INHOUDSOPGAVE. Deelvraag 1 wat zijn de betekenissen van de nummers? 5. Deelvraag 2 wat zijn de thema s van de nummers? 17

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOUDSOPGAVE. Deelvraag 1 wat zijn de betekenissen van de nummers? 5. Deelvraag 2 wat zijn de thema s van de nummers? 17"

Transcriptie

1 INHOUDSOPGAVE Voorwoord 2 Wie is Spinvis? 3 Deelvraag 1 wat zijn de betekenissen van de nummers? 5 Deelvraag 2 wat zijn de thema s van de nummers? 17 Deelvraag 3 hoe maakt spinvis gebruik van poëzie in zijn nummers? 20 Deelvraag 4 wat is de relatie van de clip tot het nummer? 25 Deelvraag 5 zijn er ontwikkelingen in Spinvis zijn werk? 33 Nawoord 35 Logboek Discografie Bibliografie Bijlage 1

2 Men noemt hem een kunstenaar, een poëet, een literair genie. De volgende tweeëndertig pagina s gaan over Spinvis. Wie dit is en wat hij doet zal ik eerst kort toelichten voordat ik met het echte werk begin. Onder het echte werk versta ik vijf deelvragen: Wat zijn de betekenissen van de nummers? Wat zijn de thema s van de nummers? Hoe maakt Spinvis gebruik van poëzie in zijn nummers? Wat is de relatie van de clip tot het nummer? Zijn er ontwikkelingen in Spinvis zijn werk? Voor iedere deelvraag heb ik in een inleiding in het kort beschreven hoe ik de deelvraag behandel en waar ik mijn informatie vandaan heb. De antwoorden van deze deelvragen zal ik toelichten door middel van mijn eigen interpretatie, artikels en stukjes tekst uit nummers. Alle nummers die ik vernoem zijn met de volledige tekst in de bijlage te vinden. Het is vooral gebaseerd op mijn eigen interpretatie. Ik wil ontdekken hoe Spinvis doet wat hij doet: veel zeggen met weinig woorden. Een echt antwoord op een hoofdvraag of een conclusie heb ik niet. Mijn doel is om Spinvis zijn geheimtaal te ontrafelen en zijn muziek te begrijpen. 2

3 NAAM Erik de Jong GEBOREN twee februari 1961 DOORBRAAK 2002 GEWONNEN Annie M.G. Schmidtprijs - Zilveren Harp Popprijs Johnny van Doornpijs ALBUMS Spinvis (2002) Nieuwegein aan zee (2003) Dagen van Gras, dagen van Stro (2005) Ja! (2006) Goochelaars en Geesten (2007) Ritme Box (2008) Tot ziens, Justine Keller (2011 De man die ooit begon aan zijn muzikale carrière met fluitjes, pannendeksel en speelgoed gitaartjes vanaf zijn zolderkamertje in Nieuwegein heeft nu twee gouden platen op zijn naam staan, gespeeld op het festival Low Lance verschillende belangrijke prijzen gewonnen zoals de Annie M.G. Schmidt-prijs, zeven albums uitbracht, samengewerkt met vele tekenaars en dichters zoals Simon Vinkenoog, en heeft van zijn luisteraars waardige titels gekregen zoals kunstenaar, poëet en literaire schrijver. Er is vast een hoop meer wat ik niet genoemd heb, wat hij wel heeft weten te bereiken. Van zolderkamer naar theaterzaal en concertgebouw, niet gek. En dan wordt je ook nog overladen in complimenten. Je zou zeggen dat iemand die zoveel lof krijgt in de roem zal zwelgen. In tegendeel, De Jong blijft gewoon doorgaan met waar hij goed in is: betekenisvolle onzin verkopen. Hoe Erik de Jong over zijn eigen werk en zijn werkwijze praat vind ik prachtig. Hij kan het zonder twijfel zelf het beste beschrijven, dus hier een aantal mooie quotes van hem over zijn eigen werk en de werkwijze ervan: Ik wandel nu eenmaal liever over avontuurlijke zijpaden. Het is typisch voor mijn manier van werken. Ik vergelijk appels en peren en zoek naar de overeenkomsten. Als ik mijn teksten bij elkaar schraap, heb ik een roman. Ik vind liefdesverdriet een ijdele gemoedstoestand. Je zwelgt in zelfmedelijden, maar de kern van de zaak is dat je niet kunt accepteren dat een ander jou niet wil. Dat is narcistisch. Ik hou van terloopse zinnetjes, spreektaal. Er is vaak over mijn muziek geschreven dat het literair was, kunst misschien wel. Dat wil ik helemaal niet. Ik hou me wel het recht voor onzin te verkopen. Onzin kan door de muziek ook beladen worden. Melancholie zit natuurlijk wel in me. Maar ik moet daar niet in zwelgen, daar wordt het niet mooier van, dan wordt het sentimenteel. De quote die mij het meest aan spreekt is: Muziek kan niet misleiden. Je kunt muziek mooi vinden of niet. Je kunt het niet begrijpen of oppervlakkig vinden. Je kunt er tot tranen toe door geroerd worden of er gillend voor wegrennen. Maar liegen doet het niet. Het beweert 3 niets. Heeft geen mening. Een melodie kan niet iets anders bedoelen dan wat ze zegt.

4 CONCERTEN Klinkt niet verkeerd toch? Genoeg reden om die Spinvis is van dichterbij te bekijken. Na twee concerten te hebben bezocht, een met de Spinvis band, de ander van Spinvis in samenwerking met het strijkkwartet Zapp4, heb ik een totaal andere indruk gekregen van hem en zijn werk. Tijdens het beluisteren van zijn muziek verveelde het me soms, was hij te droog. Onecht bijna. Daarmee bedoel ik niet dat ik de tekst slecht vond, ik kon me gewoon niet inleven in al die wazige zinnen de droge uitspraak ervan. Het deed me niks. Bijvoorbeeld het nummer Wespen op de appeltaart. Wat een droogkloot die Spinvis, dacht ik. Het verveelde me zelfs bijna. Toen ik het nummer tijdens zijn concert in de Vredenbrug te Utrecht hoorde veranderde ik van mening. Daar stond meneer Spinvis met band en al en er werd leven in het nummer gepompt. Het klonk anders, het geheel had meer kleur. Helemaal niet meer droog en onecht. Deze beleving heeft me de muziek meer laten waarderen, waardoor ik tot het behaalde resultaat van mijn profiel werkstuk ben gekomen. Na het concert in de Vredenburg was ik nieuwsgierig geworden, ik wilde meer van Spinvis zien. De Jong staat niet alleen bekend om zijn beesten van albums, maar ook om de vele samen werkingen met dichters, tekenaar, cabaretières, en andere musici. Ik bezocht 3 Night is Heaven, een minifestival gehouden in de Catherinakerk te Eindhoven. Hier heb ik Spinvis in samenwerking met het strijkkwartet Zapp4 gehoord. Beide speelden een aantal solo stukken, zoals Goochelaars en Geesten van Spinvis. Als laatst een lieten ze een gezamenlijk stuk horen genaamd De onverklaarbare Reis. Waar het over gaat? Ik nog steeds geen idee. Het ging te snel om bij de betekenis stil te staan, maar de ervan beleving was fenomenaal. Vooral omdat het een intieme setting was. Een kerk is bij lange na niet zo groot als een concert hal en het podium was voor het altaar geplaatst wat de ruimte nog kleiner maakte. En met het bemachtigen van een plek op een stoel nog voor de eerste kerkbank, zat ik bijna bij Spinvis op schoot. Halleluja. Naast de muziek speelde het licht ook een grote rol. De grote kerk met al zijn zuilen werd belicht in kleuren die perfect bij de mysterieuze reis aansloten die je beleefde door de muziek. In de laatste minuten van het gezamenlijke stuk speelden Zapp4 en Spinvis het nummer Club Insomnia van Spinvis, geweldig uitgevoerd. Spinvis en Zapp4 met De onverklaarbare Reis 4

5 Deze deelvraag was zonder twijfel het meeste werk. Het over en over beluisteren van de nummers waar ik er vele niet van kende heeft uiteindelijk wel geleid tot het resultaat van tien door mij vertaalde nummer. Met vertaald bedoel ik verwoord naar mijn interpretatie. Hierbij heb ik ook via mediums zoals, blog s, Youtube en krantenartikelen, gekeken naar interpretaties van andere. Soms kwam, maar vaak ook niet. Bij sommige nummer die ik niet kende ging voor het beluisteren eerst op zoek naar achtergrond informatie, omdat een nummer soms het zo n wazige verzameling van zinnen is dat ik er zelfs na tien keer luisteren nog niets uit kon halen. Je krijgt er een gevoel bij een nummer, maar het verwoorden van dat gevoel is een moeilijke opgave. Dat was mijn grootste struikelblok in deze deelvraag. De nummers die ik heb gekozen zijn afkomstig van vier albums van Spinvis: Spinvis- Dagen van Gras, dagen van Stro - Goochelaars en Geesten - en Tot ziens, Justine Keller. Een persoonlijke favoriet qua tekst heb ik niet. Het is allemaal op een eigen manier mooi en indrukwekkend. De nummers geven alle toegang voor een eigen fantasie, dat is naar mijn mening het mooist. De vraag die ik ga beantwoorden met deze deelvraag is de betekenis van de door mij gekozen nummers. Tijdens dit proces kijk ik naar de titel, de tekst en het gebruik van muziek en hoe deze met elkaar in verband staan. Met muziek bedoel ik niet de toonhoogte en of het een vierkwarts maat is, maar meer het ritme, gebruik van instrumenten, en de melodie. Ik wil kijken hoe deze dingen in contact staan met de woorden die de tekst vormen. Ik gebruik citaten uit de tekst om deze te verduidelijken of mijn interpretatie te onderbouwen. 5

6 Bagagedrager wordt door luisteraars ervaren als rustgevend. In die mening kan ik me wel vinden. Rustig nummer, fijne melodie. Ik ben niet de grootste fan van de manier waarop Spinvis dit nummer zingt. Het gaat me irriteren, het voelt alsof hij af en toe tegen de toon aan zingt en niet erop. Dan nog klinkt het niet vals, maar als onprettig en tikje zeurderig. Toch geeft die zelfde slepende manier van zingen geeft de betekenis van het nummer wel karakter mee. De betekenis van de tekst kon ik moeilijk vinden. Ik zocht het te veel bij iets of iemand denk ik. Het is meer een gevoel wat iedereen een keer voelt, zomaar een keer of als je pech hebt dagelijks. Er staat dat het op een feest begint. Maar dat is natuurlijk niet wat er werkelijk staat. Het eerste couplet heeft niet zo veel te maken met een man of een feest. Het is gewoon het gevoel van de sleur dat het dagelijks leven met zich mee draagt, wat ik terug vind komen in de klanken Spinvis zijn stem. De zinnen van het refrein zijn voorbeelden van dagelijkse dingen. Het zijn korte zinnetjes: een motor draait, de baby huilt, een vogel schreeuwt, de dag begint, en de snelweg suist. De manier waarop Spinvis deze zinnen zingt benadrukt de sleur ervan. Hij maakt de woorden lang, rekt ze op en lijmt ze aan elkaar. Zoals de dagen in elkaar overlopen zo vloeien ook de woorden in elkaar over. De zinnen van het refrein zijn denk ik herkenbaar voor luisteraars, omdat het zulke normale dingen zijn. We hebben ze allemaal op onze bagagedrager, sommige bagage is zwaar andere bagage licht. De tekst geeft ook voorbeelden van hoe wij als bewoners van Nederland het leven hier ervaren. Het geklaag over de kille wind als je fiets of het geklaag over juist helemaal niets (couplet 2) vind ik typerend voor de Nederlander. Nederland en wiet zijn ook nog steeds met elkaar geassocieerd, wat terug komt in de tweede alinea. Er zijn twee zinnen in het nummer die afwijkend zijn van de duidelijke herkenbare dingen, want de rest van de tekst is redelijk recht door zee. Als je luistert naar de wolken, als je luistert naar de wind. Deze twee zijn wat abstracter. Wanneer geef je jezelf nu de kans even te luisteren en te kijken naar eigenlijk helemaal niets. In het pakket ons drukke bezige leven zit vijf seconde adem nemen en genieten van niets niet inbegrepen. Althans dat is hoe wij het zelf gemaakt hebben. Door door door, zo is ons leven ingekleurd. Die twee zinnen kleuren buiten de lijntjes. 6

7 Het nummer begint met: piep piep piep piep. De piept klinkt alleen niet als een kuiken, sportschoenen in een gymzaal of wanneer je aan een kind vraagt hoe de muis doet. Het is de piep die je eigenlijk liever nooit wil horen. De piep van een dat apparaat wat naast je ziektebed hangt als je in het ziekenhuis ligt. Dat verwijst voor mij meteen naar de titel Voor ik vergeet. Wat doe je op het moment dat je daar in dat ziekenhuis bed ligt de angst van het einde van de piep je aangrijpt? Terug denken aan momenten uit je leven, want wie weet is het zo afgelopen. Zachtjes komen er een drum, gitaar, bas en piano bij, opgevolgd door een vrouwenstem. Ze zingt zonder woorden. Een beetje zo van lalala, onbezorgd. Het deuntje van de instrumenten blijft hetzelfde met soms een onderbreking op de tekst om dat moment extra te benadrukken. Af en toe zijn er wat andere instrumenten en klanken aanwezig om de betekenis van de tekst te versterken, zoals violen of een tweede stem. Vooral bij het deel waarop Spinvis zingt: ik hou van jou, ik hou zo veel van jou, voegen de violen voor mijn gevoel iets extra s toe. Een gevoelig instrument bij gevoelige woorden. Spinvis zingt in dit nummer steeds Voor ik vergeet, opgevolgd door herinneringen van momenten. Het zijn hele kleine dingen, heel gedetailleerd en heel persoonlijk of neutrale dingen. De zin dat ik jarig was en een tic-tac in mijn neusgat had toen we naar zeeland zijn gegaan, is een goed voorbeeld van iets kleins, gedetailleerds en persoonlijks. De zin voor ik vergeet dat hier een kerk heeft gestaan, is neutraler. Iemand beseft dat het allemaal snel afgelopen kan zijn, kijkt terug op momenten in zijn leven. Dat is mijn interpretatie van het nummer. Sommige luisteraars hebben een andere interpretatie. Ze zijn het unaniem eens over de stelling dat het over aandoening dementie gaat. Als je dementeert vergeet je dingen. Het nummer gaat over iemand die nog niet aan het dementeren is. Hij of zij denkt nog een terug aan de dingen nu het nog mogelijk is, omdat de ziekte dat vermogen weg neemt. De zin en ook de nacht en de zomers en de handen van mijn vader vergeet ik op den duur geeft aan dat de persoon zich hier bewust van is, want hoe langer je dementeert, hoe meer je niet meer weet. 7

8 Ronnie gaat naar huis, dat is precies wat de titel zegt. Maar waar was hij dan geweest? En wat is en gebeurt met hem terwijl hij van huis was? Een duo van gitaren spelen een rifje als intro, een roffel om het echt aan te kondigen en het lied wordt door Spinvis geopend met de titel. De toetsen lopen gelijk met de klanken van de stem. In het tweede couplet komt er een orgel achtige klank bij als soort van versteviging. Het hele geheel geeft me een rustig gevoel. Een beetje zoetsappig eigenlijk. Maar niet op een slechte manier, het is meer dat van, het is goed zo. Een gemoedelijk gevoel. Ik denk dat dit precies is hoe Ronnie zich ook moet voelen. Ronnie was in een inrichting, daar zijn ik en mijn medeluisteraars het over eens. Een psychische aandoening was de aanleiding voor deze logeer partij van lange duur. Welke stempel hij dan gekregen heeft is eigenlijk al verleden tijd, want hij is genezen en mag naar huis. Ronnie wordt door de luisteraars bestempeld als pedofiel, door het kinderlijke wat in het nummer naar voren komt. Hij wordt ook bestempeld als iemand met een depressie. Wanneer hij de kliniek uit loopt ziet (niet letterlijk) hij de zon weer schijnen, het wordt zomer voor altijd. Persoonlijk wil ik Ronnie geen stempel op drukken. Het lijkt me dat iedereen die uit een inrichting komt een soort gelijk gevoel heeft. Dat gemoedelijke wordt het zomer voor altijd symboliseert dat. Het derde couplet is denk ik mijn favoriet. Hier maak je kennis met hoe Ronnie zijn logeerpartijtje was. De sleur van het dagelijks programma dat genoemd wordt soep om 12 uur en heel de dag tv, versterkt het gevoel van vrijheid wanneer Ronnie de inrichting verlaat. In eigen hand hebben wat je doet en wanneer je dat doet geeft een gevoel van vrijheid. Vrijheid is een fijn gevoel en een fijn gevoel gaat gepaard met het gevoel wat velen hebben in de zomer, daarom wordt het voor Ronnie zomer voor altijd. Het beeld van de ondergaande zon is waarschijnlijk in meer dan duizend en een films al gebruikt als happy and na een verhaal vol ongeluk en verdriet. Ronnie s verhaal eindigt (of begint) ook met een happy and. 8

9 In juli van 2005 verscheen in de Elsevier een artikel over de aanslag in London. In dit artikel stond: In het centrum van de Britse hoofdstad zijn tijdens de ochtendspits vrijwel tegelijkertijd bommen ontploft in twee metrotreinen en op één metrostation. Ook heeft zich een explosie voorgedaan in één bus. Volgens de BBC is het zeer waarschijnlijk dat Al- Qa'ida achter de aanslagen zit. Een onbekende groep die zich 'Geheime Organisatie Al-Qa'ida in Europa' noemt, heeft de aanslag opgeëist. De Britse premier Tony Blair heeft de G8-top verlaten en is inmiddels teruggekeerd in Londen. Minister van Binnenlandse Zaken Charles Clarke heeft bevestigd dat er rond uur lokale tijd ontploffingen waren in twee rijdende metrotreinen. De treinen reden tussen Aldgate East en Liverpool Street en tussen Russel Square en King's Cross. Op het metrostation Edgware Road had vrijwel tegelijkertijd ook een explosie plaats. Op Tavistock Square werd een dubbeldeksbus volledig verwoest door een explosie. Volgens onbevestigde berichten zou een zelfmoordenaar zichzelf in de bus hebben opgeblazen. Vlak na de eerste ontploffingen is het hele metronetwerk stilgelegd. Er rijdt ook geen enkele bus meer in Londen. Inwoners van Londen wordt geadviseerd binnen te blijven. Het mobiele netwerk in de stad is overbelast. De aanslag bedroeg in totaal 56 doden, waaronder de 4 daders. Zo ongeveer 700 gewonden waarvan er 22 ernstig gewond waren. Best een boel. In ieder geval genoeg voor Spinvis om er een ontiegelijke goede plaat van te maken. Het begint wat klappen op een simpel ritme. Een vrolijk gitaar deuntje wordt na een enkele seconden ondersteund door Spinvis zijn stem. Hij zingt: de stad is nog jong ze trilt in de zon, hiermee geeft hij de plaats en tijdsaanduiding van de aanslag aan, namelijk de stad Londen in de vroege morgen van Juli terwijl de zon al schijnt. De mensen zijn allemaal gehaast onderweg naar hun werk en sjezen van de trappen in de stations af om snel de metro in te springen ik tel de echo s in het trappenhuis. Het is merkwaardig dat het muzikale gebeuren van de intro en eerste couplet volkomen relaxed is. Het klinkt opgewekt, zorgeloos, licht en misschien zelfs vrolijk. Totaal niet de sfeer die hoort bij een aanslag. Deze sfeer houdt gedurende het hele nummer aan. Het zorgeloze van de muziek staat bitterzoet tegenover de aanslag. 9

10 Zoals in de artikelen hierboven te lezen is, zijn er explosies geweest waarvan er bij een explosie gekozen is voor de spectaculaire knaller van zelfmoord. Het antwoord op mijn vraag wordt langzaam duidelijk aan de hand van een paar zinnen uit de tekst Ik wil niet horen wat de dokter dacht, of wat je doet als het zo door blijft gaan. Ik ben wel geen soldaat maar ik weet hoe je de trekker overhaalt. Hee, ik kan niet vechten en ik wil het niet. Hoef niks te eten heb geen antwoord klaar. Ik heb ook geen plannen verder, hee je wou mijn auto lenen? Hou hem maar. Het lijkt me dat Spinvis spreekt vanuit de zelfmoordenaar. Wat de dokter ook zei maakt niet uit, zijn plan staat al vast. Hij is geen ervaren schutter, maar weet hoe hij de je trekker overhaalt en hoe hij dus zichzelf van kant kan maken. Hij hoeft niets meer te eten, het zal toch zo afgelopen zijn. Hij geeft geen antwoorden meer, zijn gedachte of meningen doen er niet meer toe. Plannen maken heeft geen nut meer, want wat kun je ondernemen als je dood bent? Zijn geleende auto heeft hij ook niet meer nodig. Doden rijden niet. De titel Ik wil alleen maar zwemmen slaat nu ook ergens op. Die vent heeft geen zorgen meer, geen onbeantwoorde vragen die er nog toe doen. Hij zal zo meteen verlost zijn, vrij zijn. Zwemmen doe je in het water het, waar je jezelf vrij kunt bewegen. In een zwembad ben je omringd door water. Dat geld ook voor de zelfdoder. Hij kiest alleen niet voor een zwembad, maar voor een bloedbad. 10

11 De eerste tien seconde zou ik omschrijven als treurig en donkergrijs. Een zeurende toon sleept je meteen vanaf tel een mee in een verdrietig scenario. Er zijn belletjes te horen, die steken als lichtpuntentjes af tegen de rest van het donkere geheel. Na tien tellen wordt het getokkel van de gitaren op de achtergrond versneld en wordt de aandacht hierop gevestigd in plaats van de zeurende toon waarmee het nummer begon. De vijfentwintigste seconde is waar Spinvis het gezelschap van instrumenten met zijn stem aanvult. Hij zingt voorzichtig, alsof hij iets wil vertellen op een troostende manier. Een opbouw van couplet of refrein kan ik niet echt vinden in dit nummer. De titel wordt een keer genoemd in het nummer, in de vierde strofe. Voor ik de titel begrijp zal ik eerst het voorgaande moeten begrijpen. Een aantal zinnen waarmee het nummer begint scheppen wat duidelijkheid voor me, namelijk: kleine domme drenkeling, waar ben je toch geweest? we roeien naar de overkant we komen echt niet terug. Iemand maakt een reis over het water. Het zal alleen een heenreis zijn, ze komen niet meer terug naar hun thuis. Dit roept een vraag bij me op, vinden ze dan een nieuw thuis? Om deze vraag te beantwoorden kijk ik verder naar de tekst en vind ik de zin: neem een besluit, doe als het moet alles opnieuw, wat is alles? Ik denk alles wat de persoon heeft opgebouwd in zijn eigen thuis, zowel sociaal als materieel. Dan kom ik bij de titel, deze staat verwerkt in een strofe die eigenlijk helemaal niets, maar toch iets zegt: Je weet hoe het is, soms is het zo. Je weet hoe ze zijn, dagen van gras dagen van stro. Als ik terug kijk naar de reis die de persoon maakt, wordt de bedoelding van de reis duidelijker. Het is een vlucht, voor iets of iemand dat doet er eigenlijk niet toe. De persoon zal opnieuw moeten beginnen, soms gaan die dingen zo. Er is geen keuze, het moet. De dagen die de persoon gaat doorlopen om zijn nieuwe thuis eigen te maken zijn dagen die mee of tegen zitten. Dagen die bijna vanzelf gaan zonder zorgen of tegenslag, dagen waar het gras groen is aan jouw kant. Of dagen die niet gaan zoals gewenst, waar het gras aan jouw kant niet groen is maar zo dor en levenloos voelen als dagen van stro. Dan zal het voelen alsof het gras groener was in het thuis waarvan gevlucht is. Ik denk dat er voor vluchtelingen ontelbaar veel dagen van stro zijn. 11

12 In november van 2005 interviewde Robin Gollin voor het de Volkskrant Spinvis over zijn nummer De Zevende Nacht. In dit interview stond: Dit was voor een lustrum van de NCRV. Ze hadden zeven componisten gevraagd of ze iets wilden schrijven over een scheppingsdag. Dit gaat over God. De wereld is af. Hij kijkt naar Eva en is vreselijk verliefd. Maar ja, hij had ook Adam gemaakt, dus zichzelf lelijk in de vingers gesneden. Hij beseft: ik kan er niet meer bij. Nee, ik ben zelf niet gelovig. Het verhaal heeft prachtige metaforen, maar God zelf is kul, natuurlijk. De NCRV had er geen problemen mee. Dat vond ik heel tolerant. Het is echt een radioliedje. Het arrangement doet Frans aan. Die opeenvolging van akkoorden, veel dwarsfluit. Je zou het zo tussen de verslagen uit de Tour de France kunnen gebruiken. Nou, ik had het volgens mij zelf niet beter kunnen zeggen; God is een beetje dom geweest. Ik vind de titel heel mooi passen bij wat er gebeurt na die zeven dagen van de schepping. De nacht breekt aan, en God bekijkt de wonderen die hij heeft geschapen. Zijn creatie is na zeven dagen hard werken eindelijk af, God mag zichzelf een schouderklopje geven. Dan slaat de twijfel toe. God weet het allemaal even niet meer, en ik heb het niet over de kleuren van de bloemen, het aantal grassprietjes of de PH-waarde van het water. God schiep twee levende wezens, Adam en Eva en hij heeft ze toch echt voor elkaar gemaakt. Maar nu krijgt hij gevoelens voor Eva. Sterker nog, hij vertoont dezelfde symptomen als een verliefd iemand, dit komt terug in de tekst met de zin: maar de laatste tijd ik weet niet wat het is, voel me woest en leeg tegelijk. Hij heeft een onbekend gevoel wat hij niet kan goed beschrijven. Dat onbekende komt mooi terug in de dwarsfluiten die opwellend vol spanning af en toe naar voren komen. God ziet in dat hij een fout heeft gemaakt: de sterren in mijn hand zou ik ruilen voor een dag. Het is nacht, en hij kan niets meer veranderen aan wat hij geschapen heeft. De sterren staan symbool voor de zevende nacht, de laatste nacht. Het scheppingsverhaal heeft maar zeven dagen, dus God zal niet meer ontsnappen uit de zevende nacht. Had hij nu nog maar een dag, want met nog een dag zou hij alles kunnen veranderen. Hij zou Adam doen verdwijnen en samen zijn met zijn Eva. Helaas pindakaas voor God. Hij blijft alleen achter in de zevende nacht, terwijl zijn gevoel achter blijft bij de zeven dagen van zijn schepping. Bij Eva. 12

13 Als je de titel los zou pakken van de tekst van het nummer slaat het natuurlijk nergens op. Ik denk aan een vieze plakkerige augustus dag wanneer je gedwongen op verjaardag moet bij suikertante in Alkmaar. Er wordt smaakloze zelfgebakken appeltaart voorgeschoteld waar alle insecten zich op verzamelen, en waaraan ze met hun pootjes aan blijven plakken omdat er maarliefst tien ton suiker in de taart verwerkt zit. Dit komt misschien een beetje overeen met waar het nummer over gaat, het appeltaart gedeelte dan. De bestemming is echter niet bij tantelief maar in een tehuis. Waarom de cliënten in het tehuis verblijven, is naar eigen keus in te vullen. Verstandelijk gehandicapt, een klein beetje gek of compleet gestoord het is maar net hoeveel fantasie er gebruikt wordt. Mij doet het sterk denken aan de televisieserie Loenatik waar ik vroeger naar keek, een serie over mensen in een psychiatrische inrichting. De intro is rustig, er is een beetje gerammel van belletjes en wat gepingel van gitaren te horen. Gelukkig zit er nog een redelijk tempo in, anders zou het wel eens in de buurt kunnen komen van saai. Spinvis begint te vertellen over hoe de dag eruit ziet vandaag. Het is een speciale dag, deze doorbreekt het vaste patroon. Er zijn nieuwe dingen, zoals de slingers in de heg. De verteller is verward maar zit er niet over in. Hij doet gewoon vrolijk mee met de rest, alsof hij het ook allemaal heel logisch vindt. Er zijn droge bloemetjes- en -beitjes conversaties waarbij eigenlijk iedereen maar mee zit te knikken, zonder er zelf iets zinnigs aan toe te voegen. Zo gaat het bijvoorbeeld over het weer en wat goed is voor het gras. Er is een gemoedelijke sfeer die goed aan sluit bij de rustige, maar vrolijke en herhalende melodie. Het gaat allemaal prima en er hoeft niet te veel gezegd te worden. Het is toch al een feest op zich, die roze koeken en slingers. Op deze speciale dag heeft de verteller een paar knelpunten. Hij weet het allemaal niet zo goed, niet wie er jarig is of hoe het verder met hem zal moeten. Hij laat dit over aan de dokter en volgt zijn raad op, hij vindt toch alles best. Als hij over zijn problemen zingt, merk ik niet echt een verandering in zijn klank. Wel worden de woorden van de dokter extra goed gearticuleerd om de boodschap zo duidelijk mogelijk over te brengen. Ook komen er violen op die het een beetje melodramatisch maken, dat strenge doktersadvies. Aan de andere kant zijn er ook leuke dingen, dingen die misschien wel een beetje spannend zijn. Zijn toegevende rustige houding wordt dan even doorbroken. Wat hij hoopt te zien op deze dag is zijn prinses en een hele hoop roze koeken. Hij heeft de prinses al ooit eerder ontmoet. Hij is een beetje verliefd op haar geworden, zo zegt hij: alles is zo anders nu, sinds een week en veertien uur precies. Terwijl hij over haar vertelt zwelt er een romantisch melodie door klank van violen op. Deze keer geven de violen een andere sfeer aan nummer. Ze versterken zijn liefde voor de prinses nog meer door het niet alleen door de woorden te laten klinken, maar ook door de muziek. De verteller vermaakt zich over de hele dag gezien wel prima. De laatste woorden van Spinvis in het nummer geven dit ook aan en zijn: nanananananana, hij brengt dit volkomen zorgeloos. Met de simpele rustgevende melodie die door het hele nummer klinkt eindigt het nummer, net zoals de verjaardag. De vraag wie er nu eindelijk jarig was, blijft onbeantwoord. 13

14 Het eerst wat te horen is, is de ritmische slag op een ukelele/gitaar of wat het ook mag zijn. Dit wordt al snel aangevuld door toetsen en elektronische geluiden. Op de drieëntwintigste seconde komt Spinvis zijn stem erbij, daarna een fluitje en met geklap in de handen en slagen op jambes is basis voor het nummer compleet. Het vormt samen en fijn ritme wat constant blijft. Soms een bijkomstige klank van een ander instrument zoals een saxofoon, maar dat was het dan. Zowel de muziek als de tekst van dit nummer zijn minimaal, genoeg voor weer een krachtig goed nummer. De tekst telt elf regels die zich drie keer herhalen. De muziek ondersteunt vaak de woorden. Als Spinvis zingt: luister, luister, luister, hoor, hoor maar hoe mijn hart bonk, horen we de doffe klappen op een trom die het kloppen van een hart symboliseren. De woorden adem in, adem uit, zingt spinvis op een zuchtende opgerekte manier wat nog eens extra benadrukt hoe men adem haalt. Soms is er wat gemurmel in een onbekende taal hoorbaar. Het klinkt wel prettig en pas goed bij de Afrikaanse klanken van de jambe, het fluitje en het geklap in de handen. De titel Dag 1, wordt steeds herhaald met de woorden dit is de eerste dag. Er kan van alles mee bedoeld worden. Ik denk dat de tekst omschrijft hoe een mens zich voelt bij het ervaren van de eerste levensdag. Dat kan de geboortedag zijn, of de dag wanneer een mens zich herboren voelt. Dat gevoel van herboren zijn is terug te vinden in de tekst met de zin voel ik de zon voor het eerst, waarschijnlijk heeft de persoon al jaren al geen zon meer gevoeld en in het donker geleefd. Wanneer een slechte periode over is wordt alles lichter. Het gevoel, maar ook de kijk op dingen. Een van Spinvis zijn simpelere teksten. Ondanks dat het maar elf regels zijn, heeft het door de muziek en de kracht waarmee de tekst wordt gebracht net zo veel betekenis als andere nummer. 14

15 Na achtentwintig seconde introduceert Spinvis ongeveer de titel van het albums waar Oostende op staat, Tot ziens, Justine Keller met: Justine ik zie. Naast zijn stem is er rustig gitaar getokkel en een constant drumritme te horen. Zijn stem klinkt hoog, soms tegen kopstem aan. Het klinkt prettig en licht, met af en toe een troostende ondertoon. In de combinatie met de muziek geeft het een bitterzoet gevoel. Liefdesverdriet om Justine? Dat kan eigenlijk niet, Justine is volgens Spinvis geen vrouw maar de geest van de liefde zelf. Spinvis zingt dus over de liefde, die je kunt ontvangen of geven. Het refrein bestaat uit drie zinnen: drinken aan zee, denken aan jou, wachten op sneeuw, denken aan jou is het geven en wachter op sneeuw is het ontvangen. Bij dat ontvangen en geven zijn er verschillende manieren van houden van, het kan van een kant komen of als je geluk hebt is het wederzijds. Iedereen maakt met beide op een gegeven moment kennis. Dit zie ik terug, maar dan natuurlijk mooier verwoord, in vijfde couplet dat luid: want welke weg ik kies, hij leidt naar hier. Geschiedenis herhaalt zich nooit, maar rijmt altijd een keer. Hoe langer het nummer duurt, hoe meer stemmen en instrumenten erbij komen, zoals een orgel en violen. Vanaf de derde minuut en de negentiende seconde begint het eind wat volgens mij ook als bridge geld. De drums worden stilgelegd en het enige wat hoorbaar is, is de stem van Spinvis, achtergrondzang, toetsen en belletjes. Later voegen zich daar de violen bij. Het volume door de instrumenten brak zich af en bouwt zich langzaam weer op tot aan de drums, de gitaar en het orgel. De tekst die Spinvis hierover zingt bouwt evenals de instrumenten op. Van voorzichtig en zacht naar overtuigend en krachtig. Op het eind is er zelfs een gitaar solo, rock n roll die Spinvis. Spinvis maakt een vergelijking tussen roulette in een casino en de liefde die hij voor zich wil winnen, dit doet hij met de zinnen: en de roulette spint Justine ik zet alles in En ik win, ik win. Hij ziet hier de liefde als een spel, zoals er bij roulette moeten er soms risico s genomen worden om te kunnen winnen, moeten er in het spel van de liefde ook risico s genomen worden om iemand voor je te winnen. 15

16 Dit nummer gaat ongeveer zo: pingel pingel pingel doet de gitaar, pom pom pom doet de bas, boem boem boem doet de trom, ping ping ping doet het keyboard, knip knip knip gaan de vingers over elkaar en voila, weer een geniale melodie. Voeg daar Spinvis zijn zweverige stem, krachtige teksten en lalala aan toe en het is een gebalanceerd harmonieus nummer. Dit nummer zie ik als het vervolg op Ronnie gaat naar Huis. Als je de titel Ronnie gaat naar Huis heel letterlijk interpreteert, klopt deze na het beluisteren van Ronnie knipt zijn Haar niet meer, want in Ronnie knipt zijn Haar wordt duidelijk dat Ronnie nooit naar huis is gegaan. Deze conclusie heb ik getrokken aan de hand de volgende van zinnen uit beide teksten: Ronnie gaat naar Huis : en als de bus dan stop, zal al de maan van zilver zijn Ronnie knipt zijn Haar : de maan is niet van zilver, en je kunt er niet naar toe. Eerst denkt Ronnie dat als hij thuis zal aankomen de maan van zilver zal zijn. Daarna wordt Ronnie uit zijn droom gehaald met kei harde feiten: de maan is niet van zilver en je kunt er niet naar toe. Waar zal hij dan wel naartoe gaan? Nergens, hij blijft in de instelling en is nog lang niet genezen. De twijfel of hij wel ooit zal genezen en naar huis zal mogen slaat ook toe, dit is te zien aan de zin voor even of voor altijd. Nu de titel Ronnie gaat naar Huis is ontrafeld, is de betekenis van Ronnie knipt zijn Haar niet zo lastig meer. Hij is nog steeds in de inrichting en in de tussentijd is zijn haar gegroeid. Het is lang geworden, wat Ronnie doet denken aan de lange periode dat al naar huis verlangd. Hij knipt zijn haar af om hier niet aan herinnerd te worden, want Ronnie vindt het helemaal geen fijne herinnering. Ik denk dat Ronnie nooit meer beter wordt en zelfs nooit helemaal gezond is geweest. Hij heeft iets, hij snapt de dingen niet goed. Dit komt meerdere malen terug in de tekst, zo weet Ronnie bijvoorbeeld niet waarom ze niet komt. Daarnaast is Ronnie ook heel vergeetachtig, hij weet niet meer waarom ze vandaag geen tijd had, hij verliest zijn brief en kan niet onthouden waar ze van houdt en schrijft het daarom op. Ronnie is door zijn kleine snapperd en vergeetachtigheid niet in staat voor zichzelf te zorgen, dus zal helaas niet naar huis gaan en zijn haar nog vaak knippen. 16

17 Een aantal thema s keren veelvoudig terug in het werk van Spinvis. In deze deelvraag ga ik een aantal vragen beantwoorden over de thema s, zoals welke thema s dit zijn en waarom deze thema s vaak terug komen. Ook wil ik antwoord op de vraag of Spinvis deze thema s bewust of onbewust laat terugkeren. Deze antwoorden ga ik proberen te vinden in interviews en naast de informatie uit de interviews, zal ik ook mijn eigen interpretatie een rol laten spelen bij het beantwoorden van mijn vragen. Ik heb aller eerst artikelen opgezocht, hier was veel nuttige en minder nuttige informatie uit te halen. Ik las een artikel over Spinvis en merkkleding. Op zijn volgende album zou hij over elk favoriete kleding stuk van hem een nummer hebben staan. Want zijn kledingstijl is net zoals zijn leven flink veranderd nu hij een bekende Nederlander is. De HEMA en WE kleding is uit de kast geflikkerd en vervangen door Italiaanse jasjes van minimaal negenhonderd euro. Hij zei bijvoorbeeld dat hij toch wel dacht dat zijn publiek het erg interessant zou vinden een nummer te horen over zijn onderboek van tweehonderd euro. Dit valt bij mij onder nutteloze informatie. Dit kan toch geen uitspraak van Spinvis zijn? Die nuchtere Erik geobsedeerd door merkkleding. Maargoed, ik zeg niet dat het niet zo is. Die rare grijze krullenbol heeft vaker onverwachte dingen gedaan die geweldig zijn uitgepakt. Gelukkig heb ik ook nuttige dingen gevonden. Over bijvoorbeeld de thema s eenzaamheid en liefde, die ik met vele andere thema s in de volgende pagina s zal toelichten. Bij deze toelichting verwijs ik naar nummers waarin het betreffende thema in terug komt. 17

18 Spinvis heeft verschillende albums op zijn naam staan, toch zijn er veel dezelfde onderwerpen die op elk albums weer terug komen. Zo heeft Spinvis vaak het thema eenzaamheid te horen gebracht op zijn albums, maar waarom komt dit thema steeds terug? Hij geeft hiervoor de volgende verklaring: "Blijkbaar zit je zo in elkaar en neig je ernaar iets zo op te schrijven. Ik heb mij weleens voorgenomen iets anders te doen, maar telkens gaat het daar weer heen. Ik begrijp ook niet waarom ik dat doe." Spinvis gebruikt verschillende soorten van eenzaamheid, omdat het gevoel van eenzaamheid kan verschillen. Een soort eenzaamheid is eenzaamheid met een triest gevoel. Een nummer waarin je deze variant goed terug hoort is Bagagedrager. Spinvis zingt in het eerste couplet over iemand die aanwezig is op een feest, een feest waar hij altijd al had willen zijn. Feesten zijn evenementen waar mensen samen komen om iets te vieren. De beleving van een feest is prettig door het samen zijn met anderen. De persoon op dit feest heeft echter geen prettige beleving, terwijl hij met een groot gezelschap samen is. Hij vraagt zich alleen maar af wat hij in godsnaam op het feest doet, en wil er zo snel mogelijk vandaan. Hij geeft zich zelf op de een of andere manier geen toegang tot de zone waar de prettige sfeer van samen zijn is. Hij blijft eenzaam aan de rand van deze zone achter. Een andere soort van eenzaamheid is eenzaamheid met een gemoedelijk gevoel. Dit hoor ik terug in het nummer Dagen van Gras, Dagen van Stro. In dit nummer maakt iemand maakt een oversteek over het water naar een ander leven. Ik denk deze oversteek staat voor iemand die vlucht. Je vertrekt en laat alles achter, wat daarvoor terug komt is het gevoel van eenzaamheid. Toch ben je nooit alleen, want mensen zullen altijd blijven vluchten naar een ander leven. In dat leven zul je elkaar tegen komen en samen eenzaam zijn. Naast het thema eenzaamheid horen we Spinvis ook vaak over mensen die niet helemaal mee kunnen, die buiten de boot vallen. Ronnie gaat naar Huis en Wespen op de Appeltaart, zijn twee hele duidelijke voorbeelden van dit thema. De personages van beide nummers verblijven in een instelling wegens een psychische aandoening. Het is best een gevoelig thema, ik denk dat het vooral de kunst is de luisteraars echt te laten voelen wat deze mensen voelen en niet hoe treurig het is dat ze niet mee kunnen met de maatschappij. Zo benadrukt Spinvis zelf dat het niet alleen maar geklaag moet zijn. Bij teveel geklaag roep je een soort medelijden op in je publiek, wat natuurlijk helemaal niet nodig is. Wanneer je buiten de boot valt, kun je altijd leren zwemmen. Ook zien we als thema vaak het beschrijven van kleine dingen terug komen. In het nummer Voor ik Vergeet, worden herinneringen tot in de kleine details opgehaald. Dit gebeurt bijvoorbeeld met de zin voor ik vergeet dat ik jarig was en een tic-tac in mijn neusgat had toen we naar zeeland zijn gegaan. Ook in Wespen op de Appeltaart hebben we een gedetailleerde beschrijving over de dag waarop Spinvis zijn prinses ontmoeten. Ze had die dag een rode jurk aan, de zon scheen en ze aten Chinees. 18

19 De romantische kant van Spinvis is terug horen met thema s als liefde en liefdesverdriet. Zo is God in het nummer De Zevende Nacht het slachtoffer van de liefde. Wanneer hij de schepping van Adam en Eva heeft voltooid krijgt hij gevoelens voor Eva, wat terug te zien in de volgende zinnen: de laatste tijd denk ik vaak alleen aan haar maar ze is bij hem voel me woest en leeg tegelijk. Helaas voor God zullen zijn gevoelens nooit beantwoord worden. Hij zit vast in de zevende nacht en zal Eva nooit zijn liefde kunnen verklaren. In dit nummers is dus van beide thema s spraken, in tegenstelling tot het nummer Wespen op de Appeltaart, waar alleen het thema liefde aan bod komt. In dit nummer ontstaan bij een man gevoelens voor een vrouw. Het gevoel is nog maar pril en het is ook niet zeker of het van twee kanten komt. Hij is er een beetje onzeker over, zoals dat gaat wanneer je nog maar net verliefd bent. Die onzekerheid is terug te horen in de zin ik weet niet wat ze van me vindt maar ik doe m n best. Er zijn nog veel meer thema s te noemen zoals alcohol in de nummers Oostende en Koning Alcohol en het thema oorlog horen we terug in de nummers Ik wil alleen maar zwemmen en Oostende. Een ander thema is de verandering die door tijd kan plaatsvinden, wat hierdoor blijft en wat verdwijnt. De zin de geschiedenis herhaalt zich nooit, maar rijmt altijd een keer' uit Oostende, is zowel een voorbeeld van het blijven als het verdwijnen. Wat er in de geschiedenis gebeurd is zal blijven, maar zal nooit op dezelfde manier terug komen. Kortom, alle thema s uit Spinvis zijn zorgvuldig samengestelde repetitor zijn thema s waar over nagedacht is en waar over na te denken is. 19

20 Deze deelvraag gaat over het gebruik van poëzie door Spinvis in zijn werk. Aan de hand van een begrippenlijst met kernmerken van poëzie ga ik een drietal teksten ontleden en kijken welke kenmerken ik tegen kom. Ik heb kenmerken uit drie verschillende categorieën: stijlfiguur, beeldspraak en rijm. De kenmerken die ik terug vind in de tekst zijn met kleur gearceerd. De definitie van de kenmerken zijn in de laatste twee pagina s toegelicht. Voor de duidelijkheid staat er onder ieder nummer nog een korte uitleg waarin ik de kenmerken en de daarbij gekozen zinsdelen of woorden in chronologische vernoem. Ik heb wederom gekozen voor nummers die ik in andere deelvragen ook heb behandeld, deze zijn Bagagedrager en Oostende. Naast deze twee nummers heb ik ook een nummer gekozen die ik niet in andere deelvragen heb vernoemd, namelijk Heel goed Nieuws. Het herhalen van zinnen of woorden, en dingen kort opschrijven vind ik kenmerkend voor zijn schrijfstijl. Het maakt woorden krachtiger en doormiddel van de herhaling blijven de woorden nog lang na het luisteren van het nummer door mij hoofd dreunen. Dit is natuurlijk een gunstig effect voor Spinvis, als mensen je tekst herinneren heb je je werk als songwriter goed gedaan. Of de boodschap is overgekomen is niet eens echt belangrijk, dat vind ik zo mooi aan de muziek van Spinvis. Het is niet altijd letterlijk en dus toegankelijk voor een eigen interpretatie. 20

21 Justine, ik zie De jassen gaan aan Ze betalen hun bier De groeten zijn gedaan De echo van je naam in de lach van de meeuwen December in duizend kleuren grijs Drinken aan zee Denken aan jou Wachten op sneeuw Het gesprek gaat door Al bij al was het toch geen slecht seizoen Dat Emile daar altijd zat Dat hij zo vrolijk was En dat de hele stad is veranderd De winkel is nu een reisbureau Drinken aan zee Denken aan jou Wachten op sneeuw 't Is zo koud En ik ben nog nooit zo moe geweest Het licht is veel te fel In de lift van het hotel En in de eeuwige zomer Op een foto van een jonge Marvin Gaye Hé, hé, hé Denken aan jou Wachten op sneeuw Ik zie ze staan Op de boulevard In de mist Ze kunnen hier nooit vandaan Verraden in de naam van koning en vaderland Op het strand is een jeugdige, hun oorlog nooit voorbij Drinken aan zee Denken aan jou Wachten op sneeuw Tot ziens, tot ziens, Justine Want welke weg ik kies Hij leidt naar hier Geschiedenis herhaalt zich nooit Maar rijmt altijd een keer Begin de dag met tequila (Na na na na) Dan is het randje er een beetje af En doet het niet meteen zo'n zeer En de wind huilt laag En de zuil draait rond En de roulette spint En je zit naast mij En ik kan je zien Weet wat je wil van mij Justine, ik zet alles in En ik win, ik win, ik win, ik win TOELICHTING Eindrijm: paars aan gedaan, fel hotel, staan vandaan, in win Hyperbool: donkerblauw er zijn vier seizoenen die elkaar afwisselen, de zomer kan nooit eeuwig duren Parallelisme: blauw de, dat, en Metafoor: turkoois als het randje eraf is, is iets minder erg (in dit geval minder pijnlijk) Personificatie: groen een naam heeft geen echo, een meeuw kan niet lachen, de wind kan niet huilen, een zuil niet draaien en december heeft geen keuren. Repetitio: lichtgroen he, tot ziens, na, ik win (in totaal vier keer) Antithese: oker nooit en altijd zijn tegenstellend Understatement: bruin het seizoen was niet goed, dit wordt afgezwakt met al bij al en toch Assonantie: roze welke weg, hij leidt 21

22 Het staat geschreven op de muur Het is te horen in de tram Het is te zien in alle ogen Het zal niet zo lang meer duren En het is echt heel goed nieuws Het is echt heel goed nieuws Dat de zon en alle sterren zijn gelogen en niet echt En wat zo vreselijk belangrijk was wordt uitgewist en opgezegd En dat is heel goed nieuws Ja dat is heel goed nieuws Vrienden worden vreemden geen herinnering kan mee En alle tijd die je bewaren wou verkruimeld langzaam in je hand En waait naar zee En dat is heel goed nieuws Ja dat is heel goed nieuws Neem afscheid van degene die je altijd wilde zijn Had je nog iets willen zeggen, doe het snel Er is niet heel veel tijd Want de wolken worden donker En de storm komt dichterbij Hoor de verre honden janken Zie de laatste spreeuwen vluchten voor het einde Want alles gaat veranderen En het was de hoogste tijd Want de roest kruipt in je ogen En de schaduw wint terrein Op alles wat je ooit zo mooi vond Op alle prijzen die je kreeg En als de nieuwe zon dan opkomt Dan zijn de straten groot en leeg En in de ochtend zijn we weer volstrekte vreemde En als ik jou dan weer ontmoet Dan ben ik eindelijk iemand anders Dan ben ik eerlijk sterk en echt en waar en goed En dan drinken we de regen En dan eten we de wind En dan worden we weer vrienden Gewoon weer vrienden net als vroeger Verder niks En dat is heel goed nieuws. En dat is heel goed nieuws. heel goed nieuw TOELICHTING Vergelijking met als: net als vroeger donker paars Eindrijm: paars mee zee, vond opkomt, kreeg leeg, ontmoet goed Hyperbool: donkerblauw vreselijk belangrijk is overdreven Parallelisme: blauw het, want, en, op, en weer, dan, en we de Personificatie: groen tijd kun je niet bewaren en kan niet verkruimelen, roest kan niet kruipen en schaduw kan niet winnen. Repetitio: lichtgroen (en dat is/dat is/het is echt) heel goed nieuws, weer vrienden Antithese: oker vrienden en vreemden zijn tegenstellend Assonantie: roze afscheid altijd zijn, wolken worden donker Tautologie: grijs zon en sterren, gelogen en niet echt, uitgewist en opgezegd (synoniemen van elkaar 22

23 je droomt wel vaker van een feest maar hier ben je nog nooit geweest iedereen kijkt naar voetbal en een vent zeurt aan je kop wat wil die man in hemelsnaam hoe kom je hier hoe kom je hier vandaan en als je wegkomt waarheen wou je dan wel gaan hij praat maar door maar jij dwaalt af dus je weet niet wie de wedstrijd wint als je luistert naar de wolken als je luistert naar de wind je agenda en je zonnebril wat doen die hier nou maar je ligt weer in je eigen bed in je eigen lot en opeens staat alles stil Laatste woord eindigt op t een motor draait de baby huilt een vogel schreeuwt de dag begint en de snelweg suist Laatste woord eindigt op st tis altijd wat en altijd spijt van al het geld en alle tijd op de onverharde wegen die je naar hier hebben geleid de ochtenden zijn wit en koud en hoe je ook je stuur vasthoudt de wind komt door je handschoenen heen je vingers zijn versteend zo is er altijd iets wat je verlamd en is het niet de wiet dan is het wel de drank of zo het spookt maar in je hoofd het was lang geleden een eeuwigheid je fietste op de afsluitdijk ik weet niet wat je er nu van vind als je luistert naar de wolken als je luistert naar de wind TOELICHTING Eindrijm: paars feest geweest, hemelsnaam vandaan gaan, zonnebril stil, spijt tijd, koud vasthoudt, vind wind Parallelisme: blauw een, de, is het, het Metafoor: turkoois als je vingers versteend zijn heb je het heel koud, als je af dwaalt let je niet meer op, als iets in je hoofd spookt blijf je ergens constant aan denken en wanneer je je over de onverharde wegen laten zijn wil zeggen dat je levenservaring hebt opgedaan (verwijst ook naar titel Bagagedrager, die staat voor de dingen die iemand heeft meegemaakt) Personificatie: groen een vogel kan niet schreeuwen Repetitio: lichtgroen hoe kom je hier, als je luistert naar de, in je eigen, altijd Acconsonatie: oranje slotmedeklinkers eindigen op st t - Climax: rood lang geleden eeuwigheid 23

24 Rijm Rijm is de overeenkomst van klank in beklemtoonde lettergrepen. Er zijn verschillende soorten rijm, de rijmen die ik heb gevonden zijn eindrijm, acconsonantie en assonantie. Eindrijm Rijm aan het eind van de versregel, waarbij de beklemtoonde klinker en de klanken die daarop volgen gelijk zijn. Acconsonantie De slotmedeklinkers van beklemtoonde lettergrepen zijn gelijk. Assonantie Twee of meer woorden hebben dezelfde klinker Beeldspraak Bij beeldspraak heb je altijd te maken met twee dingen: het beeld en het element waarnaar verwezen wordt, het object. Ik heb drie soorten beeldspraak in de nummers gevonden, de vergelijking met als, metafoor en personificatie. Vergelijking met als Metafoor Tussen het beeld en het object wordt een verband gelegd door het woord als (of van). Vergelijkingen met als zijn vaak uitdrukkingen. Het beeld wordt genoemd in plaats van het object. Metaforen zijn vaak uitdrukkingen. Personificatie Dingen die levenloos zijn (voorwerpen, abstracties) krijgen menselijke eigenschappen. Stijlfiguren Stijlfiguren zijn formuleringen die tot de vaste voorraad van de dichterlijke taal behoren. Ze worden gebruikt om een speciaal effect te geven. Hieronder staan de soorten stijlfiguren die ik heb terug gezien in de nummers. Repetitio Parallellisme Climax Antithese Hyperbool Understatement Tautologie Een woord of zinswending wordt ongewijzigd herhaald. Een aantal zinnen begint met hetzelfde woord of dezelfde woorden en die zinnen verlopen ook verder op vrijwel identieke wijze. Een opsomming waarvan de delen in kracht toenemen. Een tegenstelling. Een overdrijving. Een opzettelijke afzwakking. Een logisch gezien overbodig woord omdat het woord hetzelfde betekend als het woord waarmee het in verbinding staat, een synoniem. 24

25 In de vorige deelvragen heb ik alleen gebruik gemaakt van de tekst van de nummers. In deze deelvraag zal ik ook van het beeldmateriaal van de nummers gebruik maken gebruiken, namelijk de clips. In deze deelvraag ga ik onderzoeken hoe een clip in relatie staat tot het betreffende nummer. Ik probeer een link te vinden tussen de beelden en woorden van het nummer. Ik heb gekozen om drie clips te onderzoeken waar Spinvis zelf in mee speelt, zodat ik misschien ook nog wat mee pik van zijn visuele vertaling van de emotie bij het nummer. De fragmenten die ik beschrijf zijn terug te vinden in de clips met de tijdsaanduidingen die tussenhaakjes in de tekst staan. Van sommige van deze fragmenten heb ik met een screenshot vastgelegd. Deze afbeelding zijn te zien in de volgende pagina s. De eerste clip die ik heb bekeken is die van het nummer Oostende dat op het album Tot ziens, Justine Keller te horen is. Tijdens onderzoek naar het nummer kwam ik erachter dat de plaats Oostende van grote betekenis was in Spinvis zijn jeugd. Zelfs zo belangrijk dat hij er nog jaarlijks terug komt en er een van zijn nummers naar vernoemd heeft. Als tweede heb ik gekozen voor Wespen op de Appeltaart. Een nummer dat bij veel mensen bekend is. Toen ik de clip voor het eerst bekeek moest ik (eigenlijk wel) lachen. Een stel mensen die ze niet allemaal op een rijtje hebben, maar een prachtig, eigenzinnig gezelschap vormen. Je hoort en ziet meteen wat er gaande is: een verjaardag. Wie deze mensen zijn en waarom ze allemaal aanwezig zijn op deze speciale dag zal ik proberen te vinden in de clip en tekst van het nummer. Ik hoop dat ik er met het beeldmateriaal van deze clip nog meer uit de betekenis kan halen. Als laatst heb ik het de clip van het nummer Kom terug bekeken dat op het album Tot ziens, Justine Keller staat. Dit nummer heb ik nog niet eerder behandeld. De tekst van het nummer is behoorlijk wazig, er zit geen echt verhaal in en er worden ook geen namen genoemd. Er zijn genoeg onbeantwoorde vragen om antwoorden te gaan ontdekken in de beelden van de clip. 25

26 Spinvis heeft iets met Oostende. De stad heeft zijn hart vroeger veroverd toen hij er als kind op vakantie ging. De badstad speelt nog steeds een grote rol in zijn leven en hij komt er een aantal keer per jaar terug. De clip zit vol met verwijzingen naar de tekst en wat deze nu eigenlijk betekend. Spinvis speelt de hoofdrol in de clip van Oostende, het eerste nummer op het album Tot ziens, Justine Keller. Het beeld dat ik krijg in de eerste dertig seconde is een soort kennismaking met de omgeving van Oostende, een badplaats in Vlaanderen. De kleuren zijn grauw en de mensen warm gekleed. Het is zo te zien geen zomer, wat je wel verwacht wanneer de titel een badplaats aanduidt. Er komen wat gebouwen en mensen voorbij. Opvallend vind ik dat het lijkt alsof de hele stad pas net opgebouwd is, er staan veel hijskranen en hekwerken met er rondom af en toe wat puin. Wanneer Spinvis begint te zingen zien we hem voor de zee staan. Vanaf de pier verplaatst hij zich naar een café waar hij verder zingt over Justine Keller. Deze twee plaatsten, de pier en de café, zien we veel terug. In het programma De Wereld Draait Door verteld Spinvis dat Justine Keller geen vrouw is, maar de geest van de liefde zelf. Ik krijg een verklaring voor de bouwput uitstraling die de stad heeft. Spinvis ging als kind vaak naar Oostende op vakantie, zo zei hij ooit voor een interview voor de blog Vlaanderen in t Echt: Ik herinner me nog de grandeur, de grote hotels, en de mooie zeedijk van de badstad. Het leek telkens alsof we in de negentiende eeuw waren. Als ik naar de stad in de clip kijk zie ik iets heel anders. Een kille plaats waar de hijskranen boven de flats uitpieken. Dit komt niet echt overeen met de negentiende eeuwse badstad uit Spinvis zijn jeugd herinneringen. Dit sluit wel aan bij wat Spinvis op een gegeven moment zingt: De hele stad is veranderd. Er worden veel dingen uitgebeeld in de clip. Beelden worden bij woorden geplaatst, zoals het shot glaasje (2.40) dat terug slaat op de zin begin de dag met tequila en de stambeelden (2.12) die terugslaan op de zin ze kunnen hier nooit vandaan. Ook de scherpe witte lichtflits (1.38) na de zin het licht is veel te fel in de lift van het hotel en de hele Spinvis band (3.20) die verschijnt na het aankondigen van de band in het nummer door de zin en de band speelt door heel de nacht. Het licht speelt een belangrijke rol in de clip. Er is sprake van twee soorten licht: het zonlicht en het kunstlicht van het nachtleven en casino s. Ook het casino komt zichtbaar terug met beelden in de clip en in de tekst met de zinnen en de roulette spint (3.00) en Justine, ik zet alles is en ik win. Spinvis zingt aan het eind van het nummer: En de band speelt door heel de nacht, voor altijd in het licht. Oh Justine je hebt gezegd, alleen dit licht, dit licht is echt. Het echte licht is het kunstlicht van het nachtleven. Het nachtleven waar de geesten van de liefde rond woekeren om elkaar te vinden, zoals je ziet in het café (4.35) waar de mensen contact met elkaar zoeken. Spinvis zit nog een beetje eenzaam aan de bar te hangen, totdat hij een blonde schonen op rechts ziet. Ze kijkt om, maar al te bewust van het feit dat ze bekeken wordt. Het lijkt erop dat Justine haar menselijke vorm heeft aangenomen. Het nummer eindigt rustiger, er vallen instrumenten weg en ook de beelden eindigen rustig. Lichten flitsen op en dimmen langzaam weer naar donker. Spinvis loopt naar de zee. Uitwaaien van de lange nacht in het kunstlicht? Het laatste shot is in het café waar hij begon met zijn verhaal over Justine. Het daglicht van buiten flitst het café binnen en vloeit weer terug naar zwart waarmee het spel van beeld en woord ten einde is. 26

27 De de hele stad is veranderd Het licht is veel te fel in de lift van het hotel Ze kunnen hier nooit vandaan En de roulette spint. Justine ik zet alles in en ik win, ik win, ik win, ik win En de band speelt door heel de nacht En je zit naast mij en ik kan je zien 27

28 Spinvis heeft veel aan projecten buiten zijn eigen albums deelgenomen. Voor tv-programma s, films, of andere speciale gelegenheden. Zo kreeg hij een opdracht van een Belgische organisatie van tehuizen voor verstandelijk gehandicapten. Hiervoor bracht hij het nummer Wespen op de Appeltaart uit op zijn album Goochelaars en Geesten. De clip speelt zich af in een tehuis waar (waarschijnlijk) verstandelijk gehandicapten hun dag doorbrengen. Het is niet zomaar een dag, een van de cliënten is jarig en het hele kinderfeest met koek en snoep vindt plaats op een zomerse dag in de tuin van het tehuis. Ook in deze clip heeft Spinvis zelf de hoofdrol te pakken. Hij opent de vier minuten en drieënveertig seconde durende muziekvideo in een smalle hal waardoor hij komt aangelopen. Het beeld in de hal is zwart-wit, wat erg afsteekt tegen de vrolijke kleuren van de tuin waar de rest van de clip is gefilmd. Door dat sterke contrast van kleuren komt het op me over alsof de binnenkant van het tehuis als negatief wordt ervaren door de bewoners. Wat denk ik niet de bedoeling van de clip is. Vanuit de hal gaat het beeld, met wat schokken alsof het slordig gemonteerd is, naar de fleurige kleurrijke tuin. De feestgangers zwerven door de tuin met een begeleider op de hielen of zitten braaf aan de picknicktafel een stuk appeltaart of roze koek naar binnen te werken. Er zijn verschillende typetjes aanwezig. Als eerst wordt Spinvis zelf geïntroduceerd, een heel meneertje. Met zijn bril, wit blousje dat keurig tot boven toe is dichtgeknoopt en een gestreepte stropdas lijkt het de nerd onder de aanwezigen. Zijn houding is wat ingetogen en verlegen, dit hoor ik terug in hoe Spinvis de tekst van het nummer brengt. Dan is er de minder ingetogen versie van het karakter dan Spinvis speelt, genaamd meneer Van Ouwenaar. Hij is ongeveer hetzelfde maar dan een hele meneer met zijn serieuze blik, zijn grijze net gekamde haardos, een echt pak en wat minder bang om de aandacht van het gezelschap te trekken. Dit laatste is af te leiden van de zin hij fluit heel vals en zwaait naar de portier, en van het moment waarop hij met de prinses staat de dansen (4.05). Ik zie hem als het type dat zichzelf beschouwd als de pienterste onder zijn medebewoners en neemt zichzelf erg serieus. Maar natuurlijk mankeert meneer Van Ouwenaar ook iets, hij heeft namelijk een tik zoals Spinvis meerdere keren herhaald door te zeggen: meneer Van Ouwenaar zet alle dingen recht (3.52). Dan is er de prinses, de nieuweling. Gekleed in een donkerrode jurk, het zweverige maar toch opgewekte type. Ze loopt maar wat rond te sukkelen door de tuin terwijl ze sierlijk met haar armen zwaait. Wat ik hier zo leuk aan vind is dat er van iedere cliënt wel een klein beetje te zien krijgt wie ze zijn, welk typen. De rest verzin je zelf, zoals waarom ze in het tehuis zitten. En dan is er nog de man in het rode shirt die niet bij naam genoemd wordt, maar niet te missen is doordat hij herhaaldelijk als een bezettende met zijn oranje klik klak zit te kloten aan tafel (0.15/0.35/3.24/3.44). Het typetjes element in de clip doet me denken aan serie Loenatik die een aantal jaren terug werd uitgezonden door de VPRO. Het hele scenario van de clip zou zo een aflevering kunnen vormen voor de serie. Zoals bij de vorige clip worden er ook hier veel beelden bij woorden gezet. Bijvoorbeeld de slingers in de heg (0.27), wat terug slaat op de zin en er hangen nieuwe slingers in de heg. De zin en de dag is kort en de dag is lang wordt ook letterlijk uitgebeeld met een gang waar een man doorheen loopt en steeds langer wordt. Ook wordt de titel van het nummer vaak in beeld gebracht en zien we geregeld een appeltaart voorbij komen (1.04). 28

29 De filmkwaliteit is matig. Zoals de slordige overgang in het begin van de clip (0.14), het beeld dat continu bibbert, af en toe wat wazig is en filmruis vertoont. Naar mijn mening voegt die matige kwaliteit juist wat toe aan het geheel. Een beetje rommelig, zo huis-, tuin- en keukenachtig gefilmd. Net alsof het op de verjaardag zelf door een bezoeker is opgenomen met zo n pruts filmcamera terwijl hij de ballen verstand heeft van het toestel, het roept een nostalgisch gevoel op. Deze clip vind ik net als Spinvis zijn muziek: lekker echt. Als aller laatst zien je de bewoners van het tehuis in band formatie wat rammelen op instrumenten. Dan roept er een: WIE IS ER JARIG?. Zo te horen is Spinvis niet de enige met vraagtekens. 29

30 Wespen op de appeltaart Ik hoop maar dat er roze koeken zijn En de dag is kort En de dag is lang En meneer Van Ouwenaar zet alle dingen recht 30

31 De tekst van het nummer Kom Terug is een welgemeend reisadvies voor het leven. Het reisadvies verteld wat men vooral wel of niet moet doen om de reis te voltooien. Het eerste wat te zien is in de clip is het beeld van Spinvis met zijn band op het vliegveld. Dat de locatie het vliegveld is leid ik af van de woorden die voordat het nummer begint te horen zijn: Er gelden strikte Europese regels met betrekking tot uw handbagage. U dient vloeistoffen bij de securitycheck ( ). Spinvis legt (waarschijnlijk) zijn gitaarpedalen nog even allemaal keurig recht voordat hij op zijn snaren begint te rammen. Het beeld wordt heel even zwart maar is snel weer terug en we zien een dame in haar auto. Met een flits is het beeld weer terug op het vliegveld en dan weer in een tunnel waar de vrouw in haar auto doorheen scheurt. De die bij me opkomt is wie die vrouw is en waar naartoe ze onderweg is. Haar ogen staan gefocust, heeft ze haast? Weer terug op het vliegveld bij de band begint Spinvis aan zijn verhaal en zet in met zijn stem. Daar staan ze dan, midden in het vliegveld alsof ze gewoon aan het repeteren zijn. Mensen staan met hun koffers naast zich te kijken en maken zelfs foto s. Even zien we de mysterieuze vrouw voorbij komen terwijl ze haar zonnebril opzet (ook al is er geen zon te bekennen) en door een parkeergarage loopt. Het beeld wordt af en toe onscherp en zoomt dan weer in op volle scherpte, dat geeft wel iets spannends. Op het moment dat Spinvis zegt volg het spoor dat er ligt (0.40), zien we de vrouw over loopband lopen, een band speciaal aangelegd om je zo snel mogelijk met je bagage (en heel de zooi) te kunnen voortbewegen. Ik krijg steeds meer de indruk dat ze snel weg wil. Dan komt er een vrouw die werkzaam is op het vliegveld in beeld (0.47). Aan het werken is ze in ieder geval niet, want ze gaat helemaal op in de muziek. Dit vind ik een komisch moment, er wordt zelfs even scherpgesteld op haar. Zou ze het in de gaten hebben of is het voorbedacht spel? Af en toe zien we een paar van de bandleden en Spinvis zelf met een koffer in de hand over het vliegveld bewegen alsof ze zelf op reis gaan(1.23/3.42). Ik kan niet echt zeggen dat het meerwaarde geeft aan de betekenis van de tekst, wel aan het gebruik van verschillende beelden. Alleen de vrouw en de band op het vliegveld zou gaan kunnen vervelen. Het verhaal van de vrouw wordt steeds duidelijker door middel van de beelden die bij de tekst geplaatst zijn. Ze is op een bestemming aangekomen. Bij de zin bewaar een steen in je tas uit het land waar je sliep, waar je de wonden op liep (1.46), verbrandt de vrouw een foto met een man erop. De foto staat symbool voor de steen in haar tas. Deze foto droeg ze bij zich en is nu bereid om er afstand van te doen, zoals van de man op de foto. Spinvis kijkt bij deze zin even op, zijn gezichtsuitdrukking is leeg (1.55). De vrouw laat een traan en Spinvis zingt haal de parels uit de zee geef ze weg, waarna we zijn bandlid, celliste Saartje van de Camp, duidelijk inbeeld zien met een parel uit haar oor (2.04). De betekenis van Saartje met de pareloorbel in beeld is onduidelijk voor mij. De vrouw haar traan staat voor de parel uit de zee. Ik zie geen verband tussen Saartje en de vrouw. Later doet de vrouw haar parelketting af (2.29). Net als haar gevoel voor de man op de foto en de herinneringen aan hem laat ze de ketting achter en ze reist verder. De vrouw komt terug komt op het vliegveld zonder parels uit de zee, of parels om haar hals. 31

32 Volg het spoor dat er ligt Haal de parels uit de ze, geef ze weg Waar je de wonden opliep Bewaar een steen in je tas 32

Luisteren: muziek (A2 nr. 7)

Luisteren: muziek (A2 nr. 7) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Gedichtendossier. Datum: 8 januari 2015. Pagina 1 van 8

Gedichtendossier. Datum: 8 januari 2015. Pagina 1 van 8 Gedichtendossier Gemaakt door: Sophie Leusink Klas: 4T3 Vak: Nederlands Datum: 8 januari 2015 Docent: mvr. Scholten Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave Blz. Gedicht 3 Gedicht analyse 4 Overige gedichten 6 Pagina

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen

» Oefening. Een voorbeeld van een idee: Ik ben soms graag alleen Als eerste moet je goed weten waarover je song gaat. Dit lijkt overduidelijk, maar dat is het niet altijd. Probeer in één woord vast te leggen waarover je song gaat. Het is uiteraard bepalend voor de tekst

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde.

1 In het begin. In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. 1 In het begin GENESIS 1:1-25 In het begin leefde alleen God. De Heere God is er altijd geweest. En Hij maakte de hemel en de aarde. De aarde is nat en donker. God wil van de aarde iets heel moois maken.

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

* Musical. Spelers: David

* Musical. Spelers: David David * Musical Musical over het leven van David: 1. David bij de schapen 2. David wordt tot koning gezalfd 3. David komt bij Saul aan het hof 4. David en Goliath 5. David op de vlucht voor Saul 6. David

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Gedichten werkboekje. Naam: Groep:

Gedichten werkboekje. Naam: Groep: Gedichten werkboekje Naam: Groep: Gedichten lezen 1. Wat valt je als eerste op bij dit gedicht? Bang Bang, dat ik het nooit vergeten zal. Ik zal het nooit vergeten. Ik zag hem daar voor het laatst in de

Nadere informatie

LYRICS EP1 BEGRIJP ME NIET VERKEERD

LYRICS EP1 BEGRIJP ME NIET VERKEERD LYRICS EP1 BEGRIJP ME NIET VERKEERD Ik ken je tranen en je wensen En je drift om door te gaan Ik ken je afgunst en je twijfel En wat je denkt als je ontwaakt Ik ken je lelijkste momenten Zo donker vol

Nadere informatie

Opstartlessen. Lesbrief 9. Muziek. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl

Opstartlessen. Lesbrief 9. Muziek. Wat leert u in deze les? Veel succes! www.edusom.nl www.edusom.nl Opstartlessen Lesbrief 9. Muziek Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u iets mooi vindt. Een gesprek voeren over muziek. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek DieDrie Lesbrief bij de voorstelling Muziekles (deel1) ±35 minuten (incl. filmpjes) (uitleg en filmpjes) Groep 3 t/m 8 Hoe? In groepjes op 1 of meer computers (met internet), of klassikaal met beamer of

Nadere informatie

Liefdesgedichten schrijven

Liefdesgedichten schrijven Deze les hoort bij het boek Wil jij... met mij? geschreven door Rian Visser met tekeningen van Annet Schaap en gepubliceerd door uitgeverij Moon. Doel: leerlingen zelf gedichten laten schrijven Leeftijd:

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Liturgie voor de scholendienst 2015

Liturgie voor de scholendienst 2015 Liturgie voor de scholendienst 2015 Kerk van de Nazarener & Christelijke Basisschool De Vliet Klaaswaal Zondag 1 februari Thema: Bestaat God (eigenlijk wel)? Welkomstwoord Uitleg over de kerk Kinderopwekking

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen Workshop Vertellen Er is om ons heen veel aandacht voor het (voor)lezen, maar veel minder voor het vertellen vanuit eigen verbeeldingskracht. Verhalenverteller en theatermaker Adrie Gloudemans geeft in

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

In het gras van Anna Enquist en Het onzichtbare labyrinth van Gerrit Komrij

In het gras van Anna Enquist en Het onzichtbare labyrinth van Gerrit Komrij Leeswijzer Poëzie In het gras van Anna Enquist en Het onzichtbare labyrinth van Gerrit Komrij Voor het eerst brengt Senia Literair een leeswijzer uit voor de bespreking van gedichten. In de leeswijzer

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl. Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente,

Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl. Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente, Exodus 3, 1-15 Belijdenis- en doopdienst 9 oktober 2011 Wehl Thema: 'Ik heb je bij je naam geroepen!' Gemeente, Er wordt vandaag gedoopt de naam van een mensenkind wordt verbonden met die van God. In onze

Nadere informatie

Schaop. Etienne Borgers. Lerarenhandleiding. bij de voorstelling. voor de groep 1,2,3 en 4. van het basisonderwijs -1-

Schaop. Etienne Borgers. Lerarenhandleiding. bij de voorstelling. voor de groep 1,2,3 en 4. van het basisonderwijs -1- Schaop Etienne Borgers Lerarenhandleiding bij de voorstelling voor de groep 1,2,3 en 4 van het basisonderwijs -1- Inleiding Voor u ligt de lerarenhandleiding bij de voorstelling Schaop van Etienne Borgers

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen

2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen Liturgie Emmen, 13 september 2015 (buitendienst) Thema: samen onderweg (startzondag) 1. Votum 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus. Amen 3. Zingen: Sela: breng

Nadere informatie

Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire

Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire [Om deze lesbrief in te kunnen vullen heb je de nieuwste versie van Adobe Reader nodig] Naam: Klas: Naam docent: Tijdens dit filmproject ga je de geschiedenis

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

Atelier Leo. Schilderijen en Gedichten

Atelier Leo. Schilderijen en Gedichten Atelier Schilderijen en Gedichten Op eigen kracht Gevaar is nooit in rust. Bergen, woestijnen, zeeën, Zeeuwse kust. De Schelde ver beneden. Ik leid je door de tijd, weet waar te zijn, Drijf je op liefde,

Nadere informatie

Navorming rond poëzie Sandrine Lambert

Navorming rond poëzie Sandrine Lambert Navorming rond poëzie Sandrine Lambert Dit document bevat een reeks praktische oefeningen om poëzie te maken met een groep en zo te streven naar een individueel resultaat. OEFENING Gebruik steeds een heel

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Make Some Noise Kids 1

Make Some Noise Kids 1 SONGTEKSTBOEKJE Make Some Noise Kids 1 Jouw lied op de volgende Make Some Noise Kids cd? Zo werkt het: 1 2 3 Je schrijft een eigen liedje. Je stuurt jouw liedje op naar Make Some Noise Kids. Make Some

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Vandaag is rood. Pinksteren 2014 Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Dat mooie rood was ooit voor mij Een kleur van passie

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne> Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 Inleiding Timo is een ander mens geworden door zijn grote vriend Tommy. Toch was het niet altijd zo geweest, Timo had Tommy gekregen voor

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND

HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ LIEDBUNDEL HERVORMDE KERK HOOGBLOKLAND ================================================ De liedbundel is ook te vinden op de website: www.hervormdhoogblokland.nl

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader.

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader. 1 Joh. 1:15-17 / Gehouden op 17-06-2007 / p.1 DE WERELD NIET LIEFHEBBEN Liturgie: Votum & groet Zi: Ps. 100:1.2 Lezing van Gods wet Zi: Ps. 1:1.2.3 Gebed Schriftlezing: 1 Joh 3:1-10 Zi: Gez. 22:1.2.4 (GKB)

Nadere informatie

Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Een cadeau voor elk kind! www.mamas.nl. Carola de Koning

Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Een cadeau voor elk kind! www.mamas.nl. Carola de Koning Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Een cadeau voor elk kind! www.mamas.nl Carola de Koning Carola de Koning Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Uitgeverij De Graveinse Abeel

Nadere informatie

Lesbrief. Voetstappen Kader Abdolah

Lesbrief. Voetstappen Kader Abdolah Lesbrief Voetstappen Kader Abdolah Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen,

Nadere informatie

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie:

Hanneke van Herk. 1. Beschrijvingsopdracht: Uitgewerkt persoonlijke reactie: 1. Beschrijvingsopdracht: Motivatie: Ik heb dit boek gelezen, omdat ik een deel van de film had gezien en nieuwsgierig was naar de rest van het verhaal. Ik was eerst begonnen aan het boek Karakter van

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl ROSANNE Rosanne, ik weet dat er heel veel mannen zijn Elke keer weer een ander en mij doet 't pijn Want jou liefde waarmee jij mij soms verblijdt Wil ik liever, liever, liever, liever voor altijd Als ik

Nadere informatie

Jonge gezinnen dienst 13 maart 2016 om 10.00 Voorganger: Ds. Hoekman Organist: Klaas Brouwer Thema: De Schatkist

Jonge gezinnen dienst 13 maart 2016 om 10.00 Voorganger: Ds. Hoekman Organist: Klaas Brouwer Thema: De Schatkist Jonge gezinnen dienst 13 maart 2016 om 10.00 Voorganger: Ds. Hoekman Organist: Klaas Brouwer Thema: De Schatkist - Welkom en afkondigingen - Zingen: Hij is Koning ( Elly & Rikkert) 'k Heb een beurs die

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander.

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. HHKalender DEF_2 ct.indd 1 Romantiek in een liefdesbrief 01-06-15 21:37 ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf een liefdesbrief aan je geliefde. Verwerk

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Hosanna. Hosanna! Hosanna! De Heer komt voorbij. Zwaai met de takken en zing nu blij.*

Hosanna. Hosanna! Hosanna! De Heer komt voorbij. Zwaai met de takken en zing nu blij.* & speelblad Hosanna Hosanna! Hosanna! De Heer komt voorbij. Zwaai met de takken en zing nu blij.* Hosanna! Hosanna! Hij is onze Heer. Leg alle jassen maar voor Hem neer. ** * Doe of je een palmtak in je

Nadere informatie

Nehemia 8:10b - Feest met de wet

Nehemia 8:10b - Feest met de wet Nehemia 8:10b - Feest met de wet Je moet al zo veel, en dan moet je je van God ook nog aan zijn wetten houden? Hoe kun je nu blij zijn met de wet? Toch wordt in Jeruzalem feest gevierd als de wet gelezen

Nadere informatie

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil pagina 1 van 5 Home > Bronteksten > Plato, Over kunst Vert. Gerard Koolschijn. Plato, Constitutie (Politeia), Amsterdam: 1995. 245-249. (Socrates) Nu we [...] de verschillende elementen van de menselijke

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Zal ik mijn man nog tegenkomen na de dood? Zullen we elkaar herkennen? Dat vroeg een vrouw me, enkele weken geleden. De vraag klinkt niet voor

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

Kerstviering groep 4. Welkom. Als de kerstklokken luiden Dan zingen wij een lied Voor God die met veel liefde Naar alle mensen ziet.

Kerstviering groep 4. Welkom. Als de kerstklokken luiden Dan zingen wij een lied Voor God die met veel liefde Naar alle mensen ziet. Kerstviering groep 4 Welkom Als de kerstklokken luiden Dan zingen wij een lied Voor God die met veel liefde Naar alle mensen ziet. Als de kerstklokken luiden Dan horen wij steeds weer Dat Jezus is geboren.

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Liefde in het kippenhok

Liefde in het kippenhok Liefde in het kippenhok Kippentalk deel 1, groep 4, tekst en illustraties Ingrid Huijbregts 1 Theaterlezen Wat is theaterlezen? Theaterlezen is een heerlijke manier om het lezen te oefenen. Je oefent het

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Liturgie voor de viering op 24 april 2016 om 10.00 uur in de Lichtkring met de Catechesegroep Gehandicapten Hoofddorp

Liturgie voor de viering op 24 april 2016 om 10.00 uur in de Lichtkring met de Catechesegroep Gehandicapten Hoofddorp Liturgie voor de viering op 24 april 2016 om 10.00 uur in de Lichtkring met de Catechesegroep Gehandicapten Hoofddorp Ouderling van dienst is Burg Anker Diaken is Alma van Hengel De piano wordt bespeeld

Nadere informatie

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal" Dordrecht 1945

JAN STEVENS. Voorjaarsdroom. De Wielewaal Dordrecht 1945 JAN STEVENS Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 r JAN STEVENS 4 Voorjaarsdroom De Wielewaal" Dordrecht 1945 voor Minke « Die lentemorgen, vroeg - ben ik door de boomgaard gegaan en het was of

Nadere informatie

Welkom bij deze jeugddienst met als thema: Echt of onecht. Fijn dat je er bent!

Welkom bij deze jeugddienst met als thema: Echt of onecht. Fijn dat je er bent! Welkom bij deze jeugddienst met als thema: Echt of onecht Fijn dat je er bent! Welkom Zingen: Opw. 123 Groot is uw trouw, o Heer Votum en groet Zingen: Opw. 221 vers 1 en 5 Prijst de Heer met blijde galmen

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Je bent een goed idee!

Je bent een goed idee! Je bent een goed idee! God heeft jou bedacht Jeugddienst 'ELIM' Spreker: Ds. D. Dekker Medewerking en muzikale begeleiding: Gospelgroep PROMISE 24 februari 2013 Aanvang: 19.00 uur Voor de dienst: U maakt

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer

Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer Presentatie Kindermonument Groep 8 2013 2014 St. Catharinaschool Vormgeving de kinderen met hulp van meester Roomer aisha kindsoldaten Kindsoldaten, ik ruik haat. Dat gebeurt, als je kinderen niet spelen

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. hoofdstuk 1 De droom van Jesaja. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. hoofdstuk 1 De droom van Jesaja. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon hoofdstuk 1 De droom van Jesaja Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 1 blz. 1 Lieve God, Soms droom ik van het paradijs.

Nadere informatie

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Beginnerslessen Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Wat leert u in deze les? Gesprekken over het inburgeringsexamen begrijpen. Welke examens bij het inburgeringsexamen horen. Waar u kunt oefenen met de

Nadere informatie

En de heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had tot een vrouw Genesis 2:22

En de heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had tot een vrouw Genesis 2:22 donderdag 1 januari Nieuwjaarsdag En de heere God bouwde de rib die Hij uit Adam genomen had tot een vrouw Genesis 2:22 Gebouwd door God Vandaag slaan we de eerste bladzijde op van een nieuw jaar. Een

Nadere informatie

Beelden. Bondig. Verdelen. Verslag. Associatie. Een gegeven begin. Bijvoeglijke naamwoorden. Bij muziek. www.klastools.be

Beelden. Bondig. Verdelen. Verslag. Associatie. Een gegeven begin. Bijvoeglijke naamwoorden. Bij muziek. www.klastools.be Bondig Beelden Schrijf een willekeurige tekst. Maar alle regels zijn precies even lang. Neem foto's en tekeningen uit tijdschriften als inspiratie voor een kort verhaal. Beschrijf niet de foto. Laat je

Nadere informatie

Je zintuigen kunnen lang niet alles waarnemen. Veel dieren kunnen beter zien, horen, proeven en ruiken dan de mensen.

Je zintuigen kunnen lang niet alles waarnemen. Veel dieren kunnen beter zien, horen, proeven en ruiken dan de mensen. Fantasie en Werkelijkheid Werkstuk gemaakt door Eline uit groep 6 Inhoudsopgave: H 1 Wat is de werkelijkheid? Blz. 1 H 2 Fantasie is geen werkelijkheid. Blz. 3 H 3 Fantasie bij kinderen. Blz. 3 Fantasieplaatje.

Nadere informatie

Scene 1: Rollen: heks. Katrijn

Scene 1: Rollen: heks. Katrijn Rollen: Speler 1: Speler 2: * prinses heks * Jan Klaassen Katrijn Benodigdheden: * Decor: * Kistje In het kistje zit een zak met nootjes Haakje bevestigd aan poppenkast waar de muzieksleutel aan hangt.

Nadere informatie

Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek!

Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Carola de Koning Hoe schrijf ik een gedicht? Leer het met dit boek! Uitgeverij De Graveinse Abeel ISBN 978-94-6260-015-7 NUR 200 (c) 2014 Uitgeverij De

Nadere informatie

LITURGIE voor de kinderdienst op zondag 15 februari Oude Jeroenskerk Noordwijk. Thema: Spoorzoekers: Bram: David Baak

LITURGIE voor de kinderdienst op zondag 15 februari Oude Jeroenskerk Noordwijk. Thema: Spoorzoekers: Bram: David Baak LITURGIE voor de kinderdienst op zondag 15 februari Oude Jeroenskerk Noordwijk Thema: Spoorzoeken Voorganger: Organist: Spoorzoekers: ds Ad van Houwelingen Jaco van Leeuwen Sara: Sanne Heemskerk Bram:

Nadere informatie