AanZet. Ik wil met muziek mijn brood verdienen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AanZet. Ik wil met muziek mijn brood verdienen"

Transcriptie

1 Nummer 1 februari 2015 AanZet Ik wil met muziek mijn brood verdienen En verder Huisbezoek belangrijker in bestrijding Pgb-fraude De fiscus compenseert een deel van uw zorgkosten Gehandicapten vertellen over hun leven op internaten

2 GRATIS TOEGANG TOEGANG ZATERDAG 7 MAART - 10 TOT 16 UUR FRIES CONGRESCENTRUM - OPRIJLAAN 3 DRACHTEN Flevostraat PZ PURMEREND T: I : E: NIEUWE KOFFERBAKLIFT (TOT 45 KG) KOMPLEET GEMONTEERD 895,- INCL.BTW

3 DRIE AANGEPASTE 6-PERSOONS VAKANTIEBUNGALOWS TE HUUR Canta (rijbewijsvrij) Aan de rand van het stadje Rhenen en op de flank van de Utrechtse Heuvelrug. Een mooie stek om te genieten van de prachtige natuur! Gratis toegangsvoucher Ouwehands Dierenpark Scootmobiel Carpo 4 ltd. Aanbieding: 17km/h scootmobiel voor: 2.550,- Brommobiel (rijbewijs AM) BEL GRATIS: Veenendaal - Amsterdam - Den Haag Huurprijzen van: tot 220,- 395,- exclusief schoonmaakkosten en bedlinnen Gratis WiFi Informatie en boekingen: Stichting Aangepaste Bungalows Mw. G. Jagtenberg T E. (max. 4 pers. per bungalow) per week De woningen hebben o.a. een slaapkamer en badkamer op de begane grond en twee slaapkamers op de verdieping en zijn geschikt voor maximaal 6 personen. Ruime parkeergelegenheid en goede toegang ook voor mensen met een beperking.

4 Ango Pagina Opkomen voor de belangen van mensen met een functiebeperking. Zorgen dat mensen met een handicap of ziekte volwaardig deel kunnen nemen aan het leven van alledag. Dat is waar het om gaat bij de Algemene Nederlandse Gehandicapten Organisatie (Ango). Met zo n leden is het de grootste algemene organisatie van, voor en door mensen met een beperking in Nederland. De Ango kan helpen Individuele belangenbehartiging is altijd een belangrijke taak van de Ango geweest. Heb je hulp nodig bij het invullen van belastingpapieren, bij het aanvragen van een uitkering of een voorziening, bij het voeren van bezwaar- en beroepsprocedures als er weer eens een instantie een dubieuze beslissing heeft genomen? Bijvoorbeeld omdat je geen kilometervergoeding meer krijgt van de gemeente of dat de rolstoel van jouw keuze niet kan worden verstrekt omdat de gemeente geen contract heeft met de betreffende leverancier. Je kunt ervoor bij de Ango terecht. In principe word je geholpen door een adviseur bij jou in de buurt. (Via kun je vinden waar de dichtstbijzijnde adviseur spreekuur houdt.) De Ango-adviseurs zijn vrijwilligers met een goede opleiding. Niet zelden zijn het mensen die zelf gehandicapt zijn, die hun talenten en hun ervaring graag in dienst stellen van anderen. Plaatselijke activiteiten Ango-afdelingen komen op voor de plaatselijke belangen van mensen met een handicap. Ze organiseren plaatselijk en regionaal allerlei activiteiten. Zij kunnen helpen bij de strijd om uw rechten. Strijden met andere gehandicaptenorganisaties voor goede plaatselijke Wmo-verordeningen of werken aan een betere toegankelijkheid van de wijk of stad. Elke afdeling heeft eigen activiteiten. Dat kan een koffieochtend zijn voor een goed gesprek of voor gezellige sociale contacten. Maar ook gezellig een kaartje leggen bijvoorbeeld of met elkaar een dagje goed aangepast en prima georganiseerd op pad. Financiële hulp Het Ango Fonds verleent individuele financiële hulp aan alle gehandicapten en chronisch zieken, ongeacht of ze lid zijn van de Ango of niet. Het Ango Fonds vergoedt computers, studiekosten, aangepaste bedden en aangepaste stoelen en in uitzonderingssituaties auto s. Voorwaarde is dat de kosten door geen enkele officiële instantie vergoed worden en dat je inkomen of vermogen ontoereikend is om de kosten zelf te dragen. Daarbij wordt rekening gehouden met de extra kosten die je vanwege je handicap of ziekte toch al hebt. Inlichtingen zijn te krijgen bij het Ango Fonds Postbus 850, 3800 AW Amersfoort tel.: maandag, dinsdag en donderdag van tot uur website: Voordeel voor leden Leden van de Ango kunnen profiteren van aantrekkelijke voordeelaanbiedingen. De Ango kan namelijk, als vereniging met ruim leden, collectieve kortingen bedingen. Op dit moment kunnen Ango-leden profiteren van de volgende aanbiedingen. Met de ledenpas krijgt u: 10% korting bij Welzorg op artikelen die niet via de Wmo worden vergoed, op vertoon van uw ledenpas. Meer informatie: of bel gratis Korting op zorgverzekeringen bij Zilveren Kruis Achmea (voorheen Agis) Per 1 januari 2015 gaat Agis verder als Zilveren Kruis Achmea. Er verandert niets aan de collectieve afspraken voor Ango-leden. Een nieuwe zorgverzekering sluit u onder dezelfde voorwaarden af bij Zilveren Kruis Achmea. Ango-leden krijgen: 3% korting op de basisverzekering 5% korting op een aanvullende ziektekostenverzekering 5% korting op een tandartsverzekering een deel van uw contributie retour. Vraag bij een verklaring aan dat u lid bent en contributie betaald heeft. Vermeld daarbij uw volledige naam, adres en lidnummer. De verklaring kunt u opsturen naar uw zorgverzekeraar om de kosten te declareren. Voor meer informatie: zilverenkruis.nl/ango/ bel naar (maandag t/m vrijdag uur, zaterdag uur). Vermeld daarbij het collectiviteitsnummer In de Ango-winkel vindt u een uitgebreid assortiment handige hulpmiddelen en verzorgingsproducten. Leden van de Ango profiteren van aantrekkelijke kortingen en voordeelaanbiedingen. Nieuwsgierig? Neem snel een kijkje op of bel naar Korting op de speciale Ango-rechtsbijstandsverzekering, ongevallenverzekering en doorlopende reis- en annuleringsverzekering via Ocean groepsverzekeringen. Voor meer informatie bel naar of mail naar Gratis advies van de belastingsadviseurs van de Ango. Deze zijn te vinden op onder In de regio. Informatie over alle kortingen staat op onder ledenvoordeel. 4 Ango AanZet

5 Inhoud Parkeren Ik weet het, soms ben ik een beetje rebels. Dat gebeurt bijvoorbeeld op parkeerterreinen. Als ik bij grotere toeristische attracties kom of bijvoorbeeld grote culturele manifestaties probeer ik expres niet naar alle parkeer-mannetjes en vrouwtjes te kijken. Mensen in felgekleurde jasjes die mij kanten staan op te wijzen waarbij ik stellig de overtuiging heb dat het niet goed gaat komen. Kan ik ze niet ontwijken, dan stop ik bij een van hen en probeer uit te leggen dat ik er niets aan heb dat ik achteraan op het parkeerveld op de zandvlakte met kuilen moet gaan staan van hen. Ik heb een rolsstoelbus met lift en heb ruimte nodig, vlakke ruimte zonder gedoe. Meestal blijkt er dan toch ineens parkeerruimte te zijn dicht bij de hoofdingang, speciaal gereserveerd voor houders van een gehandicaptenparkeerkaart. Maar op een of andere manier was ik dit keer braaf. Toen ik in Utrecht op de rondweg door borden van Rijkswaterstaat verwezen werd naar parkeerterreinen voor de Jaarbeurs deed ik wat men mij vroeg. Voor ik het wist reed ik de mij bekende route voorbij en bleef ik de borden volgen. Volgens mij reed ik de verkeerde kant op maar ja. Via vreemde wegen bereikte ik uiteindelijk een afgelegen parkeerplaats waar geel-jassen mij een plekje aanwezen. In de middle of nowhere bleken we te moeten wachten op een pendelbus en ja, mijn gezinnetje en ik konden mee. Op het moment dat we een kaartje wilden kopen zei een behulpzame conducteur dat dit niet hoefde omdat ik gehandicapt was. De bus zat al propvol maar we konden er volgens het buspersoneel nog wel bij. Het was wat onhandig allemaal omdat er geen perron was maar dankzij de uitgeklapte loopplank en wat extra duwkracht lukte het. Voor mij, die zelden met het openbaar vervoer ga, een hele ervaring. Na tien minuten was de Jaarbeurs het eindpunt. Het ging, alleen stopte de bus net niet dicht genoeg bij het trottoir. Weer was het behelpen. Laten we zeggen dat het bijna goed was. Misschien in de toekomst wat vaker de parkeeraanwijzingen volgen? (fh) Inhoud Huisbezoek belangrijker in bestrijding Pgb-fraude 8 Huisbezoeken aan zowel bestaande als Colofon Aanzet is een kritisch tijdschrift voor mensen met een functiebeperking. AanZet verschijnt zeven keer per jaar. Het is een uitgave van Stichting Important Message (SIM) in opdracht van de Algemene Nederlandse Gehandicapten Organisatie (Ango) Eindredactie Frans Huijsmans Hoofdredactie SIM Coverfoto Henk Tulp Aan dit nummer werkten verder mee Biepmiep, Gonneke Bonting, Evert-Jan Bos, Kees Dijkman, Margreet Leijdekker, Selina, Veroni Steentjes, Riana de Voogd 8 26 Productie BDUprint Marconistraat AM Barneveld Advertenties BDUmedia Roel Abraham Tel.: Abonneren: Bel of mail Een jaarabonnement kost 16,50 voor particulieren en 24,50 voor bedrijven en instellingen. Leden van de Ango ontvangen Aanzet gratis. Het blad is met behulp van Read Speaker te beluisteren op nieuwe houders van een Persoonsgebonden budget (Pgb) worden belangrijker in de bestrijding van fraude. Ook krijgen de bezoeken een grotere rol in de voorlichting aan budgethouders. Ik wil via de muziek mijn brood verdienen 14 Geheel onverwacht kwam ik haar tegen, Marinda Wijnen. Haar zus had ervoor gezorgd dat ze wat liedjes zou komen zingen op een manifestatie waar ik bij betrokken was. Ik viel van verbazing zowat van mijn stoel. Wat is ze goed. De fiscus compenseert een deel van uw zorgkosten 26 Maak gebruik van de aftrek van specifieke zorgkosten bij de aangifte inkomstenbelasting. In dit artikel een stappenplan voor de aangifte over het jaar Gehandicapten vertellen over hun leven op internaten 32 Gehandicapten die in de jaren 60 en 70 in een instelling woonden, vertellen hun verhaal op een nieuwe website, En verder o.a. Ik moet steeds meer naar binnen 16 Bijscholing adviseurs noodzakelijk 23 Samenwerking Freedom Auto Aanpassingen en Ango 30 Bibian Mentel Paralympisch Sporter van het Jaar 34 Lidmaatschap opzeggen kan schriftelijk via Ango ledenadministratie Postbus 850, 3800 AW Amersfoort of telefonisch via of per mail via AanZet, Amersfoort ISSN nummer Overname uit de inhoud van dit blad is alleen toegestaan na overleg met de redactie en met bronvermelding. AanZet heeft alles geprobeerd om de makers van de foto s te achterhalen. Waar dit niet is gelukt, verzoeken wij u z.s.m. contact op te nemen met de redactie. Kopij De deadline voor het aanbieden van kopij voor het volgende nummer is 15 maart 2015 Verschijning De volgende uitgave van Aanzet verschijnt 15 april 2015 Ango AanZet 5

6 BLIJF ACTIEF! Met de Alber e-motion M15 hoepel ondersteuning - Hoepel ondersteuning volledig op maat: De e-motion biedt de mogelijkheid om de ondersteuning volledig op jouw wensen af te stemmen. - Makkelijk mee te nemen - Past op bijna alle handbewogen rolstoelen. Kijk voor meer informatie over de Alber e-motion M15, de nummer 1 onder de aandrijfsystemen, op: Rust, Ruimte en Natuur in Midden Drenthe!

7 Van het bestuur Keukentafelgesprekken 2015 is maar een verwarrend begonnen. Er is een nieuwe Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) gekomen. Gemeenten worden voor nog meer zaken verantwoordelijk. Het gaat niet alleen meer om zaken als rolstoelen, woningaanpassingen, hulp in de huishouding en vervoer. Nee, voortaan gaan gemeenten ook zelf zaken regelen zoals dagbesteding. De overheid heeft besloten om te decentraliseren omdat men denkt dat gemeenten beter in staat zijn om zaken op plaatselijk niveau te regelen. Zij staan immers dichter bij de organisaties die mensen moeten ondersteunen of begeleiden. In principe een goede gedachte, alleen dacht de landelijke overheid door deze verschuiving van regels dat het ook allemaal goedkoper zou kunnen. Gemeenten kregen daarom ook heel wat minder geld om zaken te regelen. Hierdoor is een hoop rumoer ontstaan. Er zijn plaatsen die besloten hebben om bijvoorbeeld de hulp in de huishouding te laten zoals het vorig jaar was. Ook zijn er gemeenten die er, om financiële redenen, voor hebben gekozen om mensen minder uren in het huishouden te gaan helpen. En dan is ook nog eens 25% van de lokale overheden helemaal gestopt met de hulp in de huishouding. Mensen moeten voortaan zelf maar zien waar ze die hulp vandaan halen. Die gemeenten zijn alleen onder bepaalde omstandigheden nog bereid om de mensen met de laagste inkomens hulp te bieden via de Bijzondere Bijstand. De eerste gerechtelijke uitspraken zijn inmiddels al bekend en het bestuur van de Ango is bijzonder benieuwd hoe dit in de toekomst verder gaat. Komen de Colleges van B&W hier mee weg? Of moeten zij in de komende maanden toch betere individuele indicaties afleveren en gaat hun ingecalculeerde bezuiniging niet door? Voor onze achterban hopen wij natuurlijk dat de regels moeten worden bijgesteld. Want het is toch te gek voor woorden dat mensen die niet zelf hun huis kunnen schoonmaken van de ene op de andere dag in de kou komen te staan. Ook horen we klachten over de manier waarop de zogenaamde keukentafelgesprekken momenteel gevoerd worden. Het lijkt duidelijk niet op een dialoog tussen zorgvrager en hulp-aanbieder. Nee, het heeft meer weg van een soort kruisverhoor, om zo vast te stellen of het echt niet mogelijk is dat de directe omgeving van de betrokkene wat vaker de handen uit de mouwen steekt. Hierdoor gaan we duidelijk weer terug in de tijd. Terug naar de burenhulp. En dat terwijl mensen met een handicap er juist decennia lang voor hebben gevochten om zelfstandig te zijn en geen afhankelijke positie te hoeven innemen. Die hulp van familie, kennissen en buren wordt ook verwacht als mensen, wegens ziekte, handicap of beperking, 24 uur per dag verzorging of permanent toezicht nodig hebben. Voortaan moeten mensen dan een beroep doen op de Wlz (Wet langdurige zorg). De AWBZ vervalt. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) bepaalt of u zorg uit de Wlz nodig heeft. Vanaf 2015 worden de voorwaarden voor wonen in een instelling strenger. Cliënten die wel recht hebben op verblijf in een instelling, maar hun zorg thuis ontvangen, moeten het gebruik van mobiliteitshulpmiddelen en huishoudelijke verzorging via hun gemeente (Wmo) regelen. Aan de hand van het indicatiebesluit van het CIZ maakt de cliënt, of zijn vertegenwoordiger, met de aanbieder afspraken over de zorg, die worden vastgelegd in het zorgplan. Er is dus geen sprake meer van een vastgesteld aantal uren. De zorgaanbieder en de cliënt gaan samen in gesprek over de benodigde zorg en ondersteuning. Cliënten hebben in de Wlz niet langer recht op een x aantal uren zorg, maar op zorg en ondersteuning die bij hun specifieke situatie past. Ook hierbij wordt het keukentafelgesprek dus weer belangrijk. Hopelijk gaan die gesprekken beter dan die waarbij de gemeenten de hulp in de huishouding snel wisten te verminderen voordat mensen met een handicap in de gaten hadden wat er precies aan de hand was. Onze oproep is: let goed op als u de komende tijd een dergelijk gesprek aan moet gaan. Ga nooit alléén praten met iemand die komt overleggen over de hulp die u nodig heeft. Neem iemand mee. Dat kan iemand zijn van MEE, een familielid of een van de sociaal adviseurs van de Ango. En doet u zich hierbij niet beter voor dan u daadwerkelijk bent en denk goed na over de vraag in welke mate uw omgeving u kan ondersteunen. Voor u het weet, staan uw naasten onder een te grote druk. Goed voor het terugdringen van de zorgkosten, maar niet goed voor u en uw vrienden, familie en kennissen. Het bestuur Ango AanZet 7

8 Nieuws Huisbezoek belangrijker in bestrijding Pgb-fraude Huisbezoeken aan zowel bestaande als nieuwe houders van een Persoonsgebonden budget (Pgb) worden belangrijker in de bestrijding van fraude met het Pgb. Tevens krijgen de bezoeken een grotere rol in de voorlichting aan budgethouders. Voor de huisbezoeken is de komende jaren 5 miljoen euro beschikbaar. Dat heeft staatssecretaris Martin van Rijn (VWS) via een brief kenbaar gemaakt aan de Tweede Kamer. Huisbezoeken hebben hun nut bewezen. We gaan ermee door en schakelen een tandje bij. De zorgkantoren hebben sinds 2012 ongeveer huisbezoeken afgelegd. Bij bezoeken leek er iets serieus niet in de haak: mogelijke fraude. Bij 900 gevallen bleek de kwaliteit van de zorg (ruim) onvoldoende. De IGZ (Inspectie voor de Gezondheidszorg) is van die gevallen op de hoogte gesteld. Van Rijn heeft vrijwel direct na zijn aantreden de strijd met Pgb-fraude aangebonden. Voor veel mensen is het Pgb een hele goede optie. Daarom heb ik het budget in alle nieuwe wetten verankerd. Bij een solide, houdbare Pgb-regeling hoort echter ook dat we de fraude aanpakken en kost wat kost proberen te voorkomen. Naast de huisbezoeken was een van de maatregelen om het Persoonsgebonden budget niet meer op de rekening van de cliënt te storten: trekkingsrecht. Trekkingsrecht is op 1 januari 2015 ingevoerd in de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en in de Jeugdwet. Trekkingsrecht voorkomt fraude, omdat de (hoge) geldbedragen niet meer op de rekening van de budgethouder worden gestort en de controle niet meer achteraf, maar van te voren wordt uitgevoerd. Naarmate er langer met trekkingsrecht gewerkt wordt, worden verdachte transacties steeds beter herkend. Budgethouders die tijdig en te goeder trouw melding maken van (een vermoeden van) fraude, mogen daarvan niet de dupe worden. Mocht een consequentie van de melding zijn dat diens Pgb wordt opgeschort, dan dient het zorgkantoor samen met de budgethouder met een oplossing te komen voor het ontstane probleem. CBS: Eén op de drie arbeidsgehandicapten heeft betaald werk In 2013 had 14% van alle 15- tot 65-jarigen in Nederland bijna 1,6 miljoen mensen een arbeidshandicap. Zij hebben een langdurige ziekte, aandoening of handicap die hen belemmert bij het uitvoeren of vinden van werk. Een derde van deze arbeidsgehandicapten had betaald werk van 12 uur per week of meer, vaak in vaste loondienst en relatief vaak in deeltijd. Eén op de tien arbeidsgehandicapten met betaald werk zou meer uren willen werken. Dit maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek bekend. De netto arbeidsparticipatie van arbeidsgehandicapten is relatief laag: in 2013 werkte één op de drie 12 uur of meer per week. Personen zonder arbeidshandicap werkten ruim tweemaal zo vaak (72%). Arbeidsgehandicapten zijn ook relatief vaak werkloos: hun werkloosheidspercentage is met 15,8 bijna tweemaal zo hoog als van personen zonder arbeidshandicap (7,6%). In vergelijking met werkenden zonder arbeidsbelemmering is het verschil in werkloosheid bij hoogopgeleide arbeidsgehandicapten aanzienlijk kleiner dan bij laag- en middelbaaropgeleide arbeidsgehandicapten. Voor de arbeidsparticipatie is dit niet het geval: de arbeidsparticipatie stijgt als het opleidingsniveau toeneemt, maar blijft ook op het hoogste niveau duidelijk achter bij de participatie van niet-arbeidsgehandicapten. 8 Ango AanZet

9 Nieuws Aantal zorgmeldpunten sterk gestegen Vanwege de veranderingen in de zorg is in 2015 het aantal zorgmeldpunten enorm gestegen. Verschillende organisaties, gemeenten, politieke partijen en de overheid zijn meldpunten gestart waar men een klacht, ervaring of andere melding kan doorgeven. Het is nogal lastig om zelf te beoordelen welke meldpunten er nu precies zijn en bij welk meldpunt je terecht kunt met uw klacht of melding. ZorgWijzer.nl deed onderzoek naar de verschillende zorgmeldpunten in Nederland. Na grondig onderzoek zijn 13 meldpunten gevonden en in kaart gebracht. Hierdoor zal het voor veel mensen gemakkelijker worden het juiste meldpunt te vinden. Natuurlijk is het ook mogelijk om van meerdere meldpunten gebruik te maken. Uit het onderzoek blijkt dat er tussen de verschillende zorgmeldpunten echter veel verschil zit. Zo zijn er zorg- meldpunten die zich richten op specifieke doelgroepen, zoals mantelzorgers, mensen met een lichamelijke handicap of GGZ-cliënten. Verder zit er ook verschil in wat er met de melding of klacht wordt gedaan. De meeste zorgmeldpunten verzamelen en verwerken de meldingen en klachten om vervolgens een beeld te krijgen waar de problemen en verbeterpunten liggen, als het gaat om de veranderingen in de zorg. De organisatie achter het meldpunt zal vervolgens rapporten en adviezen samenstellen die bij de politiek en media onder de aandacht worden gebracht. Het is vervolgens aan de politiek om er iets mee te doen. Een aantal meldpunten doet echter meer dan het registeren en verwerken van meldingen. Zo doen een aantal meldpunten ook aan voorlichting, advies en helpen ze bij het zoeken naar mogelijkheden voor het oplossen van klachten. Zorgpolis als alternatief voor Wtcg en Cer De Wtcg (Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) en de Compensatie eigen risico (Cer) zijn recent afgeschaft. Ter compensatie hebben gemeenten budget ontvangen om op maat inkomensondersteuning te geven aan mensen die dat nodig hebben. Ieder(in) heeft laten onderzoeken hoe gemeenten deze nieuwe taak oppakken. Veel gemeenten hebben er voor gekozen dit budget te ontsluiten via een gemeentelijke collectieve zorgverzekering. Bijna 80% van de gemeenten biedt een uitgebreide gemeentepolis aan met vergoedingen die voor veel mensen met een beperking belangrijk zijn. De polis dekt kosten voor onder andere fysiotherapie, geneesmiddelen, hulpmiddelen en preventie en geeft tevens een financiële vergoeding voor eigen bijdragen en het verplichte eigen risico. Bovendien geven gemeenten een substantiële bijdrage in de premie van de uitgebreide gemeentepolis: gemiddeld 340,00 per jaar. Positief is ook dat meer dan de helft van de gemeenten een inkomensgrens hanteert van 120% of hoger van de bijstandsnorm. Zo hebben dus ook mensen boven bijstandsniveau toegang tot dit alternatief voor de Wtcg en Cer. Al met al lijken deze collectieve verzekeringen een aantrekkelijke optie voor veel chronisch zieken en mensen met een beperking. Een punt van aandacht is wel dat het overstappen soms moeilijk is of niet kan bij een Pgb of als men speciale hulpmiddelen nodig heeft. Ieder(in) is van mening dat zorgverzekeraars hier coulanter moeten zijn. Ook vindt Ieder(in) het belangrijk dat gemeenten naast deze polis ruimte houden voor individueel maatwerk. Op die manier kan men bijvoorbeeld ook compensatie bieden als het nodig is aan mensen die boven de inkomensgrens zitten. Of aan mensen in instellingen voor wie de gemeentepolis minder interessant is, omdat de instelling de meeste ziektekosten dekt. Wat zijn uw ervaringen? Ieder(in) schort een definitief oordeel nog even op. De koepel van gehandicaptenen patiëntenorganisaties is benieuwd naar uw ervaringen met deze collectieve polissen en met andere vormen van inkomensbeleid voor mensen met een beperking. Daarom organiseert Ieder(in) op 19 maart een gesprek waarin u uw ervaringen kenbaar kunt maken. Ook lokale belangenbehartigers zijn hier zeer welkom. De uitkomsten van dit gesprek kunnen op lokaal niveau worden gebruikt voor het verder verbeteren van de collectieve verzekeringen. Ook wil Ieder(in) zo zicht krijgen op andere en aanvullende oplossingen die gemeenten hanteren. U kunt zich aanmelden via het secretariaat van Ieder(in): Ango AanZet 9

10 Nieuws Asscher past fraudewet aan na kritiek De hoogte van de boetes voor fraude met uitkeringen wordt aangepast. Voortaan zullen de uitkeringsinstanties UWV, SVB en gemeenten bij overtredingen meer letten op de ernst van de overtreding en de omstandigheden. Ook zullen ze er meer rekening mee houden of de ontvanger van een uitkering verwijtbaar heeft gehandeld. Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken heeft dat aan de Tweede Kamer geschreven. Het kabinet heeft de fraudewet aangepast na een rechterlijke uitspraak en scherpe kritiek van de Nationale ombudsman en een aantal Kamerfracties. Volgens hen moeten burgers nu na vergissingen en kleine overtredingen torenhoge boetes betalen, terwijl de echte boeven vaak vrijuit gaan. PvdA-Kamerlid John Kerstens reageerde tevreden. Fraudeurs moeten worden aangepakt. Mensen die door de bomen het bos niet meer zien, of zich vergissen, niet. De PvdA stemde destijds tegen de wet. Anoushka Schut-Welkzijn van de VVD was het daar mee eens: Als mensen van goede wil zijn en door een vergissing een te hoge uitkering krijgen, dan is het logisch dat die mensen het te veel ontvangen bedrag terugstorten. Als zij hier niets aan kunnen doen, hoort daar ook geen boete bij. Dat laat onverlet dat misbruik van gemeenschapsgeld wordt aangepakt. Want frauderen met uitkeringen is de bijl aan de wortel van de sociale zekerheid. Er wordt voortaan alleen nog een boete van 100% van het gefraudeerde bedrag opgelegd als er met opzet is gefraudeerd, meldt Asscher. Bij grove schuld volgt een boete van 75%. In de overige gevallen bedraagt de boete 50% van het gefraudeerde bedrag. Bij verminderde verwijtbaarheid is de boete 25% van dit bedrag. De ten onrechte ontvangen uitkering moet wel altijd worden terugbetaald. Gezamenlijk meldpunt cliëntenorganisaties De meldpunten van Ieder(in), LP GGZ (Landelijk Platform Geestelijke Gezondheidszorg) en het NPCF (Nationaal Patiënten Consumenten Platform) hebben een nieuwe naam gekregen: Informatiepunt Zorg en Ondersteuning. De eerste maanden zijn een pilotperiode. Doordat de organisaties met een proefperiode zijn gestart hebben ze alle ruimte om kinderziektes aan te pakken. Met de komst van het Informatiepunt Zorg en Ondersteuning worden cliënten en patiënten snel te woord gestaan en kunnen de deelnemende organisaties meer ervaringen verzamelen. De medewerkers van de drie koepels werken afwisselend volgens een vast rooster op het Informatiepunt. Bij het meldpunt kunt u aangeven tegen welke belemmeringen u in het dagelijks leven aanloopt. Verder kunt u ook aan de bel trekken als (nieuwe) regels heel nadelig voor u uitpakken of als u bijvoorbeeld wordt gediscrimineerd vanwege uw beperking. Uw meldingen gebruiken de drie organisaties bij de belangenbehartiging richting politiek en beleidsmakers. Ze helpen kortom bij het aanpassen of ontwikkelen van nieuw beleid. Daarnaast gebruiken zij de meldingen ook om onderwerpen via de media onder de aandacht te brengen. Dit doen zij uiteraard alleen met uw toestemming of anoniem. Verder kunt u bij de meldpunten ook vragen voorleggen over knelpunten waar u tegenaan loopt. Zo nodig helpen de drie organisaties u op weg met informatie of verwijzen u door naar instanties die u verder kunnen helpen. Vaak is dat het Juridisch Steunpunt Regelrecht, waar u terecht kunt voor vragen over wet- en regelgeving. Informatiepunt Zorg en Ondersteuning Voor meldingen en vragen is het Informatiepunt Zorg en Ondersteuning bereikbaar via: (20 cent per gesprek) 10 Ango AanZet

11 Nieuws NVVS, FOSS en SH-Jong werken samen in Stichting Hoormij Vanaf 1 januari 2015 vormen drie organisaties van slechthorenden de NVVS, FOSS en SH-Jong een federatie. De nieuwe naam waaronder zij gaan samenwerken is Stichting Hoormij. Met deze bundeling kunnen zij een sterker geluid laten horen, meer naamsbekendheid krijgen en (niet onbelangrijk in een tijd van teruglopende subsidies) hebben ze meer kansen om projectgelden en sponsors binnen te halen. De komende maanden zullen er geleidelijk meer veranderingen plaatsvinden om de samenwerking in Stichting Hoormij vorm te geven. Op dit moment kunt u al wel een kijkje nemen op waar een beknopte omschrijving is te vinden van Stichting Hoormij en de organisaties die hierin samenwerken. De eerste maanden van 2015 zullen nog in het teken staan van het overgangsproces. De NVVS-website en ook het blad HOREN blijven in elk geval nog even in de huidige vorm bestaan. Een nieuwe website en een nieuw logo zullen gepresenteerd worden tijdens de Grand Opening op 18 april Deze opening wordt gecombineerd met het jubileumsymposium van SH-Jong nu ook met reisinformatie voor gehandicapten Of u nu naar een congres gaat of naar de verjaardag van een kleinkind. Of u nu naar een museum gaat of naar het werk, met het openbaar vervoer kom je overal. Op de website willen ze het u daarbij zo makkelijk mogelijk te maken. De site geeft het meest complete, meest accurate en meest actuele reisadvies, van deur tot deur. Sinds kort kunnen ook reizigers met een handicap informatie vinden over het reizen met het openbaar vervoer is meer dan een database waar u de snelste route naar uw bestemming uit haalt. U kunt er ook terecht voor bijvoorbeeld informatie over de beschikbare kaartsoorten en alle tarieven geeft daarbij een reisadvies dat het beste bij u past, ongeacht met welk vervoerbedrijf of vervoermiddel u reist. Daarmee is 9292 de reisinformatieautoriteit in Nederland; de verbindende schakel tussen OV-reizigers, OV-bedrijven en verantwoordelijke overheden. Het reizen met een beperking kan nogal wat vragen oproepen heeft daarom een overzicht gemaakt met praktische informatie over het reizen met een beperking. Wilt u reizen met de trein, bus, tram of boot? De site vertelt hoe u dat het beste kunt doen. De initiatiefnemers hebben hun best gedaan om de informatie zo compleet mogelijk te maken maar graag zouden ze willen weten wat reizigers met een beperking van deze pagina vinden en of ze wellicht nog onderwerpen missen. Heeft u op- of aanmerkingen, dan kunt u ze sturen naar Sheila Lalaram, Ango AanZet 11

12 Kort nieuws Een op afstand bedienbare sjaal die kan opwarmen en vibreren via een smartphone-app. Microsoft-onderzoekers werken aan slimme sjaals die niet alleen comfortabel moeten zijn door te kunnen opwarmen, maar ook een masserend en kalmerend effect met zich meebrengen. Project SWARM (Sensing Whether Affect Requires Mediation) is tevens bedoeld voor mensen met autisme of handicaps zoals slechtzienden en slechthorenden. Het huidige prototype is gemaakt na overleg met deze doelgroep. De smart scarf moet namelijk zowel de zintuigen als de emotionele staat tegemoet gaan komen. De onderzoekers denken uiteindelijk een manier te vinden waarbij de sjaal via biometrische sensors emoties of stress kan meten. De reactie van het apparaat is vervolgens opwarmen, vibreren of juist het lichaam afkoelen. Het bedrijf wil de sjaal nu doorontwikkelen tot een subtiel technologisch apparaat dat niet opvalt maar wel uiteindelijk zal integreren met fysieke sensoren, zoals een hartslagmeter, zodat een volledig emotioneel detectiesysteem ontstaat. Utrecht heeft besloten de mogelijkheden voor het aanvragen van een ontheffing voor de milieuzone voor mensen met een handicap in haar stad te verruimen. Dit heeft de gemeente in samenwerking met Solgu (Stichting Overleg Lichamelijk Gehandicapten Utrecht) besloten. Inwoners van Utrecht, of mensen die binnen de Utrechtse milieuzone een vast werk- of studieadres hebben, kunnen in aanmerking komen voor een ontheffing op kenteken wanneer zij een lichamelijke beperking hebben. De ontheffing kan aangetoond worden door het bezit van een Gehandicaptenparkeerkaart voor bestuurders of door een aanpassing aan hun voertuig om aantoonbaar medische redenen voor minimaal 500,00. De ontheffing voor bestuurders met een Gehandicaptenparkeerkaart is uitsluitend in 2015 aan te vragen op kenteken. De ontheffing blijft ook daarna geldig. De meeste mannen met een lage ruggenmergbeschadiging kunnen wel een erectie krijgen, maar hebben geen gevoel in de penis. Max Overgoor ontwikkelde daarom de TOMAX-procedure (TO MAXimize sensation, sexuality and quality of life) een methode waarbij een normaal werkende lieszenuw wordt verbonden aan de niet werkende peniszenuw. Het doel is om penisgevoel te herstellen door de ruggenmergbeschadiging te omzeilen. Dat lukte bij 80% van de 30 geopereerde spina-bifida- of dwarslaesiepatiënten zonder penisgevoel, maar met een goed gevoel in de lies. Zij kregen weer gevoel in de penis. Dit resulteerde in frequentere (soms voor het eerst) masturbatie en seksuele activiteiten, een betere erectie, meer plezierige gevoelens met soms een orgasme en een intiemere seksuele relatie. Na analyse van in totaal 43 TOMAXprocedures lijkt deze ingreep geschikt voor alle mensen zonder gevoel in de penis, ongeacht de oorzaak. Voorwaarde is echter een goed gevoel in de lies, met een daadwerkelijk aanwezige lieszenuw zonder beschadiging door eerdere operaties. De Eerste Kamer is tegen de bezuinigingen van het kabinet op de rechtsbijstand. Het kabinet was van plan 85 miljoen euro te besparen op de vergoedingen die de overheid betaalt aan mensen die onvoldoende geld hebben om een rechtszaak te voeren. Maar de meerderheid van de senaat sprak in een motie uit dat de voorgenomen bezuinig ing onaanvaardbaar is en leidt tot een aantasting van de rechtsstaat. De motie was een initiatief van CDA- Eerste Kamerlid Franken. Bij de stemming bleek dat alleen de regeringspartijen VVD en PvdA en de SGP tegen de motie waren. De Eerste Kamer vindt dat het kabinet nu andere bezuinigingen moet zoeken. Op de vraag wat het kabinet nu gaat doen, zei staatssecretaris Teeven alleen dat hij de motie in het kabinet zal bespreken. Rose kan een magnetronmaaltijd opwarmen, de deur openen en een pakje rijst uit het keukenkastje pakken. Ze is een op afstand bestuurbare robot die veel dingen kan doen die een thuiszorghulp doet. Twee mensen met een lichamelijke functiebeperking in Arnhem krijgen zo n robot in huis. Het gaat om een proef van zorginstelling Siza. De robot kan net als een hulphond kleine taken uitvoeren. Midden op het apparaat zit een beeldscherm zodat cliënten met de operator kunnen spreken via een videoverbinding. Wat kan robot Rose in de toekomst betekenen voor mensen met een lichamelijke handicap? Welke functionaliteiten heeft zij nu en welke zou zij moeten 12 Ango AanZet

13 Kort nieuws hebben? Op basis van deze ervaringen en onderzoeken wordt de robot verder ontwikkeld. De proef duurt één jaar. Over 5 jaar zou de robot de markt op moeten. De BIO-commercial is weer structureel terug in de Nederlandse filmtheaters. Dat is weer voor het eerst sinds de jaren 90 van de vorige eeuw, toen de bekende spotjes van BIO van het witte doek verdwenen. Daarvoor waren destijds diverse redenen. Een ervan was het gebrek aan bioscooppersoneel om in de filmzalen de collectebussen rond te laten gaan. Dat probleem wordt nu opgelost door filmliefhebbers te vragen per sms te doneren. Tussendoor zijn overigens incidenteel wel reclamespotjes van BIO in de bioscopen te zien geweest. We moeten het doen zonder subsidiebijdragen, en willen met de inkomsten van filmliefhebbers de bijdragen voor een verblijf in het vakantiepark laag kunnen houden, zegt BIO-directeur Wientjes. De 275 buurtsupers van Spar en Attent hebben voortaan een maaltijdservice. Onder de naam Eet smakelijk! leveren ze in totaal 75 verschillende verse kant-en-klaarmaaltijden, salades en nagerechten. De maaltijden, die 5,00 à 6,00 euro kosten, kunnen online besteld worden of met een bestelformulier. Maaltijden kunnen afgehaald of bezorgd worden. Bezorging kost 4,95. Spar betrekt de maaltijden van Culivers die ook levert aan bedrijven en zorginstellingen. Spar speelt hiermee in op de toenemende vergrijzing. In oktober 2013 tekende Spar een intentieovereenkomst met minister Blok van Wonen en Rijksdienst. Spar zou met name in krimpgebieden activiteiten ontplooien om de sociale samenhang en leefbaarheid te versterken. Ook helpt de winkelorganisatie mee om bankactiviteiten en verschillende loketfuncties overeind te houden. Verder gaat Spar zich inzetten om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan stages en werk te helpen. Volgens projectleider Geertrui Klostermann sluit dat nauw aan bij de Spar-filosofie om samen redzaam te zijn. Maar we zijn geen welzijnsinstelling. Door verschillende functies bij een winkel onder te brengen trek je meer klanten aan. De exploitatie van de Attent en Spar buurtsupers is in handen van zelfstandige ondernemers die mede-aandeelhouder zijn van de Spar Holding. Banken mogen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in een pilot samenwerken om geldautomaten in dorpen te plaatsen. Hoewel banken moeten concurreren en daarom normaal gesproken geen onderlinge afspraken mogen maken is het goed dat het ACM deze pilot goedkeurt. Banken halen geldautomaten uit dorpen weg omdat ze te weinig worden gebruikt om de kosten te dekken. Nu wordt er in Zeeuws-Vlaanderen een proef gehouden waarbij banken kunnen overleggen waar van welke bank een pinautomaat komt te staan. Zo kunnen de banken gezamenlijk de service blijven bieden. Hoewel je gelukkig steeds vaker kunt pinnen in winkels en horeca, vindt de helft van de betalingen in Nederland nog steeds cash plaats. Het is dus erg belangrijk dat je in je omgeving contant geld op kunt nemen. Een speciale bril zet gesproken tekst om in geschreven tekst, deze tekst wordt geprojecteerd op de binnenkant van de brillenglazen. De bril komt naar verwachting over twee jaar op de markt. De bril werkt met speciale taalherkenningssoftware op een smartphone. De software luistert naar de gesproken tekst van anderen. Deze zet de software vervolgens om in geschreven tekst, die geprojecteerd wordt aan de binnenkant van de bril. De dove kan op deze manier een gesprek hebben. Het gesprokene wordt real time ondertiteld zodat de betrokkene kan lezen wat zijn gesprekspartner zegt Deze bril kwam tot stand in samenwerking met het Leiden University Centre for Linguistics (LUCL) en Stichting Plotsdoven. De bril lijkt op een skibril met apparatuur er aan vast gekoppeld. De bril maakt gebruik van geavanceerde spraakherkenningssoftware die ongeveer twintig minuten nodig heeft om iemands stem en accent te analyseren. Na deze twintig minuten zal de spraakherkenningssoftware tussen de 90% en 100% van alle woorden herkennen en goed projecteren op de bril. De bril is nog in ontwikkeling, er moeten nog obstakels worden overwonnen. Zo zit er een kleine vertraging in het omzetten van de gesproken tekst. Ook projecteert de software soms verkeerde woorden, wat tot verwarring kan leiden. Wetenschappers proberen de bril zodanig te optimaliseren, dat deze over een paar jaar echt gebruikt kan gaan worden. Ango AanZet 13

14 Interview Marinda Wijnen: Ik wil via de muziek mijn brood verdienen Geheel onverwacht kwam ik haar tegen, Marinda Wijnen. Haar zus had ervoor gezorgd dat ze wat liedjes zou komen zingen op een manifestatie waar ik bij betrokken was. Ze zong volgens haar best goed. En o ja, ze is blind. Ik viel van verbazing zowat van mijn stoel. Wat is ze goed. Door: Frans Huijsmans Marinda Wijnen werd 22 jaar geleden in Dongen geboren. Ze groeide op in een gezellig groot gezin met vader Eric, moeder Mariëlle en nog 3 zussen: Saskia, Jeniffer en Angela. In de eerste jaren van haar leven ging ze in de Brabantse gemeente Dongen naar de kleuterschool. Ondanks de begeleiding van de stichting Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen, vonden de docenten het allemaal erg moeilijk. Daarop werd besloten dat ze naar het blindeninstituut in Grave zou gaan. Gelukkig hoefde ik niet naar het internaat. Mijn ouders vonden het erg belangrijk dat ik nog contacten zou houden met de normale maatschappij en mijn vriendjes en vriendinnetjes in Dongen. Marinda geeft toe dat het allemaal wel veel tijd kostte. s Ochtends om 6.50 uur vertrok ik al, omdat ik om 8.30 uur met de lessen moest beginnen. Terwijl ze op de basisschool zat ontdekte haar moeder eigenlijk bij toeval dat ze muzikaal was. Ik kreeg een keer een speelgoedpiano cadeau. Al gauw kreeg ik het zelfstandig voor elkaar om daar een kerstliedje op te spelen. Hierna mocht ik naar muziekles: Om te oefenen kwam er een keyboard en daar speel ik nog steeds op. Maar dat is niet het enige. Ik speel ook wel wat accordeon en om meer contacten hier in Dongen te krijgen ben ik percussie gaan spelen. Dat ze ook voor de microfoon haar mannetje stond kwam naar voren toen een vriend, René Broeders, haar vroeg te helpen bij een sketchje. De inmiddels twaalfjarige Marinda zou het Foto Henk Tulp 14 Ango AanZet

15 Interview liedje Dokter Bernard van Ron Brandsteder vertolken. Het duo had succes en werd onafscheidelijk ondanks het feit dat Marinda, na twee jaar opleiding in Breda, op haar vijftiende weer naar Grave ging. Ook in de Baroniestad wilde het onderwijsteam niet voldoende meewerken. Visio zorgde ervoor dat Marinda een diploma haalde maar ze ging niet in op het vervolg dat werd voorgesteld. Ze zag niets in een administratieve opleiding. Mijn moeder had gehoord van de Herman Brood Academie in Utrecht. Die stond welwillend tegenover mijn komst. Ik moest maar auditeren. Eigenlijk was mijn vooropleiding niet voldoende, maar als ik goed genoeg was kreeg ik een kans. Het lukte Marinda. Na een auditie met drie nummers van Anouk mocht ze komen. Zowel de onderwijskrachten als de leerlingen moesten even wennen aan mijn aanwezigheid. Het eerste jaar was best moeilijk. Maar hierna ging het prima. Vanuit Dongen ging ze steeds naar de Domstad. Ze leerde er natuurlijk veel over muziek maar ook Engels en bijvoorbeeld economie kwamen aan de orde. Wel alles gerelateerd aan het vak dat we later zouden gaan beoefenen. Berg op Intussen ging het met de muziekcarrière van Marinda bergopwaarts. In Dongen en omgeving deed ze diverse activiteiten met Renė Broeders. Ze bracht samen met hem onder meer in 2010 een Nederlandstalige CD uit. Verder is ze de vaste zangeres van de coverband Just a Smile. Marinda volgde in die band zangeres Wieteke Tijsen op die op 29-jarige leeftijd aan kanker overleed. Wieteke wilde mij bij de band hebben, zodat deze kon doorgaan als zij overleden was. Pa, als ik er niet meer ben, dan heb je weer een kanjer van een zangeres in je band, zei ze. Het ontroert Marinda nog steeds. De jonge dame geniet inmiddels met volle teugen van al haar optredens en bezorgt veel mensen in het publiek kippenvel. Behalve met Just a Smile werkt ze voor artiestenbureau Cardo, een artiestenbureau van en voor mensen met een functiebeperking, dat opereert vanuit Groesbeek. Verschillende artiesten van Cardo hebben een conservatoriumopleiding afgerond, soms met bovengemiddeld resultaat. Achter de schermen zijn ze ook actief als componist, docent of arrangeur. Marinda zingt op verzoek zowel Nederlandstalig als Engelstalig waaronder vele huidige Top 40 nummers. Ze stond onder meer in de voorprogramma s van Nick en Simon en Belle Perez gezeten en diverse malen heeft de Dongense artieste op de planken gestaan met Sieb van der Ploeg (de Kast) en gezongen onder begeleiding van Jan Vayne. Haar moeder brengt haar overal naar toe. Vorig jaar wist Marinda haar opleiding aan de Herman Brood Academie af te sluiten. Een dezer dagen gaat ze op zichzelf wonen in Dongen. Ik heb er alle vertrouwen in. Ik heb al eens samen met een slechtziende vriend gewoond. Die heeft me al het een en ander geleerd. Bovendien heb ik van thuis het een en ander meegekregen en krijg ik ook nog ondersteuning van Visio. Om aan de kost te komen gaat ze, naast haar optredens, zangles geven aan huis. Ik ga samen met de leerlingen kijken welk niveau ze hebben en dan samen met hen bespreken waar ze uiteindelijk uit willen komen met mijn begeleiding. Ze weet niet of ze uiteindelijk met haar muzikale activiteiten voldoende geld zal kunnen verdienen om op geen enkele regeling meer een beroep te hoeven doen. Ik heb gelukkig een oude Wajong en raak die dus niet kwijt. Ik heb dus inkomen maar je snapt wel dat ik daar op termijn helemaal van af wil. Ik ben in staat om via de muziek mijn brood te verdienen en dat wil ik uiteindelijk ook, hoewel de economische tijd natuurlijk niet mee zit. Het is crisis en dan bezuinigen mensen eerst op de leuke dingen zoals een muziekoptreden of muzieklessen. Twee-duizendvijf-tien We zijn er al weer een poosje mee bezig, Een nieuw jaar. Nieuwe kansen, nieuwe mogelijkheden, is het gezegde. Maar ook het jaar dat me in veel opzichten een naar gevoel geeft, er moet bezuinigd worden. Het kondigde zich het afgelopen jaar al aan. Je hoefde de krant maar open te slaan, het internet in de gaten houden of de televisie maar aan te zetten. Het onderwerp bezuinigen kwam in de nieuwsberichten telkens weer aan de orde. Maar is het wel nieuws? Bezuinigt Nederland eigenlijk niet al jaren? Er wordt, voor mijn gevoel, op dit moment aan de bezuinigingen veel meer aandacht besteed. Ik vraag me af of dit goed is, want hoe meer aandacht er wordt gegeven aan het onderwerp, hoe meer onzekerheid en verwarring er naar mijn idee ontstaat bij de mensen. Maar mij krijgen ze niet klein. Ik kijk maar naar het jaar met een knipoog. Natuurlijk moet je, als je leeft met een beperking, vaak extra vechten voor iets dat je wil bereiken. Dat kost dan veel tijd en energie. Het levert ook frustratie op over het gevecht dat gevoerd moet worden en je moet daarnaast vaak heel veel geduld hebben. Je hebt er meestal weinig invloed op en je moet het leven nemen zoals het komt. Ik ga het in 2015 anders doen. Ik laat voortaan gewoon alles op me afkomen. Volgens mij is dat de beste oplossing. En gewoon doen wat je zelf wilt en daarvoor juist gaan vechten. Je dromen najagen, voor zover ze haalbaar zijn. En ik laat me vooral niet tegenhouden door mijn beperking. Luister naar je gevoel en volg je hart. Dat is erg belangrijk. Met deze voornemens kan ik het aankomende jaar zeker aan. En ik ben ervan overtuigd dat het voor u ook een goed advies is. Mienke van Alphen Ango AanZet 15

16 Interview Ik moet steeds meer naar binnen Eef lijdt aan een progressieve aandoening die haar doofblind maakt en voor hartproblemen zorgt. Dat heeft grote gevolgen voor haar werk, gezin en gevoelsleven. Want wie steeds minder ziet en hoort, moet steeds meer voelen. Dat probeert ze te doen met dezelfde power als toen ze alles nog zag en hoorde. Door: Gonneke Bonting Drie weken was Eef (64) aan het revalideren toen de trajectbegeleider tegen haar zei: Eef, wat kom je hier eigenlijk doen? Het enige wat jij wilt, is anderen helpen. Je lijkt wel een hulpverlener. Ga naar huis en bedenk eerst maar eens of je werkelijk wilt revalideren. Dat was precies wat ze nodig had. Natuurlijk wilde ik niet!, zegt ze. Ik had een baan gehad als leidinggevende in de geestelijke gezondheidszorg, in mijn eentje mijn kinderen opgevoed en genoot met volle teugen van mijn zelfstandigheid en mijn leven. Nu kwam ik terecht in een wereld waarin horen en zien twee grote problemen zijn. Bovendien is mijn aandoening progressief. Telkens als ik ergens aan gewend ben, moet ik weer een stapje verder. Een heel weekend worstelde ze met het nare gevoel dat er niets anders op zat dan de stap te maken naar die andere wereld. Maandagmorgen verscheen ze weer op het revalidatiecentrum. Ik stapte binnen en zei: Oké, hier ben ik! Daarna ben ik nog bijna anderhalf jaar bezig geweest met revalideren. 16 Ango AanZet

17 Interview Misschien een tumor Terugkijkend realiseert ze zich dat de problemen zo n twintig jaar geleden al zijn begonnen. Ik ging steeds slechter zien in het donker en later ook overdag. Op een keer reed ik zomaar met mijn fiets de sloot in. Samen met mijn collega s heb ik daar nog erg om gelachen, vertelt ze. En zo ging het maar door. Ik kwam bijna onder een vrachtwagen. Toen ik een keer tegen een steiger aanliep en heel vervelend viel, besloot ik dat ik maar eens naar de huisarts moest. De daarop volgende onderzoeken gaven geen zekerheid over wat Eef precies mankeerde. Na een lange middag in het UMC vertelde een oogarts me dat het ernstig was. En dat mijn zicht en gehoor waarschijnlijk steeds slechter zouden worden. Hij zei dat ik misschien wel een tumor had, zegt ze. Maar het wilde gewoon niet tot me doordringen. Ik fietste naar huis en pas toen ik de tuin in liep, de vogels hoorde fluiten en kleuren in de ondergaande zon zag, realiseerde ik me wat ik zou moeten missen. Toen moest ik vreselijk huilen. Tunnelvisie Duidelijk werd dat het geen tumor was, maar tot op vandaag is de diagnose niet gesteld. Ondanks vier DNA-tests en vele onderzoeken. De meest waarschijnlijke diagnose is retinitis pigmentosa en dan de niet-erfelijke vorm. Dat is zeldzaam, zegt ze. Retinitis pigmentosa maakt onder meer dat je de wereld ziet door een koker. Dat Eef inmiddels een pacemaker nodig heeft, komt mogelijk ook door de ziekte. Zo n tien jaar geleden raakte Eef haar baan kwijt door de aandoening en solliciteerde naar een baan waarbij ook slechtzienden nadrukkelijk werden uitgenodigd te solliciteren. Het was frustrerend, vertelt ze. Er waren honderd sollicitanten en ik was de enige die slecht zag. Bovendien was ik al 56, wat ook niet meehielp. Ik kreeg de baan niet. Huilend in het doolhof Niet meer werken was een forse omschakeling, maar ook thuis had haar ziekte grote gevolgen. Mijn kinderen hadden het er vreselijk moeilijk mee. Hun moeder was een erg zelfstandige vrouw en nu werd ze doof en blind, vertelt Eef. Tijdens een stukje begeleiding door Visio Loo Erf in Apeldoorn, waar ik revalideerde, konden ze de wereld van slechtzienden en blinden ervaren. Op een dag nodigde Eef haar kinderen, zus en nog een paar mensen die dicht bij haar stonden uit bij Visio Loo Erf. We liepen door een doolhof, vertelt ze. Toen ik bij het eindpunt was aangekomen, waren de anderen huilend de weg aan het zoeken. Ze realiseerden zich hoe het voelt om slecht of niet te zien en dat was confronterend. Een heel bijzonder moment. Natuurlijk wilde ik niet! Voelen Met vrienden kan Eef de grote veranderingen in haar leven goed bespreken, bij haar familie gaat dat moeilijker. Haar zus is het enige familielid waarmee ze echt over haar gevoelens kan praten. Bij ons thuis ging het om status, om de buitenkant. Over gevoelens praatten we niet. Ze realiseert zich dat het juist nu belangrijk is aandacht te geven aan wat ze voelt omdat dat hetgeen is waarop ze in de toekomst is aangewezen. Ik ga steeds meer naar binnen. Dat is waar ik naartoe moet als mijn gezichts- en hoorfunctie blijven afnemen. Ik mediteer al vanaf jaren voordat mijn aandoening zich aandiende. En dat helpt. Het geeft me innerlijke rust. Niet alleen voelen aan de binnenkant, ook voelen met haar vingers en ruiken zijn belangrijker geworden. Ik leerde dat je heel veel dingen op een andere manier doet als je niet ziet, legt ze uit. Voelen en ruiken worden dan belangrijker. Mijn tuin was vroeger prachtig maar ik kon hem niet meer bijhouden. Toen leerde ik non-visueel tuinieren. Staand bij stenen bakken kun je planten herkennen door ze te voelen en te ruiken. Kleine bloemetjes blijven moeilijk maar de meeste andere planten en bloemen herken ik wel. Een brandnetel herkent iedereen als hij het voelt. Horen of zien? Een vraag die bijna iedereen stelt, is: Wat is erger, niet kunnen horen of niet kunnen zien? Eef kaatst de bal terug. Wat zou je zelf erger vinden?, vraagt ze. Even later legt ze uit dat het juiste antwoord niet bestaat. Het hangt van je karakter af. Ik vind het erger dat ik het zien moet missen. Hoe graag ik ook wil horen, ik vind kijken heel fijn. Ik wil graag veel zien. Maar voor iedereen is die beleving verschillend. Steen Eef is ook gaan schilderen, mozaïeken en beeldhouwen. In haar huis hangen de mooiste schilderijen, gemaakt met papier, suiker, hout, propjes, schelpen en ander materiaal. Vooral beeldhouwen brengt me veel, vertelt Eef. Bij het eerste beeld dat ik maakte, luidde de opdracht: Verbeeld je eigen persoonlijkheid. Ik nam het brok steen in mijn handen en dacht, ja, ik ben zo sterk als een steen. Al doende ontdekte ik steeds meer eigenschappen. Een steen kun je duwen en vormen. Steen kan brokkelen en scheuren, zoals verdriet dat doet met een mens. Maar je kunt een steen weer opbouwen door hem te raspen en te schaven. Een stuk steen kan gaan glanzen en daarna weer heel mooi worden. Ze blijft raspen en schaven aan haar leven. Laatst opperde een begeleider dat ik wellicht beter kan verhuizen. Ik woon nu zelfstandig, zegt ze peinzend. Tja, ik zie het trapgat niet goed. En een bijkomende kwaal waarvan ik last heb, is het syndroom van Charles Bonet. Daardoor zie ik soms dingen die er niet zijn, een beetje vergelijkbaar met fantoompijn. Ik weet niet hoe lang het zo nog gaat. En wat dan? Ik zou in de toekomst wel ergens willen wonen met gelijkgestemden. Maar hoe en waar? De stap van een wereld waarin ze alles zag en hoorde naar de wereld waarin ze nu leeft, heeft ze genomen. Ongetwijfeld neemt Eef ook de volgende stap. Ango AanZet 17

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

De informatiebijeenkomsten worden gehouden op: 18 november, 19.00-21.00 uur Helen Parkhurst, Bongerdstraat 1, Almere Stad

De informatiebijeenkomsten worden gehouden op: 18 november, 19.00-21.00 uur Helen Parkhurst, Bongerdstraat 1, Almere Stad Dit is de presentatie de wordt gehouden tijdens de informatiebijeenkomsten Veranderingen in de zorg in Almere. We hebben de informatie zorgvuldig samengesteld. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden

Nadere informatie

Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar

Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar Hoe de zorgwetgeving verandert Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar In de zorg gaat er veel veranderen. De AWBZ gaat verdwijnen. Een groot deel van de AWBZ-zorg gaat over naar de Wmo, de Jeugdwet

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 1 De wet langdurige zorg 4 Woon je in een instelling en heb je 24 uur per dag zorg en ondersteuning

Nadere informatie

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Medisch Maatschappelijk Werk SEIN Siebe Dijkgraaf Opbouw presentatie Nieuwe Wetgeving in 2015 Proces van aanvragen Vragen Links Wat veranderd er in

Nadere informatie

Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten:

Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten: Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten: 1. De Wet langdurige zorg (Wlz) voor 24 uur intensieve zorg en toezicht

Nadere informatie

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg JANUARI 2010 INHOUDSOPGAVE Waar gaat deze folder over? Welke zorg hoort bij de AWBZ? Vijf zorgfuncties

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Wmo krant Nummer 1 voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Samen tot goede oplossingen komen Voor u ligt de Wmo-krant van Syndion. We hebben deze krant gemaakt omdat er veel verandert

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2013. Zorg thuis

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2013. Zorg thuis Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2013 Zorg thuis Ontvangt u zorg thuis zoals verpleging of begeleiding? Dit heet Zorg zonder Verblijf. Heeft u hulp bij het huishouden of een voorziening of hulpmiddel,

Nadere informatie

INFORMATIE 2011. Eigen bijdrage Zorg met Verblijf

INFORMATIE 2011. Eigen bijdrage Zorg met Verblijf INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg met Verblijf Voor wie is deze folder? Woont u in een zorginstelling? Bijvoorbeeld in een verzorgingshuis, een psychiatrische inrichting of een andere instelling waar

Nadere informatie

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP Vanaf 2015 krijgt de gemeente er zorgtaken bij. Een deel van de zorg die nu via het zorgkantoor vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) loopt, gaat

Nadere informatie

Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016

Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016 Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016 Rapport Administratieve lasten 1 COLOFON Patiëntenfederatie NPCF Postbus 1539

Nadere informatie

INFORMATIE 2012. Eigen bijdrage Zorg met Verblijf

INFORMATIE 2012. Eigen bijdrage Zorg met Verblijf INFORMATIE 2012 Eigen bijdrage Zorg met Verblijf Voor wie is deze folder? Woont u in een zorginstelling? Bijvoorbeeld in een verzorgingshuis, een psychiatrische inrichting of een andere instelling waar

Nadere informatie

Informatie over de algemene tegemoetkoming Wtcg 2012

Informatie over de algemene tegemoetkoming Wtcg 2012 Informatie over de algemene tegemoetkoming Wtcg 2012 Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) Leven met een chronische ziekte of handicap brengt vaak extra kosten met zich mee. Door

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave

Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave 1. Wijzigingen per 1 januari 2015 Algemeen 2. Meest gestelde vragen van mensen die nu een PGB hebben 3. PGB trekkingsrecht

Nadere informatie

Veranderingen rond werk en zorg. Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs

Veranderingen rond werk en zorg. Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Veranderingen rond werk en zorg Informatie voor ouders van kinderen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs Veranderingen rond werk en zorg Jongeren in het praktijkonderwijs (pro) en

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Openbaar (verderop aangeven waarom) Onderwerp: Wijziging doelgroep en gemeentelijke bijdrage collectieve zorgverzekering.

Openbaar (verderop aangeven waarom) Onderwerp: Wijziging doelgroep en gemeentelijke bijdrage collectieve zorgverzekering. Openbaar (verderop aangeven waarom) Onderwerp: Wijziging doelgroep en gemeentelijke bijdrage collectieve zorgverzekering. Rapport aan B&W d.d. 2 december 2014 Secretaris Pauline van Gelder & Arnold den

Nadere informatie

Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT) ook in 2016

Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT) ook in 2016 Deze nieuwsbrief bevat informatie over de Jeugdwet, de Wmo 2015 en de Participatiewet in de gemeente Dongen zoals die sinds 1 januari 2015 gelden. In deze tijd van verandering wil de gemeente Dongen inwoners,

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014

Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014 Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014 Inhoud Inleiding 3 1. Wat gaat er veranderen? 4 Over de Wlz 4 Van ondersteuningsvraag tot passende zorg 6 Overgangsrecht 9 2. Standpunten van Ieder(in)

Nadere informatie

De Wmo en de inkomensondersteuning. mei 2012

De Wmo en de inkomensondersteuning. mei 2012 De Wmo en de inkomensondersteuning Zorgpoort mei 2012 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) De gemeente vindt het belangrijk dat inwoners zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven

Nadere informatie

Veel gestelde vragen overgangsrecht persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd

Veel gestelde vragen overgangsrecht persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd Veel gestelde vragen overgangsrecht persoonsgebonden budget (PGB) Jeugd Wat is trekkingsrecht? Begin september heeft u een brief ontvangen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) over het PGB via trekkingsrecht.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over de Wmo2015

Vragen en antwoorden over de Wmo2015 Vragen en antwoorden over de Wmo2015 Wat is de Wmo2015 en wat gaat er veranderen? De Wmo is de Wet maatschappelijke ondersteuning. De wet is er voor mensen die hulp nodig hebben om aan de samenleving te

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

Minimaregelingen 2012. Geld(t) voor mij!

Minimaregelingen 2012. Geld(t) voor mij! Minimaregelingen 2012 Geld(t) voor mij! Veranderingen In 2012 gelden nieuwe regels. Het gezin wordt heel belangrijk voor de bijstand én regelingen voor mensen met een laag inkomen. U vormt een gezin als

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2012 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

Wat is zorg verandert?

Wat is zorg verandert? Zorg voor kinderen met een beperking? Huis ter Heide VG netwerken 7 November 2015 1 Wat is zorg verandert? Vier jarig samenwerkingsproject van aantal organisaties Bekostigd door VWS Samenwerking met Naar-Keuze

Nadere informatie

Raadsvoorstel agendapunt

Raadsvoorstel agendapunt Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein Zaaknummer : 81014 Datum : 30 september 2014 Programma : Economie, werk en inkomen Blad : 1 van 8 Cluster : Samenleving Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren.

Bijzondere bijstand kunt u aanvragen binnen 12 maanden nadat u deze kosten hebt gemaakt. U moet wel alle rekeningen en nota s bewaren. Weet u hoe u een bijdrage kunt krijgen voor de kosten die u maakt? Verschillende vergoedingen van de gemeente zijn mogelijk als de kosten voor u te hoog oplopen. Dat is mooi, maar tegelijkertijd lastig.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave

Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave Vragen en antwoorden over het Persoonsgebonden budget (PGB) jeugdhulp, Inhoudsopgave 1. Wijzigingen per 1 januari 2015 algemeen 2. Meest gestelde vragen van mensen die vóór 2015 een PGB hadden 3. PGB:

Nadere informatie

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis 1 Inleiding Hulp en ondersteuning thuis Hulp en ondersteuning thuis valt deels onder de Wmo (gemeente) maar soms ook onder de AWBZ of uw zorg verzekering. Dit maakt

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2014. Zorg thuis

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2014. Zorg thuis Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo Zorg thuis Ontvangt u zorg thuis zoals verpleging of begeleiding? Dit heet Zorg zonder Verblijf. Heeft u hulp bij het huishouden, of een voorziening of hulpmiddel,

Nadere informatie

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost?

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Jolanda Smit, Marti Wassenaar en Thomas Evers april 2015 Waarom veranderingen?

Nadere informatie

Mobiel blijven. óók met een beperking

Mobiel blijven. óók met een beperking Servicepunt Zorg Mobiel blijven óók met een beperking Door ouderdom, ziekte of een handicap kan het soms moeilijk zijn om u te verplaatsen. U kunt bijvoorbeeld niet meer lopend naar de winkels of reizen

Nadere informatie

Problemen met zien? Laat u verrassen door de mogelijkheden

Problemen met zien? Laat u verrassen door de mogelijkheden Problemen met zien? Laat u verrassen door de mogelijkheden Revalidatievormen bij Visio Ik ben slechtziend, kan ik toch zelfstandig wonen en reizen? Door mijn plotselinge slechtziendheid kost het huishouden

Nadere informatie

Platform Gehandicapten Goirle/Riel Belangenorganisatie voor mensen met een functiebeperking

Platform Gehandicapten Goirle/Riel Belangenorganisatie voor mensen met een functiebeperking Platform Gehandicapten Goirle/Riel Belangenorganisatie voor mensen met een functiebeperking Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Goirle Oranjeplein 1 5051 LT Goirle Goirle, 21 oktober

Nadere informatie

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd.

Met ingang 2015 zijn er op het gebied van de bijzondere bijstand een aantal zaken veranderd. Bijzondere bijstand U kunt onverwacht voor noodzakelijke uitgaven komen te staan als gevolg van bijzondere individuele omstandigheden. Als u daarbij een laag inkomen heeft en geen of weinig vermogen dan

Nadere informatie

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties

Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties Bijlage 1 Opties voor gemeentelijke ondersteuning van chronisch zieken en gehandicapten en advies voor keuze uit opties In deze bijlage behandelen we kort vijf opties die de gemeente kan inzetten bij de

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2013. Zorg thuis

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2013. Zorg thuis Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo 2013 Zorg thuis Ontvangt u zorg thuis zoals verpleging of begeleiding? Dit heet Zorg zonder Verblijf. Heeft u hulp bij het huishouden, of een voorziening of hulpmiddel,

Nadere informatie

Weten wat er verandert in de jeugdhulp in 2015? Deze lijst geeft antwoord op de meest gestelde vragen.

Weten wat er verandert in de jeugdhulp in 2015? Deze lijst geeft antwoord op de meest gestelde vragen. Weten wat er verandert in de jeugdhulp in 2015? Deze lijst geeft antwoord op de meest gestelde vragen. Vanaf 1 januari 2015 zijn wij als gemeente verantwoordelijk voor de jeugdhulp in Hendrik-Ido- Ambacht.

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Nieuwsbrief zomer 2015 Inhoud o.a.

Nieuwsbrief zomer 2015 Inhoud o.a. Nieuwsbrief zomer 2015 Inhoud o.a. Wat is onafhankelijke cliëntondersteuning Misverstanden over WMO 2015 Mantelzorgcompliment aanvragen Niet vergeten Gehandicaptenraad Westervoort Molenacker 79 6932 JG

Nadere informatie

Gebruikersgids blinden en slechtzienden 2011. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP)

Gebruikersgids blinden en slechtzienden 2011. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Gebruikersgids blinden en slechtzienden 2011 Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Inhoud Inleiding 3 Voor wie is deze gids? 3 Waarom deze gids? 3 Leeswijzer 3 Algemene informatie

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013

Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 Woont u in een zorginstelling? Bijvoorbeeld in een verzorgingshuis, een psychiatrische inrichting of een andere instelling waar u verzorgd, verpleegd of begeleid wordt?

Nadere informatie

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP)

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Inhoud Samenvatting 3 Over welke problemen gaat het? 3 Voorbeelden 3 Welke hulp

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21.

19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21. 19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21.00 uur : Pauze 21.00-21.30 uur : Veranderingen in de AWBZ 21.30-22.30 uur

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg thuis 2015

Eigen bijdrage Zorg thuis 2015 Eigen bijdrage Zorg thuis 0 Deze folder gaat over de eigen bijdrage voor zorg thuis. Deze eigen bijdrage betaalt u in de volgende gevallen: U ontvangt zorg of ondersteuning thuis zoals hulp bij het huishouden

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013

Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 Regelingen en voorzieningen CODE 1.4.3.528 Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 brochure bronnen de brochure Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 van het CAK (uitgave november 2012). De brochure is ook

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Zelfstandig wonen en meedoen in Utrecht www.utrecht.nl Hebt u hulp bij het huishouden van de thuiszorg? een rolstoel of scootmobiel nodig? een pasje

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011

Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Eigen bijdrage Zorg zonder Verblijf en Wmo INFORMATIE 2011 Voor wie is deze folder? Ontvangt u zorg thuis zoals verpleegkundige hulp? Maakt u gebruik van hulp bij het huishouden? Of heeft u een hulpmiddel

Nadere informatie

ONZE COLLECTIEVE ZORGVERZEKERING

ONZE COLLECTIEVE ZORGVERZEKERING ONZE COLLECTIEVE ZORGVERZEKERING ZILVEREN KRUIS ACHMEA EN KBO: SAMEN STERK Uniek aanbod voor KBO-leden: samen verzekerd, samen voordeel! Tot 1 januari 2015 kunt u veranderen van zorgverzekering. Kies net

Nadere informatie

WMO. Mobiel blijven, óók met een beperking UNIT WMO

WMO. Mobiel blijven, óók met een beperking UNIT WMO WMO Mobiel blijven, óók met een beperking UNIT WMO 3 WMO Mobiel blijven, óók met een beperking Door ouderdom, ziekte of een handicap kan het soms moeilijk zijn om u te verplaatsen. U kunt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Voor de algemene tegemoetkoming vanuit de Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) over 2013 zijn de voorwaarden voor zorggebruik gewijzigd. Daarnaast

Nadere informatie

Meedoen, ook als u lichamelijke beperkingen heeft! Individuele voorzieningen in de Wmo

Meedoen, ook als u lichamelijke beperkingen heeft! Individuele voorzieningen in de Wmo Meedoen, ook als u lichamelijke beperkingen heeft! Individuele voorzieningen in de Wmo 2 3 WMO De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zorgt dat iedere inwoner van de gemeente Beverwijk mee kan blijven

Nadere informatie

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015 Inhoud Waarom moest het veranderen? Wat is veranderd? Wat heeft de gemeente gedaan? Wat betekent dat voor jullie? Wat voor ondersteuning? Waar zijn

Nadere informatie

Zorgverzekeringen 2014

Zorgverzekeringen 2014 Zorgverzekeringen 2014 Dit informatiepakket bevat de volgende onderdelen: o Over Consumind o Basiszorgverzekering o Wijzigingen basispakket 2014 o Natura of vrije zorgkeuze polis o Top 5 meest gestelde

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Wmo maatwerkvoorziening. Individuele begeleiding

Wmo maatwerkvoorziening. Individuele begeleiding Wmo maatwerkvoorziening Individuele begeleiding Individuele begeleiding Inhoud Zelfstandig leven en meedoen 4 Ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Aanvragen 7 Hoe meld ik me

Nadere informatie

1. Alle dagbesteding inclusief vervoer gaat naar de gemeente (Wmo en Jeugdwet). Ook de dagbesteding van cliënten met een hoog zzp.

1. Alle dagbesteding inclusief vervoer gaat naar de gemeente (Wmo en Jeugdwet). Ook de dagbesteding van cliënten met een hoog zzp. 17 misverstanden over de Wet langdurige zorg (Wlz) Per 1 januari 2015 komt de Wet langdurige zorg (Wlz) in de plaats van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). De Wlz is van toepassing op cliënten

Nadere informatie

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel. Besluit. Registratienr.: Openbaar. Compensatie wegvallen Wtcg en CER

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel. Besluit. Registratienr.: Openbaar. Compensatie wegvallen Wtcg en CER Registratienr.: Openbaar Onderwerp Compensatie wegvallen Wtcg en CER Samenvatting De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en de Compensatieregeling eigen risico (CER) zijn afgeschaft.

Nadere informatie

Ondersteuning bij zelfstandig leven en wonen. Zo werkt het in Best. Ondersteuning bij zelfstandig leven en wonen Zo werkt het in Best 1

Ondersteuning bij zelfstandig leven en wonen. Zo werkt het in Best. Ondersteuning bij zelfstandig leven en wonen Zo werkt het in Best 1 Ondersteuning bij zelfstandig leven en wonen Zo werkt het in Best Ondersteuning bij zelfstandig leven en wonen Zo werkt het in Best 1 Zelfstandig leven en wonen Heeft u ondersteuning nodig? Zo werkt het

Nadere informatie

Tekst bij presentatie STAP over zorgwetten.

Tekst bij presentatie STAP over zorgwetten. Tekst bij presentatie STAP over zorgwetten. Deze tekst is een beknopte samenvatting van de nu geldende zorgwetten en derhalve per definitie niet compleet. Voor nadere informatie hierover kunnen nierpatiënten

Nadere informatie

Van AWBZ naar Wmo 2015

Van AWBZ naar Wmo 2015 Van AWBZ naar Wmo 2015 Wat betekent de Wet maatschappelijke ondersteuning? i Informatie voor cliënten Inhoud Pagina Voor wie is deze folder?.................................3 Wie betaalt jouw ondersteuning?...3

Nadere informatie

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Maandag 28 juli 2014 Nieuwsbrief nummer 3 Colleges Den Helder, Schagen en Hollands Kroon wijzigen samenwerking Sociaal Domein De colleges van Den Helder,

Nadere informatie

Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) Compensatie eigen risico (Cer)

Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) Compensatie eigen risico (Cer) Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) Compensatie eigen risico (Cer) Klanten 2013 Wat krijgt u van het CAK? Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) Compensatie

Nadere informatie

Wet langdurige zorg (Wlz) 2015

Wet langdurige zorg (Wlz) 2015 Wet langdurige zorg (Wlz) 2015 Hebt u langdurige zorg nodig? CZ zorgkantoor wijst u de weg Voordat u deze brochure leest Hebt u langdurige zorg nodig? Per 1 januari 2015 is er veel veranderd. In deze brochure

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 4 De Jeugdwet 32 Ben je jonger dan 18 jaar en heb je begeleiding nodig? Dan krijg je te maken

Nadere informatie

Gemeente Noord Beveland

Gemeente Noord Beveland Gemeente Noord Beveland Aan inwoners 65- en 65+ Gemeente Noord-Beveland M.A. de Ruijterlaan 2 Postbus 2118 4460 MC GOES Tel. (0113) 249 Fax. 0113-230876 Bankrelatie: BNG 's-gravenhage Banknr. 28 50 66

Nadere informatie

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb)

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Deze folder gaat over de veranderingen in de zorg in 2015. En wat dat betekent voor mensen die een persoonsgebonden budget (pgb)

Nadere informatie

Wat is een collectieve zorgverzekering voor minima (Gemeentepolis)?

Wat is een collectieve zorgverzekering voor minima (Gemeentepolis)? Veel gestelde vragen Aanbod Wat is een collectieve zorgverzekering voor minima (Gemeentepolis)? Zorg wordt steeds duurder, daarom is het belangrijk dat u goed verzekerd bent. De overheid betaalde tot 2014

Nadere informatie

Hulp Thuis Vertrouwd Dichtbij

Hulp Thuis Vertrouwd Dichtbij Hulp bij de dagelijkse dingen Hulp Thuis Vertrouwd Ik kan nog best veel zelf, maar niet alles. Dus ik kan wel wat hulp gebruiken. Precies de hulp die u nodig heeft U wilt natuurlijk zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Voorwoord. Inhoudsopgave. Werk Informatie voor werkgevers 2

Voorwoord. Inhoudsopgave. Werk Informatie voor werkgevers 2 Mei 2014 Voorwoord In deze tweede digitale nieuwsbrief weer volop nieuws. Zo kunt u lezen over WeHelpen.nl; een nieuwe, laagdrempelige manier om hulp aan te bieden en te ontvangen. Zo kan iedereen een

Nadere informatie

MEE West-Brabant Maakt meedoen mogelijk. Onafhankelijke cliëntondersteuning bij langdurige zorg (Wlz)

MEE West-Brabant Maakt meedoen mogelijk. Onafhankelijke cliëntondersteuning bij langdurige zorg (Wlz) MEE West-Brabant Maakt meedoen mogelijk Onafhankelijke cliëntondersteuning bij langdurige zorg (Wlz) Onafhankelijke cliëntondersteuning bij langdurige zorg Dankzij MEE kunnen we de zorg en hulp thuis organiseren

Nadere informatie

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014 De Wmo 2015 Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014 Inhoud van de presentatie 1. Wat zijn de belangrijkste trends 2. Hoe is het nu geregeld? 3. Hooflijnen nieuwe stelsel 4. PGB in de Wmo 5. Eigen

Nadere informatie

Wet langdurige zorg (Wlz) 2015

Wet langdurige zorg (Wlz) 2015 Wet langdurige zorg (Wlz) 2015 Langdurige zorg thuis (VPT/MPT) Het CZ zorgkantoor wijst u de weg Voor wie is deze brochure? Deze brochure is voor mensen die een indicatie hebben voor zorg uit de Wet langdurige

Nadere informatie

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Net als ieder ander, meetellen en meedoen in onze gemeente! SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Praktische handreiking In deze handreiking

Nadere informatie

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Aanpassing bijstandsbeleid / compensatie van de Wtcg en Cer

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Aanpassing bijstandsbeleid / compensatie van de Wtcg en Cer COLLEGEVOORSTEL Onderwerp Aanpassing bijstandsbeleid / compensatie van de Wtcg en Cer Te besluiten om 1. Het minimabeleid met ingang van 1 januari 2015 aan te passen door wijziging van de richtlijnen;

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Een land waar. standaard rekening wordt gehouden met 80% van de mensen met een lichamelijke handicap

Een land waar. standaard rekening wordt gehouden met 80% van de mensen met een lichamelijke handicap Een land waar standaard rekening wordt gehouden met 80% van de mensen met een lichamelijke handicap 38 Mijn handicap heeft mij naar Nederland gebracht, vertelt Saloum (36) met een brede glimlach. Daardoor

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb?

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb? Factsheet De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren Wat betekent dat voor mijn pgb? 2 Hervorming langdurige zorg - Persoonsgebonden budget Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie