Herziening Vlaamse Strategie voor Duurzame Ontwikkeling Eindverslag tweede stakeholderoverleg (24 april 2014)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Herziening Vlaamse Strategie voor Duurzame Ontwikkeling Eindverslag tweede stakeholderoverleg (24 april 2014)"

Transcriptie

1 Herziening Vlaamse Strategie voor Duurzame Ontwikkeling Eindverslag tweede stakeholderoverleg (24 april 2014) Voor de herziening van de Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO) hebben het Steunpunt TRADO en het Team Duurzame Ontwikkeling twee overlegmomenten georganiseerd, waarop alle stakeholders konden bijdragen aan de nieuwe strategie. Een eerste stakeholderoverleg op 12 maart 2014 stond in het teken van de evaluatie van de huidige VSDO. De eindevaluatie kan u hier downloaden. Een tweede overleg vond plaats op 24 april Toen verruimden we onze blik naar andere beleidstrends en nieuwe ontwikkelingen buiten de VSDO, en zochten we naar frisse ideeën om de nieuwe VSDO vorm te geven. Dat gebeurde op basis van de eindevaluatie van de VSDO, een analyse van de Vlaamse beleidscontext, een omgevingsanalyse en inspiratie uit het buitenland. De presentatie van de TRADO-onderzoekers, inclusief het programma, vindt u hier terug. Op het tweede stakeholderoverleg werden via de open space methode elf concrete ideeën besproken die opgenomen zouden kunnen worden in de nieuwe VSDO. Die voorstellen gaan over de volgende thema s: online- en offline-communities voor transities kwantitatieve en kwalitatieve waardering van economie en samenleving ( tegen welke prijs? ) leren voor duurzame ontwikkeling en de rol van het hoger onderwijs ( nieuw leren ) efficiënter landgebruik beleidsdomeinoverschrijdende flagships sociale gelijkheid een positief metaverhaal over duurzame ontwikkeling win-win-strategieën voor bedrijven, de overheid, consumenten en kennisinstellingen ( win 4 ) duurzaamheid als cultuur toestaan van experimenteerruimtes openbare onderzoeksgelden richten naar duurzame ontwikkeling Op de volgende pagina s vindt u de verslagen van die afzonderlijke werkgroepen. 1 Die verslagen zijn opgebouwd rond deze elementen: Naam (Geef de strategie een naam die aanspreekt, werft en duidelijk maakt waar het in essentie om gaat), Welke rol voor welke spelers (Wie moet wat doen om de strategie te laten werken zoals bedoeld?), Beschrijving (Geef weer wat de wijze is waarop de strategie bijdraagt aan vooruitgang op vlak van duurzame ontwikkeling), Concrete voorbeelden (Illustreer de vooropgestelde werking van de strategie aan de hand van voorbeelden uit de praktijk (bestaande of te verwachten)) en Wat moet er in de komende tijd gebeuren om de strategie werkelijk en effectief uit te rollen (Wat is er nodig tijdens een volgende periode (bv. legislatuur) om de voorgestelde strategie echt om te zetten in operationele acties en daadwerkelijk resultaat?). Op het einde wordt de deelnemerslijst weergegeven. 1 Opgelet: het verslag over een positief metaverhaal over duurzame ontwikkeling ontbreekt.

2 On en OFFLINE community versterken : dit op lokaal niveau, streekgebonden, Vlaams specifiek (per thema) of transversaal Beschrijving Drie luiken van aandacht: 1. ideeëncreatie, 2. opschaling van de innovatie (= aansteken, inspireren, viraal worden, de ideeën die ergens al eens uitgetest zijn geweest, worden in een eerste fase in een andere context uitgetest of opgeschaald), knelpunten aanpakken. We doen dit door transitieprocessen die reeds lopen OFF-Line: offline ontmoetingen is noodzakelijk= veel kracht in diepe ontmoetingen We doen dit ook ON-Line: dit geeft continuïteit aan de transitieprocessen die offline lopen, en werkt verder verbindend: de dingen worden continu zichtbaar gemaakt. Rond drie aspecten kan een community opgestart worden:: Niveau: een lokale, regionale, Vlaamse community Thematisch: rond een bepaald thema zoals duurzaam wonen en bouwen, materialen: daar waar een offline community bestaat en vlot werkt kan een ONLINE community opgestart worden. Dus eerste vereist voor een online community is dat er reeds een netwerking bestaat. Niet voor alle 13 transitieprocessen van Via dus. Transversaal: voor de verbinders tussen de transitiearena s: er zijn mensen nodig die deze projecten die transversaal zijn over de transitieprocessen heen verbinden. Welke rol voor welk spelers? Eerst en vooral moet er een vraag zijn: vanuit voorlopers, vanuit een transitiearena om een online platform op te zetten Je hebt ambassadeurs nodig en voorlopers die de informatie en ervaring delen.. Je hebt verbinders nodig: deze taak kan opgenomen worden door de commu-nity manager of/en door een aantal vrijwilligers: zij faciliteren: de community manager moet meerwaarde bieden aan het platform, zoekt partners, verbindt, geeft nieuw aanbod (bv door ervaring van buitenland op te zoeken), maakt syntheses Je hebt (ongebonden) financierders nodig (en daarin ziet men een taak voor de overheid): zij laten het model ontwikkelen, financieren de online community manager en de transitieprocessen.

3 Tegen welke prijs? Kwantitatieve en kwalitatieve waardering van economie & samenleving 1. Beschrijving van de strategie De strategie is vooral gericht op het meer naar voren brengen van wat niet-economisch en nietmeetbare is. Dat geldt voor: - De doelen van beleid: sociale meerwaarde nastreven, naast of zelfs i.p.v. economische groei. - De beleidsmiddelen: andere beleidsinstrumenten gebruiken naast de economische instrumenten. Dat neemt niet weg dat meer klassieke meetsystemen en indicatoren nog steeds van belang zijn, evenals klassieke instrumenten zoals investeringen, financiering of fiscaal beleid. Toch moeten die meetsystemen en instrumenten op termijn evolueren en transformeren, zodat ook alternatieve, veelbelovende en kleinschalige initiatieven en doorbraken de ruimte worden gegeven die dan weer op hun beurt economisch, fiscaal maar vooral ook op andere manieren ondersteund moeten worden. 2. Concrete voorbeelden A. Stimuleer het juiste toekomstbeeld op onze maatschappij en economie. Durf de achterliggende maatschappelijke waarde van het beleid aan te kaarten. Verlaat dus de puur economisch-kwantitatieve benadering en integreer een permanente aandacht voor sociale innovatie, sociale verhoudingen, arbeid en ecologie in het beleid. B. Indicatoren en meetsystemen zijn complex, soms overbodig en vaak onduurzaam. We moeten daarom inspanningen blijven doen om de juiste indicatoren te ontwikkelen, die klassieke indicatoren aanvullen of transformeren (bv. Happiness-index naast of i.p.v. BBP). C. Deel- en ruilsystemen zoals autodelen, samenhuizen, etc. moeten niet enkel worden toegelaten, maar ook worden gestimuleerd, al dan niet ook met economische incentives. D. Maak inzichtelijk en valoriseer hoe elke minister (niet) werkt aan duurzaamheid E. Via federale en EU-kanalen mee pleiten voor een rechtvaardige belasting van handel en multinationale ondernemingen F. Klassieke investeringssubsidies voor bedrijven vergroenen en socialer maken 3. Welke rol voor welke spelers? De quadruple helix kan hier worden aangesproken (overheden, onderzoekers, bedrijven, civil society). Belangrijk daarbij is dat deze 4 spelers beter samenwerken. De Vlaamse overheid vervult daarbij een hefboomfunctie, coördinerende rol voor de quadruple helix met een speciale verantwoordelijkheid om voorstellen te ontwikkelen, uit te voeren en maatregelen te nemen waar nodig.

4 De mogelijkheden van de Vlaamse overheid zijn natuurlijk hoe dan ook beperkt. Belangrijk is daarom ook dat ze goed samenwerkt met en pleit en lobbyt voor actie op Federaal en EU-niveau. Een LTinsteek en brede visie op haar rol zijn dus essentieel. Ten slotte hebben ook de lokale besturen een belangrijke rol. Zij kunnen vooral de maatschappelijke dynamiek aanzwengelen. 4. Wat er op KT moet gebeuren - Van government naar governance en in de eerste plaats al simpelweg het afstemmen van versnipperde acties en maatregelen rond duurzaamheid in verschillende beleidsdomeinen. - Bestaande bottom-up acties moeten zichtbaar worden gemaakt en voluit worden ondersteund. In de eerste plaats moeten belemmeringen worden weggewerkt voor nieuwe (burger)initiatieven die antwoorden kunnen bieden op de huidige onduurzame ontwikkeling. Verder moet het beleidskader worden verkend om te kijken hoe economische, maar zeker ook andere instrumenten, kunnen worden aangewend om die nieuwe initiatieven te ondersteunen. - Een visie op LT is nodig en moet worden uitgedragen op federaal en Europees niveau.

5 Geef de strategie een naam die aanspreekt, werft en duidelijk maakt waar het in essentie om gaat Naam van de strategie Strategie nieuw leren (stimuleren) accelereren door leren Hoe kunnen bestaande projecten, theorieën, visies, kennis,... meer ingang vinden binnen het HO? Hoe kan het HO inzetten op het katalyseren van deze projecten? acceleratie van projecten rond DO Welke rol voor welke speler(s) Overheid: Middelen Ruimte Pioniers/koplopers (kan iedereen zijn: middenveld, onderwijs, overheid, bedrijven,... Kennisuitwisseling Inspireren Initiëren Koppelen inhoud/praktijk Onderwijs Faciliteren doorgeven aan studenten/leerlingen/cursisten Katalyseren Beschrijving Leren over/voor/door DO Ruimte voor leren Collectief leren Peer to peer leren Nauw betrokken met maatschappelijke vraagstukken stakeholders Train the trainer Accelereren door leren ingang vinden binnen Pioniers leren aan onderwijsmensen Onderwijs zorgt voor katalysator Concrete voorbeelden Mobiele (transitie) academies op maat (cf. Transitie Management Masterclass) Verdiepen naar relevante maatschappelijke thema s Collectief leren + netwerken + discussie met stakeholders Bestaande en nieuwe pilootprojecten delen/inventariseren EDO platform Wie moet wat doen om de strategie te laten werken zoals bedoeld? Geef weer wat de wijze is waarop de strategie bijdraagt aan vooruitgang op vlak van duurzame ontwikkeling Illustreer de vooropgestelde werking van de strategie aan de hand van voorbeelden uit de praktijk (bestaande of te verwachten)

6 Wat is er nodig tijdens een volgende periode (bv. legislatuur) om de voorgestelde strategie echt om te zetten in operationele acties en daadwerkelijk resultaat? Wat moet er in de komende tijd gebeuren om de strategie werkelijk en effectief uit te rollen? Businessmodel achter deze strategie uitwerken Werkingsmiddelen Bewustzijn creëren, kruisbestuiving,...

7 Geef de strategie een naam die aanspreekt, werft en duidelijk maakt waar het in essentie om gaat Naam van de strategie Efficiënter land use Uitbouw & herstel groenblauwe netwerk BIODIVERSITEITSPACT heel kleinschalig Welke rol voor welke speler(s) BOTTOM-UP: CREATIEF NETWERK doorzetten Onderwijs/gezinnen: - afstappen van traditioneel woondenken; - groot baksteen dynamiek van transitiedenken. Architecten/projectondernemers/bouwheren: - initiatief nemen om te streven naar verdichting. TOP DOWN (Federale overheid) KENNIS gebruiken: - wetten & onderwijs beïnvloeden. Vlaamse overheid: - politiekers ZELF meedoen met debatten, zich inwerken in de materie Beschrijving Kleiner wonen Hoogbouw op geschikte plaatsen 30-20% per bouwproject laten verwilderen, aan natuur geven G2000: burgers uitnodigen en vragen wat ze eigenlijk willen BIMBY (en niet NIMBY) Verdichting: braakliggend/hoogbouw/leegstand RUP moet ook ecologisch prestatiecertificaat geven; elke stad moet kleinschaligheid/verdorping tegen gaan, kruimelmentaliteit. Voorwaarde vergunning laten afhangen van locatie/landuse Concrete voorbeelden COST OF DOING NOTHING berter in beeld brengen: handelen, visualiseren, alternatief verhaal zonder comfortverlies Nieuw soort EPC: - Energie - Mobiliteit - Land/grondgebruik (kavel/wijk/stad) (Top Down) Fiscaliteit: Diversificatie van de aansluitingskosten (water, gas, elektriciteit, riolering) kostprijs doorrekenen in aankoopprijs woning of via belasting/kadastraal inkomen.

8 VRO, luisteren naar specialisten. Lokale overheid intercommunales: - DURVEN beslissen. Politieke AANWEZIGHEID op transitie Wie moet wat doen om de strategie te laten werken zoals bedoeld? Geef weer wat de wijze is waarop de strategie bijdraagt aan vooruitgang op vlak van duurzame ontwikkeling VERDICHTING Vb. gemeenten: bepaalde slecht scorende gronden opgekocht door bouwheren, ruil aanbieden voor beter scorende grond; grondrechten ruilen: ecologisch interessante gronden ruilen voor betere woongronden (economisch interessanter); invoer minimumkroonlijsten zodat er meer kan worden gegeven aan de natuur zie NI gezinsvriendelijke hoogbouw Hervorming woonbonus in stedelijk gebied ontmoedig wonen in buitengebied, stimuleer wonen in verdichting; kleiner perceel (i.p.v. groter perceel) krijgt voorrang Extremis Aantal gebieden welke mogen nog verdichten? Andere mogen niet meer verdicht worden. Het verbieden/stopzetten van het verder aanzetten. Kruimels weghalen, enkele andere verdikken, en daar het groene & blauwe netwerk laten doorlopen Illustreer de vooropgestelde werking van de strategie aan de hand van voorbeelden uit de praktijk (bestaande of te verwachten)

9 Transitiedomeinoverschrijdende flagships Welke rol voor welke spelers? - Er worden transitieteams opgericht op twee niveaus: (1) binnen de Vlaamse overheid (transversaal, uit verschillende beleidsdomeinen), en (2) aangevuld met een klankbord van externe stakeholders. De teams hebben de volgende taken: 1. formuleren van doelstellingen voor de flagships; 2. identificeren welke lopende processen of bestaande transitietrajecten welke taken kunnen uitvoeren om de doelstellingen te behalen; 3. zoeken naar mogelijke synergieën en gewenste samenwerking tussen bestaande transitietrajcten in Vlaanderen. - De Vlaamse Regering is als college verantwoordelijk. Ze stelt een budget vrij en lanceert een oproep voor het vormen van transitieteams. Beschrijving - De werking van de transitieteams is beperkt tot twee jaar. Daarna moeten bestaande actoren en processen de activiteiten hebben overgenomen. - Er is nood aan structurele ondersteuning (financiering) om beleidsdomeinoverschrijdend te werken én aan een cultuur die zo n samenwerking mogelijk maakt (vb. evaluatie van ambtenaren). - De transitieteams krijgen een grote autonomie, en kunnen indien mogelijk de flagships bijsturen en cours de route. - De (coördinatoren van de) transitieteams rapporteren twee keer per jaar aan de voltallige Vlaamse Regering. Concrete voorbeelden - Circulaire Economie (businessmodellen, alternatieve munten, sociale tewerkstelling ) - Anders Omgaan met Ruimte (landbouw, wonen, mobiliteit, werk ) - Wijkwaakzaamheid (zorg, veiligheid, milieu, peer-to-peer diensten, sociale inclusie ) - Organisatie van het Dagelijks Leven (combinatie werk-gezin, woon-werkverkeer, schooluren ) De flagships moeten voldoen aan de volgende kenmerken: zichtbaarheid gemakkelijk te communiceren bijdragen tot sensibilisering gericht op duurzame ontwikkeling en de integratie van de drie dimensies Wat moet er op korte termijn gebeuren? - Vermelding van de flagships in de beleidsnota van de minister verantwoordelijk voor de coördinatie van duurzame ontwikkeling. - Een rubriek voor de flagships in de begroting 2015.

10 Samen mechanismen van sociale ongelijkheden doorbreken Beschrijving 1. Dit vergt een duidelijk zicht op de huidige, gangbare mechanismen die de sociale ongelijkheid binnen structuren, culturen en praktijken van allerlei maatschappelijke en/of sociotechnische systemen bepalen. Met andere woorden, deze mechanismen dienen grondig in kaart te worden gebracht. Dit gaat idealiter gepaard met een zoektocht naar mogelijke oplossingen. 2. Vanuit deze analyses werk maken van regimeveranderingen die passen binnen een sterke invulling van duurzaamheid. Denkend voorbij de vaak opduikende trade off -mechanismen van het triple P -model dient hierbij gefocust te worden op nieuwe reflectieve multi-actor en multi-level governance-modellen en een meer geschikte economische politiek. 3. Maatwerk voor (ook externe ) experimenten en niches ten volle toelaten en stimuleren. Dit betekent dat overheden zich inschakelen in meerdere verschillende rollen (afhankelijk van dossiers), gaande van overnemer over facilitator tot gewoon supporter (loslaten dus). Tevens moet ervoor gewaakt worden dat het eigen karakter van het experiment of de niche indien zinvol en wenselijk overeind kan blijven. Sociale innovatieve initiatieven dienen zich dus niet per definitie te vermarkten. Concrete voorbeelden Positief - Energierenovatie van noodkoopwoning (via rollend fonds) - Gedifferentieerde kijk op arbeid (vb. LETS: niet alleen extra Y, maar ook burenzorg, etc.) - Autodeelsystemen Negatief - Zonnepanelendebacle (Mattheuseffect) - Fysiek-ruimtelijke projecten waar bewoners met lage SES snel(ler) slachtoffer worden van gezondheidsproblemen (geluidshinder, fijn stof, ) Hoe uitrollen? 1. Uitgebreid discussie voeren over sociale ongelijkheid met alle betrokken actoren binnen allerlei socio-technische systemen (wonen, mobiliteit, ). 2. Mechanismen die de sociale ongelijkheid binnen structuren, culturen en praktijken van allerlei maatschappelijke en/of socio-technische systemen bepalen grondig in kaart brengen. 3. Zoeken naar oplossingen voor negatieve mechanismen. 4. Denkkader ontwikkelen (zodat maatschappelijk debat op andere wijze wordt gevoerd) 5. Vlaams Fonds voor Transitieprojecten oprichten (eigen fonds DAR + poolen van middelen uit diverse beleidsdomeinen). Dit fonds subsidieert projecten die inzetten op (1) een transformatie van een socio-technisch systeem, (2) sociale én ecologische bekommernissen combineert, (3) zowel de uitwerking conceptuele ideeën als het effectief in de praktijk brengen van uitgewerkte innovatieve ideeën, en (4) risicovolle ideeën. Cf. Stadsvernieuwingsfonds (maar dan zeker geen fysiek-ruimtelijke focus).

11 WIN 4 (= Bedrijven*Overheid*Consumenten*Kennisinstellingen) Beschrijving: Om een Duurzame Samenleving te realiseren dienen de bedrijven absoluut meegenomen te worden als belangrijke actor in VSDO3. Zij hebben immers een zeer grote impact op duurzaamheid en kunnen fundamentele veranderingen realiseren. Dit dient te gebeuren op basis van een WIN 4 -strategie met bedrijven, overheid, consumenten en kennisinstellingen als partners, bestaande uit vier ingrediënten die op een systemische manier dienen te worden toegepast: 1. De overheid dient bedrijven zowel te belonen als te straffen (én én) voor duurzame ontwikkeling in producten, processen... Ecofiscaliteit, subsidies kunnen hierbij belangrijke hefbomen zijn om de wegwerp-cultuur een halt toe te roepen; 2. De overheid dient een tweesporenbeleid uit te werken voor het stimuleren van innovatieve bedrijfsinitiatieven voor duurzame ontwikkeling: a. De overheid voorziet enerzijds een gedeelde, consistente, stabiele en gefocuste visie/ambitie op Vlaams niveau voor duurzame ontwikkeling, die aangepast kan worden op regionaal niveau (vb. Limburg, Kempen, Zuid-West-Vlaanderen ). Dit creëert een stabiele omgeving waarin bedrijven (samen met de kennisinstellingen, aanknopingspunt met andere strategiegroep) innovatieve initiatieven kunnen ontwikkelen voor duurzame ontwikkeling. Kruisbestuivingen over de bedrijfssectoren en wetenschapsdisciplines heen is hierbij van belang. Om dit te realiseren dienen bedrijven ook meer te worden betrokken in transitietrajecten. De overheid kan hier de functie van katalysator opnemen. b. Aan de andere kant zou de overheid ook afstand moeten kunnen nemen en de nodige ruimte/zuurstof creëren waardoor ondernemerschap van onderuit wordt gestimuleerd (cf. de regelluwe zones die in andere strategieën werden vermeld). 3. Bedrijven hanteren steeds meer het shared-value principe (Kramer & Porter, 2011, Harvard Business Review) waarbij economische waardencreatie in een breder maatschappelijk perspectief wordt geplaatst: shared value involves creating economic value in a way that also creates value for society by addressing its needs and challenges. Ook bedrijven focussen dus steeds meer op grote maatschappelijke uitdagingen (vb. duurzaamheid, gezondheid, persoonlijke behoeftes ). Dit dient gestimuleerd te worden o.a. op basis van nieuwe businessmodellen met PPP (met inbegrip van de sociale dimensie = people) als uitgangspunt. 4. Ook de consument speelt een belangrijke rol om meer op langetermijn te denken, en die producten te kopen die duurzamer, gezonder, zijn. Onderwijs, media dienen hier een belangrijke rol te vervullen in het kader van sensibilisering (aanknopingspunt met andere strategiegroep).

12 Naam van de strategie Duurzaamheid als cultuur, niet (alleen) als structuur Welke rol voor speciale speler(s) Breed denken Geen stop and go (per legislatuur) LT denken koppelen aan concrete realisaties Overheid moet verbinden i.p.v. regelen en reglementeren Vrijwilligheid niet inkapselen Gedrevenheid, betrokkenheid Niet hiërarchiseren Overheid co-creëert, structureert niet Overheid zichtbaar maken/transparantie/communicatie Decentraal en lokaal werken Beschrijving Bewustzijn groeit Minder vormen van verkokering Ethische reflex Gedragsverandering Kruisbestuiving / uitwisseling Plannen actie vooruitgang op vlak van duurzame ontwikkeling Concrete voorbeelden Ambassadeurs, proeftuinen Steven Vromman multiplicator Uniefs (BOF) duurzaamheid Bedrijven (NIB) Fonds voor Duurzaamheid (sector beslist) (mislukken mag seed fund)

13 Geef de strategie een naam die aanspreekt, werft en duidelijk maakt waar het in essentie om gaat Naam van de strategie Toestaan van experimenteerruimtes gecontroleerd onder duidelijke criteria transparante procedure Welke rol voor welke speler(s) Overheid: toestaan, randvoorwaarden formuleren, controle Van onderuit: experimenten opstarten, uitvoeren Ook bv. vanuit arena s geformuleerde experimenten Wie moet wat doen om de strategie te laten werken zoals bedoeld? Beschrijving Interessante experimenten, die wegens regelgeving onmogelijk zouden zijn, op kleine schaal en met goede controle mogelijk maken Geef weer wat de wijze is waarop de strategie bijdraagt aan vooruitgang op vlak van duurzame ontwikkeling Concrete voorbeelden Wijken Tijdelijke activiteiten in afwachting van ontwikkeling Smart gids Vormen van samenhuizen Gebruik publiek domein Zie regelvrije zones in Nederland Illustreer de vooropgestelde werking van de strategie aan de hand van voorbeelden uit de praktijk (bestaande of te verwachten) Wat is er nodig tijdens een volgende periode (bv. legislatuur) om de voorgestelde strategie echt om te zetten in operationele acties en daadwerkelijk resultaat? Wat moet er in de komende tijd gebeuren om de strategie werkelijk en effectief uit te rollen? Kader creëren en middelen Convenant met gemeenten

14 Geef de strategie een naam die aanspreekt, werft en duidelijk maakt waar het in essentie om gaat Naam van de strategie Openbare onderzoeksgelden richten naar duurzaamheid Welke rol voor welke speler(s) (9) - DAR aanjager voor andere instanties zoals IWT (7) - VLIR of binnen universiteiten die transitie-academies opstarten - Vice-rector duurzame Associatie KU Leuven kan initiatief opstarten - Associatie Gent duurzaam beleid kan initiatief opstarten (8) - IWT die reflectiegroep opstart om systematisch te groeien op dat vlak Beschrijving Concrete voorbeelden (3) - Indicatoren voor meten onderzoek niet alleen op A publicaties maar ook ondersteunen van maatschappelijke transities - Onderzoek over wat duurzaamheid als richting betekent voor bv. IWT (2) - Transitie academie of platform transitie onderzoek oprichten (4) - Doelen omschrijven voor IWTtoewijzing van fondsen die breder gaan dan arbeid arbeid functioneel (bv. nieuwe minister) duurzame doelen - Upscalen van MIP (1) - Implementeer conclusies van wijze wetenschap en Vision R&D for SD Wie moet wat doen om de strategie te laten werken zoals bedoeld? Geef weer wat de wijze is waarop de strategie bijdraagt aan vooruitgang op vlak van duurzame ontwikkeling Illustreer de vooropgestelde werking van de strategie aan de hand van voorbeelden uit de praktijk (bestaande of te verwachten)

15 Wat is er nodig tijdens een volgende periode (bv. legislatuur) om de voorgestelde strategie echt om te zetten in operationele acties en daadwerkelijk resultaat? Wat moet er in de komende tijd gebeuren om de strategie werkelijk en effectief uit te rollen? (5) - Meer betrekken van stakeholders in verschillende stadia van onderzoek - Upscalen LNE Duurzaam Hoger Onderwijs i.s.m. Ministerie Onderwijs - Transdisciplinaire samenwerking op ministerniveau versterken (6) - Systeemdenken

16 Deelnemerslijst NAAM Voornaam Organisatie 1. AMAND Michel Service public de Wallonie 2. AUDENAERT Leen Departement LNE - Ecocampus 3. BAETENS Ine Team Duurzame Ontwikkeling 4. BLOCK Thomas Steunpunt TRADO 5. BOOGAERTS Peter GGGevelgroen bvba 6. CALLEWAERT Philippe BMP 7. CALU Thijs Arbeid & Milieu 8. CLAESSENS Charlotte Gezinsbond 9. CLAEYS Pieter De Lijn 10. COSAERT Donaat Vlaams Parlement 11. CRAPS Marc KU Leuven HUB & Cycloop 12. CRETEN Tom Steunpunt TRADO 13. DAELMANS Luc Departement FB 14. DE GRAEVE Johan Departement EWI 15. DEBRUYNE Vanessa Team Duurzame Ontwikkeling 16. DEDEYNE Luc Bond Vlaamse Architecten 17. DEVOLDER Sophie Steunpunt TRADO 18. DRIES Ilse Team Duurzame Ontwikkeling 19. GORISSEN Leen VITO 20. GOVAERTS Marleen Departement MOW 21. HAPPAERTS Sander Steunpunt TRADO 22. KNAPEN Dirk REScoop.be 23. KONINCKX Carl Departement Onderwijs en Vorming 24. LAMOTTE Ruth Departement onderwijs en vorming 25. LE ROY Dirk Sustenuto 26. MAES Trui DuWoBo-VIBE-Samenhuizen-CLT 27. MATHIJS Erik Steunpunt TRADO 28. MOULIGNEAU Brigitte Vlaamse overheid - dep. DAR - StafdienstVR 29. NEVENS Frank Steunpunt TRADO 30. NOĖ Liesbet ProvincieVlaams-Brabant 31. PAREDIS Erik Steunpunt TRADO 32. PEETERS Jef KHLeuven 33. POPPE Maggi Nederlandstalige Vrouwenraad 34. RAETINCKX Elie VRWI 35. RONGĖ Kris Departement LNE 36. ROORDA Chris Steunpunt TRADO 37. SAELENS Stijn Team Duurzame Ontwikkeling 38. SERROEN Frederik Kenniscentrum Vlaamse Steden 39. SNICK Anne Club of Rome - EU Chapter 40. SIMONS To CeDuBo/DuWoBo 41. STRUYF Igor VMM 42. VAN ACKER Karel Steunpunt SuMMa

17 43. VAN BROECK Leo BOGDAN & VAN BROECK ARCHITECTS 44. VAN DEN EEDE Merijn Team Duurzame Ontwikkeling 45. VAN DER GUCHT Anne Departement WVG 46. VAN EECKHOUT Gert Departement WSE 47. VAN KEER Edward SAR Milieu- en Natuurraad Vlaanderen 48. VAN SCHOOR Aaron Departement Mobiliteit en Openbare Werken 49. VANDAELE Luk WTCB 50. VANDENPLAS Ellen Departement LNE - Ecocampus 51. VANDERMEEREN Jasmien Pulse transitienetwerk cultuur 52. VANDEVELDE Cindy Steunpunt TRADO 53. VERBRUGGEN Nele I-propeller 54. VERHOEVEN Alex VVSG 55. VERMEULEN Wendy Steunpunt TRADO 56. VERSCHUEREN Rik Buitenkans 57. VERVLOET Dirk Departement LV, Monitoring en Studie 58. WILLEMS Elmar OVAM 59. WINTERS Sien Steunpunt Wonen

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent www.steunpunttrado.be Omschrijving van het onderzoek Bijdrage

Nadere informatie

Vlaams beleid en SDG s. Ilse Dries Team Duurzame Ontwikkeling Departement Kanselarij en Bestuur

Vlaams beleid en SDG s. Ilse Dries Team Duurzame Ontwikkeling Departement Kanselarij en Bestuur Vlaams beleid en SDG s Ilse Dries Team Duurzame Ontwikkeling Departement Kanselarij en Bestuur Resolutie Verenigde Naties : 17 sustainable development goals (SDG s) die de wereld tegen 2030 moet behalen.

Nadere informatie

onderzoek in transitie?

onderzoek in transitie? Transitieonderzoek: onderzoek in transitie? Erik Paredis (UGent) Yves De Weerdt (VITO) Frank Nevens (VITO) Opstartworkshop INTRAP 31 mei 2012, Leuven www.steunpunttrado.be Opbouw 1. De uitdagingen waarvoor

Nadere informatie

Op mondiaal niveau werd in 2012 de Wereldconferentie Duurzame Ontwikkeling georganiseerd. Op basis van de uitkomst van deze

Op mondiaal niveau werd in 2012 de Wereldconferentie Duurzame Ontwikkeling georganiseerd. Op basis van de uitkomst van deze Dames en heren, In 1987 werd duurzame ontwikkeling in een rapport van een commissie van deskundigen onder leiding van mevr. Brundtland, de eerste vrouwelijke premier van Noorwegen en directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie,

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Sociale Innovatie: achtergrond conceptnota Innovatiecentrum Vlaanderen VR innovatie moet bijdragen tot het aanpakken van de grote maatschappelijke en economische uitdagingen challenge driven wetenschappelijke

Nadere informatie

STORE Workshop 5 juni 2014 K. Debackere

STORE Workshop 5 juni 2014 K. Debackere STORE Workshop 5 juni 2014 K. Debackere 1. Situering 2. Vlaanderen in AcEe: verleden, heden en toekomst 3. Uitdagingen 4. Voorgestelde oplossingen Om de doelstellingen van het Pact 2020 te kunnen bereiken

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 Vormingssessie SDG s 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 1 Hoe verhouden de SDG s zich ten opzichte van verduurzamen en MVO? 2 Is

Nadere informatie

Ex ante evaluatie van beleid en regelgeving: focus op impact assessments VEP studiedag 30 april 2010

Ex ante evaluatie van beleid en regelgeving: focus op impact assessments VEP studiedag 30 april 2010 Ex ante evaluatie van beleid en regelgeving: focus op impact assessments VEP studiedag 30 april 2010 «Ik wil mensen in armoede een transparant model aanreiken waarmee zij kunnen toetsen of een beleidsmaatregel

Nadere informatie

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters FACILITY MANAGEMENT Algemeen management Duurzaam FM Mieke Pieters Colofon Duurzaam FM Auteur: Mieke Pieters Brussel, 2015 D/2015/8132/213 ISBN 978-2-509-02538-8 ISSN 2406-6311 NUR 800 De publicaties uit

Nadere informatie

Renovatiepact. Werkgroep communicatie. Startvergadering 12 februari 2015, Brussel

Renovatiepact. Werkgroep communicatie. Startvergadering 12 februari 2015, Brussel Renovatiepact Werkgroep communicatie Startvergadering 12 februari 2015, Brussel Het Vlaamse regeerakkoord 2014-2019 Vlaanderen maakt van energie-efficiëntie een topprioriteit door o.a. gebouwen en bedrijven

Nadere informatie

Nieuw beleidskader sociaal-cultureel volwassenenwerk. Sectormoment Kaaitheater - 25/02/2016

Nieuw beleidskader sociaal-cultureel volwassenenwerk. Sectormoment Kaaitheater - 25/02/2016 Nieuw beleidskader sociaal-cultureel volwassenenwerk Sectormoment Kaaitheater - 25/02/2016 Welkom en inleiding Luc Delrue Secretaris-generaal Departement CJSM In gesprek met Sven Gatz Vlaams minister van

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Johan Hellings voorzitter Zorgvernieuwingsplatform ViA Ronde Tafel, Brussel, 18 februari 2013 Flanders Care Bredere kader = Gekaderd in doorbraak warme samenleving

Nadere informatie

De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen!

De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen! De begroting voor een eigen woning: een kopzorg voor de Belgen! 13 februari 2014 In aanwezigheid van: 1 Johan Vande Lanotte, vice-eersteminister en minister van Economie en Consumenten 2 Koen Geens, minister

Nadere informatie

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips Sport en tewerkstelling van jongeren Marc Theeboom / Joris Philips studie Kan sport bijdragen tot competentie-ontwikkeling voor kortgeschoolde jongeren, waardoor hun tewerkstellingskansen toenemen? initiatieven

Nadere informatie

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus New World Water & Sanitatie Campus Agri & Food De New World Campus is dé plek waar oplossingen worden gevonden voor mondiale vraagstukken

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen

Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen Industrie in Vlaanderen blijft belangrijk 40 % Vlaamse toegevoegde waarde (15% BBP) 70 % O&O uitgaven 80 % Vlaamse export

Nadere informatie

Maken transities de wereld duurzamer?

Maken transities de wereld duurzamer? Maken transities de wereld duurzamer? Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent www.cdo.ugent.be Benelux conferentie 2014 Leren in Transitie 18 november 2014 Gent 1. Denken over

Nadere informatie

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap.

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap. Wij stellen u graag de nieuwste versie van de Talent Management Roadmap voor. Twee mindsets rond duurzaam HR werden toegevoegd: - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Business Model Aanvullende informatie

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

ADVIES Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling 2011 2015

ADVIES Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling 2011 2015 ADVIES Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling 2011 2015 Het decreet van 18 juli 2008, ter bevordering van duurzame ontwikkeling, vormt het kader voor de Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO).

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015

Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Duurzaamheidverslag: ook voor u? Koen Vanbrabant FEBEM, 10 maart 2015 Mission: Creating Responsible Business in society Vision: Sustainability Coach Values: Responsibility & Respect Ons Engagement geïntegreerd

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Dossier Mediacoach 2015

Dossier Mediacoach 2015 Dossier Mediacoach 2015 Mediacoach is een opleiding voor professionelen die werken met jongeren en/of volwassenen en die mediawijsheid willen integreren in hun eigen beroepspraktijk. Mediawijsheid is onontbeerlijk

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten?

Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten? 26/03/2010 Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten? Dr. Karl Vrancken projectenmanager - VITO VITO Unit transitie energie en milieu» Energie en emissie modellering en monitoring»

Nadere informatie

Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen. Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014

Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen. Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014 Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014 Groene economie Wat? welvaartscreatieproces welzijnsverhoging

Nadere informatie

Drie decentralisaties voor gemeenten

Drie decentralisaties voor gemeenten Drie decentralisaties voor gemeenten Onze visie en aanpak Pim Masselink Joost van der Kolk Amersfoort 24 april 2014 Inhoud 1. Inleiding 2. Veranderende rol van de gemeente 3. Veranderopgave: richten, inrichten

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement van het remuneratiecomité van de Vlaamse overheid

Huishoudelijk reglement van het remuneratiecomité van de Vlaamse overheid Huishoudelijk reglement van het remuneratiecomité van de Vlaamse overheid Opdracht en algemene werkingsregels 1 - Het remuneratiecomité heeft aandacht voor het strategische beleid en neemt hierin een adviserende

Nadere informatie

Focusgroep - Symbiosis. Welkom

Focusgroep - Symbiosis. Welkom Focusgroep - Symbiosis Welkom Tips & Tricks Waarom? Kunnen we een warme woonvorm vinden, waarnaar mensen met plezier uitkijken voor hun 2 e levenshelft en hun (veelal té grote) woning overlaten aan volgende

Nadere informatie

betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement

betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement ingediend op 342 (2014-2015) Nr. 1 29 april 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Robrecht Bothuyne, Andries Gryffroy, Willem-Frederik Schiltz, Jos Lantmeeters, Valerie Taeldeman en Wilfried Vandaele

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

Visie op duurzaam Veranderen

Visie op duurzaam Veranderen Visie op duurzaam Veranderen Ruysdael Ruysdael is een gerenommeerd bureau dat zich sinds haar oprichting in 1994 heeft gespecialiseerd in het managen van veranderingen. Onze dienstverlening kent talloze

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

Steunpunt Wonen 2012-2015: van onderzoeksvragen naar resultaten en beleidsimpact

Steunpunt Wonen 2012-2015: van onderzoeksvragen naar resultaten en beleidsimpact Steunpunt Wonen 2012-2015: van onderzoeksvragen naar resultaten en beleidsimpact Sien Winters Coördinator Steunpunt Wonen www.steunpuntwonen.be Inhoud Van onderzoeksvragen behandelde thema s resultaten

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Doorstart (?) symbioseplatform Symbiose-event Zemst 17/11/15

Doorstart (?) symbioseplatform Symbiose-event Zemst 17/11/15 Doorstart (?) symbioseplatform Symbiose-event Zemst 17/11/15 Meg Scheppers, dienst Beleidsinnovatie, OVAM Symbiose 3.0 binnen CE? Vlaamse Regering: Visie 2050: Vlaanderen circulair (CE): Grondstoffenschaarste

Nadere informatie

Welkom Departement EWI

Welkom Departement EWI Welkom Departement EWI Commissie Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid Vlaams Parlement 12 december 2014 Welkom en inleiding Dirk Van Melkebeke, Secretaris-generaal Departement

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport

Managementsamenvatting adviesrapport Managementsamenvatting adviesrapport Onderzoek succesfactoren, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van Nederlandse Gemeenten rond MVO-stimulering, verduurzaming van de bedrijfsvoering en duurzaam inkopen

Nadere informatie

BBC EN PLANNING IN GEEL

BBC EN PLANNING IN GEEL BBC EN PLANNING IN GEEL Geel? GEEL? Geel? 38.000 inwoners Antwerpse Kempen Gezinsverpleging - Barmhartige Stede Uitgestrekt grondgebied: ca 11.000 ha Stedelijke kern versus landelijk buitengebied Aanwezigheid

Nadere informatie

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer van everzwijnen 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer?? Maatwerk Onzekerheden Participatief overleg ~ belanghebbenden Monitoring Doelstellingen, indicatoren Leren door

Nadere informatie

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel Evaluatie van beleid en beleidsinstrumenten Protocol tussen de entiteit 1 verantwoordelijk voor de (aansturing van de) evaluatie en (de instelling verantwoordelijk voor) het beleidsinstrument Vlaamse overheid

Nadere informatie

GENT IN TRANSITIE?! Zoektocht naar duurzame vormen van stedelijke ontwikkeling

GENT IN TRANSITIE?! Zoektocht naar duurzame vormen van stedelijke ontwikkeling GENT IN TRANSITIE?! Zoektocht naar duurzame vormen van stedelijke ontwikkeling Sophie Devolder Onderzoekslijn Steden in Transitie Steunpunt TRADO CDO - UGent Vandaag bouwen aan morgen 01 Vergelijkend evaluatiekader

Nadere informatie

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt?

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt? Waarom geen woningen bouwen zoals Ecopower stroom verkoopt? Betaalbaar en duurzaam wonen Peter Van Cleemput Teammanager Lokaal Woonbeleid IGEMO Intergemeentelijk project Wonen langs Dijle en Nete Aanleiding

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek?

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Sien Winters KU Leuven - HIVA Studiedag Wonen in Vlaanderen anno 2013. Wat leert ons het Grote Woononderzoek 2013 Brussel, Vlaams Parlement,

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator. Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014

Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator. Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014 Basisopleiding mobiliteitscoördinatoren Takenpakket mobiliteitscoördinator Delphine Eeckhout, Traject 28 april 2014 Takenpakket Mobiliteitscoördinator - page 2 Mobiliteit veranderen veronderstelt begrip

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

Veerkracht en burgerschap Sociaal werk intransitie. Voorstelling boekproject Lerend Netwerk, 10-9-2014

Veerkracht en burgerschap Sociaal werk intransitie. Voorstelling boekproject Lerend Netwerk, 10-9-2014 Veerkracht en burgerschap Sociaal werk intransitie Voorstelling boekproject Lerend Netwerk, 10-9-2014 Uitgangspunten Kader van Een veerkrachtige samenleving: verder ontwikkeld 5 jaar publicaties Internationaal

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Audiovisuele Mediacademie

Audiovisuele Mediacademie Audiovisuele Mediacademie mediarte.be, als spil voor talentmanagement in de audiovisuele sector mediacademie.be, als regisseur, moderator, facilitator en monitor voor talentmanagement in de audiovisuele

Nadere informatie

EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE

EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE EFFECTIEF LEIDERSCHAP IN DE NIEUWE ECONOMIE De markt van morgen In de markt van morgen hebben we te maken met bewuste consumenten. Verzet tegen de oude economie groeit en bereikt een momentum waarbij je

Nadere informatie

Innovation Across Borders Forum VBO-FEB Preparation Form Innovation Cases

Innovation Across Borders Forum VBO-FEB Preparation Form Innovation Cases Innovation Across Borders Forum VBO-FEB Preparation Form Innovation Cases WHO Welke onderneming(en) werd(en) hierbij betrokken? (grootte, bedrijfssector, )? Met welke partner(s) (clusters, O&O-centrum,

Nadere informatie

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van

Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van Inter-Steunpunten Transitieplatform Economie, innovatie en duurzaamheid zijn van belang in transport Hilde Meersman, Cathy Macharis, a Christa Sys, Eddy Van de Voorde, Thierry Vanelslander, Ann Verhetsel

Nadere informatie

BIJLAGE. Motivering van het voorliggende convenant

BIJLAGE. Motivering van het voorliggende convenant BIJLAGE CONVENANT VRIJWILLIGERSWERK IN UITVOERING VAN HET PROTOCOL BETREFFENDE DE SAMENWERKING TUSSEN DE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN EN DE PROVINCIES TIJDENS DEZE LEGISLATUUR Motivering

Nadere informatie

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak 1. Wat willen wij: Visie op Velsen Met het vaststellen van de Visie op Velsen

Nadere informatie

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek 1 Inleiding 2 Op 15 juni 2015 verzamelden de leden van de advieswerkgroep Sociaal-Cultureel Werk en vertegenwoordigers van regionale koepelverenigingen

Nadere informatie

Lerend netwerk Sowedo 10/09/2014 Thema politisering

Lerend netwerk Sowedo 10/09/2014 Thema politisering Lerend netwerk Sowedo 10/09/2014 Thema politisering Welkom in Gent Doel netwerk: sterke inhoudelijke bijdragen over sowedo(breed) vertaalslag van deze inhouden naar het curriculum een sterkere link met

Nadere informatie

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben.

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben. MEDIA BELEID In haar beleidsnota media erkent Minister Lieten het belang van diversiteit in de Vlaamse media Ze wil de media-actoren stimuleren om een doeltreffend diversiteitsbeleid te ontwikkelen en

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Synthese en aanbevelingen. Studie "Smart Cities in België: kwalitatieve analyse van 11 projecten"

Synthese en aanbevelingen. Studie Smart Cities in België: kwalitatieve analyse van 11 projecten Synthese en aanbevelingen Studie "Smart Cities in België: kwalitatieve analyse van 11 projecten" Auteurs Jonathan Desdemoustier, Onderzoeker, Smart City Institute, HEC-ULg Nathalie Crutzen, Professor and

Nadere informatie

Het Vlaams Onderzoeksnetwerk. Een breedbandproject van departement EWI en Agentschap Wegen en Verkeer

Het Vlaams Onderzoeksnetwerk. Een breedbandproject van departement EWI en Agentschap Wegen en Verkeer Een breedbandproject van departement EWI en Agentschap Wegen en Verkeer Beleidskader Lissabon doelstelling Doelstelling Vlaanderen i2010 Stimuleren van onderzoek & innovatie was al ingezet in 2002 Samenwerking

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Evaluatie Interfacediensten. Volledige naam

Evaluatie Interfacediensten. Volledige naam Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie Interfacediensten Evaluatie Interfacediensten Van 1998 tot 2002 werd de ondersteuning door de Vlaamse overheid van de universitaire interfacediensten

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

WEconomy Werkplaats. Initiatiefnemers Henry Mentink, Ellen van Dongen t Veerhuis, Varik 23-08-2015

WEconomy Werkplaats. Initiatiefnemers Henry Mentink, Ellen van Dongen t Veerhuis, Varik 23-08-2015 WEconomy Werkplaats Een open formule voor crowd-thinking en co-creatie, waarin de initiatiefnemers er borg voor staan, dat de kwaliteit in lijn is met de bron het werk van Prof. Jan Jonker, Radboud Universiteit

Nadere informatie

BBL en Beweging. Naar een sterke community

BBL en Beweging. Naar een sterke community BBL en Beweging Naar een sterke community Onze opdracht verenigingen aansterken in hun streven naar een grotere impact Ons team Elien Sohier Laurien Spruyt Nik Meeusen een community van verenigingen...

Nadere informatie

MBO afgedankte batterijen en accu s

MBO afgedankte batterijen en accu s Briefadvies MBO afgedankte batterijen en accu s Advies over de startnota MBO afgedankte batterijen en accu s Datum van goedkeuring 11 maart 2015 Volgnummer 2015 005 Coördinator + e-mailadres Co-auteur

Nadere informatie

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator - faciliteert de ontwikkeling/optimalisatie van uw technologie - helpt uw energietechnologie succesvol in de markt zetten voor (startende) bedrijven:

Nadere informatie

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een "Social Business"

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een Social Business Behoeftepiramide van een "" (Naar analogie piramide van Maslow) Maslow rangschikte de volgens hem universele behoeften van de mens in een hiërarchie. Volgens zijn theorie zou de mens pas streven naar bevrediging

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2008 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan

Nadere informatie

Tussentijds verslag denktank 7 januari 2014

Tussentijds verslag denktank 7 januari 2014 Tussentijds verslag denktank 7 januari 2014 18-2-2014 pag. 1 Doelstelling & methode Doelstelling: procesevaluatie Nagaan in welke mate aanpak tov plan is bijgestuurd Inzicht verwerven in factoren die de

Nadere informatie

TUSSENTIJDSE EVALUATIE YOUTH in Action 2007 2013

TUSSENTIJDSE EVALUATIE YOUTH in Action 2007 2013 TUSSENTIJDSE EVALUATIE YOUTH in Action 2007 2013 In 2010 is het Europese programma Youth in Action halfweg. Het programma wordt door de Europese Commissie geëvalueerd. De Vlaamse Jeugdraad geeft zijn aanbevelingen

Nadere informatie

De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013

De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013 De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013 www.drift.eur.nl www.transitiepraktijk.nl www.transitionsnetwork.org

Nadere informatie

Open Standaarden voor Lokale Overheden

Open Standaarden voor Lokale Overheden Open Standaarden voor Lokale Overheden OSLO 3.0 ENGAGEMENTSVERKLARING Ondergetekenden, De Vlaamse ICT Organisatie vzw (hierna genoemd V-ICT-OR vzw), gevestigd te 9160 Lokeren, Mosten 13 Industriezone E17-3,

Nadere informatie

Koers. Het Beleidsplan 2016 2018. EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland

Koers. Het Beleidsplan 2016 2018. EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland EVI Panel Advies en Cliëntenraden Maastricht en Heuvelland van Ervaren via Verbeteren naar Innoveren Houthem St. Gerlach 7 mei 2015 Koers Bouwen aan Limburgse vitaliteit (Verkenners Provincie Limburg)

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen 3/12/13 Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Mieke Houwen Horizon 2020 : klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Agenda n Horizon 2020 algemeen n

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Introducing strategy

Hoofdstuk 1: Introducing strategy Hoofdstuk 1: Introducing strategy Wat is strategie? Definitie Porter: Concurrentiestrategie = verzameling van verschillende activiteiten kiezen om een unieke waardemix te brengen. Onderscheid tussen operationele

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Adviesverlening vertraagt wetgevingsprocedure! Of toch niet? De advisering door de SERV in de voorbije legislatuur in cijfers

Adviesverlening vertraagt wetgevingsprocedure! Of toch niet? De advisering door de SERV in de voorbije legislatuur in cijfers Brussel, juni 2009 Adviesverlening vertraagt wetgevingsprocedure! Of toch niet? De advisering door de SERV in de voorbije legislatuur in cijfers Het begin van een nieuwe legislatuur is voor veel organisaties

Nadere informatie

Een Slimme Specialisatie Strategie Lessen uit het OESO project + Vlaamse inbreng

Een Slimme Specialisatie Strategie Lessen uit het OESO project + Vlaamse inbreng Een Slimme Specialisatie Strategie Lessen uit het OESO project + Vlaamse inbreng Patries Boekholt & Jon van Til EWI Focus Bijeenkomst 25 februari 2013 In deze presentatie Voor de pauze: Internationale

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Europese subsidies en de sociale economie

Europese subsidies en de sociale economie Europese subsidies en de sociale economie Tewerkstelling van vluchtelingen binnen de sociale economie 24 Mei 2016 Agenda 14:00 Welkom 14:15 Inleiding: Wie zijn de vluchtelingen? Quentin Callens, Agentschap

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Europese projecten in de praktijk. Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen

Europese projecten in de praktijk. Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen Europese projecten in de praktijk Maandag 8 december, Provincie West-Vlaanderen Europese projecten in de praktijk Waarom een Europees project? Hoe begin je aan een Europees project? Hoe stel je de aanvraag

Nadere informatie

A. Projectspecifieke indicatoren ten behoeve van thematische prioriteit 4 : Stedelijke ontwikkeling

A. Projectspecifieke indicatoren ten behoeve van thematische prioriteit 4 : Stedelijke ontwikkeling A. Projectspecifieke indicatoren ten behoeve van thematische prioriteit 4 : Stedelijke ontwikkeling 4.1. Voor EFRO-projecten onder operationele doelstelling: Ondersteunen van geïntegreerde stedelijke ontwikkelingsprojecten

Nadere informatie

Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis

Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis Fiche 1: Urbain Cayzeele vzw Het Havenhuis Binnen onze VZW is deze doelstelling voorlopig niet opgenomen. Bij de nieuwbouw is dit reeds voorzien bij de besprekingen met architectenbureau en met VIPA. Vipa

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie