Normen en waarden een update!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Normen en waarden een update!"

Transcriptie

1 Normen en waarden een update! Normen en Waarden 2014 Programma! Stand van zaken EN 1090 CPR en FPC Bottle necks o.a. Snijden en boren Richten Hechten Lasmethodekwalificatie Uitvoeringsklassen Laspersoneel EN-ISO Lasserskwalificatie EN-ISO Machine lasserskwalificatie EN-ISO Lascoordinatie Lasmethodekwalificatie, nieuwe norm! Ontwikkelingen in EWF/IIW-IAB. Discussie. Download presentatie op: 2 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

2 CPD en CPR??? Construction Products Directive en Construction Products Regulation. ( Bouwproduktenrichtlijn en Bouwproduktenverordening ) De CPD (89/106/EEC) is op 9 maart 2011 door CPR (305/2011) vervangen. De CPR concentreert zich op de positie van de aangemelde instanties (Notified Body, NB) en TBI (Technische BeoordelingsInstantie, TAB). Het doel van CPD/CPR is om betrouwbare informatie te verstrekken over bouwproducten met betrekking tot hun prestaties. Dit wordt bereikt door middel van een "gemeenschappelijke technische taal" en biedt gestandaardiseerde evaluatiemethoden voor de uitvoering van de bouw. 3 Doelstelling CPR Deze verordening is van toepassing op voor de bouw bestemde producten, voor zover de fundamentele voorschriften voor bouwwerken, daarmee in verband staan. In deze verordening wordt onder voor de bouw bestemde producten verstaan producten die worden vervaardigd om blijvend deel uit te maken van bouwwerken, waaronder zowel gebouwen als kunstwerken zijn begrepen. 4 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

3 Toepassing van EN 1090 wettelijk verplicht?!! 5 Wat is wat? CPR 1. Bouwproduct : elk product of kit dat wordt vervaardigd en in de handel wordt gebracht om blijvend te worden verwerkt in bouwwerken of delen ervan, en waarvan de prestaties gevolgen hebben voor de prestaties van het bouwwerk met betrekking tot de fundamentele eisen voor bouwwerken; 2. Kit : een bouwproduct dat door één fabrikant in de handel wordt gebracht met ten minste twee afzonderlijke componenten die gecombineerd moeten worden om in het bouwwerk te worden verwerkt; 3. Bouwwerken : bouwkundige en civieltechnische werken; 6 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

4 CPR FUNDAMENTELE EISEN VOOR BOUWWERKEN Het bouwwerk als geheel en ook de afzonderlijke delen ervan moeten geschikt zijn voor het beoogde gebruik, in het bijzonder rekening gehouden met de gezondheid en de veiligheid van de personen die er tijdens de hele levenscyclus van het bouwwerk bij betrokken zijn. Bij normaal onderhoud moeten bouwwerken gedurende een economisch redelijke levensduur aan onderhavige fundamentele eisen voor bouwwerken voldoen. 1. Mechanische weerstand en stabiliteit 2. Brandveiligheid 3. Hygiëne, gezondheid en milieu 4. Veiligheid en toegankelijkheid bij gebruik 5. Bescherming tegen geluidshinder 6. Energiebesparing en warmtebehoud 7. Duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen 7 CPR Hoe fundamentele eisen definiëren? De link tussen bouwproducten en fundamentele eisen wordt gegeven door: Essentiële kenmerken : kenmerken van het bouwproduct die verband houden met de fundamentele eisen voor bouwwerken; En wordt gedefinieerd als: Prestaties van een bouwproduct : de prestaties met betrekking tot de essentiële kenmerken, uitgedrukt in niveau of klasse of op beschrijvende wijze; 8 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

5 CPR De geharmoniseerde norm Tot slot, het verband tussen de bouw bestemde producten, met hun essentiële kenmerk, en de werken, met hun fundamentele eisen, kan worden "uitsluitend" bereikt door de conformiteit van het product met een Europese "geharmoniseerde technische specificatie (meestal de geharmoniseerde norm)" De essentiële kenmerken van bouwproducten worden vastgelegd en opgenomen in de geharmoniseerde technische specificaties (normen), alsook de criteria die moeten worden gebruikt voor de fabricage van de producten zelf en het beginsel voor de conformiteitsbeoordeling 9 CPR EN Geharmoniseerd! EN refereert op veel plaatsen aan EN en ! 10 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

6 Certificatieinstelling (NoBo) 1. Onderzoek naar de fabrieksproductiebeheersing zoals geschreven in het handboek. 2. Eerste inspectie van de fabriek en van de praktische uitvoering en documentatie van de FPC volgens een checklist van de NoBo. 3. Evaluatie van de conformiteit van de FPC met de eisen van EN Certificering van de Fabrieksproductiebeheersing door de afgifte van een certificaat. 5. Permanente bewaking van FPC. 6. EN Nederlandse NoBo's voor CPR ( ): NB 0620 KIWA Nederland B.V.. NB 0958 SGS INTRON CERTIFICATIE B.V. NB 0960 SKG NB 1231 TÜV NEDERLAND QA B.V. NB 2388 Det Norske Veritas Certification BV 11 Type product CPR De aard van het product "Structurele metalen, materiaal en toebehoren" omvat: Basismaterialen (platen en profielen) Lastoevoegmaterialen Structurele metalen onderdelen Structurele connectoren (bouten, moeren, etc.). De geharmoniseerde norm voor de structurele metalen onderdelen is de EN ! 12 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

7 EN Essentiële kenmerken Eisen Basisproducten Toleranties op afmetingen en vorm Lasbaarheid Breuktaaiheid Constructieve kenmerken: Draagvermogen Vermoeingssterkte Brandwerendheid Vervormingen in bruikbaarheidsgrenstoestand Reactie bij brand Gevaarlijke stoffen Weerstand tegen stootbelasting Duurzaamheid 13 Taakverdeling (Fabrikant en NoBo) Taken Inhoud van de taak Taken onder verantwoordelijkheid van de fabrikant Taken voor de geaccrediteerde instelling Aanvangstypebeproeving Fabrieksproductiebeheersing (FPC) Nemen van proefstukken, beproeving en keuring in de fabriek Certificeren van FPC door een geaccrediteerde instelling op basis van: Aanvangs- keuring van fabriek en van FPC Continu toezicht, beoordeling en goedkeuring van FPC Van toepassing zijnde parameters die verband houden met de prestatie kenmerken van tabel ZA.1 Van toepassing zijnde parameters die verband houden met de prestatiekenmerken van tabel ZA.1 Van toepassing zijnde kenmerken van tabel ZA.1 Van toepassing zijnde parameters die verband houden met de kenmerken van tabel ZA.1 Van toepassing zijnde parameters die verband houden met de kenmerken van tabel ZA.1 14 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

8 EN Fabrieksproductiebeheersing (FPC) De fabrikant moet een fabrieksproductiebeheersing-systeem (FPC) opzetten, documenteren en onderhouden om te waarborgen dat de op de markt gebrachte producten voldoen aan de verklaarde prestatiekenmerken. Beschrijving in Bijlage B van de EN , met nadere toelichting over: Personeel, Gereedschappen en machines, Proces van constructief ontwerpen, Basisproducten gebruikt in de fabrikage Onderdelen specificatie Productbeoordeling Niet-conforme producten 15 Permanente bewaking Intervallen (1) B.4.1 Algemeen De eerste controle moet één jaar na de eerste beoordeling worden uitgevoerd. De hoeveelheid inspecties kan worden verminderd zolang geen van de volgende situaties zich voordoet: Hernieuwing of wijziging van de relevante instellingen; Veranderen van lascoördinator; Introductie van nieuwe lastechnieken,...; Introductie van nieuwe en relevante voorzieningen. (Zie tabel volgende sheet) (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

9 Permanente bewaking Intervallen (2) Tabel intervallen van routinetoezicht Uitvoeringsklasse intervallen tussen keuringen van de FPC van de fabrikant na de ITT (Jaren) EXC1 en EXC EXC3 en EXC De EN (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

10 Lastechnische opzet van EN Algemeen Lasplan Acceptabele lasprocessen Kwalificatie van lasmethoden Kwalificatie van lassers en lasoperators Lascoördinatie Voorbewerking en uitvoering van lassen Acceptatie criteria Lassen van roestvast staal Verplichte aanvullende informatie Keuzemogelijkheden Richten Toelaatbare lastoevoegmaterialen 19 EN Bottle necks Meest gehoorde problemen 1. Lascoordinatie (later) 2. Snijden 3. Richten 4. Hechten 5. Executie klasse 6. Hoe te handelen met nieuwe versie normen (later) 20 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

11 Snijden - boren EN Bottle necks Er moeten vier proefstukken zijn geproduceerd van het basisproduct dat met het proces moet zijn gesneden: 1. een rechte snede van het dikste basisproduct; 2. een rechte snede van het dunste basisproduct; 3. een scherpe hoek van een representatieve dikte; 4. een boog van een representatieve dikte. Op de beide rechte proefstukken moeten metingen zijn gedaan over tenminste 200 mm lengte en op de eisen van de vereiste kwaliteitsklasse zijn gecontroleerd. Hoe.? 21 Snijden boren (2) EN Bottle necks Tabel 10 Toegestane maximale waarden voor de hardheid (HV 10) Productnorm Staalsoort Waarde voor hardheid EN tot en met -5 EN , EN S235 tot S EN en EN EN S260 tot S700 S460 tot S NOOT Deze waarden zijn in overeenstemming met EN ISO , geldend voor staalsoorten als opgesomd in ISO/TR (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

12 EN Bottle necks Richten met de brander Bij richten met de brander, moet de maximale staaltemperatuur en de afkoelingsprocedure beheerst worden. Voor EXC3 en EXC4 moet methodebeschrijving worden gemaakt. Deze moet op zijn minst omvatten: maximale staaltemperatuur en afkoelingsmethode; methode van verwarmen; methode gebruikt voor temperatuurmetingen; resultaten van beproevingen uitgevoerd voor goedkeuring van methode; aanduiding van personeel dat bevoegd is om methode toe te passen. 23 Hechtlassen EN Bottle necks Bij EXC2, EXC3 en EXC4: gekwalificeerde lasmethode verplicht. Alle hechtlassen die niet worden opgenomen in uiteindelijke las moeten verwijderd worden. Hechtlassen die in uiteindelijke las zullen worden opgenomen moeten geschikte vorm hebben en worden gelegd door gekwalificeerd lassers. Hechtlassen moeten vrij zijn van lasfouten en moeten vóór het uiteindelijke lassen zorgvuldig worden gereinigd. Gescheurde hechtlassen moeten worden verwijderd. 24 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

13 EN Bottle necks Tabel 12- Methoden van kwalificeren van lasmethoden voor de processen 111, 114, 12, 13, en 14 Methode van kwalificeren EXC2 EXC3 EXC4 Lasmethodebeproeving EN ISO X X X Lasproef voor aanvang van de productie EN ISO X X X Standaardlasmethode EN ISO X a - - Opgedane laservaring EN ISO Beproefde lastoevoegmaterialen EN ISO X b - - X Toegestaan - Niet toegestaan a Alleen voor materialen S 355 en alleen voor handlassen of gedeeltelijk gemechaniseerd lassen. b Alleen voor materialen S 275 en alleen voor handlassen of gedeeltelijk gemechaniseerd lassen. De lassser moet zijn gekwalificeerd volgens EN-ISO Dat kan dus een héle andere WPS zijn!!!! Lascoordinator: neem je verantwoordelijkheid! Henk Bodt, EN Bottle necks Geldigheid lasmethodekwalificaties Standaard is lasmethodekwalificatie onbeperkt geldig, maarrrrr.. Beperkingen in de EN 1090!! Deze eist extra beproevingen voor lasprocessen die NIET in gebruik zijn: a) van één tot drie jaar: productie lasproef voor staalsoorten > S355. Onderzoek: visuele keuring, radiografische of ultrasone keuring (behalve hoeklassen), magnetisch of penetrant onderzoek, macro beoordeling en hardheidsmeting. b) voor periode meer dan drie jaar: 1) macro, van productieproef moet worden gekeurd voor staalsoorten S355, of 2) moeten nieuwe methodebeproevingen worden uitgevoerd voor staalsoorten > S355. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

14 EN Bottle necks Uitvoeringsklassen (EXC s) EXC1 t/m EXC4 (eenvoudig kritisch) Wordt bepaald door: Gevolgklassen (Consequence Class, CC) Productiecategorieën (Production Category, PC) Gebruikscategorieën (Service Category, SC) (Nu in EN Bijlage B, binnenkort beschreven in EN ) Productie Gevolg Laag Gemiddeld Hoog Gebruik Stat. Dyn. Stat. Dyn. Stat. Dyn. Eenv. EXC1 EXC2 EXC2 EXC3 EXC3 EXC3 Moeilijk EXC2 EXC2 EXC2 EXC3 EXC3 EXC4 Beslissing: (meestal) Contract!! 27 LDR Normen en Waarden 2013 Programma! Stand van zaken EN 1090 CPR en FPC Bottle necks o.a. Snijden en boren Richten Hechten Uitvoeringsklassen Laspersoneel EN-ISO Lasserskwalificatie EN-ISO Machine lasserskwalificatie EN-ISO Lascoordinatie Lasmethodekwalificatie, nieuwe norm! Ontwikkelingen in EWF/IIW-IAB. Discussie. Download presentatie op: 28 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

15 LASPERSONEEL EN-ISO (1) Lasser moeten worden gekwalificeerd volgens EN nú dus de EN-ISO , lasoperators volgens EN 1418, nú dus de EN-ISO 14732! En toen.? 30 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

16 EN-ISO (2) EN ISO: EN 287-1: 2011 Deel 1: Staal EN-ISO : : Deel Deel 1: Staal 1: Staal EN-ISO : 2005 Deel 2: Aluminium EN-ISO : 1999 Deel 3: Koper (oude 287 vorm) EN-ISO : 1999 Deel 4: Nikkel (oude 287 vorm) EN-ISO : 2000 Deel 5: Ti & Zr (oude 287 vorm) EN 1418:1998: Operators EN-ISO 14732: 2013 Operators ASME: Section IX AWS: Dx.x (bv. D1.1) 31 EN-ISO (3) EN-ISO Lasserskwalificatie Grote veranderingen t.o.v. de oude EN 287-1: 1. Basismateriaal is lastoevoegmateriaal! 2. Materiaaloverdracht is belangrijke variabele! 3. Regels voor verlenging zijn ruimer! 32 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

17 EN-ISO (4) Lasprocessen Wijzigingen in toe te passen lasprocessen (nieuwe EN-ISO 4063:2009) 135 kwalificeert voor 138 en vice versa 142 kwalificeert alleen voor 142. Kortsluitboog MAG kwalificeert voor ALLE MAGmateriaal overdrachtsvormen. Globulair-, sproei- en pulslassen kwalificeren NIET voor kortsluitboog MAG lassen! 33 EN-ISO (5) Kortsluitboog..?? 34 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

18 EWF Zienswijze: EN/ISO (6) Essentiele parameters en geldigheidsgebied Hoe bepaal ik of ik in het kortsluitboog gebied aan het lassen ben? Een zuiver kortsluitboogregime wordt bereikt als men last met een spanningbron bij een lage ingestelde boogspanning en draadsnelheid waarbij tijdens het lassen kortstondige kortsluitingen en doven van de boog optreden. In veel moderne stroombronnen is geen sprake van een zuivere kortsluitboog, maar van een zogenaamde gemodificeerde kortsluitboog. Bijvoorbeeld CMT, Cold-Arc, Cold Weld, STT, Speedpulse, PCS, forcearc, Rapid Weld, SpeedArc, DeepARC, enz.. 35 EN-ISO (7) Geldigheidsgebied FM-nummers Groep FM1 FM2 FM3 FM4 FM5 FM6 Toevoegmateriaal voor het lassen van Ongelegeerde en fijnkorrelige staalsoorten Voorbeelden van toepasbare ISO normen ([xx] verwijst naar de bibliografie in de norm) ISO 2560, ISO 14341,[8] ISO 636,[1] ISO 14171,[6] ISO 17632[14] Hoge sterkte staalsoorten ISO 18275,[21] ISO 16834,[13] ISO 26304,[25] ISO 18276[22] Kruipbestendige staalsoorten Cr < 3,75 % Kruipbestendige staalsoorten 3,75 Cr 12 % Roestvaste en hittevaste staalsoorten Nikkel en nikkel legeringen ISO 3580,[3] ISO 21952,[23] ISO 24598,[24] ISO 17634[16] ISO 3580,[3] ISO 21952,[23] ISO 24598,[24] ISO 17634[16] Voorbeelden van toepasbare AWS normen AWS A5.1, AWS A5.18, AWS A5.17, A5.20 AWS A5.5, AWS A5.28, AWS A5.28, AWS A5.23, AWS A5.29 AWS A5.5, AWS A5.28, AWS A5.23, AWS 5.29 AWS A5.5, AWS A5.28, AWS A5.23, AWS 5.29 ISO 3581,[4] ISO 14343,[9] AWS A5.4, AWS A5.9, AWS A5.22 ISO 17633[15] ISO 14172,[7] ISO 18274[20] AWS A5.11, AWS A (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

19 EN-ISO (8) Geldigheidsgebied FM-nummers Lastoevoegmateriaal gebruikt in de proeflas Geldigheidsgebied FM1 FM2 FM3 FM4 FM5 FM6 FM1 X X FM2 X X FM3 X X X FM4 X X X X - - FM X - FM X X 2/3 37 Coating type EN-ISO (9) Symbolen voor proefstukken & lastoevoegmaterialen Gedetailleerde informatie 03 Rutiel basische bekleding Titaandioxide, calciumcarbonaat 10 Cellulose bekleding Cellulose, natrium 11 Cellulose bekleding Hoog cellulose, kalium 12 Rutiel bekleding Hoog titaandioxide, natrium 13 Rutiel bekleding Hoog titaandioxide, kalium 14 Rutiel + ijzerpoeder bekleding IJzer poeder, titaandioxide 15 Basische bekleding Laag waterstof, natrium 16 Basische bekleding Symbolen voor proefstukken Laag waterstof, & lastoevoegmaterialen kalium 18 Basische + ijzerpoeder bekleding Laag waterstof, kalium, ijzerpoeder 19 Limoniet bekleding IJzeroxide, titaandioxide, kalium 20 IJzeroxide bekleding Hoog ijzeroxide 24 Rutiel + ijzerpoeder bekleding IJzer poeder, titaandioxide 27 IJzeroxide + ijzerpoeder bekleding Hoog ijzeroxide, ijzerpoeder 28 Basische + ijzerpoeder bekleding Laag waterstof, kalium, ijzerpoeder 45 Basische bekleding Elektroden voor neergaand lassen van pijpleidingen 48 Basische bekleding Laag waterstof, kalium, ijzerpoeder 38 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

20 EN-ISO (10) Lasposities (EN-ISO 6947: ) Verschil tussen lasposities (gepositioneerd in de ruimte) en hoofd-lasposities (= testposities)! 39 Lasposities (EN-ISO 6947) EN-ISO (11) Strikte scheiding tussen lasposities voor stompe lassen en lasposities voor hoeklassen: 40 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

21 EN-ISO (12) Essentiele parameters en geldigheidsgebied Type las Alternatief, gecombineerd proefstuk voor hoeklas (Annex C), waarin een gedeelte als hoeklas en een gedeelte als stompe verbinding kan worden gelast en in één kan worden beproefd. Echter pas op géén doorlassing mogelijk. Geldigheidsgebied van de stompe lasverbinding! De toepassing van deze optie MOET speciaal op het certificaat worden aangegeven. 41 EN-ISO (13) Testmethode Visueel onderzoek volgens EN 970 Radiografisch onderzoek volgens EN 1435 Buigproeven volgens EN 910 Breekproeven volgens EN 1320 Stompe verbinding (in plaat of pijp) Verplicht Verplicht a b d Verplicht a b f Verplicht a b f Hoeklas en knooppunt Verplicht Niet verplicht Niet van toepassing Verplicht c e a. Radiografie OF buigproeven OF breekproeven is vereist. b. Bij radiografie moeten voor sommige processen aanvullende proeven worden uitgevoerd c. Breekproeven mogen worden vervangen door 2 macro s d. Radiografie mag in sommige gevallen worden vervangen door ultrasoon onderzoek e. Breekproeven op pijp mogen worden vervangen door radiografie f. Bij kleinere pijpen mogen zowel de breek- als de buigproef worden vervangen door een gekerfde trekproef van het hele proefstuk. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

22 EN-ISO (14) Pas op: proefplaat afmetingen zijn veranderd! Stompe naad: korter (200 mm was 300 mm) Hoeklas: langer (200 mm was 150 mm) Was: één stop-start én één in de sluitlaag! Wordt: bij meer dan een lasproces: tenminste één stopstart voor ieder toegepast lasproces. Pas op: een overgang van massieve of metaal gevulde draad naar poeder gevulde draad is een proces-wissel! Wachttijd tussen stop en start: zolang het materiaal nodig heeft om te stollen. Praktische tip: laat de lasser een krijtlijntje trekken daar waar hij is gestopt. In deze tijd heeft het lasmateriaal kunnen stollen. Vervolgens last hij verder. 43 EN-ISO (15) Grote verschillen bij geldigheidstermijn! Begin geldigheid op de datum van proeflassen! Verlengen: Drie methoden, vooraf aangeven welke te gebruiken! 1. Telkens na drie jaar opnieuw kwalificeren. 2. Telkens na twee jaar onderzoek twee productielassen uit laatste periode van zes maanden: RT, UT of DO. 3. Onbeperkt geldig als: Werkzaam bij zelfde werkgever Onder een kwaliteitssysteem conform EN-ISO , of -3 (aantoonbaar). Lasser maakt lassen van acceptabele kwaliteit. Dus. verantwoordelijkheid van de werkgever!! 44 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

23 Het NIEUWE certificaat! Garandeert het ACTUELE kennen en kunnen! Henk Bodt, EN-ISO (17) Resumé nieuwe (EN-)ISO Wereld van de LK s gaat op zijn kop! De wijzigingen zijn technisch wel degelijk realistisch! Ook hier een belangrijke tekst in norm: Aan het einde van de geldigheidsperiode mogen bestaande en geldige lasserskwalificaties worden her gewaardeerd naar deze Internationale Norm. Het nieuwe geldigheidsgebied moet dan worden geïnterpreteerd volgens deze Internationale Norm. 46 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

24 EN-ISO (18) Resumé nieuwe (EN-)ISO (vervolg) Staat nergens een jaartal gespecificeerd bij de vermelding van de EN 287-1, dan wordt dat automatisch de EN-ISO Staat er wel een jaartal achter de norm (bv. EN 287-1:2011) dan blijft die norm geldig. Er zal een theoretische overgangsperiode zijn van maximaal 5 jaar. Systematisch review van een norm is om de 5 jaar, na 5 jaar zouden alle EN normen aangepast moeten zijn. In de EN is wel een verwijzing voor de EN 287-1:2004 dus deze norm zal pas in 2016 in aanmerking komen voor een review. (Of er moet voor die tijd nog een corrigendum worden uitgegeven waarin de wijziging is opgenomen.) In de EN zit geen probleem daar is geen verwijzing naar jaartal voor de EN De European Welding Federation (EWF) heeft een hulp-document gemaakt om de industrie te helpen de overgang van de oude EN naar de nieuwe EN- ISO zo efficiënt mogelijk te maken. GRATIS verkrijgbaar op: oc_127_doc_142_ewf ewf-guide-fortransition-287-to-9606.pdf EWF praktijkrichtlijn EWF document EWF- Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

25 Kwalificatie van bedieners van lasmachines (lasoperator) ) De lasoperator (1) EN ISO 14732:2013 biedt vier mogelijkheden: Kwalificatie op basis van: lasmethode kwalificatieproef (EN ISO 15614); pre-productieproef (EN ISO 15613); standaard lasserskwalificatieproef (EN ISO ); productie test. Aanvullend MOET de kennis van de functionaliteit van de apparatuur formeel worden getoetst! LET OP: ook de geldigheidstermijn is anders dan bij handlassen!! 50 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

26 De lasoperator (2) Uitgaande van het feit dat gelast wordt volgens een gekwalificeerde WPS, kent het geldigheidsgebied de volgende grenzen: Verandering van lasproces (behalve voor 13); Lassen met of zonder boog- en/of lasnaadsensor (bij automatisch lassen); Verandering van directe visuele controle naar controle op afstand en vice versa (bij gemechaniseerd lassen); Verandering van één laags techniek naar meerdere lagen (niet omgekeerd); Weglaten van een automatische booglengte regeling; Weglaten van een automatisch lasnaad volgsysteem; Verandering van type lasapparatuur (incl. een robot bedieningssysteem); Toevoeging van nieuwe lasposities (bij gemechaniseerd lassen); Weglaten van backing (bij gemechaniseerd lassen); Weglaten van consumable inserts mee smeltende inzetstukken (bij gemechaniseerd lassen). 51 De lasoperator (3) Theorie: Lastechnisch: facultatief (helaas?)! Functionele kennistoets: verplicht! : Begrip van lasprocedure en invloed van parameters; Overeenkomst van de lasnaadvoorbewerking met de lasmethodebeschrijving, WPS; Reinheid van de laskanten; Identificatie, oorzaken en remedie van lasfouten; Geldigheidsgebied van zijn kwalificatie; Functionaliteit lasproces: Programmeren (wanneer relavant); Bediening en signalering; Parameters en correctie daarvan; Start-stop procedures; Bewegingsmechanismen en Veiligheidsvoorzieningen. 52 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

27 De lasoperator (4) Ook grote verschillen bij geldigheidstermijn! Begin geldigheid op de datum van proeflassen! 6-maandelijkse bevestiging als bij EN-ISO Verlengen: Drie methoden, vooraf aangeven welke te gebruiken! 1. Telkens na zes jaar opnieuw kwalificeren. 2. Telkens na drie jaar onderzoek twee productielassen uit laatste periode van zes maanden: RT, UT of DO. 3. Onbeperkt geldig als: Werkzaam bij zelfde werkgever Onder een kwaliteitssysteem conform EN-ISO , of -3 (aantoonbaar). Lasser maakt lassen van acceptabele kwaliteit. Dus. verantwoordelijkheid van de werkgever!! 53 Lascoördinatie Super belangrijk! (EN ISO par. 7.3) (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

28 Lassen - Lascoördinator Q: Wat is een lascoördinator? A: Een lascoördinator is een persoon die verantwoordelijk is voor, en in staat is tot het uitoefenen van coördinatie van alle fabricageprocessen voor alle lastechnische en daaraan verbonden werkzaamheden. Één of meerdere personen. Altijd één eindverantwoordelijk: de RWC. Mag in principe worden uitbesteed (met restricties). 55 Taken van de Lascoordinator (EN-ISO Annex B) Taken Specificatie & voorbereiding Toezicht Inspectie, controle of observatie B.1 Beoordeling van eisen B.2 Technische beoordeling B.3 Uitbesteding B.4 Laspersoneel B.5 Uitrusting B.6 Productieplanning B.7 Goedkeuring van lasmethoden B.8 Lasmethodebeschrijvingen B.9 Werkinstructies B.10 Lastoevoegmaterialen B.11 Materialen B.12 Inspectie en beproeving voor het lassen B.13 Inspectie en beproeving tijdens het lassen B.14 Inspectie en beproeving na het lassen B.15 Warmtebehandeling na het lassen B.16 Niet-overeenstemming en corrigerende maatregelen B.17 Kalibratie en geldigverklaring van meet-, inspectieen beproevingsapparatuur B.18 Identificatie en naspeurbaarheid B.19 Kwaliteitsrapporten 56 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

29 Aanvullende taken van de Lascoordinator 1 (EN ) Producten van constructiestaal (5.3) Lastoevoegmaterialen (5.5) Geschiktheid voor lassen Lijst van preventieve maatregelen bij de behandeling en opslag van materiaal (Tabel 8) Thermisch snijden (6.4.3) (hardheid.. ) Richten met de brander (vlamrichten) (6.5.3) Koud vervormen (6.5.4) (warmtebehandelen) Specifieke eisen voor het lasplan (7.2) Lasprocessen (7.3) Kwalificatie van lasprocedures en laspersoneel (7.4) Etc. 57 Aanvullende taken van de Lascoordinator 2 (EN ) Meer van de EN : Inspectie en testen onder toezicht van de (R)WC. Lasreparaties vereisen goedkeuring van de Lascoordinator. De Lascoordinator moet aangeven wat en hoe moet worden gekalibreerd! Soms zij extra lasprocedures vereist; de Lascoordinator moet dit behandelen Etc. 58 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

30 Lassen De Lascoördinator: EN-ISO Criteria: Taken en Verantwoordelijkheden Kennis: Algemene Kennis Specifieke Kennis 59 De lascoördinator (EN ISO 14731) 2.1. Algemene kenniseisen voor de lascoördinator Voldoende technische kennis voor uitvoering van toegewezen taken. Denk aan: algemene technische kennis; specialistische technische kennis van lassen en verwante processen die van belang is voor toegewezen taken, die kan worden verworven door combinatie van theoretische kennis, scholing en/of ervaring. Omvang van vereiste fabricage-ervaring, opleiding en technische kennis moet door fabrikant worden bepaald, en moet afhankelijk zijn van toegewezen taken en verantwoordelijkheden. 60 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

31 De lascoördinator (EN ISO 14731) 2.2. Specifieke kenniseisen verantwoordelijke lascoördinator (Responsible Welding Coordinator, RWC). Verplichte indeling voor verantwoordelijke lascoördinatoren (verwijzend naar aanbevelingen in bijlage A van de norm; volgende sheet): a) personeel met uitgebreide technische kennis, waarbij volledige technische kennis is vereist volgens vorige sheet, voor de planning, de uitvoering, het toezicht en het beproeven van alle taken en verantwoordelijkheden bij lastechnische fabricage; b) personeel met specifieke technische kennis, waarbij het niveau van technische kennis voldoende moet zijn voor de planning, de uitvoering, het toezicht en het beproeven van de taken en verantwoordelijkheden bij lastechnische fabricage binnen een geselecteerd of beperkt technisch gebied; c) personeel met technische basiskennis, waarbij het niveau van technische kennis voldoende moet zijn voor de planning, de uitvoering, het toezicht en het beproeven van de taken en verantwoordelijkheden binnen een beperkt technisch gebied met uitsluitend eenvoudige gelaste constructies. 61 De lascoördinator (EN ISO 14731) Bijlage A (informatief) Aanbevelingen voor technische kennis over lassen Het International Institute of Welding (IIW) heeft aanbevelingen voor minimumeisen voor opleiding, examinering en kwalificatie van lascoördinatoren. Deze aanbevelingen zijn in de volgende documenten opgenomen: International Welding Engineer (IWE), document IAB-252; International Welding Technologist (IWT), document IAB-252; International Welding Specialist (IWS), document IAB-252. Lascoördinatoren die voldoen aan de eisen in deze documenten of die erkende nationale kwalificaties bezitten, worden geacht te voldoen aan de relevante eisen van de norm. 62 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

32 European Qualification Framework Ontwikkelingen in Europa: European Qualification Framework (EQF) E/IWE Level 6/7 E/IWT Level 5/6 E/IWS Level 5 E/IWP Level 4 Daarbij behoort uitgebreide lijst met Learning Outcomes. Is nog volop in ontwikkeling! 63 EN par Lascoördinatie Voor EXC2, EXC3 en EXC4: lascoördinatie tijdens lassen door lascoördinatiepersoneel, gekwalificeerd voor en ervaren met laswerkzaamheden waar ze toezicht op houden, zoals gespecificeerd in EN ISO Met betrekking tot de laswerkzaamheden waarop toezicht wordt gehouden, moet het lascoördinatiepersoneel een technische kennis hebben volgens tabellen 14 en 15 (volgende sheets). 64 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

33 EN par Lascoördinatie (tabel 14) EXC EXC2 EXC3 Staal (Staalgroep) S235 t/m S355 (1.1, 1.2, 1.4) S420 t/m S700 (1.3, 2, 3) S235 t/m S355 (1.1, 1.2, 1.4) S420 t/m S700 (1.3, 2, 3) Referentienorm EN EN EN EN , EN , EN EN , EN EN EN EN EN , EN EN , EN EN EN EN EN , EN , EN EN , EN EN EN EN EN , EN EN , EN Dikte (mm) t 25 a 25 < t 50 b t>50 B S C c S C d C S C C C C C EXC4 Alle Alle C C C a Kolomvoetplaten en kopplaten 50mm b Kolomvoetplaten en kopplaten 75mm c Voor staal tot en met S275 is niveau S voldoende d Voor staal N, NL, M en ML is niveau S voldoende B: (Basic) Technische basiskennis S: (Specific) Specifieke technische kennis C: (Comprehensive) Uitgebreide technische kennis B S S C C S C/S C C C C/S C C C C 65 Europees alternatief voor de welding coördinator voor beperkte risicogebieden is er! EWF heeft een Europees opleidingsschema geïntroduceerd, speciaal bedoeld voor het MKB in staalconstructiewerk. Niveaus B en S; EXC 2, tot en met S355. Voor het MKB! EXC Steels (Steel group) Reference standards Thickness (mm) t 25 a 25 < t 50 b t>50 EXC2 S235 to S355 (1.1, 1.2, 1.4) S420 to- S700 (1.3, 2, 3) EN EN EN EN , EN , EN EN , EN EN EN EN EN , EN EN , EN B S C c S C d C EXC3 S235 to S355 (1.1, 1.2, 1.4) S420 to S700 (1.3, 2, 3) EN EN EN EN , EN , EN EN , EN EN EN EN EN , EN EN , EN S C C C C C EXC4 All All C C C a Column base plates and endplates 50mm b Column base plates and endplates 75mm c For steels up to and including S275 level S is sufficient d For steels N, NL, M and ML level S is sufficient Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

34 Hoe lossen we de problemen van het MKB op? IWS criteria + 3 yr ervaring Hoe gaan we dit oplossen voor het MKB? (2) IWS criteria + 6 yr ervaring 4 yr ervaring 8 yr ervaring IWP diploma + 6 yr ervaring Henk Bodt, De lascoördinator (EN ISO 14731) DUS: de lascoördinator op drie niveaus: Uitgebreid technisch kennis Specialistisch technisch kennis Technische basiskennis Soms (contract-) eis voor gecertificeerd lascoördinator. Kunnen/mogen meerdere personen zijn. Altijd één eindverantwoordelijke, de RWC! 68 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

35 De lascoördinator (EN ISO 14731) IIW diploma (IWE, IWT, IWS) biedt grote voordelen, maar is NIET noodzakelijk! EWF biedt nieuwe mogelijkheden voor het MKB. Een lascoördinator kan ALLEEN worden gecertificeerd in COMBINATIE met EN ISO 3834 en dus alléén in combinatie met een bedrijf! 69 Professional Interview Ten aanzien van het Professional Interview : Heeft de RWC voldoende kennis van de lasbewerkingen die hij/zij beheerst (zie EN-ISO 14731)? Vervult de RWC de rol die hem wordt toebedeeld inclusief de bijbehorende verantwoordelijkheden (See EN-ISO 14731, Annex B.)? Heeft de RWC voldoende kennis van de relevante normen en specificaties (zie EN , clause en EN-ISO 14731, Annex B)? Heeft de RWC de mogelijkheid om defecten te ontdekken en te kwalificeren en instructies te geven om ze te repareren en in de toekomst te voorkomen? Heeft de RWC relevante technische kennis zoals gespecificeerd voor de IIW kwalificaties? Enz. Een technische rondgang door het bedrijf is een must! De beoordeling van de lascoordinator moet iedere lascoordinator betreffen volgens de Lascoordinatie Matrix! 70 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

36 EN ISO 3834 certificeren? IIW heeft mondiaal systeem om bedrijven te certificeren volgens EN ISO 3834! Certificatie door aangewezen nationale ANBCC s (NIL) ( Authorized National Bodies for Company Certification ) Deze certificatie kan worden erkend en overgenomen door een NoBo die de overeenstemming met de EN onderzoekt. 71 LDR Normen en Waarden 2013 Programma! Stand van zaken EN 1090 CPR en FPC Bottle necks o.a. Snijden en boren Richten Hechten Uitvoeringsklassen Laspersoneel EN-ISO Lasserskwalificatie EN-ISO Machine lasserskwalificatie EN-ISO Lascoordinatie Lasmethodekwalificatie, nieuwe norm! Ontwikkelingen in EWF/IIW-IAB. Discussie. Download presentatie op: 72 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

37 LMK De lasmethodekwalificatie (EN ISO par & 10.3) EN-ISO nieuw in 2014 (1) Een nieuwe EN-ISO in 2014 / 2015?? Nu: Commentaar wordt verwerkt! Lasmethodekwalificatie Twee niveaus: Niveau 1 Level 1 en Niveau 2 Level 2 Niveau 1 is gebaseerd op ASME code Sectie IX Niveau 2 is gebaseerd op de huidige EN-ISO Toepassingsnorm (Code) of contract geeft niveau aan, anders altijd Niveau 2! Niveau 2 kwalificeert automatisch ook niveau 1! Past een standaard proefstuk niet dan EN-ISO 15613! Bedoeld voor lassen, reparatielassen en oplassen. Acceptatie criteria: verschillend per Niveau! 74 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

38 EN-ISO nieuw in 2014 (2) Niveau 1: uit te voeren tests: For level 1: Type and the extent of testing shall be in accordance with the requirements of Tables 1. Test piece Type of test Extent of testing Footnote Butt joint with full penetration - Figure 1 and Figure 2 T- joint with full penetration - Figure 3 Fillet welds - Figure 3 Visual Transverse tensile test Transverse bend test Visual Macroscopic examination Visual Macroscopic examination 100 % 2 specimens 4 specimens 100 % 2 specimens 100 % 2 specimens a For bend tests, see b Where mechanical properties are relevant to the application it shall be tested accordingly. If an additional test piece is needed, the dimensions should be sufficient enough to allow testing of the mechanical properties. For this additional test piece only the welding parameters range, parent material group, filler metal and heat treatment shall be the same. a b b 75 EN-ISO nieuw in 2014 (3) Een toepassingsnorm kan aanvullende testen voorschrijven voor Niveau 1, zoals: longitudinal weld tensile test; all weld metal bend test; corrosion tests; chemical analysis; microscopic examination; delta ferrite examination; cruciform test. 76 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

39 EN-ISO nieuw in 2014 (4) Niveau 2: uit te voeren tests: For level 2: Examination and testing of the test pieces. Test piece Type of test Extent of testing Footnote Butt joint with full penetration - Figure 1 and Figure 2 T- joint with full penetration - Figure 3 Branch connection with full penetration - Figure 4 Fillet welds - Figure 3 and Figure 4 Visual Radiographic or ultrasonic Surface crack detection Transverse tensile test Transverse bend test Impact test Hardness test Macroscopic examination Visual Surface crack detection Ultrasonic or radiographic Hardness test Macroscopic examination Visual Surface crack detection Hardness test Macroscopic examination 100 % 100 % 100 % 2 specimens 4 specimens 2 sets required 1 specimen 100 % 100 % 100 % required 2 specimens 100 % 100 % required 2 specimens - a b - c d e - f b and f a, f and g e and f f f b and f e and f f 77 EN-ISO nieuw in 2014 (5) Een toepassingsnorm kan aanvullende testen voorschrijven, ook voor Niveau 2, zoals: longitudinal weld tensile test; all weld metal bend test; corrosion tests; chemical analysis; microscopic examination; delta ferrite examination; cruciform test; hardness test; impact test; NDT. 78 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

40 EN-ISO nieuw in 2014 (6) Maximale hardheden lasmetaal, beide HAZ s beide basismaterialen: Steel groups ISO/TR Non-heat treated Heat treated 1 a, 2 b b ,5 380 c 350 c a b c If hardness tests are required. For steels with min ReH > 890 N/mm2 special values shall be specified. For certain materials higher values may be accepted. Henk Bodt, EN-ISO nieuw in 2014 (7) Acceptatie criteria voor onvolkomenheden ISO 5817 ref. ISO 6520 No. Beschrijving Niveau 1 Niveau 2: Kwaliteitsniveau in ISO Scheur Niet toegestaan B (niet toegestaan) Bindingsfout Niet toegestaan B (niet toegestaan) Onvoldoende doorlassing Niet toegestaan B (niet toegestaan) Overmatige asymmetrische hoeklas h 3 mm B Te zware doorlassing (stompe las) Geen eisen C Te bolle hoeklas Geen eisen C Overmatige keelhoogte Geen eisen C Overmatige doorlassing Geen eisen C Onjuist aangevloeide las Geen eisen C Doorlopende inkarteling Onderbroken inkarteling Geen eisen Alle andere onvolkomenheden Geen eisen B C 80 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

41 EN-ISO nieuw in 2014 (8) Basismaterialen Table 5 Range of qualification for steel groups and sub-groups a b c Test piece material A Test piece material B Henk Bodt, EN-ISO nieuw in 2014 (9) Basismaterialen Tabel 5 Geldigheidsgebied voor staalgroepen en subgroepen a b c a) Materialen in groep 1, 2, 3 en 11 kwalificeren staal met een gelijke of lager gespecificeerde minimale rekgrens (onafhankelijk van de dikte van het materiaal). b) Materialen in groep 4, 5, 6 en 9 kwalificeren staal in dezelfde subgroep en in lagere subgroepen, binnen de groep. c) Materialen in groep 7, 8 en 10 kwalificeren staal in dezelfde subgroep. 82 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

42 EN-ISO nieuw in 2014 (10) 8.2 Gerelateerd aan de fabrikant Een lasmethodebeproeving uitgevoerd door een fabrikant volgens deze norm, is geldig in werkplaatsen of bouwlocaties waar de fabrikant die de lasmethodebeproeving uitvoerde de volledige verantwoordelijkheid voor alle laswerk heeft. 83 EN-ISO nieuw in 2014 (11) Geldigheidsgebied dikte stompe lassen - cladding Geldigheidsgebied Basismateriaal dikte Lasmetaal laagdikte Dikte proefstuk Niveau 1 Niveau 2 Niveau 1 en 2 Een laag Meer lagen 3 0,5t 2t max. 2s 3 < t 12 1,5 2t 0,5t (3 min.) 1,3t 3 2t max. 2s ) 3 12 < t t 0,5t 1,1t 0,5t 2t max. 2s 20 < t t 0,5t 1,1t 0,5t 2t max. 2s als s < 20 max. 2t als s < t ,5t 2t max. 2s als s < 20 max. 200 als s < t t max. 2s als s < 20 max. 200 als s 20 t > 150 1,33 t t max. 2s als s < 20 max. 200 als s 20 max. 1,33s als s 150 t = Basismateriaaldikte s = Lastoevoegmateriaal dikte voor ieder toegepast lasproces ) 3 = Wanneer er kerfslageisen zijn, dan is de kwalificatiedikte beperkt tot 12 mm tenzij kerftaaiheidsproeven zijn uitgevoerd. 84 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

43 EN-ISO nieuw in 2014 (12) Geldigheidsgebied dikte stompe lassen - cladding Dikte proefstuk Geldigheidsgebied t > 150 1,33 t t max. 2s als s < 20 max. 200 als s 20 max. 1,33s als s 150 t = Basismateriaaldikte s = Lastoevoegmateriaal dikte voor ieder toegepast lasproces ) 3 = Wanneer er kerfslageisen zijn, dan is de kwalificatiedikte beperkt tot 12 mm tenzij kerftaaiheidsproeven zijn uitgevoerd. Voor niveau 1: Voor de processen 114, 12 en 13 waarbij ieder snoer dikker is dan 13 mm, is de maximale basismateriaaldikte 1,1t. Wanneer taaiheidsproeven vereist worden, voor proefstukken van 16 mm en dikker, is de minimale gekwalificeerde dikte 16 mm. Voor proefstukken dunner dan 16 mm, is de minimale gekwalificeerde dikte die van het proefstuk. Voor proefstukdikten kleiner dan 6 mm, is de minimale gekwalificeerde dikte 0,5 maal de dikte van het proefstuk. 85 Geldigheidsgebied hoeklassen Level 1: een hoeklas kwalificeert voor alle hoeklassen in alle dikten Level 2: zie onderstaande tabel. Thickness of test piece t EN-ISO nieuw in 2014 (13) Material thickness Range of qualification Single run Throat thickness Multi-run t 3 mm 0,7 t to 2 t 0,75 a to 1,5 a No restriction 3 mm < t < 38 mm 3 mm to 2 t 0,75 a to 1,5 a No restriction t 38 mm 5 mm 0,75 a to 1,5 a No restriction Note 1: The a is the throat thickness as specified in pwps for the test piece. Note 2: Where a fillet weld is qualified by means of a butt weld test, the throat thickness range shall be based on the thickness of the deposited weld metal. 86 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

44 EN-ISO nieuw in 2014 (14) Lastoevoegmateriaal: F-nummers! 87 EN-ISO nieuw in 2014 (15) Neergesmolten lasmetaal; A-nummers! A-Nr. Type lasmetaal 1 Ongelegeerd staal 2 C-Mo staal 3 Staal met 0,4 2% Cr en Mo 4 Staal met 2 4 % Cr en Mo 5 Staal met 4 10,5 % Cr en Mo 6 Martensitisch chroomstaal 7 Ferritisch chroomstaal 8 Chroom-nikkel staal (max. 0,15 C; 14,50 30 Cr; max. 4 Mo; 7,5 15 Ni) 9 Chroom-nikkel staal (max. 0,30 C; Cr; max. 6 Mo; Ni) 10 Staal met tot 4% Ni 11 Mn-Mo staal 12 Ni-Cr-Mo staal 88 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

45 EN-ISO nieuw in 2014 (16) 28 mei 2014 Bijzondere overige variabelen verschillen per niveau!: Mechanisatiegraad Optellen en aftrekken van geldigheid Laspositie Type joint Lastoevoegmateriaal Voorwarm/interpass 89 EN-ISO nieuw in 2014 (17) Geldigheidsgebieden Level 1: herkwalificatie vereist bij: Verandering van F-nummer, of Verandering van A-nummer, of Verandering van fabrikant of handelsnaam wanneer geen F- of A- nummers voorhanden. ½ Level 2: Kwalificatie blijft geldig voor toevoegmaterialen met gelijke mechanische eigenschappen, zelfde bekledingstype (of kerndraadvulling), zelfde nominale chemische samenstelling en zelfde of lager waterstofgehalte. 90 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

46 EN-ISO nieuw in 2014 (18) Warmte inbreng (HI) hoogste HI wordt begrensd door: De maximale HI die werd gebruikt bij het lassen van het proefstuk; of Een gemiddelde waarde van de HI die werd gebruikt tijdens het lassen van het proefstuk, vermeerderd met 25%, laagste HI wordt begrensd door: De minimale HI toegepast bij het lassen van het proefstuk; of Een gemiddelde waarde van de HI toegepast bij het lassen van het proefstuk, verminderd met 25%. De HI moet worden bepaald voor z.g. typische lasgebieden: grondlagen, vullagen en sluitlagen afzonderlijk! Geen thermisch rendement (de k-factor ) meer (zit in lasproces). Ook alternatieve methoden voor bepalen van de HI: energie per laslengte en vermogen per laslengte. 91 EN-ISO nieuw in 2014 (19) Overige geldigheidsgebieden Lasprocessen Lasposities Type lasnaad Lastoevoegmateriaal (maat, type en fabrikant) Type stroomsoort Voorwarmtemperatuur Tussenlagentemperatuur Nawarmen Warmtebehandeling na het lassen Initiële warmtebehandeling Procesafhankelijke variabelen: OP-lassen (12) MIG/MAG lassen (13) TIG lassen (14) Plasma lassen (15) Autogeen lassen (311) Hierover misschien een andere keer meer. 92 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

47 EN-ISO nieuw in 2014 (20) Resumé nieuwe EN-ISO Allereerst wordt het een EN-ISO en dus verplicht! Tekst in norm is essentieel: Alle nieuwe lasmethodekwalificatie proeven moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met deze norm vanaf de datum van uitgifte. Echter deze Internationale Norm maakt eerder uitgevoerde lasprocedure proeven volgens eerdere nationale normen of specificaties of eerdere versies van deze norm, niet ongeldig. 93 Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

48 The EWF/IIW Qualification System Professional Qualification Combined System EWF and IAB/IIW Rules for the Approval of ANBs and ATBs EWF and IAB/IIW EWF System Qualification Levels / Guidelines: - IWE/EWE Engineer - IWT/EWT Technologist - IWS/EWS - Specialist - IWP/EWP Practitioner - IWIP/EWIP Inspection Personnel (3 levels) - IW/EW Welder (3 levels, 4 processes) - IWSD Structures Designer (2 levels) - Distance Learning - European/International Mechanized, Orbital and Robot Welding (2 levels) Qualification Levels/Guidelines: - EAE/EAS/EAB Adhesive Bonding - EWS-RW/EWP-RW Resistance Welding - ETSS/ETSP/ETS Thermal Spraying - MMA EW-Diver - Laser Processing - EN 1090 Dedicated Knowledge for (R)WC-S/B - Railsafe Aluminothermic; Arc Welder Special Courses at Specialist Level: - Reinforcing Bars - Weld Imperfections for NDT Personnel - Macro and Micro Examination - Heat treatment - Risk Management in Welding Fabrication 95 The EWF/IIW Qualification System The EWF/IIW Training System for Welding & Inspection Personnel IWE/EWE International/European Welding Engineer IWT/EWT International/European Welding Technologist IWI-C/EWI-C International/European Welding Inspector Comprehensive level In-service Inspector IWS/EWS International/Eueopean Welding Specialist IWI-S/EWI-S International/European Welding Inspector Standard level In-service Inspector IWP/EWP International/European Welding Practitioner IWI-B/EWI-B International/European Welding Inspector Basic level In-service Inspector IW/EW International/European Welder Possible Optional Access (if other access conditions are also met) Direct Optional Access 96 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

49 IIW International In-service Inspector Qualification General Specific pressure equipment Modulen Specific construction products Specific railway components G-S G-C SP-S SP-C SC-S SC-C SR-S SR-C III(P)-S X X III(P)-C X X X X III(S)-S X X III(S)-C X X X X III(R)-S X X III(R)-C X X X X 97 Een eerste aanzet; hierover zal nog worden gediscussieerd! 98 (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

50 IIW Committees involved: IIW Comm. Name Contribution I Thermal Cutting and Surfacing (I-C, I-E) Yes II Arc welding and Filler Metals No III Resistance welding, solid state welding and allied joining processes No IV Power Beam Processes No V Non-destructive Testing and Quality Assurance of Welded Products Yes VI Terminology No VIII Health, safety and environment Yes IX Behaviour of metals subjected to welding No X Structural performances of welded joints - Fracture avoidance Yes XI Pressure vessels, boilers and pipelines (XI-E, XI-H) Yes XII Arc welding processes and production systems (XII-A-C-D-E) Yes XIII Fatigue of Welded components and Structures (WG 4, WG 5) Yes XIV Education and training Yes XV Design, Analysis and fabrication of welded structures No XVI Polymer joining and adhesive technology Yes XVII Brazing, soldering, and diffusion bonding Yes 99 EU Lifelong Learning Projects 2013/ concluded projects in 2013: CSR-Matrix WELDIMP 5 ongoing projects for 2014: E-WELD SILANG WELDCUP INTERACTIVWELD RAILSAFE-TR >> Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

51 WELDIMP Welding Imperfections Dictionary WELDIMP is an Leonardo da Vinci project, aimed at developing a multimedia dictionary of welding imperfections terms and definitions. Main results: A Multimedia Welding Dictionary including the main welding imperfections in electronic format in English, German, French, Polish, Portuguese, Hungarian, Italian and Romanian; Achievement of linguistic skills in the area of welding and joining technologies specially related to welding imperfections. Henk Bodt, WELDCUP WELDCUP is a Leonardo da Vinci Multilateral Partnership for the organisation of a European wide training competition for young welders. Main objectives: Organisation of an European Young Welders competition. The competition was an opportunity for young welding students to attend an international event, where they matched their skills against other trainees, exchanging their skills and expertise with professionals from around the world. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

52 InteractivWELD InteractivWeld is a Leonardo da Vinci Partnership, to adapt and improve welders training based on the EWF harmonized system for training, qualification and certification. Main objectives: The creation of a system for lifelong education of welders from trainees to professionals on the usage of conventional and modern teaching methods, based on the EWF system; Introduction of Virtual Welding Training System VWTS as a component in welders training programmes; Introduction of psychophysical components related to welders well-being, in the welders training programme; Harmonisation of this new system at the European level. Henk Bodt, RAILSAFE-TR RAILSAFE-TR, a Leonardo da Vinci Transfer of Innovation project, brings together EWF, TWI, NIL, Gedik University and the Turkish National Railway Authority in a combined effort to implement the RAILSAFE education, training, qualification and certification system in Turkey. Main objectives: To update the RAILSAFE2 Training Guideline and Implementation Rules; To transfer the RAILSAFE2 education, training, qualification and certification scheme to Turkey; To organize Pilot Courses based on the RAILSAFE system to provide validation for the work accomplished. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

53 7th Framework Projects in 2013/ concluded project in 2013: TEST-PEP 6 ongoing projects for 2014: EMFWELD LASHARE FLEXIFAB TAILORWELD BONDTEST WELDAPRIME >> Henk Bodt, TEST-PEP TestPEP Project, a 7 th Framework Programme, has addressed the pressing needs of a large community of SME-AGs and SMEs in the huge global plastic pipeline distribution industry sector for gas and water and also the large potential market of civil nuclear power generation and reprocessing. Main results: Development of an effective NDE technique for systems and determining the significance of flaw types and sizes in relation to service requirements; A prototype system was developed and tested under both laboratory and field conditions, with extremely positive results. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

54 EMFWELD EMFWELD Analysis of workers exposure to electromagnetic fields (EMF) from welding and NDT processes, guidelines for risk assessment and development of risk assessment web based application. Main objectives: To develop an interactive web based software application to calculate and assess electromagnetic fields (EMF) exposure in metal fabrication, particularly in welding and non-destructive testing (NDT) against limits set by the European directive 2004/40/EC published in July 2013 and now referred as Directive 2013/35/EU Henk Bodt, LASHARE LASHARE is a FP7 funded research project that will develop an assessment framework for innovative laser equipment. Main objectives: Accelerated introduction of innovative European laser equipment in strategic manufacturing lines; Strengthened competitive position of European SME laser suppliers (new markets), and industrial users (increased manufacturing efficiency). / Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

55 TAILORWELD TailorWeld - Tailored Energy distributions for Laser Welding is EC FP7 funded research for the benefit of SME associations. Main objectives: Development of a thermo-physical model, easily accessed through a DOE (diffractive optical element) design tool with a Graphical User Interface (GUI), that is capable of calculating the necessary laser beam energy distribution for a given joint (taking into account common materials and joint geometry); Production of a DOE laser welding head module, allowing for quick and simple interchange of DOEs for different laser welding processes, and incorporating process monitoring for Quality Assurance. Henk Bodt, WELDAPRIME WeldaPrime - Anti-Corrosion Zinc-Free Primer for Steel Main objectives: Provide the European steel fabrication industry with an enabling technology that allows the steel to be protected with a new, high performance primer coating; Develop suitable molecular structures which incorporate the capability for excellent adhesion to the steel substrate, cohesive behaviour between the components targeted to provide protection, and good adhesion to the top-coat. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

56 FLEXIFAB FlexiFab - Flexible fabrication of lightweight aluminium transport structures Main objectives: Enable European fabricators, metal-workers and welding companies to effectively compete in the growing use of aluminium alloys for use in the light-weight transport sector; Capitalising on the increasing pressure to replace traditional iron and steel material with aluminium alloys to reduce weight and thus fuel consumption of vehicles, trains, ships/boats and aeroplanes; Reduce the costs associated with the fabrication of aluminium structures, especially focussed on components used within the transport sectors; Henk Bodt, BONDTEST BondTest - is a FP7 funded research project for the Development of an ultrasonic testing technique to characterise diffusion bonds in layered structures Main objectives: Development of a high sensitivity, fine focused Phased Array Ultrasonic Testing (PAUT) arrays capable of operating with a 1mm focal size at close range of less than 10mm below surface; Modelling software for the ultrasonic beam interaction with specified variable parameters for specified materials and material combinations; Development of an integrated BondTest system for the inspection of diffusion bonded samples. Henk Bodt, (C) Henk J.M. Bodt, 2009,

Normen en waarden een driejaarlijkse LDR update!

Normen en waarden een driejaarlijkse LDR update! Normen en waarden een driejaarlijkse LDR update! Normen en Waarden in 2013 11 december 2013 EN 1090 Hoe staat het ermee? Nieuw: EN-ISO 9606-1:2013 Het kwalificeren van lassers Smeltlassen Deel 1: Staal.

Nadere informatie

EN-ISO 9606-1, de opvolger van EN 287-1

EN-ISO 9606-1, de opvolger van EN 287-1 Commissie: 341008 Lassen en verwante processen Secretaris: ir. J. Weber Datum: 2013-05-03 EN-ISO 9606-1, de opvolger van EN 287-1 De opvolger van de EN 287-1 heeft in de Europese industrie nogal wat stof

Nadere informatie

CE-markering volgens EN 1090-1 en de gevolgen voor het lassen

CE-markering volgens EN 1090-1 en de gevolgen voor het lassen CE-markering volgens EN 1090-1 en de gevolgen voor het lassen Bert van Beek 1 Waar hebben we het over? markering van staalconstructies 2 1 3 Waar komt het vandaan? Richtlijn bouwproducten CPD (Construction

Nadere informatie

NEN EN ISO 9606-1: 2013

NEN EN ISO 9606-1: 2013 NEN EN ISO 9606-1: 2013 Richard Blom (IWT) Senior Inspector & Roy van de Schoor (IWE) Lead Specialist Welding Version 03/2014 Working together for a safer world De gehele serie voor de kwalificatie van

Nadere informatie

kwalificatie van lasprocedures, lassers en lasoperateurs

kwalificatie van lasprocedures, lassers en lasoperateurs Laskennis opgefrist (nr. 23). Laskennis opgefrist: Normen kwalificatie van lasprocedures, lassers en Voor een gegeven toepassing is de meest voor de hand liggende route om de laskwaliteit zeker te stellen,

Nadere informatie

Toepassingsnormen, praktijkrichtlijnen en kwaliteitsniveaus

Toepassingsnormen, praktijkrichtlijnen en kwaliteitsniveaus Laskennis opgefrist (nr. 22) Toepassingsnormen, praktijkrichtlijnen en kwaliteitsniveaus Toepassingsnormen en praktijkrichtlijnen moeten verzekeren dat een constructie of een component een acceptabel kwaliteitsniveau

Nadere informatie

De nieuwe "CE - EN1090" markering. voor stalen en aluminium constructies in de bouw. EN 1090 hoofdzaken. Wat moet CE gemarkeerd worden?

De nieuwe CE - EN1090 markering. voor stalen en aluminium constructies in de bouw. EN 1090 hoofdzaken. Wat moet CE gemarkeerd worden? Nederlands Instituut voor Lastechniek De nieuwe "CE - EN1090" markering voor stalen en aluminium constructies in de bouw Marchel Kaspers Lastechnisch adviseur EN 1090 hoofdzaken Wat moet CE gemarkeerd

Nadere informatie

Certificatie: wat en waarom. Soorten certificaten

Certificatie: wat en waarom. Soorten certificaten Certificatie: wat en waarom Weten dat u kwaliteit levert is één ding, maar hoe toont u dit aan? In de lastechniek geldt dat u pas zeker weet dat een las goed is, als deze destructief is onderzocht. Om

Nadere informatie

Marchel Kaspers. Lastechnisch adviseur

Marchel Kaspers. Lastechnisch adviseur Marchel Kaspers Lastechnisch adviseur 1 Onafhankelijke stichting; Opgericht in 1934 (78 jaar!); Behartiging van collectieve belangen van Nederlandse bedrijven, instellingen en personen, werkzaam op het

Nadere informatie

Symbolen weergave op tekeningen Las- en soldeerverbindingen

Symbolen weergave op tekeningen Las- en soldeerverbindingen Symbolen weergave op tekeningen Las- en soldeerverbindingen NEN-EN-ISO 2553:2014 Leo Vermeulen (IWE) 17 maart 2015 1 Onafhankelijke stichting Opgericht in 1934 (81 jaar!) Behartiging van collectieve belangen

Nadere informatie

Ontwikkelingen op het. gebied van NEN-EN-ISO 9606-1. Marchel Kaspers

Ontwikkelingen op het. gebied van NEN-EN-ISO 9606-1. Marchel Kaspers Ontwikkelingen op het gebied van NEN-EN-ISO 9606-1 Marchel Kaspers 1 Het NIL heeft zitting in de NEN normcommissie 341008 (Lassen). 2 Versie 1.3 1 ISO 9606-1 De nieuwe ISO 9606-1 werd gezamenlijk door

Nadere informatie

CE markering volgens NEN-EN 1090-1

CE markering volgens NEN-EN 1090-1 CE markering volgens NEN-EN 1090-1 Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE Waar gaan we het over hebben? 1. Waar komt het vandaan? 2. Wat zijn geharmoniseerde normen? 3. Wat zijn bouwproducten? 4. Inleiding EN 1090-1

Nadere informatie

DE NIEUWE ISO 15614-1 DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014.

DE NIEUWE ISO 15614-1 DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014. DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014. Chronologische volgorde vanaf 1992 procedure kwalificaties. - EN 288-3 : 1992. - ISO 15614-1 : 2004 - ISO 15614-1 : waarschijnlijk medio 2015. - Dan al te gebruiken

Nadere informatie

LIJ08: overzichtlijst EN1090 documenten

LIJ08: overzichtlijst EN1090 documenten FPC 1 B Kwaliteitshandboek & documenten: Conform EN100-2 (EXC2) en EN ISO 3834-3" Fabriekbeheersingsysteem (FPC) - KwaliteitsHandBoek (KHB) 1 PRO 1 B Taken en verantwoordelijkheden lascoördinator Procedures

Nadere informatie

Onderwerp van vanmiddag

Onderwerp van vanmiddag NEN-EN 1090, vervaardigen van staalconstructies inclusief CE-markering Organigrammen en functieomschrijvingen SNS bijeenkomst 9 december 2011 ir. G.E. (Bert) van Beek IWE www.telford.net Onderwerp van

Nadere informatie

NEN-EN 1090-2 en Niet Destructief Onderzoek

NEN-EN 1090-2 en Niet Destructief Onderzoek NEN-EN 1090-2 en Niet Destructief Onderzoek Door Peter van Haren Level III (VT, MT, PT, ET, UT) Technische eisen voor Staalconstructies Onderwerpen: Uitvoeringsklasse Percentage onderzoek Wachttijden onderzoek

Nadere informatie

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 DATUM BEDRIJFSNAAM DOCUMENT OPGESTELD DOOR: ELEKTROLAS LASTECHNIEK B.V. GOMPENSTRAAT 9 5145 RM WAALWIJK +31 (0)416336777 CONTACTPERSONEN: JOOST VAN DEN HOOVEN RUUD SCHIPPER

Nadere informatie

Lloyd s Register Nederland B.V. Constructive support CPD (89/106/EC) / EN 1090-1/2/3. Roy van de Schoor Lead Specialist Welding

Lloyd s Register Nederland B.V. Constructive support CPD (89/106/EC) / EN 1090-1/2/3. Roy van de Schoor Lead Specialist Welding Lloyd s Register services to the energy industry Constructive support CPD (89/106/EC) / EN 1090-1/2/3 Roy van de Schoor Lead Specialist Welding Agenda Inleiding De standaard en de Notified Body Productvorm

Nadere informatie

CPR 305/2011/EC + EN 1090-1 2/3

CPR 305/2011/EC + EN 1090-1 2/3 CPR 305/2011/EC + EN 1090-1 2/3 Roy van de Schoor (IWE) Lead Specialist Welding Lloyd s Register Energy Working together for a safer world New Approach Directives (CE marking) DIRECTIVE Reference 1. Low

Nadere informatie

Nieuwe Verordening (CPR, juli 2013)

Nieuwe Verordening (CPR, juli 2013) Verordening bouwproducten Wettelijk kader 1 Nieuwe Verordening (CPR, juli 2013) CE enige merkteken essentiële kenmerken Grotere betrouwbaarheid Verplichte CE-markering Vereenvoudigde procedures Prestatieverklaring

Nadere informatie

Laskwaliteit in de koudetechniek

Laskwaliteit in de koudetechniek E - LASKWALITEIT IN DE KOUDETECHNIEK Laskwaliteit in de koudetechniek Laskwaliteit Algemeen In de koudetechniek wordt naast het solderen de lastechniek toegepast voor het vervaardigen van leidingen in

Nadere informatie

In samenwerking met: 1 Johan van Lenten / Kemppi Benelux B.V.

In samenwerking met: 1 Johan van Lenten / Kemppi Benelux B.V. In samenwerking met: 1 Johan van Lenten / Kemppi Benelux B.V. TWQM Total Welding Quality Management (TWQM) maakt het mogelijk een toegevoegde waarde te geven aan aan onze producten en diensten. Kemppi

Nadere informatie

Markering conform CPD

Markering conform CPD Markering conform CPD - constructies - Even voorstellen Maikel van der Sanden Manager QHSE, Valkenswaard kwaliteit arbo milieu 1 MCB: Service in Metaal Leveranciers Klanten >600 leveranciers >7.500 klanten

Nadere informatie

StudieGids 2015/2016

StudieGids 2015/2016 Omdat verbinden kennis vereist StudieGids 2015/2016 Lastechnische opleidingen Booglassen met NIL-einddiploma Certificeren van lassers Lastechnische trainingen op maat Opleiding lascoördinator S2C is onderdeel

Nadere informatie

CE markering voor staalconstructies. De nieuwe "CE - EN1090" markering. voor stalen en aluminium. constructies in de bouw. (C) Marchel Kaspers

CE markering voor staalconstructies. De nieuwe CE - EN1090 markering. voor stalen en aluminium. constructies in de bouw. (C) Marchel Kaspers Programma! Nederlands Instituut voor Lastechniek E markering voor staalconstructies Introductie EN 1090 serie; E-markering De nieuwe "E - EN1090" markering voor stalen en aluminium De kern van EN 1090-2

Nadere informatie

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 Logo bedrijf DATUM BEDRIJFSNAAM RAPPORT OPGESTELD DOOR: ELEKTROLAS LASTECHNIEK B.V. GOMPENSTRAAT 9 5145 RM WAALWIJK +31 (0)416336777 CONTACTPERSOON: BEDRIJFSGEGEVENS

Nadere informatie

Document. CPR, CE-markering van de bouwproducten

Document. CPR, CE-markering van de bouwproducten Document CPR, CE-markering van de bouwproducten Herziening 00 CPR, CE-markering van de bouwproducten 1 CPD, CPR, voorrang van CPR op de normen 1. De CE-markering van de bouwproducten werd sinds 27 juni

Nadere informatie

CE MARKERING VOLGENS EN 1090-1

CE MARKERING VOLGENS EN 1090-1 CE MARKERING VOLGENS EN 1090-1 Uittreksel NEN-EN 1090-1 Punten van CPD (89/106/EEG) CPD verlangt verklaring bij het product ten aanzien van zes fundamentele eisen aan bouwproducten (ER s): 1. Mechanische

Nadere informatie

TARIEVEN RWC B & S OPLEIDING

TARIEVEN RWC B & S OPLEIDING Lascoördinator hoe en wat Doordat wij tientallen bedrijven intensief hebben begeleid bij het behalen van een bedrijfscertificaat ISO-3834 en EN-1090, signaleerden wij al in een vroeg stadium een tekort

Nadere informatie

Het geheim van het gebruik van de ASME IX

Het geheim van het gebruik van de ASME IX Het geheim van het gebruik van de ASME IX Arjan Roza Arjan Roza Lastechniek BV Arjan@Rozalastechniek.nl Voor een ASME IX training in Nederland zie de laatste sheets. Arjan Roza 16 09 2014 1 R.B. Grover

Nadere informatie

Het geheim van het gebruik van de ASME IX

Het geheim van het gebruik van de ASME IX Het geheim van het gebruik van de ASME IX Arjan Roza Arjan Roza Lastechniek BV Arjan@Rozalastechniek.nl www.rozalastechniek.nl 06 53814406 1 R.B. Grover shoe factory 7:45 uur 1905 2 Maandag morgen. De

Nadere informatie

KEURINGSREGLEMENT MODELSTOOMKETELS 10 NOVEMBER 2012 10.11.2012

KEURINGSREGLEMENT MODELSTOOMKETELS 10 NOVEMBER 2012 10.11.2012 KEURINGSREGLEMENT MODELSTOOMKETELS 10 NOVEMBER 2012 1 INHOUD Inleiding De paragrafen in de PED welke voor ons van belang zijn. De inhoud van het keuringsreglement Koperen ketels in Cat. I en II Uitvoering

Nadere informatie

Fred Neessen. Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel?

Fred Neessen. Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel? 2 Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel? 3 Het lassen van ongelijksoortige verbindingen. Kan dat allemaal wel? en Harm Meelker, Lincoln Smitweld B.V., Nijmegen Inleiding Het

Nadere informatie

Geometrische afwijkingen - deel 2

Geometrische afwijkingen - deel 2 Laskennis opgefrist (nr. 57) ] Geometrische afwijkingen - deel 2 In het eerste deel worden geometrische vormafwijkingen - typen en oorzaken van lasonvolkomenheden besproken. In het tweede deel beschouwen

Nadere informatie

De nieuwe NEN-EN 1090-2

De nieuwe NEN-EN 1090-2 De nieuwe NEN-EN 1090-2 Bert van Beek Telford Consult BV Doetinchem www.telford.net Telford Consult BV Sinds 1 januari 1994 Hoofdactiviteiten Technische adviezen betreffende staalconstructies Keuring van

Nadere informatie

Hoeklassen. overzicht en praktische tips

Hoeklassen. overzicht en praktische tips Laskennis opgefrist (nr. 58) Hoeklassen overzicht en praktische tips Hoeklassen vormen het merendeel van alle lasverbindingen.vaak worden de problemen die kunnen voorkomen bij het vervaardigen ervan onderschat.

Nadere informatie

NEN-EN 1090, vervaardigen van staalconstructies inclusief CE-markering

NEN-EN 1090, vervaardigen van staalconstructies inclusief CE-markering NEN-EN 1090, vervaardigen van staalconstructies inclusief CE-markering Vervaardigen van staalconstructies, NEN-EN 1090 Ir G.E. (Bert) van Beek IWE Telford Consult BV Doetinchem www.telford.net info@telford.net

Nadere informatie

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM

BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 BEDRIJFSNAAM DATUM BEDRIJFSSCAN EN 1090 & EN-ISO 3834 DATUM BEDRIJFSNAAM RAPPORT OPGESTELD DOOR: ELEKTROLAS LASTECHNIEK B.V. GOMPENSTRAAT 9 5145 RM WAALWIJK +31 (0)416336777 CONTACTPERSOON: JOOST VAN DEN HOOVEN RUUD SCHIPPER

Nadere informatie

Techniek. Avondopleidingen Techniek cursussen. www.rocrivor.nl

Techniek. Avondopleidingen Techniek cursussen. www.rocrivor.nl Avondopleidingen Techniek cursussen Lassen ROC Rivor biedt meer dan 20 lascursussen op verschillende niveaus aan. Alle lascursussen voldoen aan de voorwaarden die het Nederlands Instituut Lastechniek hieraan

Nadere informatie

CE-markering volgens EN 1090-1 Een update. Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE

CE-markering volgens EN 1090-1 Een update. Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE CE-markering volgens EN 1090-1 Een update Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE EN 1090-1 Opwaaiend stof Disclaimer Wie is Bert van Beek? Kleine zelfstandige (Telford Consult BV) specialist op het gebied van fabricage/montage

Nadere informatie

AANMELDINGSFORMULIER VOOR DE OPLEIDING EN 1090 WELDING COORDINATION - S VOLGENS EWF GUIDELINE 652 1. PERSOONLIJKE GEGEVENS

AANMELDINGSFORMULIER VOOR DE OPLEIDING EN 1090 WELDING COORDINATION - S VOLGENS EWF GUIDELINE 652 1. PERSOONLIJKE GEGEVENS Pagina 1 van 5 AANMELDINGSFORMULIER VOOR DE OPLEIDING EN 1090 WELDING COORDINATION - S VOLGENS EWF GUIDELINE 652 1. PERSOONLIJKE GEGEVENS Naam kandidaat: Werkgever: Straat & nummer: Postcode: Plaats: Telefoonnummer:

Nadere informatie

Kwaliteits- en productiviteitsverhoging door aanwending van innovatieve booglasvarianten. Lasproeven op dunne plaat

Kwaliteits- en productiviteitsverhoging door aanwending van innovatieve booglasvarianten. Lasproeven op dunne plaat Voortgangsverslag Collectief Onderzoeksproject Innolas (IWT 060859) Kwaliteits- en productiviteitsverhoging door aanwending van innovatieve booglasvarianten Lasproeven op dunne plaat Belgisch Instituut

Nadere informatie

Cursus & Trainingsprogramma 2015

Cursus & Trainingsprogramma 2015 Cursus & Trainingsprogramma 2015 Geachte relatie, Een gedegen productkennis is 80% van het verkopen. Daarom bieden wij u het nieuwe Cursus & Trainingsprogramma 2015 van Lincoln Smitweld B.V. met betrekking

Nadere informatie

CE-markering volgens EN 1090-1 Een update

CE-markering volgens EN 1090-1 Een update CE-markering volgens EN 1090-1 Een update Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE Disclaimer Wie is Bert van Beek? Kleine zelfstandige (Telford Consult BV) specialist op het gebied van fabricage/montage staalconstructies

Nadere informatie

FPC01 Overzichtsplan kwaliteitshandboek & documenten Conform EN1090-2 en EN ISO 3834-2

FPC01 Overzichtsplan kwaliteitshandboek & documenten Conform EN1090-2 en EN ISO 3834-2 FPC01 Overzichtsplan kwaliteitshandboek & documenten Conform EN1090-2 en EN ISO 3834-2 Alle documenten die hieronder vermeld staan vormen samen het kwaliteitshandboek. Dit document toont beknopt hoe, waar

Nadere informatie

CE-markering volgens EN 1090-1 Een update. Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE

CE-markering volgens EN 1090-1 Een update. Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE CE-markering volgens EN 1090-1 Een update Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE EN 1090-1 Opwaaiend stof Waar gaan we het over hebben 1. Disclaimer 2. Terugblik safety event 2012 3. CPR en EN 1090-1 4. Spraakverwarring

Nadere informatie

Product/Gasvoerend lassen.

Product/Gasvoerend lassen. Product/Gasvoerend lassen. Inleiding De wereld is een continu bedrijf, werken en leven gaat dag en nacht door, dus ook de levering van water, elektriciteit en gas. Om te zeker te stellen dat de levering

Nadere informatie

CE-MARKERING VOLGENS EN 1090-1

CE-MARKERING VOLGENS EN 1090-1 CE-MARKERING VOLGENS EN 1090-1 Bert van Beek WAAR HEBBEN WE HET OVER? markering van staalconstructies 1 HOE MAAK JE CE-MARKERINGS LOGO? WAAR KOMT HET VANDAAN? Richtlijn bouwproducten CPD (Construction

Nadere informatie

presentatie voor de contactgroep KAM-Infra, de KAM-dag Donderdag 8 november 2012, Bouw- en Infra Park te Harderwijk

presentatie voor de contactgroep KAM-Infra, de KAM-dag Donderdag 8 november 2012, Bouw- en Infra Park te Harderwijk CPD CPR presentatie voor de contactgroep KAM-Infra, de KAM-dag Donderdag 8 november 2012, Bouw- en Infra Park te Harderwijk voorstellen Coördinator CE markerings activiteiten van Kiwa Nederland B.V. als

Nadere informatie

CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren

CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren CE-markering voor de Branche Breken en Sorteren BRBS Recycling CE markering op bouwproducten I. Algemeen II. Informatie CE markering III. Mandaat toeslagmaterialen IV. Prestatieverklaring V. Verplichtingen

Nadere informatie

14:00 Ontvangst 14:30 Welkom Henk Reijnders

14:00 Ontvangst 14:30 Welkom Henk Reijnders 14:00 Ontvangst 14:30 Welkom Henk Reijnders 14:35 Uitleg CE en NEN-EN 1090 Tom Groenen 15:00 Consequenties voor het bedrijf Mark van den Boogaard 15:30 Pauze 16:00 Consequenties voor onze klanten Henk

Nadere informatie

24 & 30 november 2012. Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Impact van de Bouwproductenverordening Jules De Windt FOD Economie

24 & 30 november 2012. Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Impact van de Bouwproductenverordening Jules De Windt FOD Economie 24 & 30 november 2012 Koninklijk besluit van 12 juli 2012 Wat verandert er? Impact van de Bouwproductenverordening Jules De Windt FOD Economie Inhoud Van de Richtlijn naar de Verordening De Verordening

Nadere informatie

Opleidingscatalogus: Lassen

Opleidingscatalogus: Lassen Opleidingscatalogus: Lassen t WEB Opleidingen, Adviezen & Subsidies Hoofdvestiging: Zeppelinstraat 7 7903 BR Hoogeveen Tel: 0528 280 888 Fax: 0528 280 889 foto's Harm Noor Presentaties Website: www.tweb.nl

Nadere informatie

Geen Brug te Ver. Lasgroep Zuid-Limburg 24 april 2012. Agenda. Wie is HSM BV?

Geen Brug te Ver. Lasgroep Zuid-Limburg 24 april 2012. Agenda. Wie is HSM BV? Ing. Jeroen Bodt IWE/IWI Welding Engineer HSM BV Contact gegevens: Tel. : 010 4279250 E-mail : j.bodt@hsm.nl Geen Brug te Ver Lasgroep Zuid-Limburg 24 april 2012 Wie is HSM BV? Geschiedenis e Projecten

Nadere informatie

Services are provided by members of the Lloyd s Register Group Lloyd s Register, Lloyd s Register EMEA and Lloyd s Register Asia are exempt charities

Services are provided by members of the Lloyd s Register Group Lloyd s Register, Lloyd s Register EMEA and Lloyd s Register Asia are exempt charities Services are provided by members of the Lloyd s Register Group Lloyd s Register, Lloyd s Register EMEA and Lloyd s Register Asia are exempt charities under the UK Charities Act 1993. Richtlijn Drukapparatuur

Nadere informatie

EWF Guide to deal with the transition from EN 287-1 to EN ISO 9606-1 as efficiently as possible

EWF Guide to deal with the transition from EN 287-1 to EN ISO 9606-1 as efficiently as possible EWF Guide to deal with the transition from EN 287-1 to EN ISO 9606-1 as efficiently as possible EWF-654-13 EWF Guide to deal with Transition from EN 287-1 to EN-ISO 9606-1 as efficiently as possible Published

Nadere informatie

Lasbaarheid van Materialen Staal

Lasbaarheid van Materialen Staal Laskennis opgefrist (nr. 59) Lasbaarheid van Materialen Staal Oorzaak lasonvolkomenheden Tijdens het lassen moet de lasser zien te voorkomen dat er onvolkomenheden ontstaan in de las, zeker als de las

Nadere informatie

$!&! ! " # $%! & % ' ( ) " &$ * ' # + *,% # * - #. (. + # / 0,$# (' + # ,$# &1 # 2 ,$# # 3)2 2 4 5 2 % "5 + # ) 6 & & % 7.. # + &% # 8 9 6 9 :

$!&! !  # $%! & % ' ( )  &$ * ' # + *,% # * - #. (. + # / 0,$# (' + # ,$# &1 # 2 ,$# # 3)2 2 4 5 2 % 5 + # ) 6 & & % 7.. # + &% # 8 9 6 9 : !!" !&!! "! & ' ( ) " & * ' + *,, * -. (. + / 0, (' +,, &1 2,, 3)2 2 4 5 2 "5 + ) 6 & & 7.. + & 8 9 6 9 : 8 ' 0" + - 1 ) & 5 + ; & +< = ) 5" + - >!, / 8 55 + ; ; 2 * & ( / 7' " ; '. '0 + / ; *? 5 * * *

Nadere informatie

INFOFICHES RVS [DEEL 4-2]

INFOFICHES RVS [DEEL 4-2] ALGEMEEN Bij dit algemeen verspreid en zeer flexibel lasproces worden beklede elektroden gebruikt. Dit proces kan worden toegepast voor alle lasbare roestvaste staalsoorten en dit in een breed toepassingsgebied.

Nadere informatie

Brabant last iedereen wint praktijk Pagina 1

Brabant last iedereen wint praktijk Pagina 1 1.0 Laspraktijk Zonder dat het expliciet vermeld wordt, wordt in elke module van de lasser verwacht dat hij/zij zelfstandig: De las kan monteren en hechten De nodige voorzorgsmaatregelen zal nemen om vervormingen

Nadere informatie

Mechanische beproeving

Mechanische beproeving Laskennis opgefrist (nr. 66) Mechanische beproeving Hardheidsbeproeving Deel 2 - Micro-hardheidsmetingen en methoden met draagbare apparatuur. In de vorige aflevering van Laskennis Opgefrist zijn de conventionele

Nadere informatie

Geen Brug te Ver. LasGroep Oost 19 juni 2014. Agenda. Wie is HSM BV?

Geen Brug te Ver. LasGroep Oost 19 juni 2014. Agenda. Wie is HSM BV? Ing. Jeroen Bodt IWE/IWI Welding Engineer HSM BV Contact gegevens: Tel. : 010 4279250 E-mail : j.bodt@hsm.nl Geen Brug te Ver LasGroep Oost 19 juni 2014 Wie is HSM BV? Geschiedenis e Projecten Offshore

Nadere informatie

Lasprocessen voor metalen

Lasprocessen voor metalen Laskennis opgefrist (nr. 7) Lasprocessen voor metalen Proces terminologie De geldende norm NEN-EN-ISO 4063:2000, getiteld 'Lassen en verwante processen Termen voor processen en referentienummers, kent

Nadere informatie

Geen Brug te Ver. Lastechnische Discussiegroep Rotterdam 13 maart 2012. Agenda. Wie is HSM BV?

Geen Brug te Ver. Lastechnische Discussiegroep Rotterdam 13 maart 2012. Agenda. Wie is HSM BV? Ing. Jeroen Bodt IWE/IWI Welding Engineer HSM BV Contact gegevens: Tel. : 010 4279250 E-mail : j.bodt@hsm.nl Geen Brug te Ver Lastechnische Discussiegroep Rotterdam 13 maart 2012 Wie is HSM BV? Geschiedenis

Nadere informatie

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002 Keizerinlaan 66 B-1000 BRUSSEL Certificaat van prestatiebestendigheid 1148-CPR-20080603 Overeenkomstig de Verordening 305/2011/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 (de Bouwproductenverordening

Nadere informatie

Duurzame innovatie op het vlak van technologie en leefcomfort voor houttoepassingen in de bouw

Duurzame innovatie op het vlak van technologie en leefcomfort voor houttoepassingen in de bouw Duurzame innovatie op het vlak van technologie en leefcomfort voor houttoepassingen in de bouw CE markering Het systeem Raymond Van Pestel 3 Er was eens CPD = Construction Product Directive Geharmoniseerde

Nadere informatie

Keurmerk Nederlandse Staalbouw JOHN OLLEFERS

Keurmerk Nederlandse Staalbouw JOHN OLLEFERS Keurmerk Nederlandse Staalbouw JOHN OLLEFERS Keurmerk Nederlandse Staalbouw Presentatie door John Ollefers, voorzitter van de Stichting Keurmerk Nederlandse Staalbouw Veiligheid Kwaliteit Betrouwbaarheid

Nadere informatie

Algemeen kader EN 1090-1/2/3 Constructies in staal en aluminium. Cyriel Clauwaert. Aluminium Center Belgium

Algemeen kader EN 1090-1/2/3 Constructies in staal en aluminium. Cyriel Clauwaert. Aluminium Center Belgium Algemeen kader EN 1090-1/2/3 Constructies in staal en aluminium Cyriel Clauwaert Aluminium Center Belgium Ref Jindalee Photo Tony Moore INHOUD VAN DEZE PRESENTATIE 1. Inleiding en voorstel van aanpak voor

Nadere informatie

Theorie internationaal lasser

Theorie internationaal lasser Theorie internationaal lasser In het kader van de diploma s internationaal lasser, wordt de systematisch opgebouwd van hoeknaad naar pijplasser. Tegelijkertijd zijn er specifieke, procesgebonden en materiaalgebonden

Nadere informatie

CE-Markering. voor staalconstructies

CE-Markering. voor staalconstructies CE-Markering voor staalconstructies handleiding - editie 2013 CE markering voor staalconstructies Handleiding Voorwoord De eerste editie van deze publicatie werd in 2010 opgesteld in nauwe samenwerking

Nadere informatie

Bijeenkomst Bouwen met Staal, Certilas, TÜV Nederland. Jeroen Seip

Bijeenkomst Bouwen met Staal, Certilas, TÜV Nederland. Jeroen Seip Bijeenkomst Bouwen met Staal, Certilas, TÜV Nederland Jeroen Seip 22-9-2015 Titel presentatie 2 Stand van zaken NEN-EN 1090 Onderwerpen: Introductie Over TÜV Nog kort over CE markering Wat komen we tegen

Nadere informatie

Beoordelingsrapport Construction Product Regulation* * CPR - REGULATION (EU) No 305/2011

Beoordelingsrapport Construction Product Regulation* * CPR - REGULATION (EU) No 305/2011 1. Auditplan 1) Doelstelling: Onderzoek: Beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid van de producten zoals de fabrikant deze in zijn Declaration of Performance heeft omschreven door middel

Nadere informatie

CE-markering: wat houdt dat in en wat is de waarde ervan?

CE-markering: wat houdt dat in en wat is de waarde ervan? CE-markering: wat houdt dat in en wat is de waarde ervan? Jacques Mertens Csilla Csoke Bent u het bevoegd gezag? CE-Markering regelgeving Csilla Csoke Regelgeving 1. Bouwbesluit: veiligheidsniveau bepalen

Nadere informatie

Pagina 1 van 16 R501.01

Pagina 1 van 16 R501.01 Pagina 1 van 16 R501.01 1. ALGEMEEN Het NIL kan, onder NIL voorwaarden van dit reglement, aan lasinspecteurs een certificaat van Vakbekwaamheid toekennen. Het certificaat en de bijbehorende certificatie

Nadere informatie

REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET BEOORDELEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4.

REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET BEOORDELEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Pagina 1 van 12 REGLEMENT ALGEMENE REGELS VOOR HET BEOORDELEN VAN EXAMENWERKSTUKKEN NIVEAUS 1 TOT EN MET 4. Artikel 1: Algemeen Te raadplegen overige reglementen: - Algemeen Reglement van toezicht en examens

Nadere informatie

Update over de NEN EN 1090. Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE

Update over de NEN EN 1090. Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE Update over de NEN EN 1090 Ir. G.E. (Bert) van Beek IWE Disclaimer Wie is Bert van Beek? Kleine zelfstandige (Telford Consult BV) specialist op het gebied van fabricage/montage staalconstrucaes en daarbij

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

01/09/2009 De CE markering voor verticale signalisatie De gevolgen voor de producenten?

01/09/2009 De CE markering voor verticale signalisatie De gevolgen voor de producenten? 01/09/2009 De CE markering voor verticale signalisatie De gevolgen voor de producenten? ir. John Kreps Vereniging der ondernemingen van horizontale en verticale signalisatie en wegenuitrustingen ISO? EN

Nadere informatie

CE Markering. Belang van de CE Markering van Bouwproducten voor fabrikanten, voor aannemers en architecten

CE Markering. Belang van de CE Markering van Bouwproducten voor fabrikanten, voor aannemers en architecten CE Markering Belang van de CE Markering van Bouwproducten voor fabrikanten, voor aannemers en architecten Pagina 1 Inhoud Situering Wegen naar de CE-markering Overwegingen Pagina 2 2 1 PRODUCTBEOORDELING

Nadere informatie

Uitbesteding van processen

Uitbesteding van processen Certification Providers Uitbesteding van processen College van Belanghebbenden TTP.NL Over deze presentatie s Signalen van marktpartijen - twijfel of alle s op de juiste wijze omgaan met (buitenlandse)

Nadere informatie

Normen voor de kunststofsector. Relatie met CE-markering en wetgeving?

Normen voor de kunststofsector. Relatie met CE-markering en wetgeving? Infosessie normalisatie kunststoffen Normen voor de kunststofsector. Relatie met CE-markering en wetgeving? Anne Marie Dalle Deceuninck NV 03-10-2013 1 CE markering en wetgeving Construction Products Directive

Nadere informatie

GEOBLOCK - Keurmerken

GEOBLOCK - Keurmerken GEOBLOCK - Keurmerken GEOBLOCK producten voor de GWW keurmerk. Naast isolatiemateriaal en van verpakkingen wordt EPS vaak gebruikt als licht ophoogmateriaal voor de GWW. De specifieke eigenschappen van

Nadere informatie

Nieuwe asfaltnormen en CE markering ir. Jan van der Zwan

Nieuwe asfaltnormen en CE markering ir. Jan van der Zwan Nieuwe asfaltnormen en CE ir. Jan van der Zwan Inhoud Achtergronden CE Rol van CE in publiekrechtelijke en privaatrechtelijke regelgeving Rol van CE en kwaliteitsborging in contracten Het lastige spel.

Nadere informatie

Krimpvervorming - Verschijningsvormen en oorzaken

Krimpvervorming - Verschijningsvormen en oorzaken Laskennis opgefrist (nr. 4) Krimpvervorming - Verschijningsvormen en oorzaken Figuur 1: Doordieping (bukkeling) van de staalplaat tussen de verticale en horizontale verstijvingsprofielen ten gevolge van

Nadere informatie

Lasmechanisatie. complex of toch nog eenvoudig

Lasmechanisatie. complex of toch nog eenvoudig Lasmechanisatie complex of toch nog eenvoudig BIL / NIL Lassymposium, 24 en 25 november 2009, Gent, België Product Informatie Bulletin Ongeacht het lasproces dat men kiest, is de hoogste productiviteit

Nadere informatie

Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden.

Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden. Oh Nee, het moet MID gecertificeerd worden. Inhoud Introductie Achtergrond wetgeving Verleden Nu Praktische voorbeelden Samenvatting Vragen / Discussie 2 Introductie Presentatie bevat: Fiscale wetgeving

Nadere informatie

VOORLICHTING INSPECTEURS 21 MEI 2011 21.05.2011 1

VOORLICHTING INSPECTEURS 21 MEI 2011 21.05.2011 1 VOORLICHTING INSPECTEURS 21 MEI 2011 21.05.2011 1 Opdracht van het bestuur van de NVM en de Stoomgroep Holland aan de werkgroep Harmonisatie Ketelreglement De werkgroep dient te onderzoeken: - Op welke

Nadere informatie

Bouwproductenverordening

Bouwproductenverordening Bouwproductenverordening Van kracht vanaf 1 juli 2013 - markering De CE - markering is het "paspoort" van een product, dat aangeeft dat het verhandeld mag worden in om het even welke lidstaat. Vanaf 1

Nadere informatie

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture LASERCLADDEN Beschrijving Karakteristieken Toepassingen Ontwikkelingen Slotwoord & vragen WAT IS LASERCLADDEN?

Nadere informatie

De vroegere norm NBN F01-001 is tegenwoordig vervangen door de euronorm EN 22553 dewelke gebaseerd is op de ISO-norm ISO 2553.

De vroegere norm NBN F01-001 is tegenwoordig vervangen door de euronorm EN 22553 dewelke gebaseerd is op de ISO-norm ISO 2553. 1. Normering. De vroegere norm NBN F01-001 is tegenwoordig vervangen door de euronorm EN 22553 dewelke gebaseerd is op de ISO-norm ISO 2553. 2. Basisvorm van de aanduiding. Bestaande uit 2 delen: Pijl

Nadere informatie

Vorken prijslijst 06-2014

Vorken prijslijst 06-2014 prijslijst 06-2014 1 Productieproces Piacenza, Italië Kwaliteit, veiligheid en efficiëntie Hoge kwaliteit Bolzoni Auramo biedt een compleet assortiment vorken aan voor heftrucks, bouw- en landbouwmachines,

Nadere informatie

TOPTIG. Principe. elektrode. Figuur 1 : Schematische voorstelling TOPTIG. p. 1/5 [1], [2]

TOPTIG. Principe. elektrode. Figuur 1 : Schematische voorstelling TOPTIG. p. 1/5 [1], [2] TOPTIG Principe Vandaag worden de meeste gerobotiseerde lastoepassingen gerealiseerd met het MIG/MAGprocedé. Dit lasproces is hiervoor uitstekend geschikt, maar heeft wel één groot nadeel, namelijk de

Nadere informatie

Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: stolscheuren

Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: stolscheuren Laskennis opgefrist (nr. 30) Defecten en onvolkomenheden in lasverbindingen: In deze aflevering van 'Laskennis Opgefrist', een bewerking van 'Job knowledge for welders' van TWI, gaan we in op de. Omdat

Nadere informatie

Onder poeder lassen. Laskennis opgefrist (nr. 15) Proces beschrijving. Lasparameters

Onder poeder lassen. Laskennis opgefrist (nr. 15) Proces beschrijving. Lasparameters Laskennis opgefrist (nr. 15) Onder poeder lassen Het eerste patent op het onder poeder lasproces werd verleend in 1935 en omvatte het lassen met een elektrische vlamboog onder een deken van korrelige flux.

Nadere informatie

Thermisch verzinken conform EN-ISO 1461. en CE-markering van staalconstructies conform EN 1090

Thermisch verzinken conform EN-ISO 1461. en CE-markering van staalconstructies conform EN 1090 Thermisch verzinken conform EN-ISO 1461 en CE-markering van staalconstructies conform EN 1090 Leidraad thermisch verzinken conform EN-ISO 1461 en CE-markering van staalconstructies conform EN 1090 1 2

Nadere informatie

Wijzigingsblad BRL 2502

Wijzigingsblad BRL 2502 Wijzigingsblad BRL 2502 Korrelvormig materialen met een volumieke massa van ten minste 2000 kg/m 3 Vaststelling, aanvaarding en bindend verklaring Vastgesteld door College van Deskundigen Korrelvormige

Nadere informatie

Lassen op gasvoerende leidingen

Lassen op gasvoerende leidingen Lassen op gasvoerende leidingen Het lassen van leidingen onder druk leidingen" 20-11-2014 1 Lassen op gasvoerende leidingen in perspectief Lassen op gasvoerende leidingen Lassen op mediumvoerende leidingen

Nadere informatie

Het lassen met beklede elektroden

Het lassen met beklede elektroden Laskennis opgefrist (nr. 26) Het lassen met beklede elektroden Het lassen met een elektrische boog is voor het eerst ontdekt door Sir Humphrey Davy in 1801. Het eerst patent werd verleend aan de Engelsman

Nadere informatie

Wetgeving voor Medische hulpmiddelen en Kwaliteitsverbetering. Peter N. Ruys

Wetgeving voor Medische hulpmiddelen en Kwaliteitsverbetering. Peter N. Ruys Wetgeving voor Medische hulpmiddelen en Kwaliteitsverbetering Peter N. Ruys Europese richtlijnen voor medische hulpmiddelen Actieve Implantaten (90/385/EEC) - AIMD Medische Hulpmiddelen (93/42/EEC) - MDD

Nadere informatie