Module Productkennis bloemen en planten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Module Productkennis bloemen en planten"

Transcriptie

1 Module Productkennis bloemen en planten

2 Colofon Auteur Alies Woestenenk-Hofstee Helene Verhoeff Karin Meskers Karin Schoorl-Reijn Redactie Tekstbureau RoMein, Clazien Rodenburg Beeld ARKA media BV Omslagfoto: Hanna de Bruijn, Mooi Anders Resonans Anja Bronda Madeleine Last Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent u desondanks van mening dat we u hebben benadeeld, dan kunt u contact met ons opnemen. Eerste druk, Ontwikkelcentrum, Ede, Nederland Internet: Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opname of op enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het Ontwikkelcentrum.

3 Inhoudsopgave Inleiding 5 1 Morfologische en botanische kenmerken Oriëntatie Levensvormen Vorm en gedrag van planten Wortels en wortelstelsel Stengels Blad en bladvormen Bloem en bloeiwijze Zaden en vruchten Opdracht 34 2 Nomenclatuur Oriëntatie Ontstaan nomenclatuur Indeling van het plantenrijk Regels en afspraken Betekenis van namen Uitspraak van plantennamen Opdracht 53 3 Planten en de verzorging ervan Oriëntatie Fotosynthese Licht Water Temperatuur en vochtigheid Bodem en bemesting Verpotten en oppotten Vermeerderen Kamerplanten in de winkel Opdrachten 81 4 Hydrocultuur Oriëntatie Hydrocultuur Opdracht 90 5 Plantenziektes en de bestrijding ervan Oriëntatie Plantenziektes Bestrijdingsmethodes Opdracht 103 3

4 6 Oogst en verzorging van snijbloemen Oriëntatie Snijbloemen Oogst Transport en handel van snijbloemen op de veiling Ontvangst en verwerking in de winkel Verzorging per soort Verzorging bij de consument Duurzaamheid Opdracht 124 Begrippenlijst 125 4

5 Inleiding De belangrijkste producten die in de bloemendetailhandel verkocht worden, zijn de levende materialen, oftewel: de bloemen en de planten. Als bloembinder/stylist is kennis van deze twee productgroepen dan ook noodzakelijk. De module Productkennis bloemen en planten bestaat uit zes hoofdstukken die tezamen de productkennis over bloemen en planten behandelen. Hoofdstuk 1 gaat over de morfologische en botanische kenmerken van de plant. Elke plant heeft bepaalde kenmerken. Sommige kenmerken kun je zien, bijvoorbeeld wortels, stengels, bladeren en bloemen. Dat zijn uiterlijke kenmerken of morfologische kenmerken. Een plant heeft ook kenmerken die je niet kunt zien. Die hebben te maken met het gedrag van de plant, bijvoorbeeld de groei of de levensduur. Dat zijn botanische kenmerken. Net als mensen hebben ook bloemen en planten een naam. Over de naamgeving van bloemen en planten, het ontstaan ervan, de regels en afspraken erover en de betekenis van namen gaat het in hoofdstuk 2. Huiskamers zijn aangepast aan de wensen van de bewoners en niet aan de wensen van planten. Het regent niet in huiskamers. En ook warmte en licht zijn anders dan in de natuur. Daarom hebben kamerplanten verzorging nodig. In hoofdstuk 3 komt die verzorging aan bod. Daar gaat het over groeifactoren, zoals licht, water, temperatuur en luchtvochtigheid en over bodem en bemesting. De meeste planten staan in potgrond. Door de potgrond water te geven, kunnen de wortels van de plant water opnemen en kan de plant groeien. Maar planten kunnen ook in water staan. Het kweken van planten in water, waaraan de noodzakelijke voedingsstoffen zijn toegevoegd, noem je hydrocultuur. Hoofdstuk 4 gaat over hydrocultuurplanten. Planten kun je beschermen tegen ziektes door de groeifactoren zo gunstig mogelijk te maken. Maar soms is dat niet voldoende en worden planten toch ziek. In hoofdstuk 5 gaat het over hoe plantenziektes ontstaan, hoe het ziektebeeld eruit ziet en hoe je planten kunt beschermen. Hoofdstuk 6 ten slotte gaat over snijbloemen, over de oogst en de verzorging ervan. De houdbaarheid van snijbloemen is voor de consument heel belangrijk. Voor een snijbloem die zo lang mogelijk houdbaar is, is een goede verzorging nodig. Behalve de consument leveren alle schakels in de keten hier een bijdrage aan, dus ook bijvoorbeeld de kweker, de veiling, de handelaren en de winkelier. De inhoud van deze module Productkennis bloemen en planten vormt een belangrijke basis voor jouw dagelijkse werkzaamheden in een bloemenwinkel. Met deze kennis en de bijbehorende opdrachten begrijp je beter waarom werkzaamheden op een bepaalde manier uitgevoerd worden. Zo zorg je ervoor dat bloemen en planten in optimale kwaliteit de winkel verlaten en de klant er veel plezier aan beleeft. De digitale opdrachten, bronnen en hulpmiddelen, die herkenbaar zijn aan het computersymbool, kun je vinden op 5

6 6

7 1 Morfologische en botanische kenmerken 1.1 Oriëntatie Morfologische en botanische kenmerken Afb. 1.1 Planten hebben verschillende uiterlijke kenmerken waaraan je ze kunt herkennen. Elke plant heeft bepaalde kenmerken. Sommige kenmerken kun je zien, bijvoorbeeld wortels, stengels, bladeren en bloemen. Dat zijn uiterlijke kenmerken of morfologische kenmerken. Een plant heeft ook kenmerken die je niet kunt zien. Die hebben te maken met het gedrag van de plant, bijvoorbeeld de groei of de levensduur. Dat zijn botanische kenmerken. De termen morfologisch en botanisch worden vaak door elkaar gebruikt, omdat er gewoonlijk een nauwe samenhang is tussen uiterlijk en gedrag. 1.2 Levensvormen Levensfasen Het leven van een plant bestaat uit drie belangrijke fasen. Het begint met het zaadje. Uit het zaadje groeit een plant. Tot slot gaat de plant bloeien en maakt zaden aan. Hieruit kunnen dan weer nieuwe planten groeien. Deze drie levensfasen noem je de stadia van ontwikkeling van de plant: het embryonale stadium; het vegetatieve stadium; het generatieve stadium. Levensduur In een plant vindt ook een groeiproces plaats. De plant wordt hierdoor groter, langer en dikker, zonder zich verder te ontwikkelen naar een andere levensfase. De periode waarin de plant de drie levensfasen doorloopt, dus groeit en bloeit totdat hij afsterft, noem je de levensduur van een plant. Elke plant heeft zijn eigen levensduur. Levensvorm Elke plant heeft een bepaalde manier van leven, een bepaalde levensvorm. Op basis van de verschillende levensvormen kun je planten indelen. Bij die indeling spelen de levensfasen en de levensduur een belangrijke rol. Daarnaast is de indeling ook gebaseerd op aanpassing aan de groeiomstandigheden zoals licht, water en temperatuur. In de tabel staan de verschillende levensvormen, een omschrijving ervan en een voorbeeld. MorfOLOgische en botanische kenmerken 7

8 Levensvorm Omschrijving Voorbeeld Eenjarigen Tweejarigen Meerjarige kruiden Vaste planten Bol- en knolgewassen Wortelstokgewassen Houtachtige gewassen Kruidachtige gewassen die zich in één groeiseizoen ontwikkelen uit zaad, bloeien en afsterven. Planten die in het eerste seizoen groeien uit zaad. Ze overwinteren zonder te hebben gebloeid. Ze bloeien pas in het volgend voorjaar. Planten die na een aantal jaren zich te hebben ontwikkeld gaan bloeien en daarna afsterven. Kruidachtige gewassen die elk jaar boven de grond afsterven. Het ondergrondse gedeelte (wortels en groeipunten) leeft verder. De planten groeien bovengronds weer uit met zachte stengels. Ze kunnen wel twintig jaar oud worden. Ze sterven af door rotting of bevriezing. Lijken op vaste planten, omdat ook hier het bovengrondse gedeelte afsterft en het ondergrondse gedeelte overleeft. Alleen hebben deze planten geen wortels, maar bollen en knollen. Verdikte stengels die horizontaal onder de grond groeien. Uit de stengels groeien de eigenlijke wortels. Het bovengrondse gedeelte van de stengel sterft elk jaar af. Grote, stevige wintervaste gewassen die elke seizoen bovengronds verder groeien. Herkenbaar aan stammen en takken. Ieder jaar worden ze dikker en hoger. Ageratum houstonianum Viola tricolor Mentha cultivars Astrantia major Delphinium (Elatum Groep) Tulipa cultivars Crocus cultivars Convallaria majalis Rosa cultivars Bougainvillea glabra 8 MorfOLOgische en botanische kenmerken

9 Bollen Een bol bestaat uit vlezige rokken die de bladeren vormen als de bol uitloopt. De rokken zijn ingeplant op een korte stengel. Voorbeelden van bollen zijn Hyacinthus cultivars, Tulipa cultivars, Narcissus cultivars en natuurlijk de ui. Knollen Afb. 1.2 Bollen en knollen zijn ondergrondse delen van planten. Knollen hebben geen rokken en zijn massief. Je kunt ze onderverdelen in stengelknollen en wortelknollen. Stengelknollen produceren slechts één knop. Voorbeelden zijn Crocus cultivars en Gladiolus cultivars. Ook een aardappel is een stengelknol. Dit kun je zien aan de stippen die over de hele aardappel zijn verdeeld. Deze stippen (ogen) zijn de knoppen van de stengel. Wortelknollen geven meerdere knoppen per knol. Het verschil tussen stengelknollen en wortelknollen is vaak moeilijk te zien. Een verdikt stengeluiteinde wijst vaak op een wortelknol, bijvoorbeeld Dahlia cultivars. Dahlia cultivars hebben ook een verdikte wortel. Houtachtige gewassen Afb. 1.3 Coniferen onderscheiden zich van andere houtachtige gewassen door hun naalden. Binnen de houtachtige gewassen kun je verschillende groepen onderscheiden op basis van hun groeivorm en het verschil tussen bladeren en naalden. Ook de mate van verhouting van stengels naar takken speelt hierbij een rol. Als de tak verhout is, noem je een struik ook wel een heester. Daarnaast zijn er ook halfheesters. Halfheesters zitten met hun kenmerken tussen een echte heester en een vaste plant in. Ze hebben bijvoorbeeld wel houtachtige takken, maar sterven toch elk jaar bovengronds af. In de tabel staan de verschillende groepen houtige gewassen, een omschrijving ervan en een voorbeeld. Groep Omschrijving Voorbeeld Bomen Komen met één scheut, de stam, uit de grond en vertakken zich op een bepaalde hoogte. Dit kunnen loofbomen en naaldbomen (coniferen) zijn. Fagus sylvatica MorfOLOgische en botanische kenmerken 9

10 Groep Omschrijving Voorbeeld Struiken Coniferen Komen met meerdere scheuten uit de grond en vertakken zich direct. Sommige soorten gedragen zich als bomen, zodat je van boomachtige struiken spreekt. Naaldhoutgewassen: ze hebben geen bladeren, maar naalden. De naalden kunnen allerlei vormen hebben. Naaldhoutgewassen kunnen zowel de vorm van een boom als van een struik aannemen. Rosa cultivars Ginkgo biloba Indeling op basis van de plaats van het groeipunt Je kunt planten ook indelen naar de plaats van het groeipunt gedurende het ongunstige seizoen. Deze ongunstige periode kan, afhankelijk van de plek op aarde, bijvoorbeeld een koude winterperiode of een droge zomer zijn. In Nederland zijn de groeipunten in het ongunstige seizoen meestal de winterknoppen. In de tabel staan de levensvormen die bij deze indeling horen en een omschrijving ervan. Afb. 1.4 Planten ingedeeld naar de plaats van het groeipunt: 1 = phanerofyten, 2 en 3 = chamaefyten, 4 = hemikryptofyten, 5 en 6 = geofyten, 7 = helofyten, 8 en 9 = hydrofyten. Levensvorm Phanerofyten Chamaefyten Hemikryptofyten Geofyten Omschrijving Planten waarvan het groeipunt in het ongunstige seizoen minstens 50 cm boven de grond zit, vaak op stammen (bijvoorbeeld bomen, heesters) Planten waarvan het groeipunt in het ongunstige seizoen tot ongeveer 50 cm boven de grond zit (bijvoorbeeld veel overjarige kruidachtige gewassen) Planten waarvan het groeipunt in het ongunstige seizoen op of net iets onder de grond zit Planten waarvan het groeipunt in het ongunstige seizoen onder de grond zit 10 MorfOLOgische en botanische kenmerken

11 Levensvorm Helofyten Hydrofyten Omschrijving Planten waarvan het groeipunt onder water zit, en de bloeiende delen boven water Waterplanten 1. Welke levensvorm hoort bij de volgende omschrijving? Planten die na zich een aantal jaren te hebben ontwikkeld gaan bloeien en daarna afsterven. A. eenjarigen B. tweejarigen C. meerjarige kruiden D. vaste planten 2. Houtachtige gewassen kun je onderverdelen in drie groepen. Welke drie groepen zijn dat? A. struiken B. coniferen C. vaste planten D. bolgewassen E. bomen F. wortelstokplanten 3. Wat is een helofyt? A. plant waarvan het groeipunt in het ongunstige seizoen tot ongeveer 50 cm boven de grond zit B. plant waarvan het groeipunt in het ongunstige seizoen onder de grond zit C. waterplant D. plant waarvan het groeipunt onder water zit, en de bloeiende delen boven water 1.3 Vorm en gedrag van planten Morfologische en botanische kenmerken Elke plant ziet er anders uit. Elke plant heeft bijvoorbeeld een andere vorm stengel, blad of bloem. Dit zijn kenmerken die je direct ziet en die je uiterlijke kenmerken noemt. Een ander woord voor uiterlijke kenmerken van de plant is morfologische kenmerken. Morfologisch wil zeggen dat het gaat over de vorm (morf is het Griekse woord voor vorm). De studie over de vorm, de bouw en de uiterlijke kenmerken van een plant heet morfologie. Maar een plant heeft ook kenmerken die je niet kunt zien. Zij groeit bijvoorbeeld, of ze gaat na een jaar dood. Al deze kenmerken of eigenschappen hebben te maken met het gedrag van de plant. Je noemt deze kenmerken daarom botanische kenmerken of botanische eigenschappen (botanica is plantkunde). Determineren Als je een plant tegenkomt die je niet kent, en je wilt uitzoeken welke plant het is, dan kijk je naar de vorm en het gedrag van planten. Met een mooi woord noem je dat determineren. MorfOLOgische en botanische kenmerken 11

12 Indeling van het plantenrijk Er zijn op de wereld naar schatting meer dan verschillende plantensoorten, waaronder mossen, varenachtigen en zaadplanten. Het plantenrijk, ook wel flora genoemd, wordt ingedeeld op basis van overeenkomsten tussen planten. Er zijn twee grote groepen. Lagere planten (thallofyten) hebben een één- of meercellig plantenlichaam, zonder blad, stengel of wortel. Voorbeelden: wieren, schimmels en korstmossen. Hogere planten (cormofyten) hebben een duidelijke wortel, een stengel en bladeren. Voorbeelden: varens en zaadplanten. In de winkels en tuincentra vind je voornamelijk de hogere planten, waaronder sporenplanten (varens) en zaadplanten vallen. Sporenplanten blijven hier buiten beschouwing. Onderdelen zaadplanten Zaadplanten bestaan uit verschillende onderdelen. De drie belangrijkste onderdelen zijn: wortel, stengel en blad. Bloemen zijn geen aparte onderdelen, maar bijzondere vormen van bladeren. Uit de bloemen kunnen na de bevruchting vruchten groeien. Daarom noem je het zaadplanten. Bij het determineren van planten let je vooral op deze drie onderdelen. Afb. 1.5 De belangrijkste onderdelen van een zaadplant Plantencellen Een plant is opgebouwd uit cellen. Met elkaar samenhangende/samenwerkende cellen met dezelfde vorm en functie vormen weefsels. Deze weefsels vormen de onderdelen van de plant, bijvoorbeeld de wortels, de stengel of het blad. Plantencellen bestaan uit de volgende onderdelen: celwand; celkern; bladgroenkorrels. Afb. 1.6 De opbouw van een plantencel 4. Welke drie onderdelen heeft een plantencel? A. cel, celwand en weefsel B. cel, bladgroenkorrels en weefsel C. celwand, celkern, bladgroenkorrels D. celwand, celkern en weefsel 5. Wat zijn de drie belangrijkste onderdelen van een plant? 12 MorfOLOgische en botanische kenmerken

Module Het groeien van planten

Module Het groeien van planten Module Het groeien van planten Colofon Auteur Ton van der Hoorn, Wellantcollege, Aalsmeer Redactie Marga Winnubst, Kristal Tekst- en communicatiebureau Beeld ARKA media BV, Beeldverwerving en beeldcreatie

Nadere informatie

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei en oogst De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Groei

Nadere informatie

Groene Detailhandel. Bol- en knolgewassen

Groene Detailhandel. Bol- en knolgewassen kennen we vooral uit het voorjaar. Het zijn verdikte plantendelen die zich onder de grond bevinden. Veel bol- en knolbloemen worden als snijbloem gebruikt. Sommige bollen en knollen worden tot de groenten

Nadere informatie

Houden van dieren 91123a.indd :45

Houden van dieren 91123a.indd :45 Houden van dieren Houden van dieren WEGWIJZER Deze module bestaat uit drie hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit zes vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Eindopdracht, Terugblik en Begrippen.

Nadere informatie

Kruidachtigen. Datum: woensdag 8 februari Leerjaar 1 en 2 Tuin, Park en Landschap

Kruidachtigen. Datum: woensdag 8 februari Leerjaar 1 en 2 Tuin, Park en Landschap Kruidachtigen Datum: woensdag 8 februari 2017 Leerjaar 1 en 2 Tuin, Park en Landschap 2 Aan het eind van de les schrijf je samen met je buurman de betekenis op van al deze termen. Als je klaar bent geven

Nadere informatie

Plantenkennis voor de groene ruimte. J. Helmers P. Hanemaaijer

Plantenkennis voor de groene ruimte. J. Helmers P. Hanemaaijer Plantenkennis voor de groene ruimte J. Helmers P. Hanemaaijer Eerste druk, 2004 3 Artikelcode: 24072 Colofon Uitgever: Auteurs: Redacteur: Illustraties: Ontwikkelcentrum J. Helmers P. Hanemaaijer Studio

Nadere informatie

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Verkoopmedewerker bloemen en planten KB vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Planten. en hun namen

Planten. en hun namen Planten en hun namen Colofon Auteurs De werkgroep van de VHG Brancheopleiding: Arie Snoeien Kees Voogd Nicole Slagmolen Johan van Geffen (voorzitter) Jan van Driel, Ontwikkelcentrum Redactie Marieke van

Nadere informatie

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Verkoopmedewerker bloemen en planten BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Verkoopmedewerker bloemen en planten BB vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Loopbaan oriëntatie en -begeleiding Werkboek. Naam leerling:... Klas:... Datum:...

Loopbaan oriëntatie en -begeleiding Werkboek. Naam leerling:... Klas:... Datum:... Loopbaan oriëntatie en -begeleiding Werkboek Naam leerling:... Klas:... Datum:... De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu

Nadere informatie

Groene vormgeving en verkoop

Groene vormgeving en verkoop Groene vormgeving en verkoop De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112

Nadere informatie

Module Duurzame fokkerij

Module Duurzame fokkerij Module Duurzame fokkerij Colofon Auteur Marko Ruis Redactie Sigrid Kroon, Bureau Contenti Beeld ARKA media BV Shutterstock Dierenwelzijnsweb Wikimedia Kleindier Liefhebbers Nederland Het Ontwikkelcentrum

Nadere informatie

Werk in tuin en landschap

Werk in tuin en landschap Werk in tuin en landschap WEGWIJZER Deze module bestaat uit zes hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit vijf vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Terugblik en Begrippen. Elk onderdeel is

Nadere informatie

Medewerker groothandel KB

Medewerker groothandel KB Medewerker groothandel KB Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent u desondanks van mening dat we u hebben benadeeld, dan kunt u contact

Nadere informatie

Groei voorbereiden. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei voorbereiden. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei voorbereiden De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Groei voorbereiden WEGWIJZER Deze module

Nadere informatie

Tussen productie en verkoop

Tussen productie en verkoop Tussen productie en verkoop De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Tussen productie en verkoop

Nadere informatie

Groeipunt AOC Oost Basiscursus Plantenkennis Module 1

Groeipunt AOC Oost Basiscursus Plantenkennis Module 1 Groeipunt AOC Oost Basiscursus Plantenkennis Module 1 Inleiding... 2 Hoofdstuk 1 Houtachtige en kruidachtige planten... 2 1.1 Houtachtige planten... 2 1.2 Kruidachtige planten... 4 Hoofdstuk 2 De opbouw

Nadere informatie

Module Medewerker kwekerij. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker kwekerij. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker kwekerij vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent

Nadere informatie

Module Voeding basis varkens

Module Voeding basis varkens Module Voeding basis varkens De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Jolanda Holleman,

Nadere informatie

Werk in tuin en landschap

Werk in tuin en landschap Werk in tuin en landschap De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170

Nadere informatie

Groene machinepark. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groene machinepark. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groene machinepark De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170

Nadere informatie

Bollen en knollen Les 1: bollen en knollen... 2 Werkblad bol en knol... 4 Bol en knol stripverhaal... 5 Achtergrondinformatie... 6

Bollen en knollen Les 1: bollen en knollen... 2 Werkblad bol en knol... 4 Bol en knol stripverhaal... 5 Achtergrondinformatie... 6 INHOUD Bollen en knollen Les 1: bollen en knollen... 2 Werkblad bol en knol... 4 Bol en knol stripverhaal... 5 Achtergrondinformatie... 6-1 - Les 1: Bollen en knollen Nodig: Van Milieueducatie: - Aardappel(en)

Nadere informatie

Module Voeding 93007_voeding.indd :39

Module Voeding 93007_voeding.indd :39 Module Voeding Colofon Auteur Henriëtte van Grinsven Redactie Linda Kleverlaan, Fundamentaal Beeld Arkamedia Met speciale dank aan Met dank aan: Kong Company Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd

Nadere informatie

Module Begroten, offreren en een werkplanning maken

Module Begroten, offreren en een werkplanning maken Module Begroten, offreren en een werkplanning maken De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon

Nadere informatie

1 Kenmerken van de plant De uiterlijke kenmerken van een plant Het inwendige van de plant Afsluiting 21

1 Kenmerken van de plant De uiterlijke kenmerken van een plant Het inwendige van de plant Afsluiting 21 Inhoud Voorwoord 5 Een aardig produkt 7 Inleiding 8 1 Kenmerken van de plant 11 1.1 De uiterlijke kenmerken van een plant 11 1.2 Het inwendige van de plant 17 1.3 Afsluiting 21 2 Onderdelen van een plant

Nadere informatie

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen

Project Planten ABC. Week 1ABC: Algemeen Project Planten ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Planten Planten eten, ademen en groeien. Sommige planten houden van natte grond. Anderen van droge grond. Sommige planten houden van veel zon en warmte. Anderen

Nadere informatie

Tuinontwerp en -aanleg

Tuinontwerp en -aanleg Tuinontwerp en -aanleg De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Tuinontwerp en -aanleg WEGWIJZER

Nadere informatie

Module Meer dan bloemist

Module Meer dan bloemist Module Meer dan bloemist De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Lucas Jansen Redactie

Nadere informatie

Module Voeren naar behoefte varkens

Module Voeren naar behoefte varkens Module Voeren naar behoefte varkens De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Jolanda

Nadere informatie

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Suchmann Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Wanneer: Dinsdagmiddag 6-13-20 & 27 april De kinderen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4 kinderen. Ieder groepje krijgt een onderwerp toebedeeld

Nadere informatie

Module Tuinontwerpen. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Module Tuinontwerpen. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Module Tuinontwerpen De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteurs Henriët Wolbers, Rick

Nadere informatie

Module Medewerker kwekerij. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker kwekerij. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker kwekerij vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent

Nadere informatie

Voeding cmyk rgb #48b A.indd :23

Voeding cmyk rgb #48b A.indd :23 Voeding WEGWIJZER Deze module bestaat uit vijf hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit vijf vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Terugblik en Begrippen. Elk onderdeel is herkenbaar aan een

Nadere informatie

Groene zorg. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groene zorg. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groene zorg De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Groene

Nadere informatie

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar 5.1 4 organen van de plant: Wortels o Opnemen water met voedingsstoffen (mineralen) o Stevigheid o Opslag van reservestoffen Stengel o o Transport van water

Nadere informatie

Groene vormgeving en styling

Groene vormgeving en styling Groene vormgeving en styling WEGWIJZER Deze module bestaat uit vier hoofdstukken. Elk hoofdstuk bestaat uit vijf vaste onderdelen: Oriëntatie, Theorie, Opdrachten, Terugblik en Begrippen. Elk onderdeel

Nadere informatie

Module Dieetvoeding 93008_Dieetvoeding.indd :30

Module Dieetvoeding 93008_Dieetvoeding.indd :30 Module Dieetvoeding Colofon Auteur Henriëtte van Grinsven Redactie Linda Kleverlaan, Fundamentaal Beeld Arkamedia Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Module Huisvesting van gezelschapsdieren

Module Huisvesting van gezelschapsdieren Module Huisvesting van gezelschapsdieren De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Esther

Nadere informatie

Bouw zaadplanten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Bouw zaadplanten. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/87623 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Module Medewerker tuincentrum. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker tuincentrum. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker tuincentrum vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Gezonde dieren. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Gezonde dieren. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Gezonde dieren De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Gezonde dieren WEGWIJZER Deze module bestaat

Nadere informatie

Plantenkennis Bol en knolgewassen

Plantenkennis Bol en knolgewassen Plantenkennis Bol en knolgewassen Lijst 2 Algemene informatie Bollen en knollen Bollen en knollen vormen een aparte groep omdat ze een lange periode van het jaar in rust zijn, weggedoken in de grond, in

Nadere informatie

Module Medewerker landschapsbeheer BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker landschapsbeheer BB. vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker landschapsbeheer BB vmbo landbouwbreed basisberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Cursus Natuur-in-zicht

Cursus Natuur-in-zicht Planten (deel 1) Cursus Natuur-in-zicht 1 Inhoud van de les Deel 1 Bouw van een plant Hoe leven (bloeiende) planten? Beknopte indeling van het plantenrijk Deel 2 6 grote plantenfamilies Planten 1 Cursus

Nadere informatie

Kaart 15 Bollen en knollen

Kaart 15 Bollen en knollen Kaart 15 Bollen en knollen Informatiekaart Werkblad Onderzoek: o Bollen en knollen o Narcissen op water Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen: Bollenstreek

Nadere informatie

Planten. over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen

Planten. over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen Planten over bloemetjes en bijtjes Knollen en citroenen Deze bijeenkomst Planten versus dieren Indeling van het plantenrijk Voortplanting Ecosystemen Indeling van het leven op aarde Er zijn 4 rijken: Bacteriën

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Planten en dieren thuis

Ik en de maatschappij. Planten en dieren thuis Ik en de maatschappij Planten en dieren thuis Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie:

Nadere informatie

Module Plantenvoeding

Module Plantenvoeding Module Plantenvoeding Colofon Auteur Jan van den Langenberg, Helicon, Boxtel Redactie Marga Winnubst, Kristal Tekst- en communicatiebureau Beeld ARKA media BV, Beeldverwerving en beeldcreatie Resonans

Nadere informatie

1 Het einde van de teelt... en nu oogsten! Processen rondom de oogst Oogsttijdstip in de open teelten 12 1.

1 Het einde van de teelt... en nu oogsten! Processen rondom de oogst Oogsttijdstip in de open teelten 12 1. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Het einde van de teelt... en nu oogsten! 9 1.1 Processen rondom de oogst 9 1.2 Oogsttijdstip in de open teelten 12 1.3 Afsluiting 22 2 Met de hand of met de machine? 23

Nadere informatie

Het rijk van de planten

Het rijk van de planten 5 BASISSTOF 1 vwo gymnasium Het rijk van de planten thema 4 Ordening opdracht 14 practicum BOOMALG BENODIGDHEDEN een stukje boomschors met groene aanslag (boomalg) een microscoop prepareermateriaal tekenmateriaal

Nadere informatie

Module Infectieziekten

Module Infectieziekten Module Infectieziekten De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Esther van Schuur Henriëtte

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Trefwoordenlijst 113. Inhoud

Inhoud. Voorwoord 5. Trefwoordenlijst 113. Inhoud Inhoud Voorwoord 5 6 Steeds meer planten! 9 6.1 Geslachtelijke variaties 9 6.2 Van eicel tot zaad 11 6.3 Allemaal gelijk 14 6.4 De juiste behandeling 24 6.5 Verschillende bollen en knollen 28 6.6 Afsluiting

Nadere informatie

Onkruidbestrijding en Gewasbescherming

Onkruidbestrijding en Gewasbescherming CURSUSboek Onkruidbestrijding en Gewasbescherming voor de Hovenier & Groenvoorziener AUTEURS Wied Hendrix Jan van den Langenberg colofon Auteurs Wied Hendrix en Jan van den Langenberg Redactie Linda Kleverlaan,

Nadere informatie

3 Planten en verplanten

3 Planten en verplanten 3 Planten en verplanten 3 Planten en verplanten 34 3.1 Plantensoorten 35 3.2 Plantafstand 38 3.3 Planten in verband 41 3.4 Bomen planten 43 3.5 Afsluiting 48 34 PLANTEN EN VERPLANTEN Bijna het hele jaar

Nadere informatie

Actief in de natuur. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Actief in de natuur. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Actief in de natuur De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170

Nadere informatie

Groene vormgeving en verkoop

Groene vormgeving en verkoop Groene vormgeving en verkoop De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112

Nadere informatie

VASTE PLANTEN toepassen

VASTE PLANTEN toepassen samenstelling: E.J. Stoffels (ej.stoffels@hetnet.nl) VASTE PLANTEN toepassen deel 1 inleiding begrippen Bij de syllabus: TOEPASSING VAN VASTE PLANTEN E.J. Stoffels Inhoudsopgave type het verwijzingsnummer

Nadere informatie

5 Borderonderhoud 70 BORDERONDERHOUD

5 Borderonderhoud 70 BORDERONDERHOUD 5 Borderonderhoud 5 Borderonderhoud 70 5.1 Algemeen onderhoud 71 5.2 Groeien en snoeien 74 5.3 Afzetten en dunnen 75 5.4 Overig onderhoud 76 5.5 Afsluiting 78 70 BORDERONDERHOUD Alle vormen van tuinonderhoud

Nadere informatie

Beknopte snoeiinstructie door Leo van Mierlo voor Boomgaard De Steenen Camer, januari 2015

Beknopte snoeiinstructie door Leo van Mierlo voor Boomgaard De Steenen Camer, januari 2015 1 Snoeien doet groeien Beknopte snoeiinstructie door Leo van Mierlo voor Boomgaard De Steenen Camer, januari 2015 Botanische termen De STAM is de hoofdstengel van een boom. Een SCHEUT (of LOOT) is een

Nadere informatie

Module Voer en duurzaamheid varkens

Module Voer en duurzaamheid varkens Module Voer en duurzaamheid varkens De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Afke Zandvliet,

Nadere informatie

Rekenen Groep 7-2e helft schooljaar.

Rekenen Groep 7-2e helft schooljaar. Sweelinck & De Boer B.V., Den Haag 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm

Nadere informatie

1 Gras Bouw en leefwijze van planten Indeling van de grassen Mengselkeuze Kwaliteit van de graszode 17 1.

1 Gras Bouw en leefwijze van planten Indeling van de grassen Mengselkeuze Kwaliteit van de graszode 17 1. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Gras 9 1.1 Bouw en leefwijze van planten 9 1.2 Indeling van de grassen 12 1.3 Mengselkeuze 14 1.4 Kwaliteit van de graszode 17 1.5 Afsluiting 18 2 Verbetering van grasland

Nadere informatie

Module Dieetvoeding 93008_Dieetvoeding.indd :30

Module Dieetvoeding 93008_Dieetvoeding.indd :30 Module Dieetvoeding Colofon Auteur Henriëtte van Grinsven Redactie Linda Kleverlaan, Fundamentaal Beeld Arkamedia Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Voorbeelden van indeling van levensstadia of levensfasen bij verschillende planten en plantengroepen.

Voorbeelden van indeling van levensstadia of levensfasen bij verschillende planten en plantengroepen. Voorbeelden van indeling van levensstadia of levensfasen bij verschillende planten en plantengroepen. Gatsuk et al. (1980) geven de volgende standaardindeling voor in Rusland onderzochte soorten: Ontogenetische

Nadere informatie

Module Gezondheid varkens

Module Gezondheid varkens Module Gezondheid varkens De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Afke Zandvliet,

Nadere informatie

Planten: vorm en functie 1. Ginkgo biloba

Planten: vorm en functie 1. Ginkgo biloba Planten: vorm en functie 1 Ginkgo biloba Planten: vorm en functie Begeleiders: Jurgen Memelink jurgen.memelink@hu.n 06-51680890 / 06-11123607 Henk Kers (practicuminstructeur) henk.kers@hu.nl 06-23497184

Nadere informatie

Werkbladen. Kiezen voor Bomen. voor de leerlingen

Werkbladen. Kiezen voor Bomen. voor de leerlingen en Kiezen voor Bomen voor de leerlingen Kiezen voor bomen (1/2) Bomen zijn belangrijk. Ze geven ons zuurstof en voedsel waardoor we kunnen leven. Ze geven hout waardoor we kunnen bouwen en ze geven ons

Nadere informatie

Planten stekken Benodigdheden Algemene regels Kweekkasje Koude bak

Planten stekken Benodigdheden Algemene regels Kweekkasje Koude bak Planten stekken Planten kunnen op veel manieren vermeerderd worden. Er zijn verschillende bomen, heesters, vaste- en eenjarige planten die door zaad vermeerderd kunnen worden. Planten die door zaad vermeerderd

Nadere informatie

1 Gewassen en hun afwijkingen Kennismaking met de plant Afwijkingen in de teelt Afsluiting 24

1 Gewassen en hun afwijkingen Kennismaking met de plant Afwijkingen in de teelt Afsluiting 24 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Gewassen en hun afwijkingen 9 1.1 Kennismaking met de plant 10 1.2 Afwijkingen in de teelt 17 1.3 Afsluiting 24 2 Afwijkingen voorkomen en bestrijdingsmethoden 25 2.1 Niet-parasitaire

Nadere informatie

Module Medewerker hoveniersbedrijf KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker hoveniersbedrijf KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker hoveniersbedrijf KB vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.bent

Nadere informatie

BOLLEN EN KNOLLEN. Lesbrief: bloembollen kweken

BOLLEN EN KNOLLEN. Lesbrief: bloembollen kweken BOLLN N KNOLLN Je hebt bollen en knollen. Ze lijken veel op elkaar. Toch is er een duidelijk verschil. Bollen en knollen worden droog verkocht om ze in de tuin uit te planten. n allebei zijn ze gevuld

Nadere informatie

QUIZ: HOE KOM IK DE WINTER DOOR????

QUIZ: HOE KOM IK DE WINTER DOOR???? QUIZ: HOE KOM IK DE WINTER DOOR???? WAAROM BEVRIEZEN ZADEN NIET? 1. Ze zitten diep onder de grond, waar het niet vriest. 2. Ze bevatten veel vet. 3. Ze bevriezen wel, maar daar kunnen ze wel tegen. WAAR

Nadere informatie

SNOEI INSTRUCTIE 2016 SNOEIEN VAN VOORAL DE HOUTIGE GEWASSEN HALFHEESTERS STRUIKEN/ HEESTERS BOMEN CONIFEREN ROZEN

SNOEI INSTRUCTIE 2016 SNOEIEN VAN VOORAL DE HOUTIGE GEWASSEN HALFHEESTERS STRUIKEN/ HEESTERS BOMEN CONIFEREN ROZEN 1 SNOEIEN VAN VOORAL DE HOUTIGE GEWASSEN HALFHEESTERS STRUIKEN/ HEESTERS BOMEN CONIFEREN ROZEN 2 Wat zijn knoppen? 3 KNOPPEN Bladknoppen Bloemknoppen Gemengde knoppen 4 KNOPPEN Bladknoppen Bloemknoppen

Nadere informatie

Loof-en naaldbomen. Naam :

Loof-en naaldbomen. Naam : Loof-en naaldbomen Naam : Veel bomen maken een bos In een boomgaard staan soms honderden bomen, en toch is een boomgaard geen bos. Ook in een park kun je veel bomen zien, maar een park is beslist geen

Nadere informatie

PLANTEN. Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden

PLANTEN. Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden BK402: PLANTEN Basis maakt de vragen 1 t/m 35. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden Kader maakt de vragen 1 t/m 45. Voor iedere vraag kan 1 punt behaald worden Beantwoord de volgende vragen. 1 Een

Nadere informatie

Module Vermeerderen. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Module Vermeerderen. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Module Vermeerderen De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Colofon Auteur Wim Ottema, Boomkwekerij

Nadere informatie

Onderzoek naar de gebruikswaarde van door bollenmijten beschadigde gladiolenknollen in de bloementeelt

Onderzoek naar de gebruikswaarde van door bollenmijten beschadigde gladiolenknollen in de bloementeelt Onderzoek naar de gebruikswaarde van door bollenmijten beschadigde gladiolenknollen in de bloementeelt Voortgezet diagnostisch onderzoek in 2006 Peter Vink Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Bloembollen

Nadere informatie

Lespakket Lente. Achtergrondinformatie

Lespakket Lente. Achtergrondinformatie Lespakket Lente Achtergrondinformatie Het voorjaar komt eraan! Elk jaar heeft vier seizoenen. Een raadsel voor kinderen is: Welk seizoen is er twee keer per jaar? Het antwoord is de winter. De winter begint

Nadere informatie

Begin van het moestuinseizoen

Begin van het moestuinseizoen Begin van het moestuinseizoen 1. Buiten Zaaien in volle grond Algemene regel : de hoeveelheid aarde waarmee je het zaadje bedekt, mag maximaal drie maal de breedte van het zaad zijn. Zaai periode : is

Nadere informatie

De jeugd is als een bloem die wordt afgesneden

De jeugd is als een bloem die wordt afgesneden De jeugd is als een bloem die wordt afgesneden Hij komt voort als een bloem, en wordt afgesneden. (Job 14:2) In deze woorden wordt het leven van de mens vergeleken met een bloem, een mooi, sierlijk deel

Nadere informatie

VRUCHTWISSELING OP KINDERTUINEN BIJ SCHOOL EN BIJ HUIS

VRUCHTWISSELING OP KINDERTUINEN BIJ SCHOOL EN BIJ HUIS VRUCHTWISSELING OP KINDERTUINEN BIJ SCHOOL EN BIJ HUIS 1.V R U C H T W I S S E L I N G Dit verhaal gaat over vruchtwisseling. Vruchtwisseling betekent dat je planten niet steeds op dezelfde plek zaait

Nadere informatie

Rekenen Groep 6-2e helft schooljaar.

Rekenen Groep 6-2e helft schooljaar. Sweelinck & De Boer B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze,

Nadere informatie

Snoeien. Snoeien van hagen: worden meestal gesnoeid in mei en augustus - september Bodembedekkers: alle 2 jaren bij snoeien tot op 5 cm.

Snoeien. Snoeien van hagen: worden meestal gesnoeid in mei en augustus - september Bodembedekkers: alle 2 jaren bij snoeien tot op 5 cm. Snoeien Dode en zieke takken zullen bij alle heesters weggesnoeid worden; lucht en licht moeten in de gesteltakken kunnen doordringen. Uitzondering voor de heesters die een schaduw of halfschaduwplaats

Nadere informatie

Project plantenlijst 3 niveau 3 en 4

Project plantenlijst 3 niveau 3 en 4 Project plantenlijst 3 niveau 3 en 4 Project titel Plantenkennis lijst 3 Dit project gaat over plantenkennis, nomenclatuur en morfologie. Je kunt planten van de onderstaande groepen kennen en herkennen

Nadere informatie

Vragen. Groeien en bloeien

Vragen. Groeien en bloeien Groeien en bloeien Kamerplanten staan langer in de huiskamer dan een boeket of bloemstuk. Een plant heeft bepaalde zaken nodig om goed te kunnen groeien en bloeien. Om een goed advies te kunnen geven moet

Nadere informatie

Bloeiend plantje Spoor van een dier

Bloeiend plantje Spoor van een dier Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :

Nadere informatie

4 verschillende kweekmethoden

4 verschillende kweekmethoden 4 verschillende kweekmethoden Kweken met turfpotjes Turfpotjes zijn gemaakt van een samengeperst mengsel van houtvezels, turf en kalkzandsteen (natuurlijke voedingsstoffen). Deze zijn biologisch afbreekbaar

Nadere informatie

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme Samenvatting Thema 2: Planten Basisstof 1 Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme - Gebeurt door mitose (gewone celdeling) - Alle nakomelingen hebben

Nadere informatie

Rekenen Groep 6-1e helft schooljaar.

Rekenen Groep 6-1e helft schooljaar. Sweelinck & De Boer B.V., Den Haag Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 5-8

Lessuggesties voor groep 5-8 Lessuggesties voor groep 5-8 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 5-8 - Materialen van het pakket: Leskaart 1

Nadere informatie

2 Hydrocultuur Water geven Onderhoudscontract Voeding Afsluiting 43

2 Hydrocultuur Water geven Onderhoudscontract Voeding Afsluiting 43 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Kamerplanten 11 1.1 Standplaats 11 1.2 Licht 12 1.3 Water 17 1.4 Temperatuur 21 1.5 Voeding 23 1.6 Vermeerderen 26 1.7 Verpotten en oppotten 36 1.8 Afsluiting 39 2 Hydrocultuur

Nadere informatie

Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou

Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou Samenvatting Planten VMBO 4a Biologie voor Jou 2.1 Ongeslachtelijke voortplanting = voortplanting waarbij geen bevruchting plaats vindt; hierbij groeit een stukje van de volwassen plant uit tot een nieuwe

Nadere informatie

Onderzoek naar de vroege bloemaanleg bij de tulpencultivar Strong Gold

Onderzoek naar de vroege bloemaanleg bij de tulpencultivar Strong Gold Onderzoek naar de vroege bloemaanleg bij de tulpencultivar Strong Gold In opdracht van V.O.F. Van Kampen, Den Helder. Martin van Dam en Peter Vink Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BV Sector Bloembollen

Nadere informatie

1 Producten in de verkoop Consument en product Biologische achtergronden Afwijkingen van de normale regel 15 1.

1 Producten in de verkoop Consument en product Biologische achtergronden Afwijkingen van de normale regel 15 1. Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Producten in de verkoop 9 1.1 Consument en product 9 1.2 Biologische achtergronden 11 1.3 Afwijkingen van de normale regel 15 1.4 Afsluiting 17 2 Tijdelijke opslag 19 2.1

Nadere informatie

Bossigheid in Zantedeschia

Bossigheid in Zantedeschia Bossigheid in Zantedeschia Is vervroegd afsterven van weefselkweekplantjes en het daarna koud bewaren van de knollen een van de oorzaken van bossigheid P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek

Nadere informatie

Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De beestenboel.

Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De beestenboel. dier en zorg Konijnenpraat GL Met deze uitgaven kun je je voorbereiden op de Proeve van Bekwaamheid De beestenboel. Deze uitgave bevat theorie en opdrachten om de competenties en kennis die je moet beheersen

Nadere informatie

Voeding. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Voeding. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Voeding De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Voeding WEGWIJZER

Nadere informatie

Cursus natuurgids PLANTEN LEREN KENNEN

Cursus natuurgids PLANTEN LEREN KENNEN Cursus natuurgids PLANTEN LEREN KENNEN Hoofdstukken 1. Uitwendige bouw. 2. Inwendige bouw en bouwstoffen. 3. Celstructuur en voedingswijze. 4. Verschijningsvormen en levenscyclus. 5. Wat kan je nog met

Nadere informatie

Op YouTube zijn een aantal goede instructie video s beschikbaar:

Op YouTube zijn een aantal goede instructie video s beschikbaar: Fruitsoort Wanneer snoeien? Abrikoos Appel Kers Peer Perzik Pruim Vóór half september, direct na de pluk en/of direct na de bloei Jonge bomen: januari t/m eind maart. Oude bomen: juli t/m eind augustus

Nadere informatie