Veranderen & Organiseren in Gemeenten. Werken aan vernieuwend veranderen, organiseren en sturen in gemeentelijke context

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Veranderen & Organiseren in Gemeenten. Werken aan vernieuwend veranderen, organiseren en sturen in gemeentelijke context"

Transcriptie

1 INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Veranderen & Organiseren in Gemeenten V&OG Werken aan vernieuwend veranderen, organiseren en sturen in gemeentelijke context Een professionaliseringsprogramma van Sioo voor ervaren (lijn)managers, senioradviseurs en project- en programmamanagers in gemeenten met ondersteuning van het A+O fonds Gemeenten April

2 Inhoud 1 Vernieuwend veranderen, sturen en organiseren 4 Kennis, kunde en vaardigheden van lijn- en (project)managers en senior adviseurs in gemeenten 4 Professionaliseringsprogramma 5 Praktijkvragen van de huidige deelnemers 5 2 Het programma in kort bestek 7 Bestemd voor 7 Karakteristiek 7 Toelatingsvoorwaarden 7 Groepsomvang 7 Programma 7 Tijd en studiebelasting 8 Data en locatie 8 Kosten 8 Organisatie 8 Docenten 8 Informatie 8 2 Het programma nader beschouwd 10 Integraal professionaliseringsprogramma 10 Programmaonderdelen 10 Toelichting op de afzonderlijke programmaonderdelen 10 Het A+O fonds Gemeenten 14 Sioo, Interuniversitair centrum voor organiseren, veranderen en leren 14 2

3 1 Vernieuwend veranderen, sturen en organiseren Gemeentelijke organisaties ontwikkelen zich in hoog tempo. Ze staan immers midden in de snel veranderende samenleving. (Lijn)managers, senior adviseurs en project- en programmamanagers spelen een belangrijke rol bij verandering en ontwikkeling van hun gemeentelijke organisatie. Dat vraagt echter wel dat ook zij zich continu ontwikkelen; op hun vakgebied en op het gebied van verandermanagement, organisatie inrichting en besturing. Gemeenten zijn op het vlak van politiek en bestuur en bij de uitvoering van beleid uiterst zichtbaar voor de burger. Ze krijgen op dit moment te maken met nieuwe vormen van samenwerking met andere gemeenten, met bedrijven en met burgers. Steeds hogere kwaliteitseisen voor dienstverlening, zwaardere eisen op het terrein van efficiëntie en kostenbewustzijn en ict-ontwikkelingen leiden tot vragen naar nieuwe diensten en andere organisatorische concepten. Dit alles leidt tot grote veranderingen in de gemeentelijke organisatie. Een aantal ontwikkelingen springt in het oog, zoals: Veranderen op eigen kracht Een veranderende visie op wat wel en wat niet uitbesteed kan worden, mede aangestuurd door bezuinigingsoperaties, leidt er steeds vaker toe dat leiders en managers zelf de veranderingen vormgeven en begeleiden. Ze kunnen daarvoor geen of weinig externe deskundigheid inhuren. Dat, terwijl ze zelf onderdeel zijn van de verandering en niet altijd over gefundeerde kennis en ervaring beschikken als het gaat om het ontwerpen van de organisatie en het begeleiden en implementeren van veranderingen. 3

4 Reorganiseren en (her)ontwerpen Er wordt aan de lopende band gereorganiseerd, maar wie bepaalt nu welk nieuw ontwerp passend is? Bijna geen enkele organisatie heeft organisatieontwerpers in huis, maar wel veel mensen die een rol hebben bij een herstructurering of herindeling. Wat moeten ze weten om een organisatieontwerp te kunnen maken of om te begrijpen wat de consequenties van een bepaalde organisatiestructuur zijn? Hoe ontdekken ze welke weeffouten er in een ontwerp schuilen. En als er dan wel een deskundige in huis wordt gehaald, hoe valt zo n ontwerp dan te beoordelen? Allianties en decentralisaties in het sociale domein Medewerkers binnen gemeenten werken steeds meer buiten de grenzen van de gemeentelijke organisatie. Er zijn diverse samenwerkingsverbanden met bijvoorbeeld woningcorporaties, zorginstellingen, onderwijs etc. Ook binnen de grenzen van de ambtelijke organisatie wordt steeds meer gewerkt in multidisciplinaire groepen. Goed kunnen samenwerken, over eigen grenzen en discipline heen kijken en vorm en inhoud geven aan de nieuwe verantwoordelijkheden die in de komende drie jaar van het rijk naar de gemeenten worden overgedragen stelt gemeenten voor grote uitdagingen. Dit heeft kans van slagen als het lukt de krachten te bundelen en andere manieren van sturen te vinden. Nieuwe rol van de overheid De (lokale) overheid wordt steeds meer onderdeel van een netwerk van mensen en organisaties. Een netwerk dat verantwoordelijkheid neemt en krijgt en waarin ieders kennis en kracht wordt benut. De gemeente neemt niet meer altijd het voortouw, maar faciliteert en verbindt. Passend bij die veranderende rol kan de organisatie kleiner, goedkoper en beter. De gemeente is slagvaardig en doet wat echt nodig is voor de stad, het dorp en de inwoners. Dat vereist meer maatwerk, betere dienstverlening en een sterkere focus op samenwerking, zo dat de burgers er beter van worden. Dit kan als de gemeentelijke organisatie, bijvoorbeeld, flexibeler werkt, ict systemen inzet voor een effectieve dienstverlening en er ook vernieuwing mogelijk is van arbeidsverhoudingen e.d. Dat vraagt om een andere manier van sturen en samenwerken. 4

5 Kennis, kunde en vaardigheden van lijn- en (project)managers en senior adviseurs in gemeenten Voor iedere manager of adviseur die een bijdrage wil leveren aan de eerder geschetste organisatieontwikkelingen en veranderingen vanuit de eigen professie is het volgende relevant: Vakinhoudelijke ontwikkelingen bijhouden en kennis maken met nieuwe inzichten op het gebied van, onder meer, leiderschap, organisatie en (cultuur) verandering. contextuele kennis ontwikkelen; kennis van de vraagstukken in de gemeentelijke organisatie, zoals het verbinden van wensen vanuit politiek en bestuur met behoeften van burgers, instellingen en bedrijven, inrichting van bedrijfsprocessen en de prestaties van de gemeenten. Inrichten en begeleiden van of meewerken aan veranderingen en organisatieontwikkelingen. Begrijpen van herinrichtingskeuzes en daaraan een bijdrage leveren. Een repertoire om invloed en impact te hebben in de organisatie, om strategisch te kunnen handelen Het A+O fonds Gemeenten heeft, samen met Sioo, een professionaliseringsprogramma opgezet. Dit biedt meer ervaren professionals bij gemeenten de mogelijkheid om bij te blijven op het gebied van organisatieontwikkeling en verandermanagement, te werken aan het verbreden van hun impact en hun eigen voorkeursrol van veranderaar te exploreren. Professionaliseringsprogramma Het programma Veranderen en organiseren in gemeenten koppelt de ontwikkeling van uw eigen professionele ambities aan de ontwikkelingen en vraagstukken in uw gemeentelijke organisatie. Als manager Ambities en ontwikkeling van uzelf als professional Organiseren, of adviseur investeert u in uzelf, in uw organisatie en in gemeente overstijgende vraagstukken. Vraagstukken in de gemeentelijke organisatie ontwikkelen, ontwerpen, veranderen, innoveren Het programma is een plek waar u geïnspireerd raakt door nieuwe concepten en praktijkvoorbeelden, waar u ideeën opdoet, uw ervaringen kunt uitwisselen met elkaar, uw eigen handelen kunt 5

6 onderzoeken en kunt experimenteren met nieuw handelingsrepertoire. Alle deelnemers aan het programma werken aan concrete complexe vraagstukken in de gemeentelijke context. Praktijkvragen van de huidige deelnemers Hoe ga ik om met een steeds veranderende omgeving, met veranderingen waar veel onzekerheid is, ook over mijn eigen baan als professional of als leidinggevende? Hoe zorgen we er als gemeente voor dat iedereen een goede opleidingskans krijgt en schooluitval afneemt, terwijl de organisatie daarvoor afhankelijk is van veel andere partijen, zoals scholen en besturen, voor- en naschoolse opvang, bureau Halt? Hoe kan ik goed mijn rol spelen bij buurt- en wijkgericht werken met partijen als woningcorporaties, politie en ondernemers? Hoe zorgen we dat onze interne organisatie is aangepast aan meer burgerparticipatie, e-dienstverlening, buurt- en wijkgericht werken? Hoe zorg ik ervoor dat ik mijn bezuiningsdoelstellingen realiseer en tegelijkertijd de dienstverlening verbeter? Hoe zorgen we dat we de nieuwe taken van uit de overheid, zoals de drie decentralisaties in het sociaal domein, succesvol realiseren? Gaan we fuseren of samenwerken met andere gemeenten? Hoe behouden we onze eigen identiteit en zorgen we voor gelijkwaardigheid bij de implementatie? Welke samenwerkingsverbanden zijn mogelijk en hoe realiseren we een fusie of samenwerking? Hoe zorgen we voor een goede afstoting van onderdelen die niet tot de kerntaken behoren, maar wel nodig zijn in de maatschappij? Hoe zorgen we dat we intern de boel op orde krijgen of houden rond zaken als financiën, controle op uitgaven, maar ook als het gaat om subsidieverlening, procesverbeteringen met behulp van Lean, Het nieuwe werken, vakmanschap, samenwerking. Hoe blijven we een aantrekkelijke werkgever, ook als er nu flinke taakstellingen zijn en straks grote aantallen uitstromen? Hoe maken we samen met de raad, het bestuur, het managementteam en de medewerkers de goede keuzes en zorgen we dat de afspraken en keuzes ook succesvol worden gerealiseerd? 6

7 Het programma in kort bestek Bestemd voor Het programma is bestemd voor lijnmanagers en interne senior adviseurs. Karakteristiek Het programma heeft een doorlooptijd van tien maanden. U verbindt actuele concepten over veranderen, sturen, samenwerken en organiseren met uw werkpraktijk. U wisselt ervaringen uit over een aantal actuele thema s, geeft elkaar advies en tekent lessons learned op. Daarnaast besteedt u tijd aan het bestuderen van literatuur en het werken aan opdrachten ter voorbereiding op de werkateliers. Tijdens de leergang werkt u met eigentijdse communicatie- en leermiddelen. Toelatingsvoorwaarden Voor het programma zijn toelatingsvoorwaarden gesteld om te waarborgen dat u het programma effectief kunt benutten en u een geschikte partner kunt zijn voor de andere deelnemers. U heeft minstens acht jaar werkervaring, waarvan drie als senior adviseur, leidinggevende of project- of programmamanager, een hbo/wo-vooropleiding of een vergelijkbaar werk- en denkniveau, een positie die voldoende stof biedt voor professionalisering, de ambitie om professioneel te groeien, voldoende inzicht in en kennis van de basics van verandermanagement en organisatieontwikkeling, al eerder geïnvesteerd in professionalisering op het gebied van persoonlijke effectiviteit, voldoende tijd en commitment om in het programma te participeren gedurende de hele doorlooptijd, een open en reflectieve instelling en de wil om met en van andere deelnemers te leren. 7

8 Groepsomvang Deelnemers aan het professionaliseringsprogramma komen uit verschillende gemeenten. Een gemeente kan maximaal drie deelnemers tegelijk aan een groep laten meedoen. De omvang van de groep bedraagt minimaal 16 en maximaal 20 deelnemers. Ik vind de opzet van de cursus erg sterk, evenals de inhoud, de sprekers, en de begeleiding die zorgt dat de sprekers goed zijn voorgesproken over de groep en de praktijk-thema s uit de groep. Ik was bij de start sceptisch over het rendement doordat de groep vrij groot en divers is, maar dat blijkt onterecht. Noor Hulskamp, Brandweer Amsterdam-Amstelland Programma Het programma start met een groepsintake. Daarin spreekt u met de programmamanager en de leermanager van Sioo. In de startbijeenkomst presenteert u uw leervragen. Daarna werkt u aan deze leervragen in drie werkateliers en vier state-of-the-art kennisbijeenkomsten/masterclasses. Een organisatievraagstuk, waarmee u aan de slag gaat, en uw eigen reflectieverslagen vormen daarbij de rode draad. Het programma eindigt met een slotbijeenkomst. Tijd en studiebelasting Een deel van het programma werkt u aan eigen werk en een deel aan één van de vier actuele thema s van gemeenten. Het programma voorziet in 27 dagdelen contacttijd. Van deze 27 dagdelen vallen er drie buiten werktijd. Daarnaast investeert u 15 dagdelen zelfstudie, voorbereiding en reflectie. In totaal gaat het om 160 uur. Er wordt van u verwacht dat u tijd en gelegenheid heeft om in het programma te participeren en dat u het volledige traject doorloopt. Data en locatie De bijeenkomsten vinden plaats in conferentieoorden in het centrum van het land. Actuele data kunt u vinden op 8

9 Kosten De deelnamekosten en verblijfkosten vindt u op Organisatie Sioo draagt zorg voor de uitwerking en coördinatie en bewaakt de continuïteit en kwaliteit van het programma, in de persoon van programmamanager Annet Weitering mcm cmc. De programmacoördinatie is in handen van Ypie Lootsma. De groep heeft daarnaast een eigen leermanager: Ninon le Grand. Zij faciliteert de leercontext en leerprocessen, bereidt de werkateliers voor met docenten en inleiders en bewaakt de rode draad van het programma. Docenten Aan het programma werken Sioo docenten mee. Ook worden gastdocenten uit de gemeentelijke context uitgenodigd. De namen van de docenten vindt u op Informatie Actuele informatie over docenten, data en conferentieoorden vindt u op Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Annet Weitering of Ypie Lootsma Zij zijn telefonisch te bereiken op telefoonnummer De dagen hebben me op verschillende manieren aanknopingspunten gegeven voor mijn eigen dagelijkse praktijk: Betere duiding van de context waarin ik werk. Ik begrijp meer van de oorsprong van de bureaucratie en wat dat met mensen doet. Dat maakt me milder over collega s en ook constructiever in mijn kritiek. Praktische handvatten om mijn veranderopgave scherper te krijgen en onderdelen nader uit te werken (m.n. het werkatelier, maar ook onderdelen van het boek van Hans Vermaak). Realisme over wat er wel en niet mogelijk is. In mijn geval hebben beslissingen van politiek en management negatieve gevolgen voor de veranderopgave. Door de leergang zie ik dit scherper. Marian Visser, gemeente Amsterdam 9

10 3 Het programma nader beschouwd Integraal professionaliseringsprogramma In het programma koppelt u de ontwikkeling van uw eigen professionele ambities aan de ontwikkeling van en verandervraagstukken in uw en andere gemeentelijke organisaties. U integreert deze verschillende ontwikkelingstrajecten door te werken uw eigen organisatievraagstuk en aan een van de vier actuele thema s voor gemeenten. Programmaonderdelen Het programma bestaat uit een aantal samenhangende onderdelen: Groepsintake Start Werkateliers en State of the art / masterclasses Slot o r g a n i s a t i e v r a a g s t u k k e n Themagroepen / best practices Toelichting op de afzonderlijke programmaonderdelen Groepsintake In de groepsintake bespreekt u met de programmamanager en leermanager van Sioo en een aantal potentiële deelnemers aan het traject of het professionaliseringsprogramma beantwoordt aan uw verwachtingen en of 10

11 de randvoorwaarden zijn vervuld voor een goed leerproces, zowel voor u, uw organisatie als uw collega-deelnemers. Ter voorbereiding van de groepsintake stelt u een document op, dat gedurende de leergang leidraad zal zijn voor uw eigen leerproces. In dit document laat u zien welke leervragen u wilt inbrengen, hoe u aankijkt tegen de ontwikkelingen in uw gemeente en tegen de personele en organisatorische vraagstukken in de gemeentelijke organisatie. Start Startbijeenkomst Tijdens de startbijeenkomst maakt u intensief kennis met elkaar en worden de resultaten van de intakes tot een gezamenlijk referentiekader gemaakt. U verkent een aantal inhoudelijke zaken rond organisatieontwikkeling en verandermanagement. De bijeenkomst levert een gedeeld beeld op van het leertraject dat recht doet aan de strategische ambities en ontwikkelingen binnen uw gemeente als geheel, de collectieve en individuele leerwensen van u en uw collegadeelnemers. Organisatievraagstukken Leren en doen zijn nauw met elkaar verweven. Het werken aan uw eigen organisatievraagstuk en een gemeente overstijgend onderwerp staan centraal in het programma. U brengt een organisatievraagstuk in vanuit uw eigen organisatie en kiest tijdens de tweede bijeenkomst een onderwerp uit waar meerdere deelnemers mee aan de slag kunnen gaan. Aan beide vraagstukken, zo mogelijk in combinatie, werkt u gedurende het programma. U relateert uw nieuwe ervaringen aan de vraagstukken en u experimenteert met nieuwe inzichten op het gebied van veranderen, samenwerken en organiseren. Vragen waar u op stuit brengt u weer in het programma in. Individuele leervraag Tijdens het programma bent u zelf eigenaar van en geeft u sturing aan uw professionele ontwikkeling. U formuleert uw eigen leervragen en gaat hiermee aan de slag tijdens het programma. 11

12 Werkateliers Werkateliers De werkateliers duren steeds twee dagen (vijf dagdelen) en zijn thema gericht. De ateliers zijn gericht op zelfwerkzaamheid en eigen inbreng. Korte verdiepende inleidingen, praktische oefeningen en reflectie wisselen elkaar af. U werkt met eigen casuïstiek, maar ook met aangedragen cases en simulaties. U kunt zo op een breed spectrum van situaties ervaring opdoen met methodisch handelen en uw eigen gedrag in leiderschaps- en/of adviessituaties. Werkatelier 1: Effectief veranderen Voor de aanpak van veranderingen bestaan diverse strategieën met elk hun eigen sterke en zwakke kanten. In dit werkatelier verdiept u zich in uiteenlopende aanpakken. U staat stil bij de wijze waarop u keuzes kunt maken voor een specifieke aanpak vanuit een interpretatie van contextvariabelen. U onderzoekt in hoeverre de gekozen aanpak aansluit bij de specifieke kenmerken van het organisatievraagstuk en bij uw eigen opvattingen en kwaliteiten. U besteedt aandacht aan uw eigen rol in interactieprocessen in relatie tot het ontstaan en hanteren van weerstanden die met het introduceren van veranderingen gepaard gaan. Dit programma wordt vervolgd op de tweede dag. Werkatelier 2: Beïnvloeden in een politieke context Politiek ondernemerschap zegt iets over het referentiekader van waaruit u werkt; het speelveld, de spelers en het spel. Wat is uw aandeel daarin? Aan de hand van een simulatie oefent u met het bedenken en uitvoeren van verschillende handelingsstrategieën. Ook besteedt u aandacht aan het fenomeen kerngroepen in organisaties. Wie zitten er in de kerngroep in uw organisatie? Waar draait het nu echt om? Wat is macht? Hoe gaat u daarmee om? Hoe oefent u macht uit en wat zijn uw machtsbronnen eigenlijk? U ontdekt wat voor psychologisch contract u hebt met uw organisatie en wat dat betekent voor uw handelingsvrijheid. Vanuit de aangereikte psychologische contractvormen kunt u ook naar anderen om u heen kijken. Wat voor contract hebben zij eigenlijk en wat betekent dat? Hoe zit dat met de staf en de lijn? U vervolgt dit programma op de tweede dag en rondt af met een stuk over macht en leren. Werkatelier 3: Interactieve Interventie Tijdens dit werkatelier maakt u kennis met diverse vormen van interactieve interventies en laat u zelf ook een interventievorm zien. U besteedt specifiek aandacht aan het werken met be-wegende beelden in veranderprocessen. Als dat mogelijk worden specialisten uit de gemeenten uitgenodigd die ervaringen hebben met verschillende interactieve interventies. 12

13 State of the art masterclasses State of the art masterclasses In het programma zijn vier vakinhoudelijke state-of-the-art bijeenkomsten opgenomen. Twee daarvan zijn masterclasses die ook voor anderen toegankelijk zijn. Via deze masterclasses kunt u uw directe omgeving en netwerk actief betrekken bij de leerroute. Deze bijeenkomsten duren steeds één dag (twee dagdelen). State-of-the-art bijeenkomst 1: Organisatieontwerp Tijdens deze dag krijgt u inzicht in verschillende soorten organisatieregime s, bijvoorbeeld: Hoe komt u van een bureaucratisch regime naar een flexibel of netwerkregime? Een ander aspect dat aan de orde komt is: Hoe richt u processen in als u gemotiveerder medewerkers wilt hebben en de verantwoordelijkheid zo laag mogelijk in de organisatie wilt leggen? Het begrip regelruimte is hier een belangrijk issue. State-of-the-art bijeenkomst 2 (masterclass): Plezier beleven aan taaie vraagstukken Soms zijn de vraagstukken niet meer op te lossen met bekende veranderstrategieën, maar is een andere insteek nodig. U ontdekt welke werkzame en niet-werkzame principes er zijn waar u mee kunt gaan experimenteren. State-of-the-art bijeenkomst 3: Alliantiekunde en Ketensamenwerking De grenzen van organisaties vervagen. In veel situaties is er niemand meer die het echt voor het zeggen heeft. Toch willen gemeenten vaak een vorm van regie op deze ketens of netwerken houden. Welke inzichten helpen daarbij en wat kunt u met de inzichten van alliantiekunde en procesmanagement? State-of-the-art bijeenkomst 4 (masterclass): Leiderschap in cultuurverandering Een goed overdacht organisatieontwerp is lang niet altijd een garantie voor succes. Welke succesfactoren en, vooral, welk gedrag van leiders leidt wel tot succes? In deze masterclass werkt u met de resultaten van een groot case studie onderzoek dat Sioo deed onder 16 bedrijven in de profit en non-profit sector. 13

14 Themagroepen best practices Slot Themagroepen / best practices Deelnemers uit verschillende gemeenten vormen samen een themagroep (drie tot vijf personen) die tijdens de werkateliers een van de vier thema s uitwerken. In de themagroep maakt u aangereikte methodieken uit de werkateliers toepasbaar op vraagstukken uit uw werksituatie. Waar nodig brengt de begeleider aanvullende concepten in. Ook zijn er tijdens de werkateliers intervisiesessies onder begeleiding van een coach. Slotbijeenkomst en certificering Het programma eindigt met een slotbijeenkomst van twee dagdelen waarin u uw organisatievraagstuk presenteert. Dit heeft twee doelen: U presenteert de good practices die als resultaat uit de themagroepen zijn gekomen. U bereidt gestructureerd voor wat u, volgend op het programma, nog wilt leren. Bij voldoende inspanning en een als goed beoordeeld slotresultaat ontvangt u een certificaat van deelname. Bij elke bijeenkomst heb ik weer nieuwe inzichten en kennis opgedaan, die ik direct heb toegepast in mijn dagelijkse werk. Deze hebben overigens ook geleid tot verrassende nieuwe inzichten over mijn eigen organisatie. Drs. Onki Khouw, gemeente Den Haag (Onki Khouw is inmiddels deelnemer aan het Sioo mastertraject Designing Complex Organizations) 14

15 Het A+O fonds Gemeenten Het A+O fonds Gemeenten bevordert en ondersteunt vernieuwende activiteiten zodat werkgevers en werknemers binnen gemeentelijke arbeidsorganisaties nog beter kunnen inspelen op de maatschappelijke dynamiek, waardoor organisaties en personen in de sector optimaal kunnen functioneren. Het doel van het bestuur, de sociale partners, is om in gezamenlijkheid de sector zodanige impulsen te geven dat gemeenten aantrekkelijke arbeidsorganisaties zijn, waardoor een goede dienstverlening aan de burgers kan worden gerealiseerd. Het A+O fonds ziet de leergang Veranderen & Organiseren in Gemeenten als een kwaliteitsimpuls en draagt daarom bij aan de ontwikkeling van deze leergang. Sioo biedt leerkansen, hoe meer je doet des te meer je leert. Dat vraagt om een volwassen leerhouding. Een schoolse aanpak zullen ze niet graag kiezen. Drs. Joris Mensink MBA, gemeente Amsterdam 15

16 Meer informatie over V&OG Programmamanagement Annet Weitering MCM CMC Programma coördinatie Ypie Lootsma Sioo Interuniversitair centrum voor organisatie- en veranderkunde Succesvol bijdragen aan de ontwikkeling van organisaties. Werken aan eigen ontwikkeling als organisatieprofessional. Wie zulke ambities koestert, wil meer dan kant-en-klare, begrensde programma s. Professionals zoeken de ruimte. Die willen het denken openbreken, vóórdat het vastroest. En dat is precies wat u bij Sioo vindt. Een intellectuele ruimte voor professionals met uiteenlopende talenten en achtergronden, die willen leren van en met elkaar. Een kennisgemeenschap waarin mensen vanuit verschillende invalshoeken ervaringen en theorieën uitwisselen en reflecteren op het eigen handelen. Onze programma s zijn ook allesbehalve standaard. We ontwikkelen ze rondom deelnemende professionals en hun organisaties. Dat levert, weten we uit ervaring, de grootste meerwaarde. Sioo draagt bij aan uw ontwikkeling en die van uw organisatie via: Grensverleggende professionaliseringsprogramma s Workshops; praktijkgericht, kort en actueel Programma s gericht op sectoren en bedrijven Bedrijfsgerichte maatwerkprogramma s Sioo Newtonlaan BH Utrecht

Veranderen en organiseren in gemeenten (V&OG)

Veranderen en organiseren in gemeenten (V&OG) Professionaliseringsprogramma Veranderen en organiseren in gemeenten (V&OG) Een praktijkgericht programma voor ervaren (lijn)managers, senior adviseurs, project en programmamanagers Vijfde editie, maart

Nadere informatie

De HRM-adviseur als partner in business in decentrale overheidsorganisaties

De HRM-adviseur als partner in business in decentrale overheidsorganisaties INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE De HRM-adviseur als partner in business in decentrale overheidsorganisaties Een professionaliseringsprogramma van het A+O fonds en Sioo voor

Nadere informatie

Veranderen en organiseren in gemeenten (V&OG)

Veranderen en organiseren in gemeenten (V&OG) Professionaliseringsprogramma Veranderen en organiseren in gemeenten (V&OG) Een praktijkgericht programma voor ervaren (lijn)managers, adviseurs, project en programmamanagers Zesde editie, januari 2016

Nadere informatie

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O)

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O) INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Newtonlaan 209 3584 BH Utrecht Tel. 030-291 30 00 fax 030-291 30 13 email sioo@sioo.nl web www.sioo.nl Professionalisering en Positionering

Nadere informatie

Ik ben rustiger geworden en haal meer resultaten

Ik ben rustiger geworden en haal meer resultaten Leergang Veranderen en Organiseren in gemeenten Ik ben rustiger geworden en haal meer resultaten Tekst: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Hoe bied ik ontwikkelingen in en buiten mijn organisatie

Nadere informatie

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O-6)

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O-6) INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Newtonlaan 209 3584 BH Utrech Tel. 030-291 30 00 fax 030-291 30 13 email sioo@sioo.nl web www.sioo.nl Professionalisering en Positionering HRM-

Nadere informatie

De HR adviseur als Businesspartner

De HR adviseur als Businesspartner INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Admiraal Helfrichlaan 1 3527 KV Utrecht tel 030-291 30 00 fax 030-291 30 13 email sioo@sioo.nl web www.sioo.nl De HR adviseur als Businesspartner

Nadere informatie

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O)

Professionalisering en Positionering HRM- en P&O-adviseurs (PP&O) INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE - EN VERANDERKUNDE Newtonlaan 209 3584 BH Utrecht Tel. 030-291 30 00 fax 030-291 30 13 email sioo@sioo.nl web www.sioo.nl Professionalisering en Positionering

Nadere informatie

Wilt u werk maken IM&O. van tijdelijkheid? IM&O Interim-management & Organisatieverandering

Wilt u werk maken IM&O. van tijdelijkheid? IM&O Interim-management & Organisatieverandering Wilt werk maken IM&O van tijdelijkheid? IM&O Interim-management & Organisatieverandering De kracht van interim-management Het programma IM&O is ontwikkeld voor managers die invlling geven aan tijdelijke

Nadere informatie

Essentials in Consulting and Change

Essentials in Consulting and Change Essentials in Consulting and Change Welbewust adviseren in veranderprocessen Bij veel professionals groeit gaandeweg de behoefte aan meer fundament onder hun advieswerk. Zij willen hun adviesvaardigheden

Nadere informatie

Public Executive Career Management

Public Executive Career Management INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Pecman Public Executive Career Management Een coproductie van Sioo en PBP Een traject voor managers bij de rijksoverheid die het werken aan

Nadere informatie

Leren leiden in samenwerken

Leren leiden in samenwerken INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Leren leiden in samenwerken Uw gemeente werkt samen en verandert in omvang: Leidt u die ontwikkeling en wilt u tot effectievere samenwerking

Nadere informatie

Interim-Management en Organisatieverandering

Interim-Management en Organisatieverandering Interim-Management en Organisatieverandering Daadkrachtig handelen en wendbaar zijn Als interim-manager handelt u daadkrachtig en resultaatgericht. U wordt immers afgerekend op resultaten. Tegelijkertijd

Nadere informatie

De leergang LHBM start bij voldoende belangstelling (minimaal acht deelnemers). Het streven is de leergang minimaal één maal per jaar te houden.

De leergang LHBM start bij voldoende belangstelling (minimaal acht deelnemers). Het streven is de leergang minimaal één maal per jaar te houden. Deelnemers aan deze leergang verbreden hun kennis op verschillende bedrijfskundige domeinen en passen deze direct toe in hun eigen werkomgeving. Aan het eind van de leergang zijn de kosten van de opleiding

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

Werkgroep. Duurzame Inzetbaarheid van medewerkers, Lean en Vitale, Productieve medewerkers. Inventarisatie en start bijeenkomst

Werkgroep. Duurzame Inzetbaarheid van medewerkers, Lean en Vitale, Productieve medewerkers. Inventarisatie en start bijeenkomst Werkgroep Duurzame Inzetbaarheid van medewerkers, Lean en Vitale, Productieve medewerkers Inventarisatie en start bijeenkomst Dinsdagmiddag 2 september van 13.00 17.00 uur Bosweg 15 te Zwolle. Lean Innovation

Nadere informatie

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector

Kennisteam Business Innovation. Masterclasses Nieuwe Ingenieur. Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Kennisteam Business Innovation & Masterclasses Nieuwe Ingenieur Leiderschapsprogramma voor young potentials in de technische sector Inleiding Tijden veranderen, dat is niets nieuws. Maar de snelheid waarmee

Nadere informatie

Hightech Talent Masterclass

Hightech Talent Masterclass Hightech Talent Masterclass Doelstelling 3 Technische professionals leren anders Praktijkgerichte samenwerking Individueel Assessment Masterclass overzicht 6 Wat levert dit programma de deelnemers op?

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Leergang voor adjunct- en locogemeentesecretarissen In samenwerking met de VGS

Leergang voor adjunct- en locogemeentesecretarissen In samenwerking met de VGS INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE - EN VERANDERKUNDE Newtonlaan 209 3584 BH Utrecht 030-291 30 00 030-291 30 13 s i o o@ si oo. nl w ww. si oo. nl Leiderschap in de top van de gemeentelijke organisatie

Nadere informatie

Samenwerken in Procesmanagement ACE en Ancora

Samenwerken in Procesmanagement ACE en Ancora Samenwerken in Procesmanagement ACE en Ancora Het leertraject SPM bestaat vanaf 2014 uit 3 modules die verspreid over 2 jaar gevolgd kunnen worden. Iedere module heeft een omvang van 4 x 2 dagdelen, verspreid

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Succesvol Besturen van Wooncorporaties (SBW)

Succesvol Besturen van Wooncorporaties (SBW) INTERUNIVERSITAIR CENTRUM VOOR ORGANISATIE- EN VERANDERKUNDE Succesvol Besturen van Wooncorporaties (SBW) Een professionaliseringstraject gericht op het ontwikkelen van betekenisvol en effectief leiderschap

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Van in control naar in regie

Van in control naar in regie Van in control naar in regie Het regisseren van complexe vraagstukken Vraagstukken worden steeds complexer. Bovendien trekken ze zich vaak niets aan van organisatiegrenzen en strekken ze zich uit over

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Lean- & Proces Management De cursus Lean & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Wat is MD in de regio?

Wat is MD in de regio? MD in de regio Wat is MD in de regio? MD in de regio is een uniek Management Development programma voor bedrijven die geen eigen intern MD programma kunnen opzetten. MD in de regio combineert hard en zacht,

Nadere informatie

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn Zorg en Welzijn Algemeen De post-hbo opleiding Management in Zorg en Welzijn is een opleiding van 1,5 jaar voor mensen met een afgeronde hbo-opleiding die werkzaam zijn in de sector zorg en welzijn en

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Verandermanagement & Leadership De cursus Verandermanagement & Leadership duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Innoveren als avontuurlijke tocht

Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Innoveren als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op kracht komen

Nadere informatie

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen

Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen Werken in het Westen Leernetwerkgroep Eigen regie en vertrouwen HRM ers als wegbereiders van de Gemeente als partner in de netwerksamenleving Foto: blog.eventish.com Er is op dit moment een mega-transitie

Nadere informatie

PRAKTISCHE OPLEIDING: INTERNE VERANDERKUNDE

PRAKTISCHE OPLEIDING: INTERNE VERANDERKUNDE PRAKTISCHE OPLEIDING: INTERNE VERANDERKUNDE Een opleiding voor Managers Projectleiders HR-adviseurs Communicatie-adviseurs HR-managers Opleidingsadviseurs MD-adviseurs Bestuursondersteuners Ik coördineer

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Agile & Scrum Projectmanagement De cursus Agile & Scrum Projectmanagement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht

Veranderen als avontuurlijke tocht Wie op reis gaat, moet eerst gaan zitten Veranderen als avontuurlijke tocht Oriëntatie op het gebied Omgaan met het onverwachte Het gebied doorgronden Zoeken naar doorwaadbare plekken Rust nemen en op

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Leergang Procesbegeleiding samenwerking, organisatie en innovatie in de eerste lijn voor nieuwe ROS-adviseurs (code L13-2) Voor

Nadere informatie

M E T A P L U S T R A I N I N G A D V I E S C O A C H I NG

M E T A P L U S T R A I N I N G A D V I E S C O A C H I NG 1 P R O F E S S I O N E E L A D V I S E R E N Programmaconcept Om succesvol te zijn in een organisatie is beheersing van de eigen vakdiscipline niet voldoende. Veel professionals waaronder staf- en beleidsmedewerkers

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

DE VERANDEREXPEDITIE!

DE VERANDEREXPEDITIE! DE VERANDEREXPEDITIE! OP WEG NAAR EEN SUCCESVOL RESULTAAT Hands-on begeleiding voor de verandermanager Interselectgroup i.s.m dr. Marco de Witte (adviseur en veranderkundige) Visie op verandermanagement

Nadere informatie

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Cursusdag 1 09:30 uur Kennismaking We starten deze module een kennismaking. We inventariseren de verwachtingen van alle deelnemers. U krijgt een toelichting

Nadere informatie

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen mensenkennis De opleiding sluit perfect aan: sterker nog, door de theorie worden de tools die ik nu onbewust gebruik, meer bewust Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen Opleiding mediation voor gedragsdeskundigen

Nadere informatie

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil

Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen maken het Verschil Een leergang over talent en ambitie voor vrouwen die het heft in eigen hand nemen Vrouwen Vrouwen verschil is een leergang voor vrouwen die zich herkennen in de begrippen maatschappelijke betrokkenheid,

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Inspecteren is een vak. Programma Professionalisering

Inspecteren is een vak. Programma Professionalisering Inspecteren is een vak Programma Professionalisering Programma Professionalisering Programma Professionalisering Professioneel handelen van toezichtmedewerkers is een belangrijk thema binnen de Inspectieraad.

Nadere informatie

Hightech Talent Masterclass

Hightech Talent Masterclass Hightech Talent Masterclass Doelstelling 3 Technische professionals leren anders Praktijkgerichte samenwerking Individueel Assessment Masterclass overzicht 6 Wat levert dit programma de deelnemers op?

Nadere informatie

Build your own Academy: Track Interim Management & Organisatieverandering. Tijdelijkheid van waarde maken

Build your own Academy: Track Interim Management & Organisatieverandering. Tijdelijkheid van waarde maken Build your own Academy: Track Interim Management & Organisatieverandering Tijdelijkheid van waarde maken Relevante ontwikkelingen Het inzetten van interim professionals in organisaties is inmiddels een

Nadere informatie

Conclusies veranderen van organisatiecultuur

Conclusies veranderen van organisatiecultuur Hoofdstuk 11 Conclusies veranderen van organisatiecultuur In dit deel heb ik de basisprincipes en ingrediënten beschreven van de voor cultuurveranderingen in organisaties. 114 Leiders in cultuurverandering

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur.

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur. HR professionaliseringstraject het aanbod Verandermanagement, adviseren en begeleiden Module Informatie Stand van zaken Adviseren en coachen voor de HR adviseur: specifiek gericht op HR als business partner

Nadere informatie

Leergang Hoger Management

Leergang Hoger Management Leergang Hoger Management Ontwikkelen van leiderschap in het voortgezet onderwijs 1 Een samenwerking tussen Marant Interstudie en Kennisland. 2 De samenwerking tussen Marant Interstudie en Kennisland verbindt

Nadere informatie

Bestuurssecretaris en...

Bestuurssecretaris en... het Zijlstra Center for Public Control and Governance www.hetzijlstracenter.nl Bestuurssecretaris en... Oriëntatie op de functie bestuurssecretaris het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Nadere informatie

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS Graag vertel ik u in deze brochure over Leiders van Morgen, een Management Development (MD) netwerk dat october 2010 van start gaat. Voor meer

Nadere informatie

MASTER DEVELOPMENT Master Development Meesterschap in Vakmanschap

MASTER DEVELOPMENT Master Development Meesterschap in Vakmanschap Meesterschap in Vakmanschap De Galan Groep Rutgers van Rozenburglaan 2, 3744 MC Baarn Tel.: 035 69 48 000, Fax.: 035 69 48 200 E-mail: office@galangroep.nl 1 Herwaardering van het meesterschap in moderne

Nadere informatie

Meesterschap in Projectmanagement

Meesterschap in Projectmanagement pagina 1 Meesterschap in Projectmanagement Kenmerken r Het leertraject Meesterschap in Projectmanagement is een academische opleiding voor ervaren projectmanagers die van projectmanagement hun vak hebben

Nadere informatie

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling

leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling leergang KLEUR BEKENNEN Kleedkamergesprekken over leiderschapsontwikkeling editie 2011 Leiderschap zit vol met paradoxen. De tegenstelling tussen betrokkenheid en distantie, tussen innovatie en behoudendheid,

Nadere informatie

Oranje Fonds Groeiprogramma

Oranje Fonds Groeiprogramma Oranje Fonds Groeiprogramma programmaoverzicht 2012 Oranje Fonds Groeiprogramma Het Oranje Fonds bevordert betrokkenheid in de samenleving. Door onze steun ontmoeten mensen elkaar of vinden zij een nieuwe

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening

Werkatelier Informatiebeleid 2016-2020 Komen tot een actueel, gedragen en verbonden informatievoorziening Native Consulting heeft een 4-daagse praktische en interactieve workshop ontwikkeld over ICT-beleid in relatie tot de gemeentelijke strategie. U komt niet alleen om te luisteren naar nieuwe kennis en inzichten,

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat Kennis van de Overheid Maatschappelijk Zorg voor zorgen dat De decentralisaties voor elkaar In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente forse extra verantwoordelijkheden voor jeugd, mensen met een

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Leiders op koers. Een programma voor klinisch psychologen, Gz-psychologen binnen leidinggevende functies en psychiaters.

Leiders op koers. Een programma voor klinisch psychologen, Gz-psychologen binnen leidinggevende functies en psychiaters. Leiders op koers Een programma voor klinisch psychologen, Gz-psychologen binnen leidinggevende functies en psychiaters mensenkennis Algemene introductie Dit leiderschapsprogramma is ontstaan door en voor

Nadere informatie

Innoveren en slimmer organiseren

Innoveren en slimmer organiseren Innoveren en slimmer organiseren SMZ Kennis en Innovatiebeurs 24 januari 2014 Prof. dr. Jaap Boonstra Inspiraties delen Verbeelding (en lef) Innovatiespots Samen innoveren Grenzeloos innoveren A 3 I =

Nadere informatie

Basisopleiding Management Consultant

Basisopleiding Management Consultant Basisopleiding Management Consultant Vrije Universiteit Amsterdam // Basisopleiding Management Consultant // Basisopleiding Management Consultant Het adviesvak heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld.

Nadere informatie

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management White Paper - Ervaringsgericht leren de praktijk als leermeester Leren is belangrijk. Voor individuen én voor organisaties en het één is voorwaarde voor het ander. Geen wonder dus dat leren en de effectiviteit

Nadere informatie

Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO

Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO Drs. Eveline Castelijns MBA 12 april 2016 Inhoudsopgave 1 2 3 Zelforganisatie in de zorg Werkende principes Vragen 1 Zelforganiseren in de

Nadere informatie

Verdiepings Leergang Ouderenzorg in de eerste lijn, 2012 code L-5

Verdiepings Leergang Ouderenzorg in de eerste lijn, 2012 code L-5 Verdiepings Leergang Ouderenzorg in de eerste lijn, 2012 code L-5 voor kaderartsen ouderengeneeskunde, specialisten ouderengeneeskunde in de eerste lijn, andere zorgverleners, eerstelijnsbestuurders, ROS-adviseurs

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging

Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Oktober 2015 Het Loopbaanlab brengt onderwijsprofessionals in beweging Uitkomsten van meerjarig onderzoek naar de effecten van het Loopbaanlab Leestijd 8 minuten Hoe blijf ik in beweging? De kwaliteit

Nadere informatie

Leertraject: de interim- manager als natuurlijk leider Er is een belangrijk verschil tussen opgeven en loslaten Jessica Hatchigan

Leertraject: de interim- manager als natuurlijk leider Er is een belangrijk verschil tussen opgeven en loslaten Jessica Hatchigan Leertraject: de interim- manager als natuurlijk leider Er is een belangrijk verschil tussen opgeven en loslaten Jessica Hatchigan Inleiding Interim-managers worden gevraagd bij multidisciplinaire organisatievraagstukken

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Leermanagement een taakanalyse

Leermanagement een taakanalyse Begeleiding van organisatieprofessionals in intensieve leertrajecten Leermanagement een taakanalyse Leermanagers in langdurige opleidingsprogramma s begeleiden individuele deelnemers en de leergroep. Waar

Nadere informatie

Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen

Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen 2012, code L1-2 Voor huisartsen, managers en bestuurders van gezondheidscentra, managers en bestuurders

Nadere informatie

HBO bedrijfskunde leergang Facility Management

HBO bedrijfskunde leergang Facility Management FM Academy HBO bedrijfskunde leergang Facility Management De FM Academy biedt u een functiegerichte opleiding met specifieke aandacht voor Facility Management. In deze leergang doen de deelnemers zelf

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Leiderschap vanuit systemisch perspectief

Leiderschap vanuit systemisch perspectief Waar ideeën en activiteiten rond ziel en zakelijkheid samenkomen op een prachtige plek, vanuit een geïnspireerd netwerk 4-daagse training: Leiderschap vanuit systemisch perspectief Het leven wordt voorwaarts

Nadere informatie

Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging

Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging Betreft: Gratis adviseur voor de dag van de verpleging De gezondheidszorg is continue in beweging, de afgelopen jaren is er veel veranderd en dat zal de komende jaren zeker zo blijven. De marktwerking,

Nadere informatie

Veranderen als avontuurlijke tocht. PBLQ Jaap Boonstra 25 november 2013

Veranderen als avontuurlijke tocht. PBLQ Jaap Boonstra 25 november 2013 Veranderen als avontuurlijke tocht PBLQ Jaap Boonstra 25 november 2013 Opbouw Veranderen als avontuurlijke tocht Wat is er gaande in de wereld om ons heen Zijnswaarde en publieke waarde PBLQ Professionele

Nadere informatie

Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen

Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen Tweede uitvoering 2013-2014 Verdiepingsleergang Geïntegreerde Ouderenzorg in de eerste lijn: De kunst van het verbinden en ontzorgen 2013, (Code L13-4) Voor professionals, managers en bestuurders, beleidsontwikkelaars

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

LEREN DOE JE DOOR TE DOEN.

LEREN DOE JE DOOR TE DOEN. 2014 LEREN DOE JE DOOR TE DOEN. FCE. Vakmanschap in ontwikkeling. Leergang Veranderpraktijk Beweging creëren in verandervraagstukken De leergang veranderpraktijk is een praktijkgericht leertraject voor

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

LEREN DOE JE DOOR TE DOEN.

LEREN DOE JE DOOR TE DOEN. 2014 LEREN DOE JE DOOR TE DOEN. FCE. Vakmanschap in ontwikkeling. Leergang Veranderpraktijk Beweging creëren in verandervraagstukken De leergang veranderpraktijk is een praktijkgericht leertraject voor

Nadere informatie

Talent Ontwikkel Programma. Prikkelend ontwikkelingstraject voor jonge talenten die vooruit willen.

Talent Ontwikkel Programma. Prikkelend ontwikkelingstraject voor jonge talenten die vooruit willen. Talent Ontwikkel Programma Prikkelend ontwikkelingstraject voor jonge talenten die vooruit willen. Een intensief trainingsprogramma vol interessante onderwerpen en handvatten om zelf mee aan de slag te

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Verandermanagement & Leadership De Post HBO opleiding Verandermanagement & leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl

www.ludenstraining.nl MANAGEMENT DEVELOPMENT Het is belangrijk om als organisatie de jonge (potentiële) leidinggevenden te koesteren. Ten slotte zijn het de leiders van de toekomst. Een MD- traject is een effectieve manier

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

VO Management & Innovatie in de zorg

VO Management & Innovatie in de zorg Leren maakt zorg beter VO Management & Innovatie in de zorg VO Management & Innovatie in de zorg De zorgsector is in rap tempo aan het veranderen. Wil je als manager, leidinggevende, projectleider of adviseur

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Even afgezien van de term, daar valt op af te dingen: het

Nadere informatie