Ons Gelderland 03/2015. Persoonlijke vragen. Jeroen Dijsselbloem. Persoonlijke vragen aan 6 kandidaten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ons Gelderland 03/2015. Persoonlijke vragen. Jeroen Dijsselbloem. Persoonlijke vragen aan 6 kandidaten"

Transcriptie

1 Ons Gelderland EENMALIG PVDA-MAGAZINE VOOR DE VERKIEZINGEN OP 18/03/ / Het Gelderland en cijfers andere van De What s drijfveren appen van met Jeroen Dijsselbloem van Jeroen Marleen Barth Persoonlijke vragen Frans Timmermans aan 6 kandidaten Persoonlijke vragen aan 6 kandidaten

2 Samen voor Gelderland 'Ons Gelderland' maakt de wereld niet mooier dan hij is. Het gaat wel over mensen die zich willen inzetten om het beter te maken. Geen slogans en luchtballonnen, maar gesprekken over Gelderland in de komende jaren. PvdA Gelderland wil u een kijkje achter de schermen geven. Ik hoop dat u plezier beleeft aan het lezen en kijken. Het gaat over idealen, over plannen voor de komende vier jaar maar ook over mensen die ons aangaan, uit buurten en dorpen. Mensen die soms een ander geluid laten horen dan dat van de PvdA. Mensen die op eigen kracht plannen realiseren, die waardering verdienen. INTERVIEW tekst Aart van Cooten fotografie Rafaël Drenth Slim investeren zodat Gelderland economisch sterk, mooi en leefbaar blijft. Daar staat Peter Kerris voor, de lijsttrekker van de PvdA in Gelderland. In gesprek met een jonge politicus die vecht voor meer banen. 'Iedereen aan het werk' 'Ons Gelderland' verschijnt omdat er op 18 maart 2015 verkiezingen zijn. Dubbele verkiezingen zelfs. We kiezen een nieuwe Gelderse volksvertegenwoordiging: Provinciale Staten. We kiezen ook een nieuw waterschapsbestuur voor Rijn en IJssel, Veluwe & Vallei en Rivierenland. We kunnen met die stemmen invloed uitoefenen op de hoogte van (waterschap) belastingen, op de kwaliteit van onze leefomgeving en op de kansen op werk voor jong en ouder. En er is zelfs een derde verkiezing aan de orde. De Provinciale Staten van Gelderland gaan in mei mee bepalen wie zitting nemen in de Eerste Kamer. Aan zulke verkiezingen mee kunnen doen, is een voorrecht waar veel anderen nog voor moeten knokken. Laat het niet ongebruikt. Jean Eigeman voorzitter PvdA Gelderland Dit is een uitgave van PvdA Gelderland. Voor meer informatie bel of raadpleeg de website: GGelderland telt inmiddels meer dan werkzoekenden. Als er iets is waar Peter Kerris zich zorgen over maakt, dan is het dat wel. Hij ziet het in zijn eigen omgeving. Veel van zijn vrienden zijn op zoek naar een baan, sommigen al een paar jaar. Als ze geluk hebben, kunnen ze een paar maanden via een uitzendbureau aan de slag. De provincie speelt weliswaar geen hoofdrol als het gaat om werkgelegenheid, maar zij kan wel maatregelen nemen. En dat hebben we afgelopen jaren ook gedaan, zegt Kerris. Mede door de inzet van de PvdA-fractie heeft de provincie 250 miljoen euro uitgetrokken om de werkgelegenheid aan te jagen. Daar zijn leerwerkplekken voor jongeren voor gecreëerd, woningen van geïsoleerd, het spoor wordt verbeterd. Dat helpt echt! Kerris (29) uit Nijmegen is nu twee jaar lid van Provinciale Staten. Hij geeft als lijsttrekker komende vier jaar leiding aan de PvdA-fractie. Daar heeft hij ontzettend veel zin in. Hij wil Gelderland sterker maken, mooier, leefbaarder. Ideeën genoeg. Bijvoorbeeld over duurzame energie. We lopen in deze provincie echt achter op de doelstellingen. Ik ga me hard maken voor zonne-energie, windenergie, voor energiebesparing. Dat is trouwens ook goed voor de werkgelegenheid. En waar moet dat geld vandaag komen? Door de verkoop van NUON heeft de provincie veel geld op de bank staan, constateert Kerris. Daar kunnen we mooie dingen mee doen. Als het aan de PvdA ligt, is Gelderland in 2050 energieneutraal. Binnen de PvdA wordt Kerris omschreven als een vernieuwer en een verbinder. Jong aanstormend talent. Een vent met humor die ook kan relativeren. Maar vooral als een politicus die zich vastbijt. Hij is een sociaaldemocraat in hart en nieren. Gescheiden ouders, een moeder die overleed toen hij 14 jaar was, opgevangen door zijn oudere zus. Ondanks alle tegenslagen in zijn jeugd heeft hij kunnen studeren. Dat heb ik te danken aan de sociale voorzieningen

3 PASPOORT Drijfveer: werk voor iedereen Trots op: mijn vrienden waar ik een hechte band mee heb Geinspireerd door: de moed van mijn moeder Hobby: verzamelen van platen en cd's Sport: fitness en judo Mooiste plek van Nederland: het panorama van Nijmegen vanaf de Waalbrug met rechts de oude stad en links de Ooijpolder in dit land. Noem het een vangnet; mensen die in knel zitten, laten we hier niet in de kou staan. Daar heeft de PvdA zich altijd hard voor gemaakt. En dat blijft zo. Hij heeft politicologie gestudeerd in Nijmegen, stapte over op geschiedenis. Politicologie is mij te abstract, het gaat over statistiek, over modellen. Geschiedenis is het verhaal van mensen, over goede en foute keuzen, over visies op vrijheid, gelijkheid en democratie. Dat wil ik graag aan scholieren overbrengen. Kerris wil niet alleen mooie verhalen vertellen, hij wil ook scoren. Want daarvoor is hij actief geworden in de politiek. Is dat afgelopen jaren gelukt? Zeker. Door onze inzet eist de provincie nu bij aanbestedingen dat 5 procent van de loonsom wordt ingezet om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een baan te bezorgen. De PvdA heeft ervoor gezorgd dat duizend extra huurwoningen worden geïsoleerd. Er zijn zat voorbeelden. Wat is jouw belangrijkste speerpunt? Werk, werk en nog eens werk. Het vestigingsklimaat voor bedrijven moet beter. Via de ruimtelijke ordening heeft de provincie daar echt invloed op. Bijvoorbeeld door bedrijventerreinen in het Rivierengebied zo in te richten dat meer logistieke bedrijven zich daar vestigen. Door scholen, bedrijven en overheden bij elkaar te brengen zodat het onderwijsaanbod beter aansluit bij de wens van het bedrijfsleven. En door geld uit te trekken voor energiebesparing en energiewinning. Investeer in sporthallen, zwembaden, buurthuizen, brandweerkazernes, dat zijn gebouwen waar op het gebied van energie echt winst is te boeken. Zonnepanelen op het dak, isolatie van de gebouwen. Zo zorg je ervoor dat de kosten omlaag gaan en, heel belangrijk, die investeringen leveren ook werkgelegenheid op. De provincie heeft meer dan drie miljard euro op de bank staan. Dat geld moeten we laten werken. De provincie staat erg ver af van de Gelderlanders. Moet dat anders? Natuurlijk moet dat anders. Je hebt er niks aan om mensen iets door de strot te duwen. Dat geeft alleen weerstand. Gelukkig gaat het al een stukje beter. Het nieuwe ruimtelijke beleid van Gelderland, de zogeheten Omgevingsvisie, is gemaakt samen met maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en bewonersgroepen. Dat is echt een stap voorwaarts. Bij de aanleg van rondwegen of bijvoorbeeld windmolens moeten omwonenden ook meer worden betrokken. Dan komen die windmolens er nooit. Hoezo niet? Er zijn genoeg plekken in Gelderland waar windmolens kunnen worden gebouwd, bijvoorbeeld in gebieden waar weinig mensen wonen. Natuurlijk niet op de Veluwe, want daar staat de natuur op de eerste plaats. Laten we creatief zijn en de beste plekken zoeken. De mensen die er wel wonen, moeten bij de planvorming worden betrokken. Ik kies daarbij voor de weg van verleiding. Laat omwonenden ook wat aan die molen verdienen. Dat is een compensatie voor de eventuele overlast. 3

4 REPORTAGE tekst Mark Lauriks fotografie Harry Gerritsen Toekomst weer rooskleurig Dennis Willemsen (36) werkt alweer 20 jaar bij Bakker Derks in de Arnhemse binnenstad. Dennis is samen met zijn ouders Eef en Carla en medewerker Lawan eigenaar van Bakker Derks in de Koningstraat in Arnhem. We zijn een echt familiebedrijf met huiskamersfeer. Je komt met plezier naar je werk. Bij Bakker Derks werken zes mensen en zijn voortdurend ook stagiairs aan de 4 slag. Een leerschool bieden voor jongeren hoort bij je maatschappelijke plicht als ondernemer. zo ben ik ook begonnen, stelt Dennis. Eind jaren tachtig begon Dennis moeder als medewerker in de broodjeszaak. Enige tijd later volgde vader Eef, die uit het banketbakkersvak komt. Zij namen het bedrijf over en inmiddels is Dennis ook mede-eigenaar. We hebben onzekere tijden achter de rug, vertelt Dennis over zijn zaak. De crisis begonnen we in 2010 te voelen. Minder klanten van grote bedrijven en banken, minder bezoekers. Dat was spannend. Veranderingen waren daardoor noodzakelijk. We zijn scherper op de inkoop gaan letten, zijn onze eigen vleeswaren gaan snijden. We hebben terrasjes buiten in de zomer, en binnen voor zitjes gezorgd. Nu de economie aantrekt, merkt Dennis dat het weer beter gaat. Mensen gaan weer meer winkelen en komen dan bij ons een broodje halen. De huisgemaakte tonijnsalade en klassiekers zoals filet americain en een broodje gezond zijn het populairst. Toch ziet hij nog bedreigingen. Leegstand en de komst van grote outlets aan de rand van steden hebben een negatief effect op de binnenstad. Terwijl juist de kleine straatjes, de leuke specialistische winkeltjes en de historische gebouwen de binnenstad van Arnhem zo mooi maken. Met het opknappen van de Eusebiuskerk is Dennis dan ook erg blij. We moeten zuinig zijn op zulke kenmerkende gebouwen. De toekomst ziet Dennis rooskleurig in. Ik heb genoeg plannen voor de toekomst, ook als mijn ouders straks met pensioen zijn. Als de economie zich blijft herstellen, komt het allemaal wel goed. Ondertussen profiteert Dennis nog van de ervaring van zijn ouders. Mijn vader maakt sinds kort weer zijn saucijzen naar eigen recept. Die gaan als warme broodjes over de toonbank. STANDPUNT De PvdA investeerde de afgelopen jaren in de Gelderse economie voor meer banen, leefbaarheid en vitale binnensteden. Dat willen we blijven doen. Wij verzetten we ons tegen outletcentra die binnensteden en hun economie bedreigen.

5 5 VRAGEN AAN... Hij is niet alleen verantwoordelijk voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, maar houdt zich als minister ook bezig met integratievraagstukken. Hoe is het hiermee gesteld? We legden enkele opvallende zaken voor aan Lodewijk Asscher. tekst Michiel Reijnen fotografie Rijksoverheid.nl 1 De arbeidsparticipatie van migranten en hun kinderen daalde van 58 naar 53 procent, de arbeidsparticipatie van de rest bleef met zo n 70 procent redelijk stabiel (SCP, maart 2014, Jaarrapport Integratie 2013). Migranten hebben het moeilijk op de arbeidsmarkt. Soms vanwege gebrek aan een netwerk of diploma, soms vanwege hardnekkige vooroordelen. We moeten er alles aan doen om te voorkomen dat carrièredromen eindigen in frustratie en talenten worden gemist. Daarom pakt dit kabinet discriminatie op onze arbeidsmarkt hard aan. We doen als overheid geen zaken meer met bedrijven die in het verleden gediscrimineerd hebben, en maken hun namen openbaar. Tegelijk mogen we trots zijn op de velen die er een succes van maken en de nieuwe middenklasse vormen. Tegen al die jongeren die discriminatie hebben ervaren, wil ik zeggen: laat je er niet door uit het veld slaan, maar blijf doorzetten en weet dat wij altijd voor je op zullen komen. 2 Tijdens de herdenking van de Kristallnacht stonden buiten gewapende agenten, omdat er antisemitische dreigingen waren. Dat moet een bizarre gewaarwording zijn geweest. Inderdaad. Binnen, bij kaarslicht, herdachten we die huiveringwekkende nacht in Buiten, met zwaailicht, stond politie om ons te beschermen tegen anti- Joodse agressie van nu. Het was wrang en verdrietig, maar het maakte me ook strijdbaar. In Nederland moet iedereen zich vrij en veilig kunnen voelen. Met zwaardere staatsbeveiliging komen we er niet. We moeten juist met elkaar debatteren en voor elkaar opkomen. Dat vraagt om betrokkenheid en moed, maar dan kunnen we het tij keren. Door op tijd het zwaailicht aan te zetten als mensen in verdrukking komen. 3 De integratie in de Nederlandse samenleving blijft verontrustend achter. Dat zei u onlangs in een debat in de Tweede Kamer. Ook had u het over smeulende spanningen. Voor mij is integratie niet een glas dat half vol of half leeg is. We mogen trots zijn op de velen die, ondanks soms forse tegenwind, hun weg hebben gevonden in Nederland, op school zitten of werken. Op al die vaders, moeders, oma s en opa s die de afgelopen 50 jaar hebben geholpen met de opbouw van dit land. Maar we kunnen deze successen niet wegstrepen tegen de problemen die we nog steeds zien. Taalachterstand, hoge jeugdwerkloosheid, oververtegenwoordiging in de verkeerde statistieken, achterblijvende acceptatie van homo s en andersdenkenden. Daar kwam de afgelopen zomer bij dat spanningen elders hun weerslag vonden in onze straten. Hierdoor leek het alsof het conflict in het Midden-Oosten hier uitgevochten werd. 4 Is er ook nog goed nieuws te melden? Als we alleen maar naar de problemen kijken, zien we de werkelijkheid niet. Zien we niet hoe langzaam maar zeker de doorbraak plaatsvindt. Hoe velen de tegenwind overwinnen en glanzende carrières maken. Hoe dit jaar de Marokkaanse boot over de Amsterdamse grachten voer tijdens de Gaypride, pal achter de Joodse boot. Hoe mensen langs de kant naar die boot wezen en juichten omdat jonge Marokkanen in Nederland hun vrijheid durfden te vieren. Hoe dappere mos- Met betrokkenheid en moed kunnen we het tij keren lims keer op keer hun afschuw van ISIS uitspreken. Hoe ze, ondanks bedreigingen uit eigen kring, oproepen er hier iets van te maken in plaats van te vluchten in nihilistisch geweld tegen alles wat anders is. Dan zien we niet hoe trotse geëmancipeerde Chinese vrouwen opstonden toen Gordon ze belachelijk maakte en met humor terugsloegen. 5 Hoe komen we verder? In Amsterdam zag ik al: het begint op school. Met hoge verwachtingen voor elk kind. Verder moeten we hard optreden tegen racisme en discriminatie. Ruimte voor je eigen levenswijze, maar respect voor de gelijkwaardigheid tussen man en vrouw, homo en hetero. De vrijheid om te geloven wat je wilt, maar alleen als anderen het recht hebben niet te geloven, anders te geloven of het geloof te verlaten. Omkijken naar de ander, samen elkaar verder helpen. Werken aan een land waarin talent wordt ontdekt en beloond, waarin iemands achtergrond weer iemands achtergrond is en waarin we trots zijn op ons Nederland. 5

6 INTERVIEW tekst Gert Hage fotografie Vincent Boon Marleen Barth (50), lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen, staat te popelen om de kiezers te overtuigen dat met de PvdA het land beter af is. De verzorgingsstaat als trampoline 6 Den Helder Op mijn twaalfde verhuisden we vanuit Den Helder naar Heerhugowaard, waar mijn vader adjunct-directeur werd van de Sociale Dienst. Mijn moeder ging in die tijd theologie studeren en gaf godsdienstonderwijs. Zij was lid van de PPR en actief in de vrouwenbeweging. Mijn beide ouders waren ook zeer actief in de kerk. Op latere leeftijd hadden zij zich bekeerd tot het katholieke geloof, wij mijn twee zusjes en ik gingen daarin mee. Aan de eettafel werd volop gediscussieerd over de samenleving en de politiek. Mij staat nog levendig de staatsgreep in Chili voor de geest. 11 September 1973, ik herinner me als de dag van gisteren hoe Allende door een door de CIA georganiseerde coupe ten val werd gebracht. De berichten over martelingen en verdwijningen maakten diepe indruk op me. Amsterdam Na de middelbare school ging ik politicologie studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Een logische keuze gezien mijn maatschappelijke betrokkenheid, maar niet onbelangrijk het was tevens een studie die perspectief bood op een baan. Ik werd lid van de PvdA, hoewel iets maoïstisch of trotskistisch gangbaarder was in die dagen. Van huis uit echter heb ik een diep besef meegekregen van het belang van de parlementaire democratie. Geen enkel politiek doel rechtvaardigt de aantasting van dit fundamentele recht. Doorslaggevend voor mijn keuze was dat de PvdA de partij is van de solidariteit, van eerlijk delen. Van de sterke schouders die de zwaardere lasten dragen. Wij hadden het thuis goed en van mensen die het goed hebben vond ik en vind ik nog steeds mag best iets extra s worden gevraagd. Vijftig Ik heb het uitbundig gevierd, we hebben tot diep in de nacht gedanst op soul- en discomuziek uit de jaren zeventig, een van mijn favoriete muziekgenres. Het is een bijzondere leeftijd voor mij. Mijn vader overleed op zijn vijftigste, ik ben nu ouder dan hij ooit is geworden. De voortijdige dood van mijn vader drukte mij met mijn neus op het feit hoe kostbaar het leven is. En hoe dankbaar ik mag zijn dat ik er nog ben. En dat ook nog in goede gezondheid, met een inspirerende baan en een gelukkig gezinsleven. Stuk voor stuk redenen om die verjaardag groots te vieren. Trouw Al van jongs af aan had ik een fascinatie voor de politiek. Dat ik na mijn studie iets in die richting wilde gaan doen, daarover bestond geen twijfel. De vraag was alleen, wil ik deelnemer

7 Kies voor stabiliteit Woensdag 18 maart vinden de verkiezingen plaats voor de Provinciale Staten en voor de 23 waterschappen die Nederland telt. De leden van de Provinciale Staten kiezen op hun beurt de leden van de Eerste Kamer. Samen bepalen we op 18 maart de toekomst van Nederland. De afgelopen jaren waren voor velen niet makkelijk. Maar ons land heeft de weg naar boven weer gevonden. Er was moed voor nodig om zaken aan te pakken die te lang waren blijven liggen. Met resultaat: eindelijk groeit de economie weer, vinden werkzoekenden weer een baan, worden huizen weer verkocht en gaan mensen er weer op vooruit. Op die sociale en realistische koers moeten we verder. Voor een land waar iedereen een goed leven kan leiden. Waar meer mensen de zekerheid van goed werk hebben, met een vast contract en een fatsoenlijk salaris. Waar ouderen nu en in de toekomst goede en betaalbare zorg in de buurt krijgen. Waar we naar elkaar omkijken en niemand buitensluiten. In maart staat de koers naar dat Nederland op het spel. We willen niet dat ons land door politieke instabiliteit weer terugvalt in onzekerheid. Daarom vragen we om uw stem. Voor uw provincie, de waterschappen, de Eerste Kamer, en daarmee voor een sterk en sociaal Nederland. Stem 18 maart Partij van de Arbeid. 7 TEKST: PVDA zijn of observator? Ik koos voor het laatste en opteerde voor een baan als parlementair journalist. Tot mijn grote vreugde werd ik aangenomen bij Trouw, de krant die thuis werd gelezen en wat mij betreft nog steeds de beste, meest evenwichtige krant van Nederland is. Het was een geweldige tijd. Van dichtbij maakte ik mee hoe het politieke bedrijf, waar ik als jong meisje al van droomde, werkte. Ik zou vandaag waarschijnlijk nog steeds met plezier bij Trouw hebben gewerkt als Job Cohen niet was langsgekomen met de vraag of ik iets voelde voor een Kamerlidmaatschap. Tweede Kamer In 1998 kwam ik in de Kamer. Als journalist schreef ik met regelmaat over maatschappelijke kwesties waar ik mij sterk bij betrokken voelde, maar ik was afhankelijk van politici of daar ook daadwerkelijk iets mee werd gedaan. Dat was soms best frustrerend. Als Kamerlid kon ik er zelf mee aan de slag. Zo heb ik een bijdrage kunnen leveren aan de verkleining van de klassen op de basisschool en aan het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden voor leerkrachten en basisschooldirecteuren die maar dit terzijde nog steeds niet de beloning krijgen die zij verdienen. Als woordvoerder Zedenwetgeving heb ik het voor elkaar gekregen dat de leeftijdsgrens voor de strafbaarheid van kindermisbruik werd verhoogd van zestien naar achttien jaar. Ik kijk daar met voldoening op terug.

8 8 Iedereen hoort erbij en doet naar zijn beste vermogen mee, ongeacht handicap, leeftijd of ziekte Terugkeer Nadat ik na de verkiezingsnederlaag in 2002 mijn Kamerzetel had verloren, werd ik lijsttrekker voor de Provinciale Staten in Noord-Holland. We draaiden een prima campagne en gingen van 16 naar 24 zetels. Door even ondoorzichtige als nare politieke spelletjes werden we als grootste partij buiten het college van Gedeputeerde Staten gehouden. Ik had het toen helemaal gehad met de politiek. In 2010 besloot ik echter terug te keren. Geert Wilders kwam aan de macht, waarmee voor mij een fundamentele grens werd overschreden. Pech Onderwijs is voor ons sociaaldemocraten enorm belangrijk. Het is de weg naar vooruitgang en emancipatie. Maar zelfs het allerbeste onderwijs kan niet alle sociale problemen oplossen. Er leven in Nederland meer dan twee miljoen mensen met een IQ van 85 of lager. Ze dreigen buiten de boot te vallen in een samenleving die steeds sneller en ingewikkelder wordt. En ze leven ook nog eens gemiddeld zeven jaar korter dan mensen met een hogere opleiding. Voor deze mensen en andere met pech, zoals mensen met chronisch fysieke en/ of geestelijke problemen is het lastig om voor zichzelf een normaal, goed leven te organiseren. Het is van het grootste belang dat wij als PvdA bij de hervorming van de verzorgingsstaat het meesterwerk van de sociaaldemocratie deze mensen niet uit het oog verliezen. Ze zijn net als alle anderen burgers van ons land, met dezelfde rechten en vrijheden en hetzelfde recht op een fatsoenlijk bestaan. Dit is voor mij de belangrijkste drijfveer om politiek actief te zijn. Trampoline Het is een beeld dat ik graag gebruik, de verzorgingsstaat als trampoline. Het past beter bij de samenleving die ik voor ogen heb, dan de verzorgingsstaat als vangnet. Daarin dreigden te veel mensen verstrikt te raken. Mensen moeten worden opgevangen als ze om wat voor reden dan ook in de problemen zijn geraakt, maar ze moeten daarna weer een zetje omhoog krijgen. Steeds weer opnieuw als dat nodig is. Dat is het mooie van de PvdA, we blijven mensen opvangen, ook al vallen ze voor de tiende of twintigste keer, maar we blijven ze ook dat zetje geven dat nodig is om weer de regie over hun eigen leven te kunnen voeren. Ik ben er trots op dat wij als PvdA de verzorgingsstaat zodanig hebben weten te hervormen dat mensen niet langer worden buitengesloten, maar dat wij al die mensen met pech helpen om zo veel mogelijk als actief en volwaardig lid van de samenleving te kunnen functioneren. Iedereen hoort erbij en doet naar zijn beste vermogen mee, ongeacht handicap, leeftijd of ziekte. Geluk Dat kan je wel zeggen, ja. Als je een kind bent met een goed verstand en gezond bent, dan heb je geluk in het leven. Ik heb veel kansen gehad. Mijn diepste politieke drijfveer is om mensen die minder geluk hebben gehad dan ik, dezelfde kansen te geven, hier in Nederland en in de wereld. Eerste Kamer Het is een mooie plek om onze idealen voor een rechtvaardige samenleving uit te dragen, zowel binnen als buiten de partij. Zeker, er is een zekere afstand tot het politieke bedrijf, maar dat wil niet zeggen dat wij geen invloed hebben. Ik heb zelf bijvoorbeeld bij de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) een motie ingediend dat bij de verdeling van het geld over de gemeenten rekening wordt gehouden met de verschillen in gezondheidsopbouw en de sociaaleconomische kansen van de bevolking. Het kan niet zo zijn dat mensen in een arme gemeente in Oost-Groningen straks een eigen bijdrage moeten gaan betalen, terwijl de mensen in een kapitaalkrachtige gemeente als Wassenaar dat niet hoeven te doen. Lijsttrekker Ik ga er alles aan doen om mensen te overtuigen dat ze bij ons aan het juiste adres zijn. Dankzij ons zijn de uitkeringen nog steeds gekoppeld aan de lonen. Wij zijn het die hebben gezorgd voor de normering van topinkomens en voor forse investeringen in het onderwijs. De economie trekt eindelijke weer aan en werkzoekenden vinden werk. Dankzij de PvdA is de verzorgingsstaat op een sociale en verantwoorde manier hervormd. Op die koers moeten we verder kunnen gaan en dat kan met een sterke PvdA in de provincies en in de Eerste Kamer. Ik ga vol zelfvertrouwen de verkiezingscampagne in, we hebben genoeg om trots op te zijn.

9 10 0 Aantal hectare van Blija Buitendijks, het kleinste van de 23 waterschappen die Nederland telt. Het gaat om onbewoond gebied aan de Waddenzeekust in Friesland. 70% van Groningen is landbouwgrond Aantal ondertekenaars van petitie om het nummer Brabant van Guus Meeuwis te gebruiken als volkslied in Noord-Brabant, de enige provincie zonder eigen officieel volkslied 54 Aantal hunebedden in Drenthe 1997 Het jaar van de laatste Elfstedentocht 3000 Aantal landbouwbedrijven in Utrecht 1575 Oprichtingsjaar van de oudste universiteit van Nederland: de Universiteit Leiden in Zuid-Holland samenstelling Nienke Izelaar PROVINCIES IN CIJFERS koeien telt Friesland. De meeste van heel Nederland 5137 Met dit aantal vierkante kilometers is Gelderland de grootste provincie van Nederland 78% van de inwoners van Flevoland draagt het koninklijk huis een warm hart toe. Flevoland is de meest oranjegezinde provincie in Nederland 202 Aantal musea in Noord-Holland, de meeste van alle provincies 1340 Oprichtingsjaar van het Limburgse Brandbier, de oudste bierbrouwer van Nederland 1925 Jaartal waarin de eerste race in Assen gehouden werd. In 1955 werd het huidige TT Circuit Assen opgericht 92% van de inwoners in Zeeland geeft aan gelukkig te zijn wijngaarden in Gelderland kippen in Brabant Zuid-Holland heeft de grootste oppervlakte aan parken en plantsoenen van alle provincies, namelijk 3419 km Aantal actieve muziekgezelschappen in Limburg, bestaande uit harmonieën, fanfares en brassbands 30 Aantal commerciële 1998 Jaartal waarin voor het eerst de Zeeuwse Kampioenschappen Bolusbakken werden gehouden, de winnaar krijgt een Bolustrofee 9

10 ZORG tekst Stef Verhoeven illustratie Getty Images Terug naar de bedoeling 10 Korte lijnen, zorg op maat, keukentafel gesprekken en op zoek naar de eigen kracht van bewoners. Mooie woorden, maar lukt het ook? Een reportage uit Zaanstad. IIn het wijkcentrum de Poelenburcht in Zaandam roert João (56) zwijgzaam in zijn koffie. Zeven jaar geleden bracht de liefde hem van Portugal naar Nederland. De Zaanse achterstandswijk Poelenburg werd zijn nieuwe biotoop. Inmiddels is hij gescheiden en zit hij zonder werk. Gezondheidsproblemen, fluistert hij kortademig. Hij is hier voor het eerst. Gezellig, zegt hij. Maar nee, hij is hier niet voor zichzelf, hij wacht op zijn buurvrouw die niet alleen hierheen durfde. UPC heeft deze week, zomaar plotseling, haar televisie en internet afgesloten. Met een stapeltje brieven en formulieren zit ze nu aan tafel met een vrijwilliger van de papiermolen. Sinds een jaar huist het sociale wijkteam in de Poelenburcht, dat oogt als een voormalig schoolgebouw. Drie ochtenden per week is er een inloop voor de wijkbewoners. Op deze vroege woensdagochtend loopt het behoorlijk vol. Naast de papiermolen voor Niet de zorginstituten en hun systemen, maar de hulpvraag van mensen moet weer centraal staan mensen die vastlopen in de wereld van formulieren, aanslagen en digitale doolhoven is er ook de werkmolen en de woonmolen. En de koffiemolen, voor de gezelligheid. Alles gerund door vrijwilligers. Boven de hoofdingang hangt een bordje: Wie hier discrimineert, wordt geweerd. Transitie De grote omslag in de zorg waaronder de nieuwe Wet Maatschappelijke Ondersteuning die nu enkele maanden operationeel is was bepaald niet onomstreden. De een noemt het met een sjiek woord transitie. Eigen kracht, zorg in de buurt, keukentafelgesprekken zijn de termen die daar bij horen. De ander neemt liever de woorden afbraak en ramp in de mond. De nieuwe WMO zou een pure bezuinigingswet zijn. Vaarwel verzorgingsstaat. Komend jaar zullen we daar nog lang niet over zijn uitgepraat, voorspelt Jeroen Olthof, de energieke PvdAwethouder van Zaanstad. Hij is verantwoordelijk voor de portefeuilles Zorg, Wonen en Jeugd. Een hoofdpijndossier, zou je zeggen, maar Olthof kijkt er vrolijk en ontspannen bij. Hij noemt zijn baan de mooiste van de wereld. Hij gelooft heilig in een wijkgerichte aanpak van problemen. Niet iedereen wil het geloven, zegt Olthof, maar de decentralisatie van de zorg is niet geldgedreven. Ze komt voort uit een visie. Niet de zorginstituten en hun systemen, maar de hulpvraag van

11 mensen moet weer centraal staan. Dat het uiteindelijk ook geld gaat besparen, omdat we minder specialistische zorg nodig zullen hebben, is mooi meegenomen. We zaten met z n allen vast in een verkokerd zorgsysteem met een schier ondraaglijke administratieve last. De gemeente deed de voorzieningen, GGZ keek naar de psychische kant, welzijnswerk naar de sociale kant. De menselijke maat voor de burger was zoek. Dan opgeruimd: Als je teruggaat naar de bedoeling, wordt de wereld ineens ontzettend eenvoudig. Regisseur Sarah Timmer (26) werd een jaar geleden vanuit de gemeente, als schuldhulpverlener, toegevoegd aan het sociale wijkteam in Poelenburg. Ze heeft er geen seconde spijt van. Ze laat een vuistdik dossier zien van een jonge moeder van 22 jaar, die ten einde raad bij het wijkteam aanklopte. Al twee jaar had ze geen envelop meer opengemaakt. We hebben gisteren alles geordend en doorgepraat over haar tamelijk onduidelijke woonsituatie. Volgende week ga ik, samen met een collega uit het Jeugdteam, bij haar op bezoek. Bij het gemeenteloket zou Sarah zich primair hebben beziggehouden met de schuldsanering, maar problemen komen zelden alleen, zegt ze. Nu kan ik aan de voorkant veel nieuwe ellende voorkomen door me op te stellen als een regisseur in plaats van een probleem oplosser. Ze vermoedt dat de vrouw licht verstandelijk beperkt is, een IQ-test moet dat straks uitwijzen. Generalisten De nieuwe wet is nog pril, maar het sociale wijkteam Poelenburg draait al twee jaar. Teamleider Jacintha Bannenberg stuurt een jong team aan van twaalf vrouwen en vier mannen. Daaromheen draait een grote groep vrijwilligers mee in de molens. Het is logischerwijs een kleurrijk team, zegt ze, met onder anderen een Armeense maatschappelijk werker, een Hindoestaanse verslavingswerker en een Turkse schuldhulpverlener. Met elk een specialistische achtergrond, maar ik wil dat ze vooral generalisten worden. Ze moeten gewoon een goed keukentafelgesprek kunnen voeren, om daarna te bepalen of, en welke, specialistische ondersteuning nodig is. Maatwerk Semra Candan (34) werkte enkele maanden geleden nog als vrijwilliger, maar is inmiddels als betaalde kracht toegevoegd aan het wijkteam. Ze zit te stralen achter haar bureau. Vroeger werkte ze bij de Sociale Verzekeringsbank. Dat werk ging wel over mensen, maar die ontmoette ze nooit. Hier kan ik iedereen in de ogen kijken en maatwerk leveren. De afgelopen crisisjaren hebben veel Poelenburgers zich danig in de nesten gewerkt, zegt ze. Ze toont een schuldenoverzicht van een willekeurig gezin: onder aan de streep staat een bedrag van meer dan Met haar vinger gaat ze langs de 26 schuldeisers: DUO, Vodafone, Justitie met daarachter bedragen met twee of drie nullen. Ik heb samen met hen alles op naam en datum gezet en het stel daarna naar een regisseur van het wijkteam gestuurd. Die stelt de vraag: Hoe is het zo gekomen? Zo kunnen we ook op andere vlakken snel actie ondernemen. Zorgmijders De kracht van de sociale wijkteams schuilt in de korte lijnen, vindt Bannenberg. Er druppelen nu ook zorgvragen binnen voor mensen die erg huiverig zijn voor instellingen. Deze zorgmijders worden ons getipt door hun buren bijvoorbeeld. De vraag die nu in het team leeft is: hoe leg je contact zonder bemoeizuchtig over te komen? Bannenbergs oplossing is onorthodox: Je belt gewoon op de hele galerij huis aan huis aan en stelt je voor als lid van het sociale wijkteam. En bij nummertje 21 blijf je wat nadrukkelijker hangen om te polsen of je eens binnen mag komen. Als wijkteam moet je doorpakken, wil ze maar zeggen. Ook op het stadhuis van Zaandam moest het roer volledig om. Dat was niet eenvoudig, zegt Olthof. Er is een enorme dynamiek op wijkniveau en die moet je als gemeente niet willen intomen met regels en protocollen. De politiek loopt meestal achter de praktijk van de wijk aan. Ik zeg: erken dat, en durf als ambtenaar wat meer op je handen te zitten. Olthof: Als ik over drie jaar stop als wethouder, dan zullen de sociale wijkteams echt van de wijk zijn. En dus níet van de gemeente. João loopt met zijn buurvrouw de regen weer in. Kraag omhoog, sigaret in de mond. Met een beetje geluk kijken ze vanavond weer televisie. STANDPUNT ZORG De PvdA wil goede zorg en ondersteuning zo dicht mogelijk in de buurt. Zo kunnen we eindelijk maatwerk bieden, ouderen en mensen met een beperking zo lang mogelijk thuis laten wonen, afscheid nemen van de zo verfoeide stopwatchcultuur. Daarom zorgden we voor duizenden extra wijkverpleegkundigen. Daarom vragen we hulp van familie en vrienden bij de boodschappen of bij het ritje naar de huisarts om zo een dure taxi te besparen. Alleen als dat kan. En alleen voor hulp en niet voor echte zorgtaken. Die garanderen we altijd en overal. Meer informatie: pvda.nl/zorgindebuurt 11

12 COLUMN fotografie Geerlo Beernink Op campagne 12 GGraag ga ik de wijken in om met mensen te praten en te horen wat er leeft. Dat levert vaak bijzondere en eerlijke gesprekken op. Niet altijd makkelijk, zeker in moeilijke economische tijden niet, maar wel altijd waardevol en leerzaam. Ik ben er trots op dat onze partij, onze mensen in weer en wind de straat op gaan en de tijd nemen om te luisteren. Ik geloof in de politiek van nabijheid. Aan de deuren ontmoet ik soms mensen die zeggen dat we in 2012 niet in deze coalitie hadden moeten stappen, niet hadden moeten meedoen en aan de zijkant hadden moeten blijven staan. Maar zo zit ik niet in elkaar en zo zit onze partij niet in elkaar. We wisten dat regeren in een periode van economische tegenwind moeilijk zou worden. En toch deden we het. We namen verantwoordelijkheid om richting te kunnen geven aan de toekomst van ons land, om op een sociale manier problemen op te lossen en Nederland sterker te maken. Daar zijn we hard mee bezig. De afgelopen jaren waren voor veel mensen onzeker. Ik begrijp die zorgen heel goed en toch ben ik optimistisch over de jaren die voor ons liggen. Er is namelijk veel tot stand gebracht om trots op te zijn. We wisten dat regeren in een periode van economische tegenwind moeilijk zou worden. En toch deden we het Langzaam maar zeker klimmen we uit het dal. De maatregelen die we hebben genomen, hebben effect. We zien de grootste daling van de werkloosheid sinds het begin van de crisis in De gemiddelde koopkracht stijgt voor het tweede jaar op rij na jaren van forse dalingen. De Nederlandse economie behoort weer tot de sterkste van Europa. Twee jaar geleden was dat anders. En toch kunnen we niet tevreden achterover leunen. De groei is nog te kwetsbaar en de werkloosheid nog altijd te hoog. Te veel mensen staan zonder perspectief aan de kant. Het is daarom zaak dat we koers blijven houden op weg naar een eerlijkere arbeidsmarkt, goede zorg en een sterkere economie. Koers blijven houden op weg naar een land waarin we omkijken naar elkaar en eerlijk en rechtvaardig met elkaar omgaan. Een land waarin we delen als het goed gaat én als het minder gaat, en waar we elkaar niet laten vallen. Ons werk is nog lang niet af. Al die veranderingen om het beter te laten gaan, vragen nu om de stugge inzet van mensen met idealen, ideeën en ervaring, vragen om de inzet van de PvdA. Op woensdag 18 maart 2015 heeft u het voor het zeggen. De PvdA heeft uw steun hard nodig. Diederik Samsom

13 REPORTAGE tekst Aart van Cooten fotografie Niels Dirksen Josan Meijers zit in het dagelijks bestuur van de provincie Gelderland. Een gedreven politica. Goed wonen werkgelegenheid." Passende woning voor iedereen Z Ze heeft een hartstikke mooie baan, zegt Josan Meijers als PvdA lid van Gedeputeerde Staten van Gelderland, zeg maar het dagelijks bestuur. Goed wonen voor alle Gelderlanders, dat is waar zij voor gaat. Betaalbare woningen, passend bij ieders wens, in prettige wijken en buurten. Meijers heeft de afgelopen jaren hard geknokt om haar dromen te verwezenlijken. Met resultaat? Ze lacht, voorbeelden genoeg. Deze bijvoorbeeld: ruim huurhuizen van woningbouwcoöperaties zijn energiezuinig gemaakt. Daarvoor heeft de provincie veel extra geld uitgetrokken. Met alle 56 coöperaties zijn razendsnel plannen gemaakt én uitgevoerd. Muren geïsoleerd, betere verwarmingsketels, zonnepanelen. Goed voor de bewoners, want de huur blijft gelijk, terwijl de energierekening flink omlaag gaa en de Werkgelegenheid Wat helemaal mooi is, zegt Meijers, het programma heeft ook leerwerkplekken voor jongeren opgeleverd. Zo n 150 jongeren zijn bij de uitvoering betrokken. Er is meer gebeurd, veel meer. Het zogeheten Impulsplan Wonen leidde ertoe dat in Gelderland 81 bouwprojecten worden uitgevoerd. De provincie trok er 37 miljoen euro voor uit. De inbreng van de PvdA is daarbij doorslaggevend geweest. De gedeputeerde noemt graag voorbeelden. In Apeldoorn wordt de leegstaande ' Nettenfabriek', verbouwd zodat daar kleine bedrijven zich kunnen vestigen. De omgeving krijgt tegelijk een enorme opknapbeurt, de buurt wordt eindelijk weer leefbaar. Studenten Of ze nog een voorbeeld mag noemen, vraagt Meijers. In de torenflat van Rijkswaterstaat in Arnhem komen nu 300 studentenkamers in. Dat is toch een prachtige bestemming voor een leeg kantoor! Ze wil dolgraag door als PvdAgedeputeerde. Er is nog ontzettend veel te doen. Elke Gelderlander heeft recht op passende huisvesting. Komende 10 jaar moeten daarom jaarlijks nog wooneenheden worden gebouwd. Daarna gaat de bevolking krimpen. Dus moeten we goed nadenken wat we waar bouwen. Daar heeft de PvdA goede ideeën over. STANDPUNT Iedereen heeft recht op een passende woning in een fijne buurt. Aanpassing van bestaande gebouwen gaat voor nieuwbouw en bij bouwplannen wordt rekening gehouden met de groei van een- en tweepersoonshuishoudens. 13

14 KANDIDATEN Onze PvdA-kandidaten voor de provinciale Staten fotografie Rafaël Drenth 2. Anna Lena Hedin (1978) Silvolde ' Sociaal ondernemen' 3. PietWanrooij (1957) Arnhem Gelijkheid 4. Karin Jeurink (1976) Zutphen ' Werk en milieu' 14 Ik ben Anna-Lena Hedin-Penninx (36) uit Silvolde. Getrouwd met een fijne vent en het is thuis een drukke, gezellige boel met 3 kinderen, 4 honden, 3 kippen en een kat. Elders huur ik een stukje grond voor 2 pony s. Ik heb een eigen bedrijfje in de paarden. Heerlijk om na vergaderingen midden in de weilanden aan het werk te zijn. Mijn droom voor Gelderland is dat sociaal ondernemen de norm wordt. Niet alleen eigen winst is belangrijk, maar ook de winst voor je omgeving en voor mensen die iets meer ondersteuning kunnen gebruiken. Balans tussen mens, natuur en economie. Herman Wijffels heeft hier een goede visie op. Zou graag een keer bij hem aan schuiven. Iedereen die dringend hulp nodig heeft mag me s nachts wakker bellen. Samen gaan we er dan wat aan doen! Ik ben Piet (Wanrooij) en zichtbaar vanaf 1957, werk met veel plezier als gemeentesecretaris en hou van sporten, mijn jongens, lezen en uitgaan. Ik wil mij inzetten voor een beter Gelderland waar mensen met plezier wonen, een leuke baan hebben en er zijn voor elkaar! En heb de pest aan ongelijkheid! Ben een fan van Jan Schaefer met zijn no-nonsense aanpak en rake uitspraken ( is dit beleid of hebben we hier over nagedacht ). Veel te vroeg overleden, maar ik had graag met hem op stap gegaan in zijn wijk De Pijp en daarna een pilsje gedronken. Ik mag graag rennen in Park Lingezegen, mooie nieuwe natuur in mijn achtertuin in Arnhem Zuid. En je mag mij altijd wakker maken voor een film of een potje voetbal. Ik ben Karin Jeurink, 38 jaar en woon in Zutphen, de mooiste plek van Gelderland, de bult van Ketje met uitzicht op IJssel en jachthaven, achter je het geroezemoes van de stad. Ik werk bij Aurubis, een grote kopergieterij, als milieucoördinator. Als ik niet werk of met politiek bezig ben, kook ik graag, vooral stoofpotjes. Daar kan je me s nachts ook voor wakker maken. Muziek is ook een groot deel van mijn leven, vooral oude country en bluegrass live gespeeld in kleine zaaltjes. Ik wil wel eens uit eten met George Clooney, hij schijnt hele mooie politieke ideeën te hebben. Mijn droom is een provincie waar werk wordt gemaakt van duurzaamheid, juist daar waar de grote stappen gezet kunnen worden in industrie en de landbouw, goed voor milieu en werkgelegenheid, dat is mijn droom.

15 Zie de complete kandidatenlijst op 5. Fokko Spoelstra (1966) Apeldoorn Werk maken van werk' 6. Titus Visser (1966) Heelsum CO-2 neutrale provincie' 7. Paula Wieggers (1957) Zutphen Noaberschap' Met overtuiging én met enthousiasme zet ik me in voor de PvdA Gelderland. Mijn naam is Fokko Spoelstra, 48 jaar, getrouwd, drie kinderen. Projectleider bij het vfonds (nationaal fonds voor vrede, vrijheid en veteranenzorg), voorheen wethouder van Apeldoorn. Ervaren, stabiel. Overtuigd van het belang van een sterke PvdA in Provinciale Staten van Gelderland. In een Gelderland waar iedereen meetelt en ook meedoet! Werk maken van werk, van innovatie tot en met maatschappelijke onderneming daar ga ik voor. Mij kun je midden in de nacht wakker maken voor een heerlijke crème brulée, die eet ik dan graag met Wouter Bos in Radio Kootwijk: voor mij de mooiste plek van Gelderland. Onwerkelijk mooi verscholen in prachtige natuur. De extra kilo s loop ik er graag weer af in de Acht van Apeldoorn. Ik ben Titus Visser (53) en woon in Heelsum. In mijn vrije tijd ben ik veel buiten; wandelen, hardlopen en racefietsen. Ik maak muziek en lees regelmatig een boek. Ik ben directeur van twee stichtingen die zich met de aanpak van criminaliteit bezig houden. Het zijn beide publiek-private samenwerkingen en dat maakt het erg boeiend. Ik zou wel eens uit eten willen met Eberhart van der Laan, een inspirerend persoon waar je ook nog een hele leuke avond mee kan hebben. Mijn droom voor Gelderland is een CO2-neutrale provincie waar we in harmonie met elkaar en onze omgeving wonen en werken. De mooiste plek in Gelderland is het Dunoplateau bij Heveadorp. Uitzicht over het Rivierengebied en achter je de bossen van de Veluwe. 's Nachts kun je me wakker maken voor een bord andijviestamppot met spekjes. Ik ben Paula Wieggers (57), geboren in de Achterhoek, werk in Lingewaard en woon in Zutphen met zijn prachtige historische binnenstad en de Walburgiskerk. Ik heb het echt goed in Gelderland. Ik werk als transformatieregisseur voor de decentralisaties jeugdzorg, WMO, participatiewet en passen onderwijs. Dat is hard werken en van dat beetje tijd wat over is, zoek ik mijn twee fantastische meiden en mijn vrienden graag op. Samen lekker eten en een wijntje erbij. Eten wil ik ook zeker een keer doen met iemand die dakloos is. Ik zou heel graag willen horen wat wij als PvdA-ers kunnen doen om meer structurele oplossingen te vinden voor dak- en thuislozen. Ik droom van een Gelderland waarin wij gewend zijn om naar elkaar om te kijken. Noaberschap is daar ook een goed voorbeeld van. Ik koester dat. 15

16 COLUMN fotografie De Beeldredaktie Goed wonen in Gelderland Jeroen Dijsselboem, trots inwoner van Wageningen D De meeste ochtenden word ik thuis wakker... En elke keer weer zie ik andere landschappen en luchten als ik uit het raam kijk. Dat komt omdat ik in de Wageningse uiterwaard woon, aan de oever van de Rijn, en een prachtig uitzicht heb. Ik realiseer me terwijl ik aan deze column begin, dat aan alle kanten om ons heen we met de provincie (en het Waterschap) te maken hebben. In de eerste plaats vanwege het natuurbeleid waarin de provincie veruit de belangrijkste bestuurslaag is. Mede dankzij de PvdA zijn de bezuinigingen op het natuurbeleid weer zo goed als ongedaan gemaakt. De uiterwaarden zijn onderdeel van de Noordoever- Nederrijn, een prachtig langgerekt natuurgebied, lopend van de Zuid-Veluwezoom tot onderlangs de Utrechtse heuvelrug. Een van de mooiste landschappen die ons landje rijk is, wat mij betreft. met hulp van Rijk en Provincie is weggehaald om het dal terug te geven aan de natuur. Echt een uniek project. Het is "goed wonen in Gelderland" zoals ons verkiezingsprogramma terecht bepleit. En daarom zet de PvdA zich in voor duurzame energie en geen schaliegas. Voor hoogwaardig openbaar vervoer, de uitvoering van het eigen Fietspadenplan of het herstel van soms eeuwenoude klompenpaden. Voor voldoende betaalbare woningen, ook voor starters en voor een innovatieve economie met voldoende mogelijkheden voor krediet door kansrijke starters. En op al deze terreinen werken we samen; PvdA in Kabinet, (Eerste!) Kamer, Staten, Waterschappen en gemeenteraden. Dat is en blijft onze kracht; wijdvertakt en stug door werkend aan onze idealen, ook als het tij tegen zit. Ik verheug me op de campagne in onze prachtige provincie! Vlakbij komt het prachtige Renkumse beekdal uit in de Rijn. Midden in dat beekdal lag een industrieterrein dat GELDERLAND STERKER & SOCIALER Voor meer informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

1 Tessalonicenzen 1. Begin van de brief

1 Tessalonicenzen 1. Begin van de brief 1 Tessalonicenzen 1 Begin van de brief Paulus groet de christenen in Tessalonica 1 Dit is een brief van Paulus, Silvanus en Timoteüs, aan de christenen in de stad Tessalonica. Jullie horen bij God, de

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren in eenvoudige taal Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Utrecht

Verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren in eenvoudige taal Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Utrecht Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma van de Partij voor de Dieren in eenvoudige taal Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Utrecht 1 Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma van de Partij voor de

Nadere informatie

Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT-

Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT- Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT- Dames en Heren, Partijgenoten, Ik sta hier beduusd voor u. Het is een bijzondere tijd geweest. Als ik in terugkijk

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen.

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen. Verkiezingen Op zondag 7 juni moeten alle inwoners tegelijk verkiezen we ook kandidaten van België die ouder zijn dan 18 jaar naar voor het Europees Parlement, waar men de stembus. Ze moeten mensen kiezen

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders,

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Nu vooruit! Speech lijsttrekker Berend de Vries 11 januari 2014 Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Ik wens u allen een mooi en succesvol

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in Utrecht Verkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincie Utrecht. Iedereen die in Utrecht

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt.

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. Dames en Heren Beste vrienden Een gelukkig Nieuwjaar. Van harte Voor u, voor wie u dierbaar is, en voor ons allemaal. Een gelukkig Nieuwjaar. Een

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Ik wil jullie graag laten zien wat Partij Westvoorne belangrijk vindt en waar mensen voor kunnen kiezen. Ik vertel bij elke foto wat het betekent.

Ik wil jullie graag laten zien wat Partij Westvoorne belangrijk vindt en waar mensen voor kunnen kiezen. Ik vertel bij elke foto wat het betekent. Ik wil jullie graag laten zien wat Partij Westvoorne belangrijk vindt en waar mensen voor kunnen kiezen. Ik vertel bij elke foto wat het betekent. 1. Zelfstandig Westvoorne Als heel veel dorpen bij elkaar

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND. Samenvatting van belangrijkste uitkomsten

ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND. Samenvatting van belangrijkste uitkomsten ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND 1. 17 interviews 2. Leeftijd van 16 tot 25 3. 59% was jongen en 41% meisje Samenvatting van belangrijkste uitkomsten 4. 41% noemen als etniciteit

Nadere informatie

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1.

Uitvaart voorbede Voorbeeld 1. Uitvaart voorbede Voorganger: Genadige en barmhartige God. U ziet ons hier bijeen in ons verdriet rond het sterven van N. Hij / zij was één van ons, wij zullen hem / haar missen. Geef ons de kracht samen

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal

Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma. Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Jouw idealen in de provincie Basisverkiezingsprogramma Provinciale Staten 2015 in eenvoudige taal Verkiezingen in de provincie Op 18 maart 2015 zijn er verkiezingen in de provincies van Nederland. Iedereen

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Ontmoeting. gezondnu.nl

Ontmoeting. gezondnu.nl Ger van der Gaast (64) weet sinds 2010 dat hij de ziekte van Alzheimer heeft. Inmiddels woont hij in een verpleeghuis in Utrecht. Als voormalig docent verpleegkunde volgt Ger zijn eigen zorg kritisch.

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

Transitie in de zorg, transitie in haar leven

Transitie in de zorg, transitie in haar leven Transitie in de zorg, transitie in haar leven Op stap met onze Wandelcoach Tineke Franssen Transitie in de zorg Leonie (37) zwoegt en tobt. Ze hàd het naar haar zin, als psycholoog en casemanager in de

Nadere informatie

Het is bijna voorbij.. Dat is het perspectief van Oost.

Het is bijna voorbij.. Dat is het perspectief van Oost. Jij komt nooit meer terug, voorbij, het ging allemaal zo vlug, al die kennissen die vragen, hoe het met ons gaat. Het is te laat, het is te laat. Dit zongen wij samen met snik in onze stem onder uw aanvoering

Nadere informatie

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Liturgie: Welkom EL 142: Majesteit, groot is zijn majesteit Begroeting Psalm 47: 2,3 Gedicht Luisterlied Gebed Lezen: Lucas 24: 36-53 Psalm 93:

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6)

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6) Als tweeling ben je nooit alleen. Maar je bent ook altijd de helft van iets. Vijf broers en zussen vertellen hoe ze samen zichzelf zijn. Tekst Nanneke van Drunen Foto s Edith Verhoeven ISABEL EN BAS VAN

Nadere informatie

2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden.

2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden. Provinciale Stellingen Stellingen 2007-2008 1. Landbouw en woningen moeten wijken voor waterberging. 2. Een evenement als Dance Valley moet mogelijk zijn in recreatiegebieden. 3. Overheid moet bedrijven

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

BJ Brabant. hulp voor gezinnen met kinderen

BJ Brabant. hulp voor gezinnen met kinderen BJ Brabant hulp voor gezinnen met kinderen Een positieve toekomst Bijzonder Jeugdwerk Brabant (BJ Brabant) biedt hulp en begeleiding aan gezinnen met kinderen tot ongeveer 23 jaar. In de afgelopen 60 jaar

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

REDENEN OM. Dankbaar TE ZIJN. Dirkje Evers

REDENEN OM. Dankbaar TE ZIJN. Dirkje Evers REDENEN OM Dankbaar TE ZIJN Dirkje Evers Er zijn vele kleine zegeningen die het leven de moeite waard maken. Leer de kleine dingen in het leven te waarderen. Het helpt je om een dankbaar hart te ontwikkelen

Nadere informatie

Het allerleukste meisje

Het allerleukste meisje > > 0 0 0 Het allerleukste meisje Er zijn meisjes die het liefst met poppen spelen er zijn meisjes die vaak voor de spiegel staan er zijn meisjes die zich als een bruid verkleden en dan wensen dat ze ooit

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

13 37 38 39 43 100 EXMENVRGEN IJ HET FOTOOEK EN DE FILM NR NEDERLND Nummer Vraagtekst Correcte antwoord vb01 U ziet de Nederlandse vlag. Wat zijn de kleuren van de Nederlandse vlag? vb02 U ziet een foto.

Nadere informatie

Beste vrienden, Een nieuw land

Beste vrienden, Een nieuw land Beste vrienden, Welkom in Pairi Daiza. We zijn met meer dan 7.000. Daarmee vormen we vandaag voor één dag een klein Vlaams dorp in Wallonië. Onze vrienden van de PS moeten zich geen zorgen maken: we zijn

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inhoud Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inleiding Je hoort of leest vaak over mensenrechten. Maar kun je ook een paar mensenrechten opnoemen?

Nadere informatie

Toen wij als CDA samen met onze coalitiepartners aan de afgelopen periode begonnen, stonden er voor ons twee zaken voorop:

Toen wij als CDA samen met onze coalitiepartners aan de afgelopen periode begonnen, stonden er voor ons twee zaken voorop: Ruben Mink: Rotterdam staat er na 4 jaar beter voor! De fundamentele vraag die wat betreft het CDA centraal staat is of Rotterdam er BETER voorstaat dan vier jaar geleden. En of het stadsbestuur daaraan

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak 2017 Burgemeester Visser. Beste inwoners van Twenterand, jong en oud, dames en heren,

Nieuwjaarstoespraak 2017 Burgemeester Visser. Beste inwoners van Twenterand, jong en oud, dames en heren, Nieuwjaarstoespraak 2017 Burgemeester Visser Beste inwoners van Twenterand, jong en oud, dames en heren, Van harte welkom in de vernieuwde Zandstuve, hier in Den Ham. Zoals u inmiddels weet, is het voor

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma

Verkiezingsprogramma Verkiezingsprogramma Op 15 maart zijn er weer verkiezingen. Iedereen mag kiezen op welke politieke partij hij of zij stemt. We kiezen dan de partijen die vier jaar lang samen bepalen wat er gebeurt. En

Nadere informatie

Vlak voor kerst vierde Het Gelders Orkest zijn verjaardag. Het werd 125 en trakteerde ons op de 9e van Beethoven.

Vlak voor kerst vierde Het Gelders Orkest zijn verjaardag. Het werd 125 en trakteerde ons op de 9e van Beethoven. 1 Dames en heren, Hartelijk welkom in uw Huis der Provincie. Vlak voor kerst vierde Het Gelders Orkest zijn verjaardag. Het werd 125 en trakteerde ons op de 9e van Beethoven. Een geweldige symfonie, waarin

Nadere informatie

Stichting Kinderpostzegels

Stichting Kinderpostzegels Stichting Kinderpostzegels gemaakt door Eva Prince 10/10/15 voorwoord Ik doe mijn werkstuk over Kinderpostzegels. Want ik vind dat kinderpostzegels verkopen leuk is. Ik vind dat Stichting Kinderpostzegels

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak 2016 van CdK Ank Bijleveld-Schouten, Commissaris van de Koning in Overijssel.

Nieuwjaarstoespraak 2016 van CdK Ank Bijleveld-Schouten, Commissaris van de Koning in Overijssel. Nieuwjaarstoespraak 2016 van CdK Ank Bijleveld-Schouten, Commissaris van de Koning in Overijssel. Dames en heren, Allereerst natuurlijk alle goeds voor het nieuwe jaar gewenst! Fijn dat u er allemaal bent

Nadere informatie

Menselijke maat in het landelijk gebied

Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Menselijke maat in het landelijk gebied Mensen maken het landelijk gebied. Het zijn juist de trotse en betrokken bewoners die zorgen voor een landelijk gebied dat

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

NU WIJ, DE LOKALE PARTIJ!

NU WIJ, DE LOKALE PARTIJ! 1 NU WIJ, DE LOKALE PARTIJ! WaterlandNatuurlijk, lokaal onderscheidend van de landelijke partijen door onafhankelijke politiek. De inwoners van Waterland zijn heel goed in staat om zelf te kiezen waar

Nadere informatie

Corja Menken-Bekius schreef:

Corja Menken-Bekius schreef: 1 Rol de steen weg Overdenking 2013, Silo, W.B. Zou het de supermarkten lukken om van Pasen ook een eetfeest te maken? vroeg men zich een 4tal jaar geleden af. Als we nu in de winkels kijken en de reclamefolders

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer

Voor jou. Verhalen van mantelzorgers. Anne-Rose Hermer Voor jou Verhalen van mantelzorgers Anne-Rose Hermer 6 Inleiding In dit boek maak je kennis met Martine, Koos en Sara. Ze zijn alledrie in een andere fase van hun leven. Maar één ding is hetzelfde voor

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

De exodus. Foto s van het materiaal

De exodus. Foto s van het materiaal De exodus Focus van dit verhaal De focus van dit verhaal ligt bij de uittocht van het volk van God (Exodus 11:1 15:21). Het verhaal is één van de heilige verhalen en behoort tot de kernpresentatie. Lesdoelen

Nadere informatie

Omdat Alblasserdam ons aan het hart gaat Algemene Beschouwingen van het CDA 25 & 26 juni 2013

Omdat Alblasserdam ons aan het hart gaat Algemene Beschouwingen van het CDA 25 & 26 juni 2013 Omdat Alblasserdam ons aan het hart gaat Algemene Beschouwingen van het CDA 25 & 26 juni 2013 Hoe zien wij de stand van zaken in Alblasserdam in het jaar 2013? Het gaat goed. Het beleid wordt uitgevoerd:

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Jij wilt een beter Brabant? Wij ook! Verkiezingsprogramma Partij voor de Vrijheid uitgelegd voor mensen met een verstandelijke beperking

Jij wilt een beter Brabant? Wij ook! Verkiezingsprogramma Partij voor de Vrijheid uitgelegd voor mensen met een verstandelijke beperking Jij wilt een beter Brabant? Wij ook! Verkiezingsprogramma Partij voor de Vrijheid uitgelegd voor mensen met een verstandelijke beperking Verkiezingsprogramma Op 2 maart mag je kiezen. Stemmen noemen we

Nadere informatie

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel.

Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Fit in je Hoofd, Goed in je Vel. Goed in je vel zitten Vandaag: 1) Wat is geestelijk gezond? 2) Fit in je Hoofd en 10 positieve stappen 3) Slot en doel 1) Wat is geestelijk gezond? Wie zich mentaal goed

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Cliënten over de transities AWBZ en Jeugd in Dommelvallei+

Cliënten over de transities AWBZ en Jeugd in Dommelvallei+ Cliënten over de transities AWBZ en Jeugd in Dommelvallei+ 1 2 VOORWOORD De komende jaren staan gemeenten voor grote veranderingen in het sociale domein. Verschillende taken worden vanuit de rijksoverheid

Nadere informatie

Links op de foto mijn moeder, Greet van. Woudenberg-Brink met haar man, kinderen en. kleinkinderen tijdens een laatste vakantie op

Links op de foto mijn moeder, Greet van. Woudenberg-Brink met haar man, kinderen en. kleinkinderen tijdens een laatste vakantie op Kwaliteit van leven en hoogwaardige kwaliteit van zorg voor mensen met dementie: dat is voor Alzheimer Nederland een belangrijke drijfveer. Zeker nu de hervormingen in de langdurige zorg aan de orde van

Nadere informatie

Q en A Ouderen. Solidariteit & gemeenschap

Q en A Ouderen. Solidariteit & gemeenschap Q en A Ouderen Solidariteit & gemeenschap 1. Moeten ouderen straks een beroep doen op familie of buren? De PvdA wil een samenleving waarin we ook zorg voor elkaar hebben. Een samenleving waarin we de zorg

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans

ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL SPEERPUNTEN. Voor een leven in balans Jaar verslag 2013 ALGEMEEN VISIE, MISSIE EN HERSTEL LEVANTO is ontstaan in een turbulente periode van verandering in het maatschappelijk veld. Vanuit de overtuiging dat zelfredzaamheid, herstel, participatie

Nadere informatie

Eerste Huiskamerbijeenkomst PvdA in Amersfoort KANS OP EERLIJK WERK EN EEN VAK LEREN MET EEN LEERWERKBAAN

Eerste Huiskamerbijeenkomst PvdA in Amersfoort KANS OP EERLIJK WERK EN EEN VAK LEREN MET EEN LEERWERKBAAN Eerste Huiskamerbijeenkomst PvdA in Amersfoort KANS OP EERLIJK WERK EN EEN VAK LEREN MET EEN LEERWERKBAAN Zaterdagmiddag 21 februari vond in De Vereeniging een eerste Huiskamerbijeenkomst plaats. Het was

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen.

Inhoud. Voorwoord. Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. 1 Inhoud Voorwoord Tip 1. Voel je goed. Tip 2. Blijf trouw aan jezelf. Tip 3. Durf je kwetsbaar op te stellen. Tip 4. Ga hem niet verzorgen of bemoederen. Tip 5. Leer van het verleden en kies opnieuw.

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

Van Dorenborchstraat 1 7203 CA Zutphen T 0575 498 498 F 0575 519 009 E polbeek@zorggroepsintmaarten.nl. zie... lach en leef

Van Dorenborchstraat 1 7203 CA Zutphen T 0575 498 498 F 0575 519 009 E polbeek@zorggroepsintmaarten.nl. zie... lach en leef zie... lach en leef Van Dorenborchstraat 1 7203 CA Zutphen T 0575 498 498 F 0575 519 009 E polbeek@zorggroepsintmaarten.nl zie... lach en leef 02 Welkom. Zie lach en leef 03 Welkom De Polbeek De Polbeek

Nadere informatie