Factsheets & notities Monitoring Pilotprojecten 2008 Bijlage bij hoofdrapport

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Factsheets & notities Monitoring Pilotprojecten 2008 Bijlage bij hoofdrapport"

Transcriptie

1 Factsheets & notities Monitoring Pilotprojecten 2008 Bijlage bij hoofdrapport Uitgevoerd in opdracht van: Platform Agrologistiek. Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Den Haag, december 2008 Buck Consultants International 1

2 Inhoudsopgave Blz. Hoofdstuk 1 Introductie Factsheets Bedrijvencluster ZuidGroningen Zuivelpark Hoogeveen (DOC Kaas) FloraHolland Eelde Eiwitcorridor A Agriport A Gezinsbedrijf plus Greenport Venlo/ Klavertje vier Kuijpers Kip Nieuw Gemengd Bedrijf Groene Hoed/ Mijnboer UnitNet ACT, Amsterdam Connecting Trade Florilog Greenport Betuwse Bloem 36 Buck Consultants International 2

3 Hoofdstuk 1 Introductie Factsheets In de factsheets is naast een beschrijving van de huidige situatie deels gebruik gemaakt van beschikbare gegevens van het monitoringstraject dat heeft plaatsgevonden in De factsheets bestaan uit factsheets aangevuld met projectinformatie en notities op basis van de gesprekken met projectleiders. Tabel 1.1 Korte projectomschrijving Projectnaam Korte beschrijving 1 Bedrijvencluster Zuid Groningen project gericht op ontwikkeling van een industrieel ecosysteem waarin bedrijven gebruik maken van elkaars reststromen. 2 Zuivelpark Hoogeveen clustering van verschillende stappen uit de productieketen op 1 locatie. 3 Flora Holland Eelde optimalisatie van aan en afvoer van florastromen rondom het comple in Eelde. 4 Eiwitcorridor A1 koepelproject gericht op optimalisatie van eiwitketens rond de A1. 5 Agriport A7 clustering van groenteketen in de Wieringermeer. 6 Gezinsbedrijf plus clustering van 6 varkensbedrijven op 1 locatie in Overijssel. 7 Greenport Venlo/ Klavertje ruimtelijke ontwikkeling van agroactiviteiten op vier verbonden terrei vier nen in Venlo. 8 Kuijpers Kip clustering van schakels uit de pluimveeketen op 1 locatie. 9 Nieuw Gemengd bedrijf opzet van een cluster van verschillende agrobedrijven die middels een kringloop van stofstromen met elkaar verbonden zijn. 10 Groene Hoed/Mijnboer project gericht op het opzetten van een korte regionale voedselketen waarin regionale agroproducten direct van het land de keuken/winkel in gaan. 11 UnitNet Initiatief gericht op samenwerking tussen modaliteiten, specifiek gericht op de distributie van fruitproducten op het traject van Spanje naar Nederland en verder. 12 Amsterdam Connecting Trade ACT is een gebiedsvisie met daaraan gekoppeld een uitvoeringsorganisatie gericht op het verbeteren van de efficiëntie in en van de multimodale logistieke knoop in de Schipholregio waarbij een koppeling gelegd wordt met Greenports (o.a. Aalsmeer) 13 Florilog Florilog is een programma gericht op het verbeteren van sierteeltlogistiek door o.a. bevorderen van transparantie, standaardisering en verbeteren van infrastructuur en systemen bij verschillende ketenpartijen. 14 Greenport Betuwse Bloem Ondernemersplatform en een kernteam die voor vijf tuinbouwclusters projecten en samenwerking in regio Betuwe/ Arnhem faciliteren op verschillende schaalniveaus met daarbij specifieke aandacht voor agrologistiek, energie, scholing. Buck Consultants International 3

4 Figuur 1.1 Pilotprojecten in kaart Landelijk/Europees Florilog UnitNet Pilot Flora Holland Eelde Agriport A7 Groene Hoed/Mijn Boer Amsterdam Connecting Trade Betuwse Bloem Greenport Venlo/ Klavertje Vier Zuivelpark Hoogeveen Gezinsbedrijven plus Eiwit corridor A1 Bedrijvencluster ZuidGroningen Kuijpers Kip Nieuw gemengd bedrijf Buck Consultants International 4

5 1.1 Bedrijvencluster ZuidGroningen Omschrijving, Wat is de essentie van het project? Op het Bedrijvencluster ZuidGroningen is Ten Kate gevestigd, een bedrijf dat slachtbijproducten van de varkenshouderij met een hoog vetgehalte verwerkt tot ingrediënten voor bijvoorbeeld de veevoeder industrie. Ten Kate heeft zich met andere bedrijven uit de keten gevestigd op bedrijventerrein ZuidGroningen. Daarnaast zijn de bedrijven een samenwerking aangegaan met Avebe en tussen de verschillende bedrijven is er een complee uitwisseling van stofstromen. Door uitwisseling van product, energie en warmte op één bedrijventerrein worden aanzienlijke besparingen gerealiseerd tijdens het productieproces en op transport. Deelnemende Partijen en projecttrekker Ten Kate (producent van hoogwaardige dierlijke vetten, vetspecialiteiten en vleeseiwitten). Avebe (Dobbestroom warmtekrachtcentrale). Gelita Nederland BV (gelatineproducent). Applied Food Biotechnology. 1 Clusteren/ synergie tussen verschillende bedrijven op een bedrijventerrein 2 Verbinden (verticale ketenintegratie) 3 Regionale ontwikkeling Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Nieuwe Keten Vocht Energie Stoom Afnemers vetten Afnemers vetten Varkenshouder Slachterij Verwerker Dierlijke vetten Vocht Energie Stoom Gelatineproducent Varkenshouder Slachterij Verwerker Dierlijke vetten Gelatineproducent Bedrijvenpark ZuidGroningen Avebe Dobbestroom Kwalitatieve effecten Het bedrijvencluster levert onder meer de volgende voordelen op: Besparing door producten op procestemperatuur uit te wisselen. Transport besparing doordat verwerker van gelatine bij de productielocatie is gevestigd waardoor gedurende de productieprocessen geen vervoer noodzakelijk is en er alleen eindproduct vervoerd moet worden. Brandstof besparing door gebruik van stoom en energie van de nabij gelegen Dobbestroom/Avebe. Verbetering van kwaliteit door kortere doorlooptijd en minder temperatuurschommelingen tijdens het productieproces. Kwantitatieve effecten: Besparing van liter brandstof. Dit zou ongeveer overeenkomen met 1.2 miljoen ritkilometers bij een gemiddeld verbruik van 1 op 4. (bron Ten Kate) Besparing per ton verwerkte grondstof op elektriciteitsgebruik van 35%, stoomgebruik van 52% en C02 gebruik van 55%. C02 jaarlijkse besparing op transport van 780 ton. Bij omrekening van 1.2 m ritkilometer komt men uit op een kostenbesparing van miljoen euro. Agenda/ Fasering Het project is afgerond. Idee Plan Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen Geen specifieke plannen. Bioenergiecentrale heeft naar verwachting te hoge kosten Contactgegevens Gerard van Eerden Ten Kate Holding BV Sluisstraat AA Musselkanaal Buck Consultants International 5

6 Opmerkingen Adviseur Algemeen In feite was het project bedrijvencluster ZuidGroningen al in 2006 afgerond. Een mogelijke investering voor een bioenergiecentrale is door te hoge kosten stilgelegd. Op dit moment is men vooral actief met het uitbreiden van productie en producten. ( bijvoorbeeld geur en smaakstoffen en productieuitbreiding), varkensolie. Men produceert/verwerkt varkensolie (1 Jan 2009) zoals gepland. Het project is positief ervaren. Voor afnemers speelt het geen rol qua prijzen maar het schept vertrouwen bij klanten etc. De samenwerking op de cluster is goed maar bij de onderhandelingen met naastliggende bedrijven rondom uitwisseling van energie, warmt etc. staat bedrijfsbelang voorop. Het project toont aan dat economie en duurzaamheid samen gaan. Dat je geld kan verdienen met iets dat duurzaam is. Er zijn geen specifieke knelpunten of obstakels te benoemen. Niet echt bekend met obstakels bij de bouw en vergunningen. Gemeente staat welwillend tegenover ontwikkelingen. Als de wil er is komt men er wel uit. Verder heeft men weinig contact met het platform of specifieke ideeën om op korte termijn te pakken. Buck Consultants International 6

7 1.2 Zuivelpark Hoogeveen (DOC Kaas) Omschrijving, Wat is de essentie van het project? Coöperatie DOC kaas is een zuivelcoöperatie in Hoogeveen die zich sterk richt op eport van kaas. Naast kaas wordt met ultrafiltratietechnieken de wei (restproduct) verwerkt tot onder andere eiwitconcentraat voor o.a. sportdranken en permeaatpoeder. Het project Zuivelpark Hoogeveen is gericht op het ontwikkelen van een zuivelpark in Hoogeveen waar verschillende bedrijfsonderdelen van DOC kaas samengevoegd worden op één geheel nieuwe productie locatie. Door combineren van activiteiten op één locatie en het toepassen van nieuwe productieprocessen wordt het productieproces duurzamer. Daarnaast worden nieuwe activiteiten ontwikkeld en zullen op het zuivelpark meerdere bedrijven aangetrokken worden. Deelnemende Partijen en projecttrekker Projecttrekker is de coöperatie DOC kaas Daarnaast is de investering in DV Nutrition een investering met VOLAC international. Betrokken partijen zijn: Gemeente, Subsidieverstrekkers, Volac 1 Clusteren 2 Verbinden (verticale ketenintegratie) 3 Regionale ontwikkeling Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Zuivelpark Toekomst Nieuwe Keten Energie & Water Verwerking weipoeder DV Nutrition Warmtekrachtcentrale DOCKaas1 Verwerking weipoeder Melkveehouders DOCKaas Rijpingspakhuis Waterrecycling Snijderij Verpakking DOCKaas2 Rijpingspakhuis Snijderij Kwalitatieve effecten Met het zuivelpark worden de volgende voordelen behaald: Het verhogen van de productie Verminderde kosten per product door schaalvergroting en clustering bedrijfsonderdelen. Verbetering van kwaliteit door vernieuwing en stroomlijnen van de keten. Duurzaam productieproces met verminderde belasting op het milieu (waterhuishouding, energie etc.). Transportbesparing. Parkmanagement, aantrekken van gerelateerde bedrijven. Verbreding in de keten naar activiteiten die grotendeels door derden worden uitgevoerd zoals rijpen en snijden van kaas. Kwantitatieve effecten: Het zuivelpark is ontwikkeld in Hoogeveen op een terrein van 18 hectare. Met meer dan 1000 aangesloten leden heeft de coöperatie een bereik van heel Nederland en een deel van Duitsland. Agenda/ Fasering Het project is afgerond. Wel zal het bedrijventerrein ( zuivelpark) zich naar verwachting verder ontwikkelen en zal de volledige verhuizing naar de nieuwe locatie komende jaren worden afgerond. Idee Plan Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen Continueren verplaatsen activiteiten naar nieuwe locatie Uitbreiden nieuwe activiteiten (folieverpakking) Verkennende fase biogasinstallatie Contactgegevens Jannes Oosterveld DOC Kaas Alteveerstraat AB Hoogeveen Buck Consultants International 7

8 Opmerkingen Adviseur Algemeen In 2006 is een pakhuis in gebruik genomen voor natuurgerijpte kaas. Met de projecten heeft DOC kaas haar capaciteit voor productie en rijping fors uitgebreid. In 2007 is ook een foliepakhuis in gebruik genomen. Hierdoor heeft DOC kaas een vestiging elders kunnen sluiten. De transporten over de weg vinden nu intern plaats wat een aanzienlijke transportbesparing oplevert. Ongeveer 60 tot 70% van de productie vindt nu plaats in de nieuwe fabriek op het zuivelpark en 30% op een oude locatie. Terugkijkend op de ontwikkeling is het bedrijf veel sterker geworden. De omzet is gegroeid en men heeft zowel door schaalvergroting (volume), nieuwe activiteiten en efficiency maatregelen het bedrijf versterkt. Een volgende stap is een nieuwe kaaslijn. Zowel voor leden van de coöperatie als afnemers zijn enthousiast over het project. Het nieuwe zuivelpark straalt toekomstbestendigheid van het bedrijf en daarmee vertrouwen uit naar leden en afnemers. men heeft aan DOC kaas een betrouwbare toekomstgerichte partner. Met het park heeft schaalvergroting gerealiseerd, ketenintegratie en besparingen. DOC kaas klimt op in toegevoegde waarde met kaas en wei producten voor bijvoorbeeld sportdranken. Daarnaast is er in tegenstelling tot de oude locaties veel uitbreidingsruimte op de locatie en zijn er goede verbindingen naar bijvoorbeeld Duitsland. De nieuwe locatie is veel meer gemechaniseerd dan de oude locatie waardoor er veel minder handwerk plaats vindt. Dit is wennen voor werknemers maar met goede begeleiding en sturing staat men er positief tegenover. Het project levert nu veel energiebesparing en waterbesparing op in het proces waardoor het bedrijf ook een stuk duurzamer is geworden. Ook dit draagt bij aan de toekomstbestendigheid van het bedrijf. Afnemers zien deze toekomstbestendigheid ook. Enkele klanten hebben zich gevestigd op steenworp afstand van DOC kaas. Het is niet te zeggen dat dit komt door de nieuwe locatie maar dit kan zeker een bijdrage geleverd hebben. De goede locatie en de verbinding (A37) naar Duitsland zal daar ook een rol in spelen In november vindt er een verhuizing plaats van een aantal corporatieactiviteiten naar de nieuwe vestiging. In de omgeving is men in een verkennende fase voor een biogasinstallatie/wkk. Rol Platform agrologistiek Met subsidieverstrekkers en vergunningverlening heeft men slechte ervaring. Dit is een zeer bureaucratisch en juridisch proces. Zo moet na 7 jaar de bestemmingsplannen nog steeds definitief aangepast worden. Ook zijn eerder toegezegde subsidies voor agrologistieke projecten niet (volledig) nagekomen (bijvoorbeeld Co2 besparing en investeringssubsidies) of conflicteerden deze. Hier zou het platform wel een rol in kunnen spelen. Kansen voor opschaling of kopiëren van project De opschaling van dit project ligt hem in het aantrekken van bedrijven op het zuivelpark en het ontwikkelen van nieuwe activiteiten (bijvoorbeeld verpakking). Het kopiëren van het concept vergt een aanzienlijke investering en is een strategische beslissing die enkel te kopiëren is wanneer het bij vergelijkbare bedrijven noodzakelijk is en past binnen de bedrijfsstrategie. Ondernemen Dit project is geleid vanuit de coöperatie DOC kaas. Er is dan ook geen sprake van individueel ondernemerschap. Knelpunten De uitvoering van het project heeft geen onverwachte knelpunten opgeleverd. De bestemmingsplanprocedure duurt wel zeer lang en met subsidieregelingen heeft men slechte ervaringen (langdurig proces, papierwerk). Buck Consultants International 8

9 1.3 FloraHolland Eelde Omschrijving, Wat is de essentie van het project? Kwekers en telers van sierteeltproducten zetten hun producten af via meerdere marktkanalen om risico te spreiden en om specifieke markten te bedienen. Zo leveren veel telers in de noordelijke provincies aan veilingen in het westen van Nederland. Dit zorgt voor een onbalans in geconditioneerde ladingstromen tussen NoordNederland en WestNederland. In het project Flora Holland Eelde is onderzocht op welke manier de sierteeltlogistiek van, naar, en binnen NoordNederland efficiënter plaats kan vinden. Het project is een initiatief vanuit Flora Holland Eelde (een coöperatieve bloemenveiling) om transport van en naar de regio te verbeteren. Binnen het project is een pilot gestart om sierteelt te bundelen richting west Nederland. Deelnemende Partijen en projecttrekker Flora Holland Eelde Agrologistiek Productions (Dhr. Broens) Telers en logistiek dienstverleners in Noord Nederland A&F, TNO, Deloitte, Has Kennistransfer 1 Clusteren/ synergie tussen verschillende bedrijven op een bedrijventerrein 2 Verbinden (verticale ketenintegratie) 3 Regionale ontwikkeling Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Nieuwe Keten Veiling Eelde Veiling westen Handelaar Eport Veiling westen Handelaar Eport Kwekers Kwekers Kwalitatieve effecten Kwantitatieve effecten: Bij opschaling van samenwerking van 50 hectare in Groningen/Drenthe is er een potentiële besparing van 1,3 miljoen km, 868 ton C bewegingen en 1,3 miljoen besparing op transportkosten Agenda/ Fasering Het project is afgerond. Idee Plan Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen De pilot is afgerond. Voor opschaling is op dit moment te weinig draagvlak doordat prioriteiten van kwekers nu niet bij samenwerkingsprojecten liggen en omdat er binnen de sector al integratie plaats vindt van teeltstromen. Contactgegevens Cees Hoekstra, Flora Holland Eelde Burg. J.G. Legroweg TD Eelde Buck Consultants International 9

10 Opmerkingen Adviseur Algemeen In 2006 was net een pilot gestart. Deze heeft een korte periode geduurd en van opschaling is nu geen sprake door verschillende oorzaken. Allereerst is 2008 is een lastig jaar voor kwekers. Men werkt minder collectief samen. Een bijdrage aan collectieve projecten is niet meer zo vanzelfsprekend. Prioriteiten liggen nu bij eigen bedrijf en niet bij nieuwe projecten. Verder vindt op dit moment in de sector integratie plaats (o.a. fusie Aalsmeer en FloraHolland) Dit zorgt voor meer samenhang in de logistiek, fuststromen en retourstromen. Vanuit de markt vindt er ook steeds meer verbeteringen plaats. Voorbeeld RFID. Op dit moment zijn er geen nieuwe agrologistieke projecten binnen FloraHolland Eelde of een bepaalde rol voor het platform. Buck Consultants International 10

11 1.4 Eiwitcorridor A1 Omschrijving, Wat is de essentie van het project? EiwitcorridorA1 is een continu overkoepelend platform waarin verschillende projecten worden ontwikkeld en uitgevoerd rondom verschillende eiwitketens in Gelderland en Overijssel. Binnen het platform worden ideeën gevormd en ontwikkeld tot projecten waarbij het netwerk en de partners ondersteuning bieden in onder andere projectbegeleiding, financiering, kennisontwikkeling en juridische/vergunningtechnische ondersteuning. Belangrijke deelprojecten zijn: Ruraal park Twente: clustering verschillende schakels uit de keten op 1 locatie. Gezinsbedrijf +: clustering van 46 verschillende varkensbedrijven. Mengvoederproject: transportbesparing door samenwerking mengvoederbedrijven. Valorisatie slachtbijproducten: vergisting van slachtbijproducten voor de winning van energie. Keratine: onderzoek naar gebruik van Keratine als bioplastic. Vleeskalveren project: benutten van mogelijkheden binnen het hoogwaardige vleeskalveren cluster in de Veluweregio. Dutch Poultry Centre: ontwikkeling van concepten voor het pluimvee cluster rondom Barneveld op gebied van marketing, verpakking en logistiek. Vito Mega project: project rondom een nieuwe specialistisch varkenshouderij concept dat gericht is op productie en het vermarkten van hoogwaardig varkensvlees met speciale vetzuurketens Deelnemende Partijen en projecttrekker Ontwikkelingsmaatschappij Oost Nederland (Oost NV). Kennisinstellingen als Wageningen Universiteit en Researchcentrum, Universiteit Twente, TNO. Bedrijven uit de ketens (veehouders, mengvoederproducenten, slachterijen, vleesverwerkers etc.) Brancheorganisaties (bijvoorbeeld LTO). Overheden (Provincie Overijssel, Provincie Gelderland, Gemeenten). Intermediairs zoals consultants en ingenieursbureaus bijvoorbeeld Arcadis, BCI. 1 Paraplu van projecten 2 Horizontal en verticale samenwerking 3 Clusteren/ synergie tussen verschillende bedrijven op een bedrijventerrein 4 Regionale ontwikkeling 5 Technische innovatie Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Energieproducent Nieuwe Keten Bio Energie Centrale Energie Mest Verwerker Mest slachtafval Verwerker slachtafval Mest Energie slachtafval Veehouder Vee Slachterij Vlees Groothandel Vlees Supermarkt Veehouder Vee Slachterij Vlees Groothandel Vlees Supermarkt Kwalitatieve effecten Kwantitatieve effecten: Agenda/ Fasering Doorlopende deelprojecten, projectbegeleiding zal wellicht worden geoutsourced Idee Plan Organisatie X Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen Diverse projecten waaronder: Productontwikkeling en innovaties met Dutch Poultry Centre Contactgegevens Jans Hoekman Ontwikkelings Maatschappij Oost Nederland BV Keulenstraat 11a, 7418 ET Deventer Buck Consultants International 11

12 Opmerkingen Adviseur Algemeen A1 eiwitcorridor heeft haar aandacht geconcentreerd op huidige projecten. Ook personele bezetting en mogelijkheden hebben geleid tot minder nieuwe initiatieven. Juist nieuwe initiatieven vergen etra menskracht. Vanuit aandeelhouders van ontwikkelingsmaatschappij Oost Nederland is het takenpakket veranderd waardoor er minder ruimte is voor dit type project. Project zal waarschijnlijk worden geoutsourced. Deelprojecten leiden tot innovaties Voortgang bestaande Projecten: A Ruraal park loopt in samenwerking met Groene Hoed/Mijnboer. B Valorisatie slachtbijproducten: Deze pilot loopt goed maar omgeving klaagt onder andere over geuroverlast. C Het Keratine project: Dit onderzoek loopt. D Mengvoedertranspor:t Samenwerking mengvoederbedrijven is niet van start gegaan. E Vleeskalvercluster: De samenwerking loopt moeizaam door een aantal factoren: prioriteit, risicomijdende partijen. Minder gericht op innovatie, gebrek aan interesse voor samenwerking van andere partijen. F Vito mega project: Loopt en wordt verkocht aan keurslagers, moeilijk om gezondheid te claimen van deze producten.je ziet dat grote merken daar ook moeite mee hebben. Nieuwe projecten: Pluimvee organisatie. Dutch Poultry Center heft zich heel goed ontwikkeld. Het is nu een landelijke organisatie met veel deelnemers en enthousiasme. Binnen het programma vindt veel innovatie plaat zoals de ontwikkeling van een biologische kipnugget en overige baanbrekende vertrouwelijke innovaties. Er is een succesvol beurs bezoek georganiseerd naar Moskou. Er vindt kennisuitwisseling plaats van het Dutch met andere sectoren, eport georiënteerd. Men heeft een marktcafé elke maand. Er zijn ook enkele geheel nieuwe initiatieven gestrand, zo is er een plan geïnitieerd rondom de vraag: Hoe kan je veeteelt inpassen in landelijk gebied? Ook met oog op negatieve effecten als stank, stikstof en emissie eisen. Men had een interessant plan en het idee om een programma te starten Boer zoekt Stal en was ver met samenwerking met o.a. provincie. Uiteindelijk is dit stuk gelopen. Deels ook omdat het onderwerp gevoelig was. Project Gezinsbedrijven Plus van Johan Pegge geeft aan dat bestemmingsplannen samenhangen met agrologistiek. De status van de LOG s zijn in praktijk niet of nauwelijks anders dan die van een niet LOG. Belangrijk voor succes is Projectmatige ondersteuning. Goede partijen (bijvoorbeeld in Dutch Poultry Centre zijn veel toeleveranciers en verwerkers actief die echt ook gericht zijn op innovatie). Financiering en voldoende marges (partijen die het moeilijk hebben staan soms minder open voor nieuwe ideeën). Dierenwelzijn in projecten. Van het platform agrologistiek is beperkt gebruik gemaakt. Suggesties: 1 Suggestie vanuit ervaring om een andere modaliteit te stimuleren namelijk breedband. 2 Ze hebben zelf ervaring met het project Fiber to the farm, nodigt Platform Agrologistiek van harte uit en zou ook wel iets zien in landelijke opschaling. 3 Concrete ondersteuning voor agro industriegebieden rondom Poultry Centre Barneveld. Er is weerstand tegen vee op agroindustrieterreinen. Dit zou bestemmingsplantechnisch en juridisch ondersteund kunnen worden. Buck Consultants International 12

13 1.5 Agriport A7 Omschrijving, Wat is de essentie van het project? Het project AgriportA7 is ontstaan vanuit de strategie van Hiemstra BV, een teelt, opslag en overslagbedrijf van vollegrondsgroente om meerdere vestigingen van het Hiemstra BV te verplaatsen naar één nieuwe locatie, centraal gelegen aan de A7. Na de vestiging van Hiemstra BV is men gestart met de ontwikkeling van een nieuw glastuinbouwgebied dat zou voldoen aan de vraag naar grootschalige glastuinbouw in NoordHolland. De ontwikkeling van het gebied is gericht op meerdere stappen in de agroketen, waaronder grootschalige glastuinbouw, verwerking en tevens distributie van agroproducten. Vooral glastuinbouwbedrijven van groente profiteren optimaal van de unieke schaalgrootte en kunnen hierdoor beter concurreren. AgriportA7 is een samenwerking aangegaan met Veiling Zon om zo producten van AgriportA7 en het nabij gelegen glastuinbouwgebied het Grootslag gebundeld te vervoeren naar Veiling Zon (Venlo). 1 regionale ontwikkeling 2 innovatie 3 schaalvergroting 4 horizontale en verticale ketenintegratie 5 duurzame teelt De locatie heeft een aantal voordelen voor glastuinbouw: Gunstige locatie voor tuinbouw door het etreme zeeklimaat als gevolg van invloed van Waddenzee, Noordzee en IJsselmeer. Juist een vlak klimaat is gunstig voor de glastuinbouw i.p.v. hete zomers koude winters. Hoge lichtopbrengst (+8%) Aanbod van grootschalige percelen (>50 ha) Goed arbeidsaanbod Welwillende (regionale) overheid Deelnemende Partijen en projecttrekker Projecttrekker was oorspronkelijk Hiemstra BV (telen en vermarkten van vollegrondsgroente, logistiek dienstverlener) Projectleiding ligt nu bij AgriportA7 Betrokken partijen zijn Provincie NoordHolland, Gemeenten, Glaskwekers Grontmij Veiling Zon Glastuinbouwgebied Het Grootslag Toeleveranciers Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Nieuwe Keten Agriport A7 Groentesnijderij Groentesnijderij Hiemstra BV Verpakking, Opslag En Transport Voedingstuinbouw Groothandel Supermarkten Voedingstuinbouw Supermarkten Kwalitatieve effecten Uitstraling naar sector Kwantitatieve effecten: Het bedrijf Hiemstra BV realiseert een besparing op transport van 10 tot 15%, ritkilometer en Besparing 222 ton C02 AgriportA7 als geheel heeft een aanzienlijk economisch effect, realiseert werkgelegenheid. Tevens vindt aanzienlijke energiebesparing plaats door schaalvergroting, nieuwe kassen en warmtepompen Transportbesparing vindt plaats door clustering. Wel is de afstand tot afzetmarkten iets groter dan in het Westland. Agenda/ Fasering Doorlopende deelprojecten, projectbegeleiding zal wellicht worden geoutsourced Idee Plan Toekomstige Plannen Fase 2 Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Buck Consultants International 13

14 Contactgegevens Anton Hiemstra, Jack Kranenburg AgriportA7 BV Koggenrandweg 8F 1775 RG Middenmeer T Opmerkingen Adviseur Algemeen De factsheet rondom agriport a7 is gebaseerd op deskresearch en het monitoringsverslag van De projectleider was niet beschikbaar voor aanvullende informatie. In november 2008 is het plangebied van Agriporta7 rondom Middenmeer geopend. In zomer van 2008 zijn de eerste bedrijven volledig in gebruik genomen. AgriportA7 zal naar verwachting 3880 directe en 1000 indirecte banen opleveren. Fase 2 Fase 2 is van start gegaan waarbij in de Wieringermeer enkele honderden hectare nieuwe grond wordt uitgegeven. Buck Consultants International 14

15 1.6 Gezinsbedrijf plus Omschrijving, Wat is de essentie van het project? De Stichting Gezinsbedrijf Plus, een samenwerkingsverband van For Farmers, LTO noord, Vion en Rabobank is een project gestart om vier tot zes gezinsbedrijven in de varkenshouderij te clusteren op één locatie. Hiermee worden zes bedrijven van 2500 vleesvarkenplaatsen geclusterd op één locatie met vleesvarkenplaatsen. Door vestiging van meerdere bedrijven op één terrein worden besparingen gerealiseerd op gebied van transport, energie, investering in werktuigen en arbeid. Het project levert daarmee een bijdrage aan de concurrentiekracht en continuïteit van de varkenshouderij in de regio. Het heeft tevens een positief effect op toeleverende bedrijven (mengvoeder, slachterij) in de regio. 1 Varkenscluster 2 Clusteren/ synergie tussen verschillende bedrijven op een bedrijventerrein 3 Regionale ontwikkeling Naast clustering van gezinsbedrijven is men actief om een vergistinginstallatie te ontwikkelen voor verwerking van de mest ter plekke. Met de vergistinginstallatie worden kosten, energie en transportbesparingen gerealiseerd. Het project wordt ontwikkeld in Hof van Twente, op korte afstand van de veevoederproducent For Farmers en van een slachterij van Vion. Deelnemende Partijen en projecttrekker De Stichting Gezinsbedijf Plus, een samenwerkingsverband van For Farmers, LTO noord, Vion en Rabobank. Varkenshouders in de regio. Provincie Overijssel en gemeente Hof van Twente. Het platform EiwitcorridorA1 en ontwikkelingsmaatschappij Oost Nederland. Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Nieuwe Keten Mengvoeder Mengvoeder Slachterij Supermarkt (DC) Varkenshouderij Slachterij Supermarkt (DC) Varkenshouderij Vereenvoudigde keten: (T)opfok is niet meegenomen. Vereenvoudigde keten: (T)opfok is niet meegenomen. Kwalitatieve effecten Uitstraling naar sector Kwantitatieve effecten: Het project leidt tot een besparking van ritkilometer op jaarbasis of tonkilometer besparing. Dit komt overeen met 60% besparing op tonkilometer en 58% op ritkilometer. Het levert een besparing op van 1334 ritten of 14%. Naast transportbesparing zijn er bedrijfseconomische effecten. Door gezamenlijke inkoop van machines en meerdere bedrijven op een enkele locatie is personeel professioneel en fleibel in te zetten. Agenda/ Fasering De bouw zal naar verwachting komend jaar van start gaan. Idee Plan Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen In eerste instantie wordt dit project gerealiseerd. Contactgegevens Johan Pegge Stichting Gezinsbedrijf Plus Knibbeldijk NG Laren Buck Consultants International 15

16 Opmerking Adviseur Algemeen Qua kenmerken is het nog steeds een zelfde ontwerp( 350 zeugen gesloten systeem).wel is door de architect een kenmerkende constructie ontworpen met de middelen die beschikbaar zijn. Afgelopen juni was een belangrijk moment in de raad. Deze laatste stap van de inrichtingsplannen Men is verdergegaan met het inrichtingsplan. Met de voorwaarden van gemeente. Architect. Welstand, gemeente en initiatiefnemers. In juni in raad Inrichtingsplan met architectonische uitgangspunten( groen, water etc.) Nu is men in de fase van het in beeld brengen van bestemmingsplannen. Vervolgens volgt de MER en een bestemmingsplanwijziging. Terugkijkend had men in eerste instantie verwacht dat het sneller zou gaan. Door ruimte van politiek is het een jaar opgeschoven. Dit had wel consequenties omdat o.a. de deadlines rondom varkensrechten en aankoop grond afliepen. Gelukkig zijn deze verlengd. In de omgeving was er veel weerstand tegen het project. Met directe omgeving is wel een goed contact. Er is onder meer een actiecomité van boeren en burgers in de buurt (straal van 3 km) Het politieke proces was wel spannend en deze weerstand heeft er mede voor gezorgd dat het langer duurde. In de sector is men argwanend en heeft men geen correct beeld van alle aspecten. Het imago zou iets anders moeten. Zo denkt men dat het een gezamenlijke eploitatie is terwijl het gewoon 5 heel onafhankelijke bedrijven/ondernemingen worden. Op gebied van mineralenbalans zal wel samengewerkt worden. Reactie omgeving De aanpak van het project is uniek. Zo werkt de overheid mee aan het zoeken van een geschikte locatie in plaats van enkel het wel/niet goedkeuren van plannen. Hierdoor is veel beter en opener een geschikte locatie te vinden. In praktijk kopen veel partijen nu grond, dienen een aanvraag in (niet openlijk) en vervolgens starten ze een bedrijf. Door samenwerking is veel beter een geschikte locatie te vinden en dit project zou als voorbeeld kunnen dienen. Op dit moment heeft LNV niet een zeer heldere positie ingenomen rondom milieu/ruimte en grootschalige intensieve veehouderij. Plaatsen voor intensieve veehouderij worden nu gezocht o.a. met DLG. Om weerstand te voorkomen zouden geschikte plekken gezocht kunnen worden in plaats van het enkel goed/afkeuren van locaties die door ondernemers zelf worden aangekocht. 3 hectare per locatie is genoeg. De ondernemers van de bedrijven komen uit het Hof van Twente. In overeenkomst met de provincie is afgesproken dat ondernemers waar mogelijk uit bepaalde gebieden komen. Het project zal nog twee kavels over houden voor mogelijk toekomstige invulling. Het platform heeft onder andere financiële, juridische en netwerk ondersteuning geboden. O.a. juridische en technische mogelijkheden rondom het verpompen van mest met een pijpleiding. Erg tevreden over de rol van Platform Agrologistiek als o.a. ingang in Den Haag. Persoonlijke motivatie: Creëren van plekken waar intensieve veehouderij mee vooruit kan. Investeren en op korte termijn ermee aan de slag. Met Radbout Vorage is het een goed koppel. Trots om dit te bereiken en enthousiasme is steeds volop aanwezig. Met bestuurders en ambtenaren in de regio zijn goede contacten. Men is ( helder en eerlijk) prettig om mee samen te werken en komt tot oplossingen. Verder valt op dat eterne omstandigheden veranderen negatief en positief. Vijf jaar geleden was fijnstof geen onderwerp nu wel. Financiering van biovergisting is veranderd. Maar het biedt bij nieuwe ontwikkelingen ook kansen zoals rondom het gebruik van vloeibare fractie. De regelgeving veranderd en je moet daarom fleibel blijven. Achteraf zou met de wetenschap van nu aan aantal zakken sneller kunnen maar in de aanpak zijn er geen zaken die heel anders kunnen. Het is een apart fenomeen om politiek te bewandelen (bijv. lobby). Op veel zaken is wel invloed uit te oefenen. Wel is men natuurlijk verplicht om regelgeving op te volgen zoals verplichte onderzoeken uit te voeren etc. dat kan men niet veranderen. Als het bestemmingsplan rond is zal er veel aandacht zijn ( succes kent vele vaders) het platform is wel een partij die echt heeft geholpen. De sector moet er kennis van nemen. Het project zal via agrarische media vanzelf al aandacht krijgen. Buck Consultants International 16

17 1.7 Greenport Venlo/ Klavertje vier Omschrijving, Wat is de essentie van het project? Greenport Venlo / Klavertje Vier is een project gericht op een duurzame lange termijn ontwikkeling van het agro en foodcomple in de regio Venlo door samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en de overheid. Het project is gericht op het regionaal coördineren en integreren van verschillende gebiedsontwikkelingsprojecten in de regio Venlo. Het beslaat: Projectvestiging Californië (glastuinbouwgebied). Projectvestiging Siberië (glastuinbouwgebied). Businesspark Venlo. Tradeport Venlo Noord. 1 Clusteren/ synergie tussen verschillende bedrijven op een bedrijventerrein 2 Verbinden (verticale ketenintegratie) 3 Regionale ontwikkeling Bij de ontwikkeling van de gebieden staan verschillende onderwerpen centraal en wordt door middel van deelprojecten gezocht naar regionale oplossingen op gebied van: Water Energie CO 2 Afval Landschapsinrichting Verkeer en vervoer Daar bij gebruik makend van mogelijkheden als: Meerjarenprogramma Publiek programmabureau Vereveningfonds Grondhandelsbank Coördinatoren op gebied van de thema s Deelnemende Partijen en projecttrekker Provincie Limburg en Greenport Venlo (projecttrekker) Gemeenten: Venlo, Horst aan de Maas, Maasbree en Sevenum Bedrijfsleven (Veiling Zon, FloraHolland, groothandel etc.) glastuinbouwondernemers Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Niet van toepassing Nieuwe Keten Productie locatie Handelslocatie1 Handelslocatie 2 Afzet via knooppunt Kwalitatieve effecten Het project heeft zeker ook door communicatie een bijdrage geleverd aan de dynamiek van het agrocomple Venlo. Wel is niet precies aan te geven in hoeverre het project Greenport Venlo / Klavertje Vier een rol gespeeld heeft. Project zorgt voor een gestructureerde regionale aanpak veel aandacht te schenken aan thema s als energie, water, CO 2 landschappelijke inpassing, verkeer en vervoer. Cradle to Cradle concept wordt toegepast bijvoorbeeld door recycling/zuivering afvalwater, lokale energieopwekking etc. Kwantitatieve effecten: Greenport Venlo heeft een belangrijk economisch effect op de regio. In totaal gaat het in klavertje vier om het realiseren van 1000 hectare werklandschap voor teelt en bedrijventerreinen. Agenda/ Fasering Goedkeuring masterplan en businessplan in deelraden Oprichting uitvoeringsorganisatie Californie Siberië Veiling Zon/ FH Tradeport Noord Logistieke dienstverlener Binnenvaart Terminal Niederrhein Idee Plan Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen Het gehele project kent een lange termijn en heeft een termijn tot Buck Consultants International 17

18 Ze is ontwikkeld om mogelijkheden te bieden voor Groei Schaalvergroting en concentratie Gefaseerde ontwikkeling met ruimte voor invulling van concept afhankelijk van marktontwikkelingen Contactgegevens Tom Mineur Provincie Limburg Postbus MA Maastricht Opmerkingen Adviseur Algemeen Ontwikkelingen die plaats hebben gevonden zijn o.a.: Cradle to Cradle workshops met grondleggers van deze thematiek. Verdere Inpassing Kwaliteit & duurzaamheid. Vanuit de gebiedsvisie heeft men nu een ruimtelijk ontwerp ontwikkeld op lager schaalniveau, Dit wordt op alle aspecten uitgewerkt naar een masterplan en bijpassend businessplan. De typologie van Klavertje vier staat daarbij overeind. Een onderdeel van het programma is financiering van groen door een ruimtelijk vereveningsfonds. Het ruimtelijk masterplan en businessplan staan nu ter goedkeuring van 4 gemeenteraden en provinciale state. Daarnaast is men actief met het oprichten van een NV die het project zal uitvoeren. Deze NV is onder andere verantwoordelijk voor uitgifte van grond. Ze zal naast gemeenten en provincie ook het rijk als financier en aandeelhouder krijgen. De NV is een uitvoeringsorganisatie en onder andere verantwoordelijk voor: Gronduitgifte Parkmanagement Vastgoed Advies Uitvoering van deelthema s en samenwerking met derden Het ontwerp kent in praktijk de volgende speerpunten Inhoudelijk plan Financieel (uitvoering)organisatie Draagkracht Klavertje vier, met Californië en Siberië nu benoemd als hart van greenport Venlo is centraal gesitueerd ten opzichte van de gehele greenport Venlo. In feite wordt deze typologie verder uitgebreid. In Limburg is greenport Venlo de enige locatie waar een dergelijke schaalgrootte kan worden gefaciliteerd. Echte knelpunten of problemen zijn nu niet aan de orde. Grote partijen als ZON (via directeur)zijn vertegenwoordigd in de stuurgroep waardoor eventuele eigen belangen goed kunnen worden ingepast in het project. Besluitvorming is een kwestie van over een langere termijn samenwerken. Op korte termijn is dit niet te realiseren maar over een periode van bijvoorbeeld twee jaar wel. als je echt iets met meerdere partijen wil is het een kwestie van lange adem, het eigene loslaten en gezamenlijk oppakken maar niet te lang Nu de uitwerking concreter wordt en duidelijker spelen lokale belangen wel meer. Het traject ondervangt dit. Als je echt iets wil moet je soms ook lokale belangen laten gaan. Ambities hebben daarmee ook consequenties op lokaal niveau. Qua planologie zijn er enkele innovatieve uitwerkingen van het ruimtelijk ontwerp. Zo is een eenrichtingsverkeerssysteem ontworpen dat daardoor laden/lossen aan alle kanten toelaat en zorgt voor meer verkeersveiligheid en efficiënte doorstroming. De rijksarchitect was zeer enthousiast over de typologie en gaf aan dat dit eigenlijk overal toegepast zou moeten worden. Het projectplan is ingericht op toekomstige inpassing van OV. Buck Consultants International 18

19 Veel aandacht voor synergie tussen bepaalde functies op het gebied ( bijvoorbeeld energie en glastuinbouw met andere bestemmingen). Greenportlane en binnen het ruimtelijk ontwerp is een railterminal en een binnenvaart terminal opgenomen. Landelijk versus regio Er zijn voorbeelden van landelijke ontwikkelingen die invloed hebben op de ontsluiting van dit Plan. Je kunt het regionaal nog zo op orde hebben maar landelijke moeten belangrijke corridors ook ontsloten worden. Nu kan er al geanticipeerd worden op toekomstige ontwikkelingen. Voorbeeld zijn Brabantroute. Ontsluiting landelijk wegennet tot aan Eindhoven. Hoe is Cradle to Cradle ingepast zoals aangegeven in het ruimtelijk ontwerp? Het Cradle to Cradle concept kent meerdere niveaus. Volgens de grondleggers zijn er meer dan punten. Binnen GVK4 is het ingepast in voorbeelden als: Riolering ( minimale uitwisseling met overige regio s. Zorg voor goede oplossingen binnen gebied). Recycling van bijvoorbeeld water. Er is geen sprake van zeer strakke eisen maar er wordt gestreefd naar best mogelijke. Welke ontwikkelingen vallen buiten invloedssfeer? Marktontwikkelingen en investeringen zijn niet te beïnvloeden en zeker niet op een termijn tot Daarbij zorgt GV voor fleibele inpassing van gebieden. Gebieden staan vast maar de keuze voor glastuinbouw of een andere functie is niet per definitie vastgesteld. Wet en regelgeving sluiten niet altijd aan op nieuwe ideeën (vb provisorisch voorbeeld winning van aardwarmte). Voorbeeld 2 men werkt nu samen met meerdere gemeenten en het blijkt dat sommige afspraken ( op provinciaal niveau Men vertegenwoordigd meerdere overheden kunnen worden teruggedraaid. Op gemeenteniveau zijn afspraken wel bindend. Het zou wellicht goed zijn om kennisuitwisseling te realiseren tussen bijv. ACT en greenport Venlo. Buck Consultants International 19

20 1.8 Kuijpers Kip Omschrijving, Wat is de essentie van het project? Het Kuijpers Kip Project is een project gericht op het combineren van verschillende bedrijfsonderdelen van Kuijpers Kip en het vestigen van een slachterij en verkoop/bezoekerslocatie om zo ketenonderdelen (broederij, vleeskuikens, slachterij, verkoop) van de vleeskuikenhouderij samen te brengen en in de markt te zetten als nieuw kwaliteitsproduct. Hiermee wordt een korte pluimveeketen gerealiseerd. Deze korte, gesloten keten zorgt ondermeer voor betere kwaliteitscontrole over de keten en voorkomt transport van levende dieren. Ook wordt het ruimtebeslag van de verschillende ketenonderdelen aanzienlijk verminderd. De kipproducten worden dagelijks vers regionaal afgezet. 1 Clusteren/ synergie tussen verschillende bedrijven op een bedrijventerrein 2 Verbinden (verticale ketenintegratie) 3 Combineren landelijke en stedelijke functies Het project heeft een aantal uitgangspunten: Elke dag verse kip. Gesloten korte keten (geen transport van levende dieren en slachting op locatie). Concurrerend op kostprijs met grote slachterij (economisch duurzaam). Deelnemende Partijen en projecttrekker Projecttrekker is Kuijpers Kip. Knowhouse is met Nieuw Gemengd Bedrijf trekker van overkoepelend project. Verschillende instanties hebben onderzoek verricht naar het project (zoals de ketenstudie van WUR/AKK). In de toekomst zullen ook afnemers en toeleveranciers sterk worden betrokken in het project. Oude keten versus nieuwe keten Oude Keten Nieuwe Keten verwerker verwerker Kipdelen Kuijpers kip Kipdelen Ouderdieren Kuikens Vleeskuikens Verwerkte kipdelen Ouderdieren Kuikens Vleeskuikens Kipdelen Verse kip Vermeerderaar Broederij Vleeskuikenstallen Slachterij Distributie Centrum Supermarkt Vermeerdering Broederij Vleeskuikenstallen Slachterij Regionale supermarkt Kwalitatieve effecten Duurzamere productie Combineren van stedelijke en landelijke functies Project roept tevens weerstand op van omgeving Er vindt veel minder diertransport plaats met een positief effect op dierwelzijn. Wel is het aantal dieren op locatie groter. Kwantitatieve effecten: Het project zal naar verwachting leiden tot een besparing van: ritkm of 69% 471 ton CO2of 69% 1427 voertuigbewegingen of 34% besparing Besparing op directe logistieke kosten van 891 duizend euro. Agenda/ Fasering Men is bezig met vergunningaanvraag en bestemmingsplannen. Idee Plan Organisatie Business Plan Pilot Effecten Opschaling Brede Implementatie Toekomstige Plannen In principe richt men zich komend half jaar op goedkeuring van vergunningen en bestemmingsplannen. Contactgegevens Marcel Kuijpers, Kuijpers Kip Jan van den Boomstraat VZ HeeswijkDinther Buck Consultants International 20

21 Opmerkingen Adviseur Algemeen Marcel Kuijpers geeft aan dat er sinds 2006 een behoorlijke verandering heeft plaats gevonden in het verloop van het project, in het proces. In eerste instantie was men vooral bezig met technische aspecten, en communicatie op een niveau waarbij feiten en het technisch aspect centraal stonden. In eerste instantie leek veel technische regelgeving onmogelijk maar er zijn oplossingen gezocht en gevonden waardoor het project binnen regelgeving valt. Eigenlijk vanaf de startnotitie MER is de meer feitelijke en technische discussie sterk veranderd. Bij deze startnotitie was een zeer grote groep personen aanwezig, waar normaal ongeveer vier personen aanwezig waren. Deze groep was zeker in grote mate gemobiliseerd door actiegroep(en) Media en de actiegroepen voeren de discussie veelal op een emotioneel niveau. Met de media heeft Marcel Kuijpers voornamelijk negatieve ervaringen gehad. Vaak werden onwaarheden uitvergroot of knipte men in interviews om een bepaald beeld naar buiten te brengen. Helaas is er geen partij die echt die een tegengeluid geeft op de onwaarheden. Het zou goed zijn als een meer onafhankelijke partij kan zorgen dat de discussie feitelijk blijft. Ook al is het beeld dat veel geschetst wordt niet gebaseerd op feiten, de negatieve effecten van deze beeldvorming wordt wel degelijk ondervonden. Nu het project zeer ver gevorderd is en procedures doorlopen zijn zullen de afspraken ook waar gemaakt moeten worden ( bijvoorbeeld rondom uitgifte grond, quota rechten etc.). Het is een zeer innovatief project en het belang daarvoor is al eerder erkend en er zijn ook vóór de meer emotionele discussie toezeggingen hiervoor gedaan in lijn met de visie op Landbouw Ontwikkeling Gebieden. Op politiek niveau ( regionaal maar ook landelijk) zal men haar rug recht moeten houden en dit vraagt om stevige bestuurders. Bestuurlijk vraagt dit wel onderscheid tussen het project en de meer emotionele discussie en politieke achterban. Vanuit andere ondernemers komt steeds meer het besef dat dit een goed project is dat antwoorden biedt voor het huidig ondernemerschap. Naast de logistieke, energie en dierwelzijneffecten biedt het een toekomstmogelijkheid voor professionalisering van de sector. Een mogelijkheid om als pluimveehouder je beroep economisch, sociaal en duurzaam uit te voeren. De huidige pluimveehouderij/ varkenshouderij kan niet zo doorgaan. Boeren raken sociaal geïsoleerd en worden door de bedrijfsgrootte slaaf van hun bedrijf doordat ze bijna alle werkzaamheden moeten uitvoeren en bijna continu op het bedrijf aanwezig moeten zijn. Het huidige bedrijf biedt verder weinig mogelijkheden voor inzet van bijvoorbeeld personeel. Het project biedt meer ruimte om het bedrijf als ondernemer te managen en men kan ook personeel inzetten ( specialisatie, meer ruimte voor innovatie) Het pluimvee vangen is op huidige bedrijven ook een bijna onwerkbare situatie zowel voor mens als dier. Het project is ook door de Astatus in de belangstelling gekomen. Als men had gekozen voor een alternatieve stille aanpak was de discussie nooit zo fel geweest. Die stille aanpak wordt regelmatig door andere bedrijven toegepast: zoek een locatie met ruimte of juridische mogelijkheden rondom bestemmingsplannen, dien vrij ongemerkt een aanvraag in en klaar. Men heeft dan een grote stal op veelal een minder geschikte locatie. Dit is natuurlijk geen oplossing voor de landbouw en omgeving. De effecten en de kilometerberekening blijven hetzelfde als in het oorspronkelijke plan. Met het Blonk Rapport en een duurzaamheidanalyse is aangetoond dat het project duurzaam is. Ondernemer De motivatie voor het project is heel goed. De binding tussen ondernemers en het vertrouwen is geweldig. Het vertrouwen tussen ondernemers is groter geworden. Samenwerking met bureau Knowhouse is positief. Zonder steun van Knowhouse en Transforum zou het project niet van de grond komen. Trudy van Megen is als woordvoerder/ voorlichter erg belangrijk in dit project. Marcel Kuijpers staat zeer open voor meningen van anderen Hij vindt het heel belangrijk dat het hek open blijft en de discussie ook gevoerd wordt. Hij laat zich ook inspireren door mensen met andere inzichten en mensen die het niet zien zitten. Relativeren is van groot belang. Hij beseft dat het project een grote stap is, ver vooruit en zelf was hij ook in eerste instantie verbaasd over aspecten van het project. Bij het oordelen en discussiëren met anderen is het goed om dat ook goed te blijven beseffen. Hij houdt ook wel workshops met algemene voorbeelden ( niet pluimveehouderij) waarbij anderen moeten kiezen tussen verschillende alternatieven. Opvallend is dat vaak niet voor het duurzaamste alternatief wordt gekozen. Een duurzame samenleving met beperkte fossiele Buck Consultants International 21

22 energie vraagt om nieuwe bedrijfsvormen maar er wordt niet naar gehandeld en men wil vaak de consequenties niet zien. Platform Agrologistiek Met Frans Tielrooij en Lucy Wassink is er goed contact. Suggestie: Marcel Kuijpers wil graag een keer met vergelijkbare projecten en initiatieven bijeenkomen (zoals bijvoorbeeld gezinsbedrijf plus) om gedachten en ervaringen uit te wisselen met thema s als maatschappelijke relevantie en hoe creëer je draagvlak voor dit type projecten. Daarbij of vervolgens zou ook een visie kunnen worden ontwikkeld en kan ook met tegenstanders een discussie worden aangegaan. Een visie vraagt misschien ook heel andere partijen bijvoorbeeld een meer filosofische benadering om net die stap verder te kunnen kijken. Opmerkingen Het project laat landelijk/regionaal een vooruitgang zien op de meetbare effecten ten opzichte van de huidige situatie ( energie, logistiek, sociaal, economisch). Dit geldt ook voor dierenwelzijn (geen vervoer/vangen van dieren)terwijl dit laatste juist vaak als tegenargument wordt gebruikt. Door clustering zal ook op nationaal niveau meer landelijk aantrekkelijk gebied zijn te realiseren. Op de locatie zelf zal het leiden tot negatieve effecten maar deze effecten kunnen deels ondervangen worden. De positieve landelijke effecten door concentratie kunnen beter naar voren gebracht worden. De discussie vanuit omgeving en bijvoorbeeld milieudefensie komt heel helder naar voren en gaat veel meer over schaalvergroting in de landbouw en economie/ maatschappij en intensieve veehouderij. Deze discussie moet goed erkend worden maar wordt vaak niet objectief gevoerd. Binnen intensieve veehouderij komen tegenargumenten voor schaalvergroting zichtbaarder naar voren dan in andere segmenten maar ook daar is deze vraag heel relevant( zoals bij grootschalige glastuinbouw) De maatschappelijke visie op intensieve veehouderij en schaalvergroting is een veel bredere vraag en de vraag is of deze discussie niet veel meer buiten dit innovatieve voorbeeld project moet plaats vinden. De visie van het platform en reconstructie bieden enerzijds ruimte voor clustering, schaalvergroting maar de consequenties worden nu pas zichtbaar en moeten nu op lokaal niveau worden verdedigd. De vraag is of lokale bestuurders een objectieve beslissing kunnen nemen daarbij de landelijke belangen meewegend. Veel tegenargumenten voor schaalvergroting zijn moeilijk rationeel te maken en objectief te beoordelen maar daar zou wel (buiten dit project) naar gekeken kunnen worden met andere voorbeelden en mogelijke oplossingen uit andere projecten en sectoren die een vorm van schaalvergroting kennen. Dit project en vergelijkbare projecten kunnen een rol hierin spelen maar zouden niet het speerpunt van de discussie moeten zijn of uitvergroot moeten worden. Buck Consultants International 22

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

De toekomst van het fruitcluster in Rivierenland

De toekomst van het fruitcluster in Rivierenland De toekomst van het fruitcluster in Rivierenland Geef fruit de ruimte & innovatie Frank Engelbart 30 september 2015 Werkbezoek Provinciale Staten Provincie Gelderland Over Fruitpact Agenda 2020 Sinds 2007

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

Development Company Greenport Venlo. Stand van zaken. Leopold Hermans - Manager Business Development. www.dcgv.nl

Development Company Greenport Venlo. Stand van zaken. Leopold Hermans - Manager Business Development. www.dcgv.nl Development Company Greenport Venlo Stand van zaken Leopold Hermans - Manager Business Development www.dcgv.nl 1 Venlo in Europa 2 3 4 Opbouw presentatie Wat is DCGV? Het Klavertje 4 gebied Hoofddoelstellingen

Nadere informatie

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten

Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie Overijssel maart 2010 RAPPORTAGE QUICK SCAN Aangrijpingspunten voor beleid inzake streekproducten in de provincie

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015 Verbinden, inspireren en activeren Radboud Vorage, juli 2010 ACHTERGROND Netwerkprogramma loopt af Rol GAN continueren, vanuit het bedrijfsleven Aansluiten bij behoefte deelnemers/participanten

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

de beste producten mede mogelijk gemaakt door agrifirm

de beste producten mede mogelijk gemaakt door agrifirm de beste producten mede mogelijk gemaakt door agrifirm Onze veehouders zorgen voor prachtige en heerlijke producten. Van melk en kipfilet tot eieren en subliem varkensvlees van eigen bodem. Vele mensen

Nadere informatie

De kracht van het Westland

De kracht van het Westland De kracht van het Westland De kracht van het Westland Burgemeester J. van der Tak De economie (profit): onze economische kracht De mensen (people): onze sociale verbondenheid De ligging (planet): prettige

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Resultaten landbouwenquête. September 2013

Resultaten landbouwenquête. September 2013 Resultaten landbouwenquête September 2013 1 Landbouwenquête 2013 Inleiding In juni 2013 hebben de noordelijke Natuur en Milieufederaties en LTO Noord in samenwerking met het Dagblad van het Noorden en

Nadere informatie

Toelichting. Wijzigingsplan Glastuinbouw Nieuwe Dijk 2, 4, 6, 8. Artikel 3.6 Wro

Toelichting. Wijzigingsplan Glastuinbouw Nieuwe Dijk 2, 4, 6, 8. Artikel 3.6 Wro Toelichting Wijzigingsplan Artikel 3.6 Wro INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 1.1. Gegevens initiatiefnemer... 3 1.2. Glastuinbouw Het Grootslag... 3 2. Bestemmingsplan Glastuinbouwgebied Het Grootslag 2003,

Nadere informatie

Greenport Venlo: voorop in duurzaam ondernemen

Greenport Venlo: voorop in duurzaam ondernemen Venlo weet van aanpakken. Een stad vol traditie met volop ruimte voor ontspanning, cultuur, natuur, recreatie en aangenaam wonen. Daarbij is het oog constant gericht op de toekomst. Voor bedrijventerrein

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Voorsprong met mineralen

Voorsprong met mineralen Voorsprong met mineralen Samen staan de sectoren sterker Deze bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door LTO Gelderland, Overijssel en de Rabobank. Circulaire Economie Nieuwe toverwoord of kansrijke uitdaging

Nadere informatie

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011 De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G Datum 05 april 2011 EMT debat 5 apr. 2011 Stef Huisman & Sjaak Bakker Economisch belang glastuinbouw Glastuinbouw Ned - Groente & Bloemen Areaal 10.000

Nadere informatie

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City.

Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Notitie afstemming Voortzetting Masterplan Havens Midden-Brabant en Logistics City. Naar aanleiding van de Stuurgroep bijeenkomst van het Masterplan Havens Midden- Brabant heb ik gekeken naar de mogelijke

Nadere informatie

Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard

Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard Gemeente Maasdriel commissie Ruimte 9 januari 2013 Teun Biemond Jan Woertman 1 Inhoud 1. Voorstellen 2.Herstructurering en Duurzaamheid 3.Duurzame

Nadere informatie

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven 23 juni 2015 Managementsamenvatting Status: Managementsamenvatting Datum: 23 juni 2015 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam

Nadere informatie

ACT, Amsterdam Connecting Trade, wordt het meest innovatieve en duurzame logistieke knooppunt van Europa.

ACT, Amsterdam Connecting Trade, wordt het meest innovatieve en duurzame logistieke knooppunt van Europa. Q&A en Factsheet Versie juli 2010 Inhoudsopgave 1. ACT: DE FEITEN... 2 1.1. WAT IS ACT?... 2 1.2. WIE NEMEN ER DEEL AAN ACT?... 2 1.3. WELKE KOSTEN ZIJN ER GEMOEID MET DE REALISATIE VAN ACT?... 2 1.4.

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

De kracht van samenwerking: Treeport

De kracht van samenwerking: Treeport 1 De kracht van samenwerking: Treeport De boomteeltsector in en rond Zundert voert nationaal de boventoon. Van de zeshonderd boomkwekers in West-Brabant zit de helft in de grensgemeente. Zowel in kwantiteit

Nadere informatie

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen

Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot. Gemeente Neerijnen Ontwikkeling Rivierenland tot logistieke hotspot Gemeente Neerijnen Opbouw presentatie Aanleiding Logistiek, waar gaat het om? Waarom Rivierenland? Hoe pakken we het aan? Organisatie hotspot Aanleiding

Nadere informatie

AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL

AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL SAMEN WERKEN AAN EEN DUURZAME VOEDSELKETEN IN 2020 AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL Voorop lopen met duurzaam voedsel Nederland is wereldspeler op het gebied van voedselproductie, innovatie en agrifood-export.

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Water in Klavertje 4

Water in Klavertje 4 Niels van Geenhuizen Coördinator milieu & duurzaamheid DCGV Projectleider Water en Energie Water in Klavertje 4 Maximaal zelfvoorzienend 24 september 2013 Agenda Wie zijn Greenport Venlo/ Klavertje 4 Ambities

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Ketenmangement Bloemen 2003-2009

Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Overheid, Bedrijfsleven en Maatschappelijke organisaties werken samen om de markt te stimuleren en geeft hiermee uitvoering aan het convenant marktontwikkeling Biologische

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

MEMO GAD BNG 28.50.30.701 ISO 14001. Gewestelijke Afvalstoffen Dienst. Portefeuillehouders Milieu. Werkgroep biomassa en 'rijden op groen gas'

MEMO GAD BNG 28.50.30.701 ISO 14001. Gewestelijke Afvalstoffen Dienst. Portefeuillehouders Milieu. Werkgroep biomassa en 'rijden op groen gas' Gewestelijke Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek Postadres: Postbus 514 1200 AM Hilversum Bezoekadres: Hooftlaan 32 1401 EE Bussum Telefoon: (035) 699 18 88 Fax: (035) 694 17 45 Internet: www.gad.nl

Nadere informatie

Sneller naar betere bedrijfsruimte Oost NV bedrijfsomgeving

Sneller naar betere bedrijfsruimte Oost NV bedrijfsomgeving bedrij omg Sneller naar betere bedrijfsruimte Oost NV bedrijfsomgeving startnotities herstructurering onderzoek parkmanagement aanjagen breedband procesversneller ost bo Sneller naar betere bedrijfsruimte

Nadere informatie

NOVEMBER 18, 2015 RELATIE BOEREN-STEDEN ONDERZOEK VAN LTO NOORD SHARONA DE KLERK STAGIAIR

NOVEMBER 18, 2015 RELATIE BOEREN-STEDEN ONDERZOEK VAN LTO NOORD SHARONA DE KLERK STAGIAIR NOVEMBER 18, 2015 RELATIE BOEREN-STEDEN ONDERZOEK VAN LTO NOORD SHARONA DE KLERK STAGIAIR Samenvatting Dit is een onderzoek vanuit LTO Noord naar de relatie tussen boeren en steden, dus in welke opzichten

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020. 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC

Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020. 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC Gemeenschappelijk landbouwbeleid 2014-2020 Kansen voor Kringloop aanpak Prioriteiten 2 e pijler

Nadere informatie

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur.

Samenvatting. De Kvk en IKE hebben de onderzoeksresultaten aangeboden aan het College van B&W van Etten- Leur. JJuunni i 22 Uitkomsten Ruimtebehoefteonderzoek Gemeente Etten-Leur Samenvatting De provincie Noord-Brabant en de gemeente Etten-Leur zijn een onderzoek gestart naar de meest geschikte locatie voor een

Nadere informatie

NIEUW TE ONTWIKKELEN LOGISTIEK BEDRIJFSGEBOUW

NIEUW TE ONTWIKKELEN LOGISTIEK BEDRIJFSGEBOUW VRIJBLIJVENDE PROJECTINFORMATIE TE KOOP NIEUW TE ONTWIKKELEN LOGISTIEK BEDRIJFSGEBOUW TRADE PORT NOORD VENLO TE KOOP NIEUW TE REALISEREN LOGISTIEK GEBOUW TRADE PORT NOORD VENLO Bent u op zoek naar een

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen

Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen Onderzoek duurzame bedrijfsterreinen In de afgelopen maanden heeft de Stichting Groene Hart samen met IVAM en Grontmij hard gewerkt aan het verduurzamen van vier bedrijfsterreinen ITC, gemeente Alphen

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Co-innovatie in de glastuinbouw KIVI NIRIA jaarcongres 2010 Ir. P. Jan Smits 6 oktober 2010 Inhoud Introductie Kengetallen en energietransitie Convenant Schone en Zuinige

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

Mest, mestverwerking en wetgeving

Mest, mestverwerking en wetgeving Mest, mestverwerking en wetgeving Harm Smit Beleidsmedewerker Economische Zaken, DG AGRO Inhoud Feiten en cijfers. Huidig instrumentarium. Visie op mestverwerking en hoogwaardige meststoffen Toekomstig

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 5 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Marc ter Horst, Jacques van der Pijl THEMA 4 thema 4 les 1 Wat eten

Nadere informatie

Bedrijventerrein. uitgifte bouwkavels

Bedrijventerrein. uitgifte bouwkavels Bedrijventerrein uitgifte bouwkavels Nieuwe bedrijventerreinen Uden investeert in nieuwe mogelijkheden om u als ondernemer onderdak te bieden. Het bestaande bedrijventerrein Loopkant-Liessent is ingrijpend

Nadere informatie

De juiste partners voor uw innovaties

De juiste partners voor uw innovaties De juiste partners voor uw innovaties Een project van: Ondernemer met innovatieplan Juiste partner(s) Kennis Financiering Ondernemers Overheid Onderzoekers Onderwijs Innovatief idee verdient partnerschap

Nadere informatie

Overijssels Ontwikkelmodel

Overijssels Ontwikkelmodel Overijssels Ontwikkelmodel Inzicht in duurzaamheid geeft toekomst met uitzicht! Door Egbert Dijk op 20 oktober 2011 Inhoud Wat is duurzame ontwikkeling? Omgevingsvisie Overijssel Processtappen duurzame

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Maastricht Airport Aviation Valley

Maastricht Airport Aviation Valley FIRST CLASS BUSINESS Wat is Aviation Valley? In het zuiden van Nederland spreidt Aviation Valley zijn vleugels. Binnen een dynamisch werkgebied, waarin economische activiteiten volledig in balans zijn

Nadere informatie

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013

Zonder Energieopslag geen Energietransitie. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Zonder Energieopslag geen Energietransitie Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel WKO-Manifestatie / 30 Oktober 2013 Duurzame Energie Koepel 6 brancheorganisaties (wind, zon, bodemenergie, bio, warmtepompen,

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... In rapporten en beleidsnotities wordt veelvuldig genoemd dat de aanwezigheid van een grote luchthaven én een grote zeehaven in één land of regio, voor de economie een bijzondere meerwaarde

Nadere informatie

Producenten Organisatie Varkenshouderij

Producenten Organisatie Varkenshouderij Producenten Organisatie Varkenshouderij Producenten organisaties onder de loep 31 Mei 2016 Beleidsplan Recept voor Duurzaam Varkensvlees Wij bepalen zelf onze toekomst! Van reactief naar proactief (Business

Nadere informatie

Diervriendelijke keuzes door consumenten

Diervriendelijke keuzes door consumenten Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Diervriendelijke keuzes door consumenten Monitor Duurzame Dierlijke Producten 2009 Deze brochure is een uitgave van: Rijksoverheid Postbus 00000 2500

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer Plantijnweg 32, 4104 BB Culemborg / Postbus 141, 4100 AC Culemborg Telefoon (0345) 47 17 17 / Fax (0345) 47 17 59 / www.multiconsultbv.nl info@multiconsultbv.nl Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid

Nadere informatie

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen.

Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002. : Statenbrief over stand van zaken inzake het Kompasproject Duurzaam Groningen. Aan de leden van de Statencommissie Milieu Verkeer en Vervoer en de leden van de Statencommissie Economische Zaken Nr.: 2002-09314/27/A.17, IEE Groningen, 9 juli 2002 Behandeld door : Vries, de, E./W.

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014

Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014 Glasvezel Ommen-Hardenberg Nieuwsbrief januari 2014 Afgelopen jaar bent u geïnformeerd over de mogelijkheden voor aanleg van glasvezel in de buitengebieden van de gemeenten Ommen en Hardenberg. In de tweede

Nadere informatie

Passen duurzame ontwikkelingen binnen het vergunningenbeleid anno 2008

Passen duurzame ontwikkelingen binnen het vergunningenbeleid anno 2008 Symposium Vink Sion Passen duurzame ontwikkelingen binnen het vergunningenbeleid anno 2008 Beetgum, 24 januari 2008 Douwe Faber Directeur E kwadraat advies Inhoudsopgave E kwadraat advies Vergunningen

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Samen Ondernemen met de Natuur

Samen Ondernemen met de Natuur Samen Ondernemen met de Natuur Henk Gerbers Kleinschalig maakt gelukzalig, of is bulk beter? Naar een Voedselbeleid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Verhaal over Ondernemen

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Slim Samenwerken - bijeenkomst VNG

Slim Samenwerken - bijeenkomst VNG Slim Samenwerken - bijeenkomst VNG Jacques C. Dekker 14 november 2012 Friesland, Groningen, Drenthe, Duitsland, Scandinavië Titel van deze slide Agribusiness NHN Productie: 3 miljard Werk: 15.000 arbeidsplaatsen

Nadere informatie

Duurzame Regio Energie

Duurzame Regio Energie Duurzame Regio Energie Fase 2: Omgevings Benuttings Plan In het kader van het project zijn er in september de volgende afspraken gemaakt: Overleg met netwerkbeheerders over de technische haalbaarheid;

Nadere informatie

De toekomst van biogasproductie uit dierlijke mest

De toekomst van biogasproductie uit dierlijke mest Themamiddag Kansen voor verwaarden van dierlijke mest De toekomst van biogasproductie uit dierlijke mest Auke Jan Veenstra 28-03-2014 Missie Groen Gas Nederland bundelt kennis, stimuleert projecten en

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

BURGERINITIATIEF BIO-INDUSTRIE NAAR BIO-INDUSTRIETERREIN. Ries Kock Stichting MOOIJ Land, namens 1500 burgers en meerdere organisaties

BURGERINITIATIEF BIO-INDUSTRIE NAAR BIO-INDUSTRIETERREIN. Ries Kock Stichting MOOIJ Land, namens 1500 burgers en meerdere organisaties BURGERINITIATIEF BIO-INDUSTRIE NAAR BIO-INDUSTRIETERREIN Ries Kock Stichting MOOIJ Land, namens 1500 burgers en meerdere organisaties De Log s in Gelderland, die hebben meegewerkt: Ruurlose Broek Halle

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

1 e Wijziging Legmeerpolder, Omzetting bedrijfswoningen naar burgerwoningen (Voorontwerp)

1 e Wijziging Legmeerpolder, Omzetting bedrijfswoningen naar burgerwoningen (Voorontwerp) Nota van Beantwoording Ontvangen reacties en beantwoording van reacties op 1 e Wijziging Legmeerpolder, Omzetting bedrijfswoningen naar burgerwoningen (Voorontwerp) Amstelveen, februari 2016 Nota van beantwoording

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland

Projectenformulier Regiocontract 2012-2015 Regio Rivierenland Projectenformulier Regiocontract 20122015 Regio Rivierenland 1. Naam Project Geef de volledige en correcte naam waaronder het project geregistreerd dient te worden Professionalisering Evenementen Rivierenland

Nadere informatie

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW Waarom wel het land, maar niet de sloot benutten in de veenweiden? Dat is de vraag waar het om draait in het icoon Aquatische landbouw

Nadere informatie

Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio

Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio Workshop Bouwlogistiek in de Stadsregio Bijeenkomst @ Stadregio, d.d. 30-10-2013 Marcel Ludema Lector Logistics Hogeschool Rotterdam RDM Sustainable Solutions Platform Logistiek in de Bouw Onderzoek naar

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland ENERGY INNOVATION PARK Ruimte voor innovatie en groei Uw bedrijf tussen internationale spelers in de energie branche. Kavels te koop tussen 2.000 en 27.000 vierkante

Nadere informatie

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Inhoud: A. Energie B. Water C. Sensortechnologie D. Agribusiness E. Life Science A. Energie Onder energie wordt verstaan: handel en distributie van aardgas, brandstoffen,

Nadere informatie

Een aantrekkelijk businesspark Een inspirerende werkomgeving

Een aantrekkelijk businesspark Een inspirerende werkomgeving 2 A 3 B 4 5 6 7 C 8 9 1 11 10 2 A 3 Een aantrekkelijk businesspark Een inspirerende werkomgeving Met behoud van de parkachtige omgeving wordt een goed geoutilleerd businesspark ontwikkeld, dat zich verder

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Kerkerak (Sliedrecht) Waardeloos of waardevol? Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Kerkerak, Gemeente Sliedrecht A. Inleiding Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Herziening PIP Greenportlane: Uitwerking nadere inzichten inzake nationale buisleidingenstrook Rotterdam - Ruhrgebied.

Herziening PIP Greenportlane: Uitwerking nadere inzichten inzake nationale buisleidingenstrook Rotterdam - Ruhrgebied. Herziening PIP Greenportlane: Uitwerking nadere inzichten inzake nationale buisleidingenstrook Rotterdam - Ruhrgebied. 1. Inleiding Deze Toelichting baseert zich op het inpassingsplan Greenportlane, zoals

Nadere informatie