuinen van Hex tellen heel wat intieme hoekjes. Tuinhistorie van hoog niveau De tuinen van het kasteel van Hex, gelegen in de driehoek tussen Oreye, Borgloon en Tongeren, zijn wereldberoemd. Tijdens het Planten-, rozen- en moestuinfestival in het tweede weekend van september, kan je er zeldzame groenten, kleurrijke dahlia s en heerlijk fruit bewonderen. Bouwheer van de tuinen van Hex was Franz-Karl Graf von Velbruck, prins-bisschop van Luik. Hij verwierf de gronden in 1769 en nam het kasteel in 1780 als zomerverblijf en jachtpaviljoen in gebruik. Het grotendeels authentieke gebouw en de Franse stijltuinen worden nog steeds beheerd door de wettige erfgenamen van de prins-bisschop. Bovendien verschilt de moestuin qua indeling nauwelijks van die uit 1790 waarvan een fraaie plattegrond is bewaard. Alleen toen het tracé van de straat in 1886 wijzigde, vergrootte de moestuin met een stukje bij de bocht van de weg. Voor de bezoekers ligt de moestuin met zijn groenten, rozenstruiken en bloembedden op een laag terras onder een 250 m lange keermuur waartegen leifruitbomen groeien. Bovendien is er een vijgenboomgaard. Slechts een klein gedeelte van de moestuin moest wijken voor modern comfort: een zwembad en een tennisbaan. Groenten die doen dromen Het is heerlijk kuieren tussen de groenten en het fruit. Oude herinneringen aan de moestuinen van weleer wellen op, alles ademt historie. In de keermuur zijn poorten want onder het hogere terras zitten kelders waarin zoals vanouds witlof, kolen en minder bekende groenten als kardoenen voor de winter worden gelegerd en bewaard. De moestuin bevoorraadt nog steeds de dagelijkse keuken van de adellijke familie d Ursel en hun gasten. In september zijn niet alleen de groenten de blikvangers, ook peren, appelen en ander fruit hangen te blozen. Pomologen tellen er meer dan 130 oude fruitrassen, van de peer Beurré Gris tot de kers Petite Cerise du Nord. Boven de moestuin ligt een kleine rozentuin en een stemmige Chinese tuin. Daarin staat een mooi beeld van een mandarijn waarvan het hoofd en de handen met de wind bewegen. Verder vind je er een Franse stijltuin. Al dat moois ligt ingebed in een ronduit schitterend park. 36 OKRA september 2008

37 Het kerkje kijkt uit over de moestuin van het kasteel van Hex. Imposante groentesoorten als de kardoen sieren de moestuin. Planten-, rozen- en moestuinfestival Elk jaar tijdens het tweede weekend van september gaan de tuinen en het park van het kasteel van Hex open voor het publiek. Dan heeft het Planten-, rozen- en moestuinfestival plaats en staan er standhouders met bijzondere planten en van fruit en groenten afgeleide producten. Bovendien pik je er lezingen en tentoonstellingen mee. Experts uit binnen- en buitenland als Lieve Adriaensens, kruidendame Daniëlle Houbrechts, Jean-Luc Muselle, Wim Collet, groentespecialist Peter Bauwens en botanici Roger Phillips en Martyn Rix, geven rondleidingen. Zo mag ik je op zaterdag om uur rondleiden langs de bottelrozen en de rozenbottels in de grote moestuin. Info Planten-, rozen- en moestuinfestival Tekst en foto s Ivo Pauwels Zaterdag 13 en zondag 14 september van tot uur, Kasteel van Hex, 3870 Heks (Heers), ticket 7,50 euro. Honden niet toegelaten. Kijk vlug op blz. 53 voor je OKRA-korting. Haar tweede eeuw De rozen zijn begin juni nog een en al belofte. Maar mijn tuin is open voor het publiek. Op de oprit stopt een auto. Een dame haalt een rolstoel uit de koffer en vouwt hem open. Vooraan op de passagiersplaats zit een stokoude dame. Ze is nog best flink en met de hulp van een bereidwillige arm stapt ze zelf in haar rolstoel. Ik verwelkom haar. Ze is 102, zegt de gezelschapsdame. Ik excuseer me omdat de meeste tuinpaden te smal zijn voor een rolstoel. Ik kan best nog een stukje wandelen, antwoordt de statige oude dame. Omdat ze niet overal bijkan, pluk ik voor haar hier en daar een roos. Ze brengt ze steevast naar haar neus. Ze kiest nog elke dag de wijn bij het eten. Ze heeft er een neus voor, zegt de gezelschapsdame. En een beetje later: Ze woont in een kasteel. Niet omwille van haar afkomst of status, maar omdat ik respect heb voor oude mensen, behandel ik haar met tal van egards. Ik zoek onder de grote hartvormige bladeren naar een bloempje van de Duitse pijp. Het is groen met een vleugje oker. Ik geef haar een bloempje. Ook dat brengt ze naar haar neus. Mais, ça sent le tabac, zegt ze. En dus ruik ik, zogezegde specialist, voor het eerst aan het bloempje van deze mooie klimplant. Het ruikt inderdaad naar een met curry gesausde tabak. Ik heb mijn dikke boeken geraadpleegd en nergens wordt van de geur gewag gemaakt. Merkwaardig en hoopgevend. Want zelfs als je meer dan een eeuw oud bent en even pienter als deze dame, kan je nog ontdekkingen doen. Misschien rimpel ik ook nog enkele decennia. En misschien droom ik in het bejaardentehuis dat ik in een kasteel woon en mijn limonade heerlijke wijn is. Misschien. 37

38 WONEN Premies ook voor wie Sinds juni kunnen ook mensen die geen of weinig belastingen betalen een premie aanvragen als ze energiebesparende aanpassingen uitvoeren aan hun woning. Voordien was dit niet mogelijk. Om deze ongelijkheid weg te werken, stelt Vlaams minister van Energie Hilde Crevits 5 miljoen euro ter beschikking. Rene Dierckx en Catharina Koninckx zullen dakisolatie plaatsen. Ze kunnen daarvoor immers een premie aanvragen van maximaal euro. Rene: Omdat we maar een klein gezinspensioen krijgen, kwamen we niet in aanmerking voor de federale belastingaftrek. Daarom stelden we de werken uit. Intussen jaag je liters en liters stookolie door de ketel. Onze woning is meer dan vijftig jaar oud en kan wel een opsmukbeurt gebruiken. Toen we bouwden was er van zuinige verwarming nog geen sprake. Zuinig zijn Tal van onderzoeken bevestigen het verhaal van Rene en Catharina. Uit de studies blijkt dat de mate waarin een huis geïsoleerd is, van drie factoren afhangt. De leeftijd van de woning, het aantal jaren dat de eigenaar er woont en zijn financiële middelen. Sommige eigenaars twijfelen aan de zin van de werkzaamheden en zien er tegenop. Maar voor meer comfort en een lagere energiefactuur, hebben we wel wat over, argumenteren Rene en Catharina. Dubbel voordeel Energiezuinig leven, brengt twee keer op. Het is goed voor de portemonnee en ook het milieu vaart er wel bij. Via kleine ingrepen kan je heel wat besparen, maar je woning energiezuinig maken, is natuurlijk ook erg belangrijk, meent Catharina. Zo n glanzende condensatieketel oogt niet alleen mooi, hij levert je ook flink wat euro s op. 38 OKRA september 2008

39 geen belastingen betaalt Enkele mogelijke ingrepen: isoleren, zuinig verwarmen, kiezen voor zuinige elektrische toestellen en verlichting. Zulke maatregelen bieden heel wat voordelen: een lagere energiefactuur, een gezonde woning met meer comfort, een huis dat meer waard is op de verkoop- en verhuurmarkt, een schoner milieu. Ondersteuning Voor een aantal energiebesparende maatregelen voorzag de federale overheid financiële ondersteuning. Zo geeft ze via de personenbelasting een belastingvermindering voor enkele energiezuinige investeringen. Dit voordeel bedraagt 40% van het factuurbedrag voor aanpassingen uitgevoerd in De premie werd echter begrensd tot of euro per woning en per jaar, afhankelijk van de ingreep. De laagste inkomens konden niet van deze premie genieten omdat ze geen of onvoldoende belastingen betalen. Ook vele gepensioneerden vielen daardoor uit de premieboot. Om deze ongelijkheid weg te werken, voerde minister Crevits een Vlaamse energiepremie in. Deze maatregel kadert in het Vlaams Energierenovatieprogramma. Dat wil tegen 2020 het energieverbruik bij Vlaamse gezinnen met 30% verminderen. Omwille van de stijgende energieprijzen, helpt deze premie ook de koopkracht te beschermen. De Vlaamse energiepremie geldt voor drie energiebesparende ingrepen: het plaatsen van dakisolatie in een bestaande woning, het aanbrengen van isolerende beglazing ter vervanging van enkele beglazing en het plaatsen van een condensatieketel ter vervanging van een bestaand verwarmingssysteem. De premie bedraagt 8 euro per vierkante meter dakisolatie, 150 euro per vierkante meter isolerende beglazing en euro voor een condensatieketel. Zoals de belastingvermindering wordt de totale premie in 2008 geplafonneerd tot euro per aanvrager. Voor beschermde personen gelden hogere premies en een hoger maximumbedrag. Het gaat om mensen met een verhoogde tegemoetkoming, personen in budgetbegeleiding bij het OCMW, mensen met een handicap, leefloontrekkers of ouderen die een gewaarborgd inkomen genieten. Voorwaarden Om in aanmerking te komen voor de Vlaamse energiepremies, moet je aan vier voorwaarden voldoen: je bent eigenaar of huurder van een woning gelegen in het Vlaams Gewest je bent onderworpen aan de Belgische personenbelasting uit je (gezamenlijk) aanslagbiljet voor de inkomsten 2005 blijkt dat de (gezamenlijke) gecorrigeerde basisbelasting lager is dan euro uit de factuur en het betalingsbewijs blijkt ondubbelzinnig dat je alle uitgaven voor de werkzaamheden waarvoor je een premie hebt aangevraagd, betaald hebt in De drie maatregelen leveren heel wat financiële voordelen op: door dakisolatie te plaatsen, kan een gezin tot 850 euro per jaar besparen. Hoogrendementsbeglazing levert 400 euro per jaar op en wie een verouderde verwarmingsketel vervangt door een condensatieketel, betaalt 500 euro per jaar minder. Je ziet het na enkele jaren al, verdien je deze investeringen terug. Tekst Kristel Wijshof Meer info De Vlaamse premie kan aangevraagd worden bij het Vlaams Energieagentschap, of via het infonummer De premie wordt toegekend voor investeringen die sinds januari 2008 volledig werden betaald. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest geeft ook premies voor de aankoop van energiezuinige huishoudtoestellen of verwarmingsketels, isolatie en de plaatsing van zonne-energiesystemen. Meer info op Op een aantal plaatsen organiseren het ACW en de KWB gezamenlijke aankopen, waardoor de prijs nog kan worden gedrukt. Informeer zeker bij deze organisaties. 39

40 FILM Brits, Belgisch en sociaal Met Happy-go-lucky en Le silence de Lorna spelen dit najaar twee pareltjes in de bioscoop. Twee sociale drama s overgoten met een saus van humor. Hier alvast een voorsmaakje. Drama met komische inslag Mike Leigh is een Brits cineast die vooral sociale onderwerpen behandelt. Zijn werken zijn bijna altijd uitstekende en aangrijpende drama s. Vaak overgiet hij zijn films met een dosis soms vlijmscherpe, zwarte humor. Ook zijn jongste film Happy-go-lucky kan het best omschreven worden als een drama met komische inslag. Hoofdactrice Sally Hawkins geeft gestalte aan Poppy, een dertigjarige onderwijzeres uit Londen. Poppy is een grappige, vrijgevochten jonge vrouw. Ze is wat men noemt een vrije geest, maar ook intelligent en ernstig wanneer het moet. Ze neemt het leven niet te serieus en probeert er het beste van te maken. Ook wanneer ze te maken krijgt met een sombere rijinstructeur en enkele familieleden met moeilijkheden. Zoals altijd weet Mike Leigh zijn personages uitstekend te tekenen en slaagt hij erin herkenbare en levensechte mensen op het scherm te brengen. Even waagt Leigh zich op glad ijs wanneer hij Poppy in het begin van de film veeleer als een giechelend wicht dan als een volwassen jonge vrouw tekent. Hij geeft haar zelfs irritante trekjes mee. Dankzij de evolutie die Leigh Poppy laat ondergaan, slaagt hij erin de toeschouwer meer en meer aan haar kant te krijgen. Als kijker besef je dat deze jonge vrouw meer is dan een giechelend leeghoofd. Deze geslaagde karakterontwikkelingen weet Leigh ook in nevenpersonages als rijinstructeur Scott aan te brengen. Hierdoor wordt de film steeds boeiender. Het is alleen jammer dat Leigh sommige scenariopaden verlaat zonder ze ten volle uit te werken. Zo wordt het pad van de flamencoles te bruusk afgesloten. Al bij al is Happy-go-lucky misschien niet de beste, maar toch een zeer genietbare Mike Leigh-film. Deze cineast staat garant voor een avondje intelligente ontspanning. Net geen derde Gouden Palm Even leek het er op dat de Waalse broers Dardenne met hun jongste film Le silence de Lorna in Cannes een derde Gouden Palm zouden wegkapen. Deze keer bleef het echter bij een nominatie. Le silence de Lorna is opnieuw een zeer sterk sociaal drama. In deze film vertellen de gebroeders Dardenne het verhaal van de jonge Albanese Lorna. Om samen met haar vriend een snackbar te kunnen openen, heeft ze geld nodig. Dat hoopt ze te verdienen door maffioso Fabio te helpen in een zwendel met schijnhuwelijken. Maar Lorna blijkt een geweten te hebben dat zich niet zomaar het zwijgen laat opleggen. In hun jongste film opteerden de broers Dardenne voor een minder nerveuze filmstijl. Hierdoor zit de camera de personages niet zo dicht op de huid. Omdat ze daarbij ook een meer observerende rol toebedeeld krijgt, is deze uitstekende film misschien wel hun meest toegankelijke werk tot nu toe. Tekst Willy Verbestel Poppy uit Happy-go-lucky. Le silence de Lorna... pakkend en toegankelijk. 40 OKRA september 2008

41 BOEKEN Ehud Havazelet. Isabel Allende. Schaduw en licht Goede lectuur moet in het leven wortelen en herkenbaar zijn. Ze moet alle menselijke gevoelens en ideeën omvatten. Ze wil een doorslag zijn van wat mensen lief en leed noemen. In dit OKRA-magazine krijg je daar een magistraal staaltje van: een donkere en een optimistische roman. De twee boeken zijn totaal verschillend. Ze zijn divers van oorsprong, het ene uit Amerika en het andere uit Chili. Maar ze zijn vooral verschillend van teneur. De ene roman bruist van vitaliteit, de andere verstart in donkere ernst. Maar allebei bieden ze sterke literatuur. De last van het lichaam Deze debuutroman van de Amerikaans-Joodse auteur Ehud Havazelet is geen opbeurende lectuur. De gevolgen van de Holocaust als verhaalgegeven is eerder deprimerend. In het boek staat de familie Mirsky Sol centraal. Als overlevende van de nazikampen vertrok de vader naar Amerika. Samen met zijn vrouw en twee zonen bouwde hij er een nieuw leven op. Over het verleden werd nooit gesproken. Vragen werden niet gesteld. De roman begint wanneer Nathan, de jongste zoon, het bericht krijgt dat zijn oudere broer, Daniel, in geheimzinnige omstandigheden om het leven is gekomen. Samen met zijn vader gaat hij op zoek naar de achtergronden van het overlijden. Die zoektocht wordt een soort catharsis. De toegedekte problemen, de eeuwige stilte, de niet verwerkte en onuitgesproken drama s kunnen niet langer omzeild worden. Andere Amerikaans-Joodse schrijvers worstelen met gelijkaardige ervaringen. Velen van hen gebruiken de humor als uitlaatklep. Dat doet Havazelet niet. Zijn boek is uitgesproken ernstig. Voor de gezelligheid moet je dit werk niet lezen. Toch is het goede literatuur. Een vrolijker noot zou echter aan de kwaliteit geen afbreuk doen. Integendeel. Maar ook donkere schaduw kan soms lavend werken. De som der dagen Isabel Allende voorstellen, hoeft niet. Haar overwegend vrouwelijke lezers mogen zich verheugen op een nieuwe roman. Na de dood van haar dochter Paula in 1992 schreef Allende haar gelijknamige autobiografische roman. In het pas verschenen De som der dagen laat Allende ons kennismaken met gebeurtenissen die haar talrijke en bij wijlen chaotische familie meemaakte in de jaren na haar dochters dood. Het boek is vooral een weergave van het verwerkingsproces. Hoe de familie met vallen en opstaan het leven terug opneemt. Hoe ze daar wonderwel in slaagt. Het is absoluut geen pessimistisch boek geworden. Integendeel. Het bruist van vitaliteit. In haar bekende, vlotte stijl voert Allende de lezer mee doorheen de levens van haar niet-alledaagse huisgenoten en vrienden. De som der dagen bundelt korte hoofdstukjes die lezen als een trein. Wie van Het huis met de geesten genoot, komt er nu pas echt in terecht. Een aanrader voor de fans van Allende! Al ben je dat misschien nog niet, je kan het worden. Maar eerst lezen. Tekst Hugo Verhenne en Annemie Verhenne < Ehud Havazelet, De last van het lichaam, Anthos, Amsterdam, 2007, 351 blz., 19,95 euro < Isabel Allende, De som der dagen, Wereldbibliotheek, Amsterdam, 2008, 376 blz., 19,50 euro. 41

42 TENTOONSTELLING Verhalen van de zee Wie de voorbije jaren het Visserijmuseum van Oostduinkerke wilde bezoeken, stond voor een gesloten deur. Bijna vier jaar werd gewerkt aan een grondige vernieuwing en uitbreiding. Op 28 en 29 juni heropende het museum en het resultaat mag er zijn. De verbouwingscampagne Het zeil in de top gezet ging niet onopgemerkt voorbij. Tweemaal werd het dak opengemaakt. In juni 2006 hesen telescopische kranen het gerestaureerde kustvissersvaartuig OD.1 Martha naar binnen en eind 2006 werden twee reusachtige aquaria binnengebracht. Die bevatten elk liter zeewater. Het waren spectaculaire momenten. De visserij vandaag en toen Een bezoek aan het Visserijmuseum start in het gratis bezoekerscentrum. Daar vonden we informatie over de Vlaamse visserij aan het begin van de 21 ste eeuw. Er zijn ook een toeristisch infokantoor en een erfgoedwinkel. In het bezoekerscentrum bevindt zich ook het scheepsjongenatelier, waar klassen worden ingewijd in de visserijtechnieken en -tradities. Om kennis te maken met het boeiende leven van de vissers, moeten we een toegangsticket betalen. Maar dat loont absoluut de moeite. We laten ons bekoren door de verhalen van de zee en gaan op tocht. In het vissershuisje zien we hoe een vissersfamilie vroeger woonde en leefde. De samenstellers van het museum besteedden veel aandacht aan details. De personen die het huisje bewonen, lijken levensecht. We stappen het vernieuwde gebouw binnen waar we onmiddellijk op het strand belanden. Daar ontdekken we een vrouw met een steeknet en een garnaalvisser te paard. Maar op het zand ligt ook heel wat aangespoeld materiaal. Vroeger liepen de kustbewoners langs de vloedlijn om allerlei nuttige dingen te rapen zoals eetbare schelpdiertjes, bruikbaar hout, kolen en tonnetjes. Strandjutten was dikwijls een harde noodzaak. We vervolgen ons bezoek en bewonderen de collectie schilderijen van kunstschilders die rond 1900 in Oostduinkerke leefden of werkten. Het Visserijmuseum beschikt over doeken van onder andere Aloïs Boudry en Edgard Farazijn. Op de eerste verdieping worden we ondergedompeld in het (bij)geloof van de vissers. Zwarte katten veroorzaakten storm. Om allerlei rampspoed te vermijden, mocht je nooit je haar knippen op een vrijdag en geen zout morsen aan boord. En er was het gevreesde zeespook dat schippersvrouwen in bedwang moesten houden. Naast een groot bijgeloof, was ook het volksgeloof heel belangrijk voor de vissers. De ingerichte kapel van het museum is versierd met allerlei ex voto s van vissers in nood die Onze-Lieve-Vrouw een belofte deden als ze zouden worden gered. Bij de patroonheilige Petrus horen we het kerkkoor van Oostduinkerke het Petruslied zingen. 42 OKRA september 2008

43 Plots staan we in de stuurhut en met het roer in de hand kijken we over de oneindige zee. We worden bekoord verder te varen tot we land ontwaren. Maar ook daar wordt gewerkt. In de videozaal bekijken we hoe de OD.1 Martha werd hersteld. De tijdslijn op de muur brengt ons van de middeleeuwen tot de jaren Veel aandacht gaat naar de beroemde of beruchte IJslandvaart. De familie Legein illustreert deze belangrijke episode. Een 22-jarige telg werd in 1885 op een plank met een stuk gewijde kaars in de broekzak in zee gegleden. Ook de twee wereldoorlogen en de naoorlogse periode worden treffend in beeld gebracht. Zo belanden we op de scheepswerf waar de materialen van boom tot schip hun eigen taal krijgen. De geur van eikenhout roept er de sfeer op van de schepen waarvan de naamplaatjes de balken sieren. En natuurlijk krijgen we een overzicht van de lekkere vissoorten van de Vlaamse kust. OD.1 Martha als baken In het nieuwe gebouw biedt de kelderverdieping een groots spektakel. Twee grote zeewateraquaria geven ons het gevoel dat we ons onder de waterspiegel bevinden. In de bassins laten de voornaamste Een vrouw met steeknet, levensecht. Noordzeevissen zich van hun beste kant zien. Rond ons liggen de netten waarmee de verschillende vissoorten werden gevangen: het plankennet, de drijvende haringnetten en het stroopnet. Op het gelijkvloers bewonderen we het pronkstuk van het museum: de OD.1 Martha. Dit kustvissersvaartuig fungeert als kapstok voor verschillende verhaallijnen. Rond het schip staan vitrines met unieke modellen van vissersschepen van 800 tot vandaag. De modellen werden vervaardigd door de leden van de modelbouwclub De Dissel, die ook instonden voor de restauratie van de OD.1 Martha. In dit schip is volop elektronische apparatuur aanwezig. We mogen zelf experimenteren met morsesignalen en kunnen een codebericht naar vrienden sturen. Op de bovenverdieping krijgen we een goed beeld van het vaartuig met zijn masten en tuigage. Uiteindelijk zien we hoe de vis aan de man wordt gebracht in de visrokerij en de conservenfabriek. Ook de palingverkoper leert ons hoe de vis zijn weg naar het bord vond. De vismarkt is het einde van onze tocht. In de peerdevisscher Het Visserijmuseum heeft ons aangenaam verrast. Met de geluiden van zee en storm, de originele schepen en de vele details, schept het museum een authentieke sfeer. Bovendien is de informatie erg toegankelijk dankzij de audiogids en de interactieve computerschermen. Ook wie moeilijk te been is of in een rolstoel zit, kan het museum zonder problemen bezoeken. Ruime liften bedienen alle verdiepingen. Van conservator Willem Lanszweert vernamen we dat er plannen zijn voor een nieuwe invulling van het museumplein. Tussen het museumcafé In de peerdevisscher - Estaminet en het museum komt een groene ontmoetingsplaats met een speeltuin voor de kinderen. Voor we het museum verlaten, brengen we nog een bezoekje aan het Estaminet en bestellen een potje verse garnalen. Lekker! Tekst Erik Lauwers Info Nationaal Visserijmuseum Oostduinkerke, Pastoor Schmitzstraat 5, 8670 Oostduinkerke, , Open van dinsdag tot vrijdag van tot uur, tijdens het weekend en op feestdagen van tot uur. Gesloten op maandag, op 25 december en in januari. Tickets 5 euro, senioren en studenten 3 euro, kinderen tussen 6 en 18 betalen 1 euro en voor kinderen jonger dan 6 is de toegang gratis. Gidsbeurten op aanvraag. Kijk voor gratis tickets op blz. 53! 43

44 GEDICHT Dichterlijke profetie de aarde lijkt voltooid, wanneer een huis zich diep verschuilt in hout en groen en bruin met in het midden van de tuin een rozengloed. het ontwerp van een zachte geest met groene handen. de wanden van ommuurde rust, de verre groet van vogels in hun vlucht naar verre landen. de stilte spreekt. en elke wolk tekent een wonder van geheimen in iedereen van ons die schuilt of zich verbergt voor wat niet te vatten is, zoals de angst dat deze opgezochte sereniteit verdwijnt in tijd en ruimte is verdwenen terwijl seizoenen zich vergrijpen aan de tuin. hier liggen dromen in het gras, gekoesterd in het hartelijk verwijlen, geboren in een vat van uitgelatenheid, het jonge streven, het beleven van de onbereikbaarheid. de onvoldoende woorden om het verhaal volledig af te maken. voor wij genesteld zijn in de herinneringen, laten we los. de laatste roos is mooi geworden. getooid met haar stap ik de wereld tegemoet, vol licht, de armen open. ik kom. mijn bruid wacht zwanger van verlangen dans ik de rijpe vruchten van de bomen. zo jong ben ik nog nooit geweest. het is de geest. de nieuwe lof der zotheid is geboren. morgen is nog ver. de aarde zingt een nieuw refrein van zachte huid en zoete wijn. een liedje om te fluiten de takken van geluk, weerspiegeld in de ruiten. Erik Lauwers 44 OKRA september 2008

45 UITJES Eendracht maakt smurf. Vijftig jaar Smurfen Volgens hun schepper zijn ze drie appels hoog. Ze worden voortdurend belaagd door de boze tovenaar Gargamel. Op hun fysieke kracht kunnen ze niet rekenen, op een buitengewone intelligentie evenmin. Alleen onderlinge solidariteit kan hen redden. Vijftig jaar na hun geboorte behoren de Smurfen nog steeds tot de populairste stripfiguren ooit gecreeerd door een Belgisch stripauteur. Om deze verjaardag te herdenken, bekijkt het Belgisch Centrum van het Beeldverhaal het werk van Peyo vanuit een origineel uitgangspunt: hoe putten de Smurfen samen kracht uit hun individuele zwakheden? Tot 16 november 2008, Belgisch Centrum van het Beeldverhaal, Zandstraat 20, 1000 Brussel, , fax , open van dinsdag tot zondag van tot uur, Tickets: 6,20 euro, 5 euro voor 65+. In de voetsporen van de Indianen In het Museum voor Blinden kunnen blinde en slechtziende bezoekers kunstvoorwerpen tastend ontdekken. Mocassins, een vredespijp, een totempaal, sneeuwschoeisel, een kajak en een kano worden getoond. Visueel gehandicapten genieten het voorrecht om gepolijste steen en kralenwerk te betasten (begeleid door een gids), een oorlogstooi uit te proberen of te luisteren naar het geluid van een ceremoniële rammelaar. Deze tentoonstelling kan ook interessant zijn voor het grote publiek. Tot 31 oktober 2008, Museum voor Blinden (Jubelparkmuseum), Jubelpark 10, 1000 Brussel, , fax , open van dinsdag tot zondag van tot uur. De kassa sluit om uur. Tickets 5 euro. Voor 35 euro krijg je een gids voor 4 blinden en 4 begeleiders. Doodgewoon? Om Tienen te leren kennen, moet je naar de gevangenis. Het Toreke bevindt zich in de oude stadsgevangenis. Je vrijwillige opsluiting wordt dubbel en dik beloond. Het museum bezit een unieke collectie Gallo-Romeinse voorwerpen die onder meer bij recente opgravingen in het Grijpenveld ontdekt werden. Je maakt er ook kennis met een stukje Hagelandse geschiedenis van de 16 de tot de 20 ste eeuw. Zowel de Gallo- Romeinse als de Hagelandse tentoonstelling is opgebouwd rond drie thema s: werken, bidden en feesten. Tot 31 december 2009, Stedelijk Museum het Toreke, Grote Markt 6, Tienen, , fax , open van dinsdag tot en met zondag van tot uur. Tickets 4 euro, 2 euro voor 55+ en groepen vanaf tien personen. Maak kans op een gratis duoticket! Zie blz. 53! 45

46 UIT Zeg maar U tegen... Utrecht Je voelt het gewoon tot in de toppen van je tenen. Deze stad ademt geschiedenis. Ieder pleintje, iedere straathoek vertelt je een bladzijde uit haar memoires. Superboeiend! 46 OKRA september 2008

47 Zou je hier niet willen wegdromen? Hé hé, wat een drukte! Vrolijk vierende bendes bevolken de straten van deze gezellige Nederlandse stad. Ze maken deel uit van het Festival aan de Werf, beweert onze gids Hanneke Blijham. Dat festival loopt onder het motto: Een lofzang op de traagheid in Slow food - Slow city - Slow motion met een fantastische boodschap. Proef van de zoete lekkernijen van duizenden bijen, luister naar klassieke klanken en dineer ondertussen heerlijk... in het donker, kijk met een andere blik naar jezelf en de vreemdeling aan je zij. Laat al je zintuigen prikkelen op het 23 ste Festival aan de Werf. Nou, dat moet je ons geen twee keer zeggen! We ontmoeten Hanneke aan het Domplein, het kloppende hart van de historische binnenstad. Lege graven Hanneke Blijham: Utrecht staat voor oversteekplaats op de Rijn. De Romeinen bouwden hier in 47 na Christus een castellum waar de soldaten makkelijk de grens konden bewaken. De Oude Gracht is deels een overblijfsel van de oude Rijn. Dit is het oudste plekje van Utrecht. Grachten dempen was in de jaren zestig in alle Nederlandse steden een echte rage. Net zoals in België trouwens. Zo kon men bredere wegen aanleggen voor koning auto. De laatste jaren weert het stadsbestuur het verkeer opnieuw uit de binnenstad en maakt ruimte voor water. Tegen 2013 worden alle grachten weer opengegooid zodat je rond de stad kan varen. In het Museumkwartier zijn de zeven grote musea van Utrecht gevestigd. Dit stadsgedeelte is ook rijk aan hofjes, kerken, middeleeuwse huizen, kunst en cultuur. Aan het einde van de middeleeuwen telde Utrecht inwoners. Veel voor die tijd. Hanneke: Utrecht was toen de belangrijkste stad van noordelijk Nederland. Rond 1250 was Amsterdam niet meer dan een klein vissersdorpje. Pas na de middeleeuwen, mede door de val van Antwerpen, groeide Amsterdam. Nu telt Utrecht 22% studenten onder haar inwoners wat neerkomt op om en bij de Verrassend, niet? Bovendien is 31% van de Utrechtse bevolking allochtoon, 9% daarvan is van Marokkaanse origine. Dat is best bijzonder. In de andere Nederlandse steden heb je meer Turken, Antilianen, Surinamers De toren van de Domkerk dom ineert het stadsgezicht sinds De toren van de oudste gotische kerk van onze noorderburen staat los van de kerk. Dit is niet altijd zo geweest. Met zijn 112 m is hij de hoogste kerktoren van Nederland. Een klim naar de top wordt beloond met een prachtig uitzicht over de stad. Door een tornado in 1674 stortte het middenschip in. De toren bleef overeind. Paus te sober? Als antwoord op de Unie van Atrecht die de zuidelijke provinciën aaneensloot in de strijd tegen Spanje, werd in 1579 de Unie van Utrecht gesloten. De wortels van de scheiding tussen Nederland en België liggen dus hier. De enige Nederlandse paus ooit, Adrianus VI, is in Utrecht geboren. Hij studeerde in Leuven, vertoefde veel in Brussel en Mechelen en werd leermeester van Karel V. Deze schoof zijn protégé naar voren als paus, wellicht vooral uit eigenbelang. Hoewel nooit officieel bewezen, werd hij waarschijnlijk vergiftigd. Hij overleed in 1523 onder verdachte omstandigheden. De inwoners van zijn geboortestad trokken het Paushuis op zodat hij er zijn oude dag kon doorbrengen. Maar het mocht niet zijn. In een van de prestigieuze zalen van het prachtige gebouw kan je nu wel trouwen. Kameren? Hanneke leidt ons door de doolhof van straatjes en pleintjes. Veel groene oases laten de bewoners toe temidden de stad toch vrij te ademen. Steegjes die leiden naar verborgen tuintjes zorgen voor voldoende privacy. Aan de rand van de stad levert de groene omwalling zuivere lucht. Je kan hier o.a. in de kameren vrij rustig wonen. Hanneke: De kameren kan je zien als een soort begijnhof voor weduwen die geen inkomsten hadden. Ze werden gebouwd in opdracht van een rijke persoon en zo genoemd omdat ze slechts een enkel vertrek omvatten. Sociale woningbouw anno 17 de eeuw. Of gratis wonen in ruil voor het onderhoud van de woning. De enige voorwaarde? Je moest bewijzen dat je altijd goed geleefd had. Nu wonen hier over het algemeen eenpersoonshuishoudens. Sommige kameren zoals de Bruntenhof hebben een gemeenschappelijke tuin die publiek toegankelijk is. De Bruntenhof: kameren tussen groen. 47

48 UIT < Het Domplein: gezellige drukte < Funshoppen aan de Oudegracht. 48 Van stouwkelder tot resto Zoek je je heil graag in enkele originele musea? Dan is het Aboriginal Art Museum aan de Oudegracht een must. In het Centraal Museum en dick bruna huis komen ook je kleinkinderen aan hun trekken. Nijntje, dat vertederende konijntje, laat toch niemand onberoerd? We lopen terug richting centrum en het wordt stilaan drukker. De grachten en werven dateren uit de glorietijd van Utrecht. Vandaag maken ze deel uit van een uniek stadsbeeld. Geen stad ter wereld heeft op die schaal voetgangerspaden langs het water. In de middeleeuwen vormde de Oudegracht het middelpunt van het handelsgebeuren. Om de koopwaar niet meer de oever te hoeven opsjouwen, maar rechtstreeks in de kelders van de huizen te kunnen onderbrengen, maakten de inwoners onder de straten tunneltjes van de werf naar de huiskelder toe. Zo zetten ze de eerste stap naar een werfkelder. Op de duur werden vrijwel alle tunneltjes uitgebreid tot werfkelders, een veel bredere verbinding die ook gebruikt kon worden als opslagruimte. De kelders werden in de loop van de tijd veelal afgesloten met een hek, zodat niet iedereen er zomaar in kon. Nog later werd het hek vervangen door een muur met een deur en soms wat raampjes erin. En daarmee was de werfkelder zoals we die nu kennen een feit. Een deel van de werfkelders die uitmonden op de grachten werd in de loop van de eeuwen losgekoppeld van de huizen. Intussen brachten de eigenaars er eethuisjes onder. Sommige kelders worden als atelierruimte gebruikt. Vooral de multiculturele werfrestaurants zitten tot s avonds laat volgestouwd. Onder het gedempte licht van de 19 de -eeuwse gaslantaarns - of althans kopieën ervan - kan je tot bij dageraad genieten van Utrechts wereldkeuken. Shoppen moet! Het stadskasteel Oudaen herbergt een stoombierbrouwerij die haar deuren opent voor bezoekers. Probeer eens een Oude Daen, een Jonge Daen of een Linteloo Gold in het proeflokaal. Of misschien ben je wel te vinden voor een overheerlijk dineetje bij kaarslicht op de eerste verdieping, weg van het geroezemoes van de Oudegracht. De Nieuwegracht werd aan het einde van de 14 de eeuw gegraven. Ze werd bewust smal gehouden want het was niet de bedoeling ook deze gracht als verkeersader te gebruiken. De kooplieden wilden hier lekker rustig wonen. Vandaag zouden ze vreemd opkijken van het jonge geweld! Hopelijk maak je van dit uitje een meerdaagse citytrip. In Utrecht ben je zeker langer dan één dag zoet. Na je stadswandeling en museumbezoeken rust je het best even uit tijdens een boottochtje op de romantische grachten. Trek nog een half dagje uit om te funshoppen in winkelmekka Utrecht. Doe niet alleen het winkelcentrum Hoog Catharijne aan, maar loop zeker ook de verkeersluwe straatjes van de binnenstad plat. Leukste winkelstraten? De Steenweg en Oudegracht, de Lange Elisabethstraat en Vredenbrug. Maar ook de smalle verbindingsstraatjes als Zakkendragersteeg en Drieharingenstraat. Verder biedt Utrecht een aantal markten waar je letterlijk voor alles terecht kan. Vooral de bloemenmarkt aan het Janskerkhof is een streling voor je zintuigen. Slapen doe je zeker niet veel in deze veelzijdige stad. Wil je toch in stijl even je ogen sluiten en van een gezond en pittig ontbijt genieten, kan je je toevlucht zoeken tot viersterrenhotel Mitland. Zijn sprookjesachtig vlonderterras aan de fortvijver en zijn idyllische ligging maken van dit hotel de ideale uitvalsbasis voor een meerdaags verblijf. Met de bushalte op wandelafstand ben je in een mum van tijd in de binnenstad. Info VVV Utrecht, Domplein 9, 3512 JC Utrecht, , Te bereiken Tekst en foto s Chris Van Riet Via Breda - A27 tot Utrecht. Met de trein vanuit Brussel of Antwerpen rechtstreeks met de ICtrein tot Rotterdam, vandaar naar Utrecht. Een gratis arrangement voor twee personen in deze superleuke stad winnen? Kijk op blz. 51! OKRA september 2008

49 SPEEL EN WIN 51 winnaars! Winnaars kruiswoord juni Meer dan deelnemers! Wie krijgt een waardebon van 125 euro? Lieve Smet uit Temse Voor wie is Het verslag van Brodeck? Anny Bosch uit Berlaar, Chris Pallemans uit Wilrijk, Christiane Degand uit Lichtervelde, Gerard Lambrichts uit Zutendaal, Hendrik Biscop uit Niel, Etienne Mortier uit Wondelgem, Ria Van Stee uit Sint-Kruis-Brugge, Michel Slechten uit Bilzen-Beverst, Maria Ryssaert uit Merksem, Gerarda Vandelanotte uit Nieuwkerke Wie kan beginnen in Brug der zuchten? Marcel Listhaeghe uit Ruiselede, J. Joos uit Steenhuffel, Walter Deloof uit Heverlee, Mia Winters uit Overpelt, Willy Lambert uit Brugge Voor wie is De laatste broer? Irene Alkemade uit Hove, Lutgart Meyus uit Merelbeke, Paul Derycke uit Poperinge, Monique De Brabander uit Dendermonde, Wilfried Van den Abbeele uit Wilrijk, Maria De Gryse uit Eernegem, Agnes Dieryckx uit Langemark, Jan Mampaey uit Hemiksem, Achiel De Wulf uit Oostakker, Rosanne Baert uit Lichtervelde Wie kan beginnen in Geluksmachines in context, filosofische essays? Paula Carpentier uit Zandvliet, M.L. Van Langenhove uit Muizen, Guido De Buck uit Koksijde, Hilde Baert uit Ekeren, Louis Van Loy uit Retie, Marie-Ghislaine Wysgeer uit Zaventem, Liliane Ral uit Zaventem, René Frederik uit Overpelt, Maria Jansen uit Antwerpen, Roger Bekaert uit Langemark Voor wie is Heerlijk Grieks? Maria Verpoorten uit Tessenderlo, Robert Proth uit Aalst, Jean Jenné uit Deurne, Emilia Roger uit Heverlee Wie wint 101 tuinvragen? Philip Piessens uit Liezele, August Vermeiren uit Kontich, Robert Raspoet uit Wambeek, Suzy Bulckaen uit Brielen, Dina Lattre uit Ledegem Wie kan beginnen in Balkontuin en Dakterras? Guido Speytebroodt uit Knokke-Heist, Jozef Van Eynde uit Malle, Gabriëlle Dejonghe uit Ichtegem, Ludo Landuyt uit Merksem, Paul De Clerck uit Duffel Voor wie is Het karakter van China? Maria Stevens uit Brasschaat. Oplossing: atomium. Antwoord op de schiftingsvraag: Philippe Claudel. Skibegeleiders en -monitoren gezocht Voor winter Intersoc, de vakantiedienst van de CM, organiseert zowel jeugd- als gezinsvakanties. Gezinnen met kinderen krijgen daarbij bijzondere aandacht. Voor de hotels in Frankrijk en Zwitserland zoekt Intersoc enthousiaste skibegeleiders. Je functie: Vier uur per dag begeleid je skiërs tussen 3 en 6 jaar. Je geeft geen les aan de kinderen. Je profiel: Je hebt een goed skiniveau. Je bent bereid deel te nemen aan de selectieen opleidingsdag. Je kan omgaan met kinderen tussen 3 en 6 jaar. Je bent vrij in periodes buiten de schoolvakanties. Voor de hotels in Zwitserland zoekt Intersoc ook skimonitoren. Je functie: Vier uur per dag geef je les aan skiërs tussen 3 en 6 jaar. Je profiel: Je beschikt over een uitgebreide alpineski-ervaring. Je bent in staat anderen alpineskitechnieken aan te leren. Je bent bereid deel te nemen aan de selectie- en opleidingsdag. Je kan omgaan met kinderen tussen 3 en 6 jaar. Je bent vrij in periodes buiten de schoolvakanties. Voor beide functies biedt Intersoc: Verblijf in volpension. Gratis reis heen en terug. Consumptievergoeding. Uitgebreide ongevallenverzekering tijdens het werk en de vrije tijd. Gratis medische dienst in het hotel. De selectie- en opleidingsdagen vinden plaats op 6 en 7 oktober. Interesse? Meld je vóór 16 september bij Wendy Van Namen, ,

50 SPEEL EN WIN Winnaars juni 2008 op blz. 49! HORIZONTAAL 1 vluchtige vloeistof 5 familielid 8 familielid 13 nabootsing van een fluitsignaal 14 op dit ogenblik 15 oprit 16 plant 18 ongeveer 19 het voortdurend porren 20 gekras met de nagels 22 boom 24 korte nota 25 geladen deeltje 27 sterke lichtstraal 30 mooi 32 bloeiwijze 34 schamel bezit 36 log 38 pers. voornaamwoord 40 bewijs, teken 41 wapen 42 deel van de voet 43 ogenblik 44 deel van een viool 45 samen 46 een en ander (afk.) 47 bij elkaar 50 prikkelgeleider in het lichaam 52 smalle plank 55 voorzetsel 57 speeltuintoestel 59 vrucht 62 opbrengst 63 bovenste dakrand 65 dichterbij 66 roofdier 67 thema (Eng.) 68 vreemde munt 69 rekenkundig getal 70 voorzetsel 71 droogoven. VERTICAAL 1 deel van een gebouw 2 fijn weefsel 3 hondenras 4 gast 5 uitroep van vrolijkheid 6 waarborg 7 insectenwapen 9 wijnglas 10 hooihoop 11 bijwoord 12 kledingstuk bij het paardrijden 17 Franse burgemeester 21 slang 23 uit Namen 26 leersoort 28 vruchtennat 29 plaats in Frankrijk 30 scheepszeil 31 heldendicht van Homerus 33 plaats in Zuid-Korea 34 hoofd van een abdij 35 lengtemaat 37 Russisch gebergte 38 op welke wijze 39 miljoen (afk.) 41 grauw 42 wezen 44 vreemde munt 45 bouwmateriaal 46 voorste 48 schaakterm 49 deel van het lichaam 50 stempelmerk 51 opbrengst min kosten 53 communicatiemiddel 54 vergeldingsmaatregel 56 ploegsnede 58 houding 60 mout 61 lucht (voorvoeg.) 64 schaatsterm. Kruiswoordraadsel Stuur je oplossing naar OKRA-magazine, Kruiswoord september 2008, PB 40, 1031 Brussel, voor 30 september De winnaars verschijnen in het novembernummer Voeg één postzegel van 0,54 euro toe (niet vastkleven). Oplossing kruiswoord september Naam: Straat: Nr.: Postcode: Tel.: Woonplaats: OKRA-lidnummer: Schiftingsvraag: Hoeveel fruitrassen staan er in de moestuin van het kasteel van Hex? 50 Vergeet niet een postzegel van 0,54 euro toe te voegen! OKRA september 2008

51 Sudoku Alle cijfers van 1 tot en met 9 moeten één keer voorkomen in alle kolommen, in alle rijen en in elk van de 9 vierkantjes van 3 keer 3 vakjes. 32 prijzen! Weekendarrangement in Utrecht 1 x kamer voor 2 personen in hotel Mitland Inclusief ontbijt, gebruik van zwembad, sauna en Turks stoombad, gratis parkeren op het parkeerterrein en stadsbelasting Ariënslaan PT Utrecht +31(0) x geheel verzorgd viergangenmenu voor twee personen bij Aal Inclusief glas prosecco bij binnenkomst, wijnarrangement plus koffie of thee. (Reserveren wordt aanbevolen. Geldig tot 1 augustus 2009) Oudegracht aan de Werf AL Utrecht +31(0) Keuken open van dinsdag t/m zondag van tot uur. 2 x museumbezoek voor twee personen Museum Catharijneconvent + Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement (Geldig tot en met 31 december 2008) Steenweg JP Utrecht +31(0) Open van dinsdag t/m zondag van tot uur. Gesloten op maandag, nieuwjaarsdag, Koninginnedag en kerstdag. Waardebon van 125 euro Te gebruiken in De Kinkhoorn, Ravelingen of Ol Fosse d Outh. Een heerlijk ontspannend verblijf gegarandeerd. Aan zee of in de Ardennen. Info De Kinkhoorn Zeedijk Oostende fax Ravelingen Zeedijk Oostende fax Ol Fosse d Outh rue Ol Fosse d Outh Houffalize fax boeken Tien exemplaren van De last van het lichaam van Ehud Havazelet (waarde 19,95 euro) Tien exemplaren van De som der dagen van Isabel Allende (waarde 19,50 euro) Vijf exemplaren Fietsboek Zuid-Nederland (waarde 11,95 euro) Vijf exemplaren Gids voor architectuur in België van Michiel Heirman en Linda Van Santvoort (waarde 22,50 euro) speel en win De Kinkhoorn Ravelingen 51

Ombudsdienst Pensioenen

Ombudsdienst Pensioenen Ombudsdienst Pensioenen Tony VAN DER STEEN, Ombudsman december 2011 Ombudsdienst Pensioenen 1 De taak van de Ombudsman Klachten behandelen Bemiddelen en verzoening nastreven Suggesties en aan bevelingen

Nadere informatie

Welk stelsel? Wanneer met pensioen gaan?

Welk stelsel? Wanneer met pensioen gaan? 1 Pensioen pensioen 1 Uw eerste bekommernis op pensioengerechtigde leeftijd is er vaak één van financiële aard. Aan de hand van een paar vragen proberen we u op de juiste weg te zetten voor het bekomen

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Colonoscopie. Alex Feldheimstraat 56 1930 Zaventem info@mirha.be Tel: 02/720 26 16. Geachte mevrouw, mijnheer,

Colonoscopie. Alex Feldheimstraat 56 1930 Zaventem info@mirha.be Tel: 02/720 26 16. Geachte mevrouw, mijnheer, Gynaecologie - Verloskunde - Senologie - Urogynaecologie Gastroenterologie - Plastische en esthetische heelkunde Kinesitherapie - Diëthetiek Alex Feldheimstraat 56 1930 Zaventem info@mirha.be Tel: 02/720

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Schema Pensioen Stand van zaken en Uitdagingen Soorten pensioenen Toekenningsvoorwaarden

Nadere informatie

NIEUWIGHEDEN OP VLAK VAN HET PENSIOEN Januari 2013

NIEUWIGHEDEN OP VLAK VAN HET PENSIOEN Januari 2013 NIEUWIGHEDEN OP VLAK VAN HET PENSIOEN Januari 2013 1. Inleiding Eén van de eerste beslissingen van de regering Di Rupo I, had betrekking op de hervorming van de pensioenen. Intussen werden al heel wat

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

PENSIOENREGELING voor ZELFSTANDIGEN. 65, en wat nu? Studiedienst Zenito sociaal verzekeringsfonds

PENSIOENREGELING voor ZELFSTANDIGEN. 65, en wat nu? Studiedienst Zenito sociaal verzekeringsfonds PENSIOENREGELING voor ZELFSTANDIGEN 65, en wat nu? Studiedienst Zenito sociaal verzekeringsfonds Inhoud Aanvraag Berekening Toegelaten activiteit I. De aanvraag Aanvraag Wie? - in België - in het buitenland

Nadere informatie

Model 74(93) - Verklaring over de beroepsactiviteit en de sociale uitkeringen

Model 74(93) - Verklaring over de beroepsactiviteit en de sociale uitkeringen 1 / 3 1.1.1 Rijksdienst voor Pensioenen Controle ~ P132 Zuidertoren 1060 BRUSSEL BELGIE Model 74(93) - Verklaring over de beroepsactiviteit en de sociale uitkeringen Nationaal nummer:.. -. 1 In te vullen

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Wie valt onder toepassing van het sociaal statuut?

Wie valt onder toepassing van het sociaal statuut? Statuut van de Gepensioneerde zelfstandige Statuut van de Gepensioneerde zelfstandige... Wie valt onder toepassing van het sociaal statuut?... Verplichtingen... Bijdrageplicht... Mag ik werken als gepensioneerde?...

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE COLOSCOPIE. Onderzoek van de binnenzijde van de darm

PATIËNTEN INFORMATIE COLOSCOPIE. Onderzoek van de binnenzijde van de darm PATIËNTEN INFORMATIE COLOSCOPIE Onderzoek van de binnenzijde van de darm Mevrouw, mijnheer Binnenkort word je verwacht voor een coloscopie of sigmoïdoscopie op de afdeling endoscopie. Een coloscopie of

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12

Zendingsmoment voor het sterzingen, opgebouwd rond Mt. 2, 1-12 Pagina 1 Didactisch materiaal Affiche, sterreflectoren, veiligheidsjasjes, van het sterzingen Projectfiche sterzingen 2015 Verkleedmateriaal voor Driekoningen CD met sterzangerslied Teksten van de liederen

Nadere informatie

Met dit formulier kunt u als u met uw gezin in België woont een VOORLOPIGE toeslag op de kinderbijslag aanvragen als:

Met dit formulier kunt u als u met uw gezin in België woont een VOORLOPIGE toeslag op de kinderbijslag aanvragen als: Mevrouw Mijnheer Met dit formulier kunt u als u met uw gezin in België woont een toeslag op de kinderbijslag aanvragen als: - Langdurig werkloze (tenminste 6 maanden) - Zieke (tenminste 6 maanden) - Bruggepensioneerde

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Tip mijn naam in op Google en U ziet het relaas.

Tip mijn naam in op Google en U ziet het relaas. Pagina 1 van 10 Luc Vervecken Van: "Luc Vervecken" Aan: "Luc Vervecken" Verzonden: vrijdag 5 oktober 2012 21:34 Onderwerp: Fwd: ;De acht van Stanleystad

Nadere informatie

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen Lieve gemeente, Afgelopen donderdag was het Hemelvaartsdag. Een feest waar we ons als vrijzinnigen niet zo heel veel bij voor kunnen stellen. Wat moeten we van dit verhaal nog geloven en wat heeft het

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Infoblad - werknemers Hoeveel bedraagt uw uitkering na een tewerkstelling?

Infoblad - werknemers Hoeveel bedraagt uw uitkering na een tewerkstelling? Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening Voor meer inlichtingen neem contact op met de plaatselijke RVA (werkloosheidsbureau). De adressen kunt u vinden in het telefoonboek of op de site: www.rva.be Infoblad

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten. Functionele dyspepsie

Maag-, darm- en leverziekten. Functionele dyspepsie Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten 1 Van uw MDL-arts heeft u te horen gekregen dat u een (functionele) dyspepsie heeft. Om te begrijpen wat deze term precies inhoud en hoe hiermee om te

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Loopbaanvoorwaarde. Minimunleeftijd. Uitzonderingen lange loopbanen

Loopbaanvoorwaarde. Minimunleeftijd. Uitzonderingen lange loopbanen je rechten op zak Wettelijk pensioen Voor de meeste Belgen op pensioenleeftijd is en blijft het wettelijk pensioen de enige bron van inkomsten. Dit is gebaseerd op de solidariteit tussen de generaties:

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

V anaf september komt er een

V anaf september komt er een 4 D E J A A R G A N G N 3 J U N I, J U L I, A U G U S T U S 2 0 1 0 COLOFON : De nieuwsbrief is een driemaandelijks tijdschrift uitgegeven door Wijkgezondheidscentrum t Spoor Guldensporenstraat 84 2140

Nadere informatie

Oefenen in gehoorzaamheid

Oefenen in gehoorzaamheid LES Oefenen in gehoorzaamheid Sabbat Doe Lees om te beginnen Efeziers 6. Stel je eens voor dat je geen keus had over wanneer je opstond 's morgens, geen keus over wat je at of waar je naar toe ging of

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

dr. S. Carton dr. M. Ferrante dr. S. Ilegems dr. J. Van Dongen dr. L. Van Overbeke

dr. S. Carton dr. M. Ferrante dr. S. Ilegems dr. J. Van Dongen dr. L. Van Overbeke Co l o n o s c o p i e dr. S. Carton dr. M. Ferrante dr. S. Ilegems dr. J. Van Dongen dr. L. Van Overbeke x Beste mevrouw, mijnheer, Binnenkort ondergaat u een colonoscopie. Deze brochure is een hulpmiddel

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest

een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest een ademtest om een speciale bacterie in je maag op te sporen 13C-ureumtest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Take a look at my life week 23

Take a look at my life week 23 Take a look at my life week 23 De dagen blijven voorlopig nog even in het teken staan van Daan, het is nog allemaal zo nieuw. Inmiddels heeft hij 3 weken in het ziekenhuis gelegen. En nu eindelijk lekker

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest Themaoverzicht Groep 1 1. In het begin 2. Noach 3. God belooft 4. Abraham 5. Isaak 6. Jakob en Esau 7. Jakob 8. Jozef 9. Dromen 10. Jozef de onderkoning 11. Mozes 12. Mozes naar de farao 13. God straft

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

DE UITTOCHT UIT EGYPTE

DE UITTOCHT UIT EGYPTE Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Met dit formulier kun je als je met je gezin in België woont een toeslag op de kinderbijslag aanvragen als:

Met dit formulier kun je als je met je gezin in België woont een toeslag op de kinderbijslag aanvragen als: Model S Mevrouw Mijnheer Met dit formulier kun je als je met je gezin in België woont een toeslag op de kinderbijslag aanvragen als: - langdurig werkloze (ten minste 6 maanden), - zieke (ten minste 6 maanden),

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN

DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN De federale regering wil de berekeningswijze voor het pensioen van de ambtenaren hervormen. Dit houdt een drastische afbouw van het ambtenarenpensioen in. En de regering

Nadere informatie

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014

Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Oasemoment 'Leer mij hoe ik bidden moet' Emmaüsparochie - donderdag 26 juni 2014 Muziek: Klokkengelui Gedicht Gij badt op enen berg alleen, en... Jesu, ik en vind er geen waar 'k hoog genoeg kan klimmen

Nadere informatie

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu?

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Proficiat & bedankt! Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. Fantastisch dat je je zo wil engageren om samen met ons kwetsbare

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Met pensioen gaan als zelfstandige

Met pensioen gaan als zelfstandige Met pensioen gaan als zelfstandige Uw handige gids over pensioenen, toegelaten activiteiten en meer Acerta ondersteunt starters, zelfstandigen en werkgevers in elke groeifase en bij elk hr-proces. Redactie:

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet.

Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen zien. Wie wil dat niet. 5 e zondag van Pasen - Een woning met vele kamers Bij Johannes 14 : 1-14 Hoe dorsten wij te weten wie Gij zijt. Dat is een verlangen dat wij allemaal, denk ik, wel kennen. Dat we zo graag eens God willen

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE GASTROSCOPIE. Onderzoek van het maag- darmkanaal

PATIËNTEN INFORMATIE GASTROSCOPIE. Onderzoek van het maag- darmkanaal PATIËNTEN INFORMATIE GASTROSCOPIE Onderzoek van het maag- darmkanaal Mevrouw, mijnheer Binnenkort word je verwacht op de afdeling endoscopie voor een gastroscopie. Bij een gastroscopie bekijkt de arts

Nadere informatie

Doopsgezinde Gemeente Arnhem Welkom en uitleg programma Zingen 1. 2.

Doopsgezinde Gemeente Arnhem Welkom en uitleg programma Zingen 1. 2. Ons dagelijks brood Maaltijd (12.00 u.) en Dienst (12.45 u.) in het Bezoekerscentrum Sonsbeek bij de Witte watermolen, Arnhem zondag 6 september 2015 voorbereid door de Themadienstcommissie Doopsgezinde

Nadere informatie

Vul daarna de ontbrekende woorden in in liedtekst. Kies uit: Heer, alleen, steen, metselaar, deuren, elkaar, Amen, samen

Vul daarna de ontbrekende woorden in in liedtekst. Kies uit: Heer, alleen, steen, metselaar, deuren, elkaar, Amen, samen 18 juli Vakantieoefeningen Bijbelhoekje: een bijbeltekst leren. Kies uit: in de hemel - op aarde - waar je schat is, daar zal ook je hart zijn - dieven In de Bijbel vinden wij in Matteüs 6: 19-21 woorden

Nadere informatie

Nieuwsbrief Februari 2014

Nieuwsbrief Februari 2014 Nieuwsbrief Februari 2014 Inhoud - Tip van de helpdesk: Windows 7 of 8? - Onderwerp van de maand maart: attentielijst - Webinar vrijdag 7 maart: TMR voeren - Project met NAJK: Rendement Ranking - Nieuws

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Groep S - KinderBijslag V.Z.W.

Groep S - KinderBijslag V.Z.W. Groep S - KinderBijslag V.Z.W. Kinderbijslagfonds voor werknemers Behandeld door : Fax: P.C.R.: 000-0094382-01 ONZE REFERENTIES:... (te vermelden in alle briefwisseling a.u.b.) Groep S - Fonsnylaan (4de

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

Creatief bidden voor de vervolgde kerk aan de hand van de zeven kruiswoorden van Jezus

Creatief bidden voor de vervolgde kerk aan de hand van de zeven kruiswoorden van Jezus Creatief bidden voor de vervolgde kerk aan de hand van de zeven kruiswoorden van Jezus Duur: ongeveer 45 minuten zeven stompe kaarsen (om mee te beginnen) Steek zeven stompe kaarsen aan en plaats die naast

Nadere informatie

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven.

Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. Dit is een gatentoets die een selectie van teksten bevat die geleerd zijn in de cursus Nederlands voor buitenlanders. Er zijn 100 opgaven. U hebt voor deze toets maximaal een uur. Wacht tot u mag beginnen

Nadere informatie

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij!

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! 1. Votum: Opwekking 640 (eenmaal) 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus.

Nadere informatie

Studentenarbeid. Weerslag op de belastingtoestand van de student en die van zijn ouders - Inkomstenjaren 2013 en 2014 -

Studentenarbeid. Weerslag op de belastingtoestand van de student en die van zijn ouders - Inkomstenjaren 2013 en 2014 - EENDRACHT MAAKT MACHT Federale Overheidsdienst FINANCIEN Studentenarbeid Weerslag op de belastingtoestand van de student en die van zijn ouders - Inkomstenjaren 2013 en 2014 - Ik heb gewerkt als student.

Nadere informatie

Slim omgaan met geld

Slim omgaan met geld Slim omgaan met geld Deel 1 Oorzaken en financieel overzicht. Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright - Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Drukke Moeders Online Cursus Financiën Werkboek Dit is een werkboek

Nadere informatie

12 REDENEN NOG TE STARTEN MET NETWERK

12 REDENEN NOG TE STARTEN MET NETWERK 12 REDENEN OM VANDAAG NOG TE STARTEN MET NETWERK MARKETING LETSPLAYBUSINESS.BE Enkele jaren geleden maakte mijn vrouw kennis met netwerk marketing. Ze leerde de Aloé Vera producten van Forever Living Products

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Lied van de maand kerk school 2015 2016

Lied van de maand kerk school 2015 2016 Lied van de maand kerk school 2015 2016 Dit liedboekje is van:... Groep:... SEPTEMBER Psalm 84 vers 1 Hoe lieflijk, hoe goed is mij, Heer, het huis waar Gij uw naam en eer hebt laten wonen wonen bij de

Nadere informatie

DBO 10 Zondag 8 maart 2015. Klaagliederen. Inleiding

DBO 10 Zondag 8 maart 2015. Klaagliederen. Inleiding DBO 10 Zondag 8 maart 2015 Klaagliederen Inleiding Stel dat je geen vast patroon hebt bij het Bijbellezen. Je gebruikt bijvoorbeeld niet het leesrooster in het blad Visie. Toch wil je een gedeelte uit

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

8. De waarheid achter de waarheid.

8. De waarheid achter de waarheid. 8. De waarheid achter de waarheid. Ik zou graag de dingen die ik persoonlijk heb mogen meemaken van de daken willen schreeuwen, maar soms heb ik de indruk dat anderen daar nauwelijks geloof (willen) aan

Nadere informatie

Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl. Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente,

Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl. Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente, Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente, Er wordt vandaag gedoopt de naam van een mensenkind wordt verbonden met die van God. In onze

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Zorg voor een ander begint bij jezelf!

Zorg voor een ander begint bij jezelf! Zorg voor een ander begint bij jezelf! Zelfzorg voor mantelzorgers Zelfzorg Zorg je thuis voor iemand die je dierbaar is? Of voor iemand in je omgeving? Dan ben je waarschijnlijk een mantelzorger. Mantelzorg

Nadere informatie

Cijferbijlage Wonen in Nederland en werken in België

Cijferbijlage Wonen in Nederland en werken in België Cijferbijlage Wonen in Nederland en werken in België Inhoud Algemeen 2 Gezin 2 Medische zorg 3 Nabestaanden 3 Werkloos 4 Ziek of arbeidsongeschikt 5 Zwangerschap en bevalling 5 Zo blijft u op de hoogte

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

40 DAys 40 nights. Werkboekje 40 dagentijd 2014. ProJOP

40 DAys 40 nights. Werkboekje 40 dagentijd 2014. ProJOP 40 DAys 40 nights Werkboekje 40 dagentijd 2014 De 40 dagen tijd is de periode voor Pasen. Het is een periode van stilte: van stilstaan bij waar je mee bezig bent, hoe je jezelf gedraagt, wat voor keuzes

Nadere informatie

15 Afgeschaft/vervuld

15 Afgeschaft/vervuld 85 Wat doe ik hier vandaag? P Ik ontdek welke betekenis de wetten van het Oude Testament voor mij hebben. P Ik ontdek hoe Jezus met de regels uit het Oude Testament omging. P Ik weet wat er wordt bedoeld

Nadere informatie

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga Hieronder staan de teksten van nieuwe liedjes, zodat jullie ze thuis ook kunnen oefenen: 'k Heb Jezus nodig heel mijn leven 'k Heb Jezus nodig, heel mijn leven. 'k Heb Jezus nodig, dag aan dag, in m'n

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie