Inspiratie voor Wonen, Zorg en Welzi jn. van Ouderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inspiratie voor Wonen, Zorg en Welzi jn. van Ouderen"

Transcriptie

1 S o c i a l e s a m e n h a n g, C o m m u n i c a t i e & A d m i n i s t r a t i e, G e b o u w e n & I n s t a l l a t i e s Inspiratie voor Wonen, Zorg en Welzi jn van Ouderen TNO

2 INLEIDING Hoe kunnen ouderen in 2015 langer zelfstandig wonen met een hogere kwaliteit van leven tegen acceptabele kosten? Met de grijze golf in aantocht, stijgende zorgkosten en te weinig zorgpersoneel bevindt de gezondheidszorg in Nederland zich in een spagaat. Specifiek op het gebied van wonen, welzijn en zorg van senioren spelen hierbij ook de stijgende eisen aan het welzijn en de roep om zelfstandig wonen. In combinatie met de noodzaak van een verminderde milieubelasting in onze samenleving vereist dit een ingrijpende vernieuwing van het woon- en zorgsysteem. Alleen met een systeeminnovatie lukt het om ook op de langere termijn te kunnen voldoen aan alle huidige en toekomstige eisen, wensen en randvoorwaarden. De kernvraag is: Hoe kunnen ouderen in 2015 langer zelfstandig wonen met een hogere kwaliteit van leven tegen acceptabele kosten? Het is mogelijk om dit te bereiken als nieuwe technische, organisatorische en sociale systemen worden geïntegreerd met aandacht voor wonen, zorg, welzijn en veiligheid. Met de ambitie een situatie te creëren die duurzaam zal zijn zowel vanuit een economisch, sociaal als ecologisch oogpunt. In dit boekje wordt een visie beschreven op het leven in de ideale woonwijk van de toekomst. Deze visie is het resultaat van een intensieve dialoog tussen De Woonmensen in Apeldoorn, verschillende locale partijen en TNO. De visie heeft betrekking op de toekomstige wijk Hubertus Drieschoten die in Apeldoorn gerealiseerd gaat worden. Inmiddels is het stedenbouwkundig plan voor deze wijk ontwikkeld. Het boekje dat u nu in uw handen houdt, biedt inspiratie voor de producten en diensten die het leven in die wijk ondersteunen en mogelijk maken. 1

3 V I S I E O P D E W I J K I n d e w i j k w o r d t e f f i c i e n t g e b r u i k g e m a a k t v a n r u i m t e n, d a a r w a a r m o g e l i j k w o r d e n r u i m t e n g e d e e l d. H i e r d o o r i s h e t m o g e l i j k e e n h o o g n i v e a u v a n v o o r z i e n i n g e n. Hubertus Drieschoten is een hechte gemeenschap. Mensen leven er gelukkig en veilig en wonen zelfstandig. De leefgemeenschap is gemengd van samenstelling. Mensen van middelbare leeftijd, oudere mensen en gezinnen wonen zij-aan-zij. Alle bewoners hebben de mogelijkheid om deel te nemen aan activiteiten in de wijk en dat doen ze dan ook veelvuldig. Daar waar mogelijk ondersteunen bewoners elkaar. Bij sociale activiteiten en ook bij verzorgende taken. Sommige ouderen passen op de kinderen, en bij computerles helpen kinderen ouderen op Internet. Daarnaast is er een professionele organisatie die klaar staat om op een efficiënte wijze bewoners te ondersteunen bij hun zorg- en welzijnsvragen. De regie blijft echter bij de bewoner zelf liggen. Diensten en producten worden alleen geleverd als bewoners er behoefte aan hebben of als ze die nodig hebben. Inbraakbeveiliging bijvoorbeeld of hartbewaking. Bewoners hebben slechts met enkele personen te maken, die volledig op de hoogte zijn van hun wel en wee. Moderne technologie zorgt ervoor dat de administratieve afhandeling van de zorgvragen uiterst soepel verloopt. Ook de communicatie tussen bewoners onderling en tussen bewoners en verzorgers gaat gestroomlijnd. De wijk is nagenoeg energieneutraal. Dit is gerealiseerd met een bijzonder hoog comfortniveau voor de bewoners. Het kostenniveau is vergelijkbaar met de traditionele bouw nu. In de wijk wordt efficiënt gebruik gemaakt van ruimten, daar waar mogelijk worden ruimten gedeeld. Hierdoor is het mogelijk een hoog niveau van voorzieningen in de wijk te realiseren. De woningen zijn zo ingericht dat bewoners zo lang mogelijk in hun woning kunnen blijven wonen. Indien ze toch aanpassingen nodig hebben die niet binnen hun huidige woning gerealiseerd kunnen worden, kunnen ze eenvoudig doorschuiven naar andere woningen binnen de wijk. De wijk is zeer innovatief in de technologische en organisatorische oplossingen die gekozen zijn. Opvallend is echter de wijze waarop technologie onopvallend aanwezig is en volledig is aangepast aan de omgeving en de gebruiker. T i e n k e n m e r k e n v a n d e w i j k : Gemengde samenstelling wijk Sterke sociale samenhang in de wijk Gemakkelijke communicatie tussen bewoners onderling én met zorgverleners Professionele dienstverlening wat zich vertaalt in een goede samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties Soepele aansturing van de zorg en vlotte administratieve afhandeling Regie bij de bewoner Kostenefficiënt Energieneutraal Comfortabel binnenklimaat Levensloop bestendige woningen 2 3

4 E v e n v o o r s t e l l e n : m e v r o u w M a r j a J a n s s e n E v e n v o o r s t e l l e n : d e h e e r J e r o e n d e W i t t Mevrouw Janssen is een actieve vrouw. Dat is ze altijd geweest. Ook in de buurt. Mevrouw Janssen is 80 jaar oud, maar nog erg jong van geest. Zo presenteerde ze onlangs een aantal afleveringen over zijdeschilderen op TV-Hubertus. Een doorslaand succes! En ze past graag op Gijs. Gijs is het zoontje van het vroegere buurmeisje van mevrouw Janssen. Zij wonen nog steeds in dezelfde buurt. De moeder van Gijs moet soms onverwacht werken als er zieken zijn in de bakkerij van haar man. Mevrouw Janssen mist haar eigen man nog iedere dag, alhoewel hij al elf jaar geleden overleden is. Daar zal ze nooit aan wennen. Ik zal proberen jullie een indruk te geven van hoe het is om hier te wonen. Mijnheer de Witt is 82 jaar oud en heeft in zijn werkend leven lesgegeven aan een middelbare school. Hij was 35 jaar docent Frans. Mijnheer de Witt is daarbij altijd erg geïnteresseerd geweest in politiek. Zo was hij jarenlang actief in de locale politiek. Nu is dat wat minder. De politiek is soms wel wat erg hectisch geworden. Wel probeert hij zoveel mogelijk het dagelijkse nieuws te volgen. Mijnheer de Witt is nooit getrouwd geweest. Wel is hij een soort opa voor de drie kleinkinderen van zijn zus. Zij komen regelmatig langs en daar geniet hij erg van. Ondanks dat hij niet meer zo goed kan bukken is hij actief in het beheer van de gemeenschappelijke tuin van Hubertus Drieschoten: hij is zelfs penningmeester van de tuingroep. Het is mooi wonen hier in Hubertus Drieschoten. Ik heb het hier naar mijn zin en kan op mijn manier bezig blijven! Kijk maar 4 5

5 1. D e d a g b e g i n t Half acht: de dag begint. Buiten is het lekker weer. Mevrouw Janssen heeft er zin in vandaag! Zo! er staat veel op het programma. Gijs komt vanmiddag, en Conny komt ook nog langs vandaag. Opstaan met de beentjes! 3. P i a z z a H u b e r t u s Een ochtendwandelingetje is voor meneer de Witt vaste prik. Omdat het buiten nog vrij koud is, gaat hij naar Piazza Hubertus. Dat is een erg fijn overdekt pleintje. Hij ontmoet er mevrouw Janssen. Goedemorgen Marja! Goedemorgen Jeroen, lekker hier hè? Nou, gelijk heb je! Heb je boodschappen gedaan? Ja, bietjes! Voor vanavond. Zal ik er even bij komen zitten? Graag! 2. O p l a d e n v o o r d e d a g Meneer de Witt begint de dag altijd met een krantje. Rustig een beetje lezen over wat er speelt in de wereld. Ook neemt hij altijd de Hubertus buurtkrant door. Kijken wat er te doen is en wat er op TV-Hubertus is te zien. Ah! Er wordt een diapresentatie uitgezonden over India. Dat is interessant! Wellicht dat ik vanmiddag even langswip bij de opnames in het buurcentrum.dat is toch leuker dan het zien op TV-Hubertus. 4. O p p a s s e n o p G i j s Gijsje, drink je wel je appelsap op? Gijs komt na school vaak even spelen bij mevrouw Janssen. Dat vinden ze allebei gezellig. Zo doet mevrouw Janssen wat voor Gijs en voor z n ouders. Gijs z n vader op zijn beurt helpt wel eens als er in het huis van mevrouw Janssen wat moet gebeuren. Sámen zijn ze actief in de gezamenlijke tuin. Daarover later meer. 6 7

6 5. H o e g a a t h e t m e t d e r i k k e t i k? Mijnheer de Witt kan contact zoeken met de zorgverlener als hij daar behoefte aan heeft. Omdat hij de laatse tijd niet zo lekker was, neemt hij samen met de doktersassistent de bloeddruk en hartslag door. Hoe voelde u zich toen u vandaag opstond, meneer de Witt? Nou al weer een stuk beter. Denkt u dat ik vanmiddag naar de lezing kan gaan? 7. E e n p e r s o o n l i j k a a n s p r e e k p u n t Mevrouw Janssen weet wat haar te doen staat als er iets mis is met haar huis. Zoals bijvoorbeeld een gebroken raam. Ook als ze vragen heeft over de behandeling van haar gezwollen enkel, of als ze een moeilijke brief van de belastingdienst krijgt Ze belt altijd met dezelfde contactpersoon. Goedemorgen mijn beste Conny, kun je me even helpen met een paar dingen? Ik zit er nogal mee. Maar natuurlijk mevrouw Janssen. Wat heeft u op uw lever? 6. B u u r t c e n t r u m H u b e r t u s : Het buurtcentrum is de spil van de wijk: de kerk zit er, maar ook het activiteitencentrum. En daar gebeurt van alles voor iedereen. Een diaavond over India, maar ook een kaartavond. Of een disco voor de jongeren. Vandaag gaan meneer de Witt en mevrouw Janssen naar de lezing over India. Ben benieuwd of het wat is Vorige keer was het wel heel aardig, vond je niet? Toen Adrie uitlegde hoe je moet SMS-en bedoel je? Ja dat vond ik ook aardig. 8. D e s u p e r w e l z i j n s w e r k e r Fijn dat je even langs kon komen Conny. Over de televisie met elkaar praten is ook niet alles hè? Tuurlijk, niet alles kan over de televisie! Hier ben ik hoor. U wilde tóch een brandbeveiliging laten aansluiten, begrijp ik? Conny heeft een moderne draagbare computer bij zich. Ze kan er draadloos allerlei zaken mee regelen. Omdat ze veel minder dan vroeger bezig is met formulieren invullen en andere organisaties bellen, heeft ze ook meer tijd om er echt even te zijn.. 8 9

7 11. S p r e k e n d e a g e n d a v o o r i e d e r e e n Afspraken maken met vrienden of met zorgverleners gaat heel makkelijk. Mevrouw Janssen zweert erbij. Ik gebruik de agenda ook om niet te vergeten mijn medicijnen te nemen. En mijn boodschappenlijstjes! Oh, Jeroen wil op de thee komen Es kijken ja! Moet 9. G e d e e l d e t u i n : Niet elk huis heeft een eigen tuin in Hubertus. In plaats daarvan zijn er een aantal grotere tuinen aangelegd. De buurtbewoners onderhouden deze met elkaar. De woningbouwcorporatie ondersteunt het tuinonderhoud door er geld voor beschikbaar te stellen. Als penningmeester van de tuingroep beheert mijnheer de Witt dit potje. Vandaag is het weer tuindag. Ik ben bijna klaar met maaien. Wie helpt zo even met het opruimen van het gras? Ik moet een beetje oppassen met bukken. 10. E e n o o g j e i n h e t z e i l, e e n v e i l i g g e v o e l Mijnheer de Witt had vorige week echt pech. Toen hij een boek wilde pakken bovenuit de boekenkast, is hij gevallen. Hij kwam ongelukkig terecht en was zelfs even buiten bewustzijn door de klap op z n hoofd. Gelukkig had hij onlangs de bewakingsdienst laten aansluiten. De bewakingscamera sloeg alarm toen hij stil bleef liggen. De alarmcentrale stuurde direct iemand langs die mijnheer de Witt weer overeind hielp. Gelukkig is het allemaal weer op z n pootjes terecht gekomen. Ik voel me er sindsdien wel wat geruster op. Ik weet dat iemand een oogje in het zeil houdt! N o a b e r s m e t I C T Mijnheer de Witt is lid van één van de Noabers (*)-netwerken in de wijk. Hij zit in hetzelfde netwerk als mevrouw Janssen en de ouders van Gijs. Noaber zijn betekent voor elkaar klaar staan. Elkaar steunen. Via zijn draagbare apparaat kan hij kijken wie er in de buurt is uit zijn netwerk. Fijn voor als hij hulp nodig heeft. Of voor leuke dingen. Kom je naar de vijver, Gijs? Je bent er bijna! * Het begrip Noaberschap komt uit de historie van de Twentse boerengemeenschap. Noaberschap kunnen we vertalen als burenhulp of bijstand. Hiermee komt de zorg voor elkaar en de gemeenschapszin tot uitdrukking. Nog steeds is de Twentse gemeenschap een hechte en sociale gemeenschap. 11 lukken, gezellig!

8 14. D e h u i s c o m p u t e r : e e n k a p s t o k v o o r a l l e r l e i w e l - z i j n s d i e n s t e n De huiscomputer of residential gateway - zoals de technici dat noemen - is feitelijk een centrale huiscomputer. Deze computer is bij alle huizen in de buurt geïnstalleerd. Op aanvraag kunnen allerlei diensten en producten aan deze computer worden gehangen. Ja Conny, ik wil toch graag brandbeveiliging. Dat kan toch zó worden aangesloten? En wat kost dat dan per maand extra? 13. E n e r g i e n e u t r a l e w o n i n g e n : Het huis is altijd lekker warm. Heerlijk! En nooit té warm. En ik betaal geen verwarmingskosten! Een combinatie van bouwkundige maatregelen maakt het mogelijk dat huizen géén energie meer nodig hebben om op de juiste temperatuur te blijven. Dit komt door goed geïsoleerde muren en ramen. Maar er is ook een warmtepomp geïnstalleerd. Deze voert in de zomer warmte af naar de bodem. In de winter pompt deze de warmte weer op voor verwarming. Voor elektriciteit liggen er zonnecellen op het dak. 15. V o o r b e r e i d e w o n i n g e n Mevrouw Janssen was blij dat haar huis al was voorbereid op een toekomstig toegenomen zorgvraag. Hierdoor kon de tillift in een uurtje geplaatst worden! Kan ik lekker in mijn eigen huis blijven! 12 13

9 P R O D U C T E N E N D I E N ST E N I N D E T I J D G E P LA AT ST C a m e r a b e w a k i n g : In geval van alarm als iemand bijvoorbeeld al twintig minuten niet beweegt kan een alarmcentrale meekijken in het huis. Zo kan de centralist de situatie beoordelen en eventueel hulp sturen. G e d e e l d e t u i n e n : Niet elk huis is van een eigen tuin te voorzien, maar er is juist één grote tuin aangelegd. De buurtbewoners onderhouden gezamenlijk de tuin. Zij maken onderling afspraken over wat er wel, en wat er niet mag. Wie onderhoudt de tuin? Waar moeten hondenbezitters hun hond uitlaten? Hoe draagt ieder z n steentje bij? V e i l i g e, c o m f o r t a b e l e d r o g e b u i t e n r u i m t e s : Op het terrein zijn op verschillende plaatsen overdekte binnenplaatsen te vinden. Hier kunnen mensen elkaar het jaar rond ontmoeten en een praatje maken. Het zorgt voor levendigheid en sociale interactie in de wijk. F a m i l i e h o t e l : Het familiehotel van Hubertus Drieschoten is een plek waar familie wat langer kan verblijven. Ook kunnen de kamers worden ingezet voor mensen die tijdelijk meer zorg nodig hebben. V i d e o c o m m u n i c a t i e m e t z o r g a a n b i e d e r : Door camera s in de woningen te installeren boven het TVscherm, kunnen bewoners eenvoudig beeldcontact zoeken met de zorginstelling. In een live gesprek kunnen ze dan de gezondheidstoestand doornemen of kan een bewoner vragen stellen over bepaalde klachten. L o k a a l T V - s t a t i o n : Een lokale televisiezender wordt gerund door de bewoners zelf met wat financiële en technische ondersteuning. Het houdt mensen bij de buurt betrokken. Een voorbeeld van creatief programmeren is een programma waarbij een mysterie in de buurt gezamenlijk wordt opgelost door kinderen en ouderen. Ook speciale l o k a l e n i e u w s k r a n t g e d e e e l d e t u i n e n l o k a a l t v s t a t i o n f a m i l i e h o t e l c a m e r a b e w a k i n g v i d e o c o m m u n i c a t i e m e t z o r g a a n b i e d e r v e i l i g e c o m f o r t a b e l e b u i t e n r u i m t e s m u l t i f u n c t i o n e e l b u u r t c e n t r u m z e e r e f f i c i e n t e w o n i n g e n programma s voor en door ouderen zouden een geweldige stimulans kunnen zijn. Bijvoorbeeld een voorlichtingsfilmpje over hoe je met een mobiele telefoon een SMS kan versturen. Ook kan de kaartavond eens gefilmd worden, of de buurtbioskoop. L o k a l e n i e u w s k r a n t : Via de door vrijwilligers bemande nieuwskrant blijft iedereen op de hoogte van buurtactiviteiten, interessante ontwikkelingen en van het programma op het lokale TV-station. Z e e r e f f i c i e n t e w o n i n g e n : De woningen op het terrein zijn woningen met een laag energiegebruik (gas, elektriciteit) en een grotendeels prettig binnenklimaat. Het binnenklimaat wordt aangenaam gehouden door voorverwarmde ventilatielucht en een constante, aangename temperatuur in de winter. Het komt maar zelden voor dat het te warm is in de zomer. N o a b e r s n e t w e r k : In de buurt zijn verschillende noabers -netwerken. Iedereen -jong en oud- kan lid worden van zo n netwerk. Mocht er iets gebeuren met één van de Noabers, dan vangt de rest van hen de eventuele gevolgen op. Ook baby-sitten of klusjes worden zo vaak zonder tussenkomst van de zorginstelling geregeld. O n l i n e o p o t h e e k : Via een online apotheek kunnen mensen eenvoudig hun medicijnen bestellen en advies krijgen. De spullen worden vervolgens thuisgestuurd. D i g i t a l e p e r s o o n l i j k e a g e n d a : Met een digitale agenda kunnen eenvoudig afspraken gemaakt worden door anderen zoals zorgverleners, vrienden en familie. Natuurlijk maakt de gebruiker zelf uit of deze de afspraken accepteert. De agenda helpt ook herinneren. Aan afspraken, aan boodschappenlijstjes en indien gewenst- met medicijnen. S l i m m e b e z o r g i n g : Bezorgen kan ook bij afwezigheid: De goederen kunnen worden afgeleverd in een extra grote brievenbus. Of de bezorger krijgt met een pasje toegang tot bijvoorbeeld de hal. D r a a g b a r e a l a r m k n o p v o o r b u i t e n s h u i s : De draagbare alarmknoppen zijn ook buitenshuis goed te gebruiken. Met het indrukken van de knop worden ook gegevens over de locatie van de drager meegezonden. Zo kan de drager altijd gevonden worden. M o d u l a i r e b o u w e l e m e n t e n : Woningen zijn gemakkelijk (extern) uit te breiden. Dit kan gemakkelijk worden gerealiseerd op bestaande woningen binnen een paar dagen na bestelling. Door de energieopwekkende apparatuur in het nieuwe dak heeft de nieuwe ruimte direct een aangename temperatuur en vermindert de energierekening. C u s t o m e r m a n a g e m e n t s y s t e e m : In het Call-center krijgen de medewerkers gelijk alle relevante documenten voorgeschoteld op hun scherm als iemand belt. Zo kunnen zij de klant beter te woord staan. S o c i a l e s a m e n h a n g e n p l e z i e r / C o m m u n i c a t i e e n a d m i n i s t r a t i e r o n d o m z o r g / G e b o u w e n i n s t a l l a t i e s N a o b e r s n e t w e r k v i r t u e e l s o c i a a l n e t w e r k O n - l i n e a p o t h e e k D r a a g b a r e a l a r m k n o p v o o r b u i t e n s h u i s S l i m m e b e z o r g i n g D i g i t a l e p e r s o o n l i j k e a g e n d a z o r g v o o r b e r e i d e n d h u i s E e n c e n t r a a l a a n s p r e e k p u n t C u s t o m e r m a n a g e m e n t s y s t e m M o d u l a i r e b o u w e l e m e n e t e n

10 I C T o n d e r s t e u n d N o a b e r s n e t w e r k : ICT voorzieningen ondersteunen de noabers netwerken. Als bijvoorbeeld één van de noabers moeite heeft een grote tas boodschappen de trap op te krijgen, kan met één druk op de knop contact opgenomen worden met de dichtstbijzijnde noaber. E e n c e n t r a a l a a n s p r e e k p u n t : Voor praktisch álle vragen kunnen bewoners terecht bij hun eigen contactpersoon. Dit voorkomt het kastje-naar-demuur gevoel omdat de contactpersoon zelf ook weer aanspreekpunten heeft bij deelnemende organisaties. Kortsluiten van informatie en vinden van de juiste man of vrouw bij elke vraag. O n l i n e z o r g d o s s i e r : Het zorgdossier van elke bewoner is online. Dit betekent dat bepaalde personen toegang kunnen hebben tot de informatie. Maar alleen als de bewoners deze zélf heeft gemachtigd. De dokter en verpleegster, thuishulp en eventueel de persoon die als centraal aanspreekpunt fungeert kunnen zo snel relevante informatie boven tafel krijgen. W a r m t e z o n e r i n g : In de woningen is het mogelijk om bínnen elke ruimte verschillende temperatuurzones te creëren. Zo kan een echtpaar met zeer verschillende wensen toch comfortabel in dezelfde ruimte vertoeven. De één houdt van lekker warm - en de ander juist niet. H u i s c o m p u t e r a l s k a p s t o k v o o r w e l z i j n s - d i e n s t e n : In elk huis wordt bij de bouw een residential gateway geplaatst, ofwel een huiscomputer. Deze computer dient als aansluitstuk: naar behoeven kunnen diensten worden aangeklikt. Zo kan een inbraakalarm en brandalarm, maar ook een camerasysteem of een systeem voor monitoring-op-afstand eenvoudig worden aangesloten. Ook de temperatuursregeling voor de O n - l i n e z o r g d o s s i e r W a r m t e z o n e r i n g Z e l f d i a g n o s e verschillende kamers kan door deze computer worden uitgevoerd. O n d e r h u i d s e c h i p : Elke persoon kan geïdentificeerd worden met behulp van een chip die is aangebracht onder de huid van de bovenarm. Met een scanner kan uitgelezen worden wie de persoon in kwestie is. In combinatie met het online zorgdossier stelt dit hulpverleners in staat sneller en effectiever op te treden bij calamiteiten. A u t o n o m e r o b o t s : Robots kunnen eenvoudige taken overnemen van mensen. Te denken valt aan schoonmaakrobots die kunnen stofzuigen en ramenlappen en aan robots die boodschappen ophalen. Ook valt te denken aan robots die mensen helpen met inen uit bed komen en met aankleden. S c a n n e r i n h u i s : Personen met gezondheidsproblemen kunnen veel langer thuis verblijven. In huis kan gezondheidsapparatuur worden geplaatst zoals een scanner of een hartslagmeter. In combinatie met een TV met camera kunnen de resultaten van een thuisscan worden doorgenomen. De bewoner en de dokter kunnen zo over afstand vaststellen hoe het staat met bepaalde kwalen als een zwelling aan de voet. E n e r g i e n e u t r a l e w o n i n g e n : De energieneutrale woningen komen het jaar rond met een netto energieverbruik van nul. Dit komt door een uitgekiende balans tussen vraag en aanbod van duurzame energie. In de zomer wordt overtollige warmte opgeslagen en in de winter wordt deze weer benut voor verwarming. Er is een grote aandacht voor het comfort in de S c a n n e r i n h u i s A u t o n o m e r o b o t s O n d e r h u i d s e c h i p woning. Deze is dan ook beter dan in de zeer efficiente woning : zelfs in de zomer heerst een uitermate prettige temperatuur. V i r t u a l R e a l i t y b r i l : Door het opzetten van een virtual reality bril, kunnen de bewoners een door de computer gegenereerde omgeving beleven. Hierin kunnen zij ook anderen ontmoeten zoals noabers, of familie. Samen kunnen ze bijvoorbeeld virtueel op reis naar Rome, of naar de Tate Gallery. E n e r g i e p r o d u c e r e n d e w o n i n g e n : Energieproducerende woningen wekken meer energie op dan ze zelf gedurende het jaar gebruiken. In de zomer kan warmte worden opgeslagen die in de winter weer wordt gebruikt voor verwarming. Of zelfs wordt verkocht aan de buurman of het zwembad op de hoek. Hetzelfde geldt voor de elektriciteit. Met slimme communicatie wordt ervoor gezorgd dat de woningen elkaar kennen en weten dat bij de buurman warmte te halen valt als in de woning zelf eventueel te weinig beschikbaar is. H o l o g r a m p r o j e c t i e s v a n m e n s e n : Mensen die niet aanwezig zijn in een ruimte, kunnen geprojecteerd worden alsof ze er wèl zijn. Beeldtelefonie, maar dan zonder scherm. Zo kan op persoonlijke wijze op afstand worden gecommuniceerd. A u t o m a t i s c h g e l e i d e v o e r t u i g e n : Minibusjes verbinden de wijk met de omliggende wijken, het station en met het centrum van de stad. De voertuigen rijden zonder chauffeur en zijn aldus goedkoper in het gebruik. S o c i a l e s a m e n h a n g e n p l e z i e r / C o m m u n i c a t i e e n a d m i n i s t r a t i e r o n d o m z o r g / G e b o u w e n i n s t a l l a t i e s A u t o m a t i s c h g e l e i d e v o e r t u i g e n H o l o g r a m p r o j e c t i e s v a n m e n s e n V i r t u a l r e a l i t y b r i l E n e r g i e n e u t r a l e w o n i n g h u i s c o m p u t e r a l s k a p s t o k v o o r w e l z i j n s w e r k E n e r g i e p r o d u c e r e n d e w o n i n g

11 ROADMAP VOOR GEBOUW- EN KLIMAATINSTALLATIES voor comfortabel, duurzaam en flexibel wonen en zorgen behoeften beleid organisatie technologie ROADMAP VOOR PRODUCTEN EN DIENSTEN voor sociale samenhang en communicatie behoeften beleid trends technologie In deze roadmaps wordt in beeld gebracht welke producten, diensten en voorzieningen in de toekomst mogelijk kunnen worden. Deze wegen naar de toekomst (roadmaps) liggen niet vast en zullen nog wel eens moeten bijgesteld. Ze zijn namelijk afhankelijk van overheidsbeleid, technologieontwikkeling en marktvragen. Extramuralisering Geen opleveringskeuring Energie aanbieden & kopen via lokaal netwerk EPBD labeling LTV in Bouwbesluit EPC = 0,80 EPC = 0,40 Investering bij de bespaarder Koppeling prestatieafspraken investeringen in DUBO Organisatie E-infrastructuur Gasprijs 0,44 /m 3 Gasprijs 0,56 /m 3 Gasprijs 0,68 /m 3 Samenwerking binnen de zorgketen Vermindering van administratieve lasten Vergrijzing babyboomers Hogere bestedingsbudsgetten senioren Meer vaardigheid met technologie Persoonsgebonden budgetten Marktwerking in de zorg 24 uurs economie Flexibilisering van de samenleving Commercialisering van de samenleving Meer zelfstandig wonende senioren Toenemende professionalisering zorg Afnemende mantelzorg comforteisen situatie zomer hittegolf integraal wooncomfort sociaal contact zelfstandigheid privacy wensen veiligheid comfort optimale warmtevraag eigen regie controle over de omgeving houden Warmtepomp met koelfunctie Isolatie Zon thermisch Opslag voelbaar / latent / thermische massa Brandstofcellen Opslag aquifer Windenergie Constructieverwarming HR 107 Zon PV gegarandeerde prestatie Vacuüm isolatie Hybride systemen EPC = 0,8 kan kostenneutraal Biomassa kleine schaal Woningen met draaideuren Doorbraak met opslagtechnieken Zelflerende delen tbv regeling Actieve delen Prestatie gebaseerd bouwen Plug & play netwerk woningen EPC = 0,4 kan kostenneutraal Energie producerende woningen Röntgen Head mounted display CT-scan PDA Vaste hologrammen Breedband internet videotelefoon Camcare Customer management system Alarmknop gemakkelijke communicatie met zorgverleners Automatisch geleid voertuig Mobiele dynamische hologrammen Handbediende robots Semi automatische robots Autonome robots Voice response system Medical expect system Vaste medische monitor Lokaal TV-station Dynamic call dispatch Draagbare RFID chip Indicatieve plaatsbepaling Medische database Onderhuidse RFID chip Draagbare adviesdienst op handheld Draagbare medische monitors Nauwkeurige plaatsbepaling in gebouwen Geïmplanteerde medische sensoren 18 19

12 C O L O F O N Het plan Hubertus-Drieschoten is een initiatief van De Woonmensen. Daarnaast hebben de volgende organisaties een bijdrage geleverd aan het ontwikkelen van de visie: de Gemeente Apeldoorn, Stichting Thuiszorg Oost Veluwe, de Stichting Wisselwerk Apeldoorn, de Stichting Kinderopvang OOK, de Maatschap Fysiotherapie Drieschoten, het Wijkcentrum Drieschoten (Accres) en de Wijkraden Kerschoten en De Naald. KuiperCompagnons tekende voor het stedenbouwkundig plan. D i t b o e k j e i s g e p r o d u c e e r d i n f e b r u a r i d o o r : TNO Ruimte en Infrastructuur Business Unit Economie, Proces- en Systeeminnovatie Van Mourik Broekmanweg 6, 2628 XE Delft, U w c o n t a c t p e r s o o n b i j T N O i s : Emma van Sandick Concept, tekst en roadmaps: TNO- Christiaan van den Berg, Emma van Sandick, Tom van der Horst, Desiree Hoving, Christiaan Nijboer, Peter Oostendorp, Irek Karkowski, en Peter Joore / Tekeningen: JAM Jan Selen, / Fotografie mijnheer de Witt en mevrouw Janssen: TNO - Christiaan van den Berg. Met dank aan de heer en mevrouw Boot-Senf / Overige fotografie: Levien Willemse / Ontwerp en opmaak: Antenna-Men Yvo Zijlstra, / Druk: 3=1 Grafimedia, Moerkapelle Een visie op het leven in de ideale woonwijk van de toekomst I n f o r m a t i e o v e r h e t p r o j e c t H u b e r t u s - D r i e s c h o t e n i s t e v e r k r i j g e n b i j : De Woonmensen / project Hubertus-Drieschoten Molenmakershoek 14, 7328 JK Apeldoorn, Postbus 831, 7301 BB Apeldoorn U w c o n t a c t p e r s o o n b i j D e W o o n m e n s e n i s : Jan Willem Gouverneur

13 p e r s p e c t i e f TNO Ruimte en Infrastructuur Business Unit Economie, Proces- en Systeeminnovatie Van Mourik Broekmanweg 6, 2628 XE Delft,

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

KLIMAATGARANT. De energie van morgen vandaag in huis

KLIMAATGARANT. De energie van morgen vandaag in huis KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in De energie van morgen vandaag in huis Een energieneutrale woning: het kan! is gestart met de verkoop van woningen in het project. Duurzame woningen, want wordt een wijk

Nadere informatie

2c nr. 1 zinnen met want en omdat

2c nr. 1 zinnen met want en omdat OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Meer comfort, meer controle en minder energie laat evohome zorgen voor de verwarming van uw huis. P2 Comfort en controle Comfort en controle: dat is precies wat

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

c A R i N T R E G G E L A N D H u i s T GERBRAND H E N G E LO

c A R i N T R E G G E L A N D H u i s T GERBRAND H E N G E LO carintreggeland huis T GERBRAND HENGELO Een warme sfeer in een modern jasje. Van harte welkom! Wilt u graag wonen in een mooi en comfortabel appartement? Vindt u een gezellige en veilige woonomgeving belangrijk?

Nadere informatie

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Wi-Fi

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Wi-Fi Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Wi-Fi Meer comfort, meer controle en minder energie de slimste manier om de woning te verwarmen. P2 Comfort en controle P3 evohome Het systeem voor slimme zoneregeling

Nadere informatie

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015

Duurzame systemen. Comfortabel genieten, maximale energiebesparing. Het goede gevoel, het juiste te doen. 01-10 - 2015 Duurzame systemen Comfortabel genieten, maximale energiebesparing 01-10 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Onbezorgde luxe, duurzaam leven! Energiezuinig dankzij bodem-, lucht- en zonnewarmte

Nadere informatie

ENERGIENEUTRAAL BOUWEN

ENERGIENEUTRAAL BOUWEN PASSIEF BOUWEN ( EN RENOVEREN ) DE ENIGE LOGISCHE WEG NAAR ENERGIENEUTRAAL BOUWEN AL DIE VOGELS IN DE HAND MAAR STEEDS WEER DIE VOGEL IN DE LUCHT WE HOEVEN GEEN ENERGIE TE BESPAREN WE HEBBEN NU IMMERS

Nadere informatie

geotherm hybride systeem

geotherm hybride systeem geotherm hybride systeem Duurzaam comfort door slimme samenwerking 01-08 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Volop comfort Verwarmen, koelen én heerlijk warm water Met het geotherm hybride systeem

Nadere informatie

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Wi-Fi

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Wi-Fi Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Wi-Fi Meer comfort, meer controle en minder energie de slimste manier om de woning te verwarmen. P2 Comfort en controle Comfort en controle: dat is precies wat

Nadere informatie

Een nieuwe woning in De Volgerlanden

Een nieuwe woning in De Volgerlanden KLIMAATGARANT EPC0 Een nieuwe woning in De Volgerlanden De energie EERB van morgen vandaag in huis ENERGIE EXPLOITATIE RIJSWIJKBUITEN ENERGIE EXPLOITATIE SPIJKENISSE Rijswijk Een energieneutrale woning:

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen De energie van morgen vandaag in huis Project in Rijswijk Een energieneutrale woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van

Nadere informatie

Archipel Zorg aan Huis

Archipel Zorg aan Huis Archipel Zorg aan Huis Zo lang en zo zelfstandig mogelijk thuis blijven wonen het gevoel van samen Welkom bij Archipel Zorg aan Huis Natuurlijk is het fijn om zo lang en zo zelfstandig mogelijk thuis

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Betaalbaar, zelfstandig wonen met zorg én service

Betaalbaar, zelfstandig wonen met zorg én service Betaalbaar, zelfstandig wonen met zorg én service Welkom in Ten Anker In Ten Anker bieden Vrijwaard en Woonzorg Nederland een nieuw woonconcept aan. Betaalbaar, zelfstandig wonen met de zekerheid van zorg

Nadere informatie

Hulp Thuis Vertrouwd Dichtbij

Hulp Thuis Vertrouwd Dichtbij Hulp bij de dagelijkse dingen Hulp Thuis Vertrouwd Ik kan nog best veel zelf, maar niet alles. Dus ik kan wel wat hulp gebruiken. Precies de hulp die u nodig heeft U wilt natuurlijk zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Get connected! Meer comfort Meer controle Minder energie. evohome zoneregeling en Round Connected

Get connected! Meer comfort Meer controle Minder energie. evohome zoneregeling en Round Connected Get connected! Meer comfort Meer controle Minder energie evohome zoneregeling en Round Connected P2 Comfort Meer comfort Altijd genieten van een warme woning Het Connected portfolio van Honeywell biedt

Nadere informatie

Get connected! Meer comfort Meer controle Minder energie. evohome zoneregeling en Round Connected

Get connected! Meer comfort Meer controle Minder energie. evohome zoneregeling en Round Connected Get connected! Meer comfort Meer controle Minder energie evohome zoneregeling en Round Connected P2 Meer comfort Altijd genieten van een warme woning Het Connected portfolio van Honeywell biedt de ultieme

Nadere informatie

Overal uw huis onder controle

Overal uw huis onder controle Overal uw huis onder controle comfort energiebesparing personen alarm alarm camerabeveiliging www.e-domotica.com Bediening via: Basisstation Smartphone Tablet Voor wie: Voor iedereen Wanneer: Voor elke

Nadere informatie

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond.

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Verbeter uw comfort met de ideale zonwerende en isolerend glasfolie. Verbeter de isolatie tot 41% (K-waarde), bespaar energie, hou overdreven warmte buiten

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

Gebieden Energie Neutraal

Gebieden Energie Neutraal Gebieden Energie Neutraal Kennismaken met het programma GEN Liesbeth Schipper 27 september 2012 Inhoud Achtergrond Opzet GEN programma GEN Nieuwbouw Energieconcept Ontwikkel en businessmodel Omgeving GEN

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

28-8-2013. Een betere buurt met. mijnbuurtje. www.mijnbuurtje.nl. Vroeger

28-8-2013. Een betere buurt met. mijnbuurtje. www.mijnbuurtje.nl. Vroeger Een betere buurt met mijnbuurtje www.mijnbuurtje.nl Vroeger 1 Nu 1 op de 3 huishoudens bezit een tablet 2 Nu Nu 3 In alle Nederlandse gemeentes: Bezuinigingen Zelfredzaamheid Stimuleren bewoners Meer verantwoordelijkheid

Nadere informatie

De tablet speciaal ontwikkeld voor ouderen

De tablet speciaal ontwikkeld voor ouderen De tablet speciaal ontwikkeld voor ouderen Maak kennis met de Compaan; de tablet speciaal ontwikkeld voor ouderen. Simpel in gebruik en prachtig vormgegeven. Ervaring met computers is niet nodig, iedereen

Nadere informatie

Z o r g. Zorg op afstand. Realive by

Z o r g. Zorg op afstand. Realive by Z o r g Zorg op afstand Realive by Het concept Zorgdiensten Interactieve diensten Basis diensten Bouwstenen (infrastructuur) Basis producten Levensloop bestendig bouwen Ketenintegratie: onbeperkt groeipad

Nadere informatie

De wijk als inspiratiebron voor de lange termijn

De wijk als inspiratiebron voor de lange termijn De wijk als inspiratiebron voor de lange termijn Frans de Haas de Haas & Partners Projectgroep DEPW Utrecht 9 februari 2011 EOS LT Duurzame Gebiedsontwikkeling i.o.v. Agentschap NL Inhoud Levensduurdenken

Nadere informatie

c A R i n T R E G G E L A n D h u i S DE STOEVELAAR G O O R

c A R i n T R E G G E L A n D h u i S DE STOEVELAAR G O O R carintreggeland huis DE STOEVELAAR GOOR Aan de rand van Goor, met uitzicht over het Twentse landschap. Van harte welkom! Wilt u graag wonen in een mooi en comfortabel appartement? Vindt u een gezellige

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

De Domoticatoets. Persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis. Programma Ontgroening en Vergrijzing

De Domoticatoets. Persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis. Programma Ontgroening en Vergrijzing De Domoticatoets Persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis Programma Ontgroening en Vergrijzing De Domoticatoets: persoonlijk advies voor slimme aanpassingen in huis Lang thuis in eigen huis

Nadere informatie

ZELFREDZAAMHEID DOOR INNOVATIE

ZELFREDZAAMHEID DOOR INNOVATIE ZELFREDZAAMHEID DOOR INNOVATIE Lars Nieuwenhoff 15 mei 2013 Onderwerpen 1. Waarom innoveren van zorg 2. ZORG 3.0:Nieuwe vorm van zorg 3. Virtuele verzorgingshuis 4. Voorbeelden van ZORG 3.0 Waarom innoveren

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

De Zorgmakelaar aan huis. Zonder zorgen thuis blijven wonen

De Zorgmakelaar aan huis. Zonder zorgen thuis blijven wonen De Zorgmakelaar aan huis Zonder zorgen thuis blijven wonen Mijn vrouw en ik kunnen onszelf nog goed uit de slag trekken. Wel organiseert Debbie al wat praktische hulp bij ons thuis waardoor we nu opnieuw

Nadere informatie

WORKSHOP ENERGIEVISIE

WORKSHOP ENERGIEVISIE WORKSHOP ENERGIEVISIE STELLING 1 Wij werken al vanuit een energievisie WAT ZIT ER IN EEN ENERGIEVISIE Hoe gaan we om met energie in bestaande bouw en in nieuwbouw, in zowel woningbouw als utiliteit en

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Gezondheidscentrum Heelkom ARGO BV 2015 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Gezondheidscentrum Heelkom is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Het resultaat van een unieke samenwerking. Hans Linders Adviseur Bouwconcepten

Het resultaat van een unieke samenwerking. Hans Linders Adviseur Bouwconcepten Het resultaat van een unieke samenwerking Hans Linders Adviseur Bouwconcepten Visie: trends in de bouw Prefab bouwen Hoge kwaliteit, minder vocht Hoge bouwsnelheid, opleveringsbetrouwbaar Kostenvoordelen

Nadere informatie

Proposities voor Comfortabel leven

Proposities voor Comfortabel leven Proposities voor Comfortabel leven Concrete concepten voor installateurs en andere partijen in de markt Juni 2012 1 De zeven proposities voor comfortabel leven in één oogopslag 2 3 Patrick en Jolanda zijn

Nadere informatie

Comfort & Safety en Low Vision. De vergrijzing zal leiden tot een explosieve zorgvraag. Dit vraagt om een creatieve aanpak.

Comfort & Safety en Low Vision. De vergrijzing zal leiden tot een explosieve zorgvraag. Dit vraagt om een creatieve aanpak. Comfort & Safety en Low Vision WONING De vergrijzing zal leiden tot een explosieve zorgvraag. Dit vraagt om een creatieve aanpak. Waarom een Comfort & Safety en Low Vision woning? We worden steeds ouder.

Nadere informatie

Inzet van WoonZorgTechnologie als antwoord op de nieuwe wetgeving

Inzet van WoonZorgTechnologie als antwoord op de nieuwe wetgeving Stichting KIEN Vitaal thuis werksessie Inzet van WoonZorgTechnologie als antwoord op de nieuwe wetgeving Lars Nieuwenhoff 12 november 2014 Lars Nieuwenhoff lars@inn4care.nl Beroepsofficier (KMA) Universiteit

Nadere informatie

Schoonschip is de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, bestaande uit 46 drijvende huishoudens die een nieuwe standaard definieert voor

Schoonschip is de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, bestaande uit 46 drijvende huishoudens die een nieuwe standaard definieert voor Schoonschip is de meest duurzame drijvende woonwijk van Europa, bestaande uit 46 drijvende huishoudens die een nieuwe standaard definieert voor duurzame stedelijke ontwikkeling in Amsterdam. HET PROJECT

Nadere informatie

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN KLEINE MENSEN GROTE WENSEN Voor de betere kinderopvang DOOR DE OGEN VAN KINDEREN Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang

Nadere informatie

Inhoud. SWOZ Van harte welkom 2. Informatie, SWOZ Loket 3. advies en Ouderenadviseur 4. ondersteuning Seniorenwijzer 5. Maaltijden Samen ontbijten 6

Inhoud. SWOZ Van harte welkom 2. Informatie, SWOZ Loket 3. advies en Ouderenadviseur 4. ondersteuning Seniorenwijzer 5. Maaltijden Samen ontbijten 6 Inhoud SWOZ Van harte welkom 2 Informatie, SWOZ Loket 3 advies en Ouderenadviseur 4 ondersteuning Seniorenwijzer 5 Maaltijden Samen ontbijten 6 Seniorenrestaurants 6 Maaltijden aan huis 7 Alarmering Personenalarmering

Nadere informatie

De MS van Tess Als elke dag onzeker is

De MS van Tess Als elke dag onzeker is Morgen gaan we naar de huisarts, zegt haar moeder s middags. Ik weet niet wat er met je is. Je bent zo moe de laatste tijd. En nu heb je ook nog last van je oog. De juf zegt dat ik misschien een bril moet,

Nadere informatie

De kijk op. zelfstandigheid in zorg

De kijk op. zelfstandigheid in zorg De kijk op zelfstandigheid in zorg Inhoudsopgave Welkom bij Carintreggeland 7 Meld en Zorg Centrale 7 Indicatie aanvragen 7 Zorgzwaartepakketten (ZZP) 8 Lid worden 8 Hulpmiddelen 8 Kwaliteit 9 Cliëntenraad

Nadere informatie

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE EMERGO Bouwnovatie EMERGO werkt graag samen aan vernieuwende en realistische totaaloplossingen. Ons doel is dat u én wij ingenomen zijn met

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Samen zorgen Informatie voor mantelzorgers

Samen zorgen Informatie voor mantelzorgers Samen zorgen Informatie voor mantelzorgers www.szr.nl SZR vindt de inbreng van een mantelzorger erg belangrijk. U kent uw naaste/familie en weet hoe hij of zij de zorg het liefst wil ontvangen. Tips voor

Nadere informatie

#z11zorg. Trending Words. Zelfzorg-congres 30 mei 2013. Event Participants

#z11zorg. Trending Words. Zelfzorg-congres 30 mei 2013. Event Participants #z11zorg Zelfzorg-congres 30 mei 2013 Verslag van het Zelfzorg-congres van Stichting Zelforganisatie en Movisie op 30 mei 2013. Trending Words de, en, rt, van, met, over, te, je, het, dat, voor, een, westendorp,

Nadere informatie

Wonen bij De Loohof. Wonen, welzijn en zorg onder één dak. Wat biedt De Loohof u? Waar vindt u De Loohof? Hoe meldt u zich aan?

Wonen bij De Loohof. Wonen, welzijn en zorg onder één dak. Wat biedt De Loohof u? Waar vindt u De Loohof? Hoe meldt u zich aan? Wonen, welzijn en zorg onder één dak Wat biedt u? Waar vindt u? Hoe meldt u zich aan? Rustig wonen aan de rand van Apeldoorn Wilt u op een prachtige locatie en tegelijkertijd vlakbij allerlei voorzieningen

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Verbinden & ontzorgen

Verbinden & ontzorgen Zorg & Ziggo Zorg & Ziggo U wilt dat uw bewoners en cliënten zich veilig voelen in uw zorg instelling. En dat ze er met plezier verblijven. U zet zich daarbij in voor goede en efficiënte zorg. Ziggo draagt

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen

Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Energie en exergie in de gebouwde omgeving Door Sabine Jansen (TU Delft) 7 April 2015 Homelab 2050, serie 4: Optimaal gebruik van beschikbare energiebronnen Exergie voor de gebouwde omgeving Statements

Nadere informatie

Ambient Intelligence in de zorg Matthijs Oosterbos Gezondheidszorg Technologie

Ambient Intelligence in de zorg Matthijs Oosterbos Gezondheidszorg Technologie Januari 12 Ambient Intelligence in de zorg Matthijs Oosterbos Gezondheidszorg Technologie Avans Hogeschool Tilburg Prof. Cobbenhagenlaan 13 5037 DA Tilburg Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding... 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

Het moderne wonen Energieneutraal. Comfortabel wonen in een groene omgeving

Het moderne wonen Energieneutraal. Comfortabel wonen in een groene omgeving Het moderne wonen Energieneutraal Comfortabel wonen in een groene omgeving Een uniek project met uitgekiende systemen. Varianten: starters, senioren, zorg, kantoren en recreatie Het moderne wonen Energieneutraal

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Carintreggeland Huis Bellinckborg Hengelo

Carintreggeland Huis Bellinckborg Hengelo Verzorgd Als Thuis Carintreggeland Huis Bellinckborg Hengelo 2 Welkom! Prettig wonen is u thuis voelen. Met de spullen waar u aan gehecht bent, tussen de mensen die u kent. In een vertrouwde omgeving,

Nadere informatie

Blijven wij van zorg verzekerd

Blijven wij van zorg verzekerd Blijven wij van zorg verzekerd Ledenvergadering ABVAKABO FNV Ogterop 27 april 2009 Henk Elzing Blijven wij van zorg verzekerd Zijn we nu van zorg verzekerd Willen we van zorg verzekerd blijven Moeten we

Nadere informatie

Woonzorgcentrum Herinckhave Hengelo

Woonzorgcentrum Herinckhave Hengelo Woonzorgcentrum Herinckhave Hengelo 2 Welkom! Prettig wonen is je thuis voelen. Met de spullen waar u aan hecht, tussen de mensen die u kent. In een vertrouwde omgeving, waar alles aanwezig is om zo zelfstandig

Nadere informatie

Carinova. Woonzorg. Vertrouwd dichtbij. www.carinova.nl

Carinova. Woonzorg. Vertrouwd dichtbij. www.carinova.nl Carinova Woonzorg Vertrouwd dichtbij www.carinova.nl Wonen met zorg Carinova Woonzorg biedt wonen en zorg in zes woon- zorgcentra en twee verpleeghuizen. De woon- zorgcentra zijn Park Braband, De Diessenplas,

Nadere informatie

Hoe kunnen we oudbouw woningen energieneutraal maken?

Hoe kunnen we oudbouw woningen energieneutraal maken? Groen Links Zuid Holland, 11 oktober 2014 Hoe kunnen we oudbouw woningen energieneutraal maken? Lessons learned 20x Energieneutraal Samenwerking Gemeente Den Haag, gemeente Delft en Stadsgewest Haaglanden

Nadere informatie

Veel leesplezier! Yvonne

Veel leesplezier! Yvonne + Beste lezers, In onze vorige nieuwsbrief was Buitenwereld nog volop bezig met de verbinding tussen speeltuin en kinderboerderij. Twee weides moesten tijdelijk worden gesloten zodat er een mooi pad aangelegd

Nadere informatie

geotherm hybride systeem Duurzaam genieten van maximaal comfort

geotherm hybride systeem Duurzaam genieten van maximaal comfort geotherm hybride systeem Duurzaam genieten van maximaal comfort geldig vanaf 01.09.2012 Volop comfort Verwarmen, koelen én heerlijk warm kraanwater s Winters lekker behaaglijk, in de zomer heerlijk koel

Nadere informatie

Wonen bij Sprengenhof

Wonen bij Sprengenhof Wonen, welzijn en zorg onder één dak Wat biedt u? Waar vindt u? Hoe meldt u zich aan? Dorps karakter en winkels op loopafstand Aan de rand van het dorp Ugchelen vindt u in een kleinschalige woonwijk woonzorgcentrum.

Nadere informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie patiënteninformatie afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie U of uw naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC). Wat kunt op deze afdeling verwachten? Wie werken er op deze afdeling?

Nadere informatie

c A r i N t r E g g E l A N D h u i s DoKtEr EEKMANhof D E N E K A M P

c A r i N t r E g g E l A N D h u i s DoKtEr EEKMANhof D E N E K A M P carintreggeland huis Dokter Eekmanhof DENEKAMP Veilig thuis in het centrum van Denekamp Van harte welkom! Wilt u graag een woning met op een levendige en toegankelijke locatie? Met een afgeschermd terras?

Nadere informatie

Het moderne wonen Energieneutraal. Comfortabel wonen in een groene omgeving

Het moderne wonen Energieneutraal. Comfortabel wonen in een groene omgeving Het moderne wonen Energieneutraal Comfortabel wonen in een groene omgeving Een uniek project met uitgekiende systemen. Varianten: starters, senioren, zorg, kantoren en recreatie Het moderne wonen Energieneutraal

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Duurzaamheid in Boswinkel Oost Programma Waarom energiezuinig en duurzaam (ver)bouwen? Waarom energiemonitoring Duurzaamheid in Boswinkel Oost Energiemonitoring Velve Lindenhof, Enschede De energiezuinigste wijk van Enschede De uitvraag

Nadere informatie

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Wij zíjn er voor jou Prezzent ondersteunt je om zo zelfstandig mogelijk te wonen, op onze woonlocaties of met ambulante begeleiding.

Nadere informatie

Naast kwaliteit, kijken we ook altijd naar kosten. Arjan Dogterom Head of IT. Vast Mobiel VastMobiel

Naast kwaliteit, kijken we ook altijd naar kosten. Arjan Dogterom Head of IT. Vast Mobiel VastMobiel Naast kwaliteit, kijken we ook altijd naar kosten Arjan Dogterom Head of IT Partner Logistics is altijd bereikbaar en bespaart op telefoonkosten met Intercity Zakelijk Partner Logistics is een bedrijf

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap De Winckelsteegh voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap Maak kennis met De Winckelsteegh Wil je deze brochure lezen in eenvoudige taal? Zoek de plaatjes van het vergrootglas. Daaronder staan

Nadere informatie

Marijke Hiem. Dienstverlening voor senioren

Marijke Hiem. Dienstverlening voor senioren Marijke Hiem Dienstverlening voor senioren Uw welzijn......daar draait het om! Iedereen geeft een eigen invulling aan plezierig wonen. Voor de één heeft dat te maken met een bepaald woonoppervlak en leefruimte,

Nadere informatie

Thuiszorg. Samen actief in zorg aan huis. persoonlijk. dichtbij ACTIEF ZORG HULP IN DE HUISHOUDING VERZORGING VERPLEGING ADVIES

Thuiszorg. Samen actief in zorg aan huis. persoonlijk. dichtbij ACTIEF ZORG HULP IN DE HUISHOUDING VERZORGING VERPLEGING ADVIES ACTIEF ZORG Postbus 317 5000 AH Tilburg T 013-467 28 30 F 013-750 82 10 E info@actiefzorg.nl www.actiefzorg.nl REGIO TILBURG Nimrodstraat 27 5042 WX Tilburg REGIO S-HERTOGENBOSCH Tolbrugstraat 8 5211 RW

Nadere informatie

La Famille. Waardig oud worden in uw eigen omgeving

La Famille. Waardig oud worden in uw eigen omgeving La Famille Waardig oud worden in uw eigen omgeving In de herfst van uw leven telt maar één ding: genieten. Ook als de behoefte aan zorg zo groot wordt dat u niet meer zelfstandig thuis kunt wonen, heeft

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

Even voorstellen: Eric Pennings. Woont in Vught. 50 jaar. Zelfstandig ondernemer in marketing, communicatie en productontwikkeling.

Even voorstellen: Eric Pennings. Woont in Vught. 50 jaar. Zelfstandig ondernemer in marketing, communicatie en productontwikkeling. Even voorstellen: Eric Pennings Woont in Vught 50 jaar Zelfstandig ondernemer in marketing, communicatie en productontwikkeling. Hoe is mijn idee ontstaan? Hulpvraag van ouderen (o.a. ouders) Altijd op

Nadere informatie

Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015

Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015 Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015 Mevrouw van de Berg intramurale zorg bewoner Heidehiem Kim de Jong EVV-er Anna de Vries - medewerker verzorging intramurale zorg en thuiszorg

Nadere informatie

Borgsate, uw persoonlijke keuze. laurens Borgsate

Borgsate, uw persoonlijke keuze. laurens Borgsate Borgsate, uw persoonlijke keuze laurens Borgsate Borgsate Laurens Borgsate is een woonzorglocatie voor ouderen, gelegen in de deelgemeente Hillegersberg-Schiebroek. De locatie kenmerkt zich door de open

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome

Creëer uw perfecte comfortzone met evohome Creëer uw perfecte comfortzone met evohome P2 Comfort en controle Comfort en controle: dat is precies wat evohome u geeft P3 evohome Het systeem voor slimme zoneregeling Met evohome heeft u de controle.

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Special. iteufel Air: opvallend onopvallend Dynamisch, modern en innovatief. mensen, muziek en film

Special. iteufel Air: opvallend onopvallend Dynamisch, modern en innovatief. mensen, muziek en film XXS VERSIE losse verkoop > 0 00 euro mensen, muziek en film 6 pagina s 4 e JAARGANG _nummer 19 Special iteufel Air: opvallend onopvallend Dynamisch, modern en innovatief Heeft u ook interesse in een Hifidelity

Nadere informatie

Schitterend uitzicht over tuin Volop parkeergelegenheid

Schitterend uitzicht over tuin Volop parkeergelegenheid Huizen vanhendriks Generaal Stedmanstraat 192, 5623 HZ Eindhoven Schitterend uitzicht over tuin Nabij winkelcentrum Woensel Driekamerappartement Volop parkeergelegenheid Lichte keuken H51 H51 Kenmerken

Nadere informatie

Carintreggeland Huis t Gerbrand Hengelo

Carintreggeland Huis t Gerbrand Hengelo Verzorgd Als Thuis Carintreggeland Huis t Gerbrand Hengelo 2 Welkom! Prettig wonen is u thuis voelen. Met de spullen waar u aan gehecht bent, tussen de mensen die u kent. In een vertrouwde omgeving, waar

Nadere informatie

ENERGIENEUTRALE REGIOKANTOREN ENEXIS

ENERGIENEUTRALE REGIOKANTOREN ENEXIS ENERGIENEUTRALE REGIOKANTOREN ENEXIS Regiokantoor Enexis Enexis brengt stroom en gas bij mensen en bedrijven thuis. Vandaag en morgen. Met de energie van morgen zijn we vandaag al bezig. Zo zijn we bezig

Nadere informatie