Van sectoraal toezicht naar gecentraliseerd toezicht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van sectoraal toezicht naar gecentraliseerd toezicht"

Transcriptie

1 Van sectoraal toezicht naar gecentraliseerd toezicht In de afgelopen tien jaar gaven grote maatschappelijke ontwikkelingen aanleiding tot veranderingen van de financiële wetgeving. Het onafhankelijk toezicht op financiële markten en betrokken partijen is aanzienlijk uitgebreid. Hebben de aanpassingen in de wetgeving geleid tot verbetering? Jan Backhuijs, Assurance, Accounting & Reporting Peter J. Veerman, Assurance, Public Policy & Regulatory 1. Inleiding In het eerste decennium van de 21e eeuw is de wetgeving ten aanzien van de financiële verslaggeving en het toezicht daarop fors veranderd. Dit artikel geeft een overzicht van die veranderingen, de redenen daarvoor en de status van de wetgeving op dit moment. Ook met betrekking tot diverse financiële producten was de wetgeving sectoraal georganiseerd. Zo hield De Nederlandsche Bank (DNB) toezicht op banken en beleggingsinstellingen, de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK) op verzekeraars en pensioenfondsen, en hield de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) zich bezig met effecteninstellingen en effectenuitgevende instellingen. Een en ander was neergelegd in een reeks wetten. 2. De wetgeving in 2000 Aan het begin van het derde millennium was de wetgeving rondom financiële verslaggeving en het toezicht daarop sectoraal georganiseerd. Dat hield in dat voor ieder onderwerp dat door de wetgever van belang werd geacht, afzonderlijke wetgeving bestond. Zo was de wetgeving voor financiële verslaggeving door ondernemingen, zoals nv s en bv s, opgenomen in Titel 9 van Boek 2 BW. Iemand die het niet eens was met een jaarrekening, kon de weg voor een gerechtelijke procedure terugvinden in het Wetboek voor Burgerlijke Rechtsvordering. De wetgeving over de accountants die de financiële verslaggeving controleren, was terug te vinden in de Wet op de Registeraccountants (Wet RA) en de Wet op de Accountants-Administratieconsulenten (Wet AA). Het toezicht op financiële instellingen was rond 2000 neergelegd in een reeks wetten: Wet toezicht kredietwezen 1992; Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993; Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf; Wet toezicht beleggingsinstellingen; Wet toezicht effectenverkeer 1995; Wet financiële dienstverlening; Wet melding zeggenschap en kapitaalbelang in effectenuitgevende instellingen; Wet assurantiebemiddelingsbedrijf; Wet op het consumentenkrediet. 8 PricewaterhouseCoopers

2 3. Maatschappelijke ontwikkelingen rondom de millenniumwisseling De maatschappij verandert voortdurend, zowel nationaal als internationaal. Aan het eind van de 20e eeuw was een aantal ontwikkelingen op gang gekomen dat de voorheen aanwezige kwaliteiten van de sectorale organisatie van de wetgeving begon aan te tasten. Denk aan de volgende gebeurtenissen en maatschappelijke veranderingen: het afbrokkelen van de nationale grenzen bij financiële verslaggeving; de vervaging van de grenzen tussen bankieren, verzekeren en beleggen; boekhoudaffaires; het tanende vertrouwen in de checks and balances binnen ondernemingen; zwakten in de borging van de publieke functie van de accountant. Het afbrokkelen van de nationale grenzen bij financiële verslaggeving Een eerste aanzet tot de afbrokkeling van de nationale grenzen bij financiële verslaggeving was al in de jaren 50 van de vorige eeuw gegeven bij de totstandkoming van de Europese Economische Gemeenschap (EEG), later de Europese Unie (EU), die onder meer vrij verkeer van kapitaal nastreeft. Voor het vrij verkeer van kapitaal was het nodig dat kapitaal zich zo goed mogelijk zou kunnen verplaatsen naar die plaatsen waar de belegger meende het gewenste rendement te kunnen behalen. Om dat inzicht aan de belegger te kunnen geven, waren in de jaren 70 en 80 van de 20e eeuw onder meer de Vierde en Zevende Europese Richtlijn over financiële verslaggeving door ondernemingen tot stand gekomen. De implementatie daarvan in de nationale wetten van de lidstaten van de EU in de jaren daarna was echter zeer uiteenlopend. Deze was zelfs zo uiteenlopend, dat het niet goed mogelijk was om ondernemingen écht te vergelijken op basis van hun financiële verslaggeving. De EU vond de oplossing voor dit probleem deels in de zogenoemde IAS-verordening in Deze verordening heeft alle beursfondsen in de EU verplicht vanaf 2005 hun geconsolideerde jaarrekening op basis van hetzelfde stelsel op te stellen, namelijk dat van de International Accounting Standards Board (IASB), ook wel International Financial Reporting Standards (IFRS) genaamd. De vervaging van de grenzen tussen bankieren, verzekeren en beleggen Financiële instellingen kozen in de jaren 90 voor strategieën Samenvatting Dit artikel gaat over de veranderingen in de wetgeving ten aanzien van het toezicht op de financiële verslaggeving in de afgelopen tien jaar. Eerst geeft het artikel een terugblik op de wetgeving in 2000 en de maatschappelijke ontwikkelingen rondom de millenniumwisseling. Vervolgens gaat het in op de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), Wet toezicht financiële verslaggeving (Wtfv) en Wet op het financieel toezicht (Wft). Tot slot wordt stilgestaan bij enkele complicaties die onvermijdelijk lijken te zijn wanneer in hoog tempo vele nieuwe wetten van kracht worden. die variëren van conglomeraatvorming tot nichespecialisatie in allerlei vormen en maten. Er kwamen producten in allerlei soorten en smaken: van rechttoe-rechtaan bank-, verzekerings- en beleggingsproducten tot gemengde aanbiedingen die de consumenten maatgericht beoogden te gerieven via samengestelde producten. Ook buiten Nederland vervaagden de grenzen tussen producten en ondernemingen. Verschillende Nederlandse financiële instellingen groeiden uit tot spelers van internationaal formaat, met activiteiten in vele delen van de wereld. De Nederlandse markt bleek relatief klein van omvang. En ook internationaal ontstonden financiële instellingen die de concurrentie op het open internationale toneel konden aangaan. Als gevolg hiervan werd het Nederlandse toezicht steeds meer cross-sectoraal van aard. Dat gold zowel in de prudentiële sfeer (de stabiliteit van financiële instellingen, zoals kapitaal- en risicobeheer) als in de sfeer van het gedragstoezicht (de omgang van instellingen met elkaar en met de consument, zoals transparantie en voorlichting) en integriteit. Boekhoudaffaires Aan het begin van de 21e eeuw deed zich een aantal zogenoemde boekhoudaffaires voor in de Verenigde Staten en Europa, waarbij beursgenoteerde ondernemingen verslaggevingvoorschriften niet hadden nageleefd op de wijze waarop ze waren bedoeld. Deze gebeurtenissen zetten onder meer het maatschappelijk vertrouwen in de naleving van verslaggevingnormen door beursgenoteerde ondernemingen en de daarbij betrokkenen onder druk. Zij brachten schade toe aan het aanzien van ondernemingen. 9 PricewaterhouseCoopers

3 De boekhoudaffaires lieten zien wat de gevolgen van dergelijk gedrag waren voor het vertrouwen in effectenuitgevende instellingen, de financiële markten en accountants, en voor de economie in het algemeen. Het tanende vertrouwen in de checks and balances binnen ondernemingen Efficiënt toezicht op het bestuur van beursgenoteerde vennootschappen, een evenwichtige verdeling van de invloed tussen het bestuur, de raad van commissarissen en de algemene vergadering van aandeelhouders, en een goede verantwoording door het bestuur en de raad van commissarissen met een zorgvuldige afweging van de verschillende belangen, waaronder die van de werknemers en andere stakeholders van de vennootschap, zijn van groot belang voor een goed functionerende en concurrerende kapitaalmarkt en economie. Een aantal boekhoudaffaires en een perceptie van zelfverrijking aan de top deden de vraag rijzen of de controle op en de verantwoording van degenen die ondernemingen besturen wel goed waren geregeld. Ook bij andere schakels in de keten tussen beleggers en beursgenoteerde vennootschap, zoals financieel analisten, investment banks, externe accountants en credit rating agencies, kwamen de integriteit en de transparantie ter discussie te staan. Zwakten in de borging van de publieke functie van de accountant Door de boekhoudaffaires kregen marktpartijen minder vertrouwen in de informatie die ondernemingen verstrekten. Dat had vervolgens fatale gevolgen voor die ondernemingen en verstrekkende gevolgen voor het functioneren van de financiële markten. Ook nu zien we dat gebeuren. Marktpartijen moeten bij het nemen van financiële en nietfinanciële beslissingen kunnen vertrouwen op het door ondernemingen gepresenteerde beeld van de (financiële) positie van die onderneming. Financiële verantwoordingen van het ondernemingsbestuur, vergezeld van een goedkeurende accountantsverklaring vormen een bron van informatie waaraan in het maatschappelijke verkeer een meer dan gemiddelde waarde wordt toegekend. Vrijwel geen enkele gebruiker kan eenvoudig of tegen aanvaardbare kosten zelf de getrouwheid van de financiële gegevens die ondernemingen presenteren, controleren. Ten opzichte van personen die direct verantwoordelijk zijn voor een onderneming (zoals bestuurders en commissarissen) hebben andere belanghebbenden een informatieachterstand. De accountantsverklaring verbetert de informatiepositie door vanuit een onafhankelijke positie een redelijke mate van zekerheid over de door de onderneming verstrekte financiële informatie te verstrekken. Waar de kernfunctie van de accountant het toevoegen van zekerheid voor het maatschappelijk verkeer is, dreigde deze functie haar waarde te verliezen door het wegvallen van het vertrouwen in de accountantsverklaring. Dit probleem betrof de accountant zelf die in diskrediet raakte, de beroepsgroep als geheel, als ook het maatschappelijk verkeer (bedrijfsleven, overheid, financiële markten) ten behoeve waarvan de accountant zijn verklaringen afgeeft. Al deze veranderingen en gebeurtenissen leidden ertoe dat aan het begin van de 21e eeuw de noodzaak ontstond de wetgeving in Nederland op het terrein van de financiële verslaggeving en het toezicht daarop te heroverwegen. De aanpassingen in de wetgeving die daarop volgden, komen hierna aan de orde. Op veranderingen in de wetgeving buiten Nederland wordt in dit artikel niet ingegaan. 4. Aanpassingen in de wetgeving Die forse vernieuwingen en veranderingen in de wetgeving zijn in de afgelopen jaren in een hoog tempo over Nederland heen gekomen. In dit artikel wordt in het bijzonder ingegaan op de volgende nieuwe wetten: Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta); Wet toezicht financiële verslaggeving (Wtfv); en Wet op het financieel toezicht (Wft). Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) De Wta is van kracht geworden op 1 oktober Doelstelling is het vertrouwen in de accountant en de door hem voor het publiek afgegeven verklaringen, te herstellen. Hiervoor is in de Wta onafhankelijk publiek toezicht op accountantsorganisaties en individuele accountants geregeld. De normering van het handelen van de accountant, die op initiatief van de overheid is opgelegd, blijft echter beperkt. De samenleving en de beroepsgroep van accountants hebben een gedeeld belang in een breed gedragen maatschappelijk vertrouwen in (de functie van) de accountant. De vormgeving van het onafhankelijk publiek toezicht op het handelen van de accountant waarborgt dit belang. De hoofdlijnen van de Wta zijn opgenomen in het kader op pagina PricewaterhouseCoopers

4 Hoofdlijnen van de Wta De Wta geeft het wettelijk kader voor regelgeving voor en toezicht op accountantsorganisaties. In verband met het onafhankelijke publieke toezicht is er onderscheid tussen domeinen waarvoor verschillende wettelijke regels gelden voor de beroepsuitoefening en waarbinnen verschillende publiekrechtelijke rechtspersonen werkzaam zijn. De volgende domeinen worden onderscheiden: A) de werkzaamheden voor het verrichten van wettelijke controles door accountantsorganisaties en het verstrekken van accountantsverklaringen door externe accountants; B) de werkzaamheden voor het verstrekken van verklaringen door een registeraccountant of Accountant- Administratieconsulent die door een specifieke wet zijn voorgeschreven; C) de werkzaamheden van een registeraccountant of Accountant-Administratieconsulent voor de beoordeling van financiële verantwoordingen en vrijwillige controles; D) de andere (accountants)werkzaamheden, zoals het samenstellen van financiële verantwoordingen, duediligence-onderzoeken, mededelingen bij prospectus gericht op emissies, forensische werkzaamheden en advieswerkzaamheden zoals waardebepalingen. In domein A is de Autoriteit Financiële Markten (AFM) belast met het onafhankelijke publieke toezicht op accountantsorganisaties. In de uitvoering van het toezicht biedt de AFM, waar mogelijk, ruimte aan de kwaliteitsborging door de beroepsorganisaties NIVRA en NOvAA. De AFM heeft wel de volledige verantwoordelijkheid voor het toezicht en kan ingrijpen bij individuele accountantsorganisaties. De AFM beschikt over het gebruikelijke instrumentarium om bestuursrechtelijk op te treden tegen overtredingen door accountantsorganisaties. In de domeinen B, C en D hebben het NIVRA en de NOvAA hun verantwoordelijkheid voor het accountantsberoep die in de Wet RA en de Wet AA verankerd is. In het domein A geldt dat gedeeltelijk, in aanvulling op hetgeen in de Wta is geregeld. Krachtens deze wetten stellen het NIVRA en de NOvAA verordeningen en nadere voorschriften vast en zien toe op de naleving hiervan. Een registeraccountant of Accountant-Administratieconsulent is onderworpen aan klacht- en tuchtrecht. Een klacht over een accountant die zich in strijd met de bepalingen gedraagt, kan worden ingediend bij de Accountantskamer (tuchtrecht), bij de Klachtencommissie NIVRA-NOvAA of, indien het accountantskantoor waarbij de accountant werkzaam is, beschikt over een klachtenregeling bij dat kantoor (klachtrecht). De klager maakt zelf een keuze uit deze drie mogelijkheden. Tegen een accountantskantoor kan een dergelijke klacht niet worden ingediend, wel tegen een daar werkzame accountant. De Accountantskamer kan een sanctie opleggen, de andere twee instanties kunnen dat niet. Een klacht behandeld door een van de twee klachtinstanties kan daarna bij de Accountantskamer worden behandeld. Andersom kan dat niet. Civielrechtelijke geschillen, zoals een geschil over het door de accountant in rekening gebrachte honorarium, kunnen worden voorgelegd aan de Raad voor Geschillen of aan de civiele rechter. 11 PricewaterhouseCoopers

5 Wet toezicht financiële verslaggeving (Wtfv) De Wtfv is van kracht geworden op 31 december Feitelijk is de Wtfv daardoor effectief voor toezicht op jaarverslaggeving over boekjaren die aanvangen op of na 1 januari Doelstelling is de verbetering van de kwaliteit van de financiële verslaggeving van Nederlandse ondernemingen waarvan effecten tot de handel op de beurs zijn toegelaten. Die verbetering zou ook moeten leiden tot verdere transparantie en vergelijkbaarheid. Hiermee werd geantwoord op zowel de boekhoudaffaires als het afbrokkelen van nationale grenzen bij financiële verslaggeving. Ook het tanende vertrouwen in de checks and balances binnen ondernemingen moest hiermee worden gekeerd. De hoofdlijnen van de Wtfv zijn in het kader hieronder weergegeven. Hoofdlijnen van de Wtfv De Wtfv wijst de AFM aan om invulling te geven aan het toezicht op financiële verslaggeving. AFM toezichthouder Juist de AFM is aangewezen voor deze toezichtstaak om een aantal synergie-effecten te realiseren, bijvoorbeeld ten aanzien van kennisontwikkeling uit hoofde van haar taak inzake prospectusregelgeving en biedingsberichten en de uitvoering van de wetgeving volgend uit de Europese Transparantierichtlijn. Ook de internationale taak van de AFM door de participatie in het CESR (Committee of European Securities Regulators) speelt een rol. Geen bestuursrechtelijke handhaving De AFM toetst of de financiële gevolgen van het ondernemingsbeleid van de effectenuitgevende instelling op een juiste wijze (dat wil zeggen in overeenstemming met de voorschriften die voor de financiële verslaggeving gelden) in de financiële verslaggeving zijn gepresenteerd. De Wtfv kent geen bestuursrechtelijke handhaving: indien de AFM van mening is dat een onderneming een voorschrift onjuist toepast, kan naleving slechts worden geëffectueerd bij de Ondernemingskamer. Mededeling en aanbeveling De toetsing van de AFM wordt gebaseerd op een steekproefsgewijze en thematische aanpak. Op grond van een risicoprofiel dat de AFM vaststelt, worden ondernemingen geselecteerd. Indien op grond van openbare feiten (bijvoorbeeld de jaarrekening, halfjaarberichten en overige persberichten) twijfel bestaat over de juiste toepassing van geldende verslaggevingregels, kan de AFM daarover vragen stellen. Het is aan de onderneming om die twijfel weg te nemen. Indien twijfel bij de AFM blijft bestaan, kan zij een mededeling aan de onderneming verstrekken. Opvolging door de onderneming zal, zo nodig, plaatsvinden in haar volgende jaarrekening. De mededeling kan vergezeld gaan van een aanbeveling van de AFM. Deze aanbeveling kan voor de onderneming aanleiding zijn om publiekelijk in te gaan op haar verslaggeving. Indien een onderneming niet tot een dergelijke publicatie overgaat, kan de AFM op haar beurt naleving van haar aanbeveling slechts afdwingen via een jaarrekeningprocedure bij de Ondernemingskamer. Geheimhouding Volgens de Wtfv valt alle correspondentie tussen de AFM en de onderneming onder de geheimhouding. De AFM mag geen uitingen naar buiten brengen over de onderhanden onderzoeken. Slechts de onderneming zelf kan via opvolging van een aanbeveling, of op een andere wijze, uiting geven aan de discussies met de AFM. 12 PricewaterhouseCoopers

6 Wet op het financieel toezicht (Wft) De Wft is van kracht geworden op 1 januari Doelstelling van de Wft is om in te spelen op de hiervoor geschetste vervaging van de grenzen tussen bankieren, verzekeren en beleggen. Dit gebeurt door het financiële toezicht van een sectoraal model te kantelen naar een functioneel toezichtmodel. Gelijktijdig werd ook gewerkt aan het keren van het tanende vertrouwen in de checks and balances binnen ondernemingen. Zo zijn de vereisten in het kader van de Europese transparantierichtlijn in 2009 in de Wft opgenomen. De hoofdlijnen van de Wft zijn in het kader hieronder weergegeven. Overige Daarnaast zijn diverse aanpassingen van tot dan toe bestaande wetten tot stand gekomen en zijn andere nieuwe wetten ingevoerd. De meest bekende nieuwe wet is de Pensioenwet die op 1 januari 2007 van kracht is geworden. Ook de aanwijzing van de code-tabaksblat als de Nederlandse corporate-governancecode op 23 december 2004, moet in dit licht worden bezien. Overigens is de Nederlandse corporate-governancecode met ingang van 1 januari 2009 herzien na aanbevelingen van de Monitoring Commissie Corporate Governance onder leiding van professor Frijns. Hoofdlijnen van de Wft In de Wft zijn drie onderdelen van toezicht opgenomen: het gedragstoezicht; het prudentieel toezicht; het systeemtoezicht. Gedragstoezicht Het gedragstoezicht kent regels voor zowel financiële instellingen als financiële markten. De regelgeving voor financiële ondernemingen bestaat uit regels voor het aanbieden van financiële diensten op de financiële markten. Hierin staan onder andere bepalingen over deskundigheid, betrouwbaarheid en integriteit van financiële instellingen. Ook de structurering en inrichting van die instellingen zijn hier geregeld. De bepalingen strekken ertoe dat de financiële instellingen zich netjes gedragen en dat consumenten correct worden geïnformeerd. De regels voor financiële markten bestaan uit regels die voor alle ondernemingen kunnen gelden, dus niet alleen de financiële instellingen. Het betreft onder andere regels voor het aanbieden van effecten, het melden van zeggenschap en belang in ondernemingen die aandelen op de beurs uitgeven, en regels ter voorkoming van marktmisbruik. Prudentieel toezicht Het prudentieel toezicht ziet op de financiële stabiliteit van financiële ondernemingen, zoals de solvabiliteit en de liquiditeit, en daarmee over de financiële stabiliteit van de Nederlandse financiële markten. Het is belangrijk dat partijen op de financiële markten aan hun financiële verplichtingen kunnen voldoen. Systeemtoezicht Het systeemtoezicht ziet toe op de stabiliteit van het financiële systeem als geheel. Het prudentieel toezicht en het systeemtoezicht worden uitgeoefend door De Nederlandsche Bank (DNB). Het gedragstoezicht wordt uitgeoefend door de AFM. De Wft is niet alleen van toepassing op financiële instellingen die in Nederland hun diensten aanbieden, maar ook op andere ondernemingen die effecten uitgeven. 13 PricewaterhouseCoopers

7 5. Enkele complicaties In een heel hoog tempo zijn dus in de afgelopen jaren vele nieuwe wetten tot stand gekomen en van kracht geworden. Daarin zijn diverse nieuwe taken in het kader van het publieke toezicht gecreëerd. Hierdoor moesten in een even hoog tempo die taken ondergebracht worden bij daarvoor geschikte organen die ieder hun eigen taken en bevoegdheden moeten hebben. In dit verband is het bijzonder lastig geweest om die organen enerzijds volstrekt los en onafhankelijk van elkaar te laten opereren zodat ze eigen verantwoordelijkheid kunnen dragen, en anderzijds toch het gewenste niveau van kennis en efficiency te laten bereiken zodat ze daarmee hun taken op het gewenste niveau kunnen uitvoeren. Het meest markante voorbeeld hiervan is de AFM. Krachtens de hiervoor genoemde wetgeving heeft de AFM de volgende taken: het onafhankelijke publieke toezicht op accountantsorganisaties op grond van de Wta; het toezicht op financiële verslaggeving van ondernemingen waarvan effecten tot de handel op de beurs zijn toegelaten op grond van de Wtfv; en het gedragstoezicht op zowel financiële instellingen als financiële markten op grond van de Wft. Met het onderbrengen van deze drie toezichttaken bij één instantie, de AFM, worden belangrijke voordelen van efficiency en kennis bereikt. Denk bijvoorbeeld aan de kosten van overhead die worden verdeeld over deze drie taken. Anderzijds is de mogelijkheid aanwezig dat de AFM de praktische kennis die wordt opgedaan bij de uitoefening van de ene taak, gebruikt bij de uitoefening van een andere taak. Zo kan het zijn dat de wetgever aan de uitoefening van de onderscheiden taken verschillende bevoegdheden voor het verkrijgen van informatie geeft. Dan bestaat het gevaar dat wanneer bepaalde informatie niet op basis van de ene wet kan worden verkregen, die informatie op basis van een andere wet wordt opgehaald. Terwijl het geven van verschillende bevoegdheden voor het verkrijgen van informatie onder de onderscheiden wetten juist een bewuste keuze van de wetgever is geweest. Een voorbeeld hiervan betreft het door de AFM verkrijgen van informatie voor haar toezicht op financiële verslaggeving. In dit verband heeft de Wtfv de bevoegdheden van de AFM beperkt tot het gebruik van publieke informatie of andere externe bronnen over een onderneming, of door de onderneming vrijwillig verstrekte informatie. In het kader van het toezicht op accountantsorganisaties heeft de AFM echter het recht om ook vertrouwelijke gegevens in een controledossier van een onderneming te bekijken. De Nederlandse wetgever heeft expliciet gezegd dat informatie die is verkregen bij de uitoefening van de ene taak, niet mag worden gebruikt voor de uitoefening van een andere taak. De AFM is verplicht een organisatorische en procedurele scheiding te hebben tussen de afdelingen die zich bezig houden met onafhankelijk publiek toezicht op accountantsorganisaties, met toezicht op financiële verslaggeving van ondernemingen en met gedragstoezicht op financiële instellingen en financiële markten. Dit worden ook wel de Chinese Walls binnen de AFM genoemd. Op dit alles bestaat één uitzondering, namelijk het gebruik van informatie die verkregen is bij het Wta-toezicht ten behoeve van het Wft-toezicht (dus niet het Wtfv-toezicht), en uitsluitend indien sprake is van gegevens die duiden op overtredingen waarvan de AFM de opgelegde boetes openbaar maakt in het belang van het publiek, en nadat een zekere procedure is gevolgd. Voorbeelden van dergelijke boetes zijn overtredingen met betrekking tot het aanbieden van financiële producten zonder vergunning of met marktmisbruik. De Chinese Walls zullen de komende tijd ter discussie staan, als gevolg van de toenemende roep om grotere transparantie. Het doorbreken van Chinese Walls kan echter ook negatieve gevolgen hebben, omdat iedereen ervan moet kunnen uitgaan dat door hem verstrekte informatie vertrouwelijk wordt behandeld en uitsluitend wordt gebruikt voor de aangegeven doelen. 6. Afsluiting In dit artikel zijn de veranderingen in de afgelopen jaren van de wetgeving ten aanzien van het toezicht op de financiële markten en de betrokken partijen bekeken. Tien jaar geleden was de toezichtwetgeving nog op de eerste plaats sectoraal georganiseerd. Grote maatschappelijke ontwikkelingen gaven aanleiding tot die veranderingen van de wetgeving: het afbrokkelen van de nationale grenzen bij financiële verslaggeving, het vervagen van de grenzen tussen bankieren, verzekeren en beleggen, het zich 14 PricewaterhouseCoopers

8 voordoen van boekhoudaffaires, het tanende vertrouwen in de checks and balances binnen ondernemingen, en het tevoorschijn komen van zwakten in de borging van de publieke functie van de accountant. Het optreden van de wetgever heeft geleid tot drie belangrijke nieuwe wetten (de Wta, de Wtfv en de Wft) die in het bijzonder de AFM als een nieuwe belangrijke speler in het kader van het toezicht hebben gecreëerd. Voor het vermijden van het samenkomen van uiteenlopende bevoegdheden binnen de AFM heeft de wetgever beperkingen aan de uitvoering van de verschillende taken gesteld. De aanzienlijke uitbreiding van het onafhankelijke toezicht op de financiële markten en de betrokken partijen heeft ontegenzeggelijk geleid tot verbetering van dat toezicht, toegenomen transparantie en verhoging van de kwaliteit van openbaar beschikbare financiële informatie. De kredietcrisis en de economische crisis hebben echter duidelijk gemaakt dat het toezicht verre van volkomen is, en dat het crises niet kan voorkomen. De crises zullen leiden tot aanpassing en uitbreiding van het onafhankelijke toezicht. Een belangrijk deel daarvan zal zich naar verwachting richten op bovennationaal toezicht. Immers, toezicht is momenteel nog nationaal georganiseerd, terwijl de onder toezicht staande ondernemingen en markten in veel gevallen internationale dimensies hebben. De auteurs danken Maarten Hartman en Kees Roozen van PwC National Office voor hun ondersteuning bij het schrijven van dit artikel. 15 PricewaterhouseCoopers

Spotlight* Special Public accountability. *connectedthinking. Vaktechnisch bulletin van PricewaterhouseCoopers Accountants Jaargang 17-2010 uitgave 2

Spotlight* Special Public accountability. *connectedthinking. Vaktechnisch bulletin van PricewaterhouseCoopers Accountants Jaargang 17-2010 uitgave 2 Vaktechnisch bulletin van PricewaterhouseCoopers Accountants Jaargang 17-2010 uitgave 2 Special Public accountability Spotlight* *connectedthinking PricewaterhouseCoopers (PwC) verleent sectorgerichte

Nadere informatie

Juridisch kader: mededelingenbrieven financiële verslaggeving

Juridisch kader: mededelingenbrieven financiële verslaggeving Juridisch kader: mededelingenbrieven financiële verslaggeving Hieronder vindt u een overzicht van enige relevante wetsartikelen (januari 2016). Voor de meest actuele informatie zie www.wetten.overheid.nl

Nadere informatie

Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang

Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang Jos de Groot, Assurance Organisaties van openbaar belang (OOBs) dienen een auditcommissie in te stellen of als alternatief hiervoor

Nadere informatie

Zicht op toezicht. Nieuwe (toezicht)wetgeving voor accountants in de financiële sector

Zicht op toezicht. Nieuwe (toezicht)wetgeving voor accountants in de financiële sector Zicht op toezicht Nieuwe (toezicht)wetgeving voor accountants in de financiële sector NIVRA-debatbijeenkomsten 2009 1. Inleiding In de afgelopen jaren is veel nieuwe wetgeving op het gebied van toezicht

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB)

Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Evaluatieverslag De Nederlandsche Bank NV (DNB) Beschrijving De Nederlandsche Bank (hierna: DNB) is verantwoordelijk voor het bewaken van de financiële stabiliteit. Dit doet zij door haar drie hoofdtaken

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Wet financieel toezicht

Wet financieel toezicht Wet financieel toezicht Bijlage 3 Lijst van verkorte citeertitels Verwerkte publicaties Staatsblad Kamerstuk Naam nrs. 2006, nr. 475 29.708 Wet op het finaniceel toezicht 2006, nr. 605 30.658 Invoerings-

Nadere informatie

Dit samenwerkingsconvenant vervangt het Samenwerkingsprotocol tussen de AFM en de NZa van 10 september 2007;

Dit samenwerkingsconvenant vervangt het Samenwerkingsprotocol tussen de AFM en de NZa van 10 september 2007; Samenwerkingsconvenant tussen de Stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) inzake de samenwerking en de uitwisseling van informatie met betrekking tot toezicht

Nadere informatie

26 mei 2015. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.nl

26 mei 2015. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.nl Advies inzake het consultatievoorstel voor Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek, en enige andere wetten ter implementatie van richtlijn nr. 2014/56/EU van het Europees

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten. financiële markten. transparante. eerlijke en. bevordert. De AFM

Autoriteit Financiële Markten. financiële markten. transparante. eerlijke en. bevordert. De AFM Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten Voor woord In deze brochure maakt u kennis met de Autoriteit Financiële Markten (AFM): wat doen we, waarom doen

Nadere informatie

JAARLIJKSE VERANTWOORDING NIET VOLDOENDE

JAARLIJKSE VERANTWOORDING NIET VOLDOENDE Financial accounting Verplichting tussentijdse berichtgeving JAARLIJKSE VERANTWOORDING NIET VOLDOENDE Met de verwachte implementatie van de Europese transparantierichtlijn in oktober, wordt het verstrekken

Nadere informatie

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA)

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) (VGBA) Geldend per 1 januari 2014 Verordening gedrags- en beroepsregels accountants De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, Gelet op artikel 19, tweede lid, aanhef en

Nadere informatie

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten op het terrein van accountantsorganisaties en het accountantsberoep (Wet aanvullende maatregelen accountantsorganisaties)

Nadere informatie

Beursfondsen: Overige verslaggevingsaspecten

Beursfondsen: Overige verslaggevingsaspecten JANUARI 2014 Beursfondsen: Overige verslaggevingsaspecten 1. Inleiding 2. Wet op het financieel toezicht Naast de verslaggevingsregels in Titel 9 Boek 2 BW en IFRS is er meer wet- en regelgeving in Nederland

Nadere informatie

Nieuwe regels voor transparantere verslaglegging in Nederland

Nieuwe regels voor transparantere verslaglegging in Nederland Nieuwe regels voor transparantere verslaglegging in Nederland Arjan Brouwer en Jos de Groot, Assurance Met de Transparantierichtlijn, die binnenkort in Nederland in werking treedt, wil de EU bereiken dat

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Reactietermijn tot 16 december 2011

Concept Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Reactietermijn tot 16 december 2011 Concept Praktijkhandreiking 1118 Het optreden van de accountant in de algemene vergadering van aandeelhouders Reactietermijn tot 16 december 2011 NIVRA en NOvAA gebruiken de merknaam NBA (Nederlandse Beroepsorganisatie

Nadere informatie

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank

Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Afspraken tripartiet overleg financiële onderneming, externe accountant, De Nederlandsche Bank Wft: Wet op het financieel toezicht Bpr: Besluit prudentiële regels Wft Wta: Wet toezicht accountantsorganisaties

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

Convenant inzake de samenwerking bij het tegengaan van ontoelaatbaar gedrag van (i) externe

Convenant inzake de samenwerking bij het tegengaan van ontoelaatbaar gedrag van (i) externe Convenant inzake de samenwerking bij het tegengaan van ontoelaatbaar gedrag van (i) externe accountants, accountantsorganisaties en (mede)beleidsbepalers daarvan en (ii) financiële ondernemingen en (mede)beleidsbepalers

Nadere informatie

CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars

CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars CONCEPT DE NEDERLANDSCHE BANK N.V. Good Practice Kapitaalbeleid kleine verzekeraars Good Practice van De Nederlandsche Bank N.V. van [DATUM] 2014, houdende een leidraad met betrekking tot het kapitaalbeleid

Nadere informatie

Nadere voorschriften inzake de continuïteit van de beroepsuitoefening door de openbaar accountant

Nadere voorschriften inzake de continuïteit van de beroepsuitoefening door de openbaar accountant Nadere voorschriften inzake de continuïteit van de beroepsuitoefening door de openbaar accountant Het bestuur van de Orde Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants, Gelet op artikel 25, derde

Nadere informatie

Toelichting op minderheidsbelangen. Toezicht Financiële Verslaggeving

Toelichting op minderheidsbelangen. Toezicht Financiële Verslaggeving Toelichting op minderheidsbelangen Toezicht Financiële Verslaggeving Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Executive Summary 4 2 Belangrijkste onderzoeksresultaten 7 3 Aanleiding, doelstellingen en populatie 10

Nadere informatie

Workshop Toezicht op vrije. Maurice Verhoeven en Sjoerd Warringa

Workshop Toezicht op vrije. Maurice Verhoeven en Sjoerd Warringa Workshop Toezicht op vrije beroepsoefenaren Maurice Verhoeven en Sjoerd Warringa 23 september 2010 Toezicht: ja Inzicht: nee Agenda Inleiding en afbakening Toezicht op accountants Toezicht op curatoren

Nadere informatie

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code

Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code Overzicht van de afwijkingen van PGGM N.V. ten opzichte van de Nederlandse Corporate Governance Code De Nederlandse Corporate Governance Code ( Code ) is van toepassing op alle Nederlandse beursgenoteerde

Nadere informatie

RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen

RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen RJ-Uiting 2014-2 ontwerp-richtlijn Verwerking en toelichting van aanpassing en terugvordering van bonussen en winstdelingen Algemeen Op 1 januari 2014 is de Wet tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd:

De Minister van Financiën, Besluit: De Tijdelijke regeling invoering Wft wordt als volgt gewijzigd: Directie Financiële Markten Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 15 augustus 2007 FM 2007-01901 M Onderwerp Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling invoering Wft De Minister van Financiën, Gelet

Nadere informatie

Controleprotocol provincie Utrecht

Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol provincie Utrecht Controleprotocol voor de accountantscontrole bij door de provincie Utrecht gesubsidieerde instellingen Januari 2010 Controleprotocol provincie Utrecht 1 van 7 Controleprotocol

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI FINANCIEEL ADVISEUR NIBE-SVV 1. Op welke wijze is te zien of een financieel adviseur professioneel handelt? A. Hij opereert dan onbaatzuchtig en deskundig. B. Hij behaalt

Nadere informatie

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM?

Informatie over de Autoriteit Financiële Markten. Een kennismaking. Wat doet de AFM? Informatie over de Autoriteit Financiële Markten Een kennismaking Wat doet de AFM? Wie is de AFM? AFM is de afkorting voor Autoriteit Financiële Markten. De AFM is de gedragstoezichthouder op de financiële

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt sinds 2006 toezicht op accountantsorganisaties. De niet-oob vergunninghouders voeren uitsluitend

Nadere informatie

DoubleDividend Management B.V.

DoubleDividend Management B.V. Management B.V. Best practices voor betrokken aandeelhouderschap Amsterdam, januari 2015 Management B.V. Herengracht 252 1016 BV Amsterdam Tel: +31 20 520 7660 contact@doubledividend.nl KVK nr. 30199843

Nadere informatie

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen;

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen; Reglement Commissie Vertrouwenspersonen NBA Het bestuur van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, gelet op de artikelen 3, onderdeel a en 11, eerste lid van de Wet op het accountantsberoep;

Nadere informatie

Ministerie van Financiën. t.a.v. de heer ir. J.R.V.A. Dijsselbloem. Postbus 20201 2500 EE S-GRAVENHAGE. Datum 10 augustus 2015

Ministerie van Financiën. t.a.v. de heer ir. J.R.V.A. Dijsselbloem. Postbus 20201 2500 EE S-GRAVENHAGE. Datum 10 augustus 2015 Ministerie van Financiën Postbus 20201 2500 EE S-GRAVENHAGE t.a.v. de heer ir. J.R.V.A. Dijsselbloem Stichting Autoriteit Financiele Markten Bezoekadres Vijzelgraclit 50 Kamer van Koophandel Amsterdam,

Nadere informatie

30. Vennootschappelijke balans

30. Vennootschappelijke balans 30. Vennootschappelijke balans voor winstbestemming in EUR x 1.000 noot 31-12-2014 31-12-2013 Activa Materiële vaste activa Overige materiële vaste activa 32.2 3 6 Financiële vaste activa Deelnemingen

Nadere informatie

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen

Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Speciale nieuwsbrief over personentoetsingen Beste relatie, Hierbij ontvangt u de digitale nieuwsbrief van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Deze speciale nieuwsbrief over personentoetsingen is opgesteld

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 32 622 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek ter implementatie van richtlijn nr. 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli 2009

Nadere informatie

VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN. Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren. Vertrouwelijk

VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN. Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren. Vertrouwelijk VRAGENLIJST MONITORING ACCOUNTANTSKANTOREN Introductie vragenlijst monitoring accountantskantoren Vertrouwelijk Deze monitorvragenlijst betreft het jaar: In de loop van 2008 heeft het bestuur van het NIVRA

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten

Autoriteit Financiële Markten AFM consulteert Concept Beleidsregel aangaande de methodiek voor het berekenen van het aantal aandelen waarop financiële instrumenten betrekking hebben en de meldingsplicht bij indices en mandjes Ter consultatie

Nadere informatie

Corporate governance code Caparis NV

Corporate governance code Caparis NV Corporate governance code Caparis NV De brancheorganisatie sociale werkgelegenheid en arbeidsintegratie Cedris heeft in het voorjaar van 2010 een branchecode aangenomen. In de inleiding van deze branchecode

Nadere informatie

Wet bekostiging financieel toezicht

Wet bekostiging financieel toezicht Wbft Afkortingen Pw: Pensioenwet Pw BES: Pensioenwet BES Wbft: Wet bekostiging financieel toezicht,wet van 24 mei 2012, houdende regels met betrekking tot de financiering van het toezicht op de financiële

Nadere informatie

Het klacht- en tuchtrecht voor accountants

Het klacht- en tuchtrecht voor accountants Het klacht- en tuchtrecht voor accountants Een gezamenlijke uitgave van het Koninklijk NIVRA en de NOvAA Copyright 2009 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants (NIVRA), Amsterdam en de

Nadere informatie

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

CONCEPT MEMORIE VAN TOELICHTING 20 juni 2016

CONCEPT MEMORIE VAN TOELICHTING 20 juni 2016 CONCEPT MEMORIE VAN TOELICHTING 20 juni 2016 ALGEMEEN DEEL Inleiding Dit wetsvoorstel beoogt meer transparantie mogelijk te maken ten aanzien van de werking van de financiële markten en van het toezicht

Nadere informatie

Leden van de FORUMVAST Belangenvereniging Aanbieders Vastgoedbeleggingsproducten

Leden van de FORUMVAST Belangenvereniging Aanbieders Vastgoedbeleggingsproducten Minimumeisen Gedragscode FORUMVAST 2013 Doel Leden van de FORUMVAST Belangenvereniging Aanbieders Vastgoedbeleggingsproducten (hierna:forumvast) zijn aanbieders van vastgoedbeleggingsproducten die zich

Nadere informatie

Verordening accountantsorganisaties

Verordening accountantsorganisaties Verordening accountantsorganisaties De ledenvergadering van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants; Gelet op artikel 19, tweede lid, onderdeel b, van de Wet op het accountantsberoep; Overwegende

Nadere informatie

De controle van de groepsjaarrekening

De controle van de groepsjaarrekening De controle van de groepsjaarrekening Frans de Groot en Victor Valckx, Assurance Organisaties reageren steeds sneller met overnames, herstructureringen, reorganisaties en internationalisering op de dynamische

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 1432 18 nuari 2016 Regeling van De Nederlandsche Bank N.V. van 7 nuari 2016 houdende regels met betrekking tot het prudentieel

Nadere informatie

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008

Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controleen overige standaarden Vastgesteld 18 december 2008 1 Besluit tot wijziging van de Nadere voorschriften controle- en overige standaarden Vastgesteld

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming?

Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming? Vragen hoofdstuk 8: Externe verslaggeving Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming? Externe verslaggeving is, zoals de naam al aangeeft, gericht op het verschaffen van informatie aan partijen

Nadere informatie

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De nieuwe Wet op het accountantsberoep regelt formeel de fusie tussen het Nederlands Instituut van Registeraccountants en de Nederlandse Orde van

Nadere informatie

Handhavingsbeleid van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank

Handhavingsbeleid van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank Handhavingsbeleid van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank 1. INLEIDING Hieronder wordt ingegaan op het beleid dat door de Stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche

Nadere informatie

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440

Nieuweroordweg 1, 3704 EC te Zeist Telefoon 030 693 65 00 Fax 030 694 2440 Registratiedocument Triodos Investment Management B.V. Algemene gegevens Triodos Investment Management Triodos Investment Management B.V. (Triodos Investment Management) is een besloten vennootschap met

Nadere informatie

REGLEMENT BELEGGINGEN VAN BESTUURDERS EN COMMISSARISSEN VAN CORIO N.V.

REGLEMENT BELEGGINGEN VAN BESTUURDERS EN COMMISSARISSEN VAN CORIO N.V. REGLEMENT BELEGGINGEN VAN BESTUURDERS EN COMMISSARISSEN VAN CORIO N.V. De Raad van Commissarissen heeft in overleg met de Raad van Bestuur het volgende Reglement vastgesteld 1 I. Inleiding 1.1 Dit reglement

Nadere informatie

NBA-handreiking 1104 Specifieke wettelijke verplichtingen van de interne auditfunctie en de externe accountant van een financiële onderneming, een

NBA-handreiking 1104 Specifieke wettelijke verplichtingen van de interne auditfunctie en de externe accountant van een financiële onderneming, een Specifieke wettelijke verplichtingen van de interne auditfunctie en de externe accountant van een financiële onderneming, een elektronisch-geldinstelling, een premiepensioeninstelling en een pensioenfonds

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 259 4 januari 2012 Regeling vaststelling bedragen 2012 ex artikelen 2 en 3 Besluit bekostiging financieel toezicht 23

Nadere informatie

+RH NDQ (XURSD KHW YHUWURXZHQ LQ GH ILQDQFLsOHPDUNWHQKHUVWHOOHQ"

+RH NDQ (XURSD KHW YHUWURXZHQ LQ GH ILQDQFLsOHPDUNWHQKHUVWHOOHQ 63((&+ 'HKHHU)ULWV%RONHVWHLQ Lid van de Europese Commissie verantwoordelijk voor Interne Markt en Belastingzaken +RH NDQ (XURSD KHW YHUWURXZHQ LQ GH ILQDQFLsOHPDUNWHQKHUVWHOOHQ" Toespraak ABN-AMRO $PVWHUGDPQRYHPEHU

Nadere informatie

Gedragscode Medewerkers Eumedion

Gedragscode Medewerkers Eumedion Gedragscode Medewerkers Eumedion Herzien op 19 december 2011 1. Definities Artikel 1 In deze Gedragscode wordt verstaan onder: Medewerkers: alle medewerkers van Eumedion, onafhankelijk van de duur waarvoor

Nadere informatie

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006

Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers. Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Pas toe of leg uit regel voor institutionele beleggers Rients Abma Directeur Eumedion 22 november 2006 Agenda Achtergrond verantwoordelijkheden institutionele beleggers Code Tabaksblat Wettelijke verankering

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

08/05/2014. Registratiedocument Legal & General Nederland Beleggingen B.V.

08/05/2014. Registratiedocument Legal & General Nederland Beleggingen B.V. Registratiedocument Legal & General Nederland Beleggingen B.V. Algemeen Dit is het registratiedocument van Legal & General Nederland Beleggingen B.V., als bedoeld in artikel 4:48 Wet op het financieel

Nadere informatie

De Nieuwe Tuchtrechtspraak Accountants. Bert Maan President Rechtbank Zwolle-Lelystad Limperg-dag, 6 april 2006

De Nieuwe Tuchtrechtspraak Accountants. Bert Maan President Rechtbank Zwolle-Lelystad Limperg-dag, 6 april 2006 1 De Nieuwe Tuchtrechtspraak Accountants Bert Maan President Rechtbank Zwolle-Lelystad Limperg-dag, 6 april 2006 Karakter Tuchtrechtspraak Betekenis voor de accountant Procedure Samenstelling Tuchtrecht:

Nadere informatie

Participatieregelingen: beloning of investering?

Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen zijn een veel voorkomend instrument om management te binden en te belonen, zowel in corporate- als privateequity-omgevingen. Ondernemingen

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER B.V.

REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER B.V. REGISTRATIEDOCUMENT IBUS FONDSEN BEHEER juli 2011 - 2 - INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 3 2. WERKZAAMHEDEN VAN IBUS FONDSEN BEHEER 3 2.1 Activiteiten van IBUS Fondsen Beheer 3 2.2 Soorten belegginginstellingen

Nadere informatie

Beleid inzake belangenconflicten

Beleid inzake belangenconflicten Beleid inzake belangenconflicten 2 Wat zijn belangenconflicten Bij het verrichten van beleggingsdiensten en activiteiten kunnen zich belangenconflicten voordoen tussen onder andere een financiële instelling

Nadere informatie

De nieuwe toezichtsarchitectuur voor de financiële sector

De nieuwe toezichtsarchitectuur voor de financiële sector Mededeling _2011_15 dd. 23 maart 2011 De nieuwe toezichtsarchitectuur voor de financiële sector Toepassingsgebied: Alle instellingen onder toezicht van de of van het CSRSFI. Samenvatting/Doelstelling:

Nadere informatie

KvK www.kvk.nl AFM www.afm.nl DNB www.dnb.nl. Toelichting

KvK www.kvk.nl AFM www.afm.nl DNB www.dnb.nl. Toelichting Belangrijkste verplichtingen voor jaarrekening en jaarverslag Boek 2 van het Bugerlijk wetboek kent een aantal bepalingen m.b.t. de jaarrekening en het jaarverslag van ondernemingen. Drie belangrijke verplichtingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 660 Wijziging van de Comptabiliteitswet 2001 houdende bepalingen betreffende het toezicht op en de controle van derden die collectieve middelen

Nadere informatie

Nieuwe rol accountant bij goedkeuring bestuursverslag

Nieuwe rol accountant bij goedkeuring bestuursverslag Nieuwe rol accountant bij goedkeuring bestuursverslag Anton Dieleman RA Deze bijdrage aan AccountantWeek besteedt aandacht aan de rol van de accountant bij het bestuursverslag 1. Aanleiding hiervoor is,

Nadere informatie

indien ten behoeve van het getrouwe beeld een nadere toelichting noodzakelijk is in een jaarrekening die voldoet aan de Regeling Verslaggeving WTZi

indien ten behoeve van het getrouwe beeld een nadere toelichting noodzakelijk is in een jaarrekening die voldoet aan de Regeling Verslaggeving WTZi Audit Alert 25 Verklaringen bij jaarrekeningen van AWBZ- en GGZ-instellingen indien ten behoeve van het getrouwe beeld een nadere toelichting noodzakelijk is in een jaarrekening die voldoet aan de Regeling

Nadere informatie

REGLEMENT BELEGGERSGIRO HJCO. vastgesteld op 24 juli 2014

REGLEMENT BELEGGERSGIRO HJCO. vastgesteld op 24 juli 2014 REGLEMENT BELEGGERSGIRO HJCO vastgesteld op 24 juli 2014 1. Definities 1.1. In dit reglement beleggersgiro HJCO wordt verstaan onder: AFM : de Stichting Autoriteit Financiële Markten; Bankrekening : de

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

6. Internationale handelsplatformen worden eerlijker en efficiënter

6. Internationale handelsplatformen worden eerlijker en efficiënter Thema s AFM 2010 Op grond van een risicoanalyse stelt de AFM in 2010 acht thema s centraal. De thema s bieden richting voor het prioriteren van activiteiten en de inzet van capaciteit en krijgen extra

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet bekostiging financieel toezicht in verband met de afschaffing van de overheidsbijdrage, de invoering van Europees bankentoezicht en de bestemming van door de Autoriteit Financiële

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 724 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht in verband met het kunnen vaststellen van tijdelijke voorschriften ter bevordering van ordelijke

Nadere informatie

Financieringsmaatschappijen onder de Wet op het financieel toezicht

Financieringsmaatschappijen onder de Wet op het financieel toezicht Financieringsmaatschappijen onder de Wet op het financieel toezicht Inleiding Het is de verwachting dat per 1 januari 2007 de nieuwe Wet op het financieel toezicht (Wft) van kracht wordt. 1 De Wft vervangt

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011

NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 MR. J.B.H. THIEL Ondernemingsrechtadviseur NIEUWSBRIEF 21 juni 2011 Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting Op 12 mei 2011 heeft de Koningin aan de Tweede Kamer aangeboden 'een voorstel

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 396 Besluit van 23 augustus 2011 tot vaststelling van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag van verzekeraars 0 Wij Beatrix,

Nadere informatie

- 1 - De Nederlandsche Bank NV (DNB) legt een bestuurlijke boete als bedoeld in artikel 1:80 en 1:81 van de Wft, op aan:

- 1 - De Nederlandsche Bank NV (DNB) legt een bestuurlijke boete als bedoeld in artikel 1:80 en 1:81 van de Wft, op aan: - 1 - Beschikking tot het opleggen van een bestuurlijke boete aan Matrix Asset Management B.V. als bedoeld in artikel 1:80 van de Wet op het financieel toezicht Gelet op artikel 1:80, 1:81, 1:98 en 3:72,

Nadere informatie

1. Via communicatie laat de AFM zien wat de buitenwereld van haar kan verwachten en legt zij verantwoording af over haar activiteiten.

1. Via communicatie laat de AFM zien wat de buitenwereld van haar kan verwachten en legt zij verantwoording af over haar activiteiten. Werkwijze communicatie AFM 1. Algemeen Algemene uitgangspunten 1. Via communicatie laat de AFM zien wat de buitenwereld van haar kan verwachten en legt zij verantwoording af over haar activiteiten. Deze

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST NIBE-SVV 1. Een beleggingsonderneming overtreedt meerdere regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft). Hieronder volgen twee beweringen over

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V.

REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V. REGLEMENT VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN BEVER HOLDING N.V. Definities de Vennootschap de RVC de voorzitter Directie : Bever Holding N.V. : De raad van commissarissen van de vennootschap : De voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 336 Regels inzake het toezicht op en de handhaving van de voorschriften voor financiële verslaggeving van effectenuitgevende instellingen alsmede

Nadere informatie

de Koning > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Directie Financiele Markten

de Koning > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Directie Financiele Markten > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de Koning Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw brief (kenmerk) Datum 24 september 2015 Betreft Nader rapport

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

Delta Lloyd beoogt afronding van juridisch geschil met DNB

Delta Lloyd beoogt afronding van juridisch geschil met DNB Persbericht Amsterdam, 3 augustus 2015 Delta Lloyd beoogt afronding van juridisch geschil met DNB DNB boete aan Delta Lloyd Leven bepaald op 22.680.000 Delta Lloyd respecteert het vonnis van de rechtbank

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

GECOMBINEERDE COMMISSIE VENNOOTSCHAPSRECHT. van de. Nederlandse Orde van Advocaten. en de. Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie

GECOMBINEERDE COMMISSIE VENNOOTSCHAPSRECHT. van de. Nederlandse Orde van Advocaten. en de. Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie GECOMBINEERDE COMMISSIE VENNOOTSCHAPSRECHT van de Nederlandse Orde van Advocaten en de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie Advies inzake het voorstel voor de Wet tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk

Nadere informatie

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012

Vrijstellingsregeling Wft. Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 Vrijstellingsregeling Wft Grens vrijstelling van 50.000 naar 100.000 Aanbieders moeten een AFM-vergunning aanvragen voor 1 februari 2012 In deze brochure leest u óf u iets moet doen en wat Charco & Dique

Nadere informatie

Werken aan 22 miljoen eerlijke spaarproducten

Werken aan 22 miljoen eerlijke spaarproducten Werken aan 22 miljoen eerlijke spaarproducten Een schitterende trouwjurk, prachtige ringen voordat je elkaar het jawoord geeft, heb je al flink wat beslissingen genomen. Belangrijke beslissingen waaraan

Nadere informatie

Lessen uit de kredietcrisis

Lessen uit de kredietcrisis Lessen uit de kredietcrisis Plan van Aanpak November 2010 Het NIVRA en de NOvAA gaan fuseren en worden samen de NBA: Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. De leden van de NBA vormen een brede,

Nadere informatie

Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues

Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues Spotlight Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues Hugo van den Ende - Vaktechnisch bureau (National Office), Assurance Jaap Husson - Capital Markets & Accounting Advisory Services,

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 658 Wet toezicht accountantsorganisaties Nr. 30 TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 26 januari 2005 Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

Nadere informatie

September 2010 REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT UNIVERSITEIT UTRECHT

September 2010 REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT UNIVERSITEIT UTRECHT REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT UNIVERSITEIT UTRECHT De cursief gedrukte tekst is overgenomen uit de relevante wetgeving. Artikel 1 Inleiding 1. Dit reglement heeft betrekking op de Raad van Toezicht (de Raad

Nadere informatie

No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015

No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015 ... No.W06.15.0231/III 's-gravenhage, 21 augustus 2015 Bij Kabinetsmissive van 9 juli 2015, no.2015001243, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie