Minyeshu MUZIKANTENDAG. Ethiopische zangeres 'wereldster' in wording WERELDMUZIEK. De muziekindustrie in transitie. Haar eigen theatertournee

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Minyeshu MUZIKANTENDAG. Ethiopische zangeres 'wereldster' in wording WERELDMUZIEK. De muziekindustrie in transitie. Haar eigen theatertournee"

Transcriptie

1 Behsat Üvez Sala Edin BS WERELDMUZIEK IN NEDERLAND: DUTCH BLEND MEETING BREEKT LANS VOOR WERELDMUZIEK NIEUW BUSINESSMODEL De muziekindustrie in transitie een uitgave van buma/stemra MAART 2008 HIND Haar eigen theatertournee ALAIN CLARK My First Tune BUMA/STEMRA EN SENA Samenwerking beklonken Minyeshu Ethiopische zangeres 'wereldster' in wording 25% korting voor deelnemers Buma/Stemra MUZIKANTENDAG (zie pagina 7)

2

3 foto Sacha Ruland BS INHOUD Het heeft een grote vlucht genomen, de wereldmuziek in Minyeshu wereldmuziek in nederland Nederland. Honderden bands en artiesten van allerlei komaf zijn actief in tal van genres binnen de wereldmuziek, die verticaal onder te verdelen zijn van klassiek naar pop, van traditioneel naar jazz en cross-over. Dutch Blend Meeting is een evenement waarbij deze scene wordt voorgesteld aan professionals en publiek uit binnen- en buitenland. BS sprak met een van de or gani sa toren, Hans de Lange, en met drie vooraanstaande compo nisten uit het Nederlandse wereldmuziekveld, de Ethiopische zangeres Minyeshu, bandleider en educator Lucas van Merwijk, en de Turkse musicuscomponist Behsat Üvez. 14 foto hans speekenbrink MUZIEKINDUSTRIE IN TRANSITIE De muziekindustrie is op zoek naar een nieuw businessmodel. Labels willen ook impresariaat worden. Agenten worden cd-label. Totaalcontracten worden overwogen. Een schets van de stand van zaken.. STICHTING BREIN Stichting BREIN wordt steeds succesvoller. Directeur TIM KUIK laat zijn licht schijnen over de plannen voor BUMA MET SENA De langverwachte samenwerking tussen Buma en Sena is een 11 feit. Directeuren CEES VERVOORD en HANS VAN BERKEL lichten toe. PROFIEL Tot augustus tourt HIND intensief langs de Nederlandse theaters met haar programma Hind in Concert foto Bas Vissers foto fred van diem 18 bs colofon - maart 2008 BS is een uitgave van auteursrechtenorganisatie Buma/Stemra. Het magazine verschijnt vier keer per jaar en wordt gezonden aan circa zestienduizend componisten, tekstdichters en muziekuitgevers in Neder land en daarbuiten die hun auteurs rechten hebben toevertrouwd aan Buma/Stemra. Daarnaast wordt BS gelezen door ruim duizend gebruikers van muziek en door functionarissen bij overheid en media. Redactieadres Vereniging Buma/Stichting Stemra Afdeling Communicatie & PR Postbus KB Hoofddorp Tel Fax Hoofdredactie Noortje de Bakker Uitvoerend hoofdredacteur Erik de Boer Redactie en redactiemanagement Erk Willemsen, Mark van Schaick, Cintha de Boer Keijser 18 Mediaproducties bv Eindredactie Tineke van Brederode Vormgeving Nils Jonkers, LandGraphics bv Druk Grafisch Bedrijf Tuijtel Aan deze editie werkten mee: Vanja van Dam, Fred van Diem, Miranda Fieret, Jan van der Plas en Scott Rollins Advertentieacquisitie Keijser 18 Mediaproducties bv Ronald Willemsen, tel fax , Publicatie van artikelen is toegestaan, mits met bronvermelding en na toestemming van de uitgever 2008 Buma/Stemra Lezers van BS worden van harte uitgenodigd te reageren op de onderwerpen in het magazine of items in te sturen voor de rubriek BS Agenda. U kunt dit doen door een mailtje te sturen naar: Coverfotografie: Minyeshu door Sacha Ruland EN VERDER: 4 BS Update 6 Gesignaleerd 7 BS Agenda 20 BS De Markt 21 BS De locatie 22 BS Summary 24 My first tune: Alain Clark

4 4 - BS - maart 2008 BS update Boekennieuws De afgelopen tijd verschenen er een aantal boeken die de moeite van het kopen zéker waard zijn. Harten Van Helden (uitgeverij Spectrum) is een bundeling interviews van Peter Kortleve die bij Nederlandse en Vlaamse muzikanten op zoek gaat naar de inspiratie achter de songs die deze singer/ songwriters hebben geschreven. Let ook op de gelijknamige website. Geschiedschrijving vindt plaats in Aftermath (Van Wonsdorp) en in Van The Black Rocking Cats Tot Spinvis (Villa Utapio). Eerstgenoemde boekje bevat herinneringen van fotograaf Aad Spanjaard, die in de jaren 1975 tot 1995 diverse Nederlandse en buitenlandse artiesten voor de lens wist te krijgen. Van The Black Rocking Cats Tot Spinvis heeft als ondertitel Een halve eeuw popmuziek in & uit Utrecht, en dat is dan ook precies waar het boek over verhaalt. Behalve een uitvoerige discografie en twee cd s bestaat het boek uit vijftig korte hoofdstukken waarin allerlei bands de revue passeren (www.villa-utapio.nl). Yesterday (Voetnoot) is een vuistdikke pocket met foto s van de grote, onbekende fotograaf Nico van der Stam. Ontroerende foto s uit de jaren zestig tot begin zeventig. Indringende en naïeve portretten wisselen elkaar af, gelardeerd met teksten van Roel Bentz van den Berg, Sjoerd Kuyper en Thomas Verbogt. Tot slot het kloeke boek Testament, Het Leven En werk Van Lennaert Nijgh (De Buitenspelers). Voor altijd gekoppeld aan de werken die hij samen met Boudewijn de Groot heeft gemaakt, laat het boek zien dat er meer achter Nijgh zat dan de bohemien die op zijn woonboot allerlei poëtische teksten schiep. De biografie zit vol met foto s en afbeeldingen van handgeschreven teksten, typoscripten en andere documenten. Een unieke persoonlijkheid in de Nederlandse muziekwereld verdient een dergelijke bio grafie en dit is dan ook een passend eerbetoon aan de tekstdichter/schrijver, die in 2002 is overleden. Foto sarmin VAN BUUREN PRIJZEN EN AWARDS Vanaf januari barst er een prijzenregen los, met Noorderslag in Groningen als gewild startpunt. We noemen er hier een aantal in vogelvlucht. De Popprijs 2007, de meest prestigieuze prijs voor Nederlandse popmuziek, werd uitgeloofd aan dj/producer Armin van Buuren. Uit het juryrapport: Onlangs kozen 345 duizend dance-liefhebbers uit 1,5 MILJOEN TITELS VINDBAAR BIJ BUMA Je kent dat vast wel. Je hoort een liedje op de radio en weet niet meer wie het nummer geschreven heeft Met de introductie van de Buma/Stemra online titelcatalogus is deze informatie nu gemakkelijk terug te vinden. De titelcatalogus is een enorme database waarin maar liefst anderhalf miljoen muziektitels terug te vinden zijn. Ook is snel en eenvoudig te achterhalen wie de componist of tekstschrijver is van een bepaald nummer. Er kan worden gezocht op titel, maar ook op componist en tekstdichter. Daarnaast kan worden bekeken bij welke muziekuitgever de werken zijn ondergebracht. Surf naar en geef als trefwoord titelcatalogus in de zoekfunctie in. MUZIEK CENTRUM NEDERLAND BUNDELT MUZIEKORGANISATIES Muziek Centrum Nederland is hét kennis- en promotiecentrum voor de Nederlandse muziekwereld, zowel op nationaal als internationaal niveau, aldus de openingstekst op MCN s kersverse website. MCN is voortgekomen uit een fusie tussen het Nationaal Pop Instituut, Donemus, Gaudeamus, De Kamervraag en de gezamenlijke Jazzinstellingen, en vormt hiermee één brede landelijke organisatie voor alle muziekgenres. In 2008 zullen de diverse organisaties nog autonoom functioneren, op weg 220 landen hem tot beste dj van de wereld. Van China tot Libanon en van de Amerikaanse Midwest tot in Zuid-Afrika kent men zijn naam. Hij is in alles wat hij aanpakt het ideale muzikale voorbeeld tot ver buiten onze landgrenzen. Hij is de ambassadeur van trancemuziek, het belangrijkste culturele exportproduct van Nederland. Daar kon dit jaar geen jurylid van de Popprijs omheen. De Lex van Rossen Popview Award ging naar fotografe Annie Hoogendoorn. Schrijver, tv- en radiopresentator Leo Blokhuis ontving de Pop Media Prijs. The Factor.E Interactive Award ging naar VanKatoen, dat zich volgens de jury het meest uitzonderlijk geprofileerd heeft door adressen aan postcodes te koppelen en eigen nummers gratis aan te bieden. De Zilveren en Gouden Harpen zijn 5 maart uitgereikt tijdens het Harpen Gala in Bussum. Zilveren Harpen waren er voor zanger Wouter Hamel, het trio 3J s en het hiphopduo The Opposites. De Gouden Harpen 2007 waren voor Tiësto, Ilse de Lange en Candy Dulfer. De Exportprijs 2007 is dit jaar aan Tiesto uitgereikt. De Harpen en Exportprijs worden jaarlijks uitgereikt door Buma Cultuur in samenwerking met Radio 2. naar de nieuwe subsidieperiode , waarvoor de plannen bij het verschijnen van deze BS bekend zullen zijn. Enkele voorbeelden van activiteiten die in de toekomst door de nieuwe organisatie worden uitgevoerd: de Internationale Gaudeamus Muziekweek, de Dag van de Kamermuziek, de Dutch Jazz Meeting, Dutch Blend Music en de digitale popencyclopedie. Janneke van der Wijk, thans directeur van De Kamervraag, is benoemd tot directeur van het MCN, te

5 ps BS - maart Foto dennis boxem EXPORTWAARDE NEDERLANDSE MUZIEK 36 MILJOEN Tijdens het Noorderslag Seminar werden de officiële cijfers over de Nederlandse muziekexport ge presenteerd. Uit een onderzoek van Perfect & More in opdracht van Buma Cultuur, in samenwerking met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen kwam naar voren dat de Nederlandse muziekexport in vergelijking met 2005, in 2006 is gestegen met 10 procent. Het totaalbedrag van de muziekexport bedroeg in ,9 miljoen euro. Bijna 25 procent daarvan kwam op het conto van concerten in de dancemuziekwereld. Van de Nederlandse muziekexport is 30,9 procent afkomstig uit auteursrecht en naburige rechten, bijna 30 procent komt van de exploitatie van opnames van Nederlandse artiesten in het buitenland, en ruim 39 procent van optredens van Nederlandse artiesten over de grens. Het volledige rapport is te downloaden vanaf Het was een enerverende Noorderslag. Stel je voor: bezoekers die 252 optredens tijdens EuroSonic en Noorderslag bezochten en professionals die deelnamen aan het driedaagse Noorderslag Seminar. Buma Cultuur is hoofdsponsor en co-organisator van Noorderslag. Op het seminar was Buma/Stemra dan ook goed vertegenwoordigd. Buma s Willem Wanrooij sprak zich te midden van panelleden en deelnemers uit de zaal uit over de vraag of een Euro-Buma een zegen of een zorg is. Een geanimeerd gezelschap panelleden SINGLE UITGEDRAAID Het was al ruim in het nieuws in januari: de single gaat verdwijnen wegens te geringe verkopen. Als je vierhonderd tot zevenhonderd singletjes in een week verkoopt, kan je al nummer 1 in de top-40 staan. En als het aantal legale digitale downloads dan ook nog eens die van de fysieke single overstijgt (zoals gebeurde met Valerie van Mark Ronson en Amy Winehouse in de week van 13 januari) dan is het pleit gauw beslecht. Enerverend Noorderslag nam geen blad voor de mond bij de door Buma/ Stemra georganiseerde discussie Auteursrecht en Podia, Tegenstrijdig of Gemeenschappelijk Belang?, waarin de problematiek van het incasseren van de auteursrechtgelden van liveoptredens centraal stond. Buma/Stemra en Buma Cultuur hadden een gecombineerd informatiepunt in de hal van de Gronings Oosterpoort. Aan de Noorderslag festivalavond in de Groningse Oosterpoort werd voor het eerst een twee uur durende tv-uitzending besteed op Nederland 3. Panel Audeursrecht en Podia met v.l.n.r. moderator Erk Willemsen, Marc Hofstede (The Entertainment Group), Joost Marsman (Is Ook Schitterend), Matthijs Bongertman (Jacques Senf & Partners), Hans Onno van den Berg (VSCD) en Jan Brands (Vecta) Foto sanne tulp Samenwerking met SENA Ik ben verheugd in dit nummer de achtergronden te kunnen presenteren van de samenwerking die wij met onze collega s van SENA zijn gestart. Een stap waar we al vaker over in gesprek zijn geweest. Aanleiding is dat het bedrijfsleven klaagt over de vele administratieve verplichtingen die zwaar drukken op met name het midden- en kleinbedrijf. Ook wij, de auteursrechtenorganisaties, maken het er niet eenvoudiger op door ieder onze eigen facturen te versturen. Wij hebben daarom besloten de hand in eigen boezem te steken en te onderzoeken hoe wij op de wensen van het mkb konden inspelen. Het resultaat is dat Buma/ Stemra en SENA, de twee grootste auteursrechtenorganisaties, de handen ineen hebben geslagen met de lancering van de gecombineerde factuur. Bijna alle bedrijven die muziek ten gehore brengen en daarvoor afdrachten verschuldigd zijn aan ons én aan SENA kunnen vanaf nu via één gecombineerde factuur met Buma/Stemra en SENA afrekenen. Alle rechthebbenden plukken overigens ook de vruchten van de samenwerking. Het met elkaar optrekken op dit punt levert natuurlijk ook weer efficiency- en dus kostenvoordelen op. En het samenvoegen van onze adresbestanden is een waardevolle actie gebleken. Een ander onderwerp dat in deze BS uitgebreid wordt toegelicht is de stand van zaken van de beoefenaren van wereldmuziek in Nederland. Het multiculturele karakter van ons land heeft op indrukwekkende wijze zijn afspiegeling gevonden in onze muziekcultuur. Het artikel laat zien dat wij een bijzonder levendige scene huisvesten van wereldmuzikanten die vanuit alle windstreken naar ons land zijn getrokken. Kortom, wereldmuziek van Nederlands fabrikaat. Cees Vervoord Directievoorzitter Buma/Stemra

6 6 - BS - maart 2008 BS update In deze rubriek signaleert Buma/Stemra s Erik Verzijl cd s van uiteenlopend pluimage. Deze rubriek is een momentopname van de diversiteit aan activiteiten die Buma/Stemra-deelnemers ondernemen. gesignaleerd Wolfert Brederode Quartet Current (ECM Records, ECM 2004) ECM records is misschien wel het meest gerenommeerde Europese jazzlabel en het is dan ook een heugelijk feit dat er onlangs een cd op is verschenen van de Nederlandse jazzpianist Wolfert Brederode. Samen met de niet-nederlanders Claudio Puntin (klarinet), Mats Eilertsen (contrabas) en Samuel Rohre (drums) heeft Brederode een fraaie cd kunnen toevoegen aan de al rijke ECM-catalogus. Eigenaar Manfred Eicher himself heeft als producer achter de knoppen plaatsgenomen. De cd bevat elf composities van Brederode en de stijl varieert van minimal-achtige stukken als Common Fields tot ingewikkelder composities als Scarabee. Overheersend zijn de filmische en ingetogen sfeerbeelden die de muziek oproept. Brederode voegt zich naadloos in het klassieke ECM-geluid, en dat is ook meteen de enige kritiek op de cd. Iets meer eigenzinnigheid en moed om buiten de bekende ECM-paden te treden zal een volgende keer leiden tot een nog betere cd. Al met al, een overtuigend ECM-debuut van het Wolfert Brederode Quartet! Dutch Rare Folk, 43 Lost Classics From The Golden Age Of Nederfolk (Food For Thought, FFT ) In samenwerking met het onvolprezen muziekarchief Fonos en het label Food For Thought, is Matthijs Linnemann in de ongetwijfeld stoffige archieven gedoken, op zoek naar pareltjes van de Nederlandse Folkmuziek uit de jaren 1967 tot Rond deze muziek heeft altijd de geur van spruitjes en geitenwollen sokken gehangen en deels is dat terecht. Maar op deze dubbel-cd staan ook fraaie staaltjes muziek die je nieuwsgierig maken naar méér. Commercieel gezien was alleen Fungus een band die bij het grote publiek bekend is geraakt, maar daar staan legio regionale acts tegenover die minder bekendheid genoten. Het begrip folk moet trouwens breed worden opgevat want het aanbod varieert van in het Oudhollands gezongen liederen via singer/ songwriters aan het kampvuur tot psychedelische gitaarmuziek. Het is te hopen dat dit project een vervolg krijgt, want enkele acts verdienen een completer overzicht. Kortom, een welkome bijdrage aan de Nederlandse muziekgeschiedenis betreffende een bijna vergeten periode. Vriendjes Voor Altijd, De Leukste Liedjes Uit Sesamstraat (Rubinstein) Toen Harry Bannink al wat ouder werd, kwam hij in contact met Henny Vrienten die hij vervolgens bewoog het stokje over te nemen betreffende het schrijven van de liedjes voor Sesamstraat. In de beginperiode keek Bannink over Vrientens schouder mee, tot hij constateerde dat hij deze taak met een gerust hart aan hem kon overlaten. Vriendjes Voor Altijd biedt 35 liedjes die allemaal gekleurd worden door het uitbundige palet van Henny Vrienten. Als filmcomponist weet hij precies wanneer hij wél en niet de accenten moet leggen die deze kinderliedjes alleen maar sterker maken. Het zijn liedjes voor kinderen vanaf twee jaar, tot eigenlijk iedereen. Ze worden gezongen door o.a Tommie, Purk en Meneer Aart. De teksten werden geschreven door ervaren rotten als Chris Winsemius, Karel Eijkman en Ted Lieshout, maar ook door (relatieve) nieuwkomers als Eric Hercules en Marjet Huiberts. Door de fluwelen touch van Vrienten ontstaat er toch één muzikaal geheel, en gezien de variatie in de onderwerpen (badderen, lieveheersbeestjes en verdwenen onderbroeken) verandert elke auto met kinderen automatisch in een gezellig zingend vervoermiddel! Boudewijn de Groot Lage Landen Tour 2007 (Universal; cd & dvd) 2008 is een sabbatsjaar voor de alweer 63-jarige zanger/ gitarist Boudewijn de Groot. Zeer verdiend, want 2007 bleek een productief jaar: allereerst verscheen het nieuwe studioalbum Lage Landen en daarnaast was er een theatertour met bijbehorende live-cd en -dvd. De Groot is een van de weinige artiesten die vanaf de jaren zestig een constant hoog niveau heeft behouden en nooit is afgegleden naar een routineus afraffelen van the greatest hits. De productie Lage Landen Tour 2007 is daar een mooi voorbeeld van. Recente nummers worden afgewisseld met nét wat minder bekende oude(re) nummers als Cinderella en Sonnet IV. Door het overlijden van Lennaert Nijgh is De Groot de laatste jaren gedwongen om ook zelf wat meer teksten te gaan schrijven, met prima resultaat luister naar Achter De Hemelpoort. De begeleidingsband is misschien wel de beste die er in Nederland in de theaters te vinden is, met onder anderen Ernst Jansz, Jan de Hont en Ake Danielson. Ook op de dvd spat het speelplezier van het beeld af. Het is niet meer dan terecht dat in de popmuziek Boudewijn (als) de Groot(heid) wordt gezien die hij nog steeds is. palm_adv_bs_jan07.indd :36:07

7 BS agenda BS Agenda beslaat de periode begin december tot half maart en attendeert u op concerten, festivals, evenementen, beurzen, workshops en lezingen die ondersteund worden door Buma/Stemra - powered by Buma Cultuur - en andere voor Buma-aangeslotenen interessante gebeurtenissen. BS - maart Uitreiking Annie M.G. Schmidtprijs Elk jaar wordt het beste Nederlandstalige theaterlied bekroond met de Annie M.G. Schmidtprijs, bestaande uit een bronzen borstbeeld van A.M.G. Schmidt en een geldbedrag van euro. Sinds 1991 uitgereikt door Buma Cultuur i.s.m. het Amsterdams Kleinkunst Festival. De prijs wordt op zondag 27 april uitgereikt in Theater Bellevue. 27 april, Bellevue, Amsterdam Dutch Blend Meeting en Dunya Voor het eerst wordt er in Nederland een festivalcongres georganiseerd met als doel de in Nederland geproduceerde wereldmuziek te stimuleren. Een tweedaags congres Racoon festivals & EVENEMENTEN annex beurs annex showcasefestival vindt in De Doelen in Rotterdam plaats. Aansluitend is er de volgende dag het Dunya Festival in het Park bij de Euromast, voor de 31 ste keer alweer. Ook daar zullen veel Nederlandse acts spelen. Dutch Blend Meeting: 23, 24 mei, De Doelen, Rotterdam Dunya Festival: 25 mei, Park bij de Euromast, Rotterdam Pinkpop Pinkpop vindt voor het eerst in haar bestaan niet tijdens het Pinksterweekend plaats, maar in het weekend van vrijdag 30 en zaterdag 31 mei en zondag 1 juni. Opnieuw met tal van Nederlandse bands en artiesten, waaronder Moke en Racoon. 30, 31 mei en 1 juni, Landgraaf Holland Festival De mooiste opera-, dans-, muziek- en theatervoorstellingen van de belangrijkste Moke en spraakmakendse gezelschappen uit de hele wereld dat is het Holland Festival. Al zestig jaar het grootste internationale theater- en muziekfestival van Nederland. Toonaangevend óók in Europa met Nederlandse en internationale premières. Jaarlijks in juni in de Amsterdamse theaters en concertzalen. 31 mei t/m 22 juni, diverse locaties, Amsterdam festivals tot conservatoria, muzikanten, belangenorganisaties en platenmaatschappijen. De Dag van de Jaarvergadering 2007 Nederlandse Jazz fungeert als aanjager voor nieuwe ontwikkelingen in de jazz, dient om kennis en ervaring te delen, en brengt vraag en aanbod in de Nederlandse jazzscene bij elkaar. Inclusief beurs en showcases, waar toonaangevende Nederlandse jazzformaties zich presenteren. 16 mei, Observant, Amersfoort Algemene jaarvergadering Buma/Stemra De algemene ledenver ga dering van Buma/Stemra is toegankelijk voor alle aangeslotenen. Een uitnodiging volgt. 19 mei, Schouwburg Amstelveen expo & beurs & congres Dag van de Nederlandse Jazz Voor de tweede maal zal in Amersfoort De dag van de Nederlandse Jazz plaatsvinden, ondersteund door Buma Cultuur. Het is een dag voor alle spelers uit de Nederlandse jazzwereld: van concertboekers en foto fred van diem 17 mei MUZIKANTENDAG 013, tilburg Alles wat je als muzikant wilt weten! Buma Cultuur organiseert op zaterdag 17 mei de jaarlijkse Muzikantendag, dit jaar voor het eerst in 013 in Tilburg. Het is een dag voor amateur- en semi-professionele muzikanten vol panels, workshops, masterclasses en andere bijeenkomsten: hoe maak ik carrière in de muziek? Buma/Stemra-deelnemers kunnen zich tot uiterlijk 1 mei inschrijven voor de Muzikantendag voor 7,50 in plaats van 10. Ze krijgen daarmee toegang tot het complete dag -en avondprogramma. Op vind je informatie en updates over het programma van de Muzikantendag. Meld je aan op https://webshop.bumacultuur.net/ event/detail/md2008/buma_stemra.xhtml

8 8 - BS - maart 2008 Sector kijkt begerig naar inkomsten artiest Muziekindustrie van slag De supermarkt die computers aan de man brengt, het warenhuis dat verzekeringen slijt en nu ook de platenmaatschappij die concertkaartjes verkoopt, we gaan het allemaal meemaken. Aangevuurd door al jaren dalende inkomsten uit cd-verkopen zoekt de platenindustrie ijverig naar nieuwe geldstromen. En ze kijkt nu verlekkerd naar inkomstenbronnen die artiesten zelf hebben weten aan te boren, zoals de opbrengsten van optredens en merchandising. door Erik de Boer De platenmaatschappijen lijken zich in de zeven magere jaren te bevinden. Steeds weer duiken er andere partijen op die het beleg van hun boterham eten. Het begon met de bootleg-lp s met illegale liveopnamen van bekende artiesten en de witte lp (platen die dankzij slimme importkanalen hier goedkoper verkocht konden worden). Hans Breukhoven, topman van Free Record Shop, kan er alles over vertellen; hij is ooit begonnen met de import van witte lp s. Vervolgens kwamen de illegale cassettes waarop platen domweg gekopieerd werden en voor een paar gulden per stuk op markten en schoolpleinen van eigenaar verwisselden. De cd zou hier een eind aan maken. Dat was de stellige overtuiging bij de lancering van de nieuwe muziekdrager in de jaren tachtig. Het maken en kopiëren van een cd vergt zulke dure en technisch complexe apparatuur dat het zelfs voor het criminele circuit niet meer rendabel zou zijn erin te investeren. Slechts een paar jaar later waren er dupliceerstraten van cd s voor een fractie van de oorspronkelijke prijs te koop en nam de verkoop van illegale cd s een hoge vlucht. En nu is het Apple die de toon zet in de wereldwijde muziekindustrie. Gebruiksgemak regeert Dat een computerfabrikant de dienst uitmaakt bij de verkoop van legale muziek, is iets wat de muzieksector zich deels kan aantrekken. Apple blijkt in het digitale tijdperk goed naar de wens van de consument te hebben geluisterd. De nu tachtigjarige historie van de fysieke muziekdrager laat zien dat de muziekliefhebber altijd heeft gekozen voor gemak. Muziek kunnen beleven op elk moment van de dag en op elk plek waar hij vertoeft. Alleen dat kan de verklaring zijn voor het feit dat de cassette, ondanks zijn hiss (het ruis-geluid dat altijd te horen is op een cassettebandje), vooral in de VS populairder werd dan de grammofoonplaat: muziek werd namelijk draagbaar. Het gebruiksgemak zorgde ook voor de overwinning van de cd op de muziekcassette én de lp, ondanks het feit dat de cd sterk bekritiseerd wordt om het harde en scherpe geluidsbeeld. En nu zet het downloaden de bijl in alle fysieke dragers, alweer vanwege het veel grotere gemak voor de gebruiker. Achteraf kan worden gesteld dat de platenmaatschappijen de voordelen die downloads hebben voor de liefhebber te lang hebben genegeerd. Ze hebben keer op keer vastgehouden aan het beschermen van hun verouderde dragers en daarmee de consument eind vorige eeuw in de richting van het illegaal downloaden geduwd. Vooral de jonge muziekgebruiker heeft de weg op internet snel weten te vinden, met als gevolg dat zij nu opgroeien in een samenleving die ervaart dat muziek gratis is. Kinderen van 14 zegt helemaal niets, maar com en des te meer. Geen aanvoer van talent De problemen aan de inkomstenkant zijn voor de platenmaatschappijen groot geworden. In de grote wereldmuziekmarkten kampt de industrie al vele jaren met teruglopende omzetten. Dat leidde tot maatregelen aan de productkant: artiesten waar geen geld mee werd verdiend, ver loren hun contract. Met de overblijvende grote namen werden megacontracten gesloten. Deze liepen soms op financiële rampen uit doordat sommige supervedetten het gevoel met de tijdgeest kwijtraakten en hun albumverkopen nog maar een schim werden van wat ze eens wisten te scoren. Waar aanstormend talent in de vorige eeuw alles deed om aan een platencontract te komen, bewandelt het nu een eigen weg naar de liefhebber. Hopend op de grote doorbraak plaatsen beginnende artiesten muziek gratis op internet, distribueren ze clips via YouTube, werven ze investeerders via Sellaband, verkopen ze merchandising die ze zelf laten maken, bouwen ze een bestand van fans op via Hyves en steken ze de opbrengst van de verkoop van concertkaartjes Zelden is een sector zo blind geweest voor de wensen van de consument als de traditionele platenindustrie.

9 BS - maart Apple als muziekdetailhandel Imeem heeft deal gesloten met de vier grootste platenmaatschappijen in eigen zak. Prince was een van de eerste big names die zich tot dit model bekeerden. Een tweede voorbeeld is Radiohead, die haar nieuwe album In Rainbows eerst als download heeft uitgebracht tegen een prijs die de muziekliefhebber zelf mocht bepalen, om het een paar maanden later via hun eigen website als fysiek product aan te bieden. Daarna bood de groep ook nog standaard cd's aan via XL Recordings. Madonna gaat zonder platenlabel verder. Zij tekende een miljoenencontract bij Live Nation, de Amerikaanse con cer t organisator en onder meer eigenaar van het Nederlandse Mojo Concerts.Ook acts als Arctic Monkeys en Lily Allen hebben hun eerste stappen in de muziekindustrie gezet zonder de hulp van een platenmaatschappij. Daarna gebruikten hun platenmaatschappijen internet als promotiemiddel. Aan de onderkant van de beroemdheidsladder werkt de Nederlandse band 01, die haar liedjes gratis op internet zet als reclame voor haar chapters, hoofdstukken van vijf liedjes waarvoor betaald moet worden. En wie kent onderhand Esmée Denters niet, de ster van de YouTube-zelfpromotie, die dit jaar samen met Justin Timberlake haar internetbekendheid hoopt uit te baten. Dit, en het feit dat er door investeerders nog miljardenbedragen worden neergelegd voor een platenmaatschappij als EMI, geeft aan dat er toch nog muziek zit in de sector. Tijd voor actie Dat beseft de sector zelf ook. Er kan ook niet gezegd worden dat de platenindustrie niets heeft gedaan. Alleen lanceerde zij tot dusver in hoofdzaak defensieve acties om het illegaal downloaden en hen die zich er schuldig aan maken te bestrijden. Maar het is pas sinds kort dat platenmaatschappijen ook Dat nota bene een computerfabrikant de dienst uitmaakt bij de verkoop van legale muziek, is iets wat de muzieksector zich ernstig zou moeten aantrekken. nieuwe businessmodellen optuigen. Zo heeft Universal een deal gesloten met Nokia, die een jaar lang gratis muziek gaat aanbieden aan kopers van nieuwe toestellen. De vier grootste platenmaatschappen in de wereld hebben overeenkomsten gesloten met Imeem (www.imeem.com). Dit is een Amerikaanse netwerksite, vergelijkbaar met MySpace en Hyves, die volledig uit advertentieopbrengsten wordt gefinancierd en waarop de vier maatschappijen gratis muziek aanbieden. Het vinden van nieuwe muziekliefhebbers is het doel. De site wordt maandelijks door ongeveer 19 miljoen unieke bezoekers bezocht. De initiatieven van Nokia en Imeem zijn voorbeelden van nieuwe manieren waarop bijvoorbeeld Nokia haar telefoons, en de muzieksector haar muziek onder de aandacht probeert te brengen. Interessanter en voor artiesten en muziekauteurs ingrijpender is de omzetverbreding waar de platenlabels op uit zijn. Zo heeft Universal in Engeland het label Sanctuary gekocht, dat niet alleen een interessante catalogus heeft, maar zich ook bezighoudt met artiestenmanagement en concertpromotie. Een stap verder gaat Sony BMG. De Nederlandse directie kondigde het tijdperk aan van het full rights model waarin een artiest zijn intellectuele eigendomsrechten deelt met de platenmaatschappij. In ruil voor

10 10 - BS - maart 2008 investeren wil Sony BMG delen in alle inkomsten die de artiest met die status verdient, zoals met merchandising, reclameinkomsten, concertboekingen en het portretrecht. Mojo, intussen, wil graag met platenmaatschappijen aan tafel om te zien of ze niet gezamenlijk in nieuw talent kunnen investeren. Wij zijn gebaat bij artiesten die zich live kunnen manifesteren. Daar willen we ook in investeren, met in ruil daarvoor lange termijncontracten die onze boekingen garanderen, zegt Dick van Zuylen, directeur van Mojo Concerts (de Volkskrant, 18 oktober 2007). Zo ontstaan nieuwe partnerships in de industrie en ook weer nieuwe mogelijkheden voor artiesten en auteurs. Er hangt een prijskaartje aan, dat wel. Het voordeel moet zijn dat je je als componist en artiest weer kunt concentreren op waar je goed in bent. Er zijn nieuwe partnerships in de industrie aan het ontstaan en ook weer nieuwe mogelijkheden voor artiesten en auteurs. Merchandise, cd-verkoop en concertverkoop op festivalstand De opinie van Dick van Zuylen directie Mojo Concerts Mojo Concerts is onderdeel van Live Nation, één van de allergrootste spelers ter wereld op het gebied van live muziek. In Nederland is Mojo met straatlengte voorsprong het grootste concert- en festivalorganiserende bedrijf. Directeur Dick van Zuylen: Mojo concentreert zich zoveel mogelijk op de dingen waar we goed in zijn en dat is het organiseren en promoten van live-evenementen. We laten ons het hoofd niet op hol brengen door de veranderingen die er in de platenindustrie optreden. Die is genoodzaakt haar businessmodel te veranderen, wij niet. Ik verbaas me er bij de labels ook enigszins over dat zij het buiten hun specialismen gaan zoeken. Als je als timmerman geen werk meer hebt, kost het je veel tijd je te laten omscholen tot metselaar, als het al lukt. Met de crisis in de platenindustrie is het voor artiesten zaak hun geld te verdienen met liveconcerten. Werd het touren vroeger ingezet als promotie voor de cdverkopen, tegenwoordig is het eerder andersom. Van Zuylen: Daar zijn de meningen wel verdeeld over. Beetje kip-eikwestie. Concerten en platen moeten elkaar versterken. Maar zonder badinerend te zijn: de cd krijgt momenteel wel een beetje dezelfde status als een poster. Voor onze business maakt het niet uit of recorded music via Limewire of via legale cd-distributie bij de mensen terechtkomt. En hij vervolgt: Je moet niet vergeten dat in welke gezonde industrie dan ook een winstmarge van vijf procent normaal is. Dat is bij ons zo, dat is bij een gloeilampenfabriek zo en dat moet in de platenindustrie ook zo gaan zijn. De marges zijn daar heel lang heel veel hoger geweest, en ze zijn in hun verkrampte reactie op de nieuwe omstandigheden heel erg gaan snijden aan de onderkant. We merken nog niet dat er te weinig aanvoer van nieuwe artiesten is, maar we moeten dat wel heel goed in de gaten houden. We hebben vorig jaar denk ik duidelijk aangegeven dat we volop bereid zijn in dit traject met de industrie mee te denken. De opinie van Marc Hofstede divisiemanager muziek The Entertainment Group The Entertainment Group is een snel groeiend bedrijf dat ontstaan is rondom Marco Borsato, nog altijd een van de grootste omzetmakers van het bedrijf. Maar ook Krezip en Ilse de Lange werken met TEG. Naast de muziekpoot legt het bedrijf zich ook toe op het organiseren van bedrijfsfeesten, mobile entertainment en televisieproducties. Marc Hofstede, die de scepter zwaait over de muziekdivisie: Wij zijn een bedrijf dat alle aspecten van entertainment covert en daarom is onze positie iets anders dan die van Mojo, dat zich toelegt op één aspect daarvan, de concerten en festivals. Wij zijn al met een totaalproduct bezig en produceren allang zelf cd s. Het aantal windows waar geld mee te verdienen is, is de laatste jaren alleen maar groter geworden. Daarop spelen we in. Hoe je het ook noemt, het 360-gradenmodel, of het full rights model, of het artist centric model, het is toch heel waardevol om goed naar de mogelijkheden te kijken. Het is de laatste tijd wat negatief in het nieuws geweest, alsof het zakkenvullerij zou zijn, maar we kijken gewoon op welke manier er geld te verdienen is met muziek. Daar profiteren wij van, maar de artiest zeker niet in het minst. Een groot aantal artiesten wil de downfall in royalties toch compenseren door vaker te spelen voor meer geld. Daartoe dienen we het merk van die artiest verder uit te bouwen. Dat klinkt klinisch, maar het komt daar toch echt op neer. We hebben de cd-labels daarbij nodig. En dat die dan bij ons aankloppen, dat snap ik. Wij kunnen moeilijk alleen de lusten genieten en niet de lasten dragen. Het is daarom dat we die samenwerkingsvormen zijn aangegaan van artiest-label-management in één bv, bijvoorbeeld met Ilse de Lange/Universal en Krezip/Sony BMG. Zet de acts eens op een rijtje die gebroken zijn in het afgelopen jaar, dat zijn er niet zo veel. We moeten gewoon nieuwe talenten zoeken en begeleiden. In het DNA van The Entertainment Group zit besloten dat wij talent spotten op welke entertainmentgebied dan ook.

11 BS LEGAL BS - maart Stichting Brein belooft juridische stappen Digitale piraterij hard aanpakken Stichting Brein gaat in 2008 serieus werk maken van het bestrijden van de illegale verspreiding van digitale bestanden. De stichting meldt dat in Nederland gevestigde p2p-sites (peer-to-peer; red.), waaronder de grootste BitTorrent-sites ter wereld, een stevige juridische procedure tegemoet kunnen zien. Ook heeft Stichting Brein naar haar mening inmiddels de juridische middelen in handen om Usenet-nieuwsgroepen, edonkey-servers en release groups met illegale content, aan te pakken. door Jan van der Plas In 2008 hoopt Stichting Brein (Bescher ming Rechten Entertainment Industrie Neder land) te oogsten wat in de afgelopen jaren is gezaaid, vertelt directeur Tim Kuik. Onze prioriteit is het tegengaan van de illegale verspreiding van muziek, film en interactieve software op Internet. We streven ernaar voldoende juris prudentie op te bouwen en, zodra die er is, de partijen die inbreuk maken op de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten aan te pakken. Na het Kazaa-arrest in 2003 werd dit wel moeilijker. Het leek er een tijdlang op alsof linken naar illegale bestanden was toegestaan en dat we alleen de uploaders konden aanspreken. Maar inmiddels hebben we in vervolgzaken bevestigd gekregen dat ook het doorverwijzen naar illegale bestanden strafbaar en onrechtmatig is. De jurisprudentie is er. Nu kunnen we onze acties uitbreiden. Identificatieplicht Met de juiste juridische fundering is het opsporen en sluiten van de uitwisselsites nog niet eenvoudig geworden. Sites met illegale bestanden opereren doorgaans anoniem. Het blijft een uitdaging er achter te komen wie er achter zo n site zit. Sommige providers verifiëren de identiteit van hun klanten niet en staan anonieme betalingen toe. Ze beroepen zich op de privacywetgeving, maar dat is naar onze overtuiging niet terecht. Een klant die een bedrijf voert behoort zich te identificeren. En bij auteursrechteninbreuk of onrechtmatig handelen is dat beroep op privacy natuurlijk helemaal onterecht. Het zou goed zijn als de wetgever dergelijke superhelers uitdrukkelijk zou verbieden en daar ook een straf aan zou verbinden. Plichten en rechten De laatste jaren is de verspreiding van muziek- en filmbestanden via Usenetnieuwsgroepen sterk gegroeid, aldus Tim Kuik. De bedrijven die dergelijke nieuwsgroepen aanbieden moeten zich beter realiseren dat zij zelf ook verantwoordelijk zijn voor wat er op wordt aangeboden. Bij Usenet-nieuwsgroepen is er namelijk sprake van opslag van de eigenlijke content op de servers van de aanbieders van die dienst. Jurisprudentie heeft inmiddels duidelijk gemaakt dat het hosten van ongeautoriseerde bestanden die ter verspreiding worden aangeboden een rechtstreekse inbreuk is op auteursrecht en naburige rechten. De zware gebruikers van illegale content wisselen met elkaar uit via release groups, Tim Kuik: De jurisprudentie is er. Nu kunnen we onze acties uitbreiden. zo weet men bij Stichting Brein. Het is een scene van mensen die willens en wetens buiten de wet opereren en daarom anoniem proberen te blijven. Toch is het mogelijk om ook tot deze groepen door te dringen. En dat doen we dus ook. Legale alternatieven Uiteraard zet Stichting Brein haar bekende strijd tegen de illegale kopieën van geluidsdragers voort. Die handel is nog Foto Bas Vissers altijd omvangrijk, dus is ook daar veel aandacht voor. We boeken regelmatig successen. Maar zoals de gewone platenhandel lijdt onder de internetpiraterij, zo krimpt ook de illegale handel in geluidsdragers. Wat wel veel groter is geworden, is het maken en uitwisselen van illegale kopieën door consumenten. We schatten dat je daar praat over een straatwaarde van zo n 70 miljoen euro. Die kopieën zijn meestal afkomstig van het internet. Als we die verspreiding succesvol kunnen aanpakken, verwachten we ook dat die ruilhandel minder wordt. Tot nu toe groeit de piraterij nog altijd en krimpt de muziekindustrie. Is er te voorzien wanneer het omslagpunt wordt bereikt? Zodra de providers hun medewerking zouden verlenen aan juridische acties tegen sites en servers die toegang verzorgen tot illegale bestanden, is het gauw gebeurd. Dat zit er door de door ons veroorzaakte rechtspraak ook aan te komen. Uiteraard is het wel belangrijk dat de consument goede legale alternatieven op internet krijgt aangeboden. Gelukkig is dat nu steeds meer het geval.

12 12 - BS - maart 2008 Hind Popmuziek die jong en stoer Gemiddeld 3,5 miljoen mensen keken mee hoe Hind Laroussi haar prille carrière begon. Waar beginnende muzikanten van dromen, kon zij met haar derde plaats in Idols werkelijkheid maken. Maar wanneer Hind s tweede cd niet aanslaat en het contract bij Sony/BMG is ontbonden, lijkt het stil rondom de zangeres. Stilte voor de storm, blijkt nu. Met een nieuw album op komst, het Eurovisie Songfestival en een theatertour in volle gang maakt Hind weer een aantal dromen waar. door Miranda Fieret Hind moet bekennen dat ze het allemaal een beetje heeft onderschat. Normaal richt ik me volledig op het album en nu heb ik opeens het Songfestival ertussendoor. Met daarnaast ook nog een theatertour, lijkt de agenda van Hind voor de komende tijd volledig volgepland. Ik heb het gevoel dat ik het alleen moet doen. Ik woon nu op mezelf. Ik krijg te maken met de dingen waar iedereen tegenaan loopt. Koken, schoonmaken, zorgen dat ik genoeg slaap. En nu is het met mijn werk weer na lange tijd een gekkenhuis. Het voelt echt als volwassen zijn. Ondanks deze constatering lijkt Hind er rustig onder. Het is natuurlijk ook gewoon heel erg leuk. Ik vond het een eer toen de NOS aan me vroeg om Nederland te vertegenwoordigen op het Eurovisie Songfestival. Het doet me goed dat de NOS me zoveel vrijheid en vertrouwen geeft. Eurovisie Songfestival foto AGENTS AFTER ALL Ik had als kind al bewondering voor het Eurovisie Song festival. Ik vond het heel mooi om naar te kijken op televisie. Maar sinds mijn deelname aan Idols heb ik het niet meer zo gevolgd. Totdat de NOS mij benaderde. Ik ben er serieus over na gaan denken. De nieuwe regels van het festival maakten het voor mij realistischer en uiteindelijk heb ik de knoop doorgehakt. Het is voor het eerst dat er twee halve finales aan het Songfestival zijn gekoppeld. De organisatie wil hiermee de kritiek wegnemen dat de uitslag de laatste jaren te politiek gekleurd zou zijn. Hind vertegenwoordigt Nederland op 20 mei in de eerste halve finale van het Songfestival in Belgrado. Twee dagen later is er een tweede halve finale. Uit elke voorronde komen tien winnaars die doorgaan naar de finale op zaterdag

13 BS - maart gaat klinken 24 mei. Naast de twintig halvefinalisten staan daar ook de vijf landen die zich direct hebben geplaatst voor de finale. Soundmixshow Het is niet de eerste wedstrijd waar Hind aan deelneemt. Ze deed mee aan de Soundmixshow in 2002, waar ze het met haar vertolking van Vanessa Williams tot de finale schopte. Maar de meeste bekendheid genereerde ze met haar deel - name aan Idols, een jaar later. Het valt me nu pas op dat ik aan drie grote wedstrijden heb meegedaan. Toch ervaar ik het Songfestival niet als een competitie. Ik zie het echt als een kans om mijn naam ook over de grens bekend te maken en een internationaal publiek te bereiken. Het nummer dat ze in Belgrado gaat zingen, heeft ze zelf gekozen. Natuurlijk heb ik wel advies gekregen van de mensen die dichtbij me staan. Mijn zanglerares Setske Mostaert, bijvoorbeeld. En natuurlijk heb ik mijn vriend (Gertjan Mulder, hiphopartiest Brainpower; red.) gevraagd wat hij ervan vindt. Het is heel fijn dat Gertjan in dezelfde industrie werkt. Je hoeft niet alles uit te leggen, hij weet hoe het gaat. Ik denk dat het zeker in ons voordeel werkt. Je kan over alles praten, elkaar helpen. Werken in de muziekindustrie kan van invloed zijn op vriendschappen, dat weet ze maar al te goed. Ik ben vrienden kwijtgeraakt. Mijn wereld verschilde gewoon te veel met die van een aantal vrienden van vroeger. Erg jammer. Van jezelf uitgaan Muziek was altijd onderdeel van haar leven. Al op de basisschool onderkenden docenten haar talent. Hind trad op tijdens de afscheidsmusical in groep acht van de basisschool en op haar zestiende zong ze in de Goudse Schouwburg. Voor haar rol in de theatervoorstelling Tracks begon ze met zang-, dans- en cabaretlessen. Inmiddels heeft Hind de nodige wapenfeiten op haar naam staan. Na Idols verscheen haar debuutsingle, Summer All Over Again, en van haar eerste album Around The World gingen er meer dan 40 duizend over de toonbank. In 2004 kreeg ze een Edison voor Beste Nieuwe Artiest Nationaal. Hind was overal. Totdat haar tweede album, Halfway Home uit 2005, niet losmaakte wat zij en de platenmaatschappij hoopten. Na Idols begon ik zingen echt als mijn professie te zien. Ik kreeg een platencontract en was er heel serieus mee bezig. Ik ben in de tussentijd wel anders over de muziekindustrie gaan denken. Eerst vond ik het allemaal gezellig en vooral spannend. Maar hoe meer je erin thuis wordt, des te meer je merkt dat het ook een oppervlakkige wereld is. Mensen zijn er alleen voor je als je hot bent. Daar ben ik in teleurgesteld. En ook al ben ik voorzichtiger, ik vind wel dat ik mezelf ben gebleven. Mensen willen je zo graag in een hokje duwen. Ik heb gemerkt dat je altijd van jezelf uit moet gaan. Luisteren naar je gevoel. Ik denk zelfs dat ik nu echt durf te zeggen wat ik op mijn hart heb. Ook in mijn muziek. Dat de samenwerking tussen Sony BMG en Hind is beëindigd, lijkt de zangeres niet meer te deren. De fusering van Sony en BMG heeft niet goed voor mij uitgepakt, maar we zijn heel netjes uit elkaar gegaan. Nu ga ik gewoon op zoek naar een nieuw label waar ik mijn derde album kan uitbrengen. Doe-het-zelven ziet ze ook wel zitten. Ik wil niet zozeer mijn eigen label oprichten, maar misschien is een licentiedeal wel wat voor mij. Dan kan ik zelf kijken welke A&R-manager ik neem, wie mijn plugger gaat zijn. Je kan zo een heel goed team achter je verzamelen. Maar voorlopig is het nog niet zover. Eerst moet het album af. Nieuw album De liedjes die het niet redden tot het Songfestival komen waarschijnlijk op het nieuwe album van Hind. Ik moet straks kiezen, want ik had al genoeg tracks klaarliggen voor het album. Dat wordt een lastige opgave, want ik heb aan ieder nummer meegeschreven. Bij mijn vorige albums deed ik dat minder. Ik leer ontzettend veel van de samenwerking met verschillende muzikanten. Hoe meer ik schrijf, des te meer het ook echt mijn liedjes worden. Maar ook bij schrijven kom ik nog obstakels tegen. Zo ken ik tekstschrijvers die al op voorhand gaan praten over de rechten van een lied. Dat vond ik echt verbazingwekkend. Het nummer was er nog niet eens. Het verpestte totaal de sfeer. Echt een harde les voor mij. Hind werkt graag samen met buitenlandse muzikanten. Ik vind het heerlijk om te reizen. Verschillende culturen opsnuiven en nieuwe mensen ontmoeten. Laatst ben ik voor het muziekprogramma Drie Op Reis naar Portugal gegaan om fadomuziek te bestuderen. Ik merk dat die stijl mij echt ligt, heel melancholisch. Daarom heb ik twee Portugese liedjes in mijn repertoire zitten. Als dochter van een Marokkaanse vader en Nederlandse moeder wordt aan Hind vaak het label wereldmuziek gegeven. Maar uiteindelijk zing ik vooral in het Engels, benadrukt de zangeres. Natuurlijk maak ik uitstapjes. Ik heb bijvoorbeeld een Arabische cover, maar verder heb ik weinig kennis van de Arabische taal. Dat is toch heel wat anders dan Marokkaans. Uiteindelijk staat Engels dichter bij me. Op mijn nieuwe album zijn kleine invloeden uit allerlei culturen te horen, maar verder is het gewoon popmuziek. Het gaat jong, fris en stoer klinken. Precies zoals ik me nu voel. Misschien valt het album na mijn optreden met het Songfestival in het buitenland op. Je moet toch blijven dromen. Foto shans speekenbrink

14 14 - BS - maart 2008 Dutch Blend Meeting Wereldmuziek in Een melange van traditionele en hedendaagse muziek uit alle werelddelen, tot stand Door een golf van activiteit heeft de wereldmuziek die in Nederland gemaakt wordt het afgelopen jaar veel aandacht gekregen. Dit culmineert eind mei in de grote manifestatie Dutch Blend Meeting, waarin de Nederlandse wereldmuziek via showcases, seminars en beurs wordt voorgesteld aan een internationaal gezelschap van boekingsbureaus, festivals en cd-labels. De meeting wordt ondersteund door Buma Cultuur. Aansluitend op de Dutch Blend Meeting is er het jaarlijks door honderdduizenden muziekliefhebbers bezochte Dunya Festival in Rotterdam. Hoog tijd dus om de lezers van BS op de hoogte te stellen van de stand van zaken in dit genre dat zich door alle geledingen van pop, jazz, klassiek en kleinkunst heen beweegt. Inclusief interviews met Ethiopisch zangeres Minyeshu, latin-specialist Lucas van Merwijk en Behsat Üvez, van Baraná. door Erk Willemsen De Edison voor Wereldmuziek ging onlangs naar Wende Snijders, waarmee het Franse chanson ineens ook tot het genre wordt gerekend. Nynke Laverman, die zich heeft toegelegd op Friese fado, behoort er dan natuurlijk ook toe. Net als Stricat, dat een gewiekste combinatie van jazz, klezmer en muziek van de Balkan brengt. Maar ook Farida, die vermaard is om haar traditionele, of zo je wilt klassieke, Iraakse muziek. Afrikaanse en Latijns-Amerikaanse muziek zijn natuurlijk de aloude wereldmuziekgenres, en in die sfeer zijn er tientallen bands, artiesten, componisten en tekstschrijvers actief in Nederland. Ze zijn niet altijd even bekend bij het grotere publiek, maar langzamerhand lijkt er een lans gebroken te worden en is ook een zangeres als Minyeshu in een tv-uitzending van het Friends for War Childconcert te zien. Doorbraak Wat echt een doorbraak betekent, is dat ook buiten het vaste circuit van de belangrijkste wereldmuziekpodia (Tropentheater Amsterdam, Rasa Utrecht) muziek klinkt van Fernando Lameirinhas, Izaline Calister en Maria de Fátima, en dat een groep als Drums United, een internationaal gezelschap van in Nederland wonende slagwerkers, vanaf begin maart met haar percussietheatershow op tournee is langs de Nederlandse schouw burgen en concertzalen van De Philharmonie in Haarlem tot de Schouwburg in Cuijk. Nueva Manteca laat haar latinjazz in maart in FOTO TYCHO MERIJN Dutch Blend Meeting Rotterdam mei Congres- en Concertgebouw De Doelen in Rotterdam zal op vrijdag 23 en zaterdag 24 mei in het teken van wereldmuziek uit Nederland staan. Enkele tientallen groepen en artiesten zullen in de avonduren in twee zalen van De Doelen live optreden, toegankelijk voor zowel de aan de Dutch Blend Meeting deelnemende professionals als het grote publiek. De optredende groepen worden geselecteerd door een onafhankelijke jury. Vrijdag overdag vindt de beurs plaats. Hier kunnen bands en hun impresariaten zich aan de professionals voorstellen. Vrijdag en zaterdag zijn er overdag seminars, panels en workshops. Zondag 25 mei, aansluitend aan de Dutch Blend Meeting, zal in het Park bij de Euromast het Dunya Festival plaatsvinden, het grote wereldmuziekfestival met negen podia. Rotterdam, met uitgebreide wereldmuziekprogrammering in De Doelen en Theater Zuidplein, het Zomercarnaval en het World Music and Dance Centre (WMDC) zet zich met de Dutch Blend Meeting nog nadrukkelijker op de wereldmuziekkaart. Dutch Blend Meeting wordt georganiseerd door Dutch Jazz Connection, WMDC en De Doelen. Meer informatie:

15 BS - maart Nederland gekomen in Nederland Wereldster in wording Minyeshu Ze woont nu twaalf jaar in Europa en ruim vier jaar in Nederland. Ze werd wegens haar bijdrage aan het Music World Series-project Maliblu door de Volkskrant onlangs omschreven als wereldster in wording. Minyeshu Kifle Tedla, kortweg Minyeshu, beheerst de karakteristieke Ethiopische zangstijlen als geen ander, maar wil met haar nieuwe cd Dire Dawa, die begin april zal uitkomen, haar vizier verbreden. Dire Dawa is het stadje in Oost-Ethiopië waar Minyeshu geboren is. Sinds ze er een keer terug is geweest is de heimwee alleen maar erger geworden. Maar in Nederland gedijt Minyeshu goed. Ze kan er haar muzikale ei beter kwijt dan in haar geboorteland. Dire Dawa is ook de titel van haar nieuwe cd, die Rounder Europe begin april zal uitbrengen. Opnieuw maakte ze de cd met haar vaste band Chewata: Er zijn wel wat bezettingswisselingen sinds de vorige cd, Meba, maar de kern van de band is hetzelfde gebleven, zegt Minyeshu in makkelijk Nederlands. Ik heb de cd net voor het eerst weer gedraaid en ik ben er wel heel tevreden over. De muziek is toegankelijker dan op de eerste cd. Het is minder Ethiopisch en meer wereldmuziek. Iedereen Ethiopische muziek is Afrikaanse muziek maar ook weer niet vond de vorige cd leuk, maar wel moeilijk te begrijpen. Ethiopische muziek is Afrikaanse muziek maar ook weer niet. Je proeft van alles, het is bluesachtig, maar ook jazzy, met invloeden uit Soedan en de Cariben. Minyeshu is niet alleen met haar eigen band Chewata actief. In het gelegenheidsproject Maliblu, in het kader van de Music World Series, steelt ze zodanig de show naast gitarist Anton Goudsmit en koraspeler Zoumana Diarra dat ze Ton Maas in de Volkskrant de volgende woorden ontlokte: Dé sensatie van Maliblu is zangeres Tedla, die als een leeuwin met wapperende manen heerst over het podium. Onmiskenbaar een wereldster in wording Ja, dat was wel heel leuk om te lezen, zegt Minyeshu. Het is een heel interessant project waarin je heel goede, andersoortige musici ontmoet. Anton Goudsmit is zo geweldig. En het is spannend om te improviseren. Heel anders dan als je aan het componeren bent voor je eigen cd. Minyeshu vertolkt Ethiopische traditionals, maar het merendeel van haar repertoire bestaat uit eigen composities: Ik schrijf altijd eerst de tekst. Dan ga ik die in een melodie zetten. Die werk ik dan later uit met de muzikanten in de band tot een volledige compositie. Dat doe ik meestal samen met onze gitarist Donnie DuVall. En natuurlijk registreren we de stukken bij Buma, ja. Alles verloopt heel netjes en duidelijk met hen. Het is altijd een verrassing als het geld binnenkomt. Naarmate ik meer projecten doe en veel muziek schrijf gaat dat steeds beter. Eind april en de hele maand mei is Minyeshu aan de slag in België met het project Het Draagbare Paradijs. Uitgangspunt van de voorstellingen is het gelijknamige boek van Gerry De Mol en Patrick De Spiegelaere, waarin negen zangeressen die van buiten Europa zich in de Benelux hebben gevestigd hun verhaal doen. Met twee van hen gaat Minyeshu op tournee: Als je in dat boek over mij leest, begrijp je mijn heimwee. Zie voor meer informatie en concertdata. de Rotterdamse Doelen en eind mei in de Anton Philipszaal in Eindhoven horen. Ook internationaal wordt er aan de weg getimmerd. Mala Vita is op tournee geweest in Mexico en stelde zich tijdens Noorderslag voor aan een internationaal boekerspubliek. De Amsterdam Klezmer Band tourt vanaf maart door Duitsland en Frankrijk en staat in juni in het Scala van Milaan. De Antilliaanse zangeres Izaline Calister is net terug uit Zuid-Afrika, het uit Marokkanen en Nederlanders bestaande Kasba had een hit in Marokko, en Zuco 103 nam haar nieuwe cd op in Rio

16 16 - BS - maart 2008 de Janeiro en is niet meer weg te denken uit de internationale popscene. Congres met showcases Maar het is allemaal nog niet voldoende naar de smaak van Dutch Jazz Connection inmiddels onderdeel van Muziek Centrum Nederland dat in samenwerking met De Doelen en het World Music and Dance Centre (WMDC) uit Rotterdam eind mei het congres Dutch Blend Meeting organiseert. Twee dagen lang showcases (ook toegankelijk voor niet-professionals), beurs en seminars in De Doelen, gevolgd door het al jaren honderdduizenden bezoekers trekkende Dunya Festival in het Park bij de Euromast, dat in 2008 voor de 31 ste keer plaatsvindt. De kiem voor dit alles werd gelegd door het World Music Forum NL dat maandelijks World Blend Café-bijeenkomsten organiseert in het Tropentheater en jongstleden oktober een Dutch Corner inrichtte tijdens de internationale wereldmuziekbeurs Womex in Sevilla. Daar werd de Nederlandse wereldmuziek volop voorgesteld, ondersteund door de door Buma Cultuur medegefinancieerde compilatie-cd Sounds From Beyond World NL. In het kielzog van dit alles werd de site wereldmuziekpodium.nl opgericht, waar louter in Nederland gemaakt wereldmuziek gepromoot wordt. Hans de Lange, wereldmuziekprogrammeur van De Doelen en mede-initiatiefnemer van de Dutch Blend Meeting sig naleert een toenemend aanbod van kwalitatief hoogstaande wereldmuziekgroepen- en artiesten in Nederland: Je ziet twee tendensen. Enerzijds is er de Lusophone (Portugeestalige; red.) muziek die een vlucht neemt met bands als Dirindi, Zuco 103, Neco Novellas, Quatro Ventos, en met zangeressen als Dina Medina en Tamara Maria. Anderzijds is Van club naar theater Lucas van Merwijk Er zullen maar weinig musici in Nederland zijn die zo frequent de theaters en concertzalen aandoen met eigen projecten als Lucas van Merwijk. Drums United tourt volop in 2008, zijn Music Machine heeft net een project met de bekende Bulgaarse fluitist Theodossi Spassov achter de rug, en zijn Cubop City Big Band is vermaard tot in New York. Met Nueva Manteca vertrekt Van Merwijk in mei voor een tournee door Mexico. Naast al die speelprojecten besteedt drummer Lucas van Merwijk ook veel tijd aan zijn lespraktijk op de conservatoria, die kweekvijvers zijn voor de wereldmuziek in Nederland. Op de conservatoria heeft wereldmuziek eenzelfde ontwikkeling doorgemaakt als de jazz. Heel lang werd de stijl niet serieus genomen. De jazzmensen hebben lang moeten vechten voor erkenning. Grappig is wel dat toen wij eenmaal met wereldmuziek aankwamen, juist die jazzmensen op de conservatoria zich daar op hun beurt een beetje lacherig van af wilden maken. Maar ook nu herhaalde de geschiedenis zich, dus nu bestaat alles op hoog niveau naast en met elkaar. Jan Laurens Hartong (bandleider van Nueva Manteca; red.) in Rotterdam was de eerste. Het werd direct serieus aangepakt met tango, flamenco, Turkse muziek en natuurlijk latin. De andere conservatoria volgden snel, ieder zo met zijn eigen accenten. Den Haag was wat meer Afrikaans georienteerd. Lucas van Merwijk speelt sinds 21 jaar in Nueva Manteca. Gaandeweg ging hij zich meer en meer op zijn eigen projecten concentreren. Die projecten komen vaak toevalligerwijs tot stand. Van Merwijk: In de speelpraktijk is er wereldwijd een ontwikkeling dat iedereen met iedereen gaat spelen. Met internet is de wereld zo klein geworden. En Nederland is bij uitstek geschikt voor de ontwikkeling van samenwerkingsvormen. Er zijn zo veel nationaliteiten aanwezig. Als je flamenco wil horen is er een café op de hoek die dat brengt. Voor tango is de dansschool binnen handbereik. Bij mij komen de projecten altijd als vanzelf op mijn pad. Aly N Diaye Rose heb ik in Spanje leren kennen toen ik er met een Spaanse slagwerkgroep moest optreden. Zo is Drumix ontstaan. Een Duits festival vroeg mij een slagwerkgroep te formeren en zo kwam Drums United tot stand. Met Music Machine touren we met Theodossi Spassov, die ik toevallig in Cyprus ontmoette, waar we na een concert lekker hebben gejamd. Als we dan besluiten er een project van te maken, brengt iedereen stukken in. Dan ben ik drie, vier maanden bezig met het repertoire. Ik luister alle Op de conservatoria heeft wereldmuziek eenzelfde ontwikkeling doorgemaakt als de jazz. platen van Spassov. Dan weet ik tevoren al dat zijn kaval (fluit; red.) ons meteen Balkan zal doen klinken. Dat wordt zoiets als Zawinul ontmoet Bulgarije en de Antillen. Zo heb ik inmiddels aardig wat composities op mijn naam staan, nu ook voor de bigband. Dan wordt de Buma-afrekening ieder jaar toch wel interessanter. Het niveau op de conservatoria is ondertussen heel hoog geworden, vooral wat betreft het kennisdeel. Wat wel zorgen baart, is dat het voor de studenten veel moeilijker is aan het spelen te komen dan in mijn tijd. De clubs en poppodia zetten steeds minder live neer, het is allemaal dj-werk. Toen ik begon speelden we overal salsa, avond aan avond. Nu kan je misschien wel meer in de theaters terecht, maar dan moet je programma al staan als een huis. In de kroeg moet je het leren, en die mogelijkheid ontbreekt nu. Zie voor meer informatie en concertdata. foto THOMAS HUISMAN

17 BS - maart Baraná Trio met Behsat Üvez (links) er ook een groot, mooi aanbod van crossover, waarbij ik doel op bands als Stricat, Boi Akih en Baraná. In de pop is er ook behoorlijk wat kwaliteit, neem alleen al de Kaapverdische scene. Maar dat behoeft nog wel wat missionariswerk, want dat dringt allemaal nog niet heel erg goed door tot het popcircuit. Professionalisering als doel Mede met dat doel in gedachten is het initiatief tot de Dutch Blend Meeting genomen, zegt De Lange. We halen 125 professionals uit het buitenland en nodigen ook alle programmeurs uit van de Nederlandse schouwburgen en concertzalen, alsmede die van de poppodia en festivals. Dan kunnen ze zelf kennis komen nemen van de toenemende kwaliteit van de wereldmuziek in Nederland. En we willen ze de tools bieden om wereldmuziek succesvol een betere plaats in hun programmering te geven. We doen dat met showcases, maar ook met ideegeving op het gebied van educatie en communicatie. Door de Dutch Blend Meeting te organiseren dwingen we artiesten er op natuurlijke wijze toe zich beter te organiseren. Ze hebben namelijk een stand op de beursdag en dan moeten hun brochures en websites wel klaar zijn, ze moeten hun tourorganisatie op orde hebben en audio- en videomateriaal beschikbaar hebben. Dutch Jazz Connection, een van de organiserende partijen, heeft op die wijze al eerder de jazzscene sterk geprofessionaliseerd. Hans de Lange benadrukt dat ondanks de noodzaak tot verdere groei en professionalisering de state of the art van de wereld muziek in Nederland er bijzonder goed voor staat: De poppodia zijn de laatste jaren misschien wat minder aan wereldmuziek gaan doen, de schouwburgen en theaters des te meer. En elke zomer wemelt het van de wereldmuziekfestivals. Impresariaten als Earth Beat/Agents After All, De Speelman en World Connection hebben de markt uit stekend bewerkt en het aanbod is momenteel heel veelzijdig. foto BARANÁ Baraná Behsat Üvez zet de saz anders in De kern van Baraná wordt gevormd door Behsat Üvez, blazer Steven Kamperman en accordeonist Bart Lelivelt. Het Turks-Nederlandse trio wordt regelmatig aangevuld met muzikanten uit de hele wereld. Traditionele muziek is de bagage, hedendaagse geïmproviseerde muziek is de praktijk. BS spreekt sazspeler, percussionist en zanger Behsat Üvez over zijn ervaringen met wereldmuziek in Nederland. De onmogelijk liefde tussen nachtegaal en roos. Het is een eeuwenoud thema in Turkije, en leidraad voor de muziek van de nieuwe cd van het Baraná Trio, Gül Ve Bülbül. De formatie is opgericht ter gelegenheid van een project tijdens de Music Meeting 2002 en sindsdien niet meer weg te denken uit de Nederlandse wereldmuziekscene. Drie cd s en tal van projecten verder blikt Behsat Üvez terug: Ik woon nu 19 jaar in Nederland en heb de ontwikkeling van de wereldmuziek helemaal meegemaakt. Toen ik hier kwam was wereldmuziek iets uitheems, het was een soort oermuziek, iets van andere culturen. Toen kwam de fase dat er wereldmuziek op muziekscholen en conservatoria terechtkwam. Ik ben oprichter van de wereldmuziekafdeling op de Stedelijke Muziekschool hier in Groningen. Dat was eerst kawina, Molukse muziek en Turkse muziek. Later is de integratie met jazz en andere stijlen gekomen. De term wereldmuziek blijft natuurlijk ongelukkig want hoe kun je Turkse pop en Turkse klassieke muziek nu onder één noemer vatten maar het heeft ons wel het handvat ge geven om de traditionele muziek en de geïm proviseerde muziek te emanciperen. Ik bespeelde de saz (snaarinstrument uit Turkije en omliggende landen; red.) eerst natuurlijk op traditionele wijze, zeker toen ik in Turkije in het staatsensemble speelde, maar wilde op een gegeven moment meer zijn dan een museumbewaker. Ik wou de mogelijkheden van de saz ontdekken, andere invalshoeken zoeken. In Turkije heb je strenge regels voor volksmuziek, maar in Nederland heb ik me in een andere richting kunnen ontwikkelen. Soms ben ik de verrader, soms de vernieuwer. Nederland heeft een heel goed muziekklimaat. Ik heb hier zoveel kunnen doen, van opera tot de Dolly Dots, van projecten met Toen ik 19 jaar geleden hier kwam was wereldmuziek iets uitheems, het was een soort oermuziek, iets van andere culturen. Leoni Jansen en Onno Krijn tot betrokkenheid bij de nieuwe muziek van David Dramm. Met Baraná schrijf ik vrijwel alle composities samen met Baraná. Ook voor andere projecten heb ik inmiddels veel gecomponeerd, waardoor de Buma steeds interssanter wordt voor mij. En ik vind het heel verrassend dat als je cd in het buitenland gedraaid wordt, je daar daadwerkelijk geld voor ontvangt. In het begin staat alles wat je daarvoor moet regelen wat ver van je af, maar als het eenmaal loopt werpt het zijn vruchten af. Zie voor meer informatie en concertdata.

18 18 - BS - maart 2008 Geboorte van de één-factuurregeling Buma en SENA zetten historische stap Sinds begin 2008 wordt het bedrijfsleven de mogelijkheid geboden de wettelijk vereiste muzieklicenties via één gecombineerde factuur af te handelen. Het is een eerste stap om het bedrijfsleven minder papierwerk en minder betaalhandelingen te bezorgen. Aan de kant van Buma en SENA zal het verder terugdringen van de operationele kosten een positief effect hebben op de uitbetalingen aan de rechthebbenden. Directievoorzitter Cees Vervoord van Buma/Stemra en directeur Hans van Berkel van SENA over de achtergronden van de één-factuurregeling. door Erik de Boer foto fred van deim hun muzieklicenties via één factuur te betalen. Anders gezegd: De verschuldigde vergoeding aan artiesten, studiomusici en platenproducenten (SENA), tekstdichters, componisten en muziekuitgevers (Buma) kan via één factuur worden voldaan. Inspelen op wens klant Met het realiseren van de één-factuurregeling spelen SENA en Buma in op de sterke voorkeur van zowel bedrijfsleven als politiek. Bedrijven, met de grote organisaties uit het midden- en kleinbedrijf voorop, roepen al jaren om vermindering van het papierwerk. De twee grootste muziekrechtenorganisaties in Nederland geven met de gecombineerde factuur een duidelijk signaal dat ze een open oor hebben voor hun klanten. Van Berkel en Vervoord beargumenteren dat alleen de best mogelijke service aan gebruikers, of het nu gaat om beschermde muziek of andere werken, het beste middel is om het intellectueel eigendom goed over het voetlicht te brengen. Het besluit van Cees Vervoord en Hans van Berkel SENA en Buma om de krachten te bundelen is ook aan de Haagse hofvijver positief ontvangen. Het is een historische gebeurtenis binnen de wereld van het Er is de afgelopen maanden hard gewerkt om één database van intellectueel eigendom, zegt Hans van Berkel trots. En het muziekgebruikers te creëren. Een dergelijk bestand is de beste is het begin van wat iets heel moois gaat worden, voegt Cees garantie voor een correcte afhandeling. Immers, er mogen (en Vervoord eraan toe. Beide heren hebben veel tijd en energie kunnen) geen afwijkingen bestaan in, bijvoorbeeld, perioden in het project geïnvesteerd en zijn overtuigd van het welslagen waarvoor licenties zijn afgegeven of parameters waarop de van de omvangrijke operatie. We geven hiermee een duidelijk factuur is gebaseerd. SENA en Buma moesten constateren dat signaal richting het bedrijfsleven. De discussies van het afgelopen jaar, de boodschap die door de grote ondernemersorganitingen niet zo nauw namen. Ondernemingen die bij slechts één er tal van bedrijven waren die het met hun wettelijk verplichsaties werd afgegeven en de politieke betrokkenheid maken rechtenorganisatie stonden geregistreerd of die een onvolledige dat het aanbieden van deze gezamenlijke service door onze opgave van perioden of parameters hadden gedaan, hebben organisaties een logische stap voorwaarts is, aldus Vervoord. inmiddels een aanvullende factuur ontvangen. Het werken met Sinds begin dit jaar hebben ondernemingen de mogelijkheid om één up-to-date licentiebestand is essentieel en tegelijkertijd de

19 BS - maart garantie dat de zaken ook naar behoren worden verwerkt en afgehandeld, concludeert Hans van Berkel. Effectief en efficiënt Minstens zo belangrijk is wat de één-factuurregeling voor gevolgen heeft voor de rechthebbenden van beide organisaties. Het zal duidelijk zijn dat een verbetering van de efficiency zich laat vertalen in lagere operationele kosten. Het effect daarvan zal zijn dat er uiteindelijk meer geld beschikbaar komt om aan de rechthebbenden door te betalen. Van Berkel: Zowel SENA als Buma opereren vanuit de bekende glazen-huisjeconstructie. Dan is het natuurlijk niet meer dan terecht dat het bedrijfsleven, maar ook de politiek, eisen stelt aan zaken als transparantie en kwaliteit. Daarom hebben Buma en SENA de administratieve uitvoering van het eenfactuurproject ondergebracht bij het Service Centrum Auteurs- en Naburige rechten. Deze uitvoeringsorganisatie, die kan bogen op een grote Hans van Berkel: Het werken met één up-to-date licentiebestand is essentieel en tegelijkertijd de garantie dat de zaken ook naar behoren worden verwerkt en afgehandeld. ervaring met dit soort administratieve processen, is belast met de verwerking van alle informatie, de licentieaanvragen en natuurlijk het samenstellen en versturen van de facturen. Het is voor alle duidelijkheid geen rechtenorganisatie. Het is een administratief centrum dat namens beide rechtenorganisaties facturen verstuurt. De efficiency- en schaalvoordelen van deze samenwerking zijn zonneklaar en deze constructie is een versimpeling van het hele administratieve proces, aldus Vervoord. Eén krachtige stem Vervoord wijst op nog een ander voordeel: de twee grootste rechtenorganisaties van Nederland laten nu een krachtige gezamenlijke stem horen. De politiek en de werkgeversorganisaties geloven heilig in een gezamenlijke factuur, en die komt er nu. Vorig jaar hebben wij duidelijke afspraken gemaakt over het vervolgtraject. Zo is er nu een geïnstitutionaliseerd overleg met de brancheorganisaties van MKB-Nederland en met VNO-NCW. Vóór 1 juli dit jaar zullen we met deze werkgeversorganisaties een aantal onderwerpen bespreken om optimale duidelijkheid Het verschil tussen Buma en Sena BUMA SENA Bedrijfsvorm Vereniging Stichting Rechthebbenden Componisten en tekstdichters Artiesten en platenproducenten Wettelijk kader Auteurswet (1912) Wet op de naburige rechten (1993) Beschermingsduur 70 jaar na het overlijden 50 jaar na datum eerste release van de componist Operationeel sinds Bescherming Aansluiting nodig Wereldrepertoire, dus ook opdrachtmuziek Aansluiting noodzakelijk, anders geen bescherming Type recht Verbodsrecht Vergoedingsrecht Incasseert voor livemuziek JA NEE en transparantie tot stand te brengen. Een duidelijke, belangrijke en logische stap voorwaarts, aldus Vervoord. Nog veel hinderpalen Als het allemaal zo logisch is, waarom is een dergelijk ambitieus project dan niet eerder gerealiseerd? Van Berkel: Eerlijk gezegd lagen de prioriteiten van SENA in de beginperiode op een ander vlak. Wij hebben natuurlijk eerst voorrang gegeven aan het positioneren van onze organisatie en naburige rechten achter de dijk. Geen mens kende ons, laat staan de rechten die wij namens artiesten en platenproducenten beheerden. De tegenwerking uit die tijd is eenieder bekend. Maar die fase ligt nu ver achter ons. Onze organisatie is uitgegroeid tot een Cees Vervoord: De politiek en de werkgevers - orga nisaties geloven heilig in een gezamenlijke factuur, en die komt er nu. voorbeeld voor veel buitenlandse naburige-rechtenorganisaties. Juist vanwege onze werkwijze, en een doorbetalingspercentage van 98 procent, hebben een groot aantal buitenlandse topartiesten van Queen tot Pavarotti en van Elton John tot The Rolling Stones hun belangen bij ons ondergebracht. Dat zegt iets. Nu, in een compleet andere setting dan destijds, is er tijd en ruimte om deze samenwerking gestalte te geven. Vervoord: Een gecombineerde factuur, vertaald naar praktische maatstaven, heeft vanzelfsprekend heel wat (administratieve; red.) voeten in de aarde. Het betekende niet alleen het stroomlijnen van afrekenmethodieken (parameters; red.) Voor commerciële doeleinden uitgebrachte fonogrammen SENA vertegenwoordigt elke artiest en producent, aangesloten of niet. Media uitgezonderd De één-factuurregeling wordt ge faseerd geïntroduceerd bij de ruim 300 duizend bedrijven die aan beide rechtenorganisaties moeten betalen. In overeenstemming met de wens van Koninklijk Horeca Nederland krijgt de horecasector de primeur. Dit betreft dan de individuele horecaondernemingen die niet deelnemen aan de collectieve KHN-regeling. Zij ontvangen als eerste deze ge combineerde factuur. Overigens kan elk bedrijf zelf haar voorkeur voor deze éénfactuurregeling aangeven en zich aanmelden via de site Met de grote werkgeversorganisaties is duidelijk afgesproken dat ondernemingen die momenteel nog deelnemen aan een collectieve licentieovereenkomst vanaf 2009 ook met een gecombineerde factuur worden afgehandeld. Radio- en televisiestations vallen overigens buiten deze regeling. Het muziekgebruik in deze sector is niet alleen zeer specialistisch, gelet op het gebruik van jingles, tunes, commercials en speciaal gecomponeerde muziek maar ook complex. Reden genoeg om de afhandeling van deze groep professionele gebruikers in eigen beheer te houden. of van definities die beide organisatie gebruiken. Ook de verschillende vergoedingensystemen moesten op elkaar worden afgestemd. Voor een dergelijke klus moet natuurlijk ook ruimte en mankracht beschikbaar zijn. Maar het moet gezegd worden, de huidige samen werking verloopt zeer positief en constructief, en biedt een zeer goede basis voor verdere samenwerking in de toekomst.

20 20 - BS - maart 2008 BS de markt Albumverkopen laatste kwartaal 2007 uitstekend Muziekverkopen lijken te stabiliseren Al enige jaren worden de jaarcijfers van de muziekindustrie met vrees tegemoetgezien. Begin januari bereikte ons echter al het bericht dat het laatste kwartaal van 2007 de goede kant op leek te gaan. En nu GfK Benelux Marketing Services de jaarcijfers 2007 heeft vrijgegeven, blijkt dat de weg naar stabiliteit is ingezet. door Erik de Boer In de vorige BS berichtten we nog dat de totale verkoop van albums, singles, muziekdvd s en downloads in het eerste halfjaar van 2007 bijna 12 procent afgenomen was ten opzichte van het eerste halfjaar in Voor de jaarcijfers 2007 geldt dat de terugval beperkt is gebleven tot ruim 7 procent, vooral dankzij de uitstekende albumverkopen in het laatste kwartaal. Voorts was het een onrustbarend gegeven in ons vorige bericht dat zelfs de nieuwe loot aan de stam, de betaalde digitale download, in aantallen verkochte stuks het eerste halfjaar was afgenomen. Over heel 2007 ten opzichte van 2006 is toch uitein delijk een stijging van 19% te zien, van ruim 10 miljoen tracks in 2006 naar 12 miljoen tracks in De singleverkoop is al uitgebreid in het nieuws geweest. Platenmaatschappijen lijken voornemens de single af te schaffen nu deze drager opnieuw 35 procent minder omzet heeft gemaakt en het aantal verkochte exemplaren nog maar ternauwernood boven de een miljoen stuks uit komt. Het aantal betaalde digitale downloads is inmiddels twaalf keer hoger. Ook de muziek-dvd lijkt zijn beste tijd alweer gehad te hebben. Neemt de verkoop van films en televisieseries op dvd nog toe, de verkoop van muziek op dvd kende een omzetdaling van maar liefst 25 procent. Albums De albummarkt is op weg naar stabilisatie en dat is een belangrijk gegeven aangezien het marktaandeel van deze geluidsdrager binnen de audiosector meer dan 80 procent is. Uiteindelijk eindigde het aantal verkochte albums op 2 procent minder dan vorig jaar, terwijl de albumomzet 4 procent daalde. De best verkopende albumtitels van Nederlandse bodem waren André Hazes Samen Met Dré, Paul de Leeuw - Symphonica In Rosso, Anouk Who s Your Momma, Nick & Simon Vandaag, Trijntje Oosterhuis & Metropole Orchestra The Look Of Love/ Burt Bacharach Songbook, Guus Meeuwis Hemel, Jan Smit Op Weg Naar Geluk, en Gerard Joling Maak Me Gek. Singles Het marktaandeel van de singles is in 2007 gedaald naar iets meer dan 1 procent. Ter vergelijking: in het beste singlejaar ooit, 1996, was het aandeel 8,5 procent met een omzet 43 miljoen euro, tegen 4,2 miljoen euro in Wat betreft het Nederlands product verkochten de singles André Hazes & Gerard Joling Blijf Bij Mij, Jeroen van der Boom Jij Bent Zo, Gerard Joling Maak Me Gek, en Guus Meeuwis Tranen Gelachen Nog Het Beste. Muziekvideo Muziekverkopen in 2007 x miljoenen euro s De terugval in verkoop van de muziekvideo, die voornamelijk uit dvd s bestaat natuurlijk, betekent dat het marktaandeel nog maar 13 procent is. De omzet daalde van ruim 52 miljoen euro naar ruim 39 miljoen. Best verkopende Nederlandse titels: Marco Borsato - Symphonica In Rosso, Gerard René, Guus Meeuwis - Live In Het Philips Stadion, Paul de Leeuw - Symphonica In Rosso, en André Rieu - New York. Entertainmentmarkt Om de video-dvd-markt voor films, documentaires en televisieseries eens af te zetten tegen de cijfers van de audiomarkt: met de 350 miljoen euro die de video-dvd markt heeft gescoord in 2007 loopt ze verder uit op de audiomarkt. De groei in die sector wordt vooral veroorzaakt door de snel stijgende verkoopcijfers van televisieseries op dvd. Een afsluitend cijfer: de audiomarkt maakt nog ongeveer de helft van de omzet die ze in 1991 maakte (toen 578 miljoen euro ). Het zou een verworvenheid zijn als de ingezette tendens van het laatste deel van 2007 gecontinueerd wordt en de terugval tot stilstand is gebracht! x miljoenen stuks % % Albums 238,2 247,9-4 19,0 19,5-2 Singles 4,2 6,4-35 1,0 1,7-37 Muziekvideo (dvd/vhs) 39,3 52,5-25 2,8 3,5-19 Downloads 12 10, ,1 19 Totaal Audio 293,6 316,9-7,3 34,9 34,8 0,5 Cijfers afkomstig van GfK Benelux Marketing Services en NVPI. De tabel geeft de consumentenbestedingen (inclusief btw) aan aanschaf van de genoemde entertainmentproducten weer. Directe of indirecte bestedingen aan het huren, lenen, kopiëren, luisteren, bekijken of op een andere manier consumeren van entertainmentproducten worden hier niet gerapporteerd.

De zakelijke kant van muziek

De zakelijke kant van muziek De zakelijke kant van muziek Leerlingentekst en opdrachten Muziek en tekst: eigendom, rechten en geld verdienen Je bent gek op muziek en wat is nou leuker dan van je hobby je werk maken? Als je een bandje

Nadere informatie

5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1

5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1 5. Auteursrecht op internet: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Een pleidooi voor collectief beheer 1 Erwin Angad-Gaur E r worden, zowel nationaal als internationaal, veel discussies gevoerd over

Nadere informatie

CULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN ELKAAR BIJ DIT PRACHTIGE FESTIVAL

CULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN ELKAAR BIJ DIT PRACHTIGE FESTIVAL 13/14/15/16 JAN 2016 GRONINGEN NL CULTUUR EN ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN ELKAAR BIJ DIT PRACHTIGE FESTIVAL PETER DEN OUDSTEN, BURGEMEESTER GRONINGEN ONDERNEMERSCLUB EUROSONIC NOORDERSLAG 2016 WWW.EUROSONIC-NOORDERSLAG.NL

Nadere informatie

Promoveren : gekkenwerk!

Promoveren : gekkenwerk! Promoveren : gekkenwerk! 1. Een onderwerp vinden Neem je broedtijd: zeer functioneel Blijf dicht bij jezelf Jij moet het boeiend blijven vinden Mijn zoektocht Poging I: september 2005 Innovatie op entertainment

Nadere informatie

Business-to-busines bieden wij verschillende mogelijkheden.

Business-to-busines bieden wij verschillende mogelijkheden. 1 Promotie mogelijkheden Noorderslagweekend 2007 Op 11, 12 en 13 januari 2007 vindt in Groningen het Eurosonic/Noorderslag festival plaats. Dit is dè kans om meer dan 220 bands en acts te bekijken en de

Nadere informatie

BUMA, STEMRA en SENA. 1. Ensemble X op een lunchconcert. 2. Live uitzending op radio en tv. VvK - februari 2001. Inhoud:

BUMA, STEMRA en SENA. 1. Ensemble X op een lunchconcert. 2. Live uitzending op radio en tv. VvK - februari 2001. Inhoud: BUMA, STEMRA en SENA VvK - februari 2001 Inhoud: 1. Ensemble X op een lunchconcert 2. Live uitzending op radio en tv 3. CD-productie in eigen beheer 4. CD op radio en tv 5. Wat doen Buma en Stemra? 6.

Nadere informatie

Omdat het kan, 10. grootste toekomstwensen. Inspiratie bronnen/persoonlijke. over de redacteur:

Omdat het kan, 10. grootste toekomstwensen. Inspiratie bronnen/persoonlijke. over de redacteur: Jfor one time only Jelle Burger is geen man die graag met zichzelf te kooop loopt. Hij laat liever zelf zien wat hij in huis heeft. Geboren in Woerden, maar getogen in Helmond; hij heeft van beide kanten

Nadere informatie

EUROSONIC NOORDERSLAG

EUROSONIC NOORDERSLAG EUROSONIC NOORDERSLAG 'HET BELANGRIJKSTE PLATFORM VOOR EUROPESE MUZIEK' Eurosonic Noorderslag is hét platform voor Europese muziek en is voor veel acts een belangrijke stap geweest in hun internationale

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten BELANGRIJK: Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar

Nadere informatie

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Ivar Key Oosterloo Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Hij is dit najaar een van de favorieten voor de titel Voice of Holland 2012. Hij schrijft zijn eigen muziek en treedt al jaren op met zijn

Nadere informatie

Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding!

Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding! Maak je muziek? En wordt die muziek gebruikt of afgespeeld door anderen? Dan heb jij waarschijnlijk recht op een vergoeding! In ons dagelijkse leven kunnen we niet zonder muziek. Voor heel wat winkels,

Nadere informatie

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto?

FOTOREGELS. Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s. Het auteursrecht. Als ik een foto koop, krijg ik dan ook de rechten op de foto? FOTOREGELS Uitleg en regels rondom het gebruik van foto s Over auteursrecht op foto s is bij consumenten wel eens onduidelijkheid. Soms kan dat tot vervelende situaties leiden voor zowel klant als fotograaf.

Nadere informatie

Vul de ontbrekende woorden in kijk als je twijfelt nog eens naar de tekst

Vul de ontbrekende woorden in kijk als je twijfelt nog eens naar de tekst Alles op een rijtje Vul de ontbrekende woorden in kijk als je twijfelt nog eens naar de tekst Iemand die anderen pest, is een speler die niet aan... play doet. Mensen die anderen pesten,... de wedstrijd

Nadere informatie

Muziek in films. Het gebruik van rechten vrij muziek in films

Muziek in films. Het gebruik van rechten vrij muziek in films Muziek in films Het gebruik van rechten vrij muziek in films Waar gaan wij het over hebben? Disclaimer Uitgangspunten Wat is het probleem? Welke mogelijkheden zijn er? De oplossingen Demo: Hoe vind en

Nadere informatie

SPONSOR MOGELIJKHEDEN 2015

SPONSOR MOGELIJKHEDEN 2015 SPONSOR MOGELIJKHEDEN 2015 Beste relatie, De 41 e editie van Jazz in Duketown was een groot succes. Het festival kreeg nationale aandacht, de pers was lovend over de programmering en de stad werd bezocht

Nadere informatie

JAZZ IN HET DORP SPONSOR PROPOSITIE

JAZZ IN HET DORP SPONSOR PROPOSITIE JAZZ IN HET DORP SPONSOR PROPOSITIE AMSTELVEEN: SAAI EN GRIJS? Weet u het nog? Van die mopperaars die zeiden dat Amstelveen niet bruist en geen eigen ziel heeft? Jazz in het Dorp bewees vorig jaar het

Nadere informatie

FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT

FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT FACILITEERT VERBINDT ONDERSTEUNT WEL KOM B I J CCLI WIE WE ZIJN Christian Copyright Licensing International (CCLI) is dé auteursrechtenorganisatie voor uw kerk. Iedere zondag worden in heel Nederland liederen

Nadere informatie

Even voorstellen Music City The Hague Showcase Festival 23 t/m 26 sept. Selectieprocedure Music City The Hague Showcase Party and more..

Even voorstellen Music City The Hague Showcase Festival 23 t/m 26 sept. Selectieprocedure Music City The Hague Showcase Party and more.. Reeperbahn Festival Hamburg 23-26 september Music City The Hague Showcase Party 2015 Even voorstellen Music City The Hague Popmuziek zit Den Haag in de genen. Den Haag is een stad die hiermee zeker niet

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

MULTIMEDIA PLATFORM FAN

MULTIMEDIA PLATFORM FAN BJORN SCHIPPER 1 MULTIMEDIA PLATFORM FAN EXPLOITATIE VAN FANCONTENT DOOR FANSITES In de vorige Muziekwereld 2 ben ik ingegaan op de handelsnaam- en merkenrechtelijke aspecten van het gebruik van artiestennamen

Nadere informatie

Reglement voor het inzenden en selecteren van de vastenaovendliedjes van c.v. d n Dreumel.

Reglement voor het inzenden en selecteren van de vastenaovendliedjes van c.v. d n Dreumel. Reglement voor het inzenden en selecteren van de vastenaovendliedjes van c.v. d n Dreumel. Enkele belangrijke data voor alle deelnemers zijn: Sluitingsdatum inschrijvingen zondag 30 augustus 2015 om 24.00

Nadere informatie

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Virtual Popstar is in het kort een gratis te spelen online dress-up community game. Het is een website gericht op tieners

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia BELANGRIJK Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar je voor

Nadere informatie

12-14 juni 2015. festival. www.tegekkekerk.nl. Paaskerk, Amstelveen. (te) GEKKE KERK

12-14 juni 2015. festival. www.tegekkekerk.nl. Paaskerk, Amstelveen. (te) GEKKE KERK Mathilde Santing Band (te) GEKKE KERK festival Bertolf Optredens Karsu, Mathilde Santing Band, Bertolf & Royal Parks, Jeroen Zijlstra Karsu Royal Parks Workshops Kleur je Kalm, Schrijven met Tjitske Jansen,

Nadere informatie

Even voorstellen Music City The Hague Showcase Festival 14 t/m 16 mei 2015 Selectieprocedure Music City The Hague Showcase Party and more..

Even voorstellen Music City The Hague Showcase Festival 14 t/m 16 mei 2015 Selectieprocedure Music City The Hague Showcase Party and more.. The Great Escape BRIGHTON / UK Music City The Hague Showcase Party 2015 Even voorstellen Music City The Hague Popmuziek zit Den Haag in de genen. Den Haag is een stad die hiermee zeker niet op internationaal

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Programma 21 november 2015 Open dag muziek JAZZ POP WERELDMUZIEK KLASSIEKE MUZIEK DOCENT MUZIEK MUZIEKTHEATER MASTERS EN HAVO/VWO VOOR MUZIEK EN DANS

Programma 21 november 2015 Open dag muziek JAZZ POP WERELDMUZIEK KLASSIEKE MUZIEK DOCENT MUZIEK MUZIEKTHEATER MASTERS EN HAVO/VWO VOOR MUZIEK EN DANS Programma 21 november 2015 Open dag muziek JAZZ POP WERELDMUZIEK KLASSIEKE MUZIEK DOCENT MUZIEK MUZIEKTHEATER MASTERS EN HAVO/VWO VOOR MUZIEK EN DANS Welkom op de open dag Muziek! Muziek is jouw passie,

Nadere informatie

Muzikale Verbeelding

Muzikale Verbeelding Muzikale Verbeelding 1 INLEIDING DOOR MARCO C. DE BRUIN Marco C. de Bruin is een componist die schrijft in een frisse mix van pop en jazz met een vleugje hedendaags. Zijn muziek is uitgevoerd door o.a.

Nadere informatie

1 De drie hoofdlijnen: muziekdocenten, leerkrachten en leerlingen.

1 De drie hoofdlijnen: muziekdocenten, leerkrachten en leerlingen. IKEI, MIK en het Leerorkest hebben bij elkaar opgeteld jaren ervaring met het geven van instrumentaal muziekonderwijs op de basisschool. Vanuit de overtuiging dat deze vorm van muziek educatie alleen verder

Nadere informatie

Kunstenaarstoets. Uw gegevens. Beroep en opleiding als kunstenaar

Kunstenaarstoets. Uw gegevens. Beroep en opleiding als kunstenaar Kunstenaarstoets Waarom deze toets? U wilt een cultuurlening aanvragen bij Cultuur+Ondernemen. Om in aanmerking te komen voor deze lening moet u beroepsmatig werken als. Met dit formulier kunt u uw beroepsmatigheid

Nadere informatie

Kunstenaarstoets. Achternaam. Voorletters

Kunstenaarstoets. Achternaam. Voorletters Kunstenaarstoets Waarom deze toets? U wilt de Utrechtse Cultuurlening aanvragen. Om in aanmerking te komen voor deze lening moet u beroepsmatig werken als kunstenaar. Met dit formulier kunt u uw beroepsmatigheid

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. 1 Inleiding pg.5. 2 Identiteit & Imago pg.7. 3 Ervaar het merk pg.9. 4 Kernwaarde & Merkpropositie pg.11

Inhoud. Voorwoord. 1 Inleiding pg.5. 2 Identiteit & Imago pg.7. 3 Ervaar het merk pg.9. 4 Kernwaarde & Merkpropositie pg.11 Voorwoord Voor u ligt het Merkdocument van Nick Pilmeyer. Nick Pilmeyer is een sing/song writer die gebrand wilt worden. Dit document zorgt voor duidelijkheid in het proces om een goede branding te maken

Nadere informatie

Kleine Muziekpodia in Beeld. Cijfers en kengetallen 2007

Kleine Muziekpodia in Beeld. Cijfers en kengetallen 2007 Kleine Muziekpodia in Beeld Cijfers en kengetallen 2007 Inhoud Kleine Muziekpodia in Beeld Samenvatting...4 1 De kleine podia...5 2 Regionale spreiding...6 3 De concerten...7 4 Het bezoek...8 5 Financiën...9

Nadere informatie

(te) Gekke Kerk Festival Nieuwsbrief 2

(te) Gekke Kerk Festival Nieuwsbrief 2 (te) Gekke Kerk Festival Nieuwsbrief 2 20 mei 2015 www.tegekkekerk.nl www.facebook.com/gekkekerk info@tegekkekerk.nl Een weekend vol optredens, workshops, inspiratie, dichters, maaltijden, verdieping en

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

REGLEMENT GROTE PRIJS VAN NEDERLAND 2016

REGLEMENT GROTE PRIJS VAN NEDERLAND 2016 REGLEMENT GROTE PRIJS VAN NEDERLAND 2016 1. AANMELDING Aanmelden voor de Grote Prijs van Nederland 2016 (hierna: de Grote Prijs) kan alleen via de daarvoor bestemde aanmeldprocedure op www.community.groteprijsvan.nl

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Virtual Popstar is in het kort een gratis te spelen online dress-up community game. Het is een website gericht op tieners

Nadere informatie

Opname-overeenkomst. Namen artiest(-en): ... Als artiesten gezamenlijk werkzaam onder de naam: XXXX Adres : XXX Postcode en woonplaats : XXX

Opname-overeenkomst. Namen artiest(-en): ... Als artiesten gezamenlijk werkzaam onder de naam: XXXX Adres : XXX Postcode en woonplaats : XXX Opname-overeenkomst Namen artiest(-en):............................................................................................................................................................................

Nadere informatie

Op basis van ingeleverde teksten wordt vandaag het kunstwerk Stromen uit het Binnenste geïnstalleerd.

Op basis van ingeleverde teksten wordt vandaag het kunstwerk Stromen uit het Binnenste geïnstalleerd. Op basis van ingeleverde teksten wordt vandaag het kunstwerk Stromen uit het Binnenste geïnstalleerd. Tom Schoemaker zal ook iets vertellen over het idee voor het kunstwerk en de 'making of'. Vanaf 15.00

Nadere informatie

Daarom Het krachtigste internetplatform voor de muziek industrie

Daarom Het krachtigste internetplatform voor de muziek industrie Daarom Het krachtigste internetplatform voor de muziek industrie moveonline.nl Wat is het? MOvE Online is een krachtig crossmediaal internetplatform voor de muziekindustrie. Artiesten, labels en managers

Nadere informatie

Meesters. gitaar. op de. concertgebouw kleine zaal. hoofdsponsor. sponsor. otto vowinkel Luthier

Meesters. gitaar. op de. concertgebouw kleine zaal. hoofdsponsor. sponsor. otto vowinkel Luthier 2010 2011 concertgebouw kleine zaal hoofdsponsor sponsor otto vowinkel Luthier Roland Dyens zaterdag 18 september 2010 20.15 uur Roland Dyens Het vrije concert Het vrije concert Losse kaarten 35,00 Met

Nadere informatie

Muziekgebruik en Buma

Muziekgebruik en Buma Muziekgebruik en Buma Informatie Siriusdreef 22-28 Postbus 3080 2130 KB Hoofddorp t (023) 799 79 99 f (023) 799 77 77 e info@bumastemra.nl www.bumastemra.nl Vereniging Buma is de auteursrechtorganisatie

Nadere informatie

Eshuijs, Margriet Band

Eshuijs, Margriet Band Eshuijs, Margriet Band website Margriet Eshuijs Na de opheffing van van de band LUCIFER in 1978 kiest basgitarist Dick Buisman voor een zakelijke carri?re in geluidsapparatuur. Hij begint een eigen bedrijf

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2012. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30 15.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2012. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30 15.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2012 tijdvak 1 woensdag 30 mei 13.30 15.30 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 44 vragen. Voor

Nadere informatie

Open Podium - Plan van Aanpak

Open Podium - Plan van Aanpak Open Podium - Plan van Aanpak Versie 1.3 07-10- 2013 www.openpodiumleeuwarden.nl Auteurs Johan Doornenbal Quirine Sebel Inhoud Open Podium in een notendop... 2 Rolbeschrijvingen bij Open Podium... 3 Rollen

Nadere informatie

Pakket 5: auteursrechten

Pakket 5: auteursrechten Pakket 5: auteursrechten Inhoud 5. PAKKET 5: AUTEURSRECHTEN ENZ. 5.1 Eindtermen voor het lager onderwijs 3 5.2 Eindtermen voor het secundair onderwijs 4 5.3 Doelen 5 5.4 Links 6 5.5 Tip voor de leerkracht

Nadere informatie

Entertainment Sinterklaas

Entertainment Sinterklaas Entertainment Sinterklaas RoOt events brengt uw evenement tot bloei Bedrijfsfeesten Evenementen [kinder]entertainment [Thema]feesten teambuilding Entertainment Sinterklaas Bedrijfsbezoek door de sint Knutselen

Nadere informatie

INLEIDING 1 VISIE DE KRACHT VAN B WARE 2 PLAN DOELGROEP BEOOGD RESULTAAT WERKWIJZE WAT IS ER NODIG 3

INLEIDING 1 VISIE DE KRACHT VAN B WARE 2 PLAN DOELGROEP BEOOGD RESULTAAT WERKWIJZE WAT IS ER NODIG 3 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1 VISIE DE KRACHT VAN B WARE 2 PLAN DOELGROEP BEOOGD RESULTAAT WERKWIJZE WAT IS ER NODIG 3 FINANCIEN STICHTING B WARE NEDERLAND B WARE N.G.O. KENIA 4 INLEIDING B ware 2005-2007

Nadere informatie

De Beste Singer-Songwriter van Vlaanderen Aflevering 5 Donderdag 5 december om 21.05

De Beste Singer-Songwriter van Vlaanderen Aflevering 5 Donderdag 5 december om 21.05 De Beste Singer-Songwriter van Vlaanderen Aflevering 5 Donderdag 5 december om 21.05 In de aflevering van donderdag 5 december spelen de overgebleven zes singer-songwriters voor het eerst in zaal El Dorado

Nadere informatie

Ik weet dat het soms best wel allemaal wat ingewikkeld kan lijken.

Ik weet dat het soms best wel allemaal wat ingewikkeld kan lijken. WELKOM Bedankt om dit gratis e-book te downloaden! J Ik weet dat het soms best wel allemaal wat ingewikkeld kan lijken. Als anderen vertellen over de hosting van hun website, en updates doen en backups

Nadere informatie

World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN

World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN World soundtrack AwArds REPUTATIESCAN STAPPENPLAN REPUTATIESCAN EN WEBCARE SENTIMENTANALYSE Sentiment positief Sentiment neutraal Sentiment negatief Zowel bij sentiment positief, neutraal als negatief

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Dé ICT-awards van het jaar Bekendmaking van de Computable 100 lijst

Dé ICT-awards van het jaar Bekendmaking van de Computable 100 lijst computable 100-2012 100 De krachtigste ict-bedrijven van Nederland in 2012 Dé ICT-awards van het jaar Bekendmaking van de Computable 100 lijst Computable Awards 2012 Op donderdag 4 oktober 2012 worden

Nadere informatie

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www. MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1 MCO Educatie Voortgezet Onderwijs Muziek moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.mco/educatie MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 2 Muziek moet je

Nadere informatie

We haole alles uit de kaast!

We haole alles uit de kaast! Pieregeblèr 2016 Deelnemersboek We haole alles uit de kaast! 1 Introductie We gaan weer richting carnaval en zoals de laatste twintig(!) jaar gebruikelijk was, is er ook dit jaar weer het Pieregeblèr.

Nadere informatie

60 jaar tv geüpload; u mag er niet in

60 jaar tv geüpload; u mag er niet in 60 jaar tv geüpload; u mag er niet in - NRC Handelsblad van... http://www.nrc.nl/handelsblad/van/2015/maart/23/60-jaar-tv-... (//www.nrc.nl (http://www.nrc.nl/) Profiel Zoeken Menu 60 jaar tv geüpload;

Nadere informatie

Bidden voor dummies. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min.

Bidden voor dummies. Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min. Bidden voor dummies Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Bidden Tijdsduur: 1 uur 40 min. Kennisspel, stellingenspellen en gebedshoudingen. Alleen in je

Nadere informatie

Werken als SoundDesigner

Werken als SoundDesigner 08722 Artiest Sounddesign 29-05-2008 14:22 Pagina 1 werkproces 1 1 2 3 4 5 Werken als SoundDesigner Artiest SoundDesign Wat laat je zien? Je maakt opnames en produceert zelfstandig en in opdracht Je creëert

Nadere informatie

Handleiding Dance.nl CMS Systeem

Handleiding Dance.nl CMS Systeem Handleiding Dance.nl CMS Systeem 1 Voorwoord 3 Introductie 3 Aantal vooraf gestelde regels.3 Goed om te weten..3 Promotionele mogelijkheden.3 Vragen en/of opmerkingen..3 Registreren voor gebruik van het

Nadere informatie

KLANTONDERZOEK. Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen

KLANTONDERZOEK. Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen KLANTONDERZOEK Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen Meerdere testvormen 1. Een heel specifiek doelgroeponderzoek. We beperken onze doelgroep tot tussen de 20 en 25-jarige

Nadere informatie

mediamededeling donderdag 9 juli 2015 mediacontact: Alain Mazijn alain@plusproducties.be +32 495 10 4000 fotowerk KULTFUNK

mediamededeling donderdag 9 juli 2015 mediacontact: Alain Mazijn alain@plusproducties.be +32 495 10 4000 fotowerk KULTFUNK mediamededeling donderdag 9 juli 2015 mediacontact: Alain Mazijn alain@plusproducties.be +32 495 10 4000 fotowerk KULTFUNK de KleinKunstRockband staat als een huis. Het mooiste Nederlandstalig muzikaal

Nadere informatie

Op weg naar The Passion

Op weg naar The Passion Op weg naar The Passion Leeftijd: 16-25 jaar Soort bijeenkomst/werkvorm: programma en vesper Thema: Weg, waarheid en leven Tijdsduur: drie keer een uur Auteur: Dorien Keus, JOP The Passion is inmiddels

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

ORANJENACHT CAPELLE AAN DEN IJSSEL 29 APRIL 2009

ORANJENACHT CAPELLE AAN DEN IJSSEL 29 APRIL 2009 ORANJENACHT CAPELLE AAN DEN IJSSEL 29 APRIL 2009 INTRODUCTIE STICHTING EVENEMENTEN RIJNMOND De (SER) is opgericht in 2008. Drie Capelse ondernemers (Ton Kurtschreutter van Exclusive Piano Centre Peter

Nadere informatie

Informatie Architectuur Het hele jaar Lowlands. Neslihan Igdeli Studentnummer: 500532696 Klas: V1CMD5 Datum: 31 oktober 2011 Versienummer: 0,1

Informatie Architectuur Het hele jaar Lowlands. Neslihan Igdeli Studentnummer: 500532696 Klas: V1CMD5 Datum: 31 oktober 2011 Versienummer: 0,1 Informatie Architectuur Het hele jaar Lowlands Neslihan Igdeli Studentnummer: 500532696 Klas: V1CMD5 Datum: 31 oktober 2011 Versienummer: 0,1 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 Het concept...4 Beschrijving

Nadere informatie

Interview met DJ Kit T

Interview met DJ Kit T Interview met DJ Kit T Ik denk dat heel veel mensen nieuwsgierig zijn naar wie Kit-T nu precies is. Kun je ons wat over jezelf vertellen? Mijn naam is Kitty Nendels, geboren in Kerkdriel en opgegroeid

Nadere informatie

Eurovisie 2010. Auteur: Gerwin De Decker. was. Dat werd gezongen door. Laura. Zij behaalde de vierde. plaats. En als je wat langer

Eurovisie 2010. Auteur: Gerwin De Decker. was. Dat werd gezongen door. Laura. Zij behaalde de vierde. plaats. En als je wat langer Auteur: Gerwin De Decker was. Dat werd gezongen door Laura. Zij behaalde de vierde Natuurlijk ken je het Junior Eurovisiesongfestival. De Europese liedjeswedstrijd voor kinderen van tien tot vijftien jaar.

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Culturele activiteiten.

Culturele activiteiten. . 2015-2016 De school bestaat dit jaar 66 jaar! En dat gaan we vieren met een jubileum event voor groep 8 leerlingen, een reünie voor oud leerlingen, en een groot feest voor de leerlingen. En we mogen

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht. Je stelt doelen, neemt de verantwoordelijkheid en streeft naar het beste resultaat

Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht. Je stelt doelen, neemt de verantwoordelijkheid en streeft naar het beste resultaat 08720 Artiest muziek 10-04-2008 08:37 Pagina 1 werkproces 1 1 2 3 4 5 6 Werken als muzikant Artiest Muziek Wat laat je zien? Je creëert en produceert zelfstandig en in opdracht Je zet ideeën om in concepten

Nadere informatie

Quotes TFG & FRIENDS 2015

Quotes TFG & FRIENDS 2015 Xander de Buisonje: Rob de Nijs: The Future Group & Friends! Alleen de naam al! Het was een warm bad top organisatie en fijne sferen. Ik kus jullie! Zoveel liedjes uit het verleden, op het feest van de

Nadere informatie

HZO en jong talent : Quintijn van Heek uit Vlissingen

HZO en jong talent : Quintijn van Heek uit Vlissingen HZO en jong talent : Quintijn van Heek uit Vlissingen HZO en grote namen : Wibi Soerjadi HZO en cultuur in Zeeland : Stenzel & Kivits Nieuwjaarsconcert 2016 Al eeuwenlang kenmerken water, dijken en polders

Nadere informatie

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1. Wat kijk je graag op tv? 2. Wat is je lievelingsfilm? 3. Wat doe je op internet? 4. Welke games speel je? 5. Waar praat je over op facebook, twitter, enzo? 6. Wat doe

Nadere informatie

vrijdagavond 8 november 2013 sponsorplan

vrijdagavond 8 november 2013 sponsorplan vrijdagavond 8 november 2013 sponsorplan Waardering en ontmoeting Wij hadden eens een droom. Wat zou het toch mooi zijn als we muzikale gaven en talenten kunnen onderscheiden met een prijs. Als een blijk

Nadere informatie

C5basis)201452015) Discipline:*muziek*/*dans* Thema:)GEZONDHEID))))))))))))) Gr)152:)Museum)voor)Religieuze)Kunst)

C5basis)201452015) Discipline:*muziek*/*dans* Thema:)GEZONDHEID))))))))))))) Gr)152:)Museum)voor)Religieuze)Kunst) Ondersteunend)educatief)materiaal))voor)de)groepen)758)behorende)bij):) C5basis)201452015) Discipline:*muziek*/*dans* Thema:)GEZONDHEID))))))))))))) Gr)152:)Museum)voor)Religieuze)Kunst) ) Gr)354:)Markant)Uden)i.s.m.)Jelle)Douma)

Nadere informatie

LEATHERPRIDE BELGIUM 2016 MEDIA KIT & GRAFISCHE SPECIFICATIES

LEATHERPRIDE BELGIUM 2016 MEDIA KIT & GRAFISCHE SPECIFICATIES LEATHERPRIDE BELGIUM 2016 MEDIA KIT & GRAFISCHE SPECIFICATIES LEATHERPRIDE BELGIUM 2016 MEDIA KIT WE ARE ONE Bekijk het Leatherpride 2015 videoverslag op YouTube en herbeleef the madness! Zes jaar geleden

Nadere informatie

FRIEJAM brengt het Friese jazzlandschap (weer) tot bloei

FRIEJAM brengt het Friese jazzlandschap (weer) tot bloei FRIEJAM brengt het Friese jazzlandschap (weer) tot bloei Voorjaar 2014 is FRIEJAM opgericht, de Friese bond van jazzmuzikanten. Het doel van deze vereniging is het bevorderen van de jazzbeoefening in Fryslân.

Nadere informatie

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities.

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. N e e r, 2 6 m e i 2 0 1 0 Visie & Beleid Beste lezer, Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. Indien u opmerkingen, suggesties of vragen heeft, laat ons dit weten.

Nadere informatie

Muziek downloaden MP3 WMA Liedjes of albums? Collectie Waar?

Muziek downloaden MP3 WMA Liedjes of albums? Collectie Waar? Muziek downloaden Muziek downloaden kan op verschillende manieren en bij verschillende diensten. Op deze pagina leggen we uit wat de mogelijkheden zijn. Formaten Verschillende download diensten bieden

Nadere informatie

expositie boek theater - documentaire

expositie boek theater - documentaire expositie boek theater - documentaire De tijd daarna laat het verloop van hiv en aids zien door de afgelopen jaren heen. Voor het project zijn 30 hiv dragers geïnterviewd en beschreven door Erwin Kokkelkoren.

Nadere informatie

Audiomarkt algemeen. Deze publicatie geeft ook meer informatie over de resultaten van de maatschappijen die op de Nederlandse markt actief zijn.

Audiomarkt algemeen. Deze publicatie geeft ook meer informatie over de resultaten van de maatschappijen die op de Nederlandse markt actief zijn. Audiomarkt algemeen NVPI is de brancheorganisatie van de entertainmentindustrie en behartigt de belangen van muziekmaatschappijen, uitgevers van videoproducten en uitgevers van interactieve software. Jaarlijks

Nadere informatie

Auteursrecht. VVA/VMC bij KNAW, 22 februari 2011 Dirk Visser

Auteursrecht. VVA/VMC bij KNAW, 22 februari 2011 Dirk Visser Auteursrecht VVA/VMC bij KNAW, 22 februari 2011 Dirk Visser President van de KNAW Robbert Dijkgraaf over ACTA: Dergelijke wetten maken het erg eenvoudig om onwelgevallige websites te blokkeren, waarbij

Nadere informatie

Met C5 Jazz het nieuwe jaar in.

Met C5 Jazz het nieuwe jaar in. DE CLUB MET DE BESTE DIXIELAND EN JAZZ OUDE STIJL SCHIEHAVEN 11 TEL. 010 476 02 12 3024 EC ROTTERDAM www.c5jazz.nl Met C5 Jazz het nieuwe jaar in. Op 6 januari hadden we een zogenaamde nieuwjaarsbijeenkomst

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 3)

Luisteren: muziek (A2 nr. 3) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten,

Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, presenteert Organisatoren gezocht Op donderdagavond 30 april 2015, tijdens de Week van de Amateurkunsten, wil Poppunt samen met steden en gemeenten, jeugdhuizen en -verenigingen, scholen, clubs, concertzalen,

Nadere informatie

Dames en Heren, Of als ik zo om me heen kijk Vrienden van de Vensterschool,

Dames en Heren, Of als ik zo om me heen kijk Vrienden van de Vensterschool, Korte toespraak van onderwijswethouder Elly Pastoor ter gelegenheid van het in ontvangst nemen van de publicatie OZO! Vensterschool van de Toekomst op dinsdagmiddag 28 september 2010. Dames en Heren, Of

Nadere informatie

DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2

DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2 DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2 Klankhoogte Een eigen liedje Bron: Alma ten Bruin Opstelling: De kinderen zitten in een kring in het speellokaal Benodigdheden: CD: Klankhoogte Bijlage 1 2 3 4 Melodie instrumenten

Nadere informatie

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT

Kies 2. Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Kies 2 Leerwerkboek burgerschap SANDER HEEBELS PETRI BENSCHOP MENNO BEEKHUIZEN MARK OOMEN HANNEKE SCHOTTERT Heb je een leeshandicap en wil je dit boek in een toegankelijke leesvorm, bel dan Dedicon: 0486-486486,

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie