N BÈTATECHNIEK OP WEG NAAR 4 OP DE 10 FACTS & FIGURES EEN UITGAVE VAN TECHNIEKPACT EN PLATFORM BÈTA TECHNIEK

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "N BÈTATECHNIEK OP WEG NAAR 4 OP DE 10 FACTS & FIGURES EEN UITGAVE VAN TECHNIEKPACT EN PLATFORM BÈTA TECHNIEK"

Transcriptie

1 N BÈTATECHNIEK FACTS & FIGURES 2015 OP WEG NAAR 4 OP DE EEN UITGAVE VAN TECHNIEKPACT EN PLATFORM BÈTA TECHNIEK

2 PAGINA 2 MONITOR TECHNIEKPACT 2015

3 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 3 COLOFON Ministerie van Economische Zaken Bezuidenhoutseweg AC Den Haag - Postbus EK Den Haag (0) De monitor Techniekpact is een coproductie van het Ministerie van Economische Zaken en Platform Bèta Techniek. Bron cijfers: CBS, DUO, S-BB, UWV. Te raadplegen via juni 2015 Ministerie van Economische Zaken en Platform Bèta Techniek Auteursrechten voorbehouden. Gebruik van de inhoud van deze publicatie is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Platform Bèta Techniek Lange Voorhout EE Den Haag - Postbus CN Den Haag (0) Grafisch ontwerp: Slem ontwerpstudio

4 PAGINA 4 MONITOR TECHNIEKPACT 2015

5 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 5 INHOUD In deze monitor wordt gestart met de landelijk facts & figures. Deze data zijn gestructureerd aan de hand van de drie Techniekpactactielijnen kiezen, leren en werken. Daaropvolgend wordt ingezoomd op de vijf Techniekpactlandsdelen. In deze kortere landsdeelhoofdstukken wordt steeds dezelfde structuur aangehouden als in het landelijke deel. VOORWOORD 7 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES 8 Kiezen voor techniek Primair onderwijs Voortgezet onderwijs vmbo Voortgezet onderwijs havo/vwo 20 Docenten 24 Leren in de techniek 28 Middelbaar beroepsonderwijs 30 Hoger onderwijs 38 Werken in de techniek 46 DEEL 2: FACTS & FIGURES IN DE LANDSDELEN 56 Landsdeel Noordvleugel 58 Landsdeel Noord 70 Landsdeel Oost 82 Landsdeel Zuidoost 94 Landsdeel Zuidwest 6 BIJLAGEN De 22 Techniekpactacties 8 Afkortingen 0

6 PAGINA 6 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 VOORWOORD Zorgen voor voldoende gekwalificeerde technici en het aantrekkelijker maken van leren en werken in de techniek. Dat is de ambitie van het in mei 20 afgesloten Nationaal Techniekpact In het pact slaan onderwijs, bedrijfsleven en overheden middels 22 concrete acties de handen ineen. We zijn nu twee jaar verder. Wat is er tot nu toe bereikt, welke trends zijn zichtbaar en waar liggen nog uitdagingen? De monitor Techniekpact, een coproductie van het Techniekpact en het Platform Bèta Techniek, geeft u hierin inzicht. OPZET EN INDELING Niet alle 22 acties van het Techniekpact zijn cijfermatig in beeld te brengen. De monitor focust zich dan ook op de acties waarbij sprake is van trends en een ontwikkeling in de tijd. Voor de opbouw van de monitor is ervoor gekozen om de drie actielijnen van het Techniekpact te volgen: kiezen voor techniek, leren in de techniek en werken in de techniek. Hierbij wordt allereerst een landelijk beeld gegeven. In aansluiting daarop volgen, gezien het belang van de landsdelen voor het Techniekpact, vijf afzonderlijke landsdeelhoofdstukken. REGIONALE SAMENWERKING Sleutelwoord voor de uitvoering van het Techniekpact is de regionale samenwerking binnen de vijf landsdelen. In de regio vinden bedrijfsleven, onderwijs en overheid elkaar binnen (ver)nieuw(d)e samenwerkingsverbanden en wordt vanuit regionale visies gewerkt aan Techniekpactdoelen. Onder meer werken schoolbestuurders gezamenlijk aan meer aandacht voor wetenschap en technologie op basisscholen en zijn er nieuwe Toptechniek in bedrijf regio s gestart. Laatstgenoemde verbetert de aansluiting vmbo - mbo en maakt, via intensieve samenwerking met het bedrijfsleven, technische vmbo-opleidingen aantrekkelijker.

7 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 7 POSITIEVE TREND De afgelopen jaren heeft zich een voorzichtige, positieve trend in de aandacht voor techniek ingezet. Dankzij de extra stimulans vanuit alle partners van het Techniekpact zet deze trend zich door. Maar we zijn er nog niet. Zo zijn er knelpunten rond het aantal docenten bètatechniek en kiezen nog altijd te weinig meisjes en vrouwen voor een technische richting. Bovendien wordt er in bepaalde technische beroepen nog steeds een krapte verwacht. BLIK OP DE TOEKOMST Verduurzaming van alle inspanningen is nodig om ervoor te zorgen dat we de stijgende belangstelling voor techniek bij jongeren kunnen vasthouden én gaan terugzien in de arbeidsmarkt. Het doel blijft om de komende jaren, samen met het onderwijs, bedrijfsleven en de overheid, te komen tot een aandeel bètatechniek van vier op de tien in alle onderwijsniveaus. Hierbij dient de kwalitatieve verbinding gemaakt te worden met de vaardigheden van de toekomst, de Human Capital Agenda s van de Topsectoren en Smart Industry. Met bovenstaande ambities in het achterhoofd, laat deze monitor aan alle stakeholders zien waar in Nederland successen geboekt worden en waar nog kansen liggen. Zo bouwen we gezamenlijk verder aan een optimale bètatechniekbalans. Hans Corstjens Directeur Platform Bèta Techniek Doekle Terpstra Aanjager Nationaal Techniekpact 2020

8 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES DEEL 1 LANDELIJKE FACTS & FIGURES

9 INFRASTRUCTUUR % Onderwijsinstellingen: 6546 basisscholen 665 scholen speciaal (basis)onderwijs 655 voortgezet onderwijs scholen (vmbo-havo-vwo) 45 ROC s, AOC s en vakscholen 21 hogescholen met bètatechniek universiteiten 2 Arbeidsmarkt: 1,55 miljoen technisch opgeleiden waarvan in technische beroepen 1,55 miljoen mensen met technisch beroep bouw en metaal grootste van 7 technische sectoren 88% mannen en % vrouwen in technische beroepen ontstane vacatures 3 in laatste kwartaal 20 7,3% werkloosheid onder technisch opgeleiden Servicepunten Techniek 28 technische sectorplannen 1 De instellingsaantallen in de infrastructuurbox en monitor betreffen het totale aantal hoofdvestigingen. Wanneer in deze monitor afzonderlijke vestigingen in plaats van hoofdvestigingen geteld zijn, wordt dit vermeld. 2 Exclusief open universiteit en overige publiek gefinancierde universiteiten 3 Het aantal vacatures dat in de loop van het kwartaal is ontstaan.

10 PAGINA TECHNIEKPACT MONITOR 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES KIEZEN VOOR TECHNIEK

11 Kiezen voor techniek begint met een duidelijk beeld van wat technologie en techniek inhouden en wat je ermee kunt doen. Daarom zetten basisscholen, scholen voor voortgezet onderwijs en bedrijven zich in voor uitdagend techniekonderwijs voor alle jongeren van 4 tot 18 jaar. Beoogd wordt dat leerlingen enthousiaster worden voor technologie en techniek en dat het techniekonderwijs hen helpt hun talenten verder te ontplooien. Ook is er aandacht voor de ouders en de docenten. Immers, goed voorbeeld doet goed volgen. MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA

12 PAGINA MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES PRIMAIR ONDERWIJS Sinds 2000 wordt ingezet op meer Wetenschap en Technologie (W&T) in het primair onderwijs. Met het Techniekpact worden de ambities versterkt. Doelstelling is dat in basisscholen bij het aanbieden van W&T gebruik maken van ondersteuning door het bedrijfsleven en technisch hoger onderwijs en dat in 2020 alle ca basisscholen W&T aanbieden in hun onderwijsprogramma. Voorts is W&T inmiddels opgenomen in de Strategische beleidsagenda van de PO-raad PO-raad, Om de leerling. Beleidsagenda (20).

13 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA WETENSCHAP EN TECHNOLOGIE Wetenschap en Technologie in het primair onderwijs krijgen sinds 20 een extra impuls via het programma Kiezen voor Technologie van de directies primair en voortgezet onderwijs van het Ministerie van OCW. 5 Hierbinnen zijn 8 regionale W&T-netwerken opgezet die zich inzetten voor de implementatie en verduurzaming van W&T op alle basisscholen. Regionale samenwerking met bedrijven en wetenschapsknooppunten wordt hierbij gestimuleerd. JET-NET JUNIOR: SAMENWERKING BEDRIJFS- LEVEN EN PRIMAIR ONDERWIJS Nederlandse technologische bedrijven en havo/vwo-scholen hebben zich sinds 2002 verenigd in Jet-Net, het Jongeren en Technologie Netwerk Nederland. In 20 is gestart met Jet-Net Junior, dat zich richt op de samenwerking tussen bedrijfsleven en basisonderwijs. Jet-Net Junior draagt bij aan de invulling van W&T door via regionale samenwerkingsverbanden in 6 landelijke gespreide hubs basisschoolleerlingen, leerkrachten en pabostudenten in aanraking te brengen met het bedrijfsleven. Momenteel zijn er 58 bedrijven en partners aan de hubs verbonden en zijn 0 basisscholen met de door de hubs georganiseerde activiteiten in aanraking gekomen. TECHNIEKCOACHES EN TECHNIEKSCAN Vanuit Techniektalent.nu begeleiden techniekcoaches leerkrachten en directies van basisscholen bij het verankeren van techniek in het lesaanbod en het geven van technieklessen. In 20 waren er 75 techniekcoaches die in totaal 200 basisscholen (afzonderlijke vestigingen) hebben begeleid. Hiermee samenhangend werd in maal door basisscholen gebruik gemaakt van de Techniekscan. Deze scan geeft inzicht in de mate waarin techniek is ingevoerd en vormt de basis voor een begeleidingsplan dat samen met de techniekcoach wordt opgesteld. 5 Naast actielijnen rondom primair onderwijs, richt Kiezen voor technologie zich ook op het voortgezet onderwijs. De actielijnen vinden hun basis in de Techniekpactdoelstellingen dat 1) alle basisscholen in 2020 aan W&T doen en dat 2) de technische oriëntatie in het voortgezet onderwijs toeneemt. Voor meer informatie, zie: kiezen-voor-technologie/over.

14 PAGINA MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES VOORTGEZET ONDERWIJS VMBO De afgelopen jaren hebben het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo), middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en bedrijfsleven extra ingezet op de vergroting van het aantal techniekleerlingen. Het Techniekpact bouwt voort op deze inspanningen. De ambitie is dat in % van de leerlingen in de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg (vmbo-bb en -kb) kiest voor techniek en dat 40% 6 van de leerlingen in de gemengde en theoretische leerweg (vmbo-gl en -tl) kiest voor een vakkenpakket met natuur- en scheikunde. Verder zet het Techniekpact in op nieuwe beroepsgerichte examenprogramma s, loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) en het verbeteren van de doorlopende leerlijnen tussen technisch vmbo en mbo. Goedwerkende publiek-private initiatieven als de TechNet-kringen en Vakcolleges worden voorts uitgebreid. 6 De streefwaarde van 40% voor vmbo gl/tl wijkt af van de streefwaarde van 50% die staat in zowel het Bestuursakkoord VO-raad - OCW (p.16) als het Techniekpact (p.4). De streefwaarde van 50% bleek echter gebaseerd op een onjuiste telling. In het rapport Monitor bestuursakkoord 20 (p.9) hebben het ministerie van OCW en de VO-raad de nieuwe streefwaarde van 40% vastgesteld.

15 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 15 M-TECH: TECHNIEK OP VMBO-TL Eind 20 lanceerde Platform Bèta Techniek het programma M-Tech. Beoogd wordt dat meer mavoleerlingen kiezen voor wis-, natuur- en scheikunde en aansluitend voor een technische mbo-vervolgopleiding op niveau 4. M-Tech telt momenteel 19 netwerken, 5 deelnemende scholen en ruim 40 regionale netwerkbijeenkomsten. Naast diverse andere thema s richt M-Tech zich op de verbetering van LOB. Uit een onderzoek uit december 20 naar LOB bleek dat er een grote behoefte is aan extra ondersteuning. 7 TECHNET: SAMENWERKING BEDRIJFSLEVEN, BASISSCHOLEN EN (V)MBO-SCHOLEN Op initiatief van TechniekTalent.nu en Platform Bèta Techniek is sinds 20 TechNet actief. TechNet stimuleert de regionale samenwerking tussen bedrijven, basisonderwijs en (v)mboscholen. Doelstellingen zijn een betere technische loopbaanoriëntatie en en technisch onderwijs dat leerlingen aanspreekt. Een TechNetkring bestaat uit minimaal 1 vmbo-school en 8 technische bedrijven. In 20 waren er 9 kringen en circa activiteiten. Hierbij waren 395 basisscholen, 267 vmbo-scholen, 65 ROC-locaties en bedrijven betrokken. 8 TOPTECHNIEK IN BEDRIJF: DOORLOPENDE LEERLIJNEN In het programma Toptechniek in bedrijf werken onderwijs, (regionaal) bedrijfsleven en overheid samen om de aansluiting tussen vmbo- en mbo-techniek te verbeteren. Dit wordt gedaan met de vakmanschapsroute (doorlopende leerlijn tussen vmbo en mbo-niveau 2 en 3) en de technologieroute (doorlopende leerlijn tussen vmbo en mbo-niveau 4). Toptechniek in bedrijf is in 20 gestart met 17 regio s en is inmiddels uitgebreid naar 20 regio s. Binnen deze regio s werken 187 vmbo-scholen (40% van het totaal) en ruim de helft van alle mbo instellingen (36 instellingen) samen. Zij bereiken hiermee ca. 8 duizend leerlingen aan het vmbo-bb/kb, ca. 9 duizend leerlingen aan vmbo-gl/tl en ca. 28 duizend aan het mbo. 9 EXPERIMENTEN DOORLOPENDE LEERLIJNEN In schooljaar 20/15 zijn, aanvullend op de bestaande vakmanschaps- en technologieroutes, experimenten met nieuwe routes gestart. Ze bieden de mogelijkheid om op onderdelen af te wijken van de regelgeving. Binnen deze experimenten zijn in 20/15 48 technische vakmanschapsroutes en 9 technologieroutes gestart. 7 Onder meer is er bij docenten en scholen behoefte aan ondersteuning bij het concreet beschrijven van de LOB-visie, integratie in de lessen, het voeren van loopbaangesprekken, de effectmeting en de activiteitenregistratie. Zie ook: 8 Techniektalent.nu telt alle afzonderlijke vestigingen. 9 Leerlingen bètatechniek in vmbo-bb/kb leerjaar 3, gediplomeerden NaSk vmbo-gl/tl, en instroom bètatechniek mbo aan deelnemende onderwijsinstellingen. Binnen een experiment kan desgewenst per leerling bepaald worden wanneer vmbo-examen wordt gedaan in een specifiek vak. Een deel van deze nieuwe doorlopende leerlijnen is opgezet binnen de bestaande regio s van Toptechniek in bedrijf en 6 routes vallen samen met de Vakroutes techniek aan de Vakcolleges. De verschillende initiatieven versterken elkaar.

16 PAGINA 16 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES VAKROUTE TECHNIEK AAN DE VAKCOLLEGES VMBO Vmbo-scholen die onderwijs geven volgens de Vakroute heten Vakcolleges. De Vakroute techniek wordt sinds 20 aangeboden en wordt gekenmerkt door nauwe samenwerking met werkgevers en het mbo. De Vakroute techniek is afgestemd op de vmbo-profielen Bouwen, Wonen & Interieur, Produceren, Installeren & Energie en Mobiliteit & Transport en de verwante mbo-opleidingen. In 20/15 zijn er in Nederland 55 Vakroutes techniek. Hieraan wordt deelgenomen door.740 leerlingen. JINC: TECHNISCHE BLIKSEMSTAGES In 20 heeft JINC, een non-profit organisatie die jongeren op weg helpt naar een goede start op de arbeidsmarkt, als onderdeel van het programma Kiezen voor Technologie gerealiseerd dat leerlingen van 38 vmbo-scholen in achterstandswijken op Bliksemstage konden bij technische bedrijven. LEERLINGEN BÈTATECHNIEK IN BASIS- EN KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG Binnen het gehele vmbo heeft de afgelopen jaren een verschuiving plaatsgevonden van de beroepsgerichte leerwegen naar de meer theoretische leerwegen. In de bètatechnische richting is het aantal leerlingen in het derde leerjaar in de basisberoepsgerichte leerweg (bb) sterk afgenomen van.367 in 2004/05 naar in 20/15. Dit aantal heeft zich de laatste drie jaar gestabiliseerd AANTAL LEERLINGEN BÈTATECHNIEK IN HET 3E LEERJAAR VMBO-BB/KB Jaar bb bètatechniek bb bètatechniek incl. ICT bb/kb bètatechniek kb bètatechniek kb bètatechniek incl. ICT Vanaf 1 augustus 2015 zal de Vakcollege Groep BV verdergaan als onafhankelijke stichting onder de naam Stichting Vakmanschap in het Beroepsonderwijs Bètatechniek is gedefinieerd volgens het Techniekpact en het Bestuursakkoord VO-raad - OCW Bètatechniek incl. ICT laat ook de ICT-richting zien en refereert aan de voorheen gebruikte definitie van Platform Bèta Techniek.

17 A2-A Jaar 35% 30% 25% 20% AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN TOTAAL AANTAL LEERLINGEN IN HET 3E LEERJAAR VMBO-BB/KB bb bètatechniek bb bètatechniek incl. ICT bb/kb bètatechniek kb bètatechniek kb bètatechniek incl. ICT 04/05 / /15 15 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 17 Ook het aandeel bètatechniekstudenten is binnen vmbo-bb afgenomen. Waar in 2004/05 32% van de leerlingen koos voor een bètatechnische richting, was dat in 20/15 (stabiel sinds 20/) 27%. De kaderberoepsgerichte leerweg (kb) telt, met leerlingen bètatechniek in 20/15, inmiddels meer leerlingen bètatechniek dan vmbo-bb. Door een stijgende instroom na 20/ is dit aantal in vmbo-kb vrijwel gelijk aan 20/. Het aandeel bètatechniekstudenten in vmbo-kb is sinds 20/ licht gestegen tot 27% in 20/15. Hoewel het aandeel stijgt, lijken zowel vmbo-bb als -kb vooralsnog achter te blijven bij het Techniekpact-streefdoel dat 30% van de leerlingen kiest voor techniek in 2015/16. De bètatechnische meisjes verdienen bovendien bijzondere aandacht. Het aandeel meisjes binnen de bètatechnische richtingen is weliswaar licht gegroeid, maar blijft met 7% in vmbo-bb en % in vmbo-kb in 20/15 zeer klein. Vmbo-bb 3% 7% 7% Vmbo-kb 4% % % Totaal 4% 9% % AANDEEL MEISJES BINNEN LEERLINGEN 3E LEERJAAR VMBO-BB/KB BÈTATECHNIEK

18 PAGINA 18 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES DOORSTROOM LEERLINGEN BEROEPS- EN KADERGERICHTE LEERWEG NAAR BÈTATECHNISCH MBO Van de leerlingen in vmbo-bb/kb die in 20/ een diploma hebben gehaald in een bètatechnische richting en daarna direct doorstromen naar het mbo kiest 81% voor een bètatechnische vervolgopleiding, in 2004/05 was dit 86%. 40% 39% 38% 37% 36% 35% Jaar vmbo-tl AANDEEL GEDIPLOMEERDEN MET NASK binnen totaal aantal gediplomeerden vmbo-gl/tl totaal vmbo-gl/tl 15 Vmbo-gl kent ten opzichte van vmbo-tl een klein studentenaantal; in het derde leerjaar waren 20/ leerlingen in totaal aan vmbo-gl ingeschreven en aan vmbo-tl.

19 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 19 GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK GEMENGDE EN THEORETISCHE LEERWEG In de gemengde leerweg (gl) is het aantal gediplomeerden dat kiest voor een vakkenpakket met natuur- en scheikunde (NaSk) tussen 2004/05 en 20/ constant gebleven tot gediplomeerden in 20/. In de theoretische leerweg (vmbo-tl) is het aantal gediplomeerden met NaSk, mede door de verschuiving van de beroepsgerichte naar de theoretische leerwegen, de laatste twee jaar gestegen van.235 naar In de jaren tot 20/ is er voor vmbo-tl sprake van een dalend aandeel gediplomeerden met NaSk. Na 20/ lijkt met deze trend gebroken te worden. Vmbo-gl laat een wisselend beeld zien, met name door de kleine aantallen. In zowel vmbo-gl als vmbo-tl stijgt het aandeel, in vmbo-gl van 34% in 20/ naar 36% in 20/, in vmbo-tl van 36% naar 38% in dezelfde periode. In beide leerwegen wordt de 4 op de -doelstelling sterk benaderd. Het aandeel gediplomeerde meisjes binnen de gediplomeerden met NaSk blijft nog achter. Het aandeel is in vmbo-gl tussen 2004/05 en 20/ constant gebleven op 27% en bij vmbo-tl licht gegroeid van 28% naar 31%. 04/05 / /15 Vmbo-gl 27% 29% 27% Vmbo-tl 28% 30% 31% Totaal 28% 30% 31% AANDEEL MEISJES BINNEN GEDIPLOMEERDEN VMBO-GL/TL MET NASK

20 PAGINA 20 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES VOORTGEZET ONDERWIJS: HAVO/VWO In het Bestuursakkoord VO-Raad - OCW uit december 20 en in het Techniekpact is de ambitie vastgelegd dat het aandeel leerlingen in havo en vwo dat kiest voor de profielen Natuur en Gezondheid en/of Natuur en Techniek (N-profielen) toeneemt van 45% naar 55% in Scholen en bedrijven werken hiertoe samen aan het aantrekkelijker maken van het N-profiel. Verschillende goedwerkende publieke en private initiatieven in het voortgezet onderwijs dragen hieraan bij.

21 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 21 JET-NET: SAMENWERKING BEDRIJFSLEVEN EN HAVO/VWO-SCHOLEN Het doel van Jet-Net, het Jongeren en Technologie Netwerk Nederland, is om havo/vwo-leerlingen, door middel van gastlessen, workshops en bedrijfsbezoeken een reëel beeld te geven van bèta en technologie en hen te interesseren voor een bètatechnische vervolgopleiding. Er participeren momenteel 168 havo/ vwo-scholen, 45 partners en 85 bedrijven (4 locaties) in Jet-Net. Er staan 0 scholen op de wachtlijst. Uit een evaluatie van Jet-Net waaraan 9 scholen meededen, kwam naar voren dat er in 20 in totaal 528 Jet-Net activiteiten plaats hebben gevonden, waarvan 246 voor de onder- en 282 voor de bovenbouw. VHTO: MEISJES EN TECHNIEK Binnen het programma Kiezen voor technologie werkt VHTO tot en met 2015 op 75 vmbo-scholen en 0 havo/vwo-scholen aan de vergroting van de participatie van meisjes in de bètawetenschappen, techniek en ICT. Middels activiteiten als meeloopdagen, gastlessen, speeddates en trainingen bereikte VHTO in 20 ruim meisjes. In 20 namen hierbij aan het jaarlijkse evenement Girlsday meisjes, 305 bedrijven, 97 basisscholen, 9 havo/vwo-scholen en 54 vmbo-scholen deel. TECHNASIA De afgelopen jaren zijn 83 havo/vwo-scholen een Technasium geworden. Bij deze scholen staan de bètavakken centraal via het vak Onderzoeken en Ontwerpen (O&O). De Technasia werken hierbij met praktijkgerichte opdrachten die zijn geformuleerd vanuit de beroepspraktijk en het hoger onderwijs.

22 PAGINA 22 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 VO-HO NETWERKEN EN BREDE REGIONALE BÈTASTEUNPUNTEN AANDEEL LEERLINGEN MET N-PROFIEL binnen totaal aantal leerlingen in het 4e leerjaar havo/vwo DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES Zowel in de VO-HO netwerken als de Brede regionale bètasteunpunten zijn wo-, hbo- en havo/vwo-instellingen verenigd. De VO-HO netwerken focussen zich op leerlingen vanuit de thema s excellentiebevordering en/of bèta & techniek. De Bètasteunpunten richten zich op hun beurt op docentprofessionalisering en hebben een cruciale rol bij vakvernieuwingen in het voortgezet onderwijs. Een landelijke dekking nastrevend, bestaan er momenteel 7 gecombineerde netwerken (VO-HO netwerken plus Bètasteunpunten), 2 losse VO-HO netwerken en 3 losse Bètasteunpunten. In de VO-HO netwerken waren in havo/vwo-scholen, hogescholen en universiteiten verenigd. Bij de Bètasteunpunten waren dit in havo/vwo-scholen, 18 hogescholen en universiteiten % 60% 40% 20% 0% Jaar Havo Vwo Totaal havo/vwo De betrokken havo/vwo-scholen, hogescholen en universiteiten overlappen bij de VO-HO netwerken en BRSP s voor een groot deel. In 2015 en 2016 wordt onder andere gewerkt aan de verdere koppeling tussen de VO-HO netwerken en Bètasteunpunten.

23 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 23 AANDEEL HAVO/VWO- LEERLINGEN MET N-PROFIEL In zowel havo als vwo is het aandeel leerlingen dat kiest voor de de profielen Natuur en Gezondheid en/of Natuur en Techniek (N-profielen) met name sinds 20/ sterk gestegen. Op de havo was dit aandeel in 2004/05 30% en in 20/15 43%. Het aandeel N-profielen ligt in het vwo significant hoger. Waar dit in 2004/05 52% was, is dit in 20/15 62%. Het aandeel meisjes dat op de havo koos voor een N-profiel is in 20/15 met één procentpunt gestegen naar 45% en op het vwo gelijk gebleven op 49%. DOORSTROOM HAVO/VWO-LEERLINGEN MET N-PROFIEL NAAR BÈTATECHNISCHE VERVOLGOPLEIDING Gedurende de laatste twee jaar zijn de percentages havo- en vwo-leerlingen die doorstroomden naar een bètatechnische vervolgopleiding gestegen. Van de in 20/ gediplomeerde havisten met een N-profiel die direct doorstroomden naar het hoger onderwijs in 20/, koos 51% voor een bètatechnische vervolgopleiding. Een jaar later was dat 56%. Bij de vwo ers steeg de doorstroom in dezelfde periode van 60% naar 65%. 04/05 / /15 Havo 35% 44% 45% Vwo 47% 49% 49% N AANDEEL MEISJES BINNEN TOTAAL AANTAL LEERLINGEN IN 4E LEERJAAR HAVO/VWO MET EEN N-PROFIEL

24 PAGINA 24 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES DOCENTEN Het Techniekpact bevat verschillende acties die zich expliciet richten op docenten. Onder meer wordt beoogd dat basisschoolleraren zich de competenties eigen maken die nodig zijn voor het verzorgen van onderwijs in Wetenschap en Techniek (W&T). Hiertoe organiseert het Platform Bèta Techniek in alle landsdelen W&T-academies. Tevens zet het Techniekpact in op het opleiden van meer universitair opgeleide leraren in de (bèta)tekortvakken en het betrekken van het bedrijfsleven bij het opleiden en bijscholen van leraren. De programma s Eerst De Klas, het OnderwijsTraineeship en STEM Teacher Academy dragen aan deze doelen bij.

25 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 25 EERST DE KLAS EN ONDERWIJSTRAINEESHIP Sinds 20 kunnen excellent afgestudeerden uit het hoger onderwijs middels het traineeship Eerst De Klas in twee jaar hun eerstegraads docentbevoegdheid behalen voor het voortgezet onderwijs. Tevens volgen trainees een mede door het bedrijfsleven vormgegeven leiderschapsprogramma. In de eerste helft van 2015 zijn 94 trainees actief in het programma, waarvan 49 in de bètavakken. In 20 is het OnderwijsTraineeship van start gegaan. Hierbij worden afgestudeerden uit het hoger onderwijs middels een tweejarig leerwerktraject opgeleid tot eerstegraads docent in het voortgezet onderwijs. Sinds 20 zijn 66 trainees actief. STEM TEACHER ACADEMY In 20 is de STEM 16 Teacher Academy gelanceerd. Hierbij wordt, in samenwerking met het bedrijfsleven, gewerkt aan de professionele ontwikkeling van reeds werkzame bètadocenten in het voortgezet onderwijs. Programmaonderdelen zijn onder meer bedrijfsstages voor docenten, de cursus Bètaberoepen in de les en de ontwikkeling van gastlessen in BedrijfsDOT s (docentontwikkelteams). Bij de STEM Teacher Academy zijn momenteel ca. 200 docenten van 0 voortgezet onderwijsscholen betrokken, evenals 60 topsectorbedrijven. 16 Science, Technology, Engineering and Mathematics.

26 PAGINA 26 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES INSTROOM IN DE EXACTE LERARENOPLEIDINGEN De instroom in exacte lerarenopleidingen (wis-, natuur-, scheikunde, biologie en overige exacte vakken) in de tweede graad stijgt licht. Het gaat evenwel om een stabiel blijvend en relatief klein aantal. Ook bij de exacte lerarenopleidingen in de eerste graad gaat het om een klein aantal nieuwe studenten dat aan de universiteit sinds 20/ afneemt. In totaal stromen bij de exacte vakken in de eerste graad net 200 studenten in aan het hbo en 184 aan de universiteit. Gezien het groeiende aantal jongeren dat voor een N-profiel kiest op havo/vwo is het aantal leraren exacte vakken in opleiding zorgelijk. Ook voor vmbo is het aantal instromende leraren beroepsgericht al jaren laag Jaar INSTROOM LERARENOPLEIDINGEN leraar vo (2e graads) exact leraar vo (1e graads, hbo) exact leraar vo (2e graads) beroepsgericht leraar vo (1e graads, ulo) exact 17 Bron: CAOP; Stamos.nl

27 A9 AANDEEL EXACT/BEROEPSGERICHT BINNEN TOTALE INSTROOM LERARENOPLEIDINGEN LERAAR VO (2E GRAADS) EXACT MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA / / / % 16% 17% LERAAR VO (2E GRAADS) BEROEPSGERICHT 8% 4% 4% LERAAR VO (1E GRAADS, HBO) EXACT 8% % % LERAAR VO (1E GRAADS, ULO) EXACT 28% 19% 22%

28 PAGINA 28 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES

29 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 29 LEREN IN DE TECHNIEK Het technisch beroepsonderwijs, leren in de techniek, heeft een belangrijke plaats in het Techniekpact. Immers, zonder uitstekend beroepsonderwijs geen vakbekwame technici. Samen met het technische bedrijfsleven zetten vmbo-scholen, mbo- en hbo-instellingen en overheden zich in voor meer goed opgeleide vakkrachten. Daarnaast is ook excellent universitair talent onontbeerlijk.

30 PAGINA 30 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES MIDDELBAAR BEROEPSONDERWIJS In samenwerking met het vmbo en bedrijfsleven, zet het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) de laatste jaren in op een toename van het aantal techniekleerlingen. 18 Het Techniekpact versterkt deze inspanningen. Onder meer zet het bedrijfsleven zich in voor voldoende technische stage- of leerwerkplaatsen, heeft de Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (S-BB) een voorlichtende studiebijsluiter ontwikkeld en wordt, via het Regionaal investeringsfonds mbo (RIF), geïnvesteerd in de Centra voor innovatief vakmanschap (Civ s) en andere vormen van publiek-private samenwerking. Verder bevat het Techniekpact de doelstelling dat in % 19 van de mbo-studenten kiest voor een technische opleiding en dat dit aandeel tot 2020 indien nodig oploopt. 18 Door de overgang naar kwalificatiedossiers is de verdeling van studies veranderd. Voor bètatechniek is gekeken naar de domeinen Afbouw, hout en onderhoud, Ambacht, laboratorium en gezondheidstechniek, Bouw en infra, Informatie en communicatietechnologie, Media en vormgeving, Mobiliteit en voertuigen, Techniek en procesindustrie, Transport, scheepvaart en logistiek. 19 Door gebruik van de acht domeinen (zie voetnoot hierboven) liggen het aantal nieuwe studenten en ook het aandeel bètatechniek enkele procenten hoger vergeleken met de basering van dit doel.

31 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 31 PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING IN HET MBO In 20 startte in het middelbaar beroepsonderwijs een pilot met 4 Centra voor innovatief vakmanschap (Civ s). Hiermee wordt concreet vormgegeven aan een intensieve publiek-private samenwerking. Eind 20 en in 20 kwamen hier respectievelijk en 2 nieuwe Civ s bij. In het voorjaar van 20 werd het Regionaal investeringsfonds mbo beschikbaar gesteld. Hiermee investeert het ministerie van OCW tussen 20 en miljoen euro in publiek-private samenwerkingsverbanden in het beroepsonderwijs. De cofinanciering vanuit de regio bedraagt hierbij ten minste 200 miljoen euro. In de eerste aanvraagronde van het RIF werd aan 18 aanvragen ondersteuning toegekend. AANTAL LEERBEDRIJVEN EN STAGELOPENDE STUDENTEN IN DE BÈTATECHNIEK In het Techniekpact is opgenomen dat het bedrijfsleven iedere bètatechnische mbo-student een stage- of leerwerkplek wil kunnen bieden. Voor techniekstudenten die moeite hebben deze stage- of leerwerkplek te vinden is het digitaal loket techniekonderwijs.nl ingericht. Het totaal aantal leerbedrijven in de bètatechnische mbo-domeinen 21 is licht gegroeid van in 20, naar in 20 en in Alleen in het domein Bouw en infra is er in deze periode sprake van een daling van het aantal leerbedrijven. Het totaal aantal mbo-studenten dat stage liep bij een leerbedrijf is gedaald van 1.7 in 20/ naar in 20/. 22 COMMITMENT CIV S 20 Financiering Rijksoverheid ,- 9 Betrokken bedrijven Cofinanciering bedrijven ,- Cofinanciering overig ,- 20 De genoemde aantallen zijn de optelsom van de Civ s die zijn opgericht in 20, eind 20, 20 en tijdens de eerste aanvraagronde van het RIF. De cijfers zijn gebaseerd op business plannen, door de Centra opgestelde monitor-/voortgangsrapportages, een belronde langs de Centra en informatie van DUO. 21 Zie voetnoot 18 voor de bètatechnische mbo-domeinen. 22 Bron: Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (S-BB). 23 Deze post is samengesteld uit gecommitteerde bijdragen van provincies, gemeenten en onderwijsinstellingen.

32 PAGINA 32 TECHNIEKPACT MONITOR 2015 INSTROOM MBO-LEERLINGEN BÈTATECHNIEK PER NIVEAU DEEL 1: 1: LANDELIJKE FACTS & & FIGURES Het aantal deelnemers aan het totale mbo loopt de afgelopen jaren terug, zo ook in de bètatechnische richtingen. Deze afname in het aantal leerlingen vindt vooral plaats op niveau 2. Ook neemt het aantal leerlingen dat direct instroomt vanaf het vmbo af, alsmede het aantal leerlingen ouder dan 23 jaar. 24 Met name in de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) daalde het aantal nieuwe studenten op niveau 2 sterk: van in 20/ naar in 20/15. Ook bij de andere niveaus daalde het aantal nieuwe studenten in de BBL. Zo waren er in 20/ nieuwe studenten bètatechniek in de BBL, wat is afgenomen tot.651 in 20/15. In de beroepsopleidende leerweg (BOL) daarentegen is een stijgende instroom te zien. In 20/ waren er bètatechnische instromers en in 20/ Doordat de instroom in de BBL sneller afneemt dan de instroom in de BOL toeneemt, daalt de totale instroom. Het aandeel meisjes binnen de bètatechnische instroom stijgt, voornamelijk op niveau 4, maar blijft laag Jaar 05 Niveau 1 Niveau 2 Niveau 3 Niveau 4 Eindtotaal Niveau 1 incl. entreeopleidingen AANTAL INSTROMENDE MBO-LEERLINGEN BÈTATECHNIEK PER NIVEAU Eindtotaal incl. entreeopleidingen Sinds 20/25 kunnen de entree-opleidingen ook naar techniek ingedeeld worden, weergegeven door de stippellijn. Deze opleidingen zijn een herlabeling van opleidingen die eerder onder de sector combinatie vielen. Dit is geen daadwerkelijke stijging van het aantal studenten.

33 TECHNIEKPACT MONITOR 2015 PAGINA 33 AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN INSTROOM MBO PER NIVEAU 05/ / /15 Niveau 1 38% 45% 37%(40%) 25 Niveau 2 36% 34% 34% Niveau 3 21% 18% 23% Niveau 4 29% 30% 31% Totaal 30% 31% 30%(31%) 25 AANDEEL MEISJES BINNEN INSTROOM BÈTATECHNIEK MBO PER NIVEAU AANTAL INSTROMENDE MBO-LEERLINGEN BÈTATECHNIEK PER LEERWEG 26 05/ / /15 Jaar Niveau 1 5% % 5%(34%) 25 Niveau 2 5% 7% 5% Niveau 3 4% 8% 7% 26 BBL bètatechniek BOL vt bètatechniek Totaal BBL/BOL BBL bètatechniek incl. entreeopleidingen BOL vt bètatechniek incl. entreeopleidingen Totaal BBL/BOL incl. entreeopleidingen Niveau 4 18% 22% 23% Totaal 9% % 15% (17%) Inclusief entreeopleidingen 26 Het mbo bestaat uit BOL, BOL voltijd en BOL deeltijd. Het aantal nieuwe deelnemers in de BOL deeltijd is tussen 20/ en 20/15 afgenomen van naar 0 en daarom niet apart weergegeven in deze grafiek. In het totaal zijn deze nieuwe studenten wel meegerekend.

34 PAGINA 34 TECHNIEKPACT MONITOR 2015 DEEL 1: 1: LANDELIJKE FACTS & & FIGURES AANTAL GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK IN HET MBO Sinds 20/ neemt het aantal diploma s na een eerdere stijging en in lijn met de dalende instroom af, in het bijzonder op niveau 2 en in de BBL, tot in 20/. Ook het aantal examendeelnemers neemt sinds 20/ af. Op niveau 4 neemt het aantal diploma s licht toe, evenals in de BOL. Ook hier geldt dat het aandeel meisjes wel langzaam stijgt maar laag blijft met % in 20/. Vergeleken met de Europese Unie ligt het aandeel aan technologische en exacte opleidingen binnen de afgestudeerden aan het mbo in Nederland lager dan het gemiddelde aandeel in de Europese landen Jaar 05 AANTAL GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK MBO PER NIVEAU 15 Niveau 1 Niveau 2 Niveau 3 Niveau 4 Eindtotaal 27 Cedefop (2015). On the way to 2020: data for vocational education and training policies: country statistical overviews. Luxembourg: Publications Office of the European Union. Cedefop research paper; No 45.

35 TECHNIEKPACT MONITOR 2015 PAGINA 35 AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN GEDIPLOMEERDEN MBO PER NIVEAU Kwalificatieniveau 2005/ 20/ 20/ Niveau 1 32% 33% 41% Niveau 2 38% 37% 35% Niveau 3 31% 27% 27% Niveau 4 27% 26% 26% Eindtotaal 32% 30% 30% AANDEEL MEISJES BINNEN GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK MBO PER NIVEAU Kwalificatieniveau 2005/ 20/ 20/ Niveau 1 5% % 20% Niveau 2 4% 6% 5% Niveau 3 3% 5% 5% Niveau 4 16% 20% 21% Eindtotaal 8% % %

36 PAGINA 36 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES INSTROOM BÈTATECHNIEK (EXCLUSIEF ENTREEOPLEIDINGEN) AAN MBO-INSTELLINGEN 28 Groei b/t /15 t.o.v. / Groei b/t /15 t.o.v. 0/ Instelling / / / / /15 Alfa-college % 5% Berechja College % 42% Cibap % 4% Deltion College % 2% Grafisch Lyceum R dam % -2% Grafisch Lyceum Utrecht % 5% Hoornbeeck College % 43% Hout en Meubileringscollege % 16% ID College % 8% Koning Willem I College % 1% Landstede % 8% Leidse instr.makers School % 4% MBO Amersfoort % MBO Utrecht % Mediacollege Amsterdam % 16% Nimeto Utrecht % -% Noorderpoort % -5% Regio College % -32% Rijn IJssel % -3% ROC A % 3% ROC Albeda College % -4% ROC Amarantis ROC Arcus College % -23% ROC Aventus % 4% ROC Da Vinci College % 4%

37 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 37 ROC de Leijgraaf % -% ROC Drenthe College % -2% ROC Friese Poort % % ROC Friesland College % 0% ROC Gilde Opleidingen % -18% ROC Graafschap College % -7% ROC Horizon College % 4% ROC Kop v Noord-Holland % 3% ROC Leeuwenborgh % 19% ROC Leiden % 0% ROC Midden Nederland % 1% ROC Mondriaan % 28% ROC Nijmegen eo % 7% ROC Nova College % 0% ROC Rivor % % ROC Ter AA % -35% ROC Tilburg % -% ROC van Amsterdam % 6% ROC van Flevoland % 4% ROC van Twente % -% ROC West-Brabant % -19% Scalda % 7% SG De Rooi Pannen % 3% Sintlucas % -2% SOMA College % -20% STC % 5% Stichting ROC TOP % Summa College % 1% Zadkine % -4% Totaal NL % -1% 28 Instellingen met ontbrekende en kleine waardes zijn achterwege gelaten in het overzicht, maar meegeteld in het totaal.

38 PAGINA 38 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES HOGER ONDERWIJS Door het voeren van gericht beleid is het hoger onderwijs de afgelopen jaren succesvol geweest in het aantrekken van meer studenten in de bètatechnische opleidingen. 29 Het Techniekpact zet hierbij onder meer in op het verder investeren in publiek-private samenwerking in de vorm van Centres of expertise (Coe s) en op het verstrekken van topsectorbeurzen door bedrijven. Ook onderstreept het Techniekpact het belang van een transparant opleidingenaanbod. Zo worden de bestaande 65 technische hbobacheloropleidingen per 2015/16 teruggebracht tot 35 brede bachelors. 29 Cluster 1 en 2 gedefinieerd door Commissie Nulmeting, Van Natuur en Techniek naar Science & Technology.

39 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 39 CENTRES OF EXPERTISE In 20 startte in het hoger beroepsonderwijs (hbo) een pilot met 3 Centres of expertise (Coe s). Middels deze Centres wordt concreet vormgegeven aan een intensieve publiek-private samenwerking. In 20 gingen 17 nieuwe Coe s van start en in 20 en 20 kwamen hier nog 5 Coe s in de groene sector bij. Dit brengt het totaal op 25 Coe s. In 20/ is een midterm review uitgevoerd op de ontwikkeling van de 3 pilot-centra en in de tweede helft van 20 ook op de 17 nieuwe Coe s. Van de 20 geëvalueerde Coe s lagen er 19 goed op koers. TOPSECTORBEURZEN Bedrijven uit de topsectoren hebben zichzelf ten doel gesteld om per 2016/17 jaarlijks topsectorbeurzen beschikbaar te stellen voor excellente bèta- en technologiestudenten. Momenteel zijn er beurzenprogramma s uitgerold over 6 van de 9 topsectoren; gezamenlijk zijn er in 20/ topsectorbeurzen uitgereikt. De cumulatieve private investering is hierbij in 20/15 in-cash en in-kind uur. 900 Betrokken bedrijven Financiering Rijksoverheid ,- Cofinanciering overig 30 COMMITMENT COE S Cofinanciering bedrijven ,- 30 De genoemde aantallen zijn de optelsom van de Coe s die zijn opgericht in 20, 20 en 20. De cijfers zijn gebaseerd op business plannen, door de Centra opgestelde monitor-/voortgangsrapportages en een belronde langs de Coe s ,-

40 PAGINA 40 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 INSTROOM STUDENTEN BÈTATECHNIEK IN HET HOGER ONDERWIJS DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES Hoewel het absolute aantal instromende studenten bètatechniek nog steeds het grootst is op het hbo, is op het wo reeds langer een groei zichtbaar. Het aantal instromende studenten bètatechniek op het wo stijgt gedurende de gehele weergegeven periode van 2004/05 tot 20/15. Op het hbo wordt de daling van de instroom van studenten bètatechniek vanaf 20/ omgezet in een stijging. Waar in het wo in 2004/ bètatechniekstudenten instroomden, stroomden in 20/ studenten bètatechniek in. In het hbo was deze instroom 16.8 in 2004/05 en 21.5 in 20/15. Het aandeel instromende studenten bètatechniek steeg in het wo van 26% in 2004/05 naar 35% in 20/15. In het hbo liggen deze percentages met 18% in 2004/05 en 22% in 20/15 lager. Hoewel met name het wo groei doormaakt, moeten in het hoger onderwijs nog flinke stappen gezet worden om de doelstelling te verwezenlijken dat 4 op de studenten voor bètatechniek kiezen. Ook internationaal gezien is het aandeel studenten dat voor bètatechniek kiest in Nederland laag. 31 Het hbo laat de laatste twee jaar een stijging in het aandeel vrouwelijke studenten in de instroom bètatechniek zien van 21% in 20/ naar 24% in 20/15; in het wo was deze stijging in dezelfde periode van 38% naar 39% Jaar hbo wo Totaal hbo/wo AANTAL INSTROMENDE STUDENTEN BÈTATECHNIEK HOGER ONDERWIJS Eurostat.

41 A7 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 41 AANDEEL BÈTATECHNIEK BINNEN TOTALE INSTROOM HOGER ONDERWIJS 2004/05 20/ 20/15 hbo 18% 20% 22% wo 26% 34% 35% AANDEEL VROUWELIJKE STUDENTEN BINNEN INSTROOM BÈTATECHNIEK HOGER ONDERWIJS 2004/05 20/ 20/15 hbo 16% 23% 24% wo 31% 39% 39%

42 PAGINA 42 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES DIPLOMA S BÈTATECHNIEK IN HOGER ONDERWIJS Aan de universiteiten steeg het aantal bètatechnische master- en doctoraaldiploma s tussen 2004/05 en 20/15 van naar Het aandeel bètatechniek binnen het totaal aantal diploma s is in diezelfde periode in het wo echter nauwelijks gestegen. In 2004/05 was dit 24% en in 20/15 25%. Op het hbo is het aantal bètatechnische diploma s tussen 2004/05 en 20/15 gedaald van.761 naar.305. Ook het aandeel bètatechnische diploma s daalde. In 2004/05 was dit in het hbo 19% en in 20/15 17%. In zowel het wo als vooral ook het hbo verdient de uitstroom daarom bijzondere aandacht DIPLOMA S BÈTATECHNIEK HOGER ONDERWIJS 32 Jaar hbo bachelor/ad wo master/ongedeeld totaal hbo/wo 32 Bij zowel hbo als wo vormde 20/ een piekjaar; mogelijk speelde hierbij de aankondiging (en afschaffing) van de langstudeerboete een rol.

43 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 43 AANDEEL BÈTATECHNISCHE STUDENTEN BINNEN GEDIPLOMEERDEN HOGER ONDERWIJS 2003/04 20/ 20/ Hbo ad/ba 20% 18% 18% Wo ba 27% 27% Wo ma/ongedeeld 25% 22% 23% AANDEEL VROUWELIJKE STUDENTEN BINNEN GEDIPLOMEERDEN BÈTATECHNIEK HOGER ONDERWIJS 2003/04 20/ 20/ Hbo ad/ba 18% 21% 22% Wo ba 39% 39% Wo Ma/ongedeeld 32% 35% 36%

44 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES PAGINA 44 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 INSTROOM BÈTATECHNIEK AAN VERSCHILLENDE HOGESCHOLEN inclusief groei en aandeel bètatechniek Instelling 04/05 / / / / /15 /15 t.o.v. 04/05 Groei b/t /15 t.o.v. / Aandeel b/t 04/05 /15 >2000 studenten Avans Hogeschool % 17% 30% 27% Fontys Hogescholen % 26% 15% 23% Hogeschool Rotterdam % 29% 25% 25% Hogeschool Utrecht % -% 18% 22% Hogeschool van Amsterdam % 17% 24% 25% Hs van Arnhem en Nijmegen % 23% 18% 21% studenten Chr. Hogeschool Windesheim % 20% % 19% De Haagse Hogeschool % 15% 26% 25% Hanzehogeschool Groningen % -3% 17% 18% Hogeschool INHOLLAND % 7% % 18% Saxion Hogeschool % % 23% 26% < 00 studenten Hogeschool Leiden % 49% 15% 23% Hs vd Kunsten Utrecht % -35% 22% % HZ % 37% 32% 38% NHL % 32% 27% 30% NHTV Breda % -6% 7% 19% Stenden Hogeschool % 76% 4% 4% Zuyd Hogeschool % -3% 19% 19% Groene Hogescholen HAS Hogeschool % 29% 54% 68% Hogeschool Van Hall Larenstein % % 48% 56% Vilentum Hogeschool % 86% % 18% Totaal NL % 15% 18% 22%

45 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 45 INSTROOM BÈTATECHNIEK AAN VERSCHILLENDE UNIVERSITEITEN inclusief groei en aandeel bètatechniek Groei b/t Aandeel b/t Instelling 2004/05 20/ 20/ 20/ 20/ 20/15 /15 t.o.v. 04/05 /15 t.o.v. / 2004/05 20/15 Erasmus Universiteit Rotterdam % 9% 4% 6% Radboud Universiteit Nijmegen % 16% % 20% Rijksuniversiteit Groningen % 22% 18% 22% Tilburg University % -17% 4% 7% Universiteit Leiden % 5% % 29% Universiteit Maastricht % 22% 4% % Universiteit Utrecht % % 28% 35% Universiteit van Amsterdam % 31% % 25% Vrije Universiteit Amsterdam % % 20% 33% Groene Universiteit Wageningen University % 16% 75% 75% Technische Universiteiten Techn. Universiteit Eindhoven % 40% 0% 0% Technische Universiteit Delft % 15% 0% 0% Universiteit Twente % 37% 64% 62% Totaal NL % 26% 26% 35%

46 PAGINA 46 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES WERKEN IN DE TECHNIEK

47 Ten tijde van de ondertekening van het Techniekpact op mei 20 wezen de cijfers op een gespannen technische arbeidsmarkt. Door de langdurige crisis kwamen echter meer mensen thuis te zitten en liep het aantal vacatures terug. Ook de verhoogde pensioenleeftijd had (en heeft) invloed op de vraag naar arbeid. Twee jaar later heeft de technische arbeidsmarkt, met ICT voorop, de weg omhoog weer gevonden. Vanaf het eerste kwartaal in 20 neemt de werkloosheid langzaam af en het aantal vacatures toe. Hoewel voor de techniek als geheel sprake is van een ruim arbeidsaanbod, zijn er nog steeds spanningen waarneembaar op onderdelen van de technische arbeidsmarkt. Om een beeld te krijgen hoe de technische arbeidsmarkt opgebouwd is, laat deze monitor een aantal feiten en landelijke ontwikkelingen zien. De cijfers lopen tot en met eind 20. MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 47

48 PAGINA 48 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 OPGELEID IN DE TECHNIEK NIET OPGELEID IN DE TECHNIEK TECHNISCH OPGELEIDEN IN DE BEROEPSBEVOLKING EN DOORSTROOM NAAR TECHNISCHE BEROEPEN DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES WERKLOOS (7%) OPLEIDING BEROEPSBEVOLKING WERKLOOS (9%) Techniek is belangrijk om de economie van nu draaiend te houden en die van morgen vorm te geven. Dat maakt werken in de techniek dynamisch: technologische ontwikkelingen gaan snel en de kennis van gisteren en vandaag is niet altijd die van morgen en overmorgen. De technische sector is ook in omvang belangrijk: in 20 is één op de vijf personen binnen de beroepsbevolking technisch opgeleid. Daarvan werkt 53% in een technisch en 38% in een niet-technisch beroep. 7,3% is werkloos. De vraag naar technische arbeid wordt niet alleen ingevuld door mensen met technische opleidingen. Bij- en omscholing en zij-instroom spelen ook een rol. 44% van de mensen werkzaam in een technisch beroep is niet-technisch opgeleid WERKZAAM IN DE TECHNIEK BEROEP BEROEPSBEVOLKING NIET WERKZAAM IN DE TECHNIEK Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), arbeidsdeelname van technici Toelichting: Cijfers zijn bewerkingen van CBS: arbeidsdeelname van technici Cijfers over niet-technische deel van arbeidsmarkt zijn verkregen door het technische deel in mindering te brengen op totaalcijfers voor Nederland. Alle cijfers zijn gebaseerd op de nationale definitie van beroepsbevolking en werkloosheid. Bronmateriaal van het CBS bevat ook een groep waarvan beroep of opleiding onbekend zijn. De groep onbekend is niet opgenomen in het stroomschema. Consequentie hiervan is dat de cijfers niet volledig optellen tot de genoemde eindtotalen. (GETALLEN X00)

49 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 PAGINA 49 KENMERKEN VAN MENSEN WERKEND IN DE TECHNIEK Hoog 28% Opleidingsniveau Laag 25% 33 Vrouw Oud 34 % 15% Geslacht 15 Leeftijd Jong 32% Middelbaar 46%»» 33 Man»» 34 88% Middelbaar 53% De vraag naar technische arbeid op laag niveau wordt beperkt ingevuld door technisch opgeleiden. Het gaat om circa 4 op de beroepen, terwijl dit bij middelbaar- en hoogopgeleide beroepen om bijna 6 op de gaat. Relatief weinig vrouwen met een technische opleiding werken in een technisch beroep: 23% ten opzichte van 57% van de mannen. 33 Opleidingsniveau laag: basisonderwijs, vmbo, eerste 3 leerjaren havo/vwo of assistentenopleiding (mbo-1); Opleidingsniveau middelbaar: bovenbouw havo/vwo, basisberoepsopleiding (mbo-2), vakopleiding (mbo-3) of middenkader- en specialistenopleidingen (mbo-4); Opleidingsniveau hoog: hbo of wo. 34 Jong is <35 jaar, middelbaar jaar en oud >55 jaar.

50 PAGINA 50 MONITOR TECHNIEKPACT 2015 DEEL 1: LANDELIJKE FACTS & FIGURES De meest voorkomende beroepen binnen de techniek 35 verschillen per opleidingsniveau en zijn:»» Voor hoger opgeleiden: Software en applicatieontwikkelaars, software-analisten en ingenieurs (m.u.v. electrotechnisch ingenieurs) (samen 44%; ).»» Voor middelbaar en lager opgeleiden: Bouwarbeiders ruwbouw en machinemonteurs (montage en reparatie) (samen 21%; ). Mensen met technische opleidingen hebben relatief goede arbeidsmarktperspectieven. Ze zijn minder vaak werkloos en hebben ook kansen op niet-technische beroepen. Het werkloosheidspercentage neemt af naarmate het opleidingsniveau hoger wordt: % voor laag-, 8% voor middelbaar- en 5% voor hoog opgeleiden. Werkloosheid onder zowel jongere (<35 jaar) als oudere technici (>55 jaar) is met ca. 9% hoger dan de 6% werkloosheid onder technici tussen de 35 en 55 jaar. TECHNISCH OPGELEIDEN WERKZAAM BUITEN DE TECHNIEK Een substantieel deel van de mensen die een technische opleiding hebben genoten, komt terecht in een niet-technisch beroep:»» De kans daarop neemt toe met de leeftijd. Bij technisch opgeleiden jonger dan 35 jaar gaat het om 31% en bij 55-plussers om 49%.»» Van de vrouwen met een technische opleiding werkt 70% in niet-technische beroepen, dat is tweemaal zoveel als de mannen met technische opleiding. Afhankelijk van opleidingsniveau komen technisch opgeleiden terecht in verschillende niet technische beroepen:»» Hoger opgeleide technici met een niet-technisch beroep, komen relatief vaak in specialistische of leidinggevende beroepen terecht.»» Een kwart van de lager opgeleide technici met een niet-technisch beroep werkt als chauffeur of in ongeschoolde, niet-technische arbeid. 35 Binnen het internationale classificatiesysteem voor beroepen zijn voor deze monitor 44 beroepsgroepen als technisch geclassificeerd.

Navigatie techniekpact

Navigatie techniekpact Navigatie techniekpact Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium EZ 1 Versie oktober 2015 Beleidsthema s en doelen techniekpact Zorgen voor voldoende gekwalificeerde technici

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17 LANDSDEEL zuidwest De regio West-Brabant is samen met de provincies Zeeland en Zuid-Holland verenigd in het landsdeel Zuidwest. In de Techniekpact-samenwerking op landsdeelniveau verbinden de zes subregio

Nadere informatie

short-logo NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 SAMENVATTING ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING RAPPORTAGE

short-logo NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 SAMENVATTING ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING RAPPORTAGE RAPPORTAGE NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING SAMENVATTING short-logo MEI 2014 go Pagina 2 SAMENVATTING RAPPORTAGE NATIONAAL TECHNIEKPACT 2020 ÉÉN JAAR NA ONDERTEKENING Met het doel

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant Inhoudsopgave 1. Mbo Techniek... 3 1.1 Deelnemers mbo techniek... 3 1.1.1 Onderwijsinstellingen... 3 1.1.2

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

40% 40% FACTS & FIGURES

40% 40% FACTS & FIGURES 40% FACTS & FIGURES 2014 1 14 Colofon Platform Bèta Techniek Lange Voorhout 20, 2514 EE Den Haag Postbus 556, 2501 CN Den Haag (0) 3 97 info@platformbetatechniek.nl www.platformbetatechniek.nl Procesbegeleiding:

Nadere informatie

Hoe scoren onderwijsinstellingen op Twitter?

Hoe scoren onderwijsinstellingen op Twitter? Hoe scoren onderwijsinstellingen op Twitter? Onderzoek naar het Twittergebruik door -, - en -instellingen Gemeten door Coosto over het studiejaar 2014/2015 Daphne Nonahal 1. Een stand van zaken In dit

Nadere informatie

FACTS & FIGURES BÈTATECHNIEK EEN UITGAVE VAN TECHNIEKPACT EN PLATFORM BÈTA TECHNIEK

FACTS & FIGURES BÈTATECHNIEK EEN UITGAVE VAN TECHNIEKPACT EN PLATFORM BÈTA TECHNIEK FACTS & FIGURES BÈTATECHNIEK 2016 EEN UITGAVE VAN TECHNIEKPACT EN PLATFORM BÈTA TECHNIEK PAGINA 3 MONITOR TECHNIEKPACT 2016 COLOFON Ministerie van Economische Zaken Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

DOELMATIGHEIDS-ATLAS. Doelmatig opleiden in de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche 2015

DOELMATIGHEIDS-ATLAS. Doelmatig opleiden in de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche 2015 DOELMATIGHEIDS-ATLAS Doelmatig opleiden in de Motorvoertuigen- en Tweewielerbranche 5 WAT IS DOELMATIG OPLEIDEN? Doelmatig opleiden maakt onderdeel uit van het zo effectief en efficiënt mogelijk bereiken

Nadere informatie

Leerlingcijfers 2014/2015

Leerlingcijfers 2014/2015 SCHILDEREN EN ONDERHOUD Leerlingcijfers 2014/2015 Sector Schilderen en onderhoud Datum: 24 februari 2015 Auteur: Savantis Colofon Savantis is het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor de sectoren

Nadere informatie

SCHILDEREN EN ONDERHOUD. Gediplomeerden. Sector Schilderen en Onderhoud. Datum: maart 2015 Auteur: Savantis

SCHILDEREN EN ONDERHOUD. Gediplomeerden. Sector Schilderen en Onderhoud. Datum: maart 2015 Auteur: Savantis SCHILDEREN EN ONDERHOUD Gediplomeerden Sector Schilderen en Onderhoud Datum: maart 2015 Auteur: Savantis Colofon Savantis is het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor de sectoren Schilderen

Nadere informatie

Sector Handel en ondernemerschap

Sector Handel en ondernemerschap Sector Handel en ondernemerschap Doelmatigheidsrapportage maart 2013 Sector Handel en ondernemerschap Leeswijzer Inleiding Feiten en cijfers, gelegitimeerd door onderwijs en bedrijfsleven, zijn essentieel

Nadere informatie

ONDERZOEKSBERICHT. Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 2005-2012 (globale analyse)

ONDERZOEKSBERICHT. Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 2005-2012 (globale analyse) Mbo-studenten in Kenteq-kwalificaties 25-212 (globale analyse) Hoeveel mbo-studenten staan er dit schooljaar ingeschreven in Kenteqkwalificaties? En hoe ontwikkelt het aantal mbo-deelnemers zich sinds

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Hoe scoren onderwijsinstellingen op Twitter?

Hoe scoren onderwijsinstellingen op Twitter? Hoe scoren onderwijsinstellingen op Twitter? Onderzoek naar het Twittergebruik door -, - en -instellingen Gemeten door Coosto over het studiejaar 2014/2015 Daphne Nonahal 1. Een stand van zaken In dit

Nadere informatie

CMHF is een van die Centrales en deze vertegenwoordigt de FvOv-verenigingen in het IGO.

CMHF is een van die Centrales en deze vertegenwoordigt de FvOv-verenigingen in het IGO. . IGO Regio-indeling In het MBO en HBO wordt het overleg gevoerd door collega s van de UNIENFTO, ook FvOv/CMHF. Het overleg over zaken die voortvloeien uit de CAO-MBO of de CAO-HBO op instellingsniveau

Nadere informatie

Doorstroom naar het mbo in de regio Haaglanden 2011-2012

Doorstroom naar het mbo in de regio Haaglanden 2011-2012 Doorstroom naar het mbo in de regio Haaglanden - Spirityou, januari . Inleiding.. Doorstromers naar het mbo In het schooljaar - in de regio Haaglanden zijn 9 leerlingen doorgestroomd naar het mbo. Uit

Nadere informatie

Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1

Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 R eclame, P resentatie en C ommunicatie Ontwikkeling aantal leerlingen Reclame, Presentatie en Communicatie 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 Datum: februari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink Colofon

Nadere informatie

Ontwikkeling aantal leerlingen en gediplomeerden Reclame, Presentatie en Communicatie 2014 RECLAME, PRESENTATIE EN COMMUNICATIE

Ontwikkeling aantal leerlingen en gediplomeerden Reclame, Presentatie en Communicatie 2014 RECLAME, PRESENTATIE EN COMMUNICATIE RECLAME, PRESENTATIE EN COMMUNICATIE Ontwikkeling aantal leerlingen en gediplomeerden Reclame, Presentatie en Communicatie 2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 en 2 Datum: 4 december 2014 Colofon Savantis

Nadere informatie

Hoe scoren onderwijsinstellingen op social? Onderzoek naar het gebruik van Twitter onder MBO-, HBO- en WO-instellingen.

Hoe scoren onderwijsinstellingen op social? Onderzoek naar het gebruik van Twitter onder MBO-, HBO- en WO-instellingen. Hoe scoren onderwijsinstellingen op social? Onderzoek naar het gebruik van Twitter onder -, - en -instellingen. Over Coosto Coosto levert oplossingen voor social media monitoring en webcare. Je krijgt

Nadere informatie

KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS

KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS - editie 2007 KWANTITATIEVE REGIOANALYSE TECHNISCH BEROEPSONDERWIJS REGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT - Samenvatting - Een initiatief van index Technocentrum Midden- en West-Brabant index Technocentrum Mozartlaan

Nadere informatie

A fbouw. Ontwikkeling aantal leerlingen Afbouw 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1. Datum: januari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink

A fbouw. Ontwikkeling aantal leerlingen Afbouw 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1. Datum: januari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink A fbouw Ontwikkeling aantal leerlingen Afbouw 2013/2014 Statistisch jaaroverzicht deel 1 Datum: januari 2014 Auteur: Sanne Saalbrink Colofon Savantis is een kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2014 Honderden Feiten en cijfers 2 Inleiding In deze factsheet staan de arbeidsmarktresultaten van hbo-afgestudeerden

Nadere informatie

Aantal instromende studenten tussen 2010 2014 gedaald. Figuur 1: Ontwikkeling instroom lerarenopleidingen 2010 2014. 1

Aantal instromende studenten tussen 2010 2014 gedaald. Figuur 1: Ontwikkeling instroom lerarenopleidingen 2010 2014. 1 Het aantal studenten dat start met een opleiding tot leraar basisonderwijs, leraar speciaal onderwijs of leraar voortgezet onderwijs is tussen en afgenomen. Bij de tweedegraads en eerstegraads hbo-lerarenopleidingen

Nadere informatie

Statistisch jaaroverzicht Schoonmaak en Glazenwassen 2011/2012

Statistisch jaaroverzicht Schoonmaak en Glazenwassen 2011/2012 Statistisch jaaroverzicht Schoonmaak en Glazenwassen 2011/2012 Datum: oktober 2012 Auteur: Theo Mos Phuong Pham Sanne Saalbrink Colofon Savantis is een kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor

Nadere informatie

Opleidingen hout en meubel 2014-2015. Een selectie van data van DUO 1-10-14

Opleidingen hout en meubel 2014-2015. Een selectie van data van DUO 1-10-14 Opleidingen hout en meubel 2014-2015 Een selectie van data van DUO 1-10-14 23 maart 2015 Onderwijsdeelname 2014-2015 Jaarlijks ontvangt SH&M via SBB in februari de onderwijsdata van DUO. Het betreft de

Nadere informatie

SCHOONMAAK EN GLAZENWASSEN. Leerlingcijfers. Sector Schoonmaak en Glazenwassen. Datum: 16 februari 2015 Auteur: Savantis

SCHOONMAAK EN GLAZENWASSEN. Leerlingcijfers. Sector Schoonmaak en Glazenwassen. Datum: 16 februari 2015 Auteur: Savantis SCHOONMAAK EN GLAZENWASSEN Leerlingcijfers Sector Schoonmaak en Glazenwassen Datum: 16 februari 2015 Auteur: Savantis Colofon Savantis is het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor de sectoren

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Jaarverslag Platform Bèta Techniek 13

Jaarverslag Platform Bèta Techniek 13 Jaarverslag Platform Bèta Techniek Jaarverslag Platform Bèta Techniek pagina 2 Inhoudsopgave In het kort 3 Bètatechniek: primair onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo, hoger onderwijs en publiek-private

Nadere informatie

Kiezen voor Technologie

Kiezen voor Technologie Kiezen voor Technologie Actieplan Wetenschap en Technologie voor het primair en voortgezet onderwijs Voorwoord Zowel vanuit het ontwikkelperspectief van de kinderen als vanuit het perspectief van de Nederlandse

Nadere informatie

Opleidingsniveau stijgt

Opleidingsniveau stijgt Opleidingsniveau stijgt Grote doorstroom naar hogere niveaus Meer leerlingen vanuit vmbo naar havo Grote groep mbo ers naar het hbo 10 Jongens groeien gedurende hun onderwijsloopbaan Jongens na een diploma

Nadere informatie

Leerlingcijfers 2014/2015

Leerlingcijfers 2014/2015 AFBOUW Leerlingcijfers 2014/2015 Sector Afbouw Datum: 24 februari 2015 Auteur: Savantis Colofon Savantis is het kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven voor de sectoren Schilderen en Onderhoud; Afbouw;

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN HET VMBO TL MAVO 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de VMBO derde klas TL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het

Nadere informatie

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs?

Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Welke routes doorlopen leerlingen in het onderwijs? Wendy Jenje-Heijdel Na het examen in het voortgezet onderwijs staan leerlingen voor de keuze voor vervolgonderwijs. De meest gangbare routes lopen van

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7. 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 Naam : klas : 2 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 4 2. KIEZEN 5 3. KIEZEN IN 2 HTL 6 4. SECTOREN 7 5. VAKKENPAKKET (lessentabel) 8 6. BEROEPENÖRIENTATIE 9 7. MOGELIJKHEDEN NA HET VMBO 10 8. INFORMATIE VERKRIJGEN

Nadere informatie

Resultaten steekproef themaonderzoek onderwijstijd 2011 Instelling Opleiding oordeel eindoordeel na verbetering Albeda College ICT medewerker

Resultaten steekproef themaonderzoek onderwijstijd 2011 Instelling Opleiding oordeel eindoordeel na verbetering Albeda College ICT medewerker Resultaten steekproef themaonderzoek onderwijstijd 2011 Albeda College ICT medewerker (medewerker ICT) voldoende Albeda College Sport en bewegen (Sport en bewegingsleider) onvoldoende voldoende Landstede

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de 3 e klas HTL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het goed

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route In, door en uitstroom in de Techniek Techniekpact 3 Actielijnen: Kiezen voor techniek Leren in de techniek

Nadere informatie

Van 2 BB/KB naar 3 BB/KB Intersectoraal

Van 2 BB/KB naar 3 BB/KB Intersectoraal Van 2 BB/KB naar 3 BB/KB Intersectoraal Op Echnaton volgen de leerlingen in leerjaar 3 en 4 een intersectoraal programma op BBL of KBL niveau. Door het volgen van een intersectoraal programma hoeft uw

Nadere informatie

Studenttevredenheid grote/kleine scholen

Studenttevredenheid grote/kleine scholen Woerden, 10 december 2015 Doorkiesnummer: 0348-753570 Onderwerp: De menselijke maat in het mbo Correspondentieadres: Postbus 2051, 3440 DB Woerden Geachte leden van de Vaste Kamercommissie OCW, Geachte

Nadere informatie

Voortijdige schoolverlaters MBO

Voortijdige schoolverlaters MBO Voortijdige schoolverlaters MBO rapportage 2007/2008 - Voorlopig- REGIO 37 Zuidoost Brabant 20090220_037_MBO_voorlopig.doc Pagina 1 van 10 Toelichting In onderstaande tabellen staat de uitsplitsing van

Nadere informatie

Instroom onderwijs 2011 Oost-Nederland, MBO en HBO

Instroom onderwijs 2011 Oost-Nederland, MBO en HBO onderwijs 211 Oost-Nederland, MBO en HBO Inhoudsopgave Inleiding 3 Korte cijfermatige analyse van de inventarisatie 4 MBO BOL en BBL niveau 1 t/m 4 5 MBO V&V en Welzijn niveau 3 en 4 6 MBO BOL niveau 1

Nadere informatie

Overzicht examenresultaten per onderwijsinstelling van 1 januari 2013 tot en met 30 juni 2013

Overzicht examenresultaten per onderwijsinstelling van 1 januari 2013 tot en met 30 juni 2013 Toelichting op de slagingspercentages per onderwijsinstelling Hieronder treft u de slagingspercentages en gemiddelde s aan voor de examenonderdelen van Beveiliger per onderwijsinstelling. Deze onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Onderzoek Alumni Bètatechniek

Onderzoek Alumni Bètatechniek Onderzoek Alumni Bètatechniek 0 meting - Achtergrond Eén van de knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt is een tekort aan technisch geschoolden. De Twentse situatie is hierin niet afwijkend. In de analyse

Nadere informatie

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S

RENDEMENTEN EN DIPLOMA S 2. ONDERWIJSOPBRENGSTEN EN DEELNEMERSONTWIKKELING RENDEMENTEN EN DIPLOMA S DIPLOMA S VMBO 2-24 De rendementen vmbo zijn gebaseerd op de opbrengsten oordelen van de onderwijsinspectie. Als een leerling

Nadere informatie

Overzicht examenresultaten per onderwijsinstelling van 1 januari 2012 tot en met 30 juni 2012

Overzicht examenresultaten per onderwijsinstelling van 1 januari 2012 tot en met 30 juni 2012 Toelichting op de slagingspercentages per onderwijsinstelling Hieronder treft u de slagingspercentages en gemiddelde s aan voor de examenonderdelen van Beveiliger per onderwijsinstelling. Deze onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf!

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Meer jonge mensen in de techniek Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Over TechniekTalent.nu TechniekTalent.nu is een samenwerkingsverband van acht technische sectoren met één doel: meer instroom

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Statistisch jaaroverzicht Reclame, Presentatie en Communicatie 2011/2012

Statistisch jaaroverzicht Reclame, Presentatie en Communicatie 2011/2012 Statistisch jaaroverzicht Reclame, Presentatie en Communicatie 2011/2012 Datum: oktober 2012 Auteur: Theo Mos Phuong Pham Sanne Saalbrink Colofon Savantis is een kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven

Nadere informatie

Bijlage 1: de stand van zaken per maatregel van het Techniekpact juni 2015

Bijlage 1: de stand van zaken per maatregel van het Techniekpact juni 2015 Bijlage 1: de stand van zaken per maatregel van het Techniekpact juni 2015 In deze bijlage treft u de stand van zaken van de implementatie van de 22 landelijke acties uit het Techniekpact. Met een kleurcode

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDOOST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDOOST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDOOST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Techniekpact; waarom, wat en hoe Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Vraag van de technische arbeidsmarkt Waarom het techniekpact? Schaarste aan goed opgeleide technici (alle niveaus) loopt op

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

SCHOOLVERLATERSONDERZOEK Onderzoek onder studenten die uw instelling in schooljaar 2013/2014 met een diploma hebben verlaten

SCHOOLVERLATERSONDERZOEK Onderzoek onder studenten die uw instelling in schooljaar 2013/2014 met een diploma hebben verlaten Schoolverlatersonderzoek MBO Inzicht in het extern rendement Gericht werken aan kwaliteitsbeleid SCHOOLVERLATERSONDERZOEK Onderzoek onder studenten die uw instelling in schooljaar 2013/2014 met een diploma

Nadere informatie

Instroom onderwijs 2012-2013 Oost-Nederland, mbo en hbo

Instroom onderwijs 2012-2013 Oost-Nederland, mbo en hbo Instroom onderwijs 212-213 Oost-Nederland, mbo en hbo Inhoudsopgave Inleiding 3 Korte cijfermatige analyse van de inventarisatie 4 Mbo BOL en BBL niveau 1 t/m 4 5 Mbo V&V en Welzijn niveau 3 en 4 6 Mbo

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Welkom! Leerlingen bij ouders zitten. Mobiele telefoon a.u.b. uit.

Welkom! Leerlingen bij ouders zitten. Mobiele telefoon a.u.b. uit. Welkom! Leerlingen bij ouders zitten. Mobiele telefoon a.u.b. uit. Mededelingen Overgangsrichtlijnen van klas 2 naar 3; Determinatie: keuze kader-, basis beroepsgerichte Leerweg; of gemengde Leerweg. Zorg

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Van mbo en havo naar hbo

Van mbo en havo naar hbo Van mbo en havo naar hbo Dick Takkenberg en Rob Kapel Studenten die naar het hbo gaan, komen vooral van het mbo en de havo. In het algemeen blijven mbo ers die een opleiding in een bepaald vak- of studiegebied

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2012 Nr. 229 BRIEF

Nadere informatie

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office)

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) ICT~Office voorspelt een groeiend tekort aan hoger opgeleide ICT-professionals voor de komende jaren. Ondanks de economische

Nadere informatie

3 VMBO pre-examenjaar. Het kiezen van een vervolgopleiding

3 VMBO pre-examenjaar. Het kiezen van een vervolgopleiding 3 VMBO pre-examenjaar Het kiezen van een vervolgopleiding Leerplichtige leeftijd: Samenvatting v.d. belangrijkste wet- en regelgeving in de Leerplichtwet 1969: Alle kinderen tussen de 5 en 16 jaar die

Nadere informatie

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw

De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren Techniek, Economie & Handel, Zorg & Welzijn, en Landbouw Colofon Titel De deelname van dertigplussers in het mbo-onderwijs: de sectoren

Nadere informatie

BIJLAGE: Overzicht van indicatoren per opleidingsdomein

BIJLAGE: Overzicht van indicatoren per opleidingsdomein BIJLAGE: Overzicht van indicatoren per opleidingsdomein Commissie Macrodoelmatigheid Vermeulen Van de vier onderzochte regio s is een overzicht gemaakt van thema s organiseerbaarheid, arbeidsmarkt en kwaliteit.

Nadere informatie

tot meer vraag naar EVC? Inventarisatie onder EVC-aanbieders

tot meer vraag naar EVC? Inventarisatie onder EVC-aanbieders Leidt de economische recessie tot meer vraag naar EVC? Inventarisatie onder EVC-aanbieders Inleiding Onder EVC-aanbieders is door het Kenniscentrum EVC een korte enquête uitgezet met als doel te inventariseren

Nadere informatie

RMC Factsheet. RMC Regio 30 Zuid-Holland-Zuid

RMC Factsheet. RMC Regio 30 Zuid-Holland-Zuid RMC Regio 30 Zuid-Holland-Zuid RMC Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers - versie 1 Uitgave: november 2015 RMC regio 30 : Zuid-Holland-Zuid Dit document

Nadere informatie

Onderwijs. Kerncijfers

Onderwijs. Kerncijfers Kerncijfers 205 Onderwijs. Kerncijfers.2 Voor- en vroegschoolse educatie.3 Primair onderwijs.4 Speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs.5 Voortgezet onderwijs. Middelbaar beroepsonderwijs.7 Verzuim,

Nadere informatie

Techniekagenda Noord Nederland

Techniekagenda Noord Nederland Techniekagenda Noord Nederland - op weg naar de Regionale Actieagenda Techniek Noord Nederland - noordelijke bijdrage aan het landelijke TechniekPact 2013-2020 Drachten, 25 april 2013 1. Inleiding In het

Nadere informatie

Beleidsadvies ter vergroting aandeel meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen

Beleidsadvies ter vergroting aandeel meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen Beleidsadvies ter vergroting aandeel meisjes en vrouwen in technische opleidingen en beroepen INLEIDING Nederlandse meisjes kiezen minder vaak voor opleidingen en beroepen in bèta, techniek of ICT dan

Nadere informatie

Vierde benchmark middelbaar beroepsonderwijs. Financiële prestaties MBO-instellingen voor het vierde achtereenvolgende jaar gebenchmarkt

Vierde benchmark middelbaar beroepsonderwijs. Financiële prestaties MBO-instellingen voor het vierde achtereenvolgende jaar gebenchmarkt Vierde benchmark middelbaar beroepsonderwijs Financiële prestaties MBO-instellingen voor het vierde achtereenvolgende jaar gebenchmarkt Vierde benchmark middelbaar beroepsonderwijs Financiële prestaties

Nadere informatie

4 VMBO examenjaar. Het kiezen van een vervolgopleiding

4 VMBO examenjaar. Het kiezen van een vervolgopleiding 4 VMBO examenjaar Het kiezen van een vervolgopleiding Het is bijna 1 maart. Oriëntatie op wat uw zoon/dochter hierna gaat doen: Lessen in de praktijkrichting en 1 dag in de week op stage Bezoek de MBO-Onderwijsmarkt

Nadere informatie

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom

Keuzevoorlichting mavo-3. Decaan: I.C. de Vries. Welkom Keuzevoorlichting mavo-3 Decaan: I.C. de Vries Welkom Informatie door de decaan in de aula 20.00-20.45 uur: Quiz Uitleg keuze/ sectoren Mogelijkheid tot vragen stellen Vakvoorlichting door bovenbouw docenten

Nadere informatie

Het hbo ontcijferd 2005

Het hbo ontcijferd 2005 Het hbo ontcijferd 2005 HET HBO ONTCIJFERD 2005 april 2005 Colofon Titel: Het hbo ontcijferd 2005 Het hbo ontcijferd is een terugkerende publicatie van de HBO-raad en is gericht op de ontwikkelingen van

Nadere informatie

Verantwoording Beschrijvingen van Examentaken en Scan Examentaken

Verantwoording Beschrijvingen van Examentaken en Scan Examentaken Verantwoording Beschrijvingen van Examentaken en Scan Examentaken 1 Wat is het doel van het opstellen van BET s en SET? De waarde van een mbo-diploma moet onbetwist zijn. Het vertrouwen van de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Procedure schoolverlaten

Procedure schoolverlaten Procedure schoolverlaten Overgang van het PO naar VO: Het advies van de basisschool is tegelijk het plaatsingsniveau van de leerling. Regelgeving: Het bevoegd gezag (VO) baseert zijn beslissing over de

Nadere informatie

RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland. RMC Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland. RMC Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland RMC Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 RMC regio 23 : Kop van Noord-Holland Dit document bevat

Nadere informatie

RMC Factsheet. RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland

RMC Factsheet. RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland RMC Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers - versie 1 Uitgave: november 2015 RMC regio 23 : Kop van Noord-Holland Dit

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen Maart 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Bijlage 1. Stand van zaken Techniekpact Noord-Nederland in de Arbeidsmarktregio Drenthe

Bijlage 1. Stand van zaken Techniekpact Noord-Nederland in de Arbeidsmarktregio Drenthe Bijlage 1. Stand van zaken Techniekpact Noord-Nederland in de Arbeidsmarktregio Drenthe Emmen geeft invulling aan haar rol in het Techniekpact Noord-Nederland via verscheidene overlegstructuren. De concrete

Nadere informatie

Schoolverlatersonderzoek MBO. Onderzoek onder studenten die uw instelling in schooljaar 2014/2015 met een diploma hebben verlaten.

Schoolverlatersonderzoek MBO. Onderzoek onder studenten die uw instelling in schooljaar 2014/2015 met een diploma hebben verlaten. Schoolverlatersonderzoek MBO BO Onderzoek onder studenten die uw instelling in schooljaar 2014/2015 met een diploma hebben verlaten. Inleiding Sinds 1995 voeren wij jaarlijks voor ROC s, AOC s en vakscholen

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt : een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt Harry Bierings en Robert de Vries Direct nadat zij school hadden verlaten, maar ook nog vier jaar daarna, hebben voortijdig naar verhouding vaak geen baan. Als

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

Techniek College Rotterdam

Techniek College Rotterdam Samenwerking Albeda / Zadkine Op weg naar: Techniek College Rotterdam Kwartaallezing 26 november 2015 1 overview: Waarom Techniek College Rotterdam? en de weg tot nu toe. Beleid Focus op Vakmanschap van

Nadere informatie

Jobfabriek Automotive presenteert: Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012

Jobfabriek Automotive presenteert: Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012 Jobfabriek Automotive presenteert: Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012 Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012 Introductie Jobfabriekautomotive.nl is een vacaturesite, specifiek ingericht rond

Nadere informatie