Dossier innovatiemanagers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dossier innovatiemanagers"

Transcriptie

1 Dossier innovatiemanagers

2 Reinhart De Lille p 8 Jan Geeraert p 3 Dossier innovatiemanagers Prof. Mirjam Knockaert p 13 Aandacht voor creativiteit en innovatie is een must geworden voor Vlaamse bedrijven die hun concurrentiepositie willen verzekeren. Maar minstens even belangrijk is dat die innovatie professioneel aangepakt wordt. Creativiteit stimuleren om de creativiteit heeft weinig zin. Ideeën moeten landen, als project of in de lade later nog eens bekijken. Er is iemand nodig die het innovatieproces aansteekt, maar tegelijk ook managet: de innovatiemanager. En dat is net iets anders dan een R&D manager. Hoewel het begrip innovatiemanagement steeds meer ingang vindt, zijn er weinig Vlaamse bedrijven met een innovatiemanager. Wij zochten er twee op: Jan Geeraert van de Belgische groep Recticel en Reinhart De Lille van de kmo Adifo N.V. Zij bieden inzicht in het wie, wat en waarom van een innovatiemanager. Wist je trouwens dat er specifieke opleidingen tot innovatiemanager zijn? Prof. Mirjam Knockaert van de Vlerick Leuven Gent Management School licht verderop in dit dossier één en ander toe. 2 Dossier innovatiemanagers

3 De grote onderneming: Recticel Het Wetterse Recticel bestaat al sinds 1778 en dat is op zijn minst opmerkelijk te noemen. Intussen telt het bedrijf 100 vestigingen in 26 landen en biedt het werk aan werknemers. Het had anders kunnen aflopen. Tot 1952 produceerde Recticel immers buskruit. Maar de zaakvoerders zagen tijdig in dat een koerswijziging nodig was voor het voortbestaan en hielden ogen en oren open voor nieuwe kansen. Die nieuwe kans was polyurethaanschuim. Dik een halve eeuw later zit de cultuur van openheid nog steeds ingebakken in het bedrijf. Geen wonder dus dat Recticel als een van de eerste Vlaamse bedrijven een innovatiemanager had. Die innovatiemanager blijkt Jan Geeraert te heten en we ontmoeten hem samen met zijn collega Bart Wallaeys (Group Manager R&D) in het internationaal ontwikkelingscentrum van Recticel. Naam: Jan Geeraert Functie: Creativity & Innovation Manager Opleiding: Dokter in de Scheikunde (polymere chemie) Vorige jobs: R&D Engineer autozetels (Recticel) R&D Manager autozetels ( Recticel) R&D Manager Colofast Chemie (Recticel) 3 Hobby s: Vlinders (studie en fotografie van vlinders, trekvlinderonderzoek)

4 Een innovatiemanager moet creatief zijn. Hij moet open staan voor alles. Flanders DC: Laten we bij het begin beginnen. Wat is een innovatiemanager? Recticel: Een innovatiemanager is iemand die het vernieuwings proces in een bedrijf aansteekt, die ervoor zorgt dat iedereen creatief gaat denken. Kortom: een bezieler. Flanders DC: Waarom heeft Recticel voor een innovatiemanager gekozen? Recticel: Dit bedrijf doet al sinds jaar en dag aan ontwikkeling. Vroeger was die georganiseerd rond de productielijnen (bijvoorbeeld automotive, isolatie, ). Voordeel van die aanpak is dat je goed luistert naar de noden van je markten, maar nadeel is dat je het risico loopt om alleen maar dat te doen. Je kijkt niet meer buiten de markten waarin je al actief bent en laat kansen liggen. In 2006 kende Recticel een iets moeilijkere periode, en ook het R&D-departement kende een beetje een dipje. We wilden graag onze toekomstige winsten verzekeren en besloten de kaart van de innovatie te trekken. Er werd een innovatiemanager aangesteld en een deel van de budgetten en mensen werd vrijgemaakt voor de oprichting van een innovatiegroep. Deze groep moest onafhankelijk werken van de dagelijkse productiedruk en zou op zoek gaan naar nieuwe markten en naar verbeteringen aan de structuur, het skelet van ons product. Flanders DC: Wat doet die groep precies en wat is de rol van de innovatiemanager daarin? Recticel: Hun taak is drieledig. Ten eerste kijken ze naar ideeën. En daarin is vooral de rol van de innovatiemanager groot. Hij verzamelt ideeën, organiseert brainstorms, evalueert ideeën en werkt ze verder uit. Ten tweede zoeken ze binnen die ideeën sleuteleigenschappen. Eigenschappen die het product nu nog niet of in mindere mate bezit, maar die een duidelijk voordeel opleveren. Zulke ideeën groeien uit tot platformproject. Dat is een soort van concept dat voor verschillende van onze productielijnen bruikbaar is. Bio-afbreekbaarheid bijvoorbeeld. Dat concept wordt dan verder uitgewerkt en vertaald naar de beddensector, naar de isolatielijn, automotive, Brandwerendheid is nog zo n voorbeeld. Dat kan worden toegepast in brandwerende matrassen, brandwerende isolatie, Een derde taak richt zich op nieuwe markten: we zoeken oplossingen voor problemen van markten waar we nog niet in actief zijn. Een beetje sleutelen aan een bestaand product, kan een product opleveren waar ze in een andere markt al lang op wachten. Flanders DC: Waar haal je inspiratie? Recticel: Dat moet je heel breed zien. De insteek voor platform projecten komt meestal uit vragen van de markt. Maar soms ook uit maatschappelijke trends. Energiebesparing is zo n trend. Wij zitten al in de isolatiesector, maar vroegen ons af of we toch niet via nieuwe domeinen op die trend konden inspelen. We ontdekten dat de materie waarmee een autoruit is ingekapseld, ook prima bruikbaar is voor het inkapselen van zonnecellen. Bovendien kunnen die cellen ook veel mooier verstopt worden dankzij polyurethaan. Waarmee we meteen ook op de trend om alles esthetischer te maken inspelen. We halen ook inspiratie uit onderzoek naar state-of-the-art - wat bestaat er al en waar liggen er onontgonnen terreinen, uit literatuuronderzoek en uit wetenschappelijke trends. We vragen ons bijvoorbeeld af wat nanotechnologie voor ons kan betekenen bij het oplossen van bepaalde problemen. Flanders DC: En waar vind je die maatschappelijke trends? Recticel: Overal eigenlijk, maar vooral via internet en op congressen rond toekomst en sociale trends. Flanders DC: Als je een idee hebt, wat is dan de volgende stap? Recticel: We hebben een database opgezet waarin alle ideeën terecht komen. Iedereen van het ontwikkelingscentrum, dus ook de arbeiders kunnen via dit platform een idee lanceren. In een latere fase zou iedereen van de organisatie toegang krijgen. Alle ideeën uit de database komen voor een selectiecomité, waarin Bart (de R&D manager, nvdr) en ikzelf zetelen. We bekijken (1) welke ideeën meteen geïncubeerd kunnen worden die gieten we in een projectje, (2) voor welke ideeën het nog iets te vroeg is u 4 De grote onderneming: Recticel

5 zij worden in de database geparkeerd maar geregeld opnieuw bekeken, (3) bij welke ideeën er info ontbreekt om te oordelen en (4) welke ideeën er al in die exacte vorm bestaan. Die laatste ideeën worden verwijderd. Voor alle geslaagde ideeën wordt een projectje uitgewerkt dat later geëvalueerd wordt. Is het idee toch nog onrijp of kan het doorgroeien tot een platform- of businessproject? De overblijvende projecten worden verder uitgewerkt en gerealiseerd. Met deze manier van werken garanderen we een constante stroom van ideeën. Daarom organiseren we ook geregeld brainstorms. u Project flow IDC projects Input Idea Idea Database P - Parked L - Lack Selection process I - P - L - S Scrapped Incubated Idea Project Final Idea Report Pre-evaluation Exploratory Phase Filter (continue or finished) No project Discussion with BL Business Project Platform Project Yes BL Project Project Definition Project Planning Steering group Info to BLM Project Definition Project Planning Steering group New products Business Case Spin-Off New BL JV Final Report Project Review Project work 5 De grote onderneming: Recticel

6 Flanders DC: kan je een voorbeeld geven van een innovatie die jullie al gerealiseerd hebben? Recticel: (geeft ons een blok polyurethaanschuim) Dit is vibratie-isolatie voor treinrails. Dankzij dit schuim zullen treinen heel wat minder lawaai maken voor reizigers en omgeving. Bijgevolg zullen ze sneller rijden. Met deze innovatie spelen we in op de trends snelheid en comfort. En zonder onze innovatiegroep waren we er nooit opgekomen. Buiten het eigen bedrijf kijken is erg belangrijk. Flanders DC: Hebben jullie ook oog voor niettechnologische innovatie? Recticel: Ja en neen. Niet-technologische innovatie is niet echt een opdracht van de innovatiegroep, maar ik merk toch wel dat we door ons pionieren in verschillende domeinen dingen losmaken. We startten bijvoorbeeld met kennisbeheer, en verschillende andere afdelingen binnen het bedrijf hebben ons voorbeeld gevolgd en gebruiken nu hetzelfde systeem. We hebben echt de lont aangestoken. Het valt ook op hoeveel mails we binnenkrijgen over nieuwigheden, congressen, enzovoort met de melding Is dit niks voor jullie. Bijna het hele bedrijf is zich bewust geworden van de nood aan innovatie. Dus het zou goed kunnen dat ook niettechnologische afdelingen mettertijd ons voorbeeld volgen. Flanders DC: Durf je bestaande processen in vraag stellen? Recticel: Dat durven we zeker! Flanders DC: Botst dat dan niet op weerstand? Recticel: Dat doet het zeker. Alle vernieuwing botst op weerstand. Toen de innovatiegroep werd opgericht was het bijzonder moeilijk om de rest van de organisatie ervan te overtuigen dat dat wel degelijk nut heeft, zij het op iets langere termijn. We moesten hen laten zien dat we niet zomaar wat zitten te freewheelen met gekke ideeën, maar dat we die ideeën verder uitwerken tot nieuwe producten. Bovendien verwachten de aandeelhouders elk half jaar binnenkort elk kwartaal- meer winst. Zij denken op korte termijn en dat botst natuurlijk met het innovatiedenken op langere termijn. Daarom zorgen we ervoor dat we een aantal quick-wins (vernieuwende producten die snel op de markt kunnen komen) vinden om onszelf te verkopen binnen de organisatie en bij de aandeelhouders. Zo overtuigen we hen beetje bij beetje dat innovatie de juiste weg is. Flanders DC: Je had het net over de oprichting, maar hoe is de innovatiegroep op 2 jaar geëvolueerd? Recticel: We zijn eind 2006 begonnen met 2 mensen, begin 2007 was dat aantal al verdubbeld en nu zijn er 14 mensen tewerkgesteld in de innovatiegroep. We zijn nu weer volop aan het aanwerven en hopen tegen het einde van het jaar met 20 te zijn. Flanders DC: Wat zijn de kwaliteiten van een goede innovatiemanager? Recticel: Een innovatiemanager moet allereerst een creatief persoon zijn. Zeker geen saaie droogstoppel. Hij moet ook open staan voor alles. Zeggen dat iets niet zal werken, is not done. Een brede kennis en vooral een brede interesse zorgen ervoor dat hij kan plukken uit verschillende disciplines die op het eerste zicht niets met elkaar te maken hebben, maar die zo tot innovatieve oplossingen leiden. Als we een probleem hebben bij het maken van schuimen sponzen, dan ga ik bijvoorbeeld eens kijken hoe ze industriële cakejes maken. Buiten het eigen bedrijf kijken is erg belangrijk. Nog een niet te onderschatten eigenschap: de innovatiemanager moet ook knopen kunnen doorhakken. Op een bepaald moment moet je stoppen met ideeën verzamelen en naar een volgende fase overgaan. Het moet concreet worden, ideeën moeten in de praktijk worden omgezet. Zoniet, heeft creativiteit weinig nut. u Aandeelhouders willen resultaten op korte termijn. En korte termijn en innovatie, dat is een contradictie op zich. 6 De grote onderneming: Recticel

7 Flanders DC: Om welke reden moeten bedrijven een innovatiemanager aanstellen? Recticel: Vaak zeggen bedrijven: onze mensen kunnen 10 tot 20 % van hun tijd freewheelen. Dat klinkt mooi, maar in praktijk komen ze er amper toe. Ze zijn zo gefocust op hun dagdagelijkse bezigheden dat het langetermijndenken blokkeert. Een innovatiemanager heeft als taak freewheelen en is voor een groot stuk onafhankelijk van de dagelijkse druk van het produceren. Hij is dus vrijgemaakt om na te denken over de verdere toekomst. Op die manier stel je de toekomstige winst van het bedrijf veilig. Flanders DC: Hoe komt het dan dat er zo weinig Vlaamse bedrijven een innovatiemanager hebben? Recticel: Vaak is er een economische oorzaak. Aandeelhouders willen resultaten op korte termijn. En korte termijn en innovatie, dat is al een contradictie op zich. Krijg dat zeker als kleiner bedrijf maar eens verkocht. De juiste filosofie moet ook aanwezig zijn in het bedrijf, er moet openheid heersen. En misschien wel de belangrijkste oorzaak van het geringe aantal innovatiemanagers Vlaanderen is een KMO-land. Zelfs als de kritische massa er is binnen de KMO, moet het financieel ook nog haalbaar zijn. Samenwerking zou een goede optie zijn, maar daar zijn veel KMO s dan weer erg bang voor. Ze hebben vaak grote investeringen achter de rug en zijn bang om leeggezogen te worden. Flanders DC: Wat is daar volgens jullie aan te doen? Recticel: Als regio moeten we het ding in gang steken. Er is nog meer sensibilisering nodig en er zouden competentiepolen opgericht kunnen worden waarbij kleine ondernemingen betrokken worden. In de schoot van zo n organisatie voelen ze zich veiliger en lopen ze minder financieel risico. Het is ook belangrijk dat ze de steunmaatregelen van het IWT beter leren kennen. Het is ontzettend belangrijk dat Vlaamse bedrijven blijven innoveren. Mature industrieën verhuizen vaak naar het buitenland. Maar met nieuwe ideeën kunnen we het verschil blijven maken. En onze toekomst verzekeren. Flanders DC: Get an innovation manager or die? Recticel: Op langere termijn wel, ja. p Mature industrieën verhuizen vaak naar het buitenland. Maar met nieuwe ideeën kunnen we het verschil blijven maken. Bedrijfsprofiel Bedrijf: Recticel Vestingen: 100 vestigingen in 26 landen, hoofdkwartier in Brussel Activiteiten: Producent van Polyurethaanschuim, in 4 sectoren: bedden, isolatie, automotive en flexibele schuimen Omzet: 1,6 miljard euro in 2007 Aantal werknemers: De grote onderneming: Recticel

8 De KMO: Adifo N.V. Innovatiemanagers mogen dan nog niet erg ingeburgerd zijn bij Vlaamse bedrijven, in kmo s zijn ze al helemaal een zeldzaamheid. Toch konden we er eentje strikken: Reinhart De Lille van het Maldegemse softwarebedrijf Adifo N.V. Hoewel Reinharts officiële jobtitel tegenwoordig R&Dmanager is, maakt innovatiemanagement ongeveer 50 procent uit van zijn takenpakket. Reinhart De Lille van het Maldegemse softwarebedrijf Adifo N.V. Naam: Reinhart De Lille Functie: R&D Manager Opleiding: Master Informatica, specialisatie Wiskunde en Artificiële Intelligentie Vorige jobs: R&D-programmeur (Adifo) - Innovation Manager (Adifo) Hobby s: Muziek (bassist bij een metalband), gamen, gezin, uitgaan 8

9 Flanders DC: Wat is volgens jou een innovatiemanager? De Lille: Een innovatiemanager is iemand die het creatief en innoverend proces in het bedrijf stimuleert. En dan gaat het niet enkel over de ontwikkeling van nieuwe producten of diensten. Ook op vlak van interne processen en dienstverlening is vernieuwing belangrijk: hoe kunnen we iets efficiënter organiseren? Hoe kunnen we onze klanten wereldwijd beter ondersteunen zonder heel de wereld te hoeven afreizen?... De innovatiemanager stelt alles in vraag, denkt buiten de dagelijkse grenzen, vanuit een ideale situatie. Crazy works, gekke oplossingen werken vaak. Daarbij is het wel essentieel dat hij in een tweede fase het totale plaatje in het oog houdt. Hij moet nagaan of een verandering wel zal opbrengen, maar ook welke impact die verandering heeft op andere processen, op het HR-beleid, op de omgang met klanten, enzovoort. Daarnaast probeert de innovatiemanager ook om de zin voor creativiteit over te brengen naar alle werknemers, zodat creativiteit ingebed raakt in de bedrijfscultuur. Dat kan bijvoorbeeld door iedereen brainstormtechnieken aan te leren. Vervolgens begeleidt hij dat creatieve gevoel in een meer structureel proces, hij managet de innovatie. Niet elk idee kan immers uitgevoerd worden, zeker niet in een kmo. Eerst moet een en ander afgetoetst worden. Flanders DC: Waarom heeft Adifo ervoor gekozen om een innovatiemanager aan te stellen? De Lille: In 2005 hadden we nieuwe softwareproducten ontwikkeld, maar kampten we met kwaliteitsproblemen. Onze producten waren vaak te laat klaar. Eigenlijk hadden we meer een ad-hoc-organisatie. We werkten nog met oude technieken die niet meer optimaal waren. Toen hebben we besloten dat iemand zich moest gaan bezighouden met kwaliteits- en innovatiemanagement. Iemand die uit de dagelijkse sleur zou kunnen stappen om out-of-the-box te denken over onze specifieke problemen. Ik ben vervolgens een Plato-cursus innovatiemanagement gaan volgen bij de Kamer van Koophandel Oost-Vlaanderen en heb een aantal seminaries rond het thema bijgewoond. Als volgende stap hebben we een aantal werkgroepen opgericht en een extern bedrijf gevraagd om onze processen te bekijken. Op basis van die evaluatie hebben we een structuur op poten gezet, waardoor we tegen een bepaalde termijn een bepaalde kwaliteit kunnen leveren. Maar dankzij deze structuur kunnen we ook garanderen dat nieuwe ideeën snel doorsijpelen naar het managementniveau en dat we die in onze software kunnen incorporeren. Crazy works, gekke oplossingen werken vaak. Flanders DC: Wat zijn de voordelen van het hebben van een innovatiemanager voor een bedrijf? De Lille: Een innovatiemanager is vooral nuttig als je van een ad hoc-proces - gewoon creatief bezig zijn met je business - wilt overgaan naar een meer gestructureerd proces. Als je veel ideeën binnenkrijgt en onder druk staat van de markt, heb je de neiging om op elke opportuniteit te springen. Maar niet elke opportuniteit is interessant, bijvoorbeeld omdat je het nieuwe product of de nieuwe dienst maar aan één klant kan verkopen. De innovatiemanager zorgt voor structuur in het innovatieproces. Daarnaast probeert hij het hele bedrijf mee op het creatieve pad te krijgen, iedereen te motiveren om met eigen ideeën te komen. Zo ontstaat er een creatieve cultuur. Dat is dan weer interessant naar het aantrekken van nieuwe medewerkers en klanten toe. Het verhoogt de transparantie van je innovatie en daarmee ook de kans dat het nieuwe product of de nieuwe dienst er ook daadwerkelijk komt. En succesvol wordt. Er is ook een nadeel: soms ga je te snel en krijg je nog moeilijk vat op de dingen. Het is belangrijk om stap voor stap te werken, to take babysteps. But then the baby grows bigger. u Een innovatiemanager is vooral nuttig als je van ad hoc business wilt overgaan naar een meer gestructureerd proces. 9 De KMO: Adifo N.V.

10 Flanders DC: Wat houdt jouw job als innovatiemanager concreet in? Hoe ziet een gemiddelde werkdag eruit? De Lille: In mijn geval is innovatiemanagement geen fulltime job. Laten we zeggen dat het structurele luik - het op papier zetten van de voortgang - 15 procent van mijn tijd in beslag neemt. Het coachen van creativiteit bij de werknemers neemt nog eens 35 procent in beslag. Op een gewone werkdag neem ik deel aan teammeetings en stuurgroepen, waarbij ik de regels van het innovatieproces in het oog houd. Ik doe wat onderzoek en bekijk wie ik daarbij kan betrekken, ga na wat anderen al onderzocht hebben en zet af en toe een brainstorm op poten. De Plato Innovation Management-opleiding, anderhalf jaar lang één avond per maand samenkomen, is voor kmo s een ideale formule. Flanders DC: Waar haal jij je inspiratie voor nieuwe ideeën? De Lille: Ik haal inspiratie uit vakliteratuur, uit wandelganggesprekken, uit wat ik opvang uit de markt. Zo kan het gebeuren dat een vertegenwoordiger iets interessants heeft opgevangen bij een klant. Ik vind ook ideeën in nieuwe technologie: welke zijn de nieuwe mogelijkheden en wat kunnen wij daarmee? Ten slotte leveren bijeenkomsten van de Plato-groepen en seminaries, zoals die van Leuven inc. inspiratie op. Op zo n seminarie hoorde ik bijvoorbeeld het verhaal achter het ontstaan van de Senseo-koffiemachine. Dat zette me ertoe aan om eens na te gaan waar bij onze producten complementariteit mogelijk is. Mijn ideaal is dat ik na elk seminarie binnen de 48 uur een ideetje uitwerk. Maar ik moet eerlijkheidshalve bekennen dat het me nog nooit gelukt is (lacht). Flanders DC: Als je een idee hebt, wat is dan de volgende stap? De Lille: Eerst toetsen we het idee bij een aantal mensen, als zij positief reageren, komt het op de stuurgroep. Daar wordt beslist of het idee verder onderzocht zal worden. Is dat het geval, dan bekijken we de impact. Welke gevolgen heeft het idee voor onze producten, voor de klanten, voor het personeel? Wat gaat het kosten en hoeveel kan het opbrengen? Vervolgens beslissen we realiseren we het zelf? of kopen we het bij iemand anders?. Dan voeren we het idee uit, tenzij het grote budgettaire gevolgen heeft. Dan passeert het eerst nog bij het managementteam. Flanders DC: Heb je ook oog voor niet-technologische innovatie? De Lille: Zeker. We bekijken ook waar we ons kunnen verbeteren op vlak van dienstverlening naar de klanten toe, van HR, Flanders DC: Kan je een voorbeeld geven van een innovatie waar jullie nu aan werken? De Lille: Onze klanten zouden graag elektronisch informatie uitwisselen met de boeren, slachthuizen, laboratoria, veetransporteurs, enzovoort. Daarvoor zijn we nu een nieuw platform aan het uitwerken. Het idee is op de vergadering van het managementteam geweest, we hebben een marktsimulatie gedaan en zijn nu een vragenlijst voor de klanten aan het opmaken, kwestie van er achter te komen wat ze precies willen. Maar er zijn nog heel wat andere nieuwe dingen waar we op dit moment aan werken. Dat staat nooit stil. Flanders DC: Durf je bestaande processen in vraag stellen? De Lille: Absoluut. De lat kan altijd hoger, is mijn principe. Je moet niet alles constant bekritiseren, maar af en toe moet je eens een stap achteruit zetten en je afvragen: Is dat wel de goede manier?. Flanders DC: Botst dat nooit op weerstand? De Lille: Dat botst op massa s weerstand, van alle betrokken partijen: werknemers, klanten, leveranciers of het management. People fear change. Mensen zijn gewend op een bepaalde manier te werken en stappen daar niet graag van af. Bovendien kunnen veranderingen impact hebben op hun tijdsindeling en verloning. De beste oplossing is om hen vanaf het begin bij de veranderingen te betrekken. Dan is het echt een kwestie van hen stap voor stap te overtuigen. Dat lukt het gemakkelijkst met facts and figures. Maar het is niet altijd mogelijk een innovatie in cijfertjes uit te drukken. Je moet je droom ook kunnen overbrengen en mensen overtuigen om een leap of faith te maken. Het aantonen van quick wins is hierbij een grote hulp. Flanders DC: Wat zijn de kwaliteiten van een goede innovatiemanager? De Lille: Hij moet zo gek zijn als een deur (lacht). Neen, hij moet om te beginnen extravert zijn. Extravert in de zin van met zijn eigen ideeën naar buiten durven komen. Maar hij moet ook de meer introverte mensen kunnen stimuleren om hetzelfde te doen. Daarnaast is een goede innovatiemanager kritisch, communicatief, open minded en heeft hij een brede interesse. Belangrijk is ook dat hij niet te detaillistisch is, maar eerder generalistisch, dat hij altijd het overzicht behoudt. En dat hij creatief is, natuurlijk. Maar als manager moet hij die creativiteit ook beheersbaar kunnen maken. u 10 De KMO: Adifo N.V.

11 Als een Nederlander een idee uit en hij krijgt daarop kritiek, dan leert hij daar wat uit. Een Vlaming die kritiek krijgt, zwijgt de volgende keer. Flanders DC: Kan je een opleiding volgen tot innovatiemanager? Of welke andere opleidingen zijn nuttig? De Lille: Ik heb de Plato Innovation Management-opleiding gevolgd. Voor die opleiding kwamen we gedurende anderhalf jaar één avond per maand samen en werden we begeleid door innovatiemanagers van grote multinationals als Volvo, Amcore of ON Semiconductor. Er kwamen interessante sprekers en we wisselden onderling kennis en ervaring uit. Dat is voor kmo s een ideale formule. Elke week een halve dag naar de les gaan, is wegens tijdgebrek vaak niet mogelijk. Flanders DC: Heb je enig idee waarom er in Vlaanderen zo weinig aan innovatiemanagement gedaan wordt? De Lille: Innovatie wordt vaak nogal patriarchaal aangepakt in Vlaanderen. De baas zegt wat er dient te gebeuren en daar mag niet van afgeweken worden. If you say jump, we say how high?. Die ingesteldheid smoort het innovatieve proces bij de werknemers al in de kiem. Maar voor een stuk ligt de oorzaak bij de werknemers zelf, bij de typische Vlaamse bescheidenheid en introvertheid. Je merkt heel snel een verschil in mentaliteit met onze Noorderburen. Als een Nederlander een idee uit en hij krijgt daarop kritiek, dan leert hij daar wat uit. Een Vlaming die kritiek krijgt, zwijgt de volgende keer. Flanders DC: Hoe zou dat kunnen veranderen? De Lille: Door een proces van inspraak. Je moet een teammentaliteit in je bedrijf krijgen en je werknemers raadplegen wanneer je voor een uitdaging staat. Of structureel u Wat is Plato? PLATO is een intensief begeleidingsen ondersteunings project voor KMO bedrijfsleiders, gebaseerd op het peter schap sprincipe. Grote ondernemingen worden peter over kleinere bedrijven, dragen kennis over en bieden hun ondersteuning in alle aspecten van het bedrijfsmanagement. Tegelijk wordt er gewerkt aan ervaringsuitwisseling en netwerk vorming tussen KMO s onderling, de kaderleden van de peter bedrijven en gastsprekers. In elke regio is er wel een PLATO-netwerk. Voor meer info surf je naar 11 De KMO: Adifo N.V.

12 samenkomen om over de toekomst te denken. Wij proberen hier binnen Adifo zelfsturende teams te creëren, die zelf beslissingen kunnen nemen. Door deze verantwoordelijkheid voelen ze zich meer betrokken bij het bedrijf. Flanders DC: Kan de overheid iets doen om ervoor te zorgen dat meer kmo s een innovatiemanager kunnen aanstellen? De Lille: Er zijn een aantal goede initiatieven, bijvoorbeeld van het IWT en de regionale innovatiecentra. Misschien moet men beginnen met die bekender te maken. Het IWT heeft bijvoorbeeld elk jaar moeite om haar subsidiepot op te krijgen. Maar voor veel kmo s lijkt de drempel om een dossier bij het IWT in te dienen of een seminarie rond innovatie bij te wonen hoog. Het is belangrijk dat de blabla en de mooie dromen van de grote bedrijven vertaald worden naar iets dat praktisch bruikbaar is voor kmo s. Getuigenissen van innovatieve kmo s verspreiden naar andere kmo s zou bijvoorbeeld nuttig zijn. Vaak komt er op seminars een bedrijf als 3M, Philips of Inbev spreken over een innovatieproject waar ze met 100 man aan werken. Maar mijn bedrijf telt maar 50 medewerkers in totaal, is dan vaak de reactie. De leefwereld tussen multinationals en kmo s is gewoon te verschillend. Het is vaak ook moeilijk om kmo s die helemaal niet met innovatie bezig zijn te bereiken. Volgens mij ligt de oplossing echt bij het brengen van succesverhalen, de ondernemers aantonen dat er met innovatie quick wins mogelijk zijn. Resultaten motiveren altijd. p Bedrijfsprofiel Bedrijf: Adifo N.V. Vestingen: Hoofdkantoor in Maldegem, maar vertegenwoordiging in landen als Nederland, Frankrijk, Duitsland en Hongarije Activiteiten: Gespecialiseerd in software voor de internationale food-, feed- en dierproductiesector Omzet: Ongeveer 6 miljoen euro Aantal werknemers: De KMO: Adifo N.V.

13 De opleiding Hoe word je een goede innovatiemanager? Professor Mirjam Knockaert Uit de gesprekken met Jan Geeraert (Recticel) en Reinhart De Lille (Adifo) blijkt dat je over een aantal kwaliteiten moet beschikken. Maar daarnaast bestaan er ook een aantal opleidingsmogelijkheden. Aan de Vlerick Leuven Gent Management School kan je sinds vijf jaar de masterclass Innovation and Entrepreneurship volgen. Speciaal voor kmo s is er ook de vijfdelige workshopreeks Innovatiemanagement voor KMO s, in samenwerking met het innovatiecentrum Oost-Vlaanderen. Professor Mirjam Knockaert, een van de verantwoordelijken van de opleiding, licht toe. Flanders DC: Sinds enkele jaren organiseren jullie bij Vlerick een master class innovatiemanagement. Wat komt er aan bod tijdens die opleiding? Knockaert: De master class Innovation and Entrepreneurship laat deelnemers toe zich te verdiepen in een heel brede waaier van aspecten rond deze thema s. Zo wordt aandacht besteed aan het belang van innovatie, de types innovatie, het uitwerken van een business case, het samenstellen van innovatieteams, het kiezen van het juiste business model, Een bedrijf met een innovatiemanager stimuleert gemakkelijker de creativiteit bij de werknemers en ontwikkelt meer ideeën. enzovoort. Het is een intensieve opleiding van 200 contacturen onderwijs, aangevuld met coaching rond een specifiek project. Om af te studeren moet je immers op succesvolle wijze je business plan van je eigen bedrijf (als ondernemer) of je business case over een project (als intrapreneur of projectleider) verdedigen. Flanders DC: Wie kan de opleiding volgen? Knockaert: De opleiding staat open voor iedereen die geïnteresseerd is in innovatie en ondernemerschap. De voorbije jaren werd het programma zowel gevolgd door ondernemers als innovatiemanagers/projectleiders. Flanders DC: De bedrijven die we interviewden hadden het ook over een aantal kwaliteiten die een goede innovatie - manager dient te hebben. Wat zijn deze volgens jou? Knockaert: Naar mijn mening is de innovatiemanager best een duizendpoot. Niet alle ideeën ontstaan immers binnen een R&D-afdeling, en zelfs als dat zo is, moet de innovatiemanager cross-functioneel kunnen denken. Het ontwikkelen van een business case, of de begeleiding ervan, bevat bijvoorbeeld verschillende elementen, zoals financiële planning, marktinschatting, intellectuele eigendom. Flanders DC: Waarom zou een bedrijf een innovatiemanager aanstellen? Wat zijn met andere woorden de voordelen? Knockaert: De voordelen vloeien duidelijk voort uit de taak van de innovatiemanager. De innovatiemanager bewaakt immers als het ware innovatie en het innovatieproces binnen de onderneming. Zijn of haar job kan heel divers zijn. u 13

14 Dat kan gaan van het bevorderen van creativiteit, tot ervoor zorgen dat nieuwe ideeën opborrelen binnen een organisatie, en dat hieraan gevolg gegeven wordt. Dit is bijvoorbeeld mogelijk door het opzetten van een formeel innovatieproces, waarbij ideeën door verschillende stadia geleid worden: van het moment dat ze ontstaan binnen de organisatie tot het moment dat beslist wordt om een concreet project rond het idee uit te werken. Een innovatiemanager moet cross-functioneel kunnen denken. De innovatiemanager kan ook als rol hebben om de projecten, die de screening van ideeën doorkomen verder uit te werken, of de uitwerking ervan te begeleiden. Veelal moet een business case uitgewerkt worden, waarbij onder andere nagegaan wordt of het idee al dan niet beschermbaar is, hoe de markt eruit ziet, en hoe groot die markt dan wel is, en wat de ideale samenstelling van een projectteam is. Ook een eerste financiële projectie en waardering zullen deel uitmaken van dergelijke business case. In laatste instantie kan de innovatiemanager ook verantwoordelijk zijn voor het detecteren van opportuniteiten buiten het bedrijf, of trendwatching. Kortom, een bedrijf met een innovatiemanager stimuleert gemakkelijker de creativiteit bij de werknemers en ontwikkelt meer ideeën. Die ideeën kunnen uitmonden in nieuwe pro ducten of diensten en een versterking van de competitiviteit. Flanders DC: Hebben al veel Vlaamse bedrijven in Vlaanderen een innovatiemanager? Knockaert: Dit is niet zo duidelijk. Slechts een beperkt aantal mensen die werken rond innovatie in een bedrijf zullen effectief de titel innovatiemanager dragen. In heel wat bedrijven zijn het projectmanagers die deze opdracht op zich nemen, of eerder de business development managers, of het R&D departement met haar R&D manager. En in veel kmo s is het de CEO die waakt over innovatie binnen de onderneming. Belangrijk is dat de interesse in innovatie de voorbije jaren sterk is toegenomen. Meer bedrijven denken na over innovatie, of dit nu effectief vertaald wordt in het creëren van de functie van innovatiemanager of niet. Flanders DC: Je had het net even over kmo s. Is een innovatiemanager sowieso een haalbare optie voor hen? Knockaert: In kmo s is innovatie dikwijls een deeltaak van een andere functie. Maar op die manier is het dus wel mogelijk. Flanders DC: Jullie organiseren met Vlerick ook een speciale opleiding Innovatiemanagement voor kmo s? Knockaert: Ja, dat doen we in samenwerking met het Innovatiecentrum Oost-Vlaanderen. Het is een reeks van vijf workshops van telkens een dag. En net als in de master class worden theoretische lessen afgewisseld met coaching op een project. p Info Voor meer info over de masterclass Innovation and Entrepreneurship neem je contact op met Tessa De Vreese. Tel Voor meer info over de workshops innovatie management voor KMO s kan je terecht bij Elena Tsiporkova Tel managprog/1818-vlk/359-vlk.html 14 De opleiding

15 Dit moet je onthouden: Je moet het menen Wil je het als bedrijfsleider menen met innovatie, dan moet je het ook willen managen. Naargelang de grootte van je bedrijf kan je een departement, een aparte functie of een deeltijdse rol voor innovatiemanagement creëren. Dat zorgt ervoor dat je van een ad hoc aanpak evolueert naar de professionalisering van creativiteit in je organisatie. 2 Taken van de innovatiemanager Een innovatiemanager is geen R&D Manager. Innovatiemanagers doen over het algemeen drie zaken: (1) hij brengt nieuwe ideeën en stimuleert daartoe creativiteit in de organisatie en begeleidt medewerkers en brainstorms, (2) hij zorgt ervoor dat de ideeën worden geëvalueerd en geeft feedback aan betrokken partijen, (3) op basis van de goede ideeën start hij innovatieprojecten op. 3 Profiel van de innovatiemanager Een goede innovatiemanager is een generalist. Hij is van alle markten wat thuis. De innovatiemanager kijkt naar wat hij van buiten het eigen bedrijf kan leren of kan binnenhalen. Hij brengt enthousiasme rond nieuwe ideeën maar ook structuur in het innovatieproces. En hij mag wat prettig gestoord zijn. Dat is zelfs nodig om met de echt nieuwe dingen te komen om het met managementgoeroe Tom Peters te zeggen: Hang out with the weird and you shall become more weird. 4 Opleiding en startpunten Weet je niet waar je moet beginnen? Dan zijn er tal van opleidingen die je op weg helpen. Contacteer de Vlaamse innovatiecentra (www.innovatiecentra.be), de Vlerick Leuven Gent Management School (www.vlerick.be) of het Plato project (www.plato.be). 15 Dossier innovatiemanagers

16 Contact Adres: Flanders DC vzw Vlamingenstraat Leuven Belgie Telefoon: Fax: website:

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

Welkom. 1. Innovatie Wat? Waarom? Voorbeelden

Welkom. 1. Innovatie Wat? Waarom? Voorbeelden Welkom 1. Innovatie Wat? Waarom? Voorbeelden 2. Innovatiecentra Wie? Wat hebben we te bieden? Kennis Kennissen: Vlaams Innovatienetwerk Zelfkennis: de innovatieaudit Geld: subsidie begeleiding Creativiteit:

Nadere informatie

Regionale antenne van het agentschap voor innovatie door wetenschap en technologie - IWT

Regionale antenne van het agentschap voor innovatie door wetenschap en technologie - IWT Innovatieve starters Een onderneming opstarten rond een innovatief product of een innovatieve dienst brengt heel wat (extra) risico s met zich mee. Een gedegen voorbereiding is dan ook noodzakelijk. Door

Nadere informatie

Handshaking bij innovatiemanagement. Brainstorming voor KVIV denknet Toekomst Vlaanderen: Hoe innovatie vermarkten? Luc Bongaerts, 25 april 2004

Handshaking bij innovatiemanagement. Brainstorming voor KVIV denknet Toekomst Vlaanderen: Hoe innovatie vermarkten? Luc Bongaerts, 25 april 2004 Handshaking bij innovatiemanagement Brainstorming voor KVIV denknet Toekomst Vlaanderen: Hoe innovatie vermarkten? Luc Bongaerts, 25 april 2004 Overzicht Handshaking: Wat is dat? Probleemstelling Waarom

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Flanders DC zoekt Projectmanager ondernemingscreativiteit. www.flandersdc.be

Flanders DC zoekt Projectmanager ondernemingscreativiteit. www.flandersdc.be Flanders DC zoekt Projectmanager ondernemingscreativiteit www.flandersdc.be Wat moet je doen? Je wordt lid van het team Ondernemingscreativiteit. Dit team tracht meer ondernemingen aan te zetten tot anders

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Netwerktips lid bereid te geven een tip Bereid je voor Onderhoud je contacten Schrijf Mis geen kansen positief niet al te moeilijk

Netwerktips lid bereid te geven een tip Bereid je voor Onderhoud je contacten Schrijf Mis geen kansen positief niet al te moeilijk Netwerktips Hieronder een aantal tips op een rijtje: niet uitputtend, maar gewoon een selectie van mogelijkheden om in contact te komen met potentiele nieuwe klanten. 1. Word lid van een club, een mailinglist,

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Personeel rekruteren in KMO s

Personeel rekruteren in KMO s Verkoop uw bedrijf bij de sollicitant www.stepstone.be Inleiding In een klein bedrijf is er vaak geen specifieke personeelsmanager en heeft de ondernemer niet altijd de kennis, de mogelijkheden, de ervaring

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Van. naar I Do. Kempense InnovatieRaad

Van. naar I Do. Kempense InnovatieRaad Van naar I Do Kempense InnovatieRaad Ideeën genereren Elke mens is een vat vol ideeën. Als je bedrijf op wieltjes loopt is het wellicht de moeite eens stil te staan en alles te herdenken. Net dan zijn

Nadere informatie

Meerwaarde met Online Marketing Expertise

Meerwaarde met Online Marketing Expertise Meerwaarde met Online Marketing Expertise Webinar 26 mei 2015 Wat leer je in dit webinar? Nieuwe ontwikkelingen bij zelfstandig ondernemers De meest gestelde vraag door ondernemers Hoe je als VA daarop

Nadere informatie

w o r k s h o p s 2 0 1 5

w o r k s h o p s 2 0 1 5 workshops 2015 Security en social engineering Internet is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven: bankzaken, contacten, informatie zoeken, (ver)kopen, spelletjes en ander vermaak vinden via internet

Nadere informatie

DE GROTE COCD ENQUETE verslag

DE GROTE COCD ENQUETE verslag DE GROTE COCD ENQUETE verslag WIE DEED ER MEE? 632 DEELNEMERS waarvan er 400 de VOLLEDIGE enquête invulde 61% van de respondenten is WEKELIJKS tot DAGELIJKS bezig met CREATIVITEIT op het WERK 58,9% van

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

STUDIEDAG. Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011

STUDIEDAG. Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Introductie "Projectmatig werken is teamwork... maar vanuit andere samenwerkingsvormen dan we vaak gewoon zijn in de reguliere werking.

Nadere informatie

Student Consulting Skill Development Entrepreneurship. www.afcleuven.be

Student Consulting Skill Development Entrepreneurship. www.afcleuven.be Student Consulting Skill Development Entrepreneurship www.afcleuven.be 1 Welkom 2 Outline Welkomstwoord Woordje van Luc Sels, decaan F.E.B. Inzichten in interne werking & vooruitgang AFC Speeddating Walking

Nadere informatie

Netwerk verwaarloosd?

Netwerk verwaarloosd? Netwerk verwaarloosd? Bedrijven Contactdagen, waar nieuwe netwerken ontstaan. Flanders Expo Gent Woensdag 16 april 2008 Donderdag 17 april 2008 Bedrijven Contactdagen, dé networking afspraak voor de Oost-Vlaamse

Nadere informatie

PORTFOLIO VOOR DE FUNCTIE VAN VAN. (Voornaam - Naam) Aangemaakt op: (datum)

PORTFOLIO VOOR DE FUNCTIE VAN VAN. (Voornaam - Naam) Aangemaakt op: (datum) PORTFOLIO VOOR DE FUNCTIE VAN VAN (Voornaam - Naam) Aangemaakt op: (datum) In het kader van uw sollicitatie willen we graag een zicht krijgen op de kerncompetenties die VDAB van haar leidinggevenden verwacht.

Nadere informatie

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips Het Netwerk Boek Netwerk Boek Rob B. Tol Wie Wat Waar Waarom Hoe Zakelijk Netwerken Social Media Personal Branding Tips Success Stories Interviews Do s & Don ts Cases Voorbeelden Oefeningen Tests 3 Inhoud

Nadere informatie

aanbod 2016 PLATO Ondernemers & PLATO Business PLATO is een initiatief van: Met medewerking van:

aanbod 2016 PLATO Ondernemers & PLATO Business PLATO is een initiatief van: Met medewerking van: aanbod 2016 Ondernemers & Business UNIEK, INTERACTIEF LEREND NETWERK VOOR KMO-BEDRIJFSLEIDERS MET GROEIAMBITIES RAAD VAN ADVIES: EEN IDEAAL KLANKBORD KOMPAS EN INTERACTIEVE WEGWIJZER EXCLUSIEVE COACHING

Nadere informatie

2. VORMING MANAGEMENTTEAM

2. VORMING MANAGEMENTTEAM 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) 2. VORMING MANAGEMENTTEAM (VM) Deze vorming is opgesteld voor het managementteam van een organisatie. Ze volgt op de eerste infosessie en heeft als doel het ontwikkelen van

Nadere informatie

straatjutten de workshops

straatjutten de workshops straatjutten de workshops inleiding De beste kansen & ideeën liggen op straat, maar de meeste mensen zien ze niet. Met de Straatjutmethode leer je ze te vinden en te vertalen naar concepten voor je eigen

Nadere informatie

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN

ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN ONDERNEMEN IS VOOR HELDEN EXCLUSIEF PROGRAMMA OVERZICHT 2016 LEF IN ACTIE Ontdek waarom het zo moeilijk is je hart te volgen en heb het lef dit toch te doen! De achtergrond van het programma Jij weet dat

Nadere informatie

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

Rapportage Competenties. Bea het Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: Rapportage Competenties Naam: Bea het Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea het Voorbeeld / 16.06.2015 / Competenties (QPN) 2 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op de competenties

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Specialist Development Leergang: KOERS

Specialist Development Leergang: KOERS Specialist Development leergang KOERS Pagina 1 van 7 Specialist Development Leergang: KOERS "The future belongs to those who see possibilities before they become obvious." De Specialist Development Leergang

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Innoveren = Marktgericht communiceren

Innoveren = Marktgericht communiceren Innoveren = Marktgericht communiceren Inleiding Adviseurs bij Syntens constateren bij bedrijven vaak een gebrek aan aandacht voor de markt. Veel ondernemingen hebben een verstoorde marktdynamiek. Door

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Development & Innovatie De Post HBO opleiding Development & Innovatie duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht. Hierin volgt

Nadere informatie

Masterclass IT Savvy. Impact van trends

Masterclass IT Savvy. Impact van trends Masterclass IT Savvy Impact van trends Regelmatig komen onderzoeksbureaus zoals Gartner en McKinsey met rapporten waarin nieuwe trends worden aangekondigd. Belangrijke vraag, en niet eenvoudig te beantwoorden,

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen.

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Innovatie & inspiratieprogramma + werkplek @ Jamfabriek (code A02) Heeft u een idee, project of opdracht, neem dan

Nadere informatie

Social Strategy Masterclass 2014

Social Strategy Masterclass 2014 Social Strategy Masterclass 201 Bestemd voor Directie en Management actief in zowel B2B, B2C als Non profit Inhoudsopgave Inleiding Eendaagse Social Strategy MasterClass Programma Ochtendsessie Middagsessie

Nadere informatie

ARTEpreneur... Voor wie?

ARTEpreneur... Voor wie? ARTEpreneur... Voor wie? 2 ARTEpreneur... Voor wie? 3 ARTEpreneur... Wat? 4 Het ARTEpreneur traject 5 Waarom kiezen voor ARTEpreneur? 6 De partners van ARTEpreneur? 7 De ARTEpreneur coaches 8 De ARTEpreneur

Nadere informatie

2/02/15 HR & INNOVATIE PERSONAL MANAGERS CLUB. 2 e professionele bachelor in Europa in dit vakgebied Gestart in september 2014 met 82 studenten

2/02/15 HR & INNOVATIE PERSONAL MANAGERS CLUB. 2 e professionele bachelor in Europa in dit vakgebied Gestart in september 2014 met 82 studenten HR & INNOVATIE PERSONAL MANAGERS CLUB 2 e professionele bachelor in Europa in dit vakgebied Gestart in september 2014 met 82 studenten 1 WIJ LEIDEN JONGEREN OP VOOR JOBS DIE VANDAAG NOG NIET BESTAAN FANTASTISCHE

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

Ik innovatief, mijn organisatie innovatief

Ik innovatief, mijn organisatie innovatief Ik innovatief, mijn organisatie innovatief Workshop - 28 februari 2011 Koningssteen People practices in innovation Energize your professional growth programma Ik innovatief, mijn organisatie innovatief

Nadere informatie

cultuur Innovatie Yellow Blue Voorspel Baarheid Kennis verbinden

cultuur Innovatie Yellow Blue Voorspel Baarheid Kennis verbinden cultuur Innovatie Yellow Blue Voorspel Baarheid Kennis verbinden In zijn oorspronkelijke vorm bestaat een organisatie uit een groep mensen met een gezamenlijk doel, die elkaar goed kennen en in dezelfde

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

MAC Midden-Brabant platform voor zorginnovaties markt/stakeholder onderzoek

MAC Midden-Brabant platform voor zorginnovaties markt/stakeholder onderzoek platform voor zorginnovaties markt/stakeholder onderzoek Dit project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van De Ideale Connectie (REAP) Pagina: 2 Medtechpartners 6 september 2010. Barbara Schooneveldt

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals

TALENTPUNT. Een Development Program speciaal voor HR professionals FOCUS ON THE FUTURE Je bent een HR professional met veel ambitie en je wilt succesvol(ler) zijn. Je bent gericht op de nieuwste HR ontwikkelingen en nieuwsgierig naar hoe andere HR professionals zaken

Nadere informatie

Vlaanderen. is ondernemen INNOVATIE START HIER AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN

Vlaanderen. is ondernemen INNOVATIE START HIER AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN Vlaanderen is ondernemen INNOVATIE START HIER AGENTSCHAP INNOVEREN & ONDERNEMEN Innoveren & Ondernemen Innoveren is ondernemen en ondernemen is innoveren. Wie onderneemt moet elke dag een beetje innoveren

Nadere informatie

Een nieuw jaar nieuwe kansen en 9 tips die je helpen je doelen te bereiken. coaching en energetische therapie. www.pranakompas.nl

Een nieuw jaar nieuwe kansen en 9 tips die je helpen je doelen te bereiken. coaching en energetische therapie. www.pranakompas.nl Nieuwsbrief 2015-3: Een nieuw jaar nieuwe kansen en 9 tips die je helpen je doelen te bereiken coaching en energetische therapie www.pranakompas.nl Een nieuw jaar nieuwe kansen! 9 Tips die je helpen je

Nadere informatie

GPS. Tool GPS. Tool GPS. Handleiding

GPS. Tool GPS. Tool GPS. Handleiding Tool Tool GPS GPS GPS Handleiding Hoe zet ik zelf een GPS-sessie op? INHOUD 1 Bereid de sessie voor / 5 2 doe de sessie / 13 3 na de sessie - maak een verslag en kies definitief / 19 4 de andere stappen

Nadere informatie

Agentschap voor Overheidspersoneel Verzonden: vrijdag 7 februari 2014 9:36 Onderwerp: AgO Informeert 42

Agentschap voor Overheidspersoneel <overheidspersoneel@vlaanderen.be> Verzonden: vrijdag 7 februari 2014 9:36 Onderwerp: AgO Informeert 42 Van: Agentschap voor Overheidspersoneel Verzonden: vrijdag 7 februari 2014 9:36 Onderwerp: AgO Informeert 42 nummer 42 februari 2014 In deze editie: > Nieuws > Oproep

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Organiseren werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Inhoud 1. Organiseren is keuzes maken 6. Planning en digitaal organiseren 7. E-mail organiseren Pagina

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek

Logistiek Innovatie & Training Centrum. ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Logistiek Innovatie & Training Centrum ontmoetingsplaats voor logistiek talent & open innovatie in duurzame logistiek Visie Toegevoegde waarde logistiek is van strategisch belang voor Vlaanderen De logistieke

Nadere informatie

T+M II. Business has only two basic functions: Marketing & Innovation Peter Drucker

T+M II. Business has only two basic functions: Marketing & Innovation Peter Drucker Nieuw samenwerkingproject van de 8 Voka Kamers van Koophandel rond Technologiemarketing T+M II Business has only two basic functions: Marketing & Innovation Peter Drucker 1. Introductie De innovatieprocessen

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Groeien vanuit de innerlijke grondhouding

Groeien vanuit de innerlijke grondhouding Groeien vanuit de innerlijke grondhouding Succesvolle ondernemers maken bewust of onbewust gebruik van eeuwenoude universele spirituele wetmatigheden. Hierdoor beschikken ze over een transformationele

Nadere informatie

1. INFOSESSIE MANAGEMENTTEAM

1. INFOSESSIE MANAGEMENTTEAM 1. INFOSESSIE MANAGEMENTTEAM (INFO) 1. INFOSESSIE MANAGEMENTTEAM (INFO) Deze infosessie is opgesteld voor het managementteam van een organisatie. De infosessie geeft de eerste informatie voor managers

Nadere informatie

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Sociale Innovatie: achtergrond conceptnota Innovatiecentrum Vlaanderen VR innovatie moet bijdragen tot het aanpakken van de grote maatschappelijke en economische uitdagingen challenge driven wetenschappelijke

Nadere informatie

Meer doen in minder tijd én met minder stress!

Meer doen in minder tijd én met minder stress! Meer doen in minder tijd én met minder stress! Is Werken in Flow iets voor jou? Wil jij grip op je overvolle inbox? Een opgeruimde werkomgeving? Een halve tot een hele werkdag tijdswinst per week? Een

Nadere informatie

maandag 9.30-12.30 dinsdag 9.30-12.30, 11.00-14.00, 19.30-22.30 woensdag 19.30-22.30 donderdag 9.30-12.30

maandag 9.30-12.30 dinsdag 9.30-12.30, 11.00-14.00, 19.30-22.30 woensdag 19.30-22.30 donderdag 9.30-12.30 Workshops! Meer creativiteit in je werk Interactieve bijeenkomsten vormgeven Ideeën voor promotie van jouw onderneming Nieuwe producten voor jouw bedrijf Creatieve werkvormen (serie van 4 workshops) Wegens

Nadere informatie

De bruistablet. Creatief zoeken naar

De bruistablet. Creatief zoeken naar De bruistablet Creatief zoeken naar sprankelende oplossingen Op de jeugddienst word je dagdagelijks geconfronteerd met kleine en/of grote problemen, vraagstukken, uitdagingen die een antwoord van je vragen.

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

1 Omgeving; Vlaams Innovatienetwerk

1 Omgeving; Vlaams Innovatienetwerk Wie zijn wij? 1. Omgeving Vlaams Innovatienetwerk Onze rol en verankering daarin Doelgroep Onze partners 2. Innovatie 3. Onze diensten 4. Enkele voorbeelden 1 Omgeving; Vlaams Innovatienetwerk 1 1 Omgeving;

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

Hoe ondernemend zijn onze Vlaamse studenten? Prof Hans Crijns en Sabine Vermeulen

Hoe ondernemend zijn onze Vlaamse studenten? Prof Hans Crijns en Sabine Vermeulen Hoe ondernemend zijn onze Vlaamse studenten? Prof Hans Crijns en Sabine Vermeulen Inleiding Vlaanderen kent de laatste jaren een lage ondernemerschapsgraad. De resultaten voor Vlaanderen in de Global Entrepreneurship

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

Waarom?... Als je het lastig vindt om te zeggen wat je wilt of denkt op je werk en daar wat aan

Waarom?... Als je het lastig vindt om te zeggen wat je wilt of denkt op je werk en daar wat aan MEER DURF EN ZELFVERTROUWEN IN JE WERK! MET DE WORKSHOP CREËER MEER ZELFVERTROUWEN een uitdagende en verdiepende workshop & coachserie voor jou die draait om de vraag: hoe krijg ik meer vertrouwen in mijzelf?

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie.

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie. het starters lab In het Starters Lab bouwen jonge talenten in teams sociale ondernemingen. Samen sterker! Jij bent: starters4communities werkt met jong talent aan starters4communities presenteert het Starters

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Whitepaper Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Een whitepaper van UNIT4 Accountancy 2013 Inleiding Accountantskantoren leveren vandaag de dag

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

nummer 45 september 2014

nummer 45 september 2014 nummer 45 september 2014 In deze editie: > Nieuws > Oproep > In de kijker > Agenda AgOweb Inschrijven Uitschrijven Vorige nieuwsbrieven Toolbox Belanghebbendenmanagement: aan de slag! Ontwikkelen van een

Nadere informatie

Werkgoesting in de zorg 25 maart 2010, Hasselt

Werkgoesting in de zorg 25 maart 2010, Hasselt Werkgoesting in de zorg 25 maart 2010, Hasselt Verslag werkgroep 6A: innovatie in de zorgberoepen Actie 1: e-learning E-learning wordt als waardevol aanzien: Flexpoint: Federgom organiseert tegenwoordig

Nadere informatie

Van Afvinken naar Aanvonken

Van Afvinken naar Aanvonken Van Afvinken naar Aanvonken A. Ideevorming minor Overtref jezelf (tot excellente professional) 1. Idee Idee is als volgt: voor de minor Overtref jezelf schrijven zich 1 e jaars studenten in die vinden

Nadere informatie

VERTROUWEN & VERANTWOORDELIJKHEID WIM VANDERSTRAETEN

VERTROUWEN & VERANTWOORDELIJKHEID WIM VANDERSTRAETEN VERTROUWEN & VERANTWOORDELIJKHEID WIM VANDERSTRAETEN VAN WAAR KOMT VERTROUWEN? De EU markt (economisch): groei staat onder druk Voor het eerst sinds jaren Oorzaken? Opvoeding? Opleiding? Economie? Waarom?

Nadere informatie

Sessie 7 en 8: Studio Cactus, De Invasie, Vliegwerk en Nerdlab

Sessie 7 en 8: Studio Cactus, De Invasie, Vliegwerk en Nerdlab Sessie 7 en 8: Studio Cactus, De Invasie, Vliegwerk en Nerdlab De invasie =platform voor beginnende ontwerpers, bestaat sinds 3 jaar, draait op vrijwilligers Filosofie -Kansen bieden aan beginnende, jonge

Nadere informatie

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België

Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica. België Kansendossier : Machinebouw en Mechatronica België Inleiding Aanleiding De industrie wordt wereldwijd steeds hoogwaardiger en heeft alsmaar meer behoefte aan ondernemingen die uitblinken in een hightech

Nadere informatie

Als ze u mogen en u geloven en u vertrouwen en in u vertrouwen dan gaan ze misschien van u kopen.

Als ze u mogen en u geloven en u vertrouwen en in u vertrouwen dan gaan ze misschien van u kopen. Als ze u mogen en u geloven en u vertrouwen en in u vertrouwen dan gaan ze misschien van u kopen. Jeffrey Gitomer Mensen houden er niet van als hun iets verkocht wordt ze houden van kopen. Jeffrey Gitomer

Nadere informatie

Visie. Volharding. De diepte in De bestaande situatie ontregelen gebeurt niet door een oppervlakkige HAAL MEER RESULTAAT UIT JEZELF EN ANDEREN

Visie. Volharding. De diepte in De bestaande situatie ontregelen gebeurt niet door een oppervlakkige HAAL MEER RESULTAAT UIT JEZELF EN ANDEREN HAAL MEER RESULTAAT UIT JEZELF EN ANDEREN The privilege of a lifetime is to become who you truly are. - Carl Jung Visie Als authentiek leider ben je een kapitein aan het roer van een schip. Handen aan

Nadere informatie

Handleiding bij projectvoorstel Anders Organiseren

Handleiding bij projectvoorstel Anders Organiseren OP ESF Vlaanderen 2014-2020 Handleiding oproep Anders organiseren Prioriteit uit OP: 4 Mensgericht ondernemen Handleiding bij projectvoorstel Anders Organiseren Analyse De bedoeling is dat u bij het beantwoorden

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

DRAAIBOEK BRAINSTORM WORKSHOP GEROPACK

DRAAIBOEK BRAINSTORM WORKSHOP GEROPACK DRAAIBOEK BRAINSTORM WORKSHOP GEROPACK Student: Bart Soeters Student#: 2033839 Student: Cas Degen Student#: 2032089 Bedrijf: Geropack B.V. Docent: Lara de Hoogd 1. ORGANISATIE Geropack is een full service

Nadere informatie

DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support

DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support Inhoud Wat is een Business Case Waarom een Business Case voor een PMO Ontwikkeling van de PMO Business Case Positie van het PMO Gewenste situatie Kosten/Baten

Nadere informatie

Meter-peterschap als onderdeel van de aanwervingsprocedure

Meter-peterschap als onderdeel van de aanwervingsprocedure Meter-peterschap als onderdeel van de aanwervingsprocedure Wat is meter-peterschap? Via meter-peterschap wordt een onthaalouder die aan het begin van haar carrière staat (=een startende onthaalouder of

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

Aanbod 2014 MULTI. CreativeXchange SALES & MARKETING SOCIAAL. ondernemerschap FAMILIO

Aanbod 2014 MULTI. CreativeXchange SALES & MARKETING SOCIAAL. ondernemerschap FAMILIO Aanbod 2014 MULTI SALES & MARKETING FAMILIO CreativeXchange SOCIAAL ondernemerschap PLATO is een initiatief van: Met medewerking van: In het voorjaar van 2014 start Voka Kamer van Koophandel arr. Leuven

Nadere informatie

Succesvol verzekeren in 2015: wat vraagt dat van onze medewerkers? Taskforce Samenhangend Inzetbaarheidsbeleid

Succesvol verzekeren in 2015: wat vraagt dat van onze medewerkers? Taskforce Samenhangend Inzetbaarheidsbeleid MT-presentatie Succesvol verzekeren in 2015: wat vraagt dat van onze medewerkers?. Taskforce Samenhangend Inzetbaarheidsbeleid Campagne De verzekeringsbranche werkt aan inzetbaarheid Start Startsein in

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie