Uit die tijd dateert een kleurenfoto, gemaakt op een zonnige dag voor de voordeur van hun villa, zo eind 74, begin 75. Het gezin is klaar om naar een

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uit die tijd dateert een kleurenfoto, gemaakt op een zonnige dag voor de voordeur van hun villa, zo eind 74, begin 75. Het gezin is klaar om naar een"

Transcriptie

1 Mango s uit Goa Tot haar twaalfde zat oma s liefde in de blikken mangojam die ze met de boot vanuit India naar Mozambique meestuurde. Niet dat Sonia daar in die tijd bij stilstond. Ze besefte nog niet dat oma haar liefde toonde door lekkere dingen te sturen die zo n zesduizend kilometer moesten afleggen om bij haar terecht te komen. Daar was Sonia veel te jong voor. Ze was nog maar een kind, zes, hooguit zeven jaar. Een opgewekt meisje dat in Afrika woonde, in Mozambique, en dat zoals elk kind verwachtte dat ze er haar hele leven zou blijven. Zij had er geen idee van dat er toen al buiten de stad een onafhankelijkheidsguerrilla woedde tegen kolonisator Portugal. Laat staan dat haar leven binnen een paar jaar overhoop gegooid zou worden. Dat ze voor altijd haar geboorteland zou moeten verlaten. Sonia had een zorgeloze kindertijd binnen een hecht katholiek gezin. Samen met haar vader Oscar en moeder Odette, haar twee oudere broers Rui en Carlos en haar jongere zusje Rosa woonde ze in een vrijstaand huis vlakbij de Indische Oceaan, in de stad Beira. Een zwart-witkiekje uit die tijd laat een deel van hun koloniale villa zien, met Oscars Opel pontificaal voor het tuinhek, de enige auto op dat stukje straat. Hun achtertuin stond vol fruitbomen waar kippen en de hond tussendoor scharrelden. Kok Armando en dienstmeisjes runden het huishouden, zoals gebruikelijk was in die tijd. Overdag ging Sonia naar school. Ze ging er graag naartoe en had er veel vriendinnen. Vooral kinderen van Portugese afkomst, hoewel er ook enkele klasgenootjes waren zoals Sonia, met roots in Portugees India. Afrikaans-Mozambikaanse kinderen zaten er niet of nauwelijks tussen, die gingen niet naar school. Buiten schooltijd speelde ze lekker buiten met die vriendinnen, haar zusje, neefjes en nichtjes. Of vader Oscar nam na zijn werk Sonia en zijn andere kinderen mee voor een ritje in zijn auto, in de Opel Kapitän uit 1956, waar hij gek op was.

2 Die ritjes maakten ze ook altijd in het weekend. Oscar zat dan fier achter het stuur, sigaret tussen z n vingers. Hij genoot ervan zijn vrouw en kinderen naar het centrum te rijden om hen daar op een ijsje of een sapje te trakteren. Of ze gingen met z n allen naar de moderne luchthaven, wat broer Carlos zo spannend vond, om de ronkende vliegtuigen te zien landen en opstijgen. Als ze in de stad waren bezochten ze geregeld het kantoor van Oscar waar zijn collega s de kinderen een glaasje cola gaven. Oscar was douanebeambte in dienst van the British Empire voor buurland Rhodesië, wat nu Zimbabwe is. Omdat Rhodesië zelf niet aan zee ligt, was Beira toevoerhaven voor deze voormalige Britse kolonie. Die grote zeehaven van Beira was ook een geliefd familie-uitstapje. Vanaf de wal zag Sonia tijdens die uitjes zeeschepen uit de hele wereld de haven binnenvaren. Soms zaten daar ook schepen tussen met vracht en passagiers uit India, het land van haar moeder. Heel soms, misschien eens in de twee jaar, deed een schip uit India de haven aan met daarin een familielid of een bekende van oma. Oma had het familielid dan zover gekregen om een pakket met etenswaar en soms een jurkje voor haar kleindochters mee te nemen. Vooral de geur, de zoete smaak en de smeuïgheid van de mangojam uit die incidentele pakketten etenswaar zouden Sonia altijd bijblijven. Na de eerste hap van een mariakaakje met oma s mangojam wist ze dat Goa de allerlekkerste mango s moest hebben, omdat de jam alleen al verrukkelijk was. Dat de jam gemaakt was van mango s uit haar grootouders eigen mangoboomgaard ver weg in India, maakte het extra bijzonder. Sonia s kindertijd werd geleidelijk aan minder zorgeloos. In 1974 brak in Portugal de Anjerrevolutie uit, die het einde betekende van het heersende autoritaire bewind in Europa. Een woelige periode volgde, het gezag brokkelde af. Het ontging Sonia, ze was pas acht, maar ze zag haar vader vaak bij de radio in de woonkamer zitten om het nieuws te volgen via de World Service van de BBC of via de Wereldomroep uit Hilversum. Broer Rui begreep al een beetje Engels en was oud genoeg om aan te voelen dat hun leven zou kunnen veranderen.

3 Uit die tijd dateert een kleurenfoto, gemaakt op een zonnige dag voor de voordeur van hun villa, zo eind 74, begin 75. Het gezin is klaar om naar een bruiloft te gaan. Odette ziet er beeldschoon uit in haar lange blauwe prinsessenjurk. Sonia heeft haar witte communiejurkje aan, dat oma van vaders kant had genaaid, met eronder spierwitte kniekousen en sandalen. Het witte jurkje van Rosa was helemaal uit Goa gekomen, gemaakt door tante Edna. De jongens dragen een overhemd met manchetknopen, een stropdas en een hoog opgetrokken lichtgekleurde broek. Oscar poseert trots in een grijs pak, nonchalant, met zijn eeuwige sigaret in de hand. Niets uit deze foto doet vermoeden dat dit gelukkige gezin uiteen zou vallen. De eerste Portugezen begonnen Mozambique te verlaten. Ze vreesden dat dit land onafhankelijk zou worden en dat er voor hen geen plek meer zou zijn. In het binnenland voerde het bevrijdingsfront Frelimo de onafhankelijksstrijd op. Sonia had daar helemaal geen weet van, want die strijd bereikte Beira niet. Portugal, arm en verzwakt, kon uiteindelijk niet tegenhouden dat Mozambique op 25 juni 1975 onafhankelijk werd. Sonia, intussen negen jaar oud, zag hoe de hele stad versierd werd met vlaggen en banieren. Slogans beloofden dat vanaf nu het leven beter zou worden. Staatshoofden van bevriende landen kwamen op bezoek om banden aan te knopen met het nieuwe, communistische land. Zo reed op een middag de kersverse president Samora Machel met de Cubaanse leider Fidel Castro voorbij hun villa en zwaaiden beide mannen naar Sonia en haar broers die bij het tuinhek nieuwsgierig het tafereel gade sloegen. Er hing duidelijk optimisme in de lucht en Sonia ging mee in het optimisme, hoewel haar leven eigenlijk niet beter hoefde te worden. Haar moeder, die voor de onafhankelijkheid voor de overheid werkte, behield haar baan. Ze kreeg een nieuw contract aangeboden, geldig tot de zomer van Toen vermoedden ze al dat het einde van dit contract ook het einde van hun Mozambikaanse leven zou worden. Het nieuwe regime sijpelde het klaslokaal binnen. In de aardrijkskundeles ging het niet meer over de rivier de Taag, maar over de rivier Zambezi. Tijdens de les politieke opvoeding hoorde Sonia voor het eerst over het gedachtegoed van Frelimo, over Marx en Lenin. Maar het maakte haar niets uit ze slikte het voor zoete koek. Wel verontrustte het haar dat ze klasgenootjes van de ene dag op de andere niet meer zag. Toen een rumoer de kop opstak dat het nieuwe regime kinderen wilde nationaliseren, raakten in een klap nog meer schoolbankjes leeg. Hele gezinnen vertrokken of stuurden de kinderen naar familie in thuisland Portugal. Oscar vond die uittocht belachelijk. Onder geen beding zou hij zijn kinderen naar Europa sturen, ze moesten bij elkaar blijven. Met de hele familie vertrekken was evenmin een optie. Wat zou hij trouwens in Portugal moeten doen, een land dat hij pas een keer in zijn leven even had bezocht? De situatie bij Sonia thuis werd echter moeilijk toen de grens tussen Mozambique en Rhodesië in 1976 werd gesloten. Oscar raakte zijn baan bij de douane kwijt, want er waren geen goederen meer in te klaren. Die zouden toch nooit in Rhodesië aankomen. Odette was nu de kostwinner. Ook was er de dreiging van roofovervallen. Met als dieptepunt het gruwelijke drama dat slechts enkele deuren verderop plaatsvond, in het huis waar Sonia s oudtante alleen woonde. Ze werd in een grote plas bloed in haar woning aangetroffen. De schok van deze roofmoord was enorm. Oscar bleef nachten op, terwijl hij ramen en deuren nauwgezet in de gaten hield, bang dat hij was dat zijn gezin ook ten prooi zou vallen aan gewelddadige bandieten. De sfeer werd grimmiger en Oscar vond maar geen ander werk, zodat er niks anders op zat dan naar Portugal te gaan zodra Odettes contract zou aflopen. Naar het land waarover ze zoveel hadden gehoord, waar ze de taal van spraken, waar hun volkslied vandaan kwam, maar waar Odette en de kinderen nog nooit een stap hadden gezet.

4 Berooid kwamen ze aan in Lissabon. Bijna alles hadden ze moeten achterlaten: de trouwe kok Armando die zo graag met het gezin mee had gewild, het dienstmeisje, de kippen en de hond, de Opel, de paar vrienden die het nog niet opgaven en het huis. Geld was opgegaan aan de reis naar de hoofdstad van het uit elkaar gevallen imperium. Goddank was er een familielid dat onderdak bood. De villa in Beira met de Opel voor de deur werd noodgedwongen ingeruild voor een flatje dat ze moesten delen met een alleenstaande zus van Oscar en zijn moeder, die al eerder Mozambique had verlaten. Sonia had verwacht nu eindelijk eens die metropool mee te maken, waarover ze op school in Mozambique zoveel had gehoord. Maar wat was ze in een achtergebleven land terechtgekomen. Kinderen liepen blootsvoets, de was hing zomaar buiten midden op straat, oude vrouwtjes kleedden zich compleet in het zwart en de wegen zaten vol gaten en kuilen. Als ze met de bus ergens naartoe ging, moest ze overgeven van al het gehobbel. In de Opel in Beira was haar dat nog nooit overkomen. Toch was ze niet ongelukkig. Ze nam het zoals het was en speelde veel op straat met kinderen uit de buurt. Naar school gingen Sonia en Rosa niet. Wel zag Sonia haar broers gebogen over het cursusboek Do-It-Yourself BBC English Language, en soms hoorde ze die taal als Rui en Carlos de cassettes afspeelden die bij het lesboek hoorden. Ze merkte dat haar vader niet kon aarden en met geen mogelijkheid werk kon vinden. De overheid bood weinig hulp aan de half miljoen retornados, de mensen die terugkeerden uit de verschillende koloniën. Niet alleen uit Mozambique, maar ook uit ex-koloniën als Angola, Oost-Timor en Kaap-Verdië. Sonia ving gesprekken op tussen haar ouders over hoe het nu verder moest. Oscar begon steeds vaker over Goa, dat ze daar een betere toekomst zouden hebben. Hier in Lissabon zat hij zonder werk en geld, opgepropt in het appartement van zijn zus, terwijl Goa het land was van zijn ouders en dat van zijn vrouw, ze hadden er familie, er was het ruime huis van zijn schoonmoeder, de kinderen konden er Engels leren. Eind september 1978 verkaste Sonia, inmiddels twaalfenhalf jaar oud, met het hele gezin naar Goa. Ze gingen wonen bij de moeder van haar moeder, voor Sonia de oma van de mangojam. In een groot, koloniaal huis, in een klein dorpje midden tussen de rijstvelden, op loopafstand van de mangoboomgaard. Idyllisch zo op het eerste gezicht, maar dat was schijn. De klap moest nog komen. En die zou bitterzoet blijken te zijn. Sonia s moeder had het voorzien. Odette had in Lissabon vaak genoeg aan Oscar gezegd dat het geen goed plan was om naar het volgende continent te verhuizen, dat er geen perspectief voor hem zou zijn in Goa. Voor Odette stond de toekomst van haar man en gezin voorop, en die toekomst zou in Portugal beter zijn. Hoewel ze tegelijkertijd wist dat verhuizen naar India voor haar persoonlijk naar huis gaan betekende. Naar de fijne plek waar ze was geboren en was opgegroeid. Als ze Oscar in 1961 niet op een bruiloft in Goa had ontmoet en niet verliefd op hem was geworden, dan was ze nooit vertrokken. Maar ze was gevallen voor die slanke, vriendelijke Portugese Indiër die in Mozambique was geboren en daar een goede baan had. De prille liefde hield stand, ook nadat Oscar weer naar Afrika was vertrokken. Ze verloofden zich in Goa, zonder dat Oscar er zelf bij was. Een jongere broer van Oscar deed dienst als stand-in. Juni 1962 verhuisde Odette dan eindelijk naar Mozambique, om te trouwen met haar Oscar en een nieuw leven te beginnen. De bruiloft vond na drie weken plaats in de kathedraal van Beira, zonder familie van de bruid, maar omringd door familie van de bruidegom. De toestand waarin Odette Goa had achtergelaten, was een turbulente geweest. Nog geen half jaar daarvoor had India deze Portugese kolonie met geweld geannexeerd. Odette was daarna slechts twee keer in Goa geweest, voor familiebezoek en de begrafenis van haar vader. Nu ze in 1978 met haar hele gezin terugkeerde naar Goa, op zoek naar een betere toekomst, werd haar gezin liefdevol opgenomen in het grote huis van oma.

5 Een kleurenfoto uit 2004 geeft de grandeur van dit koloniale huis prijs, ook al valt een groot deel weg achter de overdadige begroeiing van palmbomen, bloemen en planten. Uiteraard is niets uit de foto op te maken van de verzengende hitte, de muggen en de stroomuitval waar het gezin dagelijks mee te maken kreeg. Wel valt het decoratieve houtsnijwerk van de witte dakranden op dat mooi contrasteert met het groen van de houten veranda en gevel. Oma bood liefde, kost en inwoning aan haar dochters gezin en allerlei ooms, tantes, neven en nichten overstelpten hen met genegenheid. Het waren er heel wat, want het katholicisme dat de Portugezen haddden geïntroduceerd, predikte grote gezinnen. Voor Sonia voelden de aandacht en liefde van al die nieuwe familieleden als een warm bad. Vooral tijdens de grote vakantie van mei 79 besefte ze hoe belangrijk familie kon zijn, hoe fijn het was dat ze kon terugvallen op mensen met wie ze een bloedband had. Die hele meimaand was het een zoete inval van neefjes en nichtjes in oma s huis. De tieners struinden met z n allen uren rond door het dorp en in de groene heuvels. Als ze vermoeid, maar vrolijk terugkwamen, vielen ze aan op de rijpe mango s uit oma s fruitboomgaard. Toen de dienstmeid op zo n meimiddag op een houtvuurtje er jam van maakte, vulde het hele huis zich met de zoete geur van de mango s. Opeens kwamen bij Sonia de dierbare herinneringen aan Mozambique in alle hevigheid naar boven. Zoals ze toen had genoten van de geur van de verre mango s, zo verlangde ze nu terug naar de mariakaakjes met mangojam, naar hun villa in Beira, naar de uitjes met de Opel en naar haar vriendinnen van school. Toch overheerste het zonnige gevoel die meivakantie. Ze hoefde niet elke dag naar de verschrikkelijke dorpsschool. Bij aankomst in Goa had Sonia zich er erg op verheugd om weer naar school te gaan. Ze had toen niet kunnen geloven dat haar tijd op dit schooltje zou uitlopen op een kwelling. Maanden had ze tijdens de pauzes op het schoolplein alleen of samen met zusje Rosa doorgebracht. Tussen allemaal kinderen die er ongeveer hetzelfde uitzagen als zij, maar die ze niet begreep. Ze werd aangestaard door kinderen die de lokale taal Konkani spraken waar ze niks van verstond. Er werd over haar geroddeld, voelde ze. In de klas zelf werden weer twee andere talen gesproken, Hindi en Engels. Hoewel Sonia enigszins vertrouwd was met het Engels, klonk het toch heel anders dan het BBC Engels van de radio en de lesboekcassettes van haar broers. En het schrift waarin Hindi geschreven was, kon ze niet ontcijferen. Sonia voelde zich buitengesloten, ontheemd en diep ongelukkig. Wat miste ze haar school en de klasgenootjes uit Mozambique, haar gemoedelijke leven in Afrika dat niet meer bestond en nooit meer zou terugkomen. Elke ochtend sleepte ze zich de heuvel op tussen de rijstvelden en palmbomen door naar school. Iedere stap dichter bij school maakte haar bedrukter. De subtiele vijandigheid van de kinderen, haar onvermogen om vrienden te maken en de lesstof die ze niet kon verstaan, maakten de dag tot een bittere ellende. Elke middag liep ze opgelucht de heuvel af naar beneden, naar oma en haar moeder die haar opwachtten met zoete lekkernijen, zodat Sonia voor een moment de rotdag kon vergeten. Alsof de kwelling van school niet genoeg was, kreeg Sonia ook te maken met een dilemma binnen het gezin. Haar vader, de rots in de branding waar ze zoveel van hield, moest het opgeven. Odette had gelijk gekregen, er was geen toekomst voor hem in Goa. Uiteindelijk moest de familieman in hart en nieren zijn gezin uiteen laten vallen om een baan in Israël te accepteren, meer dan vierduizend kilometer van huis. Met pijn in het hart vertrok hij eind 1979 en liet de anderen verscheurd achter.

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Best tof. Asma haalt haar schouders op. Ik weet niet eens of ik niet mag, zegt ze.

Best tof. Asma haalt haar schouders op. Ik weet niet eens of ik niet mag, zegt ze. Niet naar Texel Je gaat naar Samara, zegt de vader van Asma. Met het vliegtuig naar opa en oma; is dat niet fijn? Asma kijkt haar vader met grote ogen aan. Naar opa en oma?, herhaalt ze verbaasd. Ja, knikt

Nadere informatie

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz.

Almelo, 8 juli 2015. En dat is niet zo makkelijk voor iedereen want de meeste kinderen zijn gewend aan school, vrienden, azc, enz, enz. Almelo, 8 juli 2015 Onderwerp: Moeilijk verhuizen! Beste heer/mevrouw Ik ben (...) Ik ben 14 jaar oud. Ik woon met mijn ouders en mijn 2 kleine broertjes in azc Almelo. In deze vakantie moeten er ongeveer

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen.

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen. 35 God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6 Abraham wist dat God zich met Sodom en Gomorra aan Zijn woord gehouden had. Hij vertrouwde erop dat God Zijn belofte aan hem en Sara ook zou houden. Ze zouden een

Nadere informatie

Het verhaal van Elvis, onze Shih-Tzu (12/06/1996 12/12/2012)

Het verhaal van Elvis, onze Shih-Tzu (12/06/1996 12/12/2012) Het verhaal van Elvis, onze Shih-Tzu (12/06/1996 12/12/2012) Ik ontmoet Elvis op een moeilijk punt in mijn leven. Mijn zus wilde om wat extra geld te verdienen hondjes gaan verkopen. Elvis en zijn zusje

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm In 2011 gingen mijn man en ik 10 dagen op vakantie naar Cyprus. Toen we geland waren, stond er een taxi klaar, om ons naar ons vakantieverblijf, te brengen.

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren.

Joweria staat hier voor een muurschildering die de kinderen van KAYDA samen gemaakt hebben op een van de muren. Joweria Shadia, 11 jaar oud Ik ontmoette Joweria in augustus 2010 bij de organisatie Katwe Youth Development Association of te wel KAYDA, een partner organisatie van het programma Kinderen in de Knel van

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Overal in ons land is water. Het water

Overal in ons land is water. Het water Het verdwenen eiland Schokland Overal in ons land is water. Het water van de zee klotst tegen de kust. Rivierwater stroomt over de grenzen het land binnen. Soms is er een stukje land dat aan alle kanten

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Deborah Gravenstijn In dit judopak zit een Surinaams meisje, dat trots is op haar afkomst

Deborah Gravenstijn In dit judopak zit een Surinaams meisje, dat trots is op haar afkomst Deborah Gravenstijn In dit judopak zit een Surinaams meisje, dat trots is op haar afkomst Op Tholen, waar ze opgroeide, voelde ze alleen op zondag dat ze tot een andere cultuur behoorde. Pas nu ze volwassen

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus!

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus! Bijbellezing: Johannes 4 vers 7-27 Zit je in de put? Praat es met Jezus! Wij hadden vroeger een waterput Vroeger is meer dan 55 jaar geleden Naast ons huis aan de Kerkstraat in Harkema Ik weet nog hij

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Een tijger in het donker?

Een tijger in het donker? Een tijger in het donker? Devi, je hebt de pannen nog niet gedaan, zei haar moeder. Maar ik wilde net naar Asha toe. Haar moeder keek alleen maar. Devi zuchtte. Ze wist heel goed dat ze niet naar haar

Nadere informatie

januari uitgave over 10 jaar? my branding swot wie is Chantal van westerop? chantal van westerop 1

januari uitgave over 10 jaar? my branding swot wie is Chantal van westerop? chantal van westerop 1 Chantal januari uitgave over 10 jaar? my branding swot wie is Chantal van westerop? chantal van westerop 1 Editors note inhoud Beste Lezer, Super leuk dat ik jouw interesse heb weten te wekken en je nu

Nadere informatie

NOORWEGEN. Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden 09-05-2012 13-05-2012

NOORWEGEN. Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden 09-05-2012 13-05-2012 NOORWEGEN 09-05-2012 13-05-2012 Vertrek: s ochtends moesten we gewoon naar school tot 12 uur. we werden door onze ouders naar Schiphol gebracht. Ik zat bij Ilonka in de auto. Op Schiphol gaf meester Hendrie

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

HERINNERINGEN. tante Nel. van de kinderen van Brand en Greet. aan

HERINNERINGEN. tante Nel. van de kinderen van Brand en Greet. aan HERINNERINGEN van de kinderen van Brand en Greet 1 aan tante Nel Anneke van Brand en Greet: Utrecht, Gr. v. Prinstererstaat 26. Vijf december, 1933? Sinterklaasavond. In gespannen afwachting van de komst

Nadere informatie

Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders

Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders Sociaal netwerk Handleiding voor begeleiders Algemene tips voor begeleider Het beste uit jezelf! Philadelphia vindt het belangrijk dat cliënten zich net als ieder ander mens kunnen ontwikkelen. Hierbij

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed,

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed, Zo kan het ook Zouden er nog meer leuke oude mensen bestaan? vroeg ik me inmiddels af. Ja hoor, zei mijn yogaleraar, mijn oma. Die is achtentachtig en ze rijdt nog auto en als het moet, slingert ze ook

Nadere informatie

Mijn leven geschreven

Mijn leven geschreven Mijn leven geschreven Biedt ondersteuning bij het op papier zetten van uw eigen levensverhaal. Zo blijven uw eigen verhalen bewaard voor uw naasten. woord vooraf 1 Woord vooraf In ieder mens schuilt een

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Anne Frank, haar leven EC_biwerk_Anne.indd 3 01-04-2008 16:11:45 Anne Op 12 juni 1929 wordt in Duitsland een meisje geboren. Het is een gelukkig meisje. Ze heeft een vader en moeder die van haar houden.

Nadere informatie

Woorden en Beelden voor Kinderen

Woorden en Beelden voor Kinderen Woorden en Beelden voor Kinderen Mama en Aaron waren 1 jaar gelukkig samen toen ze een zoontje kregen, Nico. Toen Nico 1,5 jaar was besloten mama en Aaron om niet meer bij elkaar te blijven omdat ze veel

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Wat vond je het meest bijzonder in het verhaal over Jakob en Esau? Wat deed jij ooit wat gevolgen had voor de tijd erna?

Wat vond je het meest bijzonder in het verhaal over Jakob en Esau? Wat deed jij ooit wat gevolgen had voor de tijd erna? Wat deed jij ooit wat gevolgen had voor de tijd erna? Wat vond je het meest bijzonder in het verhaal over Jakob en Esau? Hoe ziet jullie gezin er uit? En wat vind je daarvan? Welke voordelen heeft het

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Sindbad. De Vier Windstreken

Sindbad. De Vier Windstreken Nieuwsgierig naar de wereld achter de horizon, vertrekt Sindbad op een schip naar Oost-Indië. Hij bevaart alle zeeën en oceanen waar de zon op schijnt en beleeft de meest fantastische avonturen. Hongerige

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Extra materiaal nummer 8.1 Groep 5&6

Extra materiaal nummer 8.1 Groep 5&6 Extra materiaal nummer 8.1 Groep 5&6 1. Ouderbrief 2. Kenmerken familie, les 1, afronden 3. Het verhaal van Ruth, les 1, extra 4. De oude grootvader en zijn kleinzoon, les 3, extra. Beste ouders, We hebben

Nadere informatie

De kleine draak vindt het drakenland Iris Kater. Vandaag wil ik jullie iets vertellen over een kleine draak.

De kleine draak vindt het drakenland Iris Kater. Vandaag wil ik jullie iets vertellen over een kleine draak. De kleine draak vindt het drakenland Iris Kater Vandaag wil ik jullie iets vertellen over een kleine draak. Deze kleine draak werd in de mensenwereld geboren en heeft lang bij zijn vriend Maurice en zijn

Nadere informatie

Spotvogel.qxp 16-02-2009 15:08 Pagina 5

Spotvogel.qxp 16-02-2009 15:08 Pagina 5 Spotvogel.qxp 16-02-2009 15:08 Pagina 5 Het is tijd voor mijn geest om te ruien. Er valt veel te zeggen voor het schrijven met een veerpen, hoe geaffecteerd ook: met dode veren brengt men woorden tot leven.

Nadere informatie

Voor Olaf Bremer: bedankt voor de gezellige en leuke dagen in Spanje!

Voor Olaf Bremer: bedankt voor de gezellige en leuke dagen in Spanje! Voor Olaf Bremer: bedankt voor de gezellige en leuke dagen in Spanje! Proloog: 7 januari Van harte gefeliciteerd! Lindy sloeg haar armen om Mariëlle heen. Zestien! Nu mag je eindelijk op een scooter rijden.

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Toespraak G. Verbeet Zwolle, 15 augustus 2016

Toespraak G. Verbeet Zwolle, 15 augustus 2016 Toespraak G. Verbeet Zwolle, 15 augustus 2016 Dames en heren, jongens en meisjes, Dank voor de uitnodiging om vandaag te mogen spreken bij deze bijzondere herdenking bij het monument Indië-Nieuw-Guinea

Nadere informatie

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Door Shantella de Visser,.nl Vooraf: Je kunt dit verhaal aan je kind voorlezen wanneer je zelf in staat bent om met de emoties

Nadere informatie

Noot 12 Voorbeeldselectie van thema s en vragen voor zeven groepsgesprekken

Noot 12 Voorbeeldselectie van thema s en vragen voor zeven groepsgesprekken Noot 12 Voorbeeldselectie van thema s en vragen voor zeven groepsgesprekken Bijeenkomst 1: Kennismaking 1 Bijeenkomst 2: Familie en vrienden Gesprek over subthema 1: Ouders en Grootouders : Wie was uw

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie

EIGEN BLOED Over moeders die hun kind afstaan ter adoptie EIGEN BLOED Ik zie het koppie al, zegt de huisarts tegen de dertienjarige Henny Paniek Ze kwam bij hem vanwege buikpijn Dan gaat alles razendsnel Met een ambulance wordt Henny naar het ziekenhuis gebracht

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

We zijn 2 zusjes Leah en Dika, we komen uit een gezin van 10 kinderen. We zijn in Teuge geboren en opgegroeid, waar we een geweldige jeugd hebben

We zijn 2 zusjes Leah en Dika, we komen uit een gezin van 10 kinderen. We zijn in Teuge geboren en opgegroeid, waar we een geweldige jeugd hebben Barakkenkampen In 1951 kwamen 12.000 Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen noodgedwongen in Nederland aan voor een tijdelijk verblijf. Ze werden opgevangen in kampen. Het woonoord in Lage Mierde was

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Beste ouders, Agenda deze week

Beste ouders, Agenda deze week Nieuwsbrief 3 maandag 31 augustus vrijdag 4 september Beste ouders, Dan zit de tweede week er al weer op en zijn we al helemaal gewend. Mooi om te zien dat alle kinderen al helemaal vertrouwd zijn met

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Ruth 1. Ruth en Noömi

Ruth 1. Ruth en Noömi Ruth 1 Ruth en Noömi Elimelech en zijn familie 1 Toen de rechters het land bestuurden, was er eens hongersnood in Juda. Daarom besloot een man uit Betlehem naar het land Moab te gaan. Zijn vrouw en zijn

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

Voorschoten 28 juli 2010 Rosemarie van Troost

Voorschoten 28 juli 2010 Rosemarie van Troost Schooljuf, dat wilde ik worden. Vanaf het moment dat ik op de lagere school zat en een beetje had leren lezen en schrijven, zette ik al mijn poppen en dat waren er 14, in twee rijen naast elkaar en speelde

Nadere informatie

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg.

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Ik begon deze week met het gevoel ik heb er zin in en ik zie wel wat we allemaal gaat gebeuren, ik laat het wel op me afkomen. Na de eerste dag voor

Nadere informatie

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan!

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan! inleiding Voor al mijn kinderen schrijf ik hun ontwikkelingen op in een schrift. Ik schrijf op wanneer en hoelang ze sliepen, wat ze aten, hoe ze speelden en hoe we samen de dag doorbrachten. Dat lijkt

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten

Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten Naar mijn vriendin 19 maart ging ik in de middag naar Den-Haag met de trein. Ik zag hier wel erg tegenop met 6 maanden zwangerschap zo,n lange reis

Nadere informatie

Ik mag tien vriendinnen uitnodigen op mijn verjaardagsfeestje. De uitnodigingen liggen netjes naast elkaar op mijn bureau. Ik heb de namen heel dun

Ik mag tien vriendinnen uitnodigen op mijn verjaardagsfeestje. De uitnodigingen liggen netjes naast elkaar op mijn bureau. Ik heb de namen heel dun Ik mag tien vriendinnen uitnodigen op mijn verjaardagsfeestje. De uitnodigingen liggen netjes naast elkaar op mijn bureau. Ik heb de namen heel dun met potlood op de kaarten geschreven, omdat ik al een

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Inspiratie voor inspiratie

Inspiratie voor inspiratie mei 2014 nr.6 VAKANTIE 1/9 De pelgrim alles begint met verlangen je mag het ook heimwee noemen of zingen van je bloed alles begint met verlangen de tocht van de pelgrim was eerst maar een droom naar ver

Nadere informatie

Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015.

Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015. Bezoek van gastgezinnen/ouders aan de kindertehuizen, maart 2015. Na het geslaagde gastouderbezoek in 2013 zijn van 19 tot 22 maart j.l. weer een aantal gastouders/gezinnen naar Hongarije vertrokken om

Nadere informatie

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag.

Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Naam: Mariska v/d Boomen. Klas: TG2C. Datum: 25 Juni. Docent: Van Rijt. Schrijfverslag. Onze vragen: 1. Wanneer bent u met uw schrijfcarrière begonnen? 8 jaar geleden ben ik begonnen met het schrijven.

Nadere informatie

Per vliegtuig naar droomland

Per vliegtuig naar droomland Per vliegtuig naar droomland J.P.J.H. Clinge Doorenbos bron. Mulder & Zoon, Amsterdam ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/clin001perv01_01/colofon.php 2012 dbnl / erven J.P.J.H.

Nadere informatie

IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN. Achterblijvers. oewel de televisieprogramma s over

IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN. Achterblijvers. oewel de televisieprogramma s over IK VOND DAT EMIGREREN JUIST WEL STOER ACHTERBLIJVENDE ZUSSEN VERTELLEN H oewel de televisieprogramma s over hebben juist de achterblijvers ook een verhaal. H hun familielid? Wat betekent het praktisch

Nadere informatie

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag

Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Toespraak Gerdi Verbeet bij de Indiëherdenking 15 augustus 2014 in Den Haag Elk jaar op de ochtend van 14 augustus is er een korte plechtigheid in de ontvangsthal van de oude Tweede Kamer. Een kleine groep

Nadere informatie

Noorwegen. Gemaakt door Emma Scheepstra

Noorwegen. Gemaakt door Emma Scheepstra Noorwegen Gemaakt door Emma Scheepstra 1 Inhoudsopgave Dag 1: Aankomst... 3 Dag 2: Naar school en het zwembad... 4 Dag 3: Naar school en naar een klimbos... 5 Dag 4: Naar het zwembad en naar de stad...

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Echt vrij waren we niet

Echt vrij waren we niet Echt vrij waren we niet Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier.

TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. TONEELSTUK Marama en de krokodillenrivier. AKTE I Scène 1 In een Afrikaans dorpje staan wat hutjes en zijn de mensen bezig met alledaagse dingen: er wordt water gehaald, eten gemaakt, kinderen spelen buiten...

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

"Reis naar Jeruzalem"

Reis naar Jeruzalem Reis naar Jeruzalem Sabbat Hoe zou jij je voelen als je familie van plan Doe Lees alvast was om te verhuizen naar een plek waar jij nooit Ezra 1-3 en eerder geweest? Bang, opgewonden of beiden? Nehemia

Nadere informatie

Voordat je de toets maakt

Voordat je de toets maakt informatieve en andere teksten 1, Voordat je de toets maakt Je gaat een toets maken. Deze toets bestaat uit twee delen. Dit is. Je krijgt drie teksten en 10 opdrachten. Geef altijd een antwoord! Succes!

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Buiten werden wij opgewacht door familie en vrienden. Felicitaties, cadeau s, knuffels en kussen volgden. Het geheel was voor mij een héél speciale

Buiten werden wij opgewacht door familie en vrienden. Felicitaties, cadeau s, knuffels en kussen volgden. Het geheel was voor mij een héél speciale Het is 15 september 2012, voor het eerst sinds 12 jaar word ik wakker in mijn ouderlijk huis. Met koude vingers, voeten en vlinders in de buik loop ik de trap af om te ontbijten met mijn vader, moeder

Nadere informatie

Rizwan, de ontmoeting

Rizwan, de ontmoeting Rizwan, de ontmoeting In augustus 1994 leerde ik Rizwan kennen op de Lokerse Feesten. In de drie jaar dat ik in Lokeren woonde, was ik daar eigenlijk nog nooit naartoe geweest. Maar dat jaar was ik single

Nadere informatie