Het avontuurlijk leven van de reddingboot Zeemanshoop

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het avontuurlijk leven van de reddingboot Zeemanshoop"

Transcriptie

1 Het avontuurlijk leven van de reddingboot Zeemanshoop Een heruitgave van De Reddingboot nr. 113, december 1972 door H. Th. de Booy, oud-directeur van de KNZHRM In mei 1922 herdacht het College Zeemanshoop zijn 100-jarig bestaan. Tijdens de feestelijke bijeenkomst in het gebouw der lndustriële club te Amsterdam, waarvoor ook het bestuur van de N.Z.H.R.M. was uitgenodigd, heeft het College Zeemanshoop de N.Z.H.R.M. verblijd met een gift van gulden, bestemd voor de bouw van een motorreddingboot ter vervanging van de te Scheveningen gestationeerde mrb. Jhr. J.W.F. Rutgers van Rozenburg. Als enige voorwaarde werd gesteld, dat de boot in Nederland moest worden gebouwd en de naam Zeemanshoop zou dragen. De bouw werd gegund aan de Scheepsbouwmaatschappij firma v/h H. Schouten te Muiden. De afmetingen van de nieuwe reddingboot bedroegen: lengte over alles 12,80 m, breedte 3,20 m, grootste diepgang 1,14 m, waterverplaatsing 18 ton. Zij werd uitgerust met een Kromhout M.D. motor van 44 pk, maximumsnelheid 8,1 zeemijl per uur. Door 5 compartimenten, 14 luchtkisten en bodemtanks werd zij in 19 waterdichte afdelingen verdeeld. In januari 1925 kon de Zeemanshoop te Scheveningen in dienst worden gesteld. Hoewel zij het volle vertrouwen genoot van de bemanning, was de leiding van de N.Z.H.R.M. er toch niet gerust over of de boot wel voldoende stabiliteit had. De metacenterhoogte bedroeg nl. 41,4 cm, wat belangrijk minder was dan die van de Dorus Rijkers, Brandaris II en Hilda. Vandaar dat besloten werd 2,2 ton ballast aan te brengen, bestaande uit twee 25 mm dikke, aan de huid geklonken kielplaten en, in de boot, loden ballast. Na het aanbrengen van de ballast bleek de metacenterhoogte 50,4 cm te bedragen, en de diepgang 1,20 m. De praktijk heeft bewezen dat dit een wijs besluit is geweest, want de Zeemanshoop verwierf tijdens haar avontuurlijk leven op alle reddingstations, waar zij was gestationeerd, de reputatie een zeer zeewaardige, uitmuntend voor haar taak geschikte reddingboot te zijn. Zwaarste redding Tot 14 mei 1940 lag de Zeemanshoop in de vissershaven van Scheveningen paraat om uit te varen en gedurende de eerste 15 jaren van haar levensloop verleende zij 53 'diensten', meestal voor in moeilijkheden verkerende vissersvaartuigen, waarbij in totaal 50 mensen werden gered. De zwaarste en meest spectaculaire redding verrichtte zij op 9 oktober Tijdens stormachtig weer trachtte de logger Maarten, SCH 102, te 1 uur n.m. ( 1½ u. voor H.W.) binnen te lopen. Door de buitengewone vloedstroom en wilde zee mislukte de manoeuvre en de logger kwam met zijn achterschip op de stortstenen van het Noorderhoofd terecht. Het schip raakte vlot maar dreef in zinkende toestand langs het noorderhoofd, waar het op korte afstand van de stortstenen bleef zitten. Voortdurend overstelpt door zware zeeën. Toen men aan de wal merkte, dat de SCH 102 de haven had gemist, voer onmiddellijk de Zeemanshoop uit. Zij kreeg het zwaar te verduren in de wilde grondzeeën voor de havenmond. Bij de logger werd opgedraaid en de dreg uitgeworpen, waarna schipper M.J. Bruin de reddingboot langzaam liet afzakken. Met veel moeite zag hij kans de SCH 102 te bereiken. De vleet lag aan bakboord overboord, zodat er niets anders op zat dan tussen wrak en pier te manoeuvreren. Een opvarende van de logger sprong in zee en deze kreeg men te pakken. Het dreggetouw van de Zeemanshoop raakte, door het zware stampen, achter de voorsteven van de SCH 102 en zo kwam een verbinding tot stand. lntussen waren enkele jeugdige schipbreukelingen er in geslaagd via het stengestag het voorschip te bereiken, waar zij door de reddingbootbemanning van afgeplukt werden. Nu moesten de vier mannen, die zich hadden vastgeklampt aan het achterwant, nog in veiligheid worden gebracht. Het dreggetouw, dat onklaar zat aan de voorsteven, werd bijgevierd en nu ging het langzaam vooruit, totdat de Zeemanshoop dwars van de achtermast was gekomen. Schipper Bruin waagde het erop, ondanks de dreigende nabijheid van de stortstenen. De reddingboot stootte op de verschansing van de SCH 102, werd verschillende malen vele meters achteruit geworpen, maar men kreeg de vier man aan boord. H.G.L. Schimmelpenningh heeft, staande op de noordpier, van de hele reddingsactie een serie unieke foto's gemaakt, die het gehele verloop van deze gevaarlijke redding op onnavolgbare wijze hebben vereeuwigd. Het kostte de Zeemanshoop zeer veel moeite om tegen de stroom in de haven te bereiken; later bleek een stuk net in de schroef verward te zitten. Helaas zijn bij deze scheepsramp drie opvarenden van de

2 SCH 102 verdronken; zij sloegen overboord of waren van boord gesprongen, voordat de Zeemanshoop de logger had bereikt. Twee man slaagden er in zwemmend aan wal te komen. Terecht werd de bemanning van de Zeemanshoop voor deze kranige redding gehuldigd. Schipper M.J. Bruin ontving de hoogste onderscheiding van de N.Z.H.R.M., nl. de grote gouden medaille, de motordrijver A.P. Kamp de kleine gouden medaille en de bemanningsleden J. Dijkhuizen, G. Groen, C. Grootveld, 0.M. Klaassen en A. Toet de grote zilveren medaille met getuigschrift. Het bestuur van het College Zeemanshoop wenste telegrafisch geluk met de prachtige redding. Schipper Bruin schreef in zijn rapport: 'Ook komt een woord van lof toe aan onze prachtige reddingboot Zeemanshoop, die haar onschatbare waarde heeft bewezen.' In oorlogstijd In 1939 werd het hoe langer hoe duidelijker dat een tweede wereldoorlog nauwelijks meer af te wenden zou zijn en ditmaal leek de kans, dat ook ons land in de strijd zou worden betrokken, wel zeer groot. De vraag rees hoe wij het gevaar voor onze reddingboten en bemanningen zouden kunnen beperken. Weliswaar beschermde art. 2 van het 'Verdrag van 1907 voor de toepassing op de zeeoorlog van de beginselen van Geneve' de door particuliere verenigingen uitgeruste schepen, ten doel hebbende hulp te verlenen aan gewonden, zieken en schipbreukelingen, maar dit verdrag hield alleen rekening met hospitaalschepen door of met toestemming ener oorlogvoerende mogendheid uitgerust. Aan de mogelijkheid dat ook kustreddingboten die hulp zouden kunnen verlenen, was niet gedacht. Dit valt te begrijpen, want in 1907 stond de ontwikkeling van de grote motorreddingboten nog in haar kinderschoenen. Het Nederlandse Rode Kruis schreef ons dan ook, dat in geval Nederland onzijdig zou blijven en onze reddingboten hulp verleenden, deze hulpverlening ons geen recht gaf de Rode Kruisvlag te voeren. Nadat begin september de oorlog was uitgebroken en Nederland zich neutraal had verklaard, werd - evenals in de jaren door de N.Z.H.R.M. met de Koninklijke Marine een regeling getroffen over het rekwireren van de reddingboten door de Marine. Gedurende de korte strijd tegen de Duitse Weermacht, van mei 1940, heeft de Koninklijke Marine enkele reddingboten gevorderd voor bijzondere opdrachten, t.w. de Neeltje Jacoba (station IJmuiden), Abraham Fock (station Hollum), Dorus Rijkers (station Den Helder) en Zeemanshoop (station Scheveningen). In de avond van 12 mei is door de Marinestaf overwogen H.M. Koningin Wilhelmina te adviseren, van Scheveningen uit te vertrekken en wel met de motorstrandreddingboot Prins Bernhard, die Hare Majesteit dan aan boord van een voor Scheveningen liggend oorlogsschip zou brengen. De tocht over land naar Hoek van Holland werd te gevaarlijk geacht. Zoals bekend, ging onze Koningin toch van Hoek van Holland naar Engeland en wel met een Britse torpedobootjager. Op 14 mei 1940, toen de strijd tegen de Duitse overmacht op z'n eind liep, heeft de Marinestaf te 5 uur 's ochtends de Britse marineattaché, rear-admiral Sir Gerald C. Dickens K.C.V.O., C.B. gewaarschuwd, dat hij direct zou moeten vertrekken, wilde hij niet in krijgsgevangenschap geraken. Een auto werd besteld om hem naar Hoek van Holland te brengen. Een half uur later berichtte het Algemeen Hoofdkwartier, dat de Nederlandse voorposten bij Loosduinen werden aangevallen door Duitse troepen, zodat de weg naar Hoek van Holland niet langer vrij was. Een te Hoek van Holland liggende Britse torpedobootjager werd opdracht gegeven naar Scheveningen op te stomen. De Zeemanshoop kreeg tot taak de Britse marineattaché aan boord van de jager te brengen. Behalve Admiral Dickens voeren twee van zijn medewerkers en twee ingenieurs, van de Commissie fysische strijdmiddelen met de plannen voor elektronische afstandsbepaling op vliegtuigen (radar), aan boord van de Zeemanshoop naar zee. De zon stond reeds boven de horizon toen schipper M.J. Bruin de haven van Scheveningen verliet. Duitse vliegtuigen hadden de jager ontdekt en, terwijl het afweergeschut donderde en bommen aan stuur- en bakboord van de jager in zee vielen, kwam de Zeemanshoop langszij. Geen tijd werd verloren, de passagiers sprongen over en op volle kracht voer de torpedobootjager westwaarts. Vijf jaar later keerde Sir Gerald Dickens als 'Flag Officer Holland' naar ons land terug. De goede dienst, hem op 14 mei 1940 door de Zeemanshoop verleend, bleek hij niet te zijn vergeten; een zijner eerste bezoeken gold de bemanning van het reddingstation Scheveningen, voor wie hij tabak en vruchten had meegebracht. Naar Engeland De Zeemanshoop zou op die rampzalige 14e mei nog meer goed werk verrichten. Het stond 's ochtends reeds vast, dat de strijd die dag zou aflopen; het grootste gedeelte van het in Nederlandse wateren opererende marinematerieel was reeds overgestoken en de chef van de marinestaf, vice-admiraal J. Th. Furstner, wees een aantal officieren van de Marinestaf aan om hem naar Engeland te vergezellen van waaruit Nederland de strijd tegen de vijand zou voortzetten. Behalve de Zeemanshoop werd ook de schokker Johanna SCH 1 gerequireerd. Vijftien Nederlandse marineofficieren en de Franse militaire missie, bestaande uit een generaal en twee officieren, scheepten zich te uur in op de

3 Zeemanshoop en de Johanna. Zij zouden buitengaats overstappen aan boord van de Nederlandse torpedoboot Hr. Ms. Z 5, die naar Scheveningen was gedirigeerd. Gelukkig was het heiig, Duitse vliegtuigen merkten de reddingboot en de schokker niet op, maar de Z 5 kwam niet opdagen. Omdat de schokker minder opvallend was dan de Zeemanshoop, gingen alle passagiers van de reddingboot over op de Johanna, waarop de Zeemanshoop naar Scheveningen terugkeerde. Dikke rookwolken dreven reeds boven het geteisterde Rotterdam. De Nederlandse strijdkrachten, met uitzondering van die in Zeeland, capituleerden. Des avonds te 9 uur voer de Zeemanshoop voor de derde maal uit, maar nu zonder schipper Bruin aan het roer. Te Scheveningen trachtten talrijke mannen, vrouwen en kinderen, merendeels Joodse landgenoten, maar ook emigranten uit Duitsland, die zich geen illusies maakten over het lot dat hen zou wachten als de Nazi's ons land in hun macht hadden, naar Engeland over te steken. Er waren echter geen vissersvaartuigen voor dit doel te vinden. Vier jongelui sprongen aan boord van de Zeemanshoop en kregen de motor aan de gang. Talrijke vluchtelingen scheepten zich in en de overbemande reddingboot voer de haven uit. In de ochtend van 15 mei, toen de Duitse marine-attaché Kapitän zur See Besthorn in het gebouw van de Marinestaf aan de Badhuisweg kwam om de capitulatie van de Marine te regelen, vernam ik*, dat de Zeemanshoop was 'gekaapt'. Besthorn was hier zeer ontstemd over, omdat hij vermoedde, dat er belangrijke personen mee naar Engeland waren vertrokken. Het zou lang duren voor bekend werd of de Zeemanshoop haar doel had bereikt. De Arthur Voorlopig zou station Scheveningen alleen kunnen beschikken over de, op een wagen in het boothuis bij de Noordpier staande, motorstrandreddingboot Prins Bernhard, maar de voor Scheveningen bestemde 25 ton grote motorreddingboot Arthur - geschenk van een dame, die als voorwaarde had gesteld, dat de boot de naam van haar dierbare hondje zou dragen - stond op stapel en kwam in augustus 1940 gereed. De Algemeen gemachtigde voor oorlogs- en defensieschade beschikte, dat de Staat niet verplicht was de N.Z.H.R.M. het verlies van de Zeemanshoop te vergoeden. Wel werd de mogelijkheid open gelaten, een tegemoetkoming in de schade te geven, maar dan moest eerst met zekerheid bekend zijn, dat de Zeemanshoop verloren was gegaan. Gelukkig bleef de boot behouden; de eerste aanwijzing hierover was een gift van 25 gulden, die de vader van een der 'passagiers' ons zond als bewijs van dankbaarheid voor de goede dienst aan zijn zoon bewezen. Zekerheid kregen wij eerst in de loop van Op 4 december 1941 zond ik via het Comité International de la Croix Rouge te Geneve een brief aan mijn broer A. de Booy, luitenant ter zee der eerste klasse, marineattaché te Londen. De tekst luidde o.a.: 'Alles wel, Neeltje Jacoba, Hilda, Arthur, Dorus Rijkers enz. doen uitstekend werk'. Zo was het inderdaad; onze reddingboten zijn in de oorlogsjaren herhaaldelijk uitgevaren om hulp te bieden aan iedereen, van welke nationaliteit dan ook, die op zee in gevaar verkeerde. De reddingbootbemanningen hielden de traditie van het reddingwezen hoog en gingen vrijwillig uit, ondanks het feit, dat zij, behalve het gevaar van de branding, nu ook de gevaren van mijnen en beschieting hadden te trotseren. In juli 1940 schreef de Marinebefehlshaber in den Niederlanden ons: 'dat de reddingboten van de N.Z.H.R.M. gerekend werden tot de kleinere voor de redding gebruikte vaartuigen in de geest van artikel 3 alinea 3 der overeenkomst van Geneve inzake de zeeoorlog d.d. 18 oktober 1907 en dat de namen en de kentekenen aan de oorlogvoerenden waren medegedeeld'. Rode Kruis Het frisse blauw van de boten verdween onder een laag witte verf; de kentekenen van particuliere hospitaalschepen: een horizontale rode band tussen waterlijn en dek en Rode Kruis-tekens op dek en stuurhut, werden aangebracht. In de voortop woei de Rode Kruisvlag - 's nachts door een zoeklicht beschenen - en aan de vlaggestok of achtermast de Nederlandse vlag. Wij hadden de verzekering gekregen, dat door de bezetters geen militaire en andere ontoelaatbare opdrachten (zoals berging van in nood verkerend materieel van oorlogvoerenden) zouden worden gegeven. Hoewel moeilijkheden niet zijn uitgebleven, moet toch worden erkend, dat de hoogste Duitse marineautoriteit hier te lande het Rode Kruis-karakter van onze boten steeds heeft gerespecteerd en plaatselijke autoriteiten, die wel eens poogden de bepalingen inzake Rode Kruis-vaartuigen te overtreden, op de vingers tikte. Na enkele maanden kreeg ik antwoord van mijn broer. In een Rode Kruisbrief d.d. 22 januari 1942 schreef hij o.a.: 'Broertje van Hilda, Dorus Rijkers en Arthur is hier en maakt zich verdienstelijk.' Met dit 'broertje' kon natuurlijk niemand anders dan de Zeemanshoop zijn bedoeld. Het was een allerplezierigste gedachte, dat een van onze boten aan de andere zijde in actie was, in dienst van de goede zaak. De Koninklijke Marine maakte dankbaar gebruik van de Zeemanshoop als

4 communicatievaartuig voor de Mijnenveegdienst, eerst te Holyhead en later te Harwich. Bepaald zachtzinnig werd er niet mee omgegaan, maar zij bleek tegen de nieuwe taak te zijn opgewassen. Vooral dank zij de voortreffelijke kwaliteit van de rubberfender werd de Zeemanshoop tegen hardhandige aanrakingen met schepen of kademuren zodanig beschermd, dat zij weinig schade opliep. Terug Eind juli 1945 werd de Zeemanshoop door een Nederlandse mijnenveger naar IJmuiden gesleept en hier zagen wij onze goede boot terug, zij het dan ook met duidelijke littekens van de zware jaren, die zij achter de rug had. De Marine wilde haar nog enige tijd als communicatievaartuig voor de mijnenvegers gebruiken, die de mijnenvelden bij Terschelling opruimden, maar de motor had het tenslotte afgelegd. Technici van de Marine, die dagen lang zwoegden om de motor te repareren, herdoopten de boot in 'Zeemanswanhoop'. Begrijpelijk, doch wel wat onbillijk. Tenslotte werd zij naar de z.g. 'millioenenhoek' van de Rijkswerf te Willemsoord gesleept, zo genoemd omdat daar aftandse oorlogsschepen werden opgelegd, slechts geschikt voor de sloop. Toen ik de boot daar vond, stond er met krijt op de motorkap geschreven: 'wat een rotboot'! Maar de Marine kwam royaal voor de dag: de Rijkswerf kreeg opdracht, de Zeemanshoop geheel in oude staat te herstellen alvorens zij aan de N.Z.H.R.M. werd teruggegeven. In de eerste, na de oorlog verschenen aflevering van 'De Reddingboot', no. 59, december 1945, waarin het relaas is opgenomen van de grote prestaties van onze reddingboten en reddingbootbemanningen in oorlogstijd** schreven wij ons aanbevolen te houden voor nadere bijzonderheden over de merkwaardige reddingtocht van de Zeemanshoop op 14 en 15 mei Voor vele passagiers heeft deze tocht immers zeker hun redding betekend. L.M. Meyers, een dergenen, die de Zeemanshoop in de avond van 14 mei had gekaapt, reageerde op ons verzoek. Hij fietste die avond langs de binnenhaven van Scheveningen in de hoop een schip te vinden voor de oversteek naar Engeland en kwam toen in contact met de studenten Hack, Bongaerts en Dahmen, die het oog hadden laten vallen op de Zeemanshoop. De moeilijkheid was de motor aan de gang te krijgen. Hack studeerde aan de Technische Hogeschool te Delft en had enige ervaring opgedaan tijdens een reis naar lndië als leerling-machinist. Zonder de hulp van een monteur, die echter in Nederland wenste te blijven en dus bij de buitenhaven werd afgezet, zou het evenwel niet gelukt zijn. Er werd overal in de haven met vissers onderhandeld en er werden hoge prijzen voor de overtocht geboden, maar de resultaten waren ontmoedigend. Toen men zag, dat de Zeemanshoop zeeklaar werd gemaakt, sprongen vele vluchtelingen aan boord. Een reeds aan boord zijnde sergeant loste een schot in de lucht over de hoofden van de mensen op de kade, om kans te krijgen de trossen los te gooien. Men week terug van de kademuur en de Zeemanshoop voer weg met in totaal 46 opvarenden, waaronder 15 vrouwen en 2 kinderen. Veel te veel voor de kleine boot, maar het was gelukkig rustig weer. De koers werd bepaald op noordwest om zo spoedig mogelijk een eind uit de kust te komen. Na een uur deden zich moeilijkheden voor met de motor; de achterste cilinder liep warm. De motor werd op langzaam gezet met het gevolg dat de diepgeladen reddingboot nauwelijks voortgang maakte, wat de spanning onder de passagiers deed toenemen. De vier 'kapers' besloten door te varen met één cilinder op halve kracht; de andere werd buiten werking gesteld. Meyers had op een N.J.V.-kamp leren sturen en hield het stuurwiel in handen. Koers houden bleek moeilijk te zijn. Bovendien moest de kompasverlichting gedoofd blijven vanwege het gevaar door een vliegtuig te worden ontdekt. Zo nu en dan werd even een lucifer aangestoken en een ster uitgezocht in de richting van de koers. Hack, die het commando op zich had genomen, deelde te 11 uur n.m. mee, dat de voorraad brandstofolie vrijwel nihil was. De hoop om Engeland te bereiken vervloog. Gelukkig bleek hij zich te hebben vergist. Een wachtregeling werd gemaakt, en om de passagiers enigszins bezig te houden kregen zij opdracht goed uit te kijken naar drijvende mijnen. Het weer bleef rustig, de zee kalm. Bij een ruwe zee zouden er zeker mensen over boord zijn geslagen, want de Zeemanshoop bood benedendeks onvoldoende ruimte voor alle opvarenden. Met dag worden werden de passagiers beter verdeeld over de boot, die nogal diep in de kop lag. Ook kon men nu de inventaris onderzoeken en kwamen oliekleding en noodrantsoenen voor de dag; er was echter onvoldoende drinkwater aan boord. Tegen acht uur werd de warmgelopen cilinder weer in het werk gesteld en de koers bepaald op west-zuid-west. Deze koers was echter een kwestie van raden: een herinnering aan de aardrijkskundelessen op school! Te 3 uur n.m. werd de koers gewijzigd in zuidwest, vervolgens in zuid... De passagiers liepen ijverig wacht; een paar lege kistjes werden netjes gerapporteerd. Nu maakte men de passagierslijst op, de namen schreef men op de in het kastje van de seinmiddelen gevonden Nederlandse zeekaart. Een van de passagiers was de Wener dr. Otto Neurath, uitvinder van de beeldstatistiek. Te kwart over vier 's middags werd aan bakboord rook gezien en hierop aangestuurd. Het bleken een aantal raderboten te zijn, die onder bescherming van een torpedobootjager aan het mijnenvegen waren.

5 De Nederlandse vlag ging in top met een blauwe vlag in sjouw er onder. De motor werd gestopt en de torpedobootjager H.M.S. Venomous zette een sloep uit. Op hetzelfde moment naderde de kleine Nederlandse sleepboot Atjeh. De Atjeh was in de late avond van 14 mei uit IJmuiden vertrokken met 70 opvarenden, hoofdzakelijk Britse en Nederlandse marineofficieren. Ook de commandant van de Britse 'demolition party', die de J. Pzn. Coen tussen de pieren van IJmuiden tot zinken had gebracht, was aan boord. Naar Dover De passagiers van de Zeemanshoop gingen over op de Venomous en de reddingboot kreeg opdracht naar Dover te varen. De vier 'kapers' hadden er geen flauw idee van waar zij zich bevonden en zij konden dus onmogelijk aan deze opdracht voldoen. Ook zij zijn toen maar aan boord van de Venomous gestapt en de Zeemanshoop voer met Brits marinepersoneel naar Dover. Hack, Bongaerts, Meyers en Dahmen boden in Engeland hun diensten aan en namen een werkzaam aandeel in de strijd tegen Duitsland, de eerste drie als officier-vlieger, de laatste als marineofficier. Na de oorlog ontving de Redding-Maatschappij nog enkele gewaardeerde reacties van passagiers, die dankzij de Zeemanshoop in Engeland waren gearriveerd. Een hiervan zond een belangrijke gift met de mededeling, dat hij op deze wijze zijn passagekosten wilde voldoen. Eerst korte tijd geleden vernamen wij, dat op 15 mei 1940 twee Duitse onderzeeboten door hun periscoop op vrij korte afstand het overstappen van de passagiers op de Venomous hadden gevolgd. Omdat hun torpedo's reeds waren verschoten, konden zij geen actie nemen. Bij het bestuderen van journalen van Duitse onderzeeboten is dit merkwaardige feit aan het licht gekomen. Of zij, indien zij wel torpedo's hadden gehad, actie hadden genomen is overigens een vraag, gezien de geringe waterdiepte en de dieptebommen die de jager zeker zou hebben afgeworpen. Omzwervingen In 1946 kwam de Zeemanshoop na een grondige reparatiebeurt weer beschikbaar voor het reddingwerk. Na enige tijd de Neeltje Jacoba te hebben vervangen te IJmuiden, kreeg zij Enkhuizen als voorlopige standplaats. Op 28 september 1947 bracht zij de met een tros in de schroef hulpeloos ronddrijvende botter BLO 3 te Enkhuizen binnen. Het was stormweer. De schipper van de Zeemanshoop, B. Jeltes, verklaarde, dat de boot zich prachtig had gehouden en uitstekend voor het IJsselmeer geschikt was. In de volgende jaren begonnen de omzwervingen van de Zeemanshoop pas goed. Zij ging als reserveboot achtereenvolgens naar Oostmahorn, Harlingen, Scheveningen en naar Hindeloopen, waar zij van december 1952 tot eind 1959 goede diensten verleende. In 1960 zien wij haar te Lemmer en Harlingen, daarna vier jaar te Nijkerk. Toen dit station in 1965 werd opgeheven, ging de Zeemanshoop haar drukste jaren als reddingboot tegemoet. In de ruim vijf jaar, dat de boot te Urk was gestationeerd (11 december 1971 werd zij aldaar vervangen door de motorreddingvlet Hessel Snoek), kwam dit station 99 maal in actie en werden 189 mensen door de Zeemanshoop uit gevaar bevrijd. Een waardig besluit van 46 jaren actieve dienst. Tot de geredden behoorde ook binnenschipper Wolf, die met zijn schip, de Lijnbaansgracht, op 31 januari 1969 ter hoogte van Urk door een westerstorm werd overvallen. De Lijnbaansgracht kapseisde in de ruwe zee; schipper en knecht raakten te water. Wolf zag kans op de kiel te klimmen terwijl de knecht de sloep te pakken kreeg en hiermee voor de hoogopgezweepte zee naar de wal roeide. Hij alarmeerde het reddingstation waarop onmiddellijk de Zeemanshoop uitvoer. Na veel moeite slaagde de bemanning er in de totaal verkleumde schipper, die al twee uur op de kiel van zijn schip had gezeten, veilig aan boord te krijgen. Een redding op het nippertje. Reserveboot Veel is er door de jaren heen van de Zeemanshoop gevergd; bijna een halve eeuw maakte zij zich nuttig voor de beroeps- en pleziervaart en in dienst van de Koninklijke Marine. Haar leven als reddingboot was nog niet afgesloten; voorlopig bleef de Zeemanshoop beschikbaar als reserveboot voor de IJsselmeerstations. Ondanks haar hoge leeftijd - 50 jaar is oud voor een schip - was zij nog in staat zware tochten te volbrengen en de laatste hoop voor een in gevaar verkerende zeeman te betekenen. Op 10 mei 1972 lag de Zeemanshoop gemeerd aan de Prins Hendrikkade te Amsterdam, tegenover bet gebouw van de Kweekschool voor de Zeevaart, waar het College Zeemanshoop zijn 150-jarig bestaan vierde, ter gelegenheid waarvan het het predicaat: 'Koninklijk' kreeg. De voorzitter van het College, kapitein W.F.J. Mörzer Bruyns, memoreerde in zijn toespraak de prachtige staat van dienst van de Zeemanshoop: 216 diensten, waarbij in totaal 323 mensen werden gered. Hij deelde de voorzitter van de Koninklijke Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij mee, dat het College Zeemanshoop had besloten, de K.N.Z.H.R.M. een jubileumgift van f ,- te schenken en sprak de wens uit, dat de Redding-Maatschappij, nadat de oude Zeemanshoop van de

6 sterkte zou zijn afgevoerd, de naam Zeemanshoop zou willen laten voortleven in een harer nieuwe boten. Een wens waaraan zeker en met vreugde zal worden voldaan. * H. Th. de Booy werd na de mobilisatie in 1939 als luitenant ter zee in marinedienst geplaatst bij de Marinestaf in Den Haag. Hij was (adjunct-)secretaris en directeur van de voormalige (Koninklijke) Noorden Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij van 1930 tot ** Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden 480 diensten uitgevoerd, waarbij 858 schipbreukelingen en vliegers behouden aan wal werden gebracht, Nederlanders, Amerikanen, Belgen, Canadezen, Denen, Duitsers, Engelsen, Fransen, Finnen, Polen en Zweden. Naschrift in 2000 De reddingboot Zeemanshoop werd in 1976 verkocht. Sindsdien vaart de boot, enigszins verbouwd, rond als pleziervaartuig. Onder de vluchtelingen die in mei 1940 aan boord van de Zeemanshoop waren, bevonden zich de broer en zus Belinfante, broer en zus, die daardoor ontkwamen aan de vervolging van Joodse inwoners in Nederland. De heer Belinfante liet de KNRM bij testament geld na, dat in 1998 werd bestemd voor de bouw van een nieuwe snelle reddingboot. Naar de wens van zijn zussen heeft de KNRM besloten deze reddingboot de naam Zeemanshoop te geven. Een prachtige naam voor een reddingboot met bovendien een gedenkwaardige historische betekenis. De Zeemanshoop II Op 28 oktober 2000 wordt in Breskens aan de nieuwe reddingboot de naam Zeemanshoop gegeven. Deze reddingboot doet in omvang de eerste Zeemanshoop verbleken, maar zal de prestaties van de oude Zeemanshoop nog moeten evenaren. De Zeemanshoop II is van het zogenaamde type Arie Visser en heeft de onderstaande kenmerken:

Reddingstation Breskens

Reddingstation Breskens 1940 De oprichting van het reddingstation Breskens was eigenlijk een noodsprong. De reddingboot Maria Carolina Blankenheym lag sinds 1912 in Vlissingen gestationeerd, maar omdat deze strategisch gelegen

Nadere informatie

Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) sinds 1824 Dit is een kort historisch overzicht van de Koninklijke Noorden Zuid Hollandsche Redding Maatschappij (KNZHRM), de Koninklijke Zuid Hollandsche Maatschappij tot Redding van Schipbreukelingen

Nadere informatie

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Vandaag is het precies 70 jaar geleden dat ons land werd bevrijd. Generaties Nederlanders zijn opgegroeid in een

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen

Nadere informatie

In 1618 vaart Jan Janse met zijn schip in de buurt van de Canarische Eilanden als het plotseling hard begint te waaien. Hij stuurt als de bliksem

In 1618 vaart Jan Janse met zijn schip in de buurt van de Canarische Eilanden als het plotseling hard begint te waaien. Hij stuurt als de bliksem Enteren De eerste maanden op het kaperschip zijn machtig mooi. Jan geniet van het leven op zee: dit is nog eens wat anders dan een boottochtje op het Spaarne. Iedere keer als ze een Spaans galjoen op volle

Nadere informatie

Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet *)

Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet *) Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet *) Tijdens de Tweede Wereldoorlog roofde de bezetter onze kerkklokken. Zonder de hulp van enkele Nederlandsgezinde, moedige Urkers zouden de monumentale

Nadere informatie

1. Hieronder is een verkeerssituatie afgebeeld. Geen van beide schepen volgt stuurboordwal. Geef aan welk vaartuig voorrang heeft.

1. Hieronder is een verkeerssituatie afgebeeld. Geen van beide schepen volgt stuurboordwal. Geef aan welk vaartuig voorrang heeft. 43 Examen maart 2013 ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 2 maart 2013 Opmerking: Tenzij anders vermeld hebben de vragen betrekking op het APSB. Verklaring van de gebruikte symbolen 1. Hieronder is een verkeerssituatie

Nadere informatie

Inleiding. Wat is het Vasa schip? Koningshuis Vasa (1523-1654)

Inleiding. Wat is het Vasa schip? Koningshuis Vasa (1523-1654) Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:... 2 Inleiding... 3 Wat is het vasa schip?... 3 Koningshuis Vasa (1523-1654)... 3 De bouw van het schip (waarom, wanneer, door wie en hoe)... 4 Waarom, met welk doel?... 4

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001

NIEUWSBRIEF. Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001 NIEUWSBRIEF Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001 In het museum te München staat deze auto, een Tatra, prominent geëtaleerd. Er was geen toelichting bij. Van de toeschouwer werd verwacht

Nadere informatie

Vlagvoering aan boord : -------------------------------- Een aantal vlaggen zijn welkom aan boord en een ander aantal zijn zeker niet toegelaten.

Vlagvoering aan boord : -------------------------------- Een aantal vlaggen zijn welkom aan boord en een ander aantal zijn zeker niet toegelaten. ETIQUETTE aan boord van een pleziervaartuig ********************************************************* Van oudsher werden vlaggen gebruikt om aan te geven onder welke nationaliteit gevaren werd. Verder

Nadere informatie

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem A Bridge too Far is een film over de meest tragische blunder van de Tweede Wereldoorlog en vertelt heel precies over een groot plan. Dat plan kostte meer Geallieerden

Nadere informatie

Batseba en vier vrouwen gered

Batseba en vier vrouwen gered Batseba en vier vrouwen gered Meer dan 43 jaar geleden sloeg het schip van Capital Radio, de MV King David, van haar ankers en liep op het strand ter hoogte van Noordwijk. Een reddingsactie werd ingezet

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer redders langs de kust Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT Muitgeverij marmer Schoolreis Ed Koopman / KNRM Enkhuizen / Donderdagmiddag 15:34 uur DE DRIEËNDERTIG KINDEREN

Nadere informatie

Basis gedragsregels & veiligheid sloeproeien

Basis gedragsregels & veiligheid sloeproeien Basis gedragsregels & veiligheid sloeproeien Indeling presentatie Basis verkeersregels (herhaling voor mensen met eerdere opleiding) Suggesties tav gedrag en veiligheid - Varen doe je samen Tips van de

Nadere informatie

Hybride voortstuwing sloep met ballen

Hybride voortstuwing sloep met ballen Hybride voortstuwing sloep met ballen Sloep met ballen is een overnaads geklonken aluminium reddingssloep van 8,25 m met een gewicht van circa 2500 kilo. Voor deze sloep ben ik op zoek naar een hybride

Nadere informatie

Vaarbewijsopleidingen (VBO) PROEFEXAMEN WATERSPORT CERTIFICAAT

Vaarbewijsopleidingen (VBO) PROEFEXAMEN WATERSPORT CERTIFICAAT Vaarbewijsopleidingen (VBO) PROEFEXAMEN WATERSPORT CERTIFICAAT Met het Watersport Certificaat kunt u in binnen- en buitenland aantonen dat u conform de Nederlandse wet- en regelgeving in Nederland op alle

Nadere informatie

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal Een volk in opstand, een boze koning, een dappere koningin, een onoverwinnelijke vloot en... een storm. Dit is het spannende verhaal van de Spaanse

Nadere informatie

De Harderwijker Botterstichting zet HARDERWIJK. op de kaart. Harderwijk - New York Sponsert u ook?

De Harderwijker Botterstichting zet HARDERWIJK. op de kaart. Harderwijk - New York Sponsert u ook? De Harderwijker zet HARDERWIJK op de kaart Ter ere van Henry Hudson 400 jaar Harderwijk - New York Sponsert u ook? Met oud Hollandse schepen naar Amerika Voor deze happening wordt er één vloot samen gesteld

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

Zeerecht GZV (4) Werk- en rusttijden. 4 op 4 af? 5 op 7 af 8 op 4 af? 4 op 8 af 4 op 8 af? 14 op 14 af? gzv-4. gzv-4. gzv-2 kzv-3

Zeerecht GZV (4) Werk- en rusttijden. 4 op 4 af? 5 op 7 af 8 op 4 af? 4 op 8 af 4 op 8 af? 14 op 14 af? gzv-4. gzv-4. gzv-2 kzv-3 Zeerecht GZV (4) Werk- en rusttijden 4 op 4 af? 5 op 7 af 8 op 4 af? 4 op 8 af 4 op 8 af? 14 op 14 af? gzv-2 kzv-3 1 Oefeningen gzv-3 Oefeningen Verplichte oefeningen: Brand Schip verlaten (evacuatie)

Nadere informatie

Vriendennieuws Editie 76 Herfst 2011 Sleepdienst als vriendendienst

Vriendennieuws Editie 76 Herfst 2011 Sleepdienst als vriendendienst Vriendennieuws Editie 76 Herfst 2011 Museumboot Tjerck Hiddes sleept Tres Hombres naar haar ligplaats. Foto: Roy Flem Sleepdienst als vriendendienst De Tres Hombres is een bijzondere boot. De klassieke

Nadere informatie

VOLVO Ocean Race 2009

VOLVO Ocean Race 2009 VOLVO Ocean Race 2009 Rotterdam - Stockholm Nadat we na binnenkomst Rotterdam een paar dagen rust hadden gehad waarbij er ook weer bemanning gewisseld is zijn we bij de race voor Hoek van Holland geweest,

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Bijzondere bepalingen voor de scheepvaart van, naar en in de haven van Den Helder

Hoofdstuk 13. Bijzondere bepalingen voor de scheepvaart van, naar en in de haven van Den Helder Hoofdstuk 13. Bijzondere bepalingen voor de scheepvaart van, naar en in de haven van Den Helder Artikel 13.01. Verboden handelingen Behoudens toestemming van de bevoegde autoriteit is het verboden op de

Nadere informatie

Veiligheidsreader 27 e studenteneditie van de Race of the Classics

Veiligheidsreader 27 e studenteneditie van de Race of the Classics Veiligheidsreader 27 e studenteneditie van de Race of the Classics Zondag 29 maart tot en met zondag 5 april 2014 Inhoud Inleiding Veiligheid aan boord en in de havens s Avonds en s nachts Tips voor veiligheid

Nadere informatie

T E N D E R S T E N D E R S VAAR OP ZEKER

T E N D E R S T E N D E R S VAAR OP ZEKER met onze speciale verzekering voor tenders Tenders zijn in relatief korte tijd behoorlijk populair geworden. Een understatement van jewelste! Wat is nu eigenlijk een tender? Googelen levert (o.a.) het

Nadere informatie

Eerste druk, 2014 2014 Eddy Laan Corrector: Paula Breeveld Fred Olsen line, foto s Bergerac/Tenorga

Eerste druk, 2014 2014 Eddy Laan Corrector: Paula Breeveld Fred Olsen line, foto s Bergerac/Tenorga Krabben en bijten Eerste druk, 2014 2014 Eddy Laan Corrector: Paula Breeveld Fred Olsen line, foto s Bergerac/Tenorga isbn: 9789048434305 nur: 402 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

Sindbad. De Vier Windstreken

Sindbad. De Vier Windstreken Nieuwsgierig naar de wereld achter de horizon, vertrekt Sindbad op een schip naar Oost-Indië. Hij bevaart alle zeeën en oceanen waar de zon op schijnt en beleeft de meest fantastische avonturen. Hongerige

Nadere informatie

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 19 november 2011

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 19 november 2011 ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 19 november 2011 Hieronder staan de vragen van het Stuurbrevet-examen van 19 november 2011. Het gedeelte Beperkt en het gedeelte Algemeen bestaan ieder uit 20 vragen (60

Nadere informatie

Langszij meevoeren: Certificaatplicht. Langszij meevoeren door pleziervaartuigen. Langszij meevoeren algemeen:

Langszij meevoeren: Certificaatplicht. Langszij meevoeren door pleziervaartuigen. Langszij meevoeren algemeen: Langszij meevoeren: Certificaatplicht Pleziervaartuigen die voldoen aan artikel 2 van bijlage II en/of artikel 6 van het BVB zijn certificaatplichtig. Sleepboten die voldoen aan artikel 2 van bijlage II

Nadere informatie

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 22 november 2008

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 22 november 2008 Scheepvaartcontrole City atrium Vooruitgangstraat 56 1210 Brussel ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 22 november 2008 Opmerking: De vermelding CEVNI heeft betrekking op de Europese reglementering en correspondeert

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Genieten na een oversteek

Genieten na een oversteek Genieten na een Klaas Wiersma maakte een oversteek. Nee, niet op de Noordzee of de Atlantic. Het ging van Ameland naar Terschelling. Met de Cornish Crabber Urmiena. Geen sinecure met een dikke noordwester.

Nadere informatie

Jor Lommers zeeman in oorlogstijd

Jor Lommers zeeman in oorlogstijd Jor Lommers zeeman in oorlogstijd Jordanus Lommers, geboren te Rotterdam op 13 november 1909, zoon van koperslager/loodgieter Hendrik Lommers en Jitske Steensma had het op jonge leeftijd allemaal wel gezien

Nadere informatie

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1 35 Oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1. De Tweede Wereldoorlog dankt zijn naam aan: a. Het aantal landen dat erbij betrokken was b. Het feit dat de oorlog in meerdere werelddelen werd uitgevochten

Nadere informatie

In zee met de BlindDate

In zee met de BlindDate In zee met de BlindDate Wat doet Zeilen met Visie? De dag was zeker geslaagd! Sommigen hebben het er nóg over! Tijdens het aan boord klauteren werd al snel duidelijk wat het betekent om geen of nauwelijks

Nadere informatie

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog RUM_02 Koetsen en karren over de kasseien van de vooroorlogse Rumbeeksesteenweg. De straat loopt recht op de mooie, fiere kerktoren. 31 juli 1914:

Nadere informatie

Veilig varen doen we samen

Veilig varen doen we samen 10 gouden tips voor roeiers Veilig varen doen we samen Roeien op de Geldersche IJssel, Neder-Rijn, Lek, Pannerdensch Kanaal, Twentekanalen, Zwarte Water, Zwolle-IJsselkanaal en Meppelerdiep Veilig roeien

Nadere informatie

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 14 maart 2009

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 14 maart 2009 Scheepvaartcontrole City atrium Vooruitgangstraat 56 1210 Brussel ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 14 maart 2009 Opmerking: De vermelding CEVNI heeft betrekking op de Europese reglementering en correspondeert

Nadere informatie

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D

RESEARCH CONTENT. Loïs Vehof GAR1D RESEARCH CONTENT Loïs Vehof GAR1D INHOUD Inleiding ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ blz. 2 Methode -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl).

Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl). TWEEDE WERELDOORLOG Versie 27-6-2011 Onderstaand overzicht behoort tot het project Waddenarchieven, dat wordt gefaciliteerd door de Waddenacademie (www.waddenacademie.knaw.nl). Het overzicht is als volgt

Nadere informatie

WWS Dameszeilen! Kort lesschema! Benamingen en begrippen!

WWS Dameszeilen! Kort lesschema! Benamingen en begrippen! WWS Dameszeilen Kort lesschema Hieronder een zeer beknopte beschrijving van het basiszeilen. Wanneer je dit allemaal onder de knie hebt kun je gerust een bootje meenemen. Het is geschreven als korte leidraad

Nadere informatie

EEN ZENDSCHIP IN MAASSLUIS RADIO DELMARE

EEN ZENDSCHIP IN MAASSLUIS RADIO DELMARE EEN ZENDSCHIP IN MAASSLUIS RADIO DELMARE De brugwachter in Maassluis was ingelicht Door: Jan van Gelderen De tijd van radiopiraten op de Noordzee ligt alweer zo n veertig jaar achter ons. In 1961 begon

Nadere informatie

Maandelijkse nieuwsbrief aan vrijwilligers van het Reddingmuseum juni 2015 (tweede editie)

Maandelijkse nieuwsbrief aan vrijwilligers van het Reddingmuseum juni 2015 (tweede editie) Maandelijkse nieuwsbrief aan vrijwilligers van het Reddingmuseum juni 2015 (tweede editie) Instructie radar Bezoek Verkeerscentrale Cursussen wat er nog zit aan te komen (16 aanmeldingen) (17 aanmeldingen)

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

Reglementen. Ivar ONRUST

Reglementen. Ivar ONRUST Reglementen Ivar ONRUST 2 Toepassingsgebied Diverse reglementen S.R.K.G.T. B.P.R. R.P.R. Binnenvaart Politie Reglement Algemene binnenwateren Rijnvaart Politie Reglement Rijn, Waal, Lek, Pannerdensch kanaal

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Zeil insigne kielboot 1. Termen... 2. Zeil standen... 3. Overstag... 4. Gijpen... 5. Stormrondje... 5 BPR... 6. Regels... 6. 1 Goed zeemanschap...

Zeil insigne kielboot 1. Termen... 2. Zeil standen... 3. Overstag... 4. Gijpen... 5. Stormrondje... 5 BPR... 6. Regels... 6. 1 Goed zeemanschap... Inhoud Termen... 2 Zeil standen... 3 Overstag... 4 Gijpen... 5 Stormrondje... 5 BPR... 6 Regels... 6 1 Goed zeemanschap... 6 2 Een klein schip wijkt voor een groot schip... 6 3 Kleine schepen onderling...

Nadere informatie

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog DAD_02 Dadizele, voor de oorlog. De kinderen wachten op de tram. Overal in de streek liepen tramlijnen. Maar de tram maakte plaats voor de auto. Ook

Nadere informatie

Mysterie De vluchtende keizer

Mysterie De vluchtende keizer Mysterie De vluchtende keizer De les in een oogopslag Onderwerp: Activiteit: Tijdsduur: Doelen: Beginsituatie: Voorbereiding: Vlucht Keizer Wilhelm naar Nederland Deze mysterie- activiteit is een goede

Nadere informatie

Z O E T...E E ~JI...~...E B...; ARTIKEL 1. .V.Q.Qrb.urg,...S.t.ompw1jk.,

Z O E T...E E ~JI...~...E B...; ARTIKEL 1. .V.Q.Qrb.urg,...S.t.ompw1jk., De RAAD del' gemeente Z O E T...E E ~JI...~...E B...; Gelet op artikel 129 der gemeentewet: BESLUIT: meenten: De gemeente..voq.r.o:u.rg.j Zo.et..erme.er $.ti..qmp.~!.;i".j.~,. Veur en Nootdorp treft met

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

Michiel de Ruyter een zeeheld

Michiel de Ruyter een zeeheld Michiel de Ruyter een zeeheld Helden zijn van alle tijden. Vroeger hadden we in Nederland ook al helden. Vooral zeehelden. Mannen die grote overwinningen hadden behaald met de Nederlandse scheepsvloot.

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE MATTENSCHIPPERSRACE BLOKZIJL-ZWARTSLUIS-BLOKZIJL te houden op zaterdag 28 april 2012

REGLEMENT VAN DE MATTENSCHIPPERSRACE BLOKZIJL-ZWARTSLUIS-BLOKZIJL te houden op zaterdag 28 april 2012 REGLEMENT VAN DE MATTENSCHIPPERSRACE BLOKZIJL-ZWARTSLUIS-BLOKZIJL te houden op zaterdag 28 april 2012 ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE DEELNAME De schipper van elk deelnemend schip zal zich onderwerpen aan

Nadere informatie

Juli - augustus 2011 - nr 335

Juli - augustus 2011 - nr 335 Juli - augustus 2011 - nr 335 Kijker nr 335 : zomer 2011 Voor sommigen zit het er misschien al bijna op. Voor anderen is het nog maar pas begonnen en voor nog anderen duurt het nog enkele weken. Eén ding

Nadere informatie

Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave

Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave 1. Hoe werd vroeger een amputatiezaag schoongemaakt nadat er bijvoorbeeld een arm was geamputeerd? a met zeep b met water en zand c ze werden niet schoongemaakt

Nadere informatie

Motorreddingboot Dorus Rijkers op weg naar een nieuw bestaan

Motorreddingboot Dorus Rijkers op weg naar een nieuw bestaan Stichting Instandhouding Motorreddingboot Dorus Rijkers (1923) Motorreddingboot Dorus Rijkers op weg naar een nieuw bestaan Een ooggetuige verslag van een reddingsoperatie door Sip Wiebenga, secretaris

Nadere informatie

Rapport. Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/192

Rapport. Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/192 Rapport Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/192 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie haar klacht van 16 april 2004 over de lange duur van de behandeling

Nadere informatie

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten.

8.2 Fort Elmina. De leerkracht bespreekt de vragen met de leerlingen die op hun plaats zitten. Thema/ onderwerp: Werkblad 8.2 Fort Elmina Korte samenvatting van de leeractiviteit: De geschiedenis van Fort Elmina wordt verteld a.d.h.v. afbeeldingen en een videofragment. Hierna gaan de leerlingen

Nadere informatie

RAPPORT VAN EXPERTISE

RAPPORT VAN EXPERTISE Gemeente Heemstede Sneek, 21 mei 2013 afdeling juridische zaken Postbus 352, 2100 AJ Heemstede RAPPORT VAN EXPERTISE Opdrachtgever : Gemeente Heemstede Opdrachtdatum : 12-04-2013 Onze referentie : P13030

Nadere informatie

Voorlopig onderzoek naar de gronding van ms Zhen Hua 10 Europoort, 2 februari 2008

Voorlopig onderzoek naar de gronding van ms Zhen Hua 10 Europoort, 2 februari 2008 Datum Voorlopig onderzoek naar de gronding van ms Europoort, 2 februari 2008 2 van 12 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Feitelijkheden 4 2.1 Het schip en de bemanning 4 2.2 Reisgegevens 5 2.3 Het onderzoek

Nadere informatie

IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG IZEGEM TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de stad in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat, de mensen staan allemaal op straat. De volgende

Nadere informatie

Verklaring zeewaardigheid schip /zeevaardigheid schipper

Verklaring zeewaardigheid schip /zeevaardigheid schipper Naam: Polisnummer: Verklaring zeewaardigheid schip /zeevaardigheid schipper OM TE BEPALEN OF UW VAARTUIG VOLDOENDE ZEEWAARDIG IS EN U VOLDOENDE ZEEVAARDIG, DIENT U DE ONDERSTAANDE CHECKLIST IN TE VULLEN.

Nadere informatie

ONTWIKKELING MARITIEM CENTRUM "ABRAHAM FOCK" TE HOLLUM - AMELAND.

ONTWIKKELING MARITIEM CENTRUM ABRAHAM FOCK TE HOLLUM - AMELAND. ONTWIKKELING MARITIEM CENTRUM "ABRAHAM FOCK" TE HOLLUM - AMELAND. A. Historisch perspectief. Het reddingswezen op Ameland kent net als dat op de andere Waddeneilanden een rijke historie. Na 1824 worden

Nadere informatie

Science Fiction. Laser vuurpijlen in de praktijk

Science Fiction. Laser vuurpijlen in de praktijk Science Fiction Laser vuurpijlen in de praktijk Van alle gevaren die een zeiler bedreigen, is over boord vallen waarschijnlijk het grootste en meest reële. Snel teruggevonden worden door de achtergebleven

Nadere informatie

OEKENE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

OEKENE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG OEKENE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog de kerk van Oekene voor de Eerste Wereldoorlog 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat het dorp in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt

Nadere informatie

Fietsvlaggetjes. 16 x 30 cm. Dubbele stof met opgenaaid embleem. Van 1937 tot 1941 en ook nog na 1945.

Fietsvlaggetjes. 16 x 30 cm. Dubbele stof met opgenaaid embleem. Van 1937 tot 1941 en ook nog na 1945. Fietsvlaggetjes Vooral in de jaren dertig van de vorige eeuw had iedere vereniging, iedere voetbal of andere sportclub zijn eigen fietsvlaggetje in de verenigingskleuren. Dit was aan de linkerzijde van

Nadere informatie

Vaartocht naar Berlijn met de ONDINE

Vaartocht naar Berlijn met de ONDINE Vaartocht naar Berlijn met de ONDINE Verslag van Reint en Lotte Nieveen Voorbereidingen voor de reis: Brandstoffilters vernieuwen, kleppen motor gesteld, keerkoppelingolie ververst, marifoon geïnstalleerd.

Nadere informatie

Had het werk van de profeten Elia en Elisa velen tot inkeer gebracht?

Had het werk van de profeten Elia en Elisa velen tot inkeer gebracht? De laatste jaren van de profeet Elisa. Had het werk van de profeten Elia en Elisa velen tot inkeer gebracht? Maar de hervorming, door Elia begonnen en voortgezet door Elisa, had velen ertoe gebracht God

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST Reisvoorbereiding Ivar ONRUST Op ruim water is een andere voorbereiding nodig dan voor het varen op plassen en rivieren. Men heeft hier dan ook een andere uitrusting nodig van schip en bemanning Sinds

Nadere informatie

Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1

Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1 Deviezenproblemen rondom de Tweede Wereldoorlog deel 1 Algemeen Het leek mij nuttig om vóór de beschrijving van de deviezenproblemen eerst duidelijk te maken wat onder deviezen verstaan moet worden, zulks

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de Coalitieoorlogen voerde de Franse regering de dienstplicht in. 2p 1 Leg uit dat zij hiermee de betrokkenheid van Franse

Nadere informatie

RADIO DEL MARE: EEN AVONTURENROMAN, DIE SLECHT KAN AFLOPEN

RADIO DEL MARE: EEN AVONTURENROMAN, DIE SLECHT KAN AFLOPEN 1 van 7 22-5-2012 15:52 DOSSIER DEL MARE * Haagse Courant, Zaterdag 9 Juni 1979 RADIO DEL MARE: EEN AVONTURENROMAN, DIE SLECHT KAN AFLOPEN Door Jacques Geluk Radio Del Mare begint morgenmiddag om twaalf

Nadere informatie

DEEL 1 - VRAGEN 1-20

DEEL 1 - VRAGEN 1-20 Scheepvaartcontrole City atrium Vooruitgangstraat 56 1210 Brussel DEEL 1 - VRAGEN 1-20 ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 4 mei 2013 Opmerking: Tenzij anders vermeld hebben de vragen betrekking op het APSB.

Nadere informatie

Het Nederlandse Rode Kruis en haar draagbare onderscheidingen

Het Nederlandse Rode Kruis en haar draagbare onderscheidingen Het Nederlandse Rode Kruis en haar draagbare onderscheidingen Geschiedenis Internationale Rode Kruis 1859 Slag bij Solferino 1864 1 e Conventie van Genève (strijdkrachten te velde) Oprichting C.I.C.R.

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b Bijlage VMBO-KB 2015 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-15-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een website over de viering van 200 jaar koninkrijk

Nadere informatie

Rondje Noord-Holland 2015

Rondje Noord-Holland 2015 Rondje Noord-Holland 2015 Naarden-IJmuiden-Oudeschild-Harlingen-Lelystad- Naarden Woensdag 13 mei tot/met zondag 17 mei Versie: 1.0 Voorwaarden: - Deelname voor eigen risico en verantwoordelijkheid. -

Nadere informatie

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op vrijdag 31 juli 1914 staat Gits in rep en roer: de algemene mobilisatie wordt afgekondigd. Alle jongemannen die in aanmerking komen voor

Nadere informatie

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen.

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen. Toespraak staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries voor de reünie Djocja, 17 december 2008, Koninklijk Militair Tehuis Oud Militairen en Museum Bronbeek Allereerst mijn hartelijke dank om voor u te

Nadere informatie

Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen.

Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. 5 Nederland wordt door Duitsland bezet. De koningin en de regering vluchten naar Engeland. Ruim 75 procent

Nadere informatie

North Sea Charters Prijslijst Sportvissen 2016

North Sea Charters Prijslijst Sportvissen 2016 Prijslijst Sportvissen 2016 Wrakvissen Korte tocht van 7.00u tot 17.000u aa11 zzzz zzz Lange tocht van 6.00u tot 18.00u Extra lange tocht van 6.00u tot 22.00u 900 euro - max. 12 personen 90 euro per persoon

Nadere informatie

Vraag 1b. Wat was de oorzaak van deze ramp? Vraag 1a. In welke provincie was de Watersnoodramp van 1953? ...

Vraag 1b. Wat was de oorzaak van deze ramp? Vraag 1a. In welke provincie was de Watersnoodramp van 1953? ... Naam: DE WATERSNOOD- RAMP Het is 31 januari 1953. Het stormde vreselijk In Zeeland. Toch waren de meeste mensen gewoon rustig naar bed gegaan. Zij werden in hun slaap overvallen door een zware stormvloed.

Nadere informatie

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen.

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen. De week op de morgenster, Maurits cleijne. Ik begon de week met een heel goed gevoel over deze tocht naar engeland, had er zeer veel zin in, en ging er voor. Toen ik de eerste dag op de morgenster kwam

Nadere informatie

Rapport. Rapport over Hefpunt te Groningen. Datum: 24 juli 2013. Rapportnummer: 2013/093

Rapport. Rapport over Hefpunt te Groningen. Datum: 24 juli 2013. Rapportnummer: 2013/093 Rapport Rapport over Hefpunt te Groningen. Datum: 24 juli 2013 Rapportnummer: 2013/093 2 Klacht Verzoeker klaagt er over dat Hefpunt zijn verzoek om kwijtschelding 2012 heeft afgewezen. Bevindingen Schade-uitkering

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1966 Nr. 161

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1966 Nr. 161 1 (1839) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1966 Nr. 161 A. TITEL Tractaat tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België betreffende de scheiding der wederzijdse

Nadere informatie

Veiligheidsreader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Final

Veiligheidsreader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Final 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014 Versie: 26-9-2014 Final Inhoudsopgave 1. Inleiding p. 3 2. Veiligheid aan boord en in de havens p. 4 3. Veiligheid s avonds en s nachts p. 5 4. Tips voor

Nadere informatie

De Molukse Emigranten

De Molukse Emigranten De Molukse Emigranten Daar het voor de Molukse militairen na de onafhankelijksoorlog van het toenmalige Nederlands-Indië erg moeilijk werd om zich daar te handhaven [zij hadden immers trouw meegestreden

Nadere informatie

Als aan één van de voertuigverplichtingen niet wordt voldaan, is dat strafbaar (zie Achtergrond, onder 1. en 2.).

Als aan één van de voertuigverplichtingen niet wordt voldaan, is dat strafbaar (zie Achtergrond, onder 1. en 2.). Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt erover dat de Dienst Wegverkeer (verder ook: RDW) hem na een periode van meer dan zeven jaar heeft aangesproken op het feit dat hij niet over een geldige APK voor zijn

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats).

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats). Het verhaal van 1588 Bodystorming Inleiding Het jaar 1588 is een belangrijk jaar in de geschiedenis van de Republiek. De gebeurtenissen die eraan vooraf gaan worden als feiten voorgelezen en tussen de

Nadere informatie

Rapport. Datum: 7 april 2004 Rapportnummer: 2004/118

Rapport. Datum: 7 april 2004 Rapportnummer: 2004/118 Rapport Datum: 7 april 2004 Rapportnummer: 2004/118 2 Klacht Verzoekers klagen erover dat de Belastingdienst/Zuidwest/kantoor Roosendaal het beroep tegen de afwijzing door de Belastingdienst/Haaglanden/kantoor

Nadere informatie

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens.

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens. LB -. Nederland doet niet mee > Lees Ruzie in Europa. Leg uit waarom Nederland toch met de oorlog te maken krijgt. Gebruik de volgende woorden: vluchten kamp voedsel België. In 9 krijgen twee landen ruzie

Nadere informatie

Daar mogen jullie niet naar kijken!

Daar mogen jullie niet naar kijken! Daar mogen jullie niet naar kijken! Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad Docentenblad Waar gebeurde het? Korte omschrijving In de strip worden vaak plaatsen genoemd. Er zijn drie kaartjes (Nederland, Europa en de wereld) en een aantal stripplaatjes waarin plaatsen genoemd worden.

Nadere informatie

Genieten tot in het oneindige

Genieten tot in het oneindige Foto s Neptune marine Genieten tot in het oneindige Amper twee jaar oud is de Infinity-lijn van Motion Yachts, maar in die korte tijd heeft de serie toch heel wat hoge ogen weten te gooien. De absolute

Nadere informatie