Eigen woning in Nederlandse pensioensysteem

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eigen woning in Nederlandse pensioensysteem"

Transcriptie

1 Eigen woning in Nederlandse pensioensysteem Goed idee, of niet? Janneke Toussaint, Onderzoeksinstituut OTB Delft University of Technology Challenge the future

2 Achtergrond Vergrijzing, globalisering, financiële crisis Druk op pensioen systemen Groei eigenwoningbezit Stijgende huizenprijzen Huishoudens rijk door vermogen in woning Kan vermogen eigen woning druk op pensioen systemen verlichten? 2 xx

3 De eigen woning als pensioen Voor individuele huishoudens: kopen van woning = herverdelen inkomen over de levenscyclus Tijdens werkende leven:. Sparen 2. Kopen en hypotheek nemen. Hypotheek afbetalen Tijdens pensioen: 4. Lage woonlasten 5. Vermogen in woning xx

4 Financiële innovatie Omgekeerde of opeethypotheek: Ouderen kunnen overwaarde opnemen Geen directe aflossing Rente bijgeschreven bij de hypotheeklening Schuld loopt gedurende de looptijd op Aflossing als men de woning verlaat of bij overlijden Europese Commissie: The internal market could also be helpful in extending access to additional sources of retirement income beyond pensions, such as reverse mortgages. 4 xx

5 Hoe willen mensen vermogen in de woning gebruiken? Kwalitatief onderzoek 8 landen: 240 interviews met eigenaar-bewoners & rapporten over institutionele context Hoeveel vermogen in woning? Kwantitatief onderzoek Alle lidstaten: databases SILC en Share 5 xx

6 Hoe zit de eigen woning in strategie voor oude dag? Lage woonlasten & appel voor de dorst Eventuele consumptie hangt af van: Kinderen/ geen kinderen De hoeveelheid vermogen in de woning Context Mobiliteit op de woningmarkt (huursector) Met kinderen: ) Financiele vooruitzichten van kinderen 2) Kinderen zorgen voor ouders op oude dag Vertrouwen in pensioenfondsen Vertrouwen in financiële instellingen 6 xx

7 Werkenden vs. gepensioneerden Eurobarometer (2008) Family life and the needs of an ageing population Verenigd Koninkrijk Finland Nederland Duitsland Belgie Slovenie Portugal Hongarije 0 Verenigd Koninkrijk Finland Nederland Duitsland Belgie Slovenie Portugal Hongarije Voor pensionering - van plan om te verhuizen op oude dag Voor pensionering - overw eegt omgekeerde hypotheek Gepensioneerd - van plan te verhuizen, of heeft dit al gedaan Gepensioneerd - van plan om omgekeerde hypotheek te gebruiken of heeft dit al gedaan 7 xx

8 Housing asset-based welfare Overheden stimuleren eigenwoningbezit met subsidies en belastingvoordelen Meestal geen link tussen woningmarkt- en pensioenbeleid Wel: Verenigd Koninkrijk: Consumeer vermogen in woning Omgekeerde hypotheek als laag pensioeninkomen Residentiële zorg op oude dag vermogen in woning aanwenden Ook: Australië: Lage woonlasten Ouderen inkomens-arm: maar 80% hypotheek afbetaald 8 xx

9 Eigen woning in Nederlandse pensioensysteem? Hypotheek op oude dag 00% 80% 60% 40% huurder eigenaar-bewoner met hypotheek eigenaar-bewoner zonder hypotheek 20% 0% Hongarije Slovenie Portugal Belgie Finland Verenigd Konnkrijk Nederland 9 xx

10 Eigen woning in Nederlandse pensioensysteem? Verdeling eigenwoningbezit inkomenskwartielen Hongarije Slovenie Portugal Verenigd Koninkrijk Belgie Finland Duitsland Nederland 0 xx

11 Eigen woning in Nederlandse pensioensysteem: Lans Bovenberg dinsdag 28 september in de NRC: Een afbetaald huis is pensioen in natura Ook bewoners van een corporatiewoning kunnen tijdens het werkende leven geleidelijk een deel van het eigendomsrecht van hun woning kopen [ ]. Als de woning meer als pensioensvoorziening wordt benut kunnen aanvullende pensioenen worden versoberd. Goed idee, of niet? xx

Eten gepensioneerden hun woning op?

Eten gepensioneerden hun woning op? P. 246 Eten gepensioneerden hun woning op? Janneke Toussaint Ouderen in Nederland blijken meestal niet van plan te verhuizen om het pensioen aan te kunnen vullen P. 247 De vergrijzing en de daarbij behorende

Nadere informatie

De staat van de woningmarkt: is alles op orde of is er nog werk aan de winkel?

De staat van de woningmarkt: is alles op orde of is er nog werk aan de winkel? De staat van de woningmarkt: is alles op orde of is er nog werk aan de winkel? Peter Boelhouwer 03-02-2017 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Visie minister Blok: we zijn klaar

Nadere informatie

De Vlaamse woonmarkt in Europees perspectief

De Vlaamse woonmarkt in Europees perspectief De Vlaamse woonmarkt in Europees perspectief Sien Winters Coördinator Steunpunt Wonen Onderzoeksleider HIVA KU Leuven www.steunpuntwonen.be Inhoud 1. Erg verschillende woningmarkten 2. Woningkwaliteit

Nadere informatie

Trends op de markt van koopwoningen en de hypotheekmarkt: verleden, heden en toekomst

Trends op de markt van koopwoningen en de hypotheekmarkt: verleden, heden en toekomst Trends op de markt van koopwoningen en de hypotheekmarkt: verleden, heden en toekomst Peter Boelhouwer 17-09-2015 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Was de crisis op de Nederlandse

Nadere informatie

Financiering en toegankelijkheid van de koopsector

Financiering en toegankelijkheid van de koopsector Financiering en toegankelijkheid van de koopsector Peter Boelhouwer 03-11-2015 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Invloed overheidsregulering: lange en korte termijn LTI: Nibud-methodiek

Nadere informatie

Inhoud. Aandeel 65+, 2011-2060. Huishoudensontwikkeling 2011-2040. Huishoudensontwikkeling per gemeente; 2010-2025

Inhoud. Aandeel 65+, 2011-2060. Huishoudensontwikkeling 2011-2040. Huishoudensontwikkeling per gemeente; 2010-2025 Delft University of Technology Inhoud Trends op de woningmarkt Peter Boelhouwer 29-10-2013 Demografische ontwikkelingen Economische ontwikkelingen Sociaal-culturele ontwikkelingen Was de crisis op de Nederlandse

Nadere informatie

Tabel 1: Economische indicatoren (1)

Tabel 1: Economische indicatoren (1) Tabel 1: Economische indicatoren (1) Grootte van de Openheid van de Netto internationale Saldo op de lopende rekening (% economie (in economie (Export + BBP per hoofd, nominaal (EUR) BBP per hoofd, nominaal,

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 2)

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 2) De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 2) Fiscale behandeling eigen woning Nederland kent een lange traditie van woonbeleid. Betaalbaarheid (prijs), beschikbaarheid (aanbod, volume) en kwaliteit

Nadere informatie

Perspectief voor de markt van koopwoningen

Perspectief voor de markt van koopwoningen Perspectief voor de markt van koopwoningen Harry van der Heijden OTB Research Institute for the Built Environment / TU Delft Delft University of Technology Challenge the future Agenda Het oude verdienmodel

Nadere informatie

HET PENSIOEN STAAT ALS EEN HUIS IS DE OVERWAARDE VAN HET HUIS TE VERZILVEREN?

HET PENSIOEN STAAT ALS EEN HUIS IS DE OVERWAARDE VAN HET HUIS TE VERZILVEREN? HET PENSIOEN STAAT ALS EEN HUIS IS DE OVERWAARDE VAN HET HUIS TE VERZILVEREN? AMERSFOORT, 29 MAART 2012 1 2 Inhoud Voorwoord... 5 Inleiding... 7 Kiezen tussen stenen en verzilveren... 8 Zijn er stenen

Nadere informatie

Ageing and the Sustainability of Dutch Public Finances

Ageing and the Sustainability of Dutch Public Finances Ageing and the Sustainability of Dutch Public Finances Ed Westerhout CPB Opzet studie Drie vragen staan centraal in de studie: Is er sprake van een vergrijzings- of, beter, houdbaarheidsprobleem? Zo, wat

Nadere informatie

Ontwikkelingen en discussies op de koopwoningmarkt

Ontwikkelingen en discussies op de koopwoningmarkt Ontwikkelingen en discussies op de koopwoningmarkt Peter Boelhouwer 19-06-2015 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Was de crisis op de Nederlandse woningmarkt onafwendbaar? Verandert

Nadere informatie

Vooral boven water huishouden lost extra af

Vooral boven water huishouden lost extra af Juli 2015 naar recordhoogte 96 punten Vooral boven water huishouden lost extra af De staat op zijn hoogste stand ooit. In het tweede kwartaal van 2015 steeg de barometer met maar liefst 5 punten van 91

Nadere informatie

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 3) Omvang hypothecaire schuld

De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 3) Omvang hypothecaire schuld De toekomst van het Nederlands woonbeleid (deel 3) Omvang hypothecaire schuld In de afgelopen tien jaar is een uitvoerig maatschappelijk debat gevoerd over de doelmatigheid van het gevoerde woonbeleid.

Nadere informatie

Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt

Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt Trends, discussie en hervormingen op de woningmarkt Peter Boelhouwer 24-04-2014 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Trends op de woningmarkt: demografie, economie en sociaal-cultureel

Nadere informatie

ZA4883. Flash Eurobarometer 247 (Family life and the needs of an ageing population) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4883. Flash Eurobarometer 247 (Family life and the needs of an ageing population) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4883 Flash Eurobarometer 247 (Family life and the needs of an ageing population) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) 2008 EUROBAROMETER ON FAMILIES, AND ADAPTING TO THE NEEDS OF AN AGEING

Nadere informatie

Toereikendheid van het pensioen: Onderzoek & Beleid

Toereikendheid van het pensioen: Onderzoek & Beleid Toereikendheid van het pensioen: Onderzoek & Beleid Jim Been (UL) & Leendert Klokkenburg (MinSZW) Instituut Gak, Amsterdam 12 december, 2016 Discover thediscover world at the Leiden world University at

Nadere informatie

Kopers komen te kort. Naar een evenwichtige toepassing van de LTV-normen. Peter Boelhouwer; TU Delft Karel Schiffer; zelfstandig adviseur

Kopers komen te kort. Naar een evenwichtige toepassing van de LTV-normen. Peter Boelhouwer; TU Delft Karel Schiffer; zelfstandig adviseur Kopers komen te kort Naar een evenwichtige toepassing van de LTV-normen Auteurs: Peter Boelhouwer; TU Delft Karel Schiffer; zelfstandig adviseur 1 Inhoud Aanleiding Maximale lening Gevolgen aanscherping

Nadere informatie

Artikelen Pensioen inzetten voor eigen woning

Artikelen Pensioen inzetten voor eigen woning Mw. H. Adriaansen, prof. dr. A.L. Bovenberg & N. Kortleve 1 Inzet van eigen pensioengeld kan een bijdrage leveren aan het verminderen van hypotheekschuld en woonlasten en zorgen voor een stabielere economie,

Nadere informatie

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis

De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse huis houdens na de financiële crisis De besparingen van Amerikaanse gezinnen bereikten vlak voor de crisis een naoorlogs dieptepunt. Na de crisis moeten huishoudens fors

Nadere informatie

Vermogen in huis verzilveren voor oude dag

Vermogen in huis verzilveren voor oude dag Vermogen in huis verzilveren voor oude dag Door het verlagen van de opbouwpercentages gaan werknemers vanaf 2014 per jaar 0,5% minder pensioen opbouwen ten opzichte van nu. Dit betekent dat men in de toekomst

Nadere informatie

3 Effect van varianten zoals door de VROM-raad gevraagd

3 Effect van varianten zoals door de VROM-raad gevraagd belastingsderving (saldo HRA en EWF) tot 13,8 miljard doen toenemen in 2011. Daarbij is geen rekening gehouden met het drukkende effect van de rentestijging op de prijs van de woningen. 3 Effect van varianten

Nadere informatie

Netspar nea papers. Marc de Graaf en Jan Rouwendal. Mijn pensioen staat als een huis

Netspar nea papers. Marc de Graaf en Jan Rouwendal. Mijn pensioen staat als een huis Netspar nea papers Marc de Graaf en Jan Rouwendal Mijn pensioen staat als een huis Marc de Graaf en Jan Rouwendal Mijn pensioen staat als een huis nea paper 51 netspar economische adviezen Network for

Nadere informatie

MERCER'S INBRENG VOOR DE NATIONALE PENSIOENDIALOOG 29 NOVEMBER 2014

MERCER'S INBRENG VOOR DE NATIONALE PENSIOENDIALOOG 29 NOVEMBER 2014 'S INBRENG VOOR DE NATIONALE PENSIOENDIALOOG 29 NOVEMBER 2014 1 Toekomstvisie Het Nederlandse pensioenstelsel behoort tot de mondiale top. Volgens de 2014 editie van de Melbourne Mercer Global Pension

Nadere informatie

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005 Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Dutch Kort overzicht pensioenen OECD: publiek beleid in OECD-landen editie 2005 Samenvatting in Nederlands In de laatste

Nadere informatie

Grip op uw Vermogen. Aflossen, waarom goed voor u?

Grip op uw Vermogen. Aflossen, waarom goed voor u? Aflossen, waarom goed voor u? Agenda 1. Even voorstellen 2. Aanleiding presentatie 3. Hypotheken: hoe zit het ook alweer? 4. Waarom aflossen? - Voor uzelf - Voor uw kinderen - Voor later 5. Hoe werkt aflossen?

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK

KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL VOOR EEN ORIËNTATIE GESPREK Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis,

Nadere informatie

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel

Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel Blijvende aandacht voor uw hypotheek door een Erkend Hypothecair Planner biedt u veel voordeel 1 Bij de koop van een woning krijgt de koopprijs veel aandacht. Natuurlijk is de prijs belangrijk. Maar de

Nadere informatie

TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 6 DECEMBER 2014 ANALYSE HERVORMINGEN

TIJDSCHRIFT VOOR DE VOLKSHUISVESTING NUMMER 6 DECEMBER 2014 ANALYSE HERVORMINGEN 40 KWETSBAARHEID VAN WONI HERVORMINGEN Het aantal huishoudens met aan het wonen gerelateerde financiële risico s is toegenomen in de periode 2002 2012. Een concentratie van huishoudens met zulke risico

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met

Nadere informatie

De staat van de woningmarkt: is alles op orde of is er nog werk aan de winkel?

De staat van de woningmarkt: is alles op orde of is er nog werk aan de winkel? De staat van de woningmarkt: is alles op orde of is er nog werk aan de winkel? Peter Boelhouwer 18-05-2017 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Visie minister Blok: we zijn klaar

Nadere informatie

Regionale woningmarktgebieden: verschillen en overeenkomsten. Andries de Jong, Lia van den Broek, Stephaan Declerck, e.a.

Regionale woningmarktgebieden: verschillen en overeenkomsten. Andries de Jong, Lia van den Broek, Stephaan Declerck, e.a. Regionale woningmarktgebieden: verschillen en overeenkomsten Andries de Jong, Lia van den Broek, Stephaan Declerck, e.a. Aanleiding 2 Kennis over regionale diversiteit van de woningmarkt is noodzakelijk

Nadere informatie

Centraal Planbureau 1 Europa in crisis

Centraal Planbureau 1 Europa in crisis 1 Europa in crisis Waarom dit boek? Vergelijkbaar met De Grote Recessie van 2 jaar geleden qua vorm en stijl qua beoogde doelgroep Euro-crisis ingrijpend voor ons dagelijkse leven / welvaart oplossing

Nadere informatie

Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt

Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt BIJLAGE C Beschrijving en analyse van de vier fiscale varianten voor de koopmarkt 1. Eigen woning als beleggingsgoed (variant 1) Wat verandert er? In deze variant wordt de eigen woning beschouwd als vermogen

Nadere informatie

Verzilveren van overwaarde De mogelijkheden van het woningbezit in de bekostiging van wonen, zorg en pensioen

Verzilveren van overwaarde De mogelijkheden van het woningbezit in de bekostiging van wonen, zorg en pensioen Johan Conijn, Bert Kramer, Jan Rouwendal en Frans Schilder Verzilveren van Overwaarde De Mogelijkheden van het Woningbezit in de Bekostiging van Wonen, Zorg en Pensioen DP 03/2014-034 De mogelijkheden

Nadere informatie

Hoe zal het de boomers vergaan? Ivan Van de Cloot Economic Research ING Belgium

Hoe zal het de boomers vergaan? Ivan Van de Cloot Economic Research ING Belgium Hoe zal het de boomers vergaan? Ivan Van de Cloot Economic Research ING Belgium Overview Boomers Conflicterende bevindingen Problematiek pensioenen Intergenerationele onevenwichten Vastgoed als pensioenbuffer?

Nadere informatie

Europese feestdagen 2017

Europese feestdagen 2017 Januari - Februari - Maart Bestemming Januari Februari Maart Nederland (NL) 01-01 Bestemming Januari Februari Maart België (BE) 01-01 Bosnie en Herzegovina (BA) 01-03 Bulgarije (BG) 01-01 03-03 Denemarken

Nadere informatie

VRAGENLIJST KLANTENPROFIEL MBT HYPOTHECARIE FINANCIERING

VRAGENLIJST KLANTENPROFIEL MBT HYPOTHECARIE FINANCIERING VRAGENLIJST KLANTENPROFIEL MBT HYPOTHECARIE FINANCIERING 1 Naam + geb.datum Adres(sen) Postcode/woonplaats Communicatiegegevens: Tel.nrs / emailadressen Bij welke bank(en) bankiert u momenteel? Burgerlijke

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon.

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon. 6.1 De AOW In 1957 is in Nederland de AOW ingevoerd door premiers Willem Drees (PVDA). Iedereen die 65 jaar of ouder is, krijgt een uitkering van de staat. Deze uitkering hangt af van het aantal jaren

Nadere informatie

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Toekomstperspectief aanvrager

Nadere informatie

Om de bijleenregeling uit te leggen worden de volgende termen gebruikt:

Om de bijleenregeling uit te leggen worden de volgende termen gebruikt: De bijleenregeling: Deze regeling is in werking getreden per 1 januari 2004. Door deze regeling wordt het voor huiseigenaren ongunstig om de overwaarde te gaan gebruiken voor andere zaken dan de financiering

Nadere informatie

Pensioen in natura of liever flex pensioen?

Pensioen in natura of liever flex pensioen? Pensioen in natura of liever flex pensioen? Casper van Ewijk CPB Universiteit van Amsterdam Netspar 13 mei 2011 5 punten We hebben al pensioen in natura Wat is pensioen? Pensioen en life cycle planning:

Nadere informatie

Hypotheekrecht en - vormen

Hypotheekrecht en - vormen Hypotheekrecht en - vormen Wat is een hypotheek? Een hypotheek is in theorie een zekerheidsrecht. Wanneer u een hypotheek afsluit, geeft u het recht van hypotheek aan de geldverstrekker. Dit recht van

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen

Vragenlijst. Naam cliënt : Datum afspraak: Inkomen Naam cliënt : Datum afspraak: Vragenlijst Inkomen Verwacht u de komende 2 5 jaar wijzigingen in uw inkomenssituatie door bijv. gezinsuitbreiding, functieverbetering, indiensttreding bij een andere werkgever

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32882 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32882 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32882 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Been, Jim Title: Pensions, retirement, and the financial position of the elderly

Nadere informatie

4. Verwacht u binnen enkele jaren een verandering van uw burgerlijke staat of gezinssamenstelling?

4. Verwacht u binnen enkele jaren een verandering van uw burgerlijke staat of gezinssamenstelling? Klantprofiel Persoonsgegevens Naam Adres Postcode en plaats Geboortedatum I. Burgerlijke staat 1. Legitimatie: (paspoort, rijbewijs, id-kaart, anders) Nummer: Datum en plaats uitgifte: 2. Wat is uw burgerlijke

Nadere informatie

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat?

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat? Klantprofiel Wat is uw burgerlijke staat? o Alleenstaand o Gehuwd(gemeenschap van goederen) o Gehuwd(huwelijkse voorwaarden) o Samenwonend met samenlevingscontract o Samenwonend zonder samenlevingscontract

Nadere informatie

Curo. Adres Postcode Plaats. Persoonlijk profiel

Curo. Adres Postcode Plaats. Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financieel Toezicht (WFT) kunnen wij uitsluitend tot dienstverlening overgaan nadat wij de volledig ingevulde vragenlijst hebben ontvangen. Naam Adres Postcode Plaats : : : : Persoonlijk

Nadere informatie

Is wonen in Vlaanderen betaalbaar?

Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Boek uitgegeven bij Garant Redactie: Sien Winters Auteurs: Sien Winters, Kristof Heylen, Marietta Haffner, Pascal De Decker, Frank Vastmans, Erik Buyst Boekvoorstelling

Nadere informatie

Vrije keuze van wonen

Vrije keuze van wonen Vrije keuze van wonen Hypotheekmarkt van de toekomst SEH Congres 2016 Paul de Vries en Victor Reebergen 15 juni 2016 Trends die de hypotheekmarkt beïnvloeden Energie neutrale woningen Opgave: we moeten

Nadere informatie

Tentatieve berekening van de bijdrage van vermogensvolatiliteit aan consumptievolatiliteit

Tentatieve berekening van de bijdrage van vermogensvolatiliteit aan consumptievolatiliteit Tentatieve berekening van de bijdrage van vermogensvolatiliteit aan consumptievolatiliteit CPB Achtergronddocument Jasper Lukkezen en Adam Elbourne Maart 2015 3 Samenvatting In dit document maken wij een

Nadere informatie

Verzilveren van overwaarde De mogelijkheden van het woningbezit in de bekostiging van wonen, zorg en pensioen

Verzilveren van overwaarde De mogelijkheden van het woningbezit in de bekostiging van wonen, zorg en pensioen De mogelijkheden van het woningbezit in de bekostiging van wonen, zorg en pensioen Johan Conijn Bert Kramer Jan Rouwendal Frans Schilder 2014-01 Maart 2014 De mogelijkheden van het woningbezit in de bekostiging

Nadere informatie

De maatschappelijke effecten van het verkopen van huurwoningen in beeld

De maatschappelijke effecten van het verkopen van huurwoningen in beeld De maatschappelijke effecten van het verkopen van huurwoningen in beeld Het verhaal in vijftien stappen Sake Zijlstra Jochum Deuten Bron: februari 2010 Vooraf In 2008 is door onderzoeksinstituut OTB van

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 847 Integrale visie op de woningmarkt Nr. 118 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014

VOORBEELD. Verkoop van huurwoningen. De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen. Derde (geheel herziene) druk, april 2014 Verkoop van huurwoningen De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen Derde (geheel herziene) druk, april 2014 VERKOOP VAN HUURWONINGEN De nieuwe regels voor verkoop van sociale huurwoningen

Nadere informatie

Doelgroepen TREND A variant

Doelgroepen TREND A variant Doelgroepen TREND A variant Kleidum Socrates 2013 Doelgroepen 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Doelgroepen en Socrates... 5 1.2 Werkgebieden... 6 2 Doelgroepen en bereikbare voorraad... 7 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM Data & Research 9 oktober 2014 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het derde kwartaal van 2014 een zeer sterke opwaartse

Nadere informatie

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel van: (naam): In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM Data & Research 15 januari 2015 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het vierde kwartaal van 2014 nog steeds een opwaartse

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

BD College 29 oktober Werk aan uw pensioen

BD College 29 oktober Werk aan uw pensioen 1 BD College 29 oktober Werk aan uw pensioen 2 BD College: Werk aan uw pensioen Programma Werk aan uw pensioen 1. Mr. Bastiaan Starink: Pensioenversobering is niet erg 2. Mr. drs. Michael Visser: Je pensioen

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL ALGEMEEN - TOEKOMSTPERSPECTIEF

UW KLANTPROFIEL. Vult u onderstaande vragen nauwkeurig in. ALGEMEEN - DOEL ALGEMEEN - TOEKOMSTPERSPECTIEF UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen. Kennis en ervaring

Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen. Kennis en ervaring Vragenlijst klantprofiel Bestemd voor Naam : Adres : Geboortedatum : Burgerlijke staat : Algemeen Wat weet u van fiscale en sociale wetgeving? Wat weet u van uw inkomenssituatie als u met pensioen gaat

Nadere informatie

Toereikendheid pensioeninkomens in Nederland: een meerpijlerbenadering (in internationaal perspectief)

Toereikendheid pensioeninkomens in Nederland: een meerpijlerbenadering (in internationaal perspectief) Toereikendheid pensioeninkomens in Nederland: een meerpijlerbenadering (in internationaal perspectief) Koen Caminada, Universiteit Leiden Onderzoeksteam: Marike Knoef, Jim Been, Rob Alessie, Koen Caminada,

Nadere informatie

Vestia-effect of woningmarkttrend?

Vestia-effect of woningmarkttrend? Vestia-effect of woningmarkttrend? Peter Boelhouwer 28-03-2017 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud 1 februari 2012: wat ging er mis.. Algemene problematiek woningcorporaties Uitkomsten

Nadere informatie

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd

Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Verantwoord lenen bij Delta Lloyd Beste klant, De huizenprijzen zijn de laatste jaren flink gedaald. Daardoor houden steeds meer mensen na verkoop van de woning een restschuld over. Als de verkoopopbrengst

Nadere informatie

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op onderstaande

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

Mr. drs. Michael Visser. 11 oktober 2013

Mr. drs. Michael Visser. 11 oktober 2013 Mr. drs. Michael Visser 11 oktober 2013 Recept voor een uitgebalanceerd pensioen Goed op smaak met max. 5 basis ingrediënten Voor werknemers én ondernemers Generatieproof Bereidingstijd: 45 minuten 1.

Nadere informatie

Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent

Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden loopt op tot 48 procent Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Pensioenkloof tussen België en haar buurlanden... 2 1.1 Wettelijke pensioenrechten in vergelijking

Nadere informatie

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank Voorwoord Sinds begin jaren negentig domineren koopwoningen de Nederlandse woningmarkt. Er worden stelselmatig meer koop- dan huurwoningen opgeleverd en het aantal koopwoningen is inmiddels groter dan

Nadere informatie

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op onderstaande

Nadere informatie

Klantprofiel van. Inkomensdaling. Uw huidige netto gezinsinkomen per maand is:

Klantprofiel van. Inkomensdaling. Uw huidige netto gezinsinkomen per maand is: Klantprofiel van Uw toekomstverwachtingen Een hypotheek betekent meestal een langlopende financiële verplichting. De betaalbaarheid van uw hypotheek kan onder druk komen te staan wanneer uw inkomen daalt

Nadere informatie

Oplegger voor het raadsdebat

Oplegger voor het raadsdebat Oplegger voor het raadsdebat Datum raadsdebat : 17 november 2016 Agendapuntnummer : 3 Portefeuillehouder : Wethouder Jan ten Kate Aan de gemeenteraad Onderwerp: Actualisatie Woonplan Inleiding en aanleiding:

Nadere informatie

Hypotheekschuld in Nederland:

Hypotheekschuld in Nederland: Hypotheekschuld in Nederland: Loan to value / loan to income Ruimteconferentie, 21 mei 2013 Marcel van Wijk Vastgoed en Woningmarkt ac.vanwijk@cbs.nl Agenda Recente ontwikkelingen Onderzoeksopzet Hypotheekschuld

Nadere informatie

Verzilveren van overwaarde. Om te voorzien in de eigen zorgbehoeften

Verzilveren van overwaarde. Om te voorzien in de eigen zorgbehoeften Verzilveren van overwaarde Om te voorzien in de eigen zorgbehoeften INHOUD INTRODUCTIE DE HUIDIGE SITUATIE VERBETERPUNTEN ONTWERP CONCLUSIES 2 / 43 INTRODUCTIE ONDERZOEK INTRODUCTIE THEORETISCH KADER DATA

Nadere informatie

Algemeen Geen Gering Globaal Goed. Aankoop woning Geen Gering Globaal Goed. Hypotheek algemeen Geen Gering Globaal Goed

Algemeen Geen Gering Globaal Goed. Aankoop woning Geen Gering Globaal Goed. Hypotheek algemeen Geen Gering Globaal Goed Risicoprofiel Hoe is uw kennis en ervaring met / over: Algemeen Geen Gering Globaal Goed Ontwikkelingen op de financiële markten Financiële producten in het algemeen Fiscale wetgeving Sociale voorzieningen

Nadere informatie

Kwetsbare woningmarktregio s. Carola de Groot Frans Schilder Femke Daalhuizen

Kwetsbare woningmarktregio s. Carola de Groot Frans Schilder Femke Daalhuizen Kwetsbare woningmarktregio s Carola de Groot Frans Schilder Femke Daalhuizen WoON oversampeling 5 maart 2015 Woelige tijden 2 Centrale onderzoeksthema s Met gegevens uit de grootschalige crosssectionele

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

KLANTPROFIEL VOOR 2 personen

KLANTPROFIEL VOOR 2 personen UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Woningprijzen in Vlaanderen. Paul de Vries OTB TU Delft (NL) Sien Winters HIVA K.U.Leuven

Woningprijzen in Vlaanderen. Paul de Vries OTB TU Delft (NL) Sien Winters HIVA K.U.Leuven Woningprijzen in Vlaanderen Paul de Vries OTB TU Delft (NL) Sien Winters HIVA K.U.Leuven De ontwikkeling van de woningprijs Een indruk van de achterliggende factoren Paul de Vries Voorstellen Onderzoeksinstituut

Nadere informatie

Tijd om open kaart te spelen

Tijd om open kaart te spelen Tijd om open kaart te spelen Casper van Ewijk Pensioen overzicht (UPO) U bent 40 en heeft inkomen 50.000 Als u blijft werken komt uw pensioen uit op 35.000 (incl AOW) Tijd om open kaart te spelen Pensioen

Nadere informatie

Rabobank Kennis en Economisch Onderzoek

Rabobank Kennis en Economisch Onderzoek Vermogen en schokbestendigheid van woningeigenaren en huurders Special Leontine Treur Een groot deel van het vermogen van Nederlandse huishoudens zit vast in de woning of in de pensioenopbouw. Voor de

Nadere informatie

Kunt u aangeven hoeveel inkomen er ten opzichte van uw huidige inkomenssituatie naar verwachting nodig is indien:

Kunt u aangeven hoeveel inkomen er ten opzichte van uw huidige inkomenssituatie naar verwachting nodig is indien: CLIËNTPROFIEL Wij laten ons financieel advies graag naadloos aansluiten bij uw situatie. Uw persoonlijke en financiële gegevens worden opgenomen in het Persoonlijk Jaarverslag. Ter voorbereiding op het

Nadere informatie

RIZIV-statuut - Arts / Tandarts / Apotheker / Kinesitherapeut

RIZIV-statuut - Arts / Tandarts / Apotheker / Kinesitherapeut RIZIV-statuut - Arts / Tandarts / Apotheker / Kinesitherapeut Offerte ter attentie van De heer Student Jaar 2014 U Naam : De heer Student Jaar 2014 Adres :, Geboortedatum : 01/01/1989 Leeftijd bij onderschrijving

Nadere informatie

Productwijzer Flexibel Hypotheek Krediet

Productwijzer Flexibel Hypotheek Krediet Productwijzer Flexibel Hypotheek Krediet Voor wie is deze informatie? Deze informatie is voor als u meer wilt weten over het Flexibel Hypotheek Krediet. Wilt u een Flexibel Hypotheek Krediet aanvragen?

Nadere informatie

Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie)

Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie) Klantprofiel hypotheken (Dit klantprofiel vormt een eenheid met de klantinventarisatie) Naam + Voorletters M/V Geboortedatum Adres Postcode + Woonplaats Gegevens nieuwe woning Adres Bestaand/Nieuwbouw

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT PE-CONS 3659/1/01 REV 1

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT PE-CONS 3659/1/01 REV 1 EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 27 mei 2002 2001/0138 (COD) LEX 311 PE-CONS 3659/1/01 REV 1 TRANS 181 PECOS 199 CODEC 1126 VERORDENING (EG) Nr. /2002 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN

Nadere informatie

Het IBO-rapport: " Inkomen en vermogen van ouderen: analyse en beleidsopties"

Het IBO-rapport:  Inkomen en vermogen van ouderen: analyse en beleidsopties Het IBO-rapport: " Inkomen en vermogen van ouderen: analyse en beleidsopties" Belangrijkste conclusies in het IBO-rapport: 1) De gemiddelde inkomens- en vermogenspositie van de ouderen is sterker gestegen

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 2015 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 2015 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Vooruitzichten voor de bouw in Nederland en Europa

Vooruitzichten voor de bouw in Nederland en Europa Vooruitzichten voor de bouw in Nederland en Europa Taco van Hoek Directeur EIB Nieuwjaarsreceptie NRK - De Meern, 14 januari 2016 1 Inhoud Drie vragen Wat was het beeld tijdens de crisisjaren? Wat zijn

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Trends op de woningmarkt

Trends op de woningmarkt Trends op de woningmarkt Peter Boelhouwer 20-11-2013 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Demografische ontwikkelingen Ontwikkelingen op de nieuwbouwmarkt Was de crisis op de Nederlandse

Nadere informatie

1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN

1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN 1 UW WENSEN EN DOELSTELLINGEN In dit hoofdstuk zijn uw wensen en doelstellingen t.a.v. het advies opgenomen. U heeft aangegeven dat de aanleiding van het gesprek is: Updategesprek met adviseur Daarbij

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Kentering op de Europese woningmarkten

Kentering op de Europese woningmarkten Na een hausse die twaalf jaar duurde, is nu in de meeste Europese landen waaronder Nederland een afvlakking van de huizenprijsstijging te zien. In enkele landen dalen de prijzen zelfs. Een belangrijke

Nadere informatie