VAN MIDDELKOOP: MEER GELD NAAR INLICHTINGEN, VEILIGHEID EN PERSONEEL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VAN MIDDELKOOP: MEER GELD NAAR INLICHTINGEN, VEILIGHEID EN PERSONEEL"

Transcriptie

1 Nummer 26 5 juli 2007 Uitgave Directie Voorlichting en Communicatie Ministerie van Defensie Pagina 4-5 Een brown out moet je meegemaakt hebben Pagina 6-7 Veteraan ben je voor het leven Pagina 11 Logbrig oefent natuurramp VAN MIDDELKOOP: MEER GELD NAAR INLICHTINGEN, VEILIGHEID EN PERSONEEL DEN HAAG - De versterking van de inlichtingenketen, verbetering van de veiligheid en bescherming van uitgezonden personeel en betere arbeidsvoorwaarden staan hoog op de prioriteitenlijst van de bewindslieden en de CDS. Met die mededeling reisden minister Eimert van Middelkoop, staatssecretaris Cees van der Knaap en Commandant der Strijdkrachten generaal Dick Berlijn maandag een aantal militaire locaties af om hun voorstellen in de Hoofdlijnnotitie uit te leggen aan het personeel. Vorige week vrijdag zijn ze besproken in de ministerraad. De bewindslieden en de CDS bezochten, na in Soesterberg de commandanten te hebben ingelicht, tevens de Koninklijke Landmacht (Amersfoort), Koninklijke Luchtmacht (Volkel) en de Koninklijke Marine (Doorn). Om militairen bij uitzendingen nog beter te kunnen ondersteunen, wordt een permanent, gezamenlijk hoofdkwartier voor de verdere verbetering van de aansturing van operaties opgericht. De investeringen komen ook ten goede aan het personele en logistieke voortzettingsvermogen van de operationele Apache helikopters. Die zijn vrijwel onmisbaar gebleken om grondtroepen snel en trefzeker te ondersteunen, stellen minister en staatssecretaris. Om succes van buitenlandse missies te blijven garanderen, wordt de civiel-militaire samenwerking uitgebreid. Het winnen van de hearts and minds van de plaatselijke bevolking komt de veiligheid van de militairen en de effectiviteit van hun inspanningen ten goede, zeggen de bewindslieden. Commandanten hebben steeds meer behoefte aan een snelle informatievoorziening en dat vraagt een versterking van Network Enabled Capabilities. Teneinde de processen van het personele, materiële en financiële beheer in betere banen te leiden, krijgt de informatievoorziening meer ondersteuning. De bewindslieden verwachten daarmee voorraadvorming en -beheer en de logistieke keten te versterken. Lees verder op pagina 3, 8 en 7 VETERANENDAG 2007: NAT, FRIS, WINDERIG EN BIJNA TWAALFDUIZEND ANJERS DEN HAAG - De stoptrein tussen Haarlem en Den Haag wordt per station voller. Ook in het forensenplaatsje Voorhout staat op de anders zo rustige vrijdag een dichte haag jonge en oudere veteranen. De een uit Indië, de ander met een rode baret. Uit alle hoeken van het land stromen mannen en vrouwen naar de residentie. Daar speelt zich al weer de derde Veteranendag af, zoals gebruikelijk op 29 juni, de geboortedag van prins Bernhard. Vorig jaar riep de ministerraad de Veteranendag uit tot nationaal evenement, als eerbetoon aan alle veteranen, jong en oud. Nederland telt er Ze zijn er lang niet allemaal, maar met 3200 wel zichtbaar meer dan de beide voorafgaande jaren. In die stoptrein naar de residentie wordt het in Leiden pas Met het symbool van de Nationale Veteranendag, de witte anjer, op de rever neemt Prins Willem Alexander het défile af. Naast hem links minister-president Jan Peter Balkenende. Daarnaast van r.n.l: Vice-admiraal Michiel van Maanen, minister van Defensie Eimert van Middelkoop, staatssecretaris Cees van der Knaap en achter hem Commandant der Strijdkrachten generaal Dick Berlijn. Rechts van de prins mr. Arnout Loudon, voorzitter van het comité Nederlandse Veteranendag. echt druk. Soldaat 1 Van Tongeren, destijds geplaatst bij 44 Pantserinfanteriebataljon Johan Willem Friso in Zuidlaren, komt met veel bravoure en een stel vrienden de coupé binnen. Hij wordt amicaal begroet door een aantal doorgewinterde mariniers uit de Nieuw Guinea-periode. Weet je hoe je die op de kast krijgt?, roept Van Tongeren met onvervalste Leidse tongval tegen zijn vrienden. Dan moet je ze varende vissticks noemen. De mariniers kunnen er ook om lachen. De met marinepet getooide man naast de oud-libanonganger laat echter weten dat hij niet van het Korps is. Luchtmacht en later Marine Luchtvaartdienst, zegt hij bijna verontschuldigend. Lees verder op pagina 6 en 7

2 5 juli Pagina 2 IN HET KORT COMMANDOWISSELING KANDAHAR KANDAHAR - Kolonel Ron Hagemeijer leidt sinds zondag het vijfde detachement van de Air Task Force (ATF) in Kandahar. Hagemeijer loste kolonel Ben Ruijs (l) af, die het vierde detachement aanvoerde en nu met functioneel leeftijdsontslag gaat. Afgelopen periode leverde het detachement een belangrijke bijdrage aan de ISAF-missie in Afghanistan. F-16 s en Apaches gaven vele malen luchtsteun aan grondtroepen en de Chinooks transporteerden personeel en middelen. Mijlpaal tijdens de missie was het bereiken van 5000 vlieguren met de F-16 boven Afghanistan. Hagemeijer, basiscommandant van vliegbasis Gilze-Rijen, heeft volgende maand een primeurtje. Naast zijn functie als detachementcommandant van de ATF vervult hij per 1 augustus ook de rol van plaatsvervangend commandant van de vliegbasis Kandahar. NIEUWE COMMANDANT 400 GENEESKUNDIG BATALJON APELDOORN - Luitenant-kolonel Tony Bek heeft vorige week het commando over 400 Geneeskundig Bataljon overgedragen aan ranggenoot Dick Sinnige. Wij hebben de afgelopen jaren veel energie gestoken om het operationele van ons bataljon tastbaar te maken, zei Bek. Voor de nieuwe commandant is 400 Geneeskundig Bataljon niet vreemd. Eerder vervulde hij de functie van hoofd Sectie 3 (Operatiën) en zijn laatste functie was bij het Instituut Samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen, waarbij hij medisch specialisten aan het geneeskundige bataljon aandroeg. Overste Bek neemt met pijn in het hart afscheid van zijn geliefde bataljon. Ik ben blij dat ik altijd met zo n enthousiaste en gemotiveerde groep heb mogen werken en ik weet zeker dat zij ook onder het nieuwe bevel hun volledige inzet zullen tonen. WISSELING REGIMENTSCOMMANDO OLDEBROEK - Luitenant-kolonel Jack Johan heeft onlangs het bevel over het Regiment Huzaren, Huzaren van Boreel overgedragen aan zijn ranggenoot Harold de Jong. Dit gebeurde op de legerplaats Bij Oldebroek in t Harde. Voor zijn jarenlange inzet kreeg Johan uit handen van de wapenoudste der Cavalerie, luitenantgeneraal Tony van Diepenbrugge, de CLAS-legpenning in zilver uitgereikt. Voorafgaand aan de ceremonie ontving korporaal Miranda Van Ettinger, van 42 Brigade Verkenningseenheid, de karwats. Deze onderscheiding gaat jaarlijks naar de meest verdienstelijke huzaar of korporaal. Tevens werden 55 militairen beëdigd op de regimentsstandaard van Boreel en kregen het Stafstafverzorgingseskadron van 103 ISTAR-bataljon, 42 en 43 Brigade Verkenningseskadron en 103 en 104 Grondgebonden Verkenningseskadron uit handen van Johan een nieuw fanion uitgereikt. Tot slot werd de overste afgevoerd met een Fennek verkennings- en bewakingsvoertuig. Foto: Dennis Boom COMMANDO-OVERDRACHT 1 CIMIC BATALJON APELDOORN - Luitenant-kolonel Bas Baars (l.) is sinds 27 juni de nieuwe commandant van 1 CIMIC bataljon. Op de Koning Willem III kazerne in Apeldoorn nam hij het commando over van zijn voorganger luitenant-kolonel Ben de Groot. Dit gebeurde na de afsluiting van een geslaagde CIMIC infodag, waar mensen uit het veld presentaties verzorgden over hun uitzendervaringen. OPSPORING VERZOCHT AMERSFOORT - De Stichting Reünie Comité O.V.W. ers Engeland Schotland verzoekt oorlogsvrijwilligers van land-, luchtmacht en marine, opgeleid in Engeland, Schotland en de Verenigde Staten, contact op te nemen. Op donderdag 4 oktober is namelijk weer de reünie op de Bernhardkazerne te Amersfoort. Tevens is dit een uitnodiging voor hen die wel de status van oorlogsvrijwilliger hebben, maar niet in bovengenoemde landen zijn opgeleid. Alle bekende adressen krijgen automatisch bericht. Wie niet bekend is, wordt aangemoedigd zich te melden bij L.J.C. van Alphen, Westdijk 3, 3244 BM Nieuwe Tonge, tel of SCHOOLBATALJON CENTRAAL OPGEHEVEN ERMELO - Commandant Opleidingen en Trainingscommando Koninklijke Landmacht, brigadegeneraal Theo Vleugels, heeft vorige week het Schoolbataljon Centraal in Ermelo opgeheven. Door de inkrimping van de KL nam de opleidingsopdracht af van 2400 naar 1700 leerlingen. Een deel van de taken van Centraal komt terecht bij de resterende eenheden van het Opleidingscentrum Initiële Opleidingen (OCIO). Momenteel bestaat het OCIO uit een staf in Ermelo, twee scholen voor de Algemene Militaire Opleidingen in Assen en Oirschot en de School Luchtmobiel te Schaarsbergen. MEER SAMENWERKING R & D DEN HAAG - Wetenschappelijk onderzoek en innovatie is van groot belang voor Nederland om ook in de toekomst te beschikken over een moderne, effectieve en slagvaardige krijgsmacht. Internationale samenwerking helpt daarbij. Met de VS gebeurt dit onder de Declaration Of Principles, een bilaterale overeenkomst die in 2002 namens Nederland door toenmalig minister van Defensie Frank de Grave werd ondertekend. Eind juni bracht een delegatie van het Nederlands Instituut voor Lucht en Ruimtevaart onder leiding van Defensie Research & Development een bezoek aan Amerika. Dit ter versterking van de coöperatie op wetenschappelijk onderzoeksgebied ten behoeve van Defensie op luchtvaarttechnologie gebied. Het Air force Research laboratorium in Dayton (Ohio) en het Naval Air Systems Command in Patuxent River maakten deel uit van het programma. Afsluitend werden de resultaten besproken met de Nederlandse Ambassade in Washington (zie foto). DIENSTPLICHTBOEK NIJMEGEN - Liefhebbers voor het afgelopen week op pagina 11 van de Defensiekrant besproken boek Herinneringen aan de dienstplicht bij de luchtmacht kunnen zich wenden tot NIEUWE STAFADJUDANT NLDA BREDA - Adjudant Ed Steiger (KL) volgde afgelopen maand rangenoot Peter Peters (KLu) op als stafadjudant van de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) in Breda. Peters noemde de functie mede door de vele reorganisaties intensief en krachtenverslindend. Mijn werk was nog lang niet af. Vooruitblikkend zei hij te hopen op een effectievere persoonsvorming en studiepunten voor cadetten en adelborsten die er naast de studie iets extra s bij doen. Maar ook op meer instructeurs en militaire opleidingstijd voor het halen van hogere opleidingsdoelen. De academieadjudant dient de commandant gevraagd en ongevraagd van advies over allerlei zaken. Daarnaast bewaakt hij het domein van de onderofficier en begeleidt jonge officieren in spé. ANNINK BEZOEKT KMAR WADDENGEBIED LEEUWARDEN - Secretaris-generaal Ton Annink bezocht 28 juni de Brigade Waddengebied van de Koninklijke Marechaussee. Hij liet zich daar vooral uitgebreid informeren over de grensbewakingstaak van de brigade rond de waddenkust. De SG werd ontvangen op de locatie Leeuwarden, waar hij met het personeel sprak. Daarna vertrok hij met brigadecommandant majoor Joop Blanken en hoofd Operatiën kapitein Koert Koning naar Harlingen om over te stappen op het KMar-patrouillevaartuig RV166 voor een patrouille over een deel van de Waddenzee. EUROPESE TEVREDENHEIDSBETUIGING BRUSSEL - Kolonel Stan Wulffaert heeft onlangs een tevredenheidbetuiging gekregen wegens zijn uitzonderlijke bijdrage aan het plannen en voorbereiden van belangrijke civiele en militaire crisisbeheersingsoperaties in het kader van het Europese Vredes- en Veiligheidsbeleid. De directeur-generaal van de Militaire Staf van de Europese Unie, luitenant-generaal David Leaky, reikte het document uit. Wulffaert was nauw betrokken bij de EU missies in Atjeh, Gaza, EUFOR, Congo, Afghanistan en de mogelijke EU missie in Kosovo. Tevens was hij het eerste afdelingshoofd van de zogeheten civiel-militaire Cell, die sinds 2005 deel uitmaakt van de 190 man sterke EU Militaire Staf in Brussel. Hier werken nog zeven andere Nederlanders, onder wie de chef-staf, schout-bij-nacht Jan van der Burg. Sinds 2001 zijn onder de vlag van de EU vijftien civiele en drie militaire operaties met succes gelanceerd of beëindigd. MEDAILLE VOOR IRAKGANGERS NAPELS - Luitenant-kolonel Paul van Harten (KLu) en de sergeant 1 Frans Halleen kregen afgelopen vrijdag de herinneringsmedaille Vredesoperaties. Daarmee is de NTM-L uitzending in Bagdad van beide militairen afgesloten. De versierselen werden in Napels uitgereikt door Senior National Representative, kolonel Frans Feskens. Van Harten kreeg, zij het met enige vertraging, ook zijn medaille voor 25 jaar officier uitgereikt. Links: Adjudant Steiger in zijn eerste toespraak op de NLDA. Op de achtergrond, geheel rechts, Peter Peters. KANSRIJK Meer Kansrijkinfo op intranet: Defensie Portaal / Startpagina Personeel en internet: Actuele vacatures Kansrijk Kijk voor een actueel overzicht en voorwaarden op de websites van Kansrijk. Dus jij weet risico s goed in te schatten? De Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) zoekt ook voor 2007 persoonsbeveiligers. Ken jij het evenwicht tussen veiligheid en privacy? Kijk voor de eisen op de websites van Kansrijk. Vrijblijvend oriënteren op een baan buiten Defensie? Doe dan eerst de loopbaanscan SBK Defensie! MELDPUNT ONGEWENST GEDRAG Rutgers Nisso Groep BEREIKBAAR OP WERKDAGEN VAN UUR TOT UUR (OOK VANUIT HET BUITENLAND BEREIKBAAR) (GRATIS) +31 (0) INGEZONDEN DANKWOORD Moesten we enige tijd geleden afscheid nemen van sergeant der eerste klasse Robert Donkers, zaterdag 15 juni en dinsdag 18 juni hebben we helaas afscheid moeten nemen van respectievelijk Limburgse Jager der eerste klasse Timo Smeehuijzen van 42 Bataljon Limburgse Jagers en Sergeantmajoor Jos Leunissen van 13 Infanteriebataljon Luchtmobiel Stoottroepen Prins Bernhard. Vanuit Afghanistan heb ik mogen constateren dat de belangstelling en daarmee de ondersteuning voor de families, vrienden en collega s bij deze verliezen, erg groot is geweest. Middels deze annonce wil ik de vele Nederlanders die hieraan hebben bijgedragen hartelijk danken. Het is niet alleen een onontbeerlijke steun voor de nabestaanden, maar ook een morele steun voor degenen die hier op missie hun werk doen. R.J. Querido, luitenant-kolonel commandant Regiment Limburgse Jagers

3 5 juli Pagina 3 Herschikking, maar geen ontslagen Vervolg van pagina 1 DEN HAAG - De herschikking van middelen bij Defensie leidt in geen geval tot gedwongen ontslagen. De toezegging heeft staatssecretaris Cees van der Knaap maandagmiddag gedaan bij de presentatie van de Hoofdlijnennotitie aan het personeel. Het gaat er vooral om personeel vrij te maken om de werk- en uitzenddruk te verminderen. Defensie gaat op belangrijke plekken versterkingen aanbrengen om operationele knelpunten op te lossen en op lange termijn een gezonde bedrijfsvoering veilig te stellen. Daarvoor moeten prioriteiten worden gesteld binnen de defensiebegroting. De slagkracht van Defensie blijft daarbij behouden. Wie in de afgelopen periode de krant las, kreeg de indruk als zou de krijgsmacht door mij in de uitverkoop worden gedaan. In de pers werd driftig gespeculeerd over tekorten en bezuinigingen. Ik ben blij dat ik nu de kans heb u persoonlijk te vertellen hoe het werkelijk zit, zei minister Van Middelkoop tijdens de bijeenkomsten. Naast de versterkingen op operationeel gebied en voor het personeel zijn ook maatregelen nodig om de organisatie en haar activiteiten betaalbaar te houden. Daarom is gekozen twee tankeskadrons op te heffen, waarmee het aantal Leopard II tanks van 88 tot zestig inkrimpt. Ook worden twee vuurmondbatterijen geschrapt, waarmee twaalf pantserhouwitsers verdwijnen en er dus nog 24 overblijven. Verder staat een reductie van achttien F-16 jachtvliegtuigen op het programma, waardoor het aantal operationele gevechtsvliegtuigen afneemt van 90 naar 72. De vijf squadrons worden kleiner van omvang. Het Korps Mariniers levert een compagnie in en maakt op Curaçao plaats voor roulerende eenheden van de Koninklijke Landmacht. De Koninklijke Marechaussee ziet het formatiebestand met zeventig functies teruggebracht. De herschikking van middelen bij Defensie leidt in geen geval tot gedwongen ontslagen. Bij de landmacht vindt een samenvoeging plaats van de 1 Logistieke Brigade en 101 Gevechtssteunbrigade. Ook komt er een herinrichting en een kwaliteitsslag bij de organisatie voor het toezicht op het financiële beheer en het materieelbeheer bij Defensie. De staven van de defensieonderdelen, inclusief de bestuursstaf, ontkomen evenmin aan een doorlichting en zo nodig aanpassing. Verder staan de vergroting van de doelmatigheid van de cateringorganisatie Paresto en de dienst Werkplekken van de DTO op de agenda, terwijl het streven is om tot samenvoeging van enkele dienstencentra op het terrein van de informatievoorziening te komen. Ook de Dienst Vastgoed Defensie wordt doorgelicht. LOYAAL Staatssecretaris Van der Knaap roemde overal de enorme loyaliteit van de defensiemedewerkers. De krijgsmacht was als een winkel die een grondige verbouwing ondergaat, met ook nog verruimde openingstijden. Ondermeer hadden we de operatie Nieuw Evenwicht en uitdagende uitzendingen. Zelfs in die periode van relatieve onzekerheid heeft iedereen zich tot het uiterste ingezet. CDS generaal Dick Berlijn onderstreepte dat de maatregelen zijn voortgekomen uit de veranderende wereld, die om een andere krijgsmacht vraagt. Anders ontstaat er een tekort aan ondersteunende capaciteiten, een gebrek aan voortzettingsvermogen van schaarse eenheden en er is noodzaak tot verdere verbetering van zelfbescherming. Het gaat er vooral om personeel vrij te maken om de werk- en uitzenddruk te verminderen. Foto s: Gerben van Es Jong Defensie wisselt van bestuur DEN HAAG - Het project Aanpak van de bureaucratie is sinds kort op het Intranetportaal te vinden. Het betreft een bundeling van initiatieven die tot een gestroomlijnde Defensieorganisatie moeten leiden. Op de korte termijn dient een aantal kleine bureaucratische ergernissen te worden aangepakt. Te denken valt aan de administratieve afhandeling van nieuwe medewerkers en de tijd die het kan kosten om te komen aan een smartcard, een MU- LAN-account, visitekaartjes of een loopbriefje. AANPAK BUREAUCRATIE OP INTRANET Maar ook lange termijn projecten moeten leiden tot een stroomlijning van de organisatie. De recent afgeronde bestuurlijke evaluatie is daar een goed voorbeeld van. Deze korte en lange termijn initiatieven zijn terug te vinden op het hoofdportaal op de site Aanpak van de bureaucratie (onder bedrijfsvoering/ projecten). Naast de recentste ontwikkelingen, komen ook de projecten, documenten, links en informatie over het projectteam aan bod. Binnen Defensie is de afgelopen maanden al een slag gemaakt bij het aanpakken van de bureaucratie. Met als een van de tastbare voorbeelden het bundelen van de formulieren in een digitale kast op het defensienetwerk. Toch valt er nog veel te doen. Voortaan zal deze slag naar ontbureaucratising geen onzichtbaar proces meer zijn. Ga naar de website aanpak van de bureaucratie voor meer informatie: DEN HAAG - Binnen het bestuur van het jongerennetwerk Jong Defensie heeft op donderdag 28 juni een wisseling van de wacht plaatsgevonden. Tijdens de maandelijkse borrel overhandigde aftredend voorzitter Marco Vieveen in bijzijn van de plaatsvervangend secretaris-generaal, Paul de la Chambre, de voorzittershamer aan de nieuwe voorzitter Arthur Korevaar. Er was sprake van een volledige bestuurswissel. Het voltallige oud-bestuur trad namelijk na ruim twee jaar af. Het nieuwe bestaat uit Korevaar (voorzitter/ werkzaam bij CDC/BGIV), August van Mosel (secretaris/ werkzaam bij KMar), Jorn Houtsma (penningmeester / werkzaam bij DMO) en Marlous Keizer (PR en communicatie / werkzaam bij CDC/DVD). Op dit moment wordt nog naar een vijfde bestuurslid gezocht. In een grote organisatie als Defensie vinden vooral nieuwe medewerkers moeilijk de weg. Daarom is in 1999 het jongerennetwerk Jong Defensie opgericht. Op dit moment heeft dat ongeveer vijfhonderd leden. Doel ervan is het uitbreiden van de kennis van de organisatie, het vergroten van de betrokkenheid en het bevorderen van de onderlinge communicatie van medewerkers van het ministerie (zowel militair als burger). Om dat te realiseren, organiseert Jong Defensie diverse werkbezoeken, debatten, lezingen en sportieve activiteiten. Ook is er een inhoudelijke tak, namelijk de JD DenkTenk, die zich specifiek richt op vragen van de departementsleiding. Daarnaast worden contacten onderhouden met jongerenverenigingen van andere departementen. Lid worden of op zoek naar meer informatie? Neem een kijkje op intern.mindef.nl/portaal/service/verenigingen/j ong_defensie/index.aspx of stuur een mail naar

4 5 juli Pagina 4 Tijdens het vliegen in hete omstandigheden kampen de helikopters met een verlies aan motorvermogen. ZARAGOZA - Als het aan kolonel Dré Kraak ligt, slaat de luchtmacht zijn tenten volgend jaar bij wijze van experiment op in de woestijn van Marokko. Deze zandoven is bij uitstek geschikt om helikoptervliegers en ander personeel nog beter voor te bereiden op extreme klimatologische en terreinomstandigheden, meent de commandant van de vliegbasis Soesterberg. Voor dit doel wordt nu nog een oefenterrein bij Zaragoza in Spanje gebruikt. Daar draaien deze weken drie Chinook en vier Cougar helikopters veel uren in een Afghanistan-scenario. Ook het in december uit Uruzgan teruggekeerde 12 Infanteriebataljon Luchtmobiel is van de partij. Je móet een brown out meegemaakt hebben. SPAANSE EXERCITIE LAAT HELIKOPTERVLIEGERS STOF HAPPEN Je móet een brown out Twee Cougar en evenzoveel Chinook helikopters scheren klapwiekend over het onherbergzame San Gregorio. Rotsen, stof, zand en stekelige bosjes regeren er met ijzeren hand. De thermometer wijst bijna dertig graden aan. Als roofvogels die zich op hun prooi storten, landen de toestellen in een cappuccinokleurige wolk van stof tussen de zeewiergroene bosschages. Terwijl een stofwolk, in jargon brown out, om zich heen grijpt, springen militairen van Een piloot zonder ervaring in een brown out, kan niet op uitzending. 12 Infanteriebataljon uit de buik van de Cinooks; nemen strategische posities in en bestormen een leemkleurig huisje. Daarin woont volgens Afghanen uit de omgeving een wapenhandelaar. Vanuit de heuvels houden twee gecamoufleerde scherpschutters het bouwvallige onderkomen in de gaten. In de overrompelende actie krijgt de man niet eens de tijd om überhaupt aan verzet te denken. Even snel als de vliegende bussen geland zijn, gaan ze er weer vandoor. Lichte paniek ontstaat wanneer een door een oefenexplosief veroorzaakt brandje in het gortdroge terrein dreigt uit te dijen tot een volwassen fik. Het vuur wordt met vereende krachten geblust. HOGE SCHOOL Op een heuvel slaat de commandant van 12 Infanteriebataljon Luchtmobiel, luitenant-kolonel Piet van der Sar, de schermutselingen met toegeknepen ogen gade. Hier doen we het voor. De brown out valt goed te vergelijken met die in Uruzgan. We lopen in al dat stof en zand wel risico s. Een helikopter mag natuurlijk niet boven op onze mensen landen. Daarom weegt onze samenwerking met de luchtmacht zo zwaar. Spaanse generaals volgen het schouwspel met nieuwsgierige blikken. Het Iberische leger gaat in oktober voor de eerste keer naar Afghanistan. Dan heeft Nederland er al meer dan een jaar opzitten. De Spanjaarden bevinden zich op een niveau waarop wij vijf jaar geleden zaten. Ze watertanden bij het zien van ons materieel. Zij blij, wij blij, grinnikt Kraak. Volgens Van der Sar kleven er aan Hot Blaze meer voordelen. Zo krijgt het personeel van 12 Infanteriebataljon de mogelijkheid om de vaardigheden in air assault-acties aan te scherpen. Die schoten er in Afghanistan enigszins bij in, doordat het bataljon daar een tweede taak vervulde: gemotoriseerd optreden met pantservoertuigen. We doen hier aan hoge school air assault-werk. Dat gebeurt in Nederland ook, maar daar maken we minder vliegbewegingen doordat de helikopters van de luchtmacht vaak op uitzending zijn. Inderdaad, de infanteristen moeten zich in Zaragoza in een militair paradijs wanen. Op San Gregorio gelden in tegenstelling tot Nederland minder vredesbeperkingen. Alles kan uit de kast worden gehaald om de kunsten van de combat ready crews naar een nog hoger plan te tillen. Ook s nachts. Het opdoen van ervaring met het landen en opstijgen in een stofwolk staat niet zonder reden met stip genoteerd. Schuddend op circa honderd voet boven de grond, met een snelheid van dertig knopen, raakt de heli gevangen in een tornadoachtige storm van zand, stof en gruis. Niemand ziet een hand voor ogen. Alles en iedereen wordt gezandstraald. Of de vliegers de omstandigheden de Voor Hot Blaze vlogen, naast de helikopters, honderd man luchtmachtpersoneel en vijfhonderd landmachtmilitairen in. De mini-exodus had vooral voor de KL veel voeten in de aarde. Neem de reis van het rollend materieel vanuit de havenstad Santander naar Zaragoza: door de hernieuwde dreiging van aanslagen door de Baskische afscheidsdingsbeweging ETA, moest daar bewaking door de Guardia Civil aan te pas komen. Luitenant-kolonel Jan Swillens, die op 12 juli overste Piet van der Sar opvolgt, beschouwde het als een goede les. Dit hoort bij expeditionair optreden. Ook de oefening zelf verliep soms met horten en stoten. Het Herstelpeloton van 12 Infanteriebataljon weet er alles van. Veel voertuigen verloren de strijd met het zware terrein en kwamen stil te staan. Vooral banden, schokbrekers, koelsystemen en luchtfilters gingen eraan. Om zo mobiel mogelijk te blijven, werden terreinmotorfietsen in de strijd geworpen. Ook de hitte vormde een obstakel. Als het even kan, pak je een siësta. Volgens commandant eerste luitenant Van Midden van het herstelpeloton, vergde Hot Blaze veel van de inventiviteit van de herstellers. Om een lange levertijd vanuit Nederland te voorkomen, kocht hij bepaalde onderdelen lokaal aan. Waren die niet leverbaar, dan zag hij zich toch genoodzaakt om in Nederland aan de bel te trekken. Met als gevolg dat kapotte voertuigen af en toe langer dan nodig werkloos bleven. De Keukengroep kampte eveneens met lange aanvoerlijnen en dus een tijdprobleem. De koks wachtten soms vier dagen op een bestelling. Toch bleef het aantal klachten over de kwaliteit van de maaltijden tot vrijwel nul beperkt. Alleen al om deze reden mag Hot Blaze als een succes de boeken in, grapte sergeant Van Drie. Voor een soldaat is een oefening geslaagd, als de kwaliteit van het eten aan de eisen voldoet.

5 5 juli Pagina 5 Een Chinook helikopter boven Zaragoza. De vliegoperaties gingen ook s nachts door. meegemaakt hebben baas kunnen, hangt af van het Crew Management System. Daarin bieden de loadmasters de cockpit de nodige houvast door vitale informatie over onder meer hoogte en snelheid door te geven. Kapitein Dennis van Maas, die binnenkort in Uruzgan aan de slag gaat: Landen lukt meestal wel, maar je moet daarna ook uit de stofdiscloud zien te raken. Volgens kapitein-vlieger Alphons Jacobs legt het bruine monster extra druk op de schouders van de bemanning. Een ongeluk zit meer dan anders in een klein hoekje. Of je in Afghanistan in een brown out aan mogelijke beschietingen door de Taliban denkt? Enigszins, al concentreer je je eerder op de procedures. Een helikopter beschikt echter over beschermingsmiddelen en de bemanning over een goede opleiding en ervaring. Dat verkleint de kansen op verliezen. Een ander probleem tijdens het vliegen in hete omstandigheden, vormt het verlies aan motorvermogen, vertelt kapitein Ton Linssen. Het is al met al best een linke situatie. Merkt Kraak op: Een piloot móet dit meegemaakt hebben. SPANNENDE FILM Om de veiligheid bij het vliegen in een brown out verder te verbeteren, beproefden de vliegers in Zaragoza het Anvis Hudsysteem. Dit precisieapparaat, ontwikkeld aan de hand van de militaire ervaringen in Irak, voorziet de piloten via een monocle van vitale informatie Boven: Een Cougar scheert over het puisterige San Gregorio. In tegenstelling tot Nederland gelden daar nauwelijks vredesbeperkingen. Rechts: Blik op San Gregorio door een Night Vision Goggle. TEKST: JACK OOSTHOEK FOTO S: ARNOUD SCHOOR Onder: Terwijl het stof van de brown out hen om de oren slaat, springen militairen van 12 Infanteriebataljon uit een Chinook. over onder meer positie en drift van de kist. De Anvis Hud omvat twee delen: één voor op de helderheidversterker (night vision goggle); het andere voor op de helm. Dankzij dit snufje krijgen de piloten meer tijd voor waarnemingen met het blote oog. En dat komt de veiligheid ten goede, aldus Kraak. Lacht Jacobs: Mijn verwachtingen over vliegen bij de luchtmacht komen helemaal uit. Het is net een spannende film. Het laatste mag aantrekkelijk klinken, feit blijft dat de luchtmacht met een tekort aan vliegers kampt, zegt Kraak. Linssen wijt dat aan de uitzenddruk. In de ogen van Kraak ligt die echter op een aanvaarbaar niveau. Na vier maanden uitzending met de Chinook of Cougar, bivakkeert een vlieger zestien maanden thuis. Vervolgens gaat hij opnieuw voor vier maanden op pad. Meer moet het echter niet worden, anders begint het thuisfront te sputteren. En dat weer kan tot een verdere leegloop leiden, verwacht Linssen. Defensie denkt het probleem volgens hem op te lossen door het aantal opleidingsplaatsen voor vliegers op te trekken van 45 naar 60. Voor de helikopter én de F-16 wel te verstaan. De bedoeling is dan om jaarlijks vier klassen van elk vijftien man op te leiden. Overigens kost een training tussen 1,8 en 2 miljoen euro per persoon. De basisopleiding voor helipiloot neemt ongeveer 250 uur in beslag. Het programma speelt zich af in voornamelijk Nederland en de Verenigde Staten. Wie de eindstreep haalt, mag zich nog niet combat ready noemen. Eerst zul je door de aanvullende training van 180 uur in Noorwegen, Italië, Spanje en Nederland moeten. De nadruk ligt daarbij op manoeuvreren in koude, hitte, stof, bergachtige omstandigheden en in tactische scenario s. Pas daarna is de piloot klaar voor het grote werk. Kraak. We verlangen tegenwoordig van ons personeel nóg meer vaardigheden, dan in het tijdperk van de Bölkow en Alouette helikopter.

6 5 juli Pagina 6 STAP UIT DE SCHADUW VAN HET VERLEDEN VETERAAN BEN JE VOOR HET LEVEN Vervolg van pagina 1 Boven: Prins Willem Alexander reikt medailles uit op het Malieveld. Rechts: Generaal Dick Berlijn speldt eerste luitenant Van Dongen (KLu) het Draaginsigne Gewonden op, evenals de korporaals Ramakers van Praag en Van den Wildenberg van het Korps Mariniers. Allen raakten in Afghanistan gewond. Grote foto: Een zeer natte en kille Veteranendag DEN HAAG - Terwijl veteranen, familieleden, vrienden en geïnteresseerden zich naar het Malieveld begeven, neemt een aantal van hen plaats in de Ridderzaal. Daar houden niet alleen premier Jan Peter Balkenende en generaal-majoor b.d. Patrick Cammaert een indrukwekkende rede. Dat doen ook twee schoolkinderen van wie er een oproept een veteraan eens te vragen heeft u wel eens iemand gered in plaats van heeft u wel eens iemand vermoord, en de jonge Bosnië-veteraan, soldaat b.d. André Dekker. Hij maant zijn toehoorders om zich aan te sluiten bij de aansporing die prins Willem Alexander vorig jaar deed om als veteraan uit de schaduw van het verleden te stappen. Onze missie komt ongewild terug. Het is goed daarover te praten. Begrijpen zal bijna niemand het, maar begrip tonen wel en het verschil tussen begrijpen en begrip is maar klein. TEKST: MONIQUE VAN RIJEN-BOS EN EVERT BROUWER FOTO S: HERMAN ZONDERLAND Vervolgens blikt Dekker terug op een moment vorig jaar toen hij voor een klas stond. Vooraf kwam een jongen naar mij toe wiens vader uit Srebrenica was gevlucht. Ik vertelde mijn verhaal op een eenvoudige manier en probeerde op verschillende momenten aan te geven wat Dutchbatt III in 1995 voor de bevolking wél heeft gedaan. Maar ook wat wij voor de bevolking in de enclave niét konden doen, waar wij machteloos stonden. Na de les zei hij dat hij begreep dat wij in Srebrenica niet méér konden doen dan wij gedaan hadden. Laat Nederland zich verbinden met haar veteranen en open staan voor hun verhalen. Veel collega s zijn getekend door tragiek, daardoor verbonden met Srebrenica, maar vooral ook met elkaar. PRACHTIG INITIATIEF Balkenende belooft dat Nederland zal blijven meebouwen aan een veilige, stabiele wereld waarin mensenrechten een belangrijke rol vervullen. Een wereld waar tirannie, geweld en terreur het afleggen tegen democratie, rechtvaardigheid en solidariteit. Ik ben er dankbaar voor dat er mensen zijn die deze waarden, ook ver van huis, lijfelijk verdedigen. Dat er gevaren en risico s aan verbonden zijn, weet een militair als geen an der. De recente ontwikkelingen bi de missie in Afghanistan maken dat pijnlijk duidelijk. In korte tijd verloren drie Nederlandse militairen het leven. Zij gaven dat voor de vrijheid van anderen. We gedenken hen met het grootste respect en leven mee met hun nabestaanden, aldus de minister-president terwijl hij kijkt naar die ene stoel in de Ridderzaal, leeg met al leen een boeket bloemen op de zitting voor de in Afghanistan om gekomen militairen. Na te hebben opgemerkt dat we in Nederland jarenlang te stil zijn geweest waar het veteranen betreft, vervolgt Balkenende dat er nu een dag is publiekelijk uiting te geven aan ons respect voor alles wat ze hebben gedaan. Een dag waarop we kunnen zeggen dat we trots op u zijn. Om die reden draag ik vandaag vol overtuiging deze witte anjer. Balkenende noemt het een prachtig initiatief, zegt van harte te hopen dat vele Nederlanders de bloem zullen dragen als eerbetoon. Want veteranen hebben dingen meegemaakt die hun kijk op de wereld hebben veranderd, hen hebben veranderd. Zij zijn geconfronteerd met geweld, armoede, chaos, pijn, verdriet, gebeurtenissen zo schokkend dat ze in het geheugen staan gegrift. Veteraan ben je voor het leven.

7 5 juli Pagina 7 VERBONDENHEID Tot het veteranenlegioen behoort sinds 1 april ook generaal-majoor b.d Patrick Cammaert. Toen ik bij mijn eerste missie als commandant van een mariniersbataljon in Cambodja begin jaren negentig geconfronteerd werd met eigen verliezen, kreeg ik van verschillende oude veteranen, mannen van het eerste uur, brieven met raad en woorden van steun, zegt hij. Zij waren in gedachten bij mij en mijn bataljon. Dat betekent dat er iets was tussen ons. Een verbondenheid, daar zij wisten of aanvoelden in wat voor omstandigheden mijn mensen zaten en wat het voor mij als commandant betekende. Ik had altijd en nog steeds groot respect voor al die mannen en vrouwen uit de oorlogsjaren en in de Oost in 46, in Korea, in Nieuw Guinea en Libanon. Ik heb veel geleerd van hun verhalen, verteld, opnieuw verteld of geschreven. Hun uitzendingen in den vreemde, hun operaties werden gekenmerkt naast oorlog en oorlogsomstandigheden, door zeer langdurig van het thuisfront gescheiden te zijn, beperkte communicatiemogelijkheden met het thuisfront, geen airconditioning, geen keuze aan de bak tussen diverse groentes en vleessoorten. Zij werden bij terugkomst niet omringd met de zorg, de erkenning en de waardering die zij wel verdienden. Gelukkig is dat nu veranderd. DIEPE WANHOOP Cammaert haalt het feit aan dat Nederland sinds begin jaren negentig weer actief deelneemt aan vredesoperaties. Dat duizenden mannen en vrouwen hun leven ver weg van huis en haard in de waagschaal stellen om vrede en veiligheid te brengen voor mensen die slachtoffer zijn van oorlog Generaal-majoor b.d. Patrick Cammaert: Bij een aantal missies werd en wordt hard gevochten om de vrede te herstellen en te bewaren. Kongo, Afganistan en Irak zijn daar recente voorbeelden van. Ook Cammaert droeg een anjer in het knoopgat van zijn colbert. Van deze symbolische bloem werden er bijna twaalfduizend uitgedeeld. en geweld. Bij een aantal missies werd en wordt hard gevochten om de vrede te herstellen en te bewaren. Kongo, Afganistan en Irak zijn daar recente voorbeelden van. Tussen de betrokken militairen onderling schept dat een enorme band. De ene missie is spannender, dreigender, gevaarlijker dan de andere. Bijna allemaal worden ze gekenmerkt door oorlogsomstandigheden, de dreiging dat een mijn kan afgaan of een bermbom kan ontploffen. Er hoeft niet eens direct op je gevuurd te worden om spanning en stress te creëren. Jonge Nederlandse militairen zijn en worden geconfronteerd met dood en verwonding van collega s, met ernstig lijden van de lokale bevolking in hun operatiegebied. Ik dacht bij mijn laatste baan als commandant van de VN Divisie in Oost Kongo, dat ik door al mijn andere missies door de wol geverfd was op het gebied van het zien van geweld en de resultaten daarvan. De aanblik echter van de stoffelijke resten van vrouwen en kinderen opgesloten door rebellen in hun hutten en levend verbrand, de holle ogen van kinderen die staren naar de dode lichamen van hun vermoorde ouders, de diepe wanhoop van verkrachte vrouwen, de omgekomen VN collega s in hun neergestorte helikopter, zijn dingen die me diep hebben geraakt. VERWEND Cammaert zegt het voeren van het bevel over zo velen altijd te hebben beschouwd als een voorrecht, maar weten dat aan beide kanten mensen omkomen, is iets dat je niet kunt delen. Het is zo moeilijk uit te leggen aan hen die nooit in dat soort omstandigheden hebben verkeerd. Zij die het in de meeste gevallen wel begrijpen, zijn mijn collega-veteranen, In de Ridderzaal. Onder de genodigden luitenant-generaal b.d. Ted Meines (re). Naast hem eens van de weinige nog in leven zijnde Ridders Militaire Willemsorde, luitetant-kolonel b.d. Tivadar Emile Spier (1916). jongere en oude. Met hen deel je je emoties, je ervaringen, je eenzaamheid. Volgens hem verdient de nieuwe lichting veteranen hetzelfde respect als het oude leergoed. Dit ondanks dat de tijd anders is en men zich nu misschien niet zozeer uitgezonden voelt voor volk en vaderland, maar voor het herstel van vrede en stabiliteit. Het element van onbegrip en het verhaal niet kwijt kunnen, behalve onder elkaar, de dreiging, de angst, de aanblik van onbeschrijfelijk leed en het verdriet is hetzelfde. Dat bindt jong en oud. Cammaert zei reuze blij en dankbaar te zijn met deze veteranendag. Het Nederlandse volk, de Nederlandse jeugd, mag best nog beter weten dan nu, wat deze toenmalige militairen nog steeds meemaken. Voor hen die deelnamen aan deze operaties is het leerzaam te ervaren dat vrede geen vanzelfsprekendheid is en dat wij hier in Nederland in een bevoorrechte positie en onder verwende omstandigheden leven. Al deze veteranen zijn nu weer burger. Velen worstelen echter nog, psychisch of lichamelijk, met de gevolgen van hetgeen zij meemaakten. Velen missen nog elke dag de hechte kameraadschap die zo kenmerkend was toen ze in die moeilijke omstandigheden zo op elkaar aangewezen waren. VEILIGER NEDERLAND Praat eens met een veteraan. Minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, betitelt het in de stromende regen op een blubberig Malieveld als een uitstekend thema omdat veteranen mensen zijn met een belangwekkend verhaal. Een verhaal dat verteld wil worden. Natuurlijk, dat gaat de één gemakkelijker af dan de ander. Waar op het aankomt, is dat wij bereid zijn te luisteren. Aandachtig en met respect. Want het zijn persoonlijke verhalen. En door al die verhalen heen klinkt bovendien de stem van het recht, het verlangen naar veiligheid en vrede. Daarvoor hebben veteranen gestreden, namens ons. Onder toeziend oog van een in groten getale toegestroomd publiek reiken onder andere hij, maar ook prins Willem Alexander aan tweehonderd militairen de Herinneringsmedaille Vredesmissies en Draaginsignes Gewonden uit. Op hetzelfde moment gebeurt dat bij uit Afhanistan teruggekeerde militairen van Task Force Uruzgan, aangetreden in Eindhoven. Tante Lien met Simon Toenbreker die in 1946 als oorlogsvrijwilliger werd ingezet. In april zong ik voor tante Lien het lied als de nacht weer valt over de kampong. Dat ik haar hier terug zie is fantastisch. Verder heb ik geen bekende gezien en was het koud, maar toch de moeite waard. Volgend jaar ben ik weer. De herinneringsmedailles voor personeel dat diende in ISAF, Eufor en Monuc. De gesp ISAF is voor de leden van het Operational Monitoring Liaison Team, het Provincial Reconstruction Team, het Regional Command South en de Air Task Force voor hun inzet in Afghanistan. Personeel dat deel uitmaakte van de Integrated Police Unit in Bosnië-Herzegowina krijgt de gesp EUFOR. Ten slotte is er de gesp VN-operaties voor personeel dat diende in de Democratische Republiek Kongo ten behoeve van MONUC. Van Middelkoop tot de aangetreden militairen op het Malieveld: U vertegenwoordigt een groot aantal verschillende eenheden, maar uw missie was dezelfde. Zorgen voor een veiliger Nederland in een veiliger wereld. Bijdragen aan een menswaardig bestaan voor wie dat niet vanzelfsprekend is. Alleen al in 2006 zijn ruim tienduizend Nederlandse militairen uitgezonden geweest voor operaties in het buitenland. Het grootste deel van hen, ruim achtduizend, in Afghanistan. Andere belangrijke inzetgebieden waren Bosnië, Irak, Congo, Soedan en Libanon. STAANDE OVATIE Ondanks het slechte weer vormen dikke rijen mensen inmiddels een haag vanaf het Malieveld, langs het Korte en Lange Voorhout tot aan de Kneuterdijk, waar brigadegeneraal Van Oranje klaar staat om het defilé af te nemen. Daaraan nemen ook zo n duizend actief dienende militairen en zeventien muziekkorpsen deel. Ruim tachtig detachementen passeren de kroonprins. Het enthousiaste publiek geeft niet alleen de Bewegwijzering op het Malieveld oude, maar ook de jonge veteranen een warm onthaal op deze kille, regenachtige dag. Als de zo lang verguisde Dutchbatters langskomen, gevormd door 13 Infanteriebataljon Luchtmobiel Stoottroepen Prins Bernhard, krijgen de militairen die destijds betrokken waren bij de val van Screbrenica spontaan een staande ovatie. Ook in de lucht laat de krijgsmacht zich niet onbetuigd. Historische kisten, oude helikopters en toestellen die vandaag de dag overal ter wereld worden ingezet, zoals de F-16, de Apache, de KDC-10 en de C-130 Hercules. Oké, qua weer is het misschien wel de beroerdste dag van de week, maar de grote belangstelling maakt veel goed. Prachtige dag, zegt Willem Petersen, die in de jaren naar Nederlands-Indië was uitgezonden. Fantastisch dat zo n eerbetoon als dit er nu is. De volgende veteranendag valt op zaterdag 28 juni Die belooft wat als het weer ook nog meezit. Mariniers in woestijntenue.

8 5 juli Pagina 8 DIENSTEN DOELMATIGER DEN HAAG - De werknemers bij Defensie gaan meer betalen voor luxe en ongezonde producten in de kantines van Paresto. Dit levert jaarlijks een besparing op van 20 miljoen euro. Paresto moet ook een doelmatigheidswinst gaan boeken van 4,8 miljoen euro per jaar. Enkele locaties zullen sluiten en het CDC kijkt kritisch naar het personeelsbestand. Daarin wordt meegenomen hoe een meerwaarde uit samenwerking met marktpartijen valt te halen. De bedrijfsgroepen Informatievoorziening en ICT gaan samen. Deze levert uiteindelijk een jaarlijkse (efficiency) winst op van vijf miljoen euro. De Defensie Telematica Organisatie (DTO) en de Hoofddirectie Informatievoorziening en Organisatie krijgen de opdracht om een doelmatigheidswinst te boeken van 11 miljoen euro per jaar op de werkplekdiensten. Dit kan door kritisch te kijken naar het aantal arbeidsplaatsen en de samenstelling van de werkplekpakketten. De resultaten hiervan worden gebruikt om nog doelmatiger te werken. Ook DTO dient een maximale meerwaarde uit samenwerking met marktpartijen halen. De tarieven van de Dienst Vastgoed Defensie moeten omlaag door slimmer om te gaan met bestaande capaciteit. Dit moet uiteindelijk 12 miljoen euro per jaar opleveren. De Audio-Visuele Dienst Defensie heeft euro minder te besteden. In overleg met de klant gaat de AVVD op zoek naar de voordeligste uitvoering van een gevraagde dienst. De doelmatigheid in de militaire gezondheidszorg moet omhoog. Dit levert jaarlijks 3 miljoen euro op. De DMO/beproevingsorganisatie krijgt een reductie van 4 mil- STAATSSECRETARIS VAN DER KNAAP: INZETBAARHEID OMHOOG, WERKD VOLKEL - Bij het vaststellen van de hoofdlijnennotitie heeft het personeelsbeleid nadrukkelijk de aandacht gekregen. Twee belangrijke doelstellingen van de hoofdlijnennotitie zijn dat de inzetbaarheid van het personeel groter wordt, en dat de werkdruk vermindert. Die woorden sprak staatssecretaris Cees van der Knaap bij zijn bezoek aan onder meer de vliegbasis Volkel. Hij kon zich voorstellen dat de maatregelen vragen opwerpen. Het verkleinen van de vijf squadrons met F-16 s betreft alleen de toestellen, niet de mensen. Het betekent bijvoorbeeld dat het onderhoudspersoneel straks met meer handen aan één vliegtuig sleutelt doordat de lasten over een grotere groep verdeeld worden. De vrijkomende personele capaciteit kan daarnaast gebruikt worden om andere organisatieonderdelen met een joen euro per jaar te verwerken. Het aantal arbeidsplaatsen moet worden teruggebracht door bijvoorbeeld meer gebruik te maken van gegevens van andere gebruikers en fabrikanten. hoge werk- of uitzenddruk te versterken. Bovendien zullen de maatregelen uit de hoofdlijnennotitie niet tot gedwongen ontslagen leiden. Een grote zorg van Van der Knaap is het goed gevuld houden van alle eenheden bij de krijgsmacht. Nu al zien we dat de uitstroom van personeel groter is dan de instroom van nieuw personeel. Hij ziet de werving van nieuw, en het behoud van zittend personeel als zijn belangrijkste speerpunten. Samen met het ministerie van Onderwijs en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegen- VAN MIDDELKOOP: SOESTERBERG/ AMERSFOORT/ VOLKEL/DOORN - Minister van Middelkoop deelde aan het begin van zijn toespraak een pluim uit aan het personeel: Wij behoren tot een van de beste krijgsmachten van de NAVO. U verdient grote waardering voor uw daadkrachtige optreden, juist in een periode van transformatie, die voor velen onzekerheid betekende over de eigen toekomst. Vervolgens gaf Van Middelkoop te kennen dat zijn boodschap zowel zoet als zuur bevat. heid worden programma s ontwikkeld om jongeren te interesseren voor de krijgsmacht. Daarnaast is het volgens van der Knaap belangrijk dat we de totale arbeidsmarkt betrekken, dus zullen extra inspanningen worden geleverd om meer vrouwen en allochtonen te interesseren voor een baan bij Defensie. Volgens Van der Knaap zijn een prettige werkomgeving, voldoende toekomstperspectief en goede arbeidsvoorwaarden belangrijke voorwaarden voor het behoud van personeel. Twee weken geleden, meldde Van der Knaap, hebben we een onderhandelingsresultaat bereikt, waarin ook de extra waardering voor het personeel terugkomt: 7,65% salarisverhoging over de komende twee jaar, faciliteiten om werk en zorg te combineren en een nieuw systeem voor bindingspremies bij categorieën Vandaag presenteren we nieuwe plannen. Plannen die door u, net als door mij, als pijnlijk ervaren worden. Maar ook plannen waarmee we blij kunnen zijn. De minister doelde daarmee op het voornemen om naast het afstoten van materiaal juist ook flink te blijven investeren. We zorgen voor versterkingen op operationeel gebied. Op het gebied van inlichtingen en veiligheid bijvoorbeeld. Op het gebied van personeel. Maar al die investeringen moeten ook worden betaald. Daarom moet de bedrijfsvoering waar mogelijk efficiënter. Sommige investeringsprojecten worden vertraagd of komen te vervallen. Ik begrijp heel goed dat velen van u, misschien wel iedereen hier, graag meer geld voor onze krijgsmacht had gewild. Ik zal u zeggen: ik zelf ook. De situatie is echter anders, maar zeker niet uitzichtloos. De minister eindigde met de belofte zich hard te maken voor een volledig inzetbare krijgsmacht met professionele mensen en middelen, voor een krijgsmacht met een gezonde bedrijfsvoering en een krijgsmacht die in staat is de veiligheid van ons land en de leefomstandigheden van mensen elders in de wereld te verbeteren. schaars personeel. Dat moet de aantrekkingskracht van Defensie als werkgever wel vergroten. Van der Knaap waarschuwde voor een te somber beeld op basis van de hoofdlijnennotitie. Vergeet niet dat één vijfde deel van onze begroting naar investeringen gaat. Dat gaat gewoon door. De komende jaren stroomt het beste en meest moderne materieel in. Denk aan de Boxer, de CV-90, de Fennek, een vervanger voor de F-16, nieuwe Chinookhelikopters, twee extra C-130 s, een derde DC-10, maar ook de OPV s en de NH-90. Ook dat is zorg voor personeel. Eerder verkocht Nederland onder meer achttien F-16's aan Chili. De laatste zes zijn vorige maand geleverd. Hier vliegen er twee boven het Andesgebergte op weg naar de nieuwe thuisbasis in Antofagasta. Foto: Monique van Rijen-Bos VOLKEL/AMERSFOOR DOORN - Nog dagelijks voele we de effecten van de laatste reo ganisatie en toch moeten we s men de krijgsmacht opnieu aanpassen om structurele probl men op te lossen. Extra geld kom er maar ten dele bij. Natuurli had ik veel liever verteld dat w ons in rustig vaarwater bevinde en dat we de ingezette koers zo der aanpassingen kunnen voor zetten. Helaas, de realiteit is a ders. De omgeving waarin w opereren, verandert snel. N maar ook in de toekomst

9 5 juli Pagina 9 DEFENSIE BETAALBAAR HOUDEN Links: De inzet van materieel wordt duurder, ondermeer door de veeleisende omstandigheden in verafgelegen missiegebieden als Afghanistan. Foto: Gerben van Es-AVDD Rechts: 14 Afdeling Veldartillerie levert twee batterijen, ieder zes stukken, pantserhouwitsers in. Foto: Gerben van Es CDS: Enige zekerheid is onzekerheid Zo sprak de Commandant der Strijdkrachten (CDS), generaal Dick Berlijn tijdens de bijeenkomsten met militairen afgelopen maandag. Voordat hij in ging op de maatregelen stond Berlijn eerst stil bij de missie in Afghanistan. Hij sprak zijn waardering uit voor de inzet voor deze complexe missie, waar onze mannen en vrouwen goed en dapper werk verrichten. In de huidige operaties bestaat een tekort aan ondersteunende capaciteiten, een gebrek aan voortzettingsvermogen van schaarse eenheden en is er de noodzaak tot verdere verbetering van zelfbescherming. Naast de operationele knelpunten van de afgelopen tijd kreeg Defensie ook andere tegenslagen te verwerken, zoals de oplopende kosten van nieuw materieel, hogere uitgaven door grotere slijtage, tegenvallende opbrengst van verkopen en de doelmatigheidstaakstelling, waarbij overigens wel rekening wordt gehouden met de omvangrijke recente reducties. De plannen zijn dan ook niet alleen in Den Haag gemaakt, maar geven nadrukkelijk een antwoord op de problemen uit het veld. Berlijn gaf aan dat er meer aandacht komt voor logistiek, inlichtingen, zelfbescherming, informatiesystemen en bevelvoering. Om ervoor te zorgen dat de krijgsmacht ook in de toekomst kan blijven leveren wat de samenleving van ons vraagt, moeten we inspelen op deze ontwikkelingen, zei generaal Berlijn. Alleen op die manier kunnen we er samen voor zorgen dat we een hoogwaardige bijdrage leveren aan de veiligheid van onze samenleving. Berlijn herinnerde eraan dat Defensie in 2003 niet in evenwicht was. Te hoge exploitatiekosten en achterblijvende investeringen leidden tot operationele problemen. Er zijn toen veel maatregelen genomen om het tij te keren. Zo zijn de staven verkleind, is er infra afgestoten en een aantal belangrijke wapensystemen verminderd. Tijdens deze reorganisatie bleef de krijgsmacht volledig in- RUK OMLAAG Naast operationele knelpunten kreeg Defensie ook met oplopende kosten van nieuw materieel en hogere kosten door toegenomen slijtage te maken. Foto: Hennie Keeris zetbaar, zowel buiten als binnen Nederland. De lessen van die inzet zijn in de plannen meegenomen. Berlijn complimenteerde de aanwezigen dat ondanks alle aanpassingen van de laatste jaren de operationele taken geen moment gevaar hebben gelopen. Er zijn en worden veeleisende missies uitgevoerd buiten Nederland, maar ook in eigen land stonden wij klaar om civiele autoriteiten te assisteren. Alle medewerkers, burgers en militairen, verdienen daarvoor grote waardering.

10 5 juli Pagina 10 DEN HELDER - De vijand valt in huidige conflicten steeds slechter te onderscheiden van de mensen die we willen beschermen. De wereld is nu pas aan het ontdekken wat de nieuwe vorm van oorlogvoeren is, die bekend staat als war amongst the people. TEKST: EVERT BROUWER SYMPOSIUM WERELDOMROEP OVER VERANDERENDE WERELD Politieke daadkracht bepalend voor vredemissie Dat zei minister Eimert van Middelkoop bij zijn introductie van het symposium Veranderende krijgsmacht in een veranderende wereld, dat vorige week in Den Helder werd gehouden door Radio Nederland Wereldomroep. De Koninklijke Marine had Hr.Ms. Rotterdam als platform voor talrijke sprekers uit de hele wereld aangeboden. Uw titel had net zo goed boven onze hoofdlijnennotitie kunnen staan, opperde de bewindsman. Hij stelde dat de NAVO als instrument om conflicten te bestrijden nu minstens zo belangrijk is als tijdens de Koude Oorlog. De toekomst van het bondgenootschap wordt bepaald door de missie in Afghanistan. Soldaten doen het werk tijden vredesoperaties echter niet meer alleen. In Uruzgan werken we samen met non-gouvernementele organisaties, plaatselijke autoriteiten en de media. Van Middelkoop vroeg om geduld waar het successen betreft. En nog moeilijker: ook Nederland moet leren omgaan met verliezen. In rap tempo liet de strenge dagvoorzitter generaal-majoor der Mariniers Franklin van Kappen de sprekers hun licht schijnen over de vier thema s: nieuwe oorlog, stabilisatie en reconstructie, krijgsmacht en maatschappij en de toekomst van de NAVO. Om met dat laatste te beginnen, secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer wond er op video geen doekjes om. We moeten niet wachten tot een probleem zich aandient in de wereld, maar er meteen op af. Hij voorziet dat het bondgenootschap langdurig in gebieden als Afghanistan en Bosnië aanwezig zal moeten blijven. Dat vraagt niet alleen om inzet van onze lidstaten, maar ook dienen we partners te zoeken die ons bijstaan. Zoals Australië nu in Afghanistan, maar ook NGO s. Stabilisatie is de sleutel voor elke missie en daarbij zijn artillerie en cavalerie niet alleen de aangewezen wapens. We moeten ook denken aan de beveiliging van onze energievoorzieningen en aan cyber defence, zoals de recente aanval op websites in Estland demonstreerde. De NAVO is in volledige omschakeling. Oud-minister van Defensie Wim van Eekelen ziet de grote problemen in de wereld alleen opgelost als de Europese Unie en de NAVO beter samenwerken. Na 1989 leek het Atlantische bondgenootschap overbodig, maar dat is achterhaald. We krijgen een veiligere wereld als iedereen deelneemt. De lasten moeten dan wel gelijk worden verdeeld, zo waren ook zijn panelgenoten dr. Bram Baxhoorn (directeur Atlantische Commissie) en Chantal de Jonge Oudraat (Center for Transatlantic Studies) van mening. De Jonge riep Europa op tot een nieuw debat met de VS als een nieuwe president in het Witte Huis is gekozen. Amerika moet de Europese landen gaan zien als strategische partners en niet als lastposten. Het zal dan tevens om de financiering moeten gaan. Een klein land als Nederland doet veel. Daarvoor moet je dan niet ook nog eens financieel worden afgerekend, vindt Van Eekelen. De politiek kan dus in de ogen van de sprekers veel betekenen. De krijgsmacht heeft de reactietijd enorm weten te bekorten, maar de politici werken met hun besluiteloosheid die winst weer weg, kritiseerde Van Eekelen. Alles hangt af van de politieke wil, besloot generaal Van Kappen. Dick Boschman besluit seizoen met nationale titel SCHAARSBERGEN - Dick Boschman heeft dit weekend tijdens Schietsporttotaal op het Nationaal Sportcentrum Papendal zijn teleurstellende seizoen goed afgesloten. De sergeant 1 van de Koninklijke Landmacht behaalde op het Nederlands kampioenschap luchtgeweer staand zijn twaalfde nationale titel. Dankzij een score van 594 ging Boschman met één punt voorsprong op nummer twee, Denny Nikkelen, de finale in. Als nummer drie plaatste zich Peter Hellenbrand met een puntenaantal van 591. Na een goede finalescore van 104,5 werd het gat tussen Boschman en zijn opponenten alleen maar groter. Met een totaal van 598,5 bedroeg het verschil ruim vier punten op Nikkelen en zeven op Hellenbrand, waardoor de volgorde van de finalisten dezelfde was als die van de medaillisten. Dit is mijn hoogste totaalscore ooit op een NK en dat geeft me een goed gevoel, maar maakt mijn seizoen er niet beter op, luidde de reactie van Boschman op zijn titel. Niks is gelukt zoals ik het gepland had, behalve de titel van vandaag. Goud en zilver op NK Atletiek AMSTERDAM - Tijdens de Nederlandse kampioenschappen Atletiek die afgelopen weekend in het Olympisch stadion plaatsvonden, hebben landmachtmilitairen Gregory Sedoc en Caimin Douglas mooie ereplaatsen behaald. Sergeant Sedoc won de 110 meter horden met overmacht in seconden, eerste luitenant Douglas behaalde tweemaal zilver op zowel de 100 als de 200 meter. Het NK in Amsterdam trok bezoekers. Voorafgaand aan de wedstrijd gaf Sedoc aan dat hij ging voor een tijd tussen de en èn het kampioenschap. Dit kwam helemaal uit. Met een snelle start maakte hij van meet af aan duidelijk dat hij nog een maatje te groot was voor de concurrentie. Dit deed echter niets af aan zijn motivatie. Als Amsterdammer wil je toch winnen voor eigen publiek. Douglas was toch wat teleurgesteld, al realiseerde hij zich ook wel dat hij nog een trainingsachterstand heeft ten opzichte van de nummer een, naaste concurrent Guus Hoogmoed. Als gevolg van een liesoperatie kon hij pas laat in het seizoen beginnen met trainen. Ik ben de honderd meter begonnen met een slechte start en heb daarna te veel achter Guus aangedraafd in plaats van mijn eigen race te lopen, op de tweehonderd meter moet ik gewoon nog wat meer inhoud krijgen. Ik ga nu eerst tien dagen goed trainen en hoop dan in één van de volgende toernooien mijn WK-kwalificatie af te dwingen. Nederlands kampioenschap Militaire Vijfkamp OIRSCHOT - Aan het Nederlandse kampioenschap Militaire Vijfkamp op de Generaal-majoor de Ruyter van Steveninckkazerne in Oirschot, op juni, hebben 210 militairen deelgenomen. Zowel bij de dames als de heren werd het record verbeterd door respectievelijk commando 1 Raymond Ploem en fuselier 1 Anouska Lievaart. Ploem nam de titel bij de heren over van eerste luitenant (R) Marino Verhaar (CIOR) met een score van punten. Lievaart (13 Mechbrig) verhoogde haar winnende prestaties uit 2005 en 2006 naar een nieuw Nederlands record van punten. Bij de veteranen werd majoor (R) Harald Kraaij (CIOR) met punten Nederlands kampioen. De Nederlandse ploeg bereidt zich inmiddels voor op het wereldkampioenschap Militaire Vijfkamp 2007, dat op oktober 2007 in India wordt gehouden. De Militaire Vijfkamp bestaat uit vijf onderdelen (lopen, zwemmen, schieten, hindernisbaan, werpen) die in een samenhangende wedstrijd worden afgelegd.

11 5 juli Pagina 11 SOESTERBERG - Het scenario loog er niet om. Nederland zou zwaar worden getroffen door orkaan Belinda. Maar gelukkig alleen op papier, met de bedoeling om 1 Logistieke Brigade te trainen in een ramp van nationale omvang. Want mocht zoiets ooit gebeuren, dan moet Defensie er samen met de civiele autoriteiten voor zorgen dat de schade aan mens en materieel binnen de perken blijft. NATIONALE INZET DRAAIT OM OMGAAN MET CAPACITEITEN LOGBRIG OEFENT NATUURRAMP TEKST: MARLOUS DE RIDDER FOTO S: HASAN YILMAZ Van 18 tot 29 juni vormde de vliegbasis Soesterberg het podium van de Koninklijke Landmacht. De brigadestaf en staven van 100 Bevoorradings-en Transportbataljon, 400 Geneeskundig Bataljon en 320 Herstelcompagnie Logistieke Brigade kregen er te maken met een oefening Intensivering Civiel Militaire Samenwerking (ICMS). Het idee ervoor ontstond nadat de commandant Landstrijdkrachten in zijn beleid duidelijk had aangegeven dat zijn speerpunt voor 2007 nationale veiligheid is, zegt majoor Lars de Jonge, één van de bedenkers. Wij zijn vanuit dat perspectief naar mogelijke scenario s gaan kijken en daaruit kwam al gauw naar voren dat we iets moesten verzinnen wat aan het weer gerelateerd is. De meeste rampen zijn plaatselijk; kijk maar naar de MKZ-crisis of de vuurwerkexplosie in Enschede. De onze moest heel Nederland treffen; vandaar een orkaan. In feite ging deze oefening puur om situational awareness, vervolgt De Jonge. Je moest je inbeelden dat er echt een orkaan over Nederland raasde, met alle gevolgen van dien. We wisten dat de moeilijkheid van Agile Tail hem vooral zat in de uitbeelding. Normaal speel je dat je wordt aangevallen. Dit keer draaide het om natuurgeweld, maar dat boots je natuurlijk niet even na. Wij gingen er wel vanuit dat iedereen zich orkaan Katrina, die de Amerikaanse stad New Orleans zwaar teisterde, nog goed kon herinneren. Gelukkig droeg het weer een beetje bij aan het inlevingsvermogen. Tijdens de oefening werden zowel de staf als de bataljonsstaven getraind. Eigenlijk bestond Agile Tail uit twee helften. Het eerste deel tot aan het weekend was voor de brigadestaf. In de tweede helft kwamen de bataljonsstaven aan de beurt. De Jonge: We wilden de mensen vooral laten zien hoe belangrijk plannen is. Het werken met lijstjes, het realiseren wat je capaciteiten zijn en wat je achter de hand hebt als zogenoemde restcapaciteit. Ook komt hier een stukje personeelszorg bij kijken. Als je bijvoorbeeld eerst honderd militairen inzet bij het vullen van zandzakken, daarna bij het evacueren van mensen en ze tot slot nog een dijk laat verstevigen, dan heb je een behoorlijke uitdaging. Links: In de bunker van 100 Bevoorradings- en Transportbataljon wordt hard gewerkt na een binnengekomen event. Grote foto: Ondanks de extra maatregelen bleken de boogtenten niet bestand tegen het natuurgeweld. INGEVINGEN Vanuit Exercise Control (EXCON) werden ruim tweehonderd events bij staf en bataljons ingeschoten. De leukste ingevingen kregen we vaak pas s nachts. Gelukkig, want ook de nachtshift moest alert blijven. Uiteindelijk merkten wij pas bij de terugkoppeling of een event was geslaagd of niet. Wanneer een bericht via de verschillende secties weer bij ons terugkwam, luidde de inhoud soms totaal anders. Ook nu werd duidelijk: Communicatie: is het sleutelwoord, aldus De Jonge. Agile Tail was de eerste grote oefening op het gebied van ICMS, al kwamen er ditmaal geen civiele autoriteiten aan te pas. Als wij in dit stadium brandweer, politie, Regionale Militaire Commando s en gemeenten erbij hadden betrokken, had het onbedoeld toch tot discussies geleid. Nuttig, maar de oefenmomenten voor de brigadestaf en de bataljonsstaven zijn daarvoor te kort. Dit was echt bedoeld als training voor militairen. RUIME VOLDOENDE Als chef-staf van 1 Logistieke Brigade had kolonel Aart Kuil onder meer de taak om tijdens Agile Tail de brigade, en dan vooral de staf, aan te sturen. Begin oktober moet 1 Logistieke Brigade volledig operationeel zijn. Met deze oefening konden wij testen of we er klaar voor zijn. Daarnaast is het nuttig om ook een keer een ander draaiboek te gebruiken. Het personeel weet niet precies waar het aan toe is en dat geeft juist een uitdaging. Bovendien vind ik orkaan Belinda een erg leuk scenario, waar we veel van hebben geleerd. Als ik de brigadestaf zo bekijk, geef ik ze een ruime voldoende. De afgelopen dagen is goed samengewerkt binnen en Militairen van de Stafstafcompagnie van 1 Logistieke Brigade zorgen dat de boogtenten orkaanvast komen te staan. Onder: De commandopost van de brigadestaf van 1 Logbrig was tijdens Agile Tail strikt verboden voor onbevoegden. tussen de secties. Overigens is het niveau van de bataljonsstaven zeer acceptabel. Zoals bij elke oefening zijn er volgens de kolonel altijd dingen die beter kunnen. Neem het gebruik van het Integrated Staff Information System (ISIS). Slechts weinig mensen binnen de brigadestaf hebben dit volledig onder de knie. Een gebrek aan tijd, maar dat wordt voor oktober rechtgetrokken. Dan staan er, ter voorbereiding voor de oefening Centaur Tail, lessen ISIS gepland. Overigens stemt het mij positief dat de staven van 100 Bevoorradings- en Transportbataljon, 400 Geneeskundig Bataljon en 320 Herstelcompagnie Logistieke Brigade al beter zijn in het gebruik van het computersysteem. Of Agile Tail een vervolg krijgt, valt nog te bezien. Maar als het aan Kuil ligt zeker wel. DEKAATJES heten de gratis advertenties in de Defensiekrant. De tekst van een Dekaatje mag niet langer zijn dan veertig woorden en kan alleen schriftelijk of per worden ingediend. Plaatsing geschiedt zo spoedig mogelijk. De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud, noch voor de gevolgen van de plaatsing. Op de envelop of in de graag Dekaatje vermelden. Dekaatjes kunnen worden ingestuurd naar de Defensiekrant, postbus 20701, 2500 ES Den Haag of onder vermelding van naam, adres, woonplaats eventueel telefoonnummer, onderdeel en registratienummer. WONINGEN Te koop: Arnhem, Maagdenpalm 23, hoekwoning met 4 slpkmrs en vrijstaande garage. 10 min. fietsen van centrum. Opl.: eind 2007/begin Vr.pr.: ,- k.k. (geen bouwrente verschuldigd). Meer inf.: Te koop: Norg (Drenthe), Kwartelstraat 5, ruime tussenwoning met veel comfort, 5 slpkmrs, ruime schuur. Kindvr. buurt, loopafst. overdekt zwembad. Aantal min. rijden naar: Veenhuizen 10, Assen 15, Havelte, Leeuwarden en Marnerwaard 45. Vr.pr. nu ,- k.k. Inl.: , zie Te huur: Eibergen, eengezinswoning, wegens buitenlandplaatsing, z.g.o.h. termijn: ± 30 mdn. Prijs n.o.t.k. Info: of Te huur: Woning te Westerland van okt t/m juli 2010 wegens uitzending naar de west. Grote tuin met garage en schuur. Opp. ca 480 m 2. Geheel gerenoveerd. Nieuwe badkmr en dakkappel, 4 slpkmrs enz. Mooie ligging vlakbij het Amstelmeer. Tel.: Te huur: Omgeving KMS Weert, (15 km) goed onderhouden gestoffeerd, vrijstaand woonhuis met inpandige garage. Inh. 625 m 3, perceel 1460 m 2. Mooi aangelegde tuin. Huur ,- per maand Inl DIVERSEN Gezocht: Ponjaard KLu. Ik ben op zoek voor mijn grootvader naar een ponjaard van de Klu. Hij was adj. bij de KLu. Hij zoekt de ponjaard met het meesterteken van HORSTER. Reakties aan Te koop: voor het echte cruise-gevoel, HONDA VT 750 ACE (American Classic Edition). Uit let op: 2003! 22 dkm, Complete uitv (org. acces). Uitstekende staat van ohd, Rijklaar! Prijs ,-. Info Te koop gevraagd: tafel-tennis-tafel voor de sportkantine van de voetbalclub. Liefst verrijdbaar en inklapbaar. Tel.: / RECREATIE Te huur: Giethoorn, luxe stacaravan, 4-6 pers. Incl. douche, toilet, boot, kano, energie.k. Prachtig gelegen aan meer. Veel watersportmogelijkheden. Week ,- naseizoen 1 295,-. Weekend, midweek mogelijk. Tel.: b.g.g Te huur: Zuid Frankrijk: Le Lot, nabij Cahors, 125 km boven Pyreneeën, voor rust en natuur, zelfstandige woonruimte van typisch Frans landhuis, vrije opgang. Voor 2 pers. In bos, weide, wijngaarden. Heuvelachtig. Goed fietsen en wandelen ,-per week. Geen huisdieren. Tel Te huur: 4 pers. bungalow in Zuid Frankrijk (streek Gard) op park Le Mattas in Méjannes le Clap. 2 slpkmrs (1 met 2-pers. bed en 1 met 2 1-pers. bed.) oven, wasmachine etc. Tennisbanen, jeu-de-boule baan, kindersp. plaats en zwembad op park aanwezig. Tel: of Te koop: Franeker, zeer luxe chalet op recreatiepark Barradeel. Bj Eigen grond. Compleet ingericht. Park is hele jaar open. Vr.pr ,-. Info: Zie foto s op Te koop: Mijdrecht, chalet op recreatiepark, 2 slpkmrs, cv. Kindvr. en waterrijke omg. Wordt verkocht met inboedel. Woonopp. 68 m 2. Tuin met vijver en schuur v.v. cv en water. Vr.pr. n.o.t.k. Tel.:

12 5 juli Pagina 12 Nieuw wapen voor Bushmaster AMERSFOORT - Een aantal van de Bushmaster voertuigen in Uruzgan krijgt op korte termijn, mogelijk al volgende maand, een nieuw wapensysteem. Het betreft de EOS-SRWS. De eerste afkorting verwijst naar de Australische fabrikant en de SRWS staat voor Stabilised Remote Weapon Station. Momenteel zijn de Bushmasters bewapend met een mitrailleur MAG op ringaffuit. In het SRWS beschikt het voertuig straks over een 360 draaibare toren met.50 mitrailleur. Het systeem wordt onder pantser bediend door middel van een beeldscherm met paneel en joystick en is volledig gestabiliseerd, om er ook rijdend mee te kunnen vuren. De kast ernaast bevat een laserafstandsmeter, dagricht- en warmtebeeldkijker, waardoor men er VUGHT - In het Nationaal Monument Kamp Vught zijn vanaf 6 juli twee nieuwe exposities te zien. The holocaust against the Roma and Sinti and present day racism in Europe, vertelt over het lot van deze zigeuners in de Tweede Wereldoorlog en actuele vormen van discriminatie en uitsluiting. Paramisa laat levensgrote fotoportretten zien van Sinti en Roma, gemaakt door Rogier Fokke. Ze worden tentoongesteld op het achterterrein van Kamp Vught. De eerste reizende expositie over de vervolging van Sinti en Roma opende afgelopen januari in het hoofdgebouw van de Verenigde Naties in New York. Er bestaat nog steeds grote onwetendheid over de systematische moord op deze minderheidsgroep, die tijdens de Tweede Wereldoorlog circa slachtoffers te betreuren had. Vandaag de dag zien de tien miljoen Sinti en Roma in Europa zich nog altijd geconfronteerd met geweld, discriminatie en uitsluiting. De terreur van de nationaal-socialisten en het dagelijkse leven van de Roma en Sinti worden in de expositie tegenover elkaar gesteld. Op deze manier krijgen de slachtoffers en hun individuele verhalen een gezicht. In Paramisa, Romanesj voor vertelling, geeft Fokke via 28 indringende portretten van Roma en Sinti uit Nederland, België, Duitsland en Tsjechië een gezowel bij dag en als bij nacht uitstekend mee kan waarnemen en schieten. Aan de andere kant van het wapen bevindt zich een munitiebox met een geschakelde band van vijfhonderd patronen. Op dit moment zit de bedieningsapparatuur nog op de plaats van de voertuigcommandant (voor de linker voorstoel), maar bekeken wordt of het mogelijk is daar een andere plek voor te vinden. Het is de bedoeling dat de bedienaars van het systeem die met Battle group 4 op uitzending gaan in augustus en september in Uruzgan worden opgeleid door instructeurs van de Instructiegroep Boordwapens van de Infanterieschool van het OTCMan. De volgende rotaties krijgen hun opleiding in Nederland. Exposities over Sinti en Roma in Kamp Vught Deelname Makkum aan NRF ten einde DEN HELDER - Na een reis van maand is Hr.Ms. Makkum weer teruggekeerd in Den Helder. De mijnenjager vormde in het afgelopen half jaar de Nederlandse maritieme bijdrage aan de NATO Response Force 9. In het kader daarvan werd de Makkum in 2006 toegevoegd aan de Standing NATO Mine Countermeasures Group 1. (SNMCMG 1) De reis begon medio januari met een transit naar Kiel. Daar ging het commando van SNMCMG 1 van Duitse in Belgische handen over. Het vlootverband bestond uit Belgische, Deense, Duitse, Engelse, Letse, Nederlandse en Noorse mijnenjagers en -vegers. Na een opwerkperiode zette de SNMCMG 1 koers naar Noorwegen, waar hij drie weken lang oefende met Noorse eenheden. Niet alleen zicht aan een relatief onbekende minderheid. Personen zijn sober geportretteerd en in het gelijknamige boek Paramisa samengebracht. Beide exposities lopen tot en met 31 augustus. Elisabeth Emmler en haar kinderen zijn allen in Auschwitz vermoord. De Duitse zusjes Sonja en Senta Birkenfelder werden in 1940 in een Pools getto geïnterneerd. de MCM-capaciteiten, ook asymmetrische en oppervlakteoorlogvoering kwamen aan bod. Het navigeren in de fjorden tot boven de poolcirkel bleek een grote uitdaging. Dat dit niet altijd goed gaat, bewees de Duitse mijnenjager FGS Grömitz, die op een ondiepte strandde. Ook de Makkum kreeg met malheur te maken. Onderweg brak een klep in de cilinder van de hoofdmotor. Enigszins kreupel liep het schip Tromsø, binnen, waar met assistentie van DMO-Marinebedrijf reparaties werden uitgevoerd. In maart hielp het verband bij het ruimen van explosieven uit beide wereldoorlogen in de Noordzee. SNMCMG1 kreeg er 22 te pakken. Daarna werd de Oostzee opgezocht voor deelname aan de NRFcertificeringsoefening Noble Mariner. Die bracht bijna veertig bovenwatereenheden (waaronder vliegdekschepen, amfibische eenheden, fregatten, onderzeeboten en mijnenbestrijdingsvaartuigen) bijeen. Dat was sinds 2004 niet meer gebeurd. Naast Hr.Ms. Makkum deed ook het Luchtverdedigings- en Commandofregat Hr.Ms. De Ruyter aan de oefening mee. Het draaide allemaal om een amfibische operatie voor de kust van Polen, waarbij SNMCMG1 de aanvoerroutes mijnenvrij moest maken plus het gebied waar de landing plaatsvond. Noble Mariner kreeg een vervolg in BALTOPS; kleiner van schaal, maar wel een oefening waar veel aspecten van de oorlogvoering de revue passeerden, zoals luchtverdediging, zelfbescherming tegen snelle aanvalsboten, et cetera. De grote bovenwaterschepen, waarbij het LCF Hr. Ms. Tromp, werden geïntegreerd met de MCM-eenheden om de dreiging optimaal te kunnen pareren. Voor SNMCMG1 was het een uitdaging om tegelijkertijd zijn normale werk te blijven doen. Uiteindelijk werd een groot aantal oefenmijnen gedetecteerd, geïdentificeerd en geruimd. De NRF-deployment van Hr.Ms. Makkum eindigde met deelname aan de Kieler Woche. Defensie Evenementenkalender De verkorte versie van de Defensie Evenementenkalender vermeldt voor de komende tijd de volgende evenementen: 6 juli: Internationale Vlootschouw i.v.m. de 400ste verjaardag van Michiel de Ruyter, Vlissingen 8 juli: Theatervoorstelling Vlucht van de eeuw in het Militaire Luchtvaartmuseum, Soesterberg 8 juli: Verhalen van Bronbeek. Arnhem 8 juli: Historische en moderne soldaten in het Legermuseum, Delft 10 juli: Kinderworkshop vliegen in het Militaire Luchtvaartmuseum, Soesterberg 11 juli: Theatervoorstelling Vlucht van de eeuw in het Militaire Luchtvaartmuseum, Soesterberg 12 juli: Kinderworkshop morse in het Militaire Luchtvaartmuseum, Soesterberg 13 t/m 15 juli: Nationale Vlootdagen, Den Helder 15 juli: De vier jaargetijden door de drumfanfare van de Koninklijke Luchtmacht, Zeewolde 15 juli: Historische en moderne soldaten in het Legermuseum, Delft 17 t/m 20 juli: Nijmeegse Vierdaagse; Nijmegen en omstreken 17 juli: Kinderworkshop straalmotor in het Militaire Luchtvaartmuseum, Soesterberg Surf voor meer informatie naar en klik via Actueel op de link Evenementen. Voor veel medewerkers van Defensie ook bereikbaar via intranet. Colofon De Defensiekrant is een wekelijkse uitgave van de directie Voorlichting & Communicatie van het Ministerie van Defensie bestemd voor het gehele Defensiepersoneel. Hoofd Defensiemedia Ellen Eggink ( ) Eindredactie: Wiebren Tabak ( ) Redactie: Evert Brouwer ( ) Jack Oosthoek ( ) Monique van Rijen-Bos ( ) André Twigt ( ) Redactiesecretariaat en administratie: Marianne Beck Telefoon: (070) , via het militaire net: 501, tst Fax (070) Defensiesite: Bezoekadres: Kalvermarkt 38, 2511 CB Den Haag Postadres: Postbus 20701, 2500 ES Den Haag, MPC 58B De inhoud van de artikelen in de Defensiekrant hoeft niet noodzakelijkerwijs de mening van de minister van Defensie of de krijgsmachtleiding weer te geven. Ingezonden brieven dienen betrekking te hebben op eerder in de Defensiekrant geplaatste artikelen. Zij geven uitsluitend de mening van de inzender weer en kunnen door de redactie worden bekort. Overname van artikelen of delen daarvan is alleen toegestaan met toestemming van de redactie. Aan rechtspositionele informatie kan geen recht worden ontleend. Deze informatie wordt in algemene bewoordingen en met terzijde lating van details weergegeven. Voor volledige informatie wordt verwezen naar de officiële stukken. Abonnementen: Per jaar N 13,61. Voor het buitenland N 15,88. Opgave schriftelijk bij administratie Defensiekrant (zie boven), in het geval van een dienstabonnement. Particuliere abonnees kunnen zich opgeven bij: Abonnementenland, postbus 20, 1910 AA Uitgeest, tel , waarna een acceptgirokaart wordt toegezonden. Adreswijziging: Het verdient aanbeveling adreswijzigingen vroegtijdig en uitsluitend schriftelijk op te geven; het kost enkele weken voor het nieuwe adres in het verzendbestand is opgenomen. Layout: Theo Olsthoorn (UnitedGraphics, postbus 659, 2700 AR Zoetermeer) Druk: DeltaHage, Den Haag ISSN:

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is.

Leren hoe om te gaan met de militairen van vandaag, die de veteraan van morgen is. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, op 7 september 2007 te Roermond ter gelegenheid van de jaarlijkse Nationale herdenking van de militairen van het Koninkrijk der Nederlanden die

Nadere informatie

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen.

gaat hier dus hand in hand met het levendig houden van de herinnering aan delen van de geschiedenis die steeds verder van ons af liggen. Toespraak staatssecretaris van Defensie, Jack de Vries voor de reünie Djocja, 17 december 2008, Koninklijk Militair Tehuis Oud Militairen en Museum Bronbeek Allereerst mijn hartelijke dank om voor u te

Nadere informatie

hun familie, geachte aanwezigen,

hun familie, geachte aanwezigen, Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen, ter gelegenheid van de uitreiking van de eerste universitair erkende diploma s van de Nederlandse Defensie Academie op 26 maart 2012 te Den Helder.

Nadere informatie

ISAF III Deployment Task Force

ISAF III Deployment Task Force ISAF III Deployment Task Force C-DTF Kolonel Henk Morsink 1 Deployment Task Force Mission Statement Taken Eenheden en Middelen Planning Voorbereiding 2 Mission Statement Schep als Deployment Task Force

Nadere informatie

Toespraak minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, ter gelegenheid van de medaille parade op de Nederlandse Veteranendag

Toespraak minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, ter gelegenheid van de medaille parade op de Nederlandse Veteranendag Toespraak minister van Defensie, Eimert van Middelkoop, ter gelegenheid van de medaille parade op de Nederlandse Veteranendag Den Haag, 27 juni 2009 Koninklijke Hoogheid, veteranen, aangetreden militairen,

Nadere informatie

WILLEM LODEWIJK V NASSAUKAZERNE, MATERIEEL LOGISTIEK PELETON (320) LOKAAL FACILITAIRE DIENST

WILLEM LODEWIJK V NASSAUKAZERNE, MATERIEEL LOGISTIEK PELETON (320) LOKAAL FACILITAIRE DIENST DE KAZERNES VAN NEDERLAND 2012. Hier vind u een lijst van landmachtkazernes in Nederland. In de lijst vind u de eenheden die er gelegerd zijn en de plaats waar de kazerne staat. JOHANNES POSTKAZERNE, HAVELTE.

Nadere informatie

Sta mij toe om vanaf nu in het Nederlands te spreken, want mijn Friese woordenschat is helaas wat beperkt.

Sta mij toe om vanaf nu in het Nederlands te spreken, want mijn Friese woordenschat is helaas wat beperkt. Toespraak van Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de Herinneringsmedaille Vredesoperaties aan het 22 e detachement Air Task Force en Air Point of Debarkation Mirage

Nadere informatie

VCA Nieuwsbrief januari 2015

VCA Nieuwsbrief januari 2015 VCA Nieuwsbrief januari 2015 N a a m b e d r i j f Veteranen Cafe t Hookhoes, Grotestraat-zuid 129, Almelo www.veteranencafealmelo.nl vca@veteranen.nl Veteranencafé op 13 januari 2015 Contact : nieuwjaars

Nadere informatie

BOTSCHAFT DER BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND - VERTEIDIGUNGSATTACHÉ- Oberstleutnant i.g. Joachim Schmidt

BOTSCHAFT DER BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND - VERTEIDIGUNGSATTACHÉ- Oberstleutnant i.g. Joachim Schmidt BOTSCHAFT DER BUNDESREPUBLIK DEUTSCHLAND - VERTEIDIGUNGSATTACHÉ- Oberstleutnant i.g. Joachim Schmidt Den Haag, 20. März 2013 Tel.: 0031 70-342.06.18 Fax: 0031 70-365.32.48 Toespraak ter gelegenheid van

Nadere informatie

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven.

van de TFU, Welkom thuis! Eindhoven. Toespraak van de minister van Defensie, E. van Middelkoop, bij de terugkeer van de laatste Task Force Uruzgan, Vliegbasis Eindhoven, 8 augustus 2010. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Commandant van

Nadere informatie

werken bij DEFENSIE MARINE Denk je aan de Marine, dan denk je aan schepen. Logisch, want die hebben we bij de Marine in alle soorten en maten. Van mijnenjagers tot onderzeeboten. Toch is de Marine meer

Nadere informatie

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken tekst: sgt. Derek de Vries Lees het volledige artikel in de FALCON Grizzly, this is Mike ready to copy nine-liner This is grizzly, ready to

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

VCA Nieuwsbrief dec 2015. LIBANON presentatie. www.veteranencafealmelo.nl. vca@veteranen.nl. Veteranen Cafe t Hookhoes, Grotestraat-zuid 129, Almelo

VCA Nieuwsbrief dec 2015. LIBANON presentatie. www.veteranencafealmelo.nl. vca@veteranen.nl. Veteranen Cafe t Hookhoes, Grotestraat-zuid 129, Almelo Naam bedrijf VCA Nieuwsbrief dec 2015 Veteranen Cafe t Hookhoes, Grotestraat-zuid 129, Almelo www.veteranencafealmelo.nl vca@veteranen.nl Contact : vca@veteranen.nl LIBANON presentatie 06-21 666 362 Redactie

Nadere informatie

Minister IGK SG/PSG. CZSK Bestuursstaf

Minister IGK SG/PSG. CZSK Bestuursstaf BIJLAGE: ORGANOGRAMMEN Organogrammen vraag 98 Organogram Defensie Minister IGK SG/PSG ADD BSG DBO DCo DF&C DJZ CDS HDB HDFC HDBV HDP MIVD MLA CDC DMO CLSK CLAS Operationele Commando s CZSK Bestuursstaf

Nadere informatie

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht.

Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Spreekpunten staatssecretaris ter gelegenheid van 65 jaar vrouwen in de Krijgsmacht op 2 december te Utrecht. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank mw. Coorens, Dames en heren, We vieren vanavond

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

Vervoer gevaarlijke stoffen

Vervoer gevaarlijke stoffen Vervoer gevaarlijke stoffen binnen Defensie Edwin van de Ven Inhoud Defensie Uitzonderingspositie Defensie Voorbereidingen (Gereedstelling) We vertrekken. We doen ons werk. We gaan weer naar huis.. 2 Defensie

Nadere informatie

Nederlanders aan het woord

Nederlanders aan het woord Nederlanders aan het woord Veteranen en de Nederlandse Veteranendag 2014 Trends, Onderzoek en Statistiek (TOS) Directie Communicatie Documentnummer: TOS-14-066a Belangrijkste inzichten Nederlander hecht

Nadere informatie

Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht. T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts

Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht. T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts Het medisch zorgsysteem van de Krijgsmacht T.F.M. Dijkgraaf Luitenant Kolonel vliegerarts 1 Algemeen Militair Verpleegkundige 2 Mini CV Sedert 1986 werkzaam als militair arts Tot 1996 bij de Kon Landmacht

Nadere informatie

De rollen van het officiersschap

De rollen van het officiersschap SYMPOSIUM De rollen van het officiersschap KMA BREDA 24 SEPTEMBER 2012 2 Woord vooraf In het kader van competentie ontwikkeling in het toekomstig functioneren als subalterne officier binnen de Nederlandse

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht 34 000 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2015 Nr. 72

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de medaille-uitreiking op 7 november 2013 te Den Haag.

Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de medaille-uitreiking op 7 november 2013 te Den Haag. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de medaille-uitreiking op 7 november 2013 te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Minister Opstelten,

Nadere informatie

Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld

Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld Defensie na de kredietcrisis: Een kleinere krijgsmacht in een onrustige wereld 8 april 2011 Toekomst krijgsmacht Wat we doen, doen we goed eerste klas mensen eerste klas spullen Toegeven op het voortzettingsvermogen

Nadere informatie

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan

Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag voor vrede en recht in Afghanistan Den Haag is uniek in de wereld vanwege haar positie als internationale stad van vrede en recht. Den Haag is Legal Capital of the World. De derde VN-stad na New

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Wetgeving voor veteranen Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum Ons kenmerk Onderwerp Wetgeving voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 30 800 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2007 Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN

Nadere informatie

IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING

IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING IN HET HART VAN DE INFORMATIEVOORZIENING IVENT Postbus 20703 2500 ES MPC 58L (intern Defensie) Den Haag www.cdc.nl/ivent IN DIENST VAN DEFENSIE Om haar taak optimaal te kunnen uitvoeren is Defensie onder

Nadere informatie

Vechten voor vrijheid

Vechten voor vrijheid tekst inge-mirjam bosveld Beeld Eljee Op uw plaatsen... Ook in Eva-radio kwamen op 22 januari militairen aan het woord. (Na)luisteren kan ook via www.eo.nl/eva. Vechten voor vrijheid Patrouilleren door

Nadere informatie

HET LEGER. Waarom heeft. Nederland. Informatie voor scholieren. De Nederlandse krijgsmacht in het kort

HET LEGER. Waarom heeft. Nederland. Informatie voor scholieren. De Nederlandse krijgsmacht in het kort HET LEGER Uitgave: Ministerie van Defensie Directie Voorlichting en Communicatie April 2006 www.defensie.nl Informatie voor scholieren De Nederlandse krijgsmacht in het kort In deze folder vertel ik je

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Dames en heren, SMC-vrienden en -vriendinnen, Mede namens de overige leden van het bestuur heet ik u allen op deze 54 ste reünie van harte welkom.

Dames en heren, SMC-vrienden en -vriendinnen, Mede namens de overige leden van het bestuur heet ik u allen op deze 54 ste reünie van harte welkom. Samenvatting toespraak 29 oktober 2015 Dames en heren, SMC-vrienden en -vriendinnen, Mede namens de overige leden van het bestuur heet ik u allen op deze 54 ste reünie van harte welkom. Een speciaal woord

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 55 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 23 september 2014 De vaste commissie voor Defensie heeft een

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

DE VEVA OPLEIDING. Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie

DE VEVA OPLEIDING. Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie DE VEVA OPLEIDING Haal je MBO-Diploma en ontdek Defensie DE TIEN MEEST GES INFORMATIE VOOR OUDERS EN VERZORGERS 1 2 3 4 Is er ondanks de bezuinigingen bij Defensie een toekomst voor leerlingen Veiligheid

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2016 Nr. 70 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008

Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Openingstoespraak van staatssecretaris De Vries voor de CDAbijeenkomst Ontwikkelingssamenwerking en 3D te Breda, 3 oktober 2008 Dames en heren, Goed hier te kunnen zijn. Nu bijna een jaar actief als staatssecretaris

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 400 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2013 Nr. 81 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen:

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen: Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8 januari 2010 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Veteraneninstituut. Uitvoerder Veteranenbeleid. Onafhankelijke stichting

Veteraneninstituut. Uitvoerder Veteranenbeleid. Onafhankelijke stichting Veteraneninstituut Uitvoerder Veteranenbeleid Onafhankelijke stichting ± 50 medewerkers (waarvan 4 gedetacheerd vanuit Defensie, 24 vanuit het ABP en 350 vrijwilligers Doorn, centrum dienstverlening aan

Nadere informatie

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Opvang na uw uitzending. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Opvang na uw uitzending Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

Secundaire traumatisering

Secundaire traumatisering SECTORFONDSEN ZORG EN WELZIJN Secundaire traumatisering In de welzijnssector Informatie voor werknemers Weer een verhaal over incest: ik kan er niet meer tegen Als ik zo n lieve vader op de crèche zie,

Nadere informatie

Koninklijke Luchtmacht

Koninklijke Luchtmacht Koninklijke Luchtmacht > Retouradres Postbus 8762, 4820 BB Breda Secretariaat COVM Postbus 90004 MPC 55A Keegsdijkje7 3509 AA Utrecht MPC 80 A Postbus 8762 4820 BB Breda Nederland www.luchtmacht.nl Ministerie

Nadere informatie

Hulp aan het thuisfront. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Hulp aan het thuisfront. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Hulp aan het thuisfront Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Vandaag is het precies 70 jaar geleden dat ons land werd bevrijd. Generaties Nederlanders zijn opgegroeid in een

Nadere informatie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie Reservist bij de Koninklijke Marechaussee De leukste baan! naast je werk of studie Operationeel Centrum Mobiel toezicht veiligheid Grensbewaking Schiphol Beveiliging Koninklijk Huis Als het erop aankomt

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2014 Nr. 48 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7636 3 mei 2011 Wijziging regeling commandanten 26 april 2011 Nr. BS/2011008944 Afdeling Personeelsbeleid en Rechtspositie

Nadere informatie

Spreektekst staatssecretaris Jack de Vries voor de werkconferentie van de Management Development training van het ministerie van Defensie.

Spreektekst staatssecretaris Jack de Vries voor de werkconferentie van de Management Development training van het ministerie van Defensie. Spreektekst staatssecretaris Jack de Vries voor de werkconferentie van de Management Development training van het ministerie van Defensie. Dames en heren, Ik ben nu ruim een jaar staatssecretaris van Defensie.

Nadere informatie

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden.

En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze veiligheid de hoogste prijs betaalden. Toespraak minister A. van der Steur, Tuin van Bezinning, 10 juni 2015, Warnsveld. Majesteit, Dames en heren, Vrijheid kan niet bestaan zonder veiligheid. En vandaag herdenken wij de mensen die voor onze

Nadere informatie

Advies en ondersteuning in techniek, logistiek en opleiding. Sleutel woorden zijn betrouwbaar en toewijding

Advies en ondersteuning in techniek, logistiek en opleiding. Sleutel woorden zijn betrouwbaar en toewijding T.V.W. Consultancy Advies en ondersteuning in techniek, logistiek en opleiding. Sleutel woorden zijn betrouwbaar en toewijding Mijn naam is Tony van Wijchen. Na een militaire carrière binnen de Koninklijke

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Let op: Alleen gesproken woord geldt!

Let op: Alleen gesproken woord geldt! Toespraak van de minister van Defensie, J.S.J. Hillen bij de herdenking van gesneuvelde militairen in Nederlands-Indië, op 3 september 2011 te Roermond. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Generaal Morsink,

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Vrede en vrijheid maken we samen.

Vrede en vrijheid maken we samen. Vrede en vrijheid maken we samen. Draagt u ook bij? Wageningen 5 mei. 5 mei 1945 Bevrijding! 4 mei, 23.00 uur Bevrijdingsvuurceremonie Op 5 mei 1945 werd Nederland bevrijd van de Duitse overheersing tijdens

Nadere informatie

Beroepsmilitair. bij de. Koninklijke Landmacht

Beroepsmilitair. bij de. Koninklijke Landmacht Beroepsmilitair bij de Koninklijke Landmacht 1 Inleiding Duur van de voorlichting en inhoud Voorlichting beroepsmilitair Koninklijke Landmacht Aansluitend aan de voorlichting mogelijkheid tot: Solliciteren

Nadere informatie

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering.

In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Toespraak burgemeester K. Tigelaar ter gelegenheid van de dodenherdenking op vrijdag 4 mei 2012 Dames en heren, jongens en meisjes, In de stilte van ons herdenken, sprak de herinnering. Herinneringen aan

Nadere informatie

Veteranen met een missie

Veteranen met een missie Veteranen met een missie Factsheet Inleiding Vandaag de dag maken activiteiten op het gebied van wederopbouw en humanitaire hulp vaak deel uit van vredesmissies. Voor de veteraan blijft het daar niet altijd

Nadere informatie

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren,

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Ik hoop dat u het niet erg vindt dat ik als Koning van de Jeugd 2015 met het welkom voor de jongeren begonnen ben. Deze bijzondere

Nadere informatie

Dames en heren, 1 Gevonden via Google, transcript van grammofoonplaat, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.

Dames en heren, 1 Gevonden via Google, transcript van grammofoonplaat, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Toespraak van commissaris van de koning Max van den Berg, uitreiken eerste exemplaar Het communistische verzet in Groningen, Groningen (A-Kerk), 5 maart 2014 Dames en heren, Fascisme is oorlog. Overweldiging

Nadere informatie

Verbeter je Werving en Selectie beleid met de inzet van e-hrm

Verbeter je Werving en Selectie beleid met de inzet van e-hrm Verbeter je Werving en Selectie beleid met de inzet van e-hrm In deze whitepaper geven wij inzicht hoe P&O het wervings en selectie beleid kan verbeteren en zo effectiever kan werken. 1 Inleiding De overvloed

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

VCA Nieuwsbrief februari 2015

VCA Nieuwsbrief februari 2015 N a a m b e d r i j f VCA Nieuwsbrief februari 2015 Veteranen Cafe t Hookhoes, Grotestraat-zuid 129, Almelo www.veteranencafealmelo.nl vca@veteranen.nl Contact : almeloveteranen@gmail.com, vca@veteranen.nl

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Catalogus Ronde figuren

Catalogus Ronde figuren Catalogus Ronde figuren Nederlandse Stichting voor Modelfiguren Juli 2015 Catalogus ronde figuren In deze catalogus zijn de ronde figuren opgenomen die de Nederlandse Stichting voor Modelfiguren over de

Nadere informatie

Let op: Alleen het gesproken woord geldt! Dames en heren, Jongens en meisjes, Aangetreden militairen, Het trainen van soldaten is bijzonder werk.

Let op: Alleen het gesproken woord geldt! Dames en heren, Jongens en meisjes, Aangetreden militairen, Het trainen van soldaten is bijzonder werk. Toespraak van de Commandant der Strijdkrachten, generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van de uitreiking van de Herinneringsmedaille Vredesoperaties aan Capacity Building Mission Iraq-2 op 19 november

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008 Nr. 46 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

HDAB2007030412 Brieven naar aanleiding van het wetgevingsoverleg personeel en het wetgevingsoverleg materieel

HDAB2007030412 Brieven naar aanleiding van het wetgevingsoverleg personeel en het wetgevingsoverleg materieel Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 5211 CR Den Haag Afschrift aan de Voorzitter van de Eerste

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

65.65.85.854 IBAN: NL64. INGB.0656.5858.54 BIC: INGBNL2A

65.65.85.854 IBAN: NL64. INGB.0656.5858.54 BIC: INGBNL2A Den Haag, 5 december 2012 Betreft: Bijlage: Informatie lokale veteranendagen en uitnodiging Toolkit gemeentelijke ondersteuning Geachte burgemeester, Nederland telt ongeveer 130.000 veteranen die ingezet

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Gedragscode Defensie. Draagvlakmeting. Ministerie van Defensie. Defensie Personele Diensten Gedragswetenschappen

Gedragscode Defensie. Draagvlakmeting. Ministerie van Defensie. Defensie Personele Diensten Gedragswetenschappen Bezoekadres: Van Alkemadelaan 357 Postadres: MPC 58 A Postbus 90701 2509 LS Den Haag Nederland www.cdc.nl Draagvlakmeting TNS NIPO: Drs. Anneloes Klaassen Lisanne van Thiel GW: Drs. Amber Vos +31 (070)

Nadere informatie

Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie. Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur

Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie. Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur Straaljagers en politici; geen gelukkige combinatie Hans Heerkens Faculteit Management & Bestuur Wat gaan we doen? De opvolging van de F-16 De kandidaten De JSF Is de JSF de beste keuze? Conclusies Ik

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021

Rapport. Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021 Rapport Rapport over een klacht over de Sociale Verzekeringsbank te Zaanstad. Datum: 5 februari 2015 Rapportnummer: 2015/021 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) is

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Posttraumatische stressstoornis na uitzending

Posttraumatische stressstoornis na uitzending Posttraumatische stressstoornis na uitzending Factsheet Inleiding Een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking (ongeveer 80%) krijgt ooit te maken met één of meer potentieel traumatische gebeurtenissen.

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

21 mei 2015 Ruud de Haan. Presentatie Politiemissies

21 mei 2015 Ruud de Haan. Presentatie Politiemissies 21 mei 2015 Ruud de Haan Presentatie Politiemissies Waarom vredesmissies?? Grondwet: De regering bevordert de ontwikkeling van de internationale rechtsorde (art 90). Regeerakkoord: Daarom investeert Nederland

Nadere informatie

11 Luchtmobiele Brigade Air Assault 7 december

11 Luchtmobiele Brigade Air Assault 7 december o pi n i e 11 Luchtmobiele Brigade Air Assault 7 december Inzet per parachute boven Senegal tijdens de oefening EMERALD MOVE. Veelzijdig inzetbaar, militair en maatschappelijk relevant Brig-gen O.P. VAN

Nadere informatie

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het.

Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. ONTMOET HUMANITAS Probleem? Geen probleem. Met de vaardigheden die Humanitas je aanreikt, verander je je leven. Helemaal zelf. En het mooie is: iedereen kan het. Zonder uitzondering. Lukt het je niet alleen,

Nadere informatie

NOV KVNRO. Hare Excellentie J.A. Hennis-Plasschaert Minister van Defensie. Nummer: GOV MHB 13/0187-900. Onderwerp: Herstel van vertrouwen

NOV KVNRO. Hare Excellentie J.A. Hennis-Plasschaert Minister van Defensie. Nummer: GOV MHB 13/0187-900. Onderwerp: Herstel van vertrouwen Gezamenlijke Officieren Verenigingen & Middelbaar en Hoger Burgerpersoneel bij Defensie Wassenaarseweg 2 T 070 38 39 504 E info@prodef.nl 2596 CH Den Haag F 070 38 35 911 W www.prodef.nl Aan: Hare Excellentie

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Sessie 64. Meningen over Johan van Oldenbarnevelt. Mening in 1618. Mening Nu. Niet waar of Valt niet te zeggen

Sessie 64. Meningen over Johan van Oldenbarnevelt. Mening in 1618. Mening Nu. Niet waar of Valt niet te zeggen Sessie 64. Meningen over Johan van Oldenbarnevelt Mening in 1618 Mening Nu Niet waar of Valt niet te zeggen Sessie 64. Uitspraken over Johan van Oldenbarnevelt Johan van Oldenbarnevelt verdiende het om

Nadere informatie

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486

van Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Ministerie van Ministerie van Defensie Buitenlandse Zaken Postbus 20701 Postbus 20061 2500 ES s-gravenhage 2500 EB s-gravenhage Telefoon 070-3188188 Telefoon 070-3486486 Aan: de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

2012D40857. Lijst van vragen

2012D40857. Lijst van vragen 2012D40857 Lijst van vragen De vaste commissie voor Defensie heeft de minister van Defensie de volgende vragen ter beantwoording voorgelegd over de Personeelsrapportage van Defensie midden 2012 (33 400

Nadere informatie