Verslaggeving voor derivaten onder RJ 290 Financiële instrumenten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslaggeving voor derivaten onder RJ 290 Financiële instrumenten"

Transcriptie

1 Verslaggeving voor derivaten onder RJ 290 Financiële instrumenten Op 1 januari 2008 is de nieuwe verslaggevingstandaard RJ 290 Financiële instrumenten in werking getreden. Veel ondernemingen hebben nog steeds moeite met het interpreteren van deze verslaggevingstandaard voor de financiële verslaggeving voor derivaten. Christelle Britz, Assurance Kees-Jan de Vries, Assurance 1. Inleiding Op 1 januari 2008 is de nieuwe verslaggevingstandaard RJ 290 over financiële instrumenten in werking getreden. Onder deze richtlijn mogen de regels van IAS 39 voor het grootste deel toegepast worden. Maar in tegenstelling tot IAS 39 is RJ 290 een verslaggevingstandaard die ook het waarderen van derivaten (en andere financiële instrumenten) tegen kostprijs nog steeds mogelijk maakt. Let wel: niet alles wat is toegestaan onder IFRS, is toegestaan onder RJ 290. Daarom zijn er veel opties onder de nieuwe richtlijn. Wanneer een onderneming eenmaal een bepaalde optie heeft gekozen, kan dit beperkingen met zich meebrengen voor de andere opties die de standaard biedt. Op basis van ervaringen en terugkoppelingen uit de praktijk is duidelijk dat veel ondernemingen nog steeds moeite ondervinden bij het interpreteren van deze verslaggevingstandaard. Dit is voornamelijk het geval bij de financiële verslaggeving voor derivaten. Daarom geeft dit artikel een nadere toelichting op dit onderwerp. Voor de bredere context inzake de vernieuwde RJ 290 wordt verwezen naar het artikel van Pieter Veuger en An Lommers in Spotlight nummer 4, Derivaten: wat, wanneer en waarom RJ 290 definieert een derivaat als volgt: Een derivaat is een financieel instrument dat de volgende drie kenmerken bezit: De waarde verandert als gevolg van veranderingen van marktfactoren zoals een bepaalde rentevoet, prijs van een financieel instrument, goederenprijs, valutakoers, prijsindex of rentevoet, kredietwaardigheid, of andere variabele ( de onderliggende waarde ). Er is geen of een geringe netto-aanvangsinvestering benodigd in verhouding tot andere soorten contracten die op vergelijkbare wijze reageren op veranderingen in genoemde marktfactoren. En: Het wordt op een tijdstip in de toekomst afgewikkeld. De vraag of een contract voldoet aan de definitie van een derivaat is lastig. Minder complexe voorbeelden van derivaten zijn valutatermijncontracten en renteswaps. 26 PricewaterhouseCoopers

2 Voorbeeld valutatermijncontract De waardeveranderingen van een valutatermijncontract zijn afhankelijk van de koersveranderingen op de daaraan verbonden valuta (de onderliggende waarde). Er is geen significante investering nodig om een valutatermijncontract af te sluiten (afgezien van beperkte transactiekosten) en het contract wordt afgewikkeld op een later tijdstip (wanneer de gekochte en verkochte valuta worden uitgewisseld). Toepassingsgebied RJ 290 Grondstofcontracten die tot een fysieke levering van een niet-financieel item leiden en die zijn aangegaan voor het primaire bedrijfsproces van een onderneming, voldoen formeel aan de definitie van een derivaat. Zij vallen echter buiten de reikwijdte van RJ 290, met uitzondering van die situaties waarbij de entiteit dit soort contracten op nettobasis mag afwikkelen. Afwikkeling op nettobasis houdt in dat goederen die zijn gekocht of verkocht onder de overeenkomst niet fysiek worden geleverd aan de entiteit, maar dat de marktwaarde van het contract (netto) wordt afgewikkeld (meestal door het betalen van geld). Waarom worden derivaten aangegaan? Afgezien van situaties waarin derivaten worden aangeschaft voor speculatieve doeleinden, worden derivaten met name aangegaan om de invloed van economische risico s op de financiële prestaties van de onderneming af te dekken. Een voorbeeld hiervan is wanneer een entiteit blootstaat aan renteveranderingen omdat zij haar financiering heeft aangetrokken tegen een variabele rentevoet (dat wil zeggen: de entiteit loopt het risico meer te moeten betalen wanneer de rente stijgt). Om dit risico af te dekken, kan de entiteit ervoor kiezen om een renteswap af te sluiten waarbij de variabele rente wordt verruild voor een vaste rente. Op die manier betaalt de entiteit feitelijk een vaste rente over haar financiering waardoor het renterisico economisch is afgedekt. 3. Hoe dient een derivaat te worden verantwoord? Figuur 1 (op pagina 28) laat een procesdiagram zien voor de verwerking van derivaten onder RJ 290. In het procesdiagram is een aantal belangrijke vragen opgenomen die de gebruiker helpen bij het vaststellen van de juiste boekhoudkundige waardering en verwerking van derivaten, alsmede hoe ondernemingen hedge accounting moeten toepassen Samenvatting Dit artikel behandelt derivaten onder RJ 290. Allereerst wordt nader ingegaan op de definitie van derivaten. Vervolgens wordt er ingegaan op de twee mogelijke waarderingsprincipes onder RJ 290: kostprijs en reële waarde. Daarna worden de verschillende hedge-accountingmodellen behandeld en wordt stil gestaan bij de formele vereisten voor het toepassen van hedge accounting. Ten slotte worden op hoofdlijnen de verschillen tussen RJ 290 en IAS 39 op het gebied van derivaten op een rijtje gezet. en welke hedge-accountingmodellen daartoe tot hun beschikking staan. Stap 1: Initiële verwerking van een derivaat De initiële verantwoording van een derivaat dient onder RJ 290 altijd te geschieden op basis van reële waarde (zoals bij alle financiële instrumenten). Stap 2: Waardebepaling na initiële verwerking van het derivaat (reële waarde of kostprijs (of lagere reële waarde)) Over het algemeen heeft de entiteit de keuze om het derivaat na initiële verwerking te waarderen tegen reële waarde of kostprijs. Afhankelijk van de aard van het derivaat, de onderliggende waarde en de reden voor het aangaan van het derivaat is er wellicht geen keuzevrijheid. Entiteiten dienen derivaten met (beurs)genoteerde onderliggende waarden te waarderen tegen reële waarde. Derivaten die onderdeel zijn van een handelsportefeuille dienen eveneens tegen reële waarde verantwoord te worden. Verantwoording van derivaten op basis van de kostprijs Verantwoording op basis van kostprijs betekent in essentie dat de onderneming de reëlewaardeveranderingen van het derivaat pas op de balans of in de winst-en-verliesrekening verantwoordt op het moment dat de kasstromen van de derivaten worden verrekend. In sommige gevallen komt een derivaat niet in aanmerking voor verwerking op basis van Spotlight Jaargang Uitgave 4 27

3 Stroomschema verslaggeving voor afgeleide financiële instrumenten ( derivaten ) onder RJ 290 zoals van toepassing vanaf 1 januari 2008 **) Met beursgenoteerde onderliggende wordt bijvoorbeeld bedoeld een beursgenoteerd aandeel. Valuta s en rentes zijn niet beursgenoteerd. (Het gaat er hier niet om of het derivaat zelf beursgenoteerd is.) Ja Het derivaat waarderen tegen reële waarde Derivaat* Heeft het derivaat een beursgenoteerde** onderliggende waarde? Ja Waardeert de onderneming derivaten tegen reële waarde? (Let op:voor sommige bedrijfstakken gelden specifieke vereisten.) *) Een derivaat heeft drie kenmerken: 1. De waarde verandert als gevolg van een onderliggende. 2. Er is geen (of een zeer kleine) netto-aanvanginvestering. 3. Afwikkeling vindt plaats in de toekomst. Past de onderneming hedge accounting toe? Ja Ja*** Hedge van mogelijke variabiliteit van kasstromen? ***) Om hedge accounting toe te kunnen passen, dient hedge-documentatie aanwezig te zijn en effectiviteittoetsing plaats te vinden. Ja*** Past de onderneming hedge accounting toe? Ja Staat de afgedekte post (hedged item) dat door het derivaat wordt afgedekt tegen reële waarde op de balans? Waardering van het derivaat tegen reële waarde door W&Vrekening Kasstroomhedgeaccounting Reëlewaardehedge accounting Kostprijshedgeaccounting Waardering van het derivaat tegen kostprijs (of lagere marktwaarde) Alle veranderingen in reële waarde worden direct in de W&V-rekening verwerkt. Indien als accountinggrondslag voor derivaten reële waarde wordt gekozen, dan dient de onderneming ook embedded derivaten apart te waarderen. Het effectieve deel van de herwaardering van het hedge-instrument wordt rechtstreeks in het eigen vermogen verwerkt. Op het moment dat de resultaten van de afgedekte positie in de W&V-rekening worden verwerkt, dient het daaraan gerelateerde resultaat op het derivaat vanuit het eigen vermogen naar de W&Vrekening te worden overgebracht. Hedge instrument (derivaat) tegen reële waarde op de balans, en de winst of het verlies uit de herwaardering van het hedge-instrument dient onmiddellijk in de W&V-rekening te worden verwerkt. Indien de afgedekte post tegen reële waarde wordt opgenomen dan wordt ook de winst of het verlies op de afgedekte post in de W&V-rekening verwerkt. Indien de afgedekte post tegen (geamortiseerde) kostprijs wordt verwerkt, dient de boekwaarde te worden aangepast voor alleen de herwaardering als gevolg van het hedged risico. 1. Staat de afgedekte post tegen kostprijs op de balans, dan moet het derivaat ook tegen kostprijs op de balans. 2. Staat de afgedekte positie niet op de balans, dan vindt geen herwaardering plaats van het hedge-instrument. 3. Indien de afgedekte positie een monetaire post is, dan moet het derivaat tegen periode-eindekoers op de balans. Het verschil tussen de contante koers op het moment van afsluiten en de termijnkoers waartegen het derivaat wordt afgewikkeld ( contractkoers ) wordt afgeschreven over de looptijd van het derivaat. 1. Voor lagere marktwaarde dient een voorziening gevormd te worden, conform RJ Derivaten met een valutacomponent dienen als monetaire post behandeld te worden conform RJ 122 (waardering tegen periode-eindekoers, zowel voor winsten als verliezen). Figuur 1 Procesdiagram voor de verwerking van derivaten onder RJ PricewaterhouseCoopers

4 kostprijs. De onderneming dient het derivaat in dat geval tegen reële waarde te verantwoorden. Vraag 1 en 2 in de kaders helpen bij het bepalen of een derivaat in aanmerking komt voor verwerking tegen kostprijs. Vraag 1: Heeft het derivaat een (beurs)genoteerde onderliggende waarde? Als een derivaat (bijvoorbeeld een optie om aandelen Shell tegen een vooraf vastgestelde prijs aan te schaffen) een (beurs)genoteerde onderliggende waarde heeft, vereist RJ 290 dat de onderneming het derivaat waardeert tegen reële waarde. In dat geval is waardering tegen kostprijs niet toegestaan. Alle reëlewaardeveranderingen dienen in dat geval verantwoord te worden in de winst-en-verliesrekening. Deze vraag heeft dus geen betrekking op het derivaat zelf, maar op de onderliggende waarde waaraan het derivaat gekoppeld is. Daarbij is er een verschil tussen het hebben van een beursnotering en prijzen die in de markt beschikbaar zijn. Wisselkoersen, rentevoeten en grondstofprijzen zijn op zichzelf niet beursgenoteerd maar hebben wel een (over het algemeen zeer liquide) marktprijs. Een entiteit die opties heeft om tegen een vooraf vastgestelde prijs aandelen van Shell te kunnen kopen, moet deze opties altijd waarderen tegen reële waarde. Een entiteit daarentegen die een renteoptie bezit, kan kiezen: waarderen tegen kostprijs of tegen reële waarde. De rente is weliswaar in de markt waar te nemen, maar heeft zelf geen beursnotering. Entiteiten dienen speciale aandacht te besteden aan derivaten die zij tegen kostprijs waarderen met een negatieve reële waarde, en aan derivaten die zij tegen kostprijs waarderen die voldoen aan de definitie van een monetaire post in vreemde valuta. Derivaten met een negatieve waarde voldoen volgens RJ 290 aan de definitie van een verlieslatend contract onder RJ 252 Voorzieningen, niet in de balans opgenomen verplichtingen en niet in de balans opgenomen activa. Op basis daarvan moet de entiteit een voorziening vormen voor een derivaat met een negatieve reële waarde. Omdat IFRS een vergelijkbare contract voor contract -benadering hanteert, dienen alle contracten individueel beoordeeld te worden. Er geldt slechts één uitzondering, en dat is wanneer hedge accounting wordt toegepast. Een renteswap met een negatieve reële waarde heeft een uitgaande kasstroom voor de entiteit tot gevolg Vraag 2: Is het derivaat een onderdeel van de handelsportefeuille? Wanneer een derivaat een onderdeel is van de handelsportefeuille van een entiteit, dan vereist RJ 290 dat de entiteit het derivaat waardeert tegen reële waarde; waardering tegen kostprijs is niet toegestaan. Alle reëlewaardeveranderingen dienen verantwoord te worden in de winst-en-verliesrekening. Onder handel wordt verstaan: het beheer van een portefeuille met het oog op het behalen van winsten op de korte termijn. Over het algemeen betekent handel dat handelaren hun beloning ontvangen op basis van de resultaten die zij behalen op kortetermijnaan- en -verkopen op basis van handelslimieten die zijn vastgesteld op basis van risicobeoordelingmodellen (zoals Value at Risk, VaR). (door enerzijds per maand of kwartaal de derivaten af te rekenen, of anderzijds het contract met liquide middelen af te wikkelen). Derivaten die voldoen aan de definitie van een monetaire post in vreemde valuta dienen elke periode tegen de slotkoers te worden geherwaardeerd. Het resultaat van de herwaardering dient in de winst-en-verliesrekening te worden verantwoord. Daarbij maakt het niet uit of het om een winst of verlies gaat. Zie vraag 3 en 4. Vraag 3: Heeft het derivaat een vreemdevalutaelement (RJ 122)? Wanneer een derivaat voldoet aan de definitie van een monetaire post (en in vreemde valuta luidt), dan dient de entiteit het vreemdevalutaelement om te rekenen tegen de slotkoers per periode-einde. De wisselkoersverschillen die daaruit voortvloeien, dienen verantwoord te worden in de winst-en-verliesrekening. Een termijncontract is een voorbeeld van een derivaat dat een vreemdevalutaelement bezit. Reële waardebepaling voor derivaten Het derivaat wordt op de balans verantwoord tegen reële waarde. De onderneming dient alle veranderingen in de reële waarde van het derivaat direct te verantwoorden in de winst-en-verliesrekening. Wanneer de entiteit ervoor heeft gekozen de derivaten te waarderen tegen reële waarde, Spotlight Jaargang Uitgave 4 29

5 Vraag 4: Hoe om te gaan met forwardpunten? De reële waarde van een termijncontract heeft twee elementen: de fluctuaties van de wisselkoers en de tijdswaarde van geld (de forwardpunten). RJ 122 gaat niet in op de verwerking van forwardpunten. Veel ondernemingen amortiseren de forwardpunten over de contractduur. dan dient de entiteit ook bij samengestelde producten het derivaat gescheiden te waarderen en te verantwoorden op de balans. Voor- en nadelen bij de waardering van derivaten tegen kostprijs of reële waarde Het grote voordeel van het waarderen van derivaten tegen kostprijs is dat het aansluit bij de Nederlandse verslaggevingvoorschriften van 2007 en daarvoor. Hierdoor dienen ondernemingen minder significante veranderingen door te voeren in de waarderingsgrondslagen van hun financiële verslaggeving en de daaraan ten grondslag liggende processen en IT-systemen. Daarnaast wordt verwerking op basis van kostprijs als minder complex ervaren. Echter, de specifieke vereisten om een voorziening te vormen voor derivaten met een negatieve reële waarde en de verplichting tot het herwaarderen van monetaire posten in vreemde valuta tegen de slotkoers zijn nieuwe elementen in RJ 290. Het waarderen van derivaten tegen kostprijs heeft ook nadelen. Zo neemt de transparantie af voor de gebruikers van de jaarrekening doordat zij geen inzicht krijgen in de reële waarde van de derivaten. De gebruikers kunnen dan niet bepalen of het management voldoende aandacht besteedt aan de derivatenposities die de onderneming aangegaan is. Het waarderen van derivaten tegen kostprijs onder RJ 290 verschilt aanzienlijk van het waarderen onder IFRS. Onder IFRS moeten alle derivaten altijd tegen reële waarde in de balans verantwoord worden. Welke waarderingsmethode? Een entiteit dient op basis van haar huidige situatie én haar verwachte toekomstige situatie te bepalen welke waarderingsmethode het meest geschikt voor haar is. Indien zij bijvoorbeeld overweegt een beursnotering aan te vragen in de toekomst (om de financieringsmogelijkheden uit te breiden of beter internationaal te kunnen handelen) dan kan waardering tegen reële waarde op de korte termijn lastig zijn; op lange termijn zou het juist veel voordelen kunnen opleveren, gegeven de ambities van de onderneming. Stap 3a: Hedge accounting toepassen op derivaten, of niet? Hedge accounting: wat en waarom? Hedge accounting is een uitzondering op de verslaggevingregels. Met hedge accounting kan de entiteit de eerder uiteengezette ongewenste asymmetrie in verslaggeving reduceren. Hedge accounting verandert de gangbare verantwoordingsgrondslagen van een afdekkinginstrument en/of een afgedekte (balans)positie. Dit stelt een entiteit in staat de winsten en verliezen op het afdekkinginstrument gedurende de verslaggevingperiode te verantwoorden in de winst-en-verliesrekening, met als doel de waardeveranderingen van de afgedekte (balans)positie in de winst-en-verliesrekening te neutraliseren. Hedge accounting is niet meer dan een matching principe. Een voorwaarde voor het toepassen van hedge accounting is dat het afdekkinginstrument (over het algemeen een derivaat), formeel wordt gekenmerkt als een hedging instrument in een hedge-relatie met betrekking tot het risico van veranderingen in de reële waarde of veranderingen in de kasstromen op een afgedekte (balans)positie. Hedge accounting is geen vereiste. Sinds de introductie van RJ 290 gelden er stringente verslaggevingvereisten voor hedge accounting en zijn de verantwoordingscriteria in hoge mate geformaliseerd. Veel van de afdekkingstrategieën, die economisch gezien effectief zijn in het reduceren van het risico waaraan de entiteit is blootgesteld, zullen voldoen aan de kwalificerende voorwaarden om hedge accounting toe te mogen passen onder RJ 290. Om hedge accounting te mogen toepassen, dient een entiteit dus aan kwalificerende voorwaarden te voldoen. Is hedge accounting lastig? Hedge accounting kan als lastig ervaren worden door ondernemingen. Er worden namelijk strikte voorwaarden gesteld aan het toepassen van hedge accounting, zoals het aanwezig zijn van vereiste hedge-documentatie en het uitvoeren van effectiviteittoetsen (bij het aanvangsmoment en gedurende de termijn dat de afdekkingrelatie van toepassing is). De entiteit kan dit alleen verwezenlijken wanneer zij 30 PricewaterhouseCoopers

6 een (minimale) internebeheersomgeving in het leven roept om de afdekkingrelaties te kunnen monitoren. De hedge-accountingvereisten onder RJ 290 zijn veel minder stringent dan de vereisten onder IFRS. Naast het toestaan van generieke hedge-documentatie staat de RJ ook het toepassen van de kritischekenmerkentoets ( critical-termstest ) toe bij het toetsen van de effectiviteit van de hedge-relatie. Stap 3b: Welke posities kunnen kwalificeren als afgedekte posities? Een afgedekte (balans)positie kan een actief, een passief en een verplichting (waarbij er een grote waarschijnlijkheid bestaat dat de transactie gaat plaatsvinden) van de entiteit zijn. Ook kan er sprake zijn van een afgedekte (balans)positie in het geval van een netto-investering in een buitenlandse onderneming. In het bijzonder kan het afgedekte instrument zowel een individueel actief, passief of een groep van activa en passiva zijn. De afgedekte positie dient de entiteit bloot te stellen aan risico s omtrent veranderingen in de reële waarde of de toekomstige kasstromen van het afgedekte instrument. Een van de belangrijkste aspecten van de bovenstaande definitie is dat het afgedekte instrument de entiteit gedurende de huidige of toekomstige verslaggevingperioden moet blootstellen aan het risico van veranderingen in de reële waarde of de verwachte toekomstige kasstromen die van invloed zijn op de winst-en-verliesrekening. Als gevolg hiervan is het dus niet mogelijk hedge accounting toe te passen wanneer de functionele valuta de euro is en er een dollartermijncontract is afgesloten op een euro gedenomineerde toekomstige inkoop (de inkoop in euro levert immers geen risico op voor de euro functionele entiteit). De activa en passiva waar in het bovenstaande stuk naar worden verwezen, staan verantwoord op de balans van de entiteit. Deze activa en passiva kunnen betrekking hebben op zowel monetaire (bijvoorbeeld een banklening) en niet monetaire (bijvoorbeeld voorraad) posten. Niet uit de balans blijkende verplichtingen en activa (wanneer in de toekomst verwachte transacties - en de kasstromen daarop - zeer waarschijnlijk zijn) kunnen ook kwalificeren als een afgedekte positie onder RJ 290. Alleen activa, passiva en buiten de balans gehouden verplichtingen of in de toekomst verwachte transacties die met een grote waarschijnlijkheid gaan plaatsvinden, kunnen aangemerkt worden als afgedekte posities binnen de voorwaarden voor hedge accounting indien zij betrekking hebben op posities met externe partijen. Hieruit volgt dat entiteiten hedge accounting kunnen toepassen op transacties tussen groepsmaatschappijen in de individuele of aparte jaarrekeningen van die entiteiten. Op geconsolideerd groepsniveau is dit niet toegestaan. Er is echter een aantal uitzonderingen op deze regel. Stap 3c: Wat zijn de verschillende hedgeaccountingmodellen? Er zijn vier hedge-accountingmodellen die entiteiten mogen toepassen onder RJ 290: kasstroomhedge-accounting; reëlewaardehedge-accounting; kostprijshedge-accounting; hedge van een netto-investering in een buitenlandse eenheid. De beslissing welk model te gebruiken is afhankelijk van het risico dat wordt afgedekt, de algemene waarderingsgrondslagen voor derivaten (reële waarde of kostprijs) die de entiteit hanteert en de balanswaardering van het afgedekte instrument. Wanneer een entiteit ervoor heeft gekozen haar derivaten tegen reële waarde te waarderen, dan is het toegestaan de kasstroomhedge-accounting, reëlewaardehedge-accounting of netto-investeringhedge-accounting toe te passen. Deze modellen worden onder RJ 290 op dezelfde wijze toegepast als onder IFRS. Wanneer een entiteit haar derivaten waardeert tegen kostprijs, mag zij kostprijshedge-accounting toepassen voor zowel een hedge van het risico op veranderingen in de kasstromen als de reële waarde. Er is één uitzondering: wanneer de entiteit het afgedekte instrument gewaardeerd heeft op basis van reële waarde, dan moet zij het reëlewaardehedge-model volgen en het afdekkinginstrument waarderen op reële waarde. Een hedge van een netto-investering in een buitenlandse eenheid kan zowel voor derivaten die gewaardeerd staan tegen reële waarde als voor kostprijs toegepast worden. Het gaat hier immers om het afdekken van valutarisico s van posities die de entiteit al in de balans heeft verantwoord. In het kader op pagina 32 en 33 worden de vier hedgeaccountingmodellen nader toegelicht. Spotlight Jaargang Uitgave 4 31

7 Hedge-accountingmodellen Kasstroomhedge Het risico dat de entiteit bij kasstroomhedge afdekt, is de volatiliteit van de kasstromen: die toe te schrijven is aan een specifiek risico dat geassocieerd wordt met een in de balans verantwoord actief of passief of een verplichting die niet in de balans is opgenomen (alleen valutarisico), of bij een transactie die met grote waarschijnlijkheid zal plaatsvinden; die van invloed is op het resultaat. Toekomstige kasstromen kunnen betrekking hebben op bestaande activa en passiva, zoals toekomstige rentebetalingen en -ontvangsten op schulden met variabele rente. Toekomstige kasstromen kunnen ook betrekking hebben op verwachte in- en verkopen (met grote waarschijnlijkheid dat deze plaatsvinden) of aankopen in buitenlandse valuta. Volatiliteit in toekomstige kasstromen kunnen dus het resultaat zijn van veranderingen in de rentevoet, wisselkoersen, eigenvermogeninstrumenten of grondstofprijzen. Voorbeelden van kasstroomafdekkingen zijn een renteswap die de variabelerentevoet verruilt voor een vasterentevoet en een valutatermijncontract om verwachte toekomstige aankopen van voorraad of andere bedrijfsmiddelen af te dekken. Voor het effectieve deel van de afdekking worden de waardeveranderingen verantwoord in een hedgereserve in het eigen vermogen totdat de entiteit de afgedekte transactie verantwoordt in de winst-enverliesrekening. Zij verantwoordt de achtergehouden waardeveranderingen op het afdekkinginstrument dan pas in de winst-en-verliesrekening ( recycled ), zodat de verantwoording van de resultaten van het afdekkinginstrument en het afgedekte instrument in dezelfde periode plaatsvindt. De entiteit verantwoordt het ineffectieve deel van de reëlewaardeverandering van het afdekkinginstrument direct in de winst-enverliesrekening. Wanneer een verwachte transactie (zoals het afdekken van toekomstige aankopen van voorraad of bedrijfsmiddelen) als gevolg heeft dat er een niet monetair actief of passief wordt verantwoord, betekent dit dat: de boekwaarde van het actief of passief aangepast moet worden met de winst of het verlies op het afdekkinginstrument, dat verantwoord is in de hedgereserve in het eigen vermogen (ook wel bekend als de basis adjustment ). De winst of het verlies op het afdekkinginstrument wordt zo automatisch gerecycled naar de winst-en-verliesrekening wanneer het afgedekte actief of passief is afgeschreven, een bijzondere waardevermindering heeft ondergaan of is verkocht; of de winst en het verlies op het afdekkinginstrument in de hedge-reserve in het eigen vermogen aangehouden moet blijven tot het moment waarop de entiteit het afgedekte actief of passief verantwoordt in de winst-en-verliesrekening. Wanneer de entiteit een van de vier verwerkingsmethoden gekozen heeft, dan dient zij deze methode consistent toe te passen op afdekkingen van dezelfde aard. De basis adjustment (aanpak 1) is niet toegestaan wanneer de afgedekte positie een financieel instrument is (of wordt). Reëlewaarde-hedge Het risico dat een reëlewaarde-hedge afdekt, is het risico bij een verandering in de reële waarde van een actief, passief, een niet uit de balans blijkende verplichting of een reëlewaardeverandering bij een geïdentificeerd deel van een actief, passief of een niet uit de balans blijkende verplichting dat toegewezen kan worden aan een specifiek risico dat van invloed is op de resultaten in de winst-en-verliesrekening. Een voorbeeld van een reëlewaardeafdekking is een lening met vaste rente waarbij het renterisico wordt afgedekt door een renteswap aan te gaan, waarbij de vaste rente wordt verruild voor een variabele rente. Veranderingen in de reële waarde kunnen het gevolg zijn van bijvoorbeeld veranderingen in de rente, wisselkoersen, eigenvermogeninstrumenten en 32 PricewaterhouseCoopers

8 grondstofprijzen. De invloed op de winst-en-verliesrekening kan direct zijn of in de toekomst liggen. Zo is een lening die is afgesloten in buitenlandse valuta maar omgerekend dient te worden tegen de slotkoers, onmiddellijk van invloed op de winst-en-verliesrekening. Een ander voorbeeld is een investering in een eigenvermogeninstrument dat beschikbaar is voor verkoop waarbij de waardeveranderingen geactiveerd zijn in het eigen vermogen maar pas direct de winst-en-verliesrekening beïnvloeden bij een bijzondere waardevermindering of verkoop van dit instrument. De entiteit moet het afgedekte instrument aanpassen voor reëlewaardeveranderingen die toe te schrijven zijn aan het afgedekte risico. Zij verantwoordt deze reëlewaardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening, en waardeert het afdekkinginstrument tegen reële waarde, waarbij zij de veranderingen in de reële waarde verantwoordt in de winst-en-verliesrekening in dezelfde periode als waarin de waardeveranderingen op het afgedekte instrument plaatsvinden. Kostprijshedge De risico s die afgedekt kunnen worden in het kostprijshedge-accountingmodel, hebben betrekking op het risico van volatiele kasstromen en reëlewaardeveranderingen. Omdat derivaten volgens de Nederlandse verslaggevingstandaard tegen kostprijs gewaardeerd mogen worden, is een kostprijshedge-accountingmodel noodzakelijk om de waardeveranderingen op het afgedekte instrument en het afdekkinginstrument in overeenstemming met elkaar te kunnen brengen ( matching ). In het kostprijshedge-accountingmodel mag de entiteit herwaarderingen van een derivaat pas in de balans verantwoorden als zij het afgedekte instrument op de balans verantwoordt. Daarom wordt er onder het kostprijshedge-accountingmodel geen voorziening gevormd voor een derivaat met een negatieve reële waarde tot het moment dat het afgedekte instrument in de balans wordt verantwoord. De herwaardering tegen de eindeperiodewisselkoers van een derivaat dat geclassificeerd wordt als een monetaire post, wordt eveneens niet verantwoord tot het moment dat het afgedekte instrument wordt opgenomen in de balans. Om deze redenen kan het kostprijshedge-accountingmodel het beste gebruikt worden in situaties waar renteswaps worden gebruikt of in situaties waar er een valutatermijncontract wordt afgesloten om verwachte toekomstige transacties af te dekken voor het valutarisico. Hedge van een netto-investering in een buitenlandse eenheid Een entiteit kan buitenlandse dochterondernemingen, deelnemingen, joint ventures of directe activiteiten in het buitenland bezitten. Deze entiteit kan het valutarisico op het omrekenen van de functionele valuta naar de presentatievaluta van deze netto-investeringen op buitenlandse ondernemingen afdekken. RJ 290 staat namelijk hedge accounting bij afdekkingen van een netto-investering in een buitenlandse entiteit toe, voor zover de entiteit voldoet aan de voorwaarden voor hedge accounting. Onder een netto-investering in een buitenlandse onderneming wordt er volgens RJ 122 Prijsgrondslagen voor vreemde valuta verstaan: het belang van de rapporterende onderneming in de intrinsieke waarde van die onderneming, inclusief al dan niet geactiveerde goodwill. Wisselkoersverschillen die ontstaan bij de consolidatie van dit soort entiteiten worden verantwoord in een separate reserve in het eigen vermogen totdat de buitenlandse onderneming wordt afgestoten of geliquideerd. De onderneming heeft de keuze de wisselkoersverschillen die in het eigen vermogen worden verantwoord in de winst-en-verliesrekening te verantwoorden wanneer de onderneming wordt afgestoten of geliquideerd, of dat deze verschillen in de separate reserve in het vermogen blijven. Derivaten en netto-investeringen waarbij er geleend wordt in buitenlandse valuta kunnen dus kwalificeren voor hedge accounting. Spotlight Jaargang Uitgave 4 33

9 Stap 3d: Wat voor hedge-documentatie wordt vereist? Onder de Nederlandse verslaggevingstandaard mogen entiteiten generieke hedge-documentatie opstellen voor hedge-relaties met gemeenschappelijke karakteristieken of specifiek per individuele hedge-relatie. Generieke hedge-documentatie omvat de documentatie van een algemene hedge- en risicomanagementstrategie van de onderneming, een omschrijving van de risico s die worden afgedekt, de type hedge-relatie en hoe prospectief en retrospectief de effectiviteit van de afdekking wordt gemeten. De entiteit kan in dat geval als basis voor de effectiviteittoets een hedge-tabel in de vorm van een spreadsheet gebruiken bij het documenteren van de afgedekte instrumenten en afdekkinginstrumenten. Wanneer een entiteit generieke hedge-documentatie gebruikt, dan moet zij elke derivaat die zij afsluit vergelijkbaar verantwoorden uit hoofde van hedge accounting. Indien er specifieke documentatie wordt opgezet voor afzonderlijke afdekkingen, zijn de volgende elementen in de documentatie vereist: risicomanagementdoelstelling en de strategie daaromtrent; type hedge-relatie; type risico dat wordt afgedekt; identificatie van het afgedekte instrument; identificatie van het afdekkinginstrument; hoe de effectiviteit prospectief en retrospectief wordt getoetst en hoe ineffectiviteit van de hedge-relatie wordt bepaald. Als een entiteit gebruik maakt van specifieke hedgedocumentatie, kan zij alleen derivaten waarvoor hedge-documentatie aanwezig is, volgens het gekozen hedge-accountingmodel van RJ 290 verantwoorden. Stap 3e: Hoe om te gaan met de effectiviteittoets en de verantwoording van ineffectiviteit? De % bandbreedte die als maatstaf voor de effectiviteit van de afdekking geldt bij IFRS, is niet opgenomen in RJ 290. RJ 290 stelt alleen dat ineffectiviteit van een afdekkingrelatie verantwoord dient te worden in de winsten-verliesrekening. Dit betekent dat onder de Nederlandse verslaggevingregels veel meer derivaten kunnen kwalificeren voor hedge accounting, maar ook dat de effectiviteit relatief beperkt kan zijn. Dit heeft tot gevolg dat slechts een relatief klein deel matching met het onderliggende krijgt en de rest wordt verantwoord in de winst-en-verliesrekening. RJ 290 geeft drie voorbeelden om de effectiviteit van een hedge-relatie te beoordelen. Entiteiten kunnen een vergelijking maken tussen de reëlewaardebewegingen van het afdekkinginstrument ten opzichte van de reëlewaardebewegingen op het afgedekte instrument binnen een specifieke periode of sinds de aanvang van de hedge-relatie. Dit wordt ook wel de dollar-offsettest genoemd. Entiteiten kunnen de kritische kenmerken van het afdekkinginstrument en de afgedekte positie met elkaar vergelijken. De mate waarin de kritische kenmerken met elkaar overeenkomen, vormt in dat geval een indicatie van de effectiviteit van de afdekking. Entiteiten kunnen een regressieanalyse uitvoeren op de veranderingen van de reële waarden van het afdekkinginstrument en de afgedekte positie. RJ 290 vereist zowel prospectieve testen (bij aanvang van de hedge-relatie) als retrospectieve testen (tijdens elke rapportageperiode). Onder de bepalingen van RJ 290 is het toegestaan de hedge-effectiviteit te toetsen door kritische kenmerken van het afdekkinginstrument en de afgedekte positie te toetsen, zowel prospectief als retrospectief. Dit houdt bijvoorbeeld in dat de entiteit de volgende elementen met elkaar vergelijkt: de hoofdsom ( notional ) van het afdekkinginstrument en de hoofdsom van de afgedekte positie ( principal ), de vervaldatum, de prijsgrondslag, rentefixatiedata, betalingsmomenten en de valuta van zowel het afdekkinginstrument en de afgedekte positie. De entiteit moet het ineffectieve deel van de hedge-relatie verantwoorden in de winst-en-verliesrekening. 34 PricewaterhouseCoopers

10 Stap 3f: Wanneer dient hedge accounting te worden beëindigd? Hedge accounting wordt prospectief beëindigd indien het volgende zich voordoet: De afdekking voldoet niet langer aan de voorwaarden voor hedge accounting. De afgedekte positie wordt verkocht of afgewikkeld. Het afdekkinginstrument wordt verkocht, beëindigd of uitgeoefend. Het management besluit de hedge-relatie te herroepen. De verwachte toekomstige transactie is niet langer waarschijnlijk waardoor de aangemerkte hedge-relatie vervalt. Vanaf het moment dat de hedge-relatie komt te vervallen, dienen alle verdere waardeveranderingen van het afdekkinginstrument en de afgedekte positie verantwoord te worden als ware er geen hedge-relatie gedefinieerd. De algemene waarderingsgrondslagen voor derivaten van de entiteit zijn in dat geval van toepassing. Op het moment dat de entiteit een hedge-relatie beëindigt, is het mogelijk dat zij reserves in het eigen vermogen of buiten de balans heeft opgebouwd waarin de waardeveranderingen verantwoord staan die tot dan toe hebben plaatsgevonden. RJ 290 geeft aan wat de entiteit moet doen met bestaande winsten en verliezen die al zijn verantwoord onder hedge accounting in vorige perioden. Deze bepalingen hebben tot doel te garanderen dat winsten en verliezen, die zich voor hebben gedaan gedurende de periode dat hedge accounting werd toegepast, blijvend worden afgezet tegen de afgedekte positie wanneer in de toekomst de afgedekte positie economisch nog verwacht wordt doorgang te vinden. Met andere woorden: wanneer een entiteit ervoor heeft gekozen hedge accounting toe te passen, dan is het niet mogelijk die beslissing retrospectief terug te draaien. 4. Belangrijke verschillen met IFRS De Nederlandse verslaggevingstandaarden zijn niet hetzelfde als IFRS wanneer het gaat om het verantwoorden van financiële instrumenten. Er zijn significante verschillen tussen de Nederlandse verslaggevingstandaard en IFRS bij het verantwoorden van derivaten. In de tabel op pagina 36 worden de belangrijkste verschillen tegen elkaar afgezet. Beëindiging van hedge accounting in het bijzonder In het geval van een reëlewaardeafdekking is de boekwaarde van de afgedekte positie aangepast voor veranderingen in het afgedekte risico. Als de afgedekte positie een vreemdvermogeninstrument is, dan wordt de geaccumuleerde afdekkingaanpassing geamortiseerd over de resterende looptijd van het instrument door de effectieve rentevoet te herberekenen. Wanneer de afgedekte positie een investering in een eigenvermogeninstrument betreft die is geclassificeerd als beschikbaar voor verkoop, dan wordt de geaccumuleerde afdekkingaanpassing niet geamortiseerd maar zal deze verantwoord worden als onderdeel van een bijzondere waardevermindering of een winst of verlies bij verkoop van het instrument. In het geval van een kasstroomafdekking, worden winsten en verliezen op het afdekkinginstrument verantwoord in het eigen vermogen. Deze winsten en verliezen blijven in het eigen vermogen totdat de kasstromen plaatsvinden die aan het afdekkinginstrument gekoppeld zijn. Wanneer een toekomstig verwachte transactie niet langer met grote waarschijnlijkheid zal plaatsvinden maar wel verwacht wordt plaats te vinden, dan blijven de winsten en verliezen in het eigen vermogen verantwoord totdat de transactie effect heeft op de winst-en-verliesrekening. Wanneer een toekomstig verwachte transactie niet langer plaats zal vinden, dan dient de afdekkingreserve in het eigen vermogen onmiddellijk verantwoord te worden in de winst-en-verliesrekening. In het geval van een kostprijsafdekking worden winsten en verliezen gedurende de effectieve looptijd van de hedge-relatie buiten de balans verantwoord. Als de toekomstig verwachte transactie niet langer wordt verwacht plaats te vinden, dienen alle winsten (indien er sprake is van een monetaire post in vreemde valuta) en verliezen onmiddellijk verantwoord te worden in de winsten-verliesrekening. Spotlight Jaargang Uitgave 4 35

11 No Onderwerp Raad voor de Jaarverslaggeving IFRS 1 Waardering van derivaten Derivaten kunnen verantwoord worden tegen kostprijs of tegen reële waarde. 2 Hedge accounting RJ 290 onderkent vier hedge-accountingmodellen, te weten: kasstroomhedge-accounting; reëlewaardehedge-accounting; kostprijshedge-accounting; en hedge van een netto-investering in een buitenlandse entiteit. 3 Reikwijdte effectiviteittoets 4 Effectiviteittoets bij hedge-relaties 5 Hedgedocumentatie 6 In contracten besloten derivaten ( embedded derivaten ) RJ 290 heeft geen bandbreedte vastgesteld waaraan een effectiviteittoets dient te voldoen. Een hedge-relatie kan relatief ineffectief zijn en toch kwalificeren voor hedge accounting. Kritischekenmerkentoets is toegestaan voor prospectieve en retrospectieve toetsing van de effectiviteit van de hedge-relatie. Generieke documentatie is toegestaan onder RJ 290. Wanneer er gekozen is voor verantwoording op basis van kostprijs, dan hoeft een derivaat dat in een ander contract besloten is, niet geïdentificeerd en afgesplitst te worden en afzonderlijk gewaardeerd te worden. 7 Toelichtingvereisten De toelichtingvereisten onder RJ 290 zijn minder complex. Alle derivaten dienen verantwoord te worden tegen reële waarde. IFRS heeft drie modellen voor hedge accounting. Het kostprijshedge-accountingmodel bestaat niet onder IFRS omdat alle derivaten verantwoord dienen te worden tegen reële waarden. IFRS vereist dat hedge-relaties effectief zijn binnen een bandbreedte van %. IFRS staat de kritischekenmerkentoets alleen toe bij de prospectieve effectiviteittoets. Voor de meeste hedge-relaties zal de dollar offset - methode voor het retrospectief toetsen van de effectiviteit voldoende zijn. Complexere hedge-relaties kunnen kwalificeren voor hedge accounting bij toepassing van andere effectiviteittoetsen. Generieke documentatie is niet toegestaan onder IFRS. Specifieke hedge-documentatie is vereist voor elke individuele hedge-relatie. Een derivaat dat in een ander contract besloten is en dat niet nauw verwant is aan het contract, dient afgesplitst te worden van het contract; beide dienen los van elkaar gewaardeerd te worden. Er zijn geen uitzonderingen voor verantwoording op basis van kostprijs in IFRS. De toelichtingvereisten onder IFRS zijn veeleisender. 5. Conclusie Op 1 januari 2008 is de nieuwe RJ 290 Financiële instrumenten van kracht geworden. Deze standaard geeft gedetailleerde richtlijnen met betrekking tot de verantwoording van derivaten en hedge accounting. De nieuwe RJ 290 voorziet entiteiten van een palet aan mogelijkheden voor de financiële verantwoording van derivaten, waaronder het waarderen tegen kostprijs. Entiteiten hebben veel opties waaruit zij kunnen kiezen. Echter, de keuze van de ene optie kan leiden tot het uitsluitsel van andere opties. Dit heeft tot gevolg dat de nieuwe RJ 290 significant kan verschillen van zowel IFRS als de vervangen richtlijn. Het is daarom belangrijk dat entiteiten goed stilstaan bij de keuzes die zij maken bij toepassing van de vernieuwde richtlijn. Een belangrijk aandachtspunt is dat entiteiten rekening moeten houden met zowel de huidige als de toekomstige bedrijfsvoering voordat zij een beslissing nemen over de beste methode om derivaten te verantwoorden. 36 PricewaterhouseCoopers

Financiële instrumenten Hedge Accounting. Eric de Weerdt Anne-Claire van den Wall Bake

Financiële instrumenten Hedge Accounting. Eric de Weerdt Anne-Claire van den Wall Bake Financiële instrumenten Hedge Accounting Eric de Weerdt Anne-Claire van den Wall Bake Audit Februari 2012 Agenda Introductie Hedge Accounting 3 Ontwikkelingen verslaggeving financiële instrumenten 6 Voorbeeld

Nadere informatie

RJ-Uiting 2013-15: Richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013) Ten geleide

RJ-Uiting 2013-15: Richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013) Ten geleide : Richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013) Ten geleide RJ-Uiting 2013-15 bevat de aangepaste Richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013). Deze RJ- Uiting is een vervolg op RJ-Uiting 2013-12 van 11

Nadere informatie

Nieuwe richtlijn financiële instrumenten. Hoofdlijnen RJ 290

Nieuwe richtlijn financiële instrumenten. Hoofdlijnen RJ 290 Nieuwe richtlijn financiële instrumenten Hoofdlijnen RJ 290 Inhoudsopgave Voorwoord 4 Managementsamenvatting 5 Inleiding 7 1. Classificatie en waardering 8 Classificatievraagstukken 8 Waarderingsvraagstukken

Nadere informatie

RJ-Uiting 2013-12: ontwerp-richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013)

RJ-Uiting 2013-12: ontwerp-richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013) : ontwerp-richtlijn 290 Financiële instrumenten (2013) Ten geleide De Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) is van mening dat bepaalde aspecten van hedgeaccounting en embedded derivaten binnen hoofdstuk

Nadere informatie

Hedge accounting Actualiteitensessie controllers. 27 mei 2014

Hedge accounting Actualiteitensessie controllers. 27 mei 2014 Hedge accounting Actualiteitensessie controllers 27 mei 2014 Actueel De bomen en het bos... Wat zijn financiële instrumenten? Financieel instrument: Een overeenkomst die leidt tot een financieel actief

Nadere informatie

www.pwc.nl Hot topics treasury seminar Beheerst nieuwe regelgeving ook uw agenda? 13 juni 2013

www.pwc.nl Hot topics treasury seminar Beheerst nieuwe regelgeving ook uw agenda? 13 juni 2013 www.pwc.nl Hot topics treasury seminar Beheerst nieuwe regelgeving ook uw agenda? 13 juni 2013 Agenda Derivaten en hedge accounting Aandachtspunten RJ 290 Transacties Bijzondere waardevermindering versus

Nadere informatie

RJ-Uiting. Inleiding. bevat Richtlijn. Richtlijn. aanleiding. kostprijs. of lagere. aanpassingen van. alinea 113

RJ-Uiting. Inleiding. bevat Richtlijn. Richtlijn. aanleiding. kostprijs. of lagere. aanpassingen van. alinea 113 RJ-Uiting 2011-3: Richtlijn 290 Financiële instrumenten Inleiding Deze RJ-Uitininclusief verwerking van de ontwerp-alinea s zoals opgenomen inn de RJ-bundel editie 2010. Naar bevat Richtlijn 290 Financiële

Nadere informatie

Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting

Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting IAS 39 geeft aan wat de spelregels zijn voor de waardering tegen reële waarde in geval van hedge accounting. Het is geen eenvoudige standaard.

Nadere informatie

Financiële instrumenten

Financiële instrumenten 15 Financiële instrumenten 1501 a 1 191 Gekochte callopties d 250 991 Resultaat op callopties - 50 Aan 110 Bank d 300 2 191 Gekochte callopties d 280 d 530 d 250 Aan 991 Resultaat op callopties d 280 3

Nadere informatie

Professional Practice Department Nummer 6, november 2014. Update Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting

Professional Practice Department Nummer 6, november 2014. Update Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting Professional Practice Department Nummer 6, november 2014 Update Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting Bepalen en verwerken van ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting:

Nadere informatie

Geachte voorzitter en leden van de Parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties,

Geachte voorzitter en leden van de Parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties, Parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Amsterdam, 11 juli 2014 Geachte voorzitter en leden van de Parlementaire Enquêtecommissie Woningcorporaties, De Raad voor

Nadere informatie

Balans per 31 december 2014 (na resultaatbestemming)

Balans per 31 december 2014 (na resultaatbestemming) Balans per 31 december 2014 (na resultaatbestemming) ACTIVA Vlottende activa Toe- 31 december 2014 lichting Vorderingen 1 17.426 Liquide middelen 270.066 287.492 PASSIVA Eigen vermogen 2 Vrij besteedbaar

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Hoofdstuk 1 Treasury 13

Inhoud. Voorwoord 11. Hoofdstuk 1 Treasury 13 Inhoud Voorwoord 11 Hoofdstuk 1 Treasury 13 1.1 Treasurytaken 13 1.1.1 Cash & liquidity management / Financiering 14 1.1.2 Renterisicobeheer 14 1.1.3 Valutarisicobeheer 15 1.1.4 Beheer van prijsrisico

Nadere informatie

Ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting

Ineffectiviteit bij kostprijshedge-accounting RJCommentaar ernst & 1191 Younq Accountants EY op RJUiting LLP 201312 Marten Meesweg 51 3068 AV Rotterdam Postbus 488 3000 AL Rotterdam Tel.: +31 (0)88 407 1000 Fax: +31 (0)88 407 1005 www.ey.n l Raad

Nadere informatie

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige Beursgenoteerde ondernemingen stellen volgens IFRS een geconsolideerde op. Daarnaast is ook een enkelvoudige verplicht. Vaak

Nadere informatie

Participatieregelingen: beloning of investering?

Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen: beloning of investering? Participatieregelingen zijn een veel voorkomend instrument om management te binden en te belonen, zowel in corporate- als privateequity-omgevingen. Ondernemingen

Nadere informatie

Balans per 31 december 2012 (na resultaatbestemming)

Balans per 31 december 2012 (na resultaatbestemming) Balans per 31 december 2012 (na resultaatbestemming) ACTIVA Vlottende activa Toe- 31 december 2012 lichting Vorderingen 1 11.745 Liquide middelen 48.856 60.601 PASSIVA Eigen vermogen 2 Vrij besteedbaar

Nadere informatie

HALFJAARBERICHT 2013 1 januari 30 juni 2013

HALFJAARBERICHT 2013 1 januari 30 juni 2013 HALFJAARBERICHT 2013 1 januari 30 juni 2013 Oyens & Van Eeghen Beheer B.V. Zuidplein 124 1077 XV AMSTERDAM INHOUD 1 INLEIDING 1 1.1 Algemeen 1 1.2 Doelstelling 1 1.3 Directie 1 1.4 Wft-vergunning 1 2 HALFJAARCIJFERS

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP XVII/GERMAN RETAIL FUND N.V. TE EINDHOVEN. Enkelvoudige halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP XVII/GERMAN RETAIL FUND N.V. TE EINDHOVEN. Enkelvoudige halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP XVII/GERMAN RETAIL FUND N.V. TE EINDHOVEN Enkelvoudige halfjaarcijfers per 30 juni 2015 Enkelvoudige balans per 30 juni 2015 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2015 31 december

Nadere informatie

10 Buitenlandse deelnemingen in de (geconsolideerde) jaarrekening

10 Buitenlandse deelnemingen in de (geconsolideerde) jaarrekening Voortgezette Studie Boekhouden 10.1 a Transacties in vreemde valuta s zijn transacties die leiden tot het ontstaan respectievelijk tenietgaan van in vreemde valuta s luidende vorderingen of schulden dan

Nadere informatie

- wordt vastgesteld welke activa en passiva in de balans moeten worden opgenomen. Het kan zijn dat

- wordt vastgesteld welke activa en passiva in de balans moeten worden opgenomen. Het kan zijn dat IFRS LEIDT VOORALSNOG TOT BETERE RENTABILITEIT Prof. Dr. Auke de Bos RA 1. Inleiding IFRS heeft de afgelopen tijd veel professionals bezig gehouden. Met grote spanning werd uitgezien naar de eerste IFRS-cijfers.

Nadere informatie

Update. Inhoud. 3 Van de redactie

Update. Inhoud. 3 Van de redactie Update. Inhoud 3 Van de redactie Accounting 5 Voorstellen voor meer principles-based benadering hedge accounting 14 Jaarrekeningrecht: Smokkelwaar voorstel invoeringswet Flex-BV 16 10 vragen over IFRS

Nadere informatie

WINKELVASTGOEDFONDS DUITSLAND N.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2011. Geen accountantscontrole toegepast

WINKELVASTGOEDFONDS DUITSLAND N.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2011. Geen accountantscontrole toegepast WINKELVASTGOEDFONDS DUITSLAND N.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2011 Balans per 30 juni 2011 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2011 31 december 2010 Vaste activa Financiële vaste activa

Nadere informatie

Toepassing IFRS door vastgoedbeleggers

Toepassing IFRS door vastgoedbeleggers Toepassing IFRS door vastgoedbeleggers Vastgoedbeleggers verbeteren geleidelijk de transparantie en vergelijkbaarheid van hun jaarrekeningen onder IFRS, zo blijkt uit onderzoeken die PricewaterhouseCoopers

Nadere informatie

Externe Verslaggeving 2 proeftentamen nieuwe stijl - uitwerking

Externe Verslaggeving 2 proeftentamen nieuwe stijl - uitwerking Opgave 1 1. Conform de wettelijke bepalingen ( art. 2:385) is het niet toegestaan eigen aandelen te activeren. Ook mogen deze niet in mindering gebracht worden op het geplaatste aandelenkapitaal (art.

Nadere informatie

IFRS 1. Eerste toepassing van IFRS

IFRS 1. Eerste toepassing van IFRS IFRS 1 Eerste toepassing van IFRS History of IFRS 1 FIRST-TIME ADOPTION OF INTERNATIONAL FINANCIAL REPORTING STANDARDS September 2001 Project added to IASB agenda July 2002 Exposure Draft ED 1 First-time

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 Balans per 30 juni 2014 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2014 31 december 2013 Vlottende activa

Nadere informatie

Stichting Yourney te Amsterdam. Rapport inzake de jaarrekening 2012/2013

Stichting Yourney te Amsterdam. Rapport inzake de jaarrekening 2012/2013 Stichting Yourney te Amsterdam Rapport inzake de jaarrekening 2012/2013 Inhoudsopgave RAPPORT Blz. Algemeen 3 Fiscale positie 4 JAARREKENING Grondslagen voor de financiële verslaggeving 5 Balans per 31

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede J A A R STUKKEN 2014 Pertax BV Ede Opmaakdatum: 21 mei 2015 Jaarstukken 2014 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 21 mei 2015 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening - Toelichting

Nadere informatie

24.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/33

24.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/33 24.3.2010 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/33 VERORDENING (EU) Nr. 243/2010 VAN DE COMMISSIE van 23 maart 2010 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1126/2008 tot goedkeuring van bepaalde

Nadere informatie

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. JAARREKENING 2006. Polarisavenue 85 - Postbus 2007-2130 GE Hoofddorp Telefoon 023-5685800 - Fax 023-5685806

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. JAARREKENING 2006. Polarisavenue 85 - Postbus 2007-2130 GE Hoofddorp Telefoon 023-5685800 - Fax 023-5685806 IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. JAARREKENING 2006 Polarisavenue 85 - Postbus 2007-2130 GE Hoofddorp Telefoon 023-5685800 - Fax 023-5685806 INHOUDSOPGAVE Vennootschappelijke Balans 3 Vennootschappelijke Winst-

Nadere informatie

Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening

Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening Bijdrage opruimingskosten in de jaarrekening Verschillende overheidsregelingen eisen van ondernemingen financiële bijdragen voor de kosten van het opruimen van producten of productiefaciliteiten van die

Nadere informatie

Halfjaarcijfers 2011. N.V. Dico International

Halfjaarcijfers 2011. N.V. Dico International Halfjaarcijfers 2011 N.V. Dico International Inhoud Verkorte geconsolideerde halfjaarcijfers 2011 1. Verkort geconsolideerd overzicht financiële positie per 30 juni 2011 2. Verkort geconsolideerd overzicht

Nadere informatie

Nationale Staat: Structurele bedrijfsstatistieken

Nationale Staat: Structurele bedrijfsstatistieken Nationale Staat: Structurele bedrijfsstatistieken Summary doc 1 Doel In hoofdlijnen snel inzicht krijgen in het gemiddeld aantal fte s gedurende het boekjaar. Deze informatie dient met name voor statistische

Nadere informatie

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. HALFJAARVERSLAG 2007. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA Amstelveen Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. HALFJAARVERSLAG 2007. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA Amstelveen Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. HALFJAARVERSLAG 2007 Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA Amstelveen Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 INHOUDSOPGAVE Vennootschappelijke Balans 3 Vennootschappelijke Winst-

Nadere informatie

verbonden partij; en die nodig is voor het verschaffen van inzicht in de financiële positie van de rechtspersoon.

verbonden partij; en die nodig is voor het verschaffen van inzicht in de financiële positie van de rechtspersoon. SEPTEMBER 2011 Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving voor grote en middelgrote rechtspersonen Editie 2011 Inleiding Belangrijke wijzigingen van toepassing vanaf 1 januari 2011 De Raad voor de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

4. Financieel risicobeheer

4. Financieel risicobeheer 4. Financieel risicobeheer De Groep onderkent financiële risicofactoren ten aanzien van valuta, rente, prijs, krediet en liquiditeit. Deze financiële risico s zijn niet bijzonder van aard of afwijkend

Nadere informatie

De Invloed van de methodiek op de effectiviteit van een fair value hedge bij hedge accounting

De Invloed van de methodiek op de effectiviteit van een fair value hedge bij hedge accounting De Invloed van de methodiek op de effectiviteit van een fair value hedge bij hedge accounting BWI werkstuk Bob Stroomer Inhoud 1 Introductie 3 2 Achtergrondinformatie 4 2.1 Derivaten 4 2.2 De marktwaarde

Nadere informatie

Classificatie en waardering van financiële instrumenten onder IFRS 9

Classificatie en waardering van financiële instrumenten onder IFRS 9 Classificatie en waardering van financiële instrumenten onder IFRS 9 IASB stelt voor om IFRS 9 aan te passen In november 2012 heeft de IASB een exposure draft (ED) inzake een wijziging van IFRS 9 (ED/2012/4)

Nadere informatie

Inleiding. toepassing vanaf 1 januari 2012. oktober 2012. Editie 2012. Overige wijzigingen 6. Wijzigingen in de RJk-bundel 7

Inleiding. toepassing vanaf 1 januari 2012. oktober 2012. Editie 2012. Overige wijzigingen 6. Wijzigingen in de RJk-bundel 7 oktober 2012 Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving Editie 2012 Inleiding Belangrijke wijzigingen van toepassing vanaf 1 januari 2012 De Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) heeft recentelijk de editie 2012

Nadere informatie

Stichting International Foundation for Animal Genetics gevestigd te Veenendaal. Rapport inzake de jaarstukken 2013

Stichting International Foundation for Animal Genetics gevestigd te Veenendaal. Rapport inzake de jaarstukken 2013 Stichting International Foundation for Animal Genetics gevestigd te Veenendaal Rapport inzake de jaarstukken 2013 Vendelier 4 Postbus 622 3900 AP Veenendaal T: (0318) 618666 veenendaal@schuiteman.com Schuiteman

Nadere informatie

RJ-Uiting 2015-2: ontwerp-richtlijn 150 Foutherstel

RJ-Uiting 2015-2: ontwerp-richtlijn 150 Foutherstel RJ-Uiting 2015-2: ontwerp-richtlijn 150 Foutherstel Inleiding RJ-Uiting 2015-2 bevat de ontwerp-richtlijn 150 Foutherstel. De Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) stelt via deze RJ-Uiting wijzigingen voor

Nadere informatie

Wij hebben geen opmerkingen bij de Jaareditie 2014 van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen.

Wij hebben geen opmerkingen bij de Jaareditie 2014 van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving voor kleine rechtspersonen. RJCommentaar 1404 Ernst & Young Accountants LLP Marten Meesweg 51 3068 AV Rotterdam Postbus 488 3000 AL Rotterdam Tel: +3188407 1000 Fax: +31 88 407 89 70 ey.com Raad voor de Jaarverslaggeving Per email

Nadere informatie

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Schiphol Nederland B.V. 2011 Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Jaarverslag 2011 Schiphol Nederland B.V. is onderdeel van de Schiphol Group (N.V. Luchthaven Schiphol voert Schiphol

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 Balans per 30 juni 2014 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2014 31 december 2013 Vlottende activa Handelsdebiteuren 1.624

Nadere informatie

Jaarrekening 2012. Rabobank Nederland

Jaarrekening 2012. Rabobank Nederland Jaarrekening 2012 Rabobank Nederland Jaarrekening 2012 Jaarcijfers 2 Balans Rabobank Nederland (voor winstbestemming) 2 Winst-en-verliesrekening Rabobank Nederland 4 Toelichting op de jaarrekening Rabobank

Nadere informatie

Verzoek tot commentaar

Verzoek tot commentaar RJ-Uiting 2006-4: ontwerp-richtlijn 'Additionele Richtlijnen voor de jaarverslaggeving in verband met geïdentificeerde probleempunten naar aanleiding van de wijziging van Titel 9'. Titel 9 Boek 2 BW is

Nadere informatie

Steunstichting SBWU. Boekjaar 2014. Steunstichting SBWU Utrecht. 2 april 2015

Steunstichting SBWU. Boekjaar 2014. Steunstichting SBWU Utrecht. 2 april 2015 Steunstichting SBWU Boekjaar 2014 Steunstichting SBWU Utrecht 2 april 2015 Inhoud Blad Jaarrekeningverslag over boekjaar 2014 3 Jaarrekening 2014 4 Balans per 31 december 2014 5 Winst-en verliesrekening

Nadere informatie

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV Jaarbericht Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Raad voor de Jaarverslaggeving Antonio Vivaldistraat 2-8 1083 HP AMSTERDAM. Rotterdam, 4 januari 2011. Betreft: Commentaar Jaaredities 2010

Raad voor de Jaarverslaggeving Antonio Vivaldistraat 2-8 1083 HP AMSTERDAM. Rotterdam, 4 januari 2011. Betreft: Commentaar Jaaredities 2010 Ernst & Young Accountants LLP Marten Meesweg 51 3068 AV Rotterdam Postbus 488 3000 AL Rotterdam Tel.: +31 (0) 88-407 5013 Fax: +31 (0) 88-407 5837 www.ey.nl RJ-Comm. 1150 Raad voor de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

Insinger de Beaufort Multi-Manager Zeus

Insinger de Beaufort Multi-Manager Zeus Insinger de Beaufort Multi-Manager Zeus Vereffeningsverslag 24/04/2014 - 2 - INHOUDSOPGAVE Algemene informatie...- 4 - Organisatiestructuur... - 4 - Verslag van de Beheerder...- 5 - Vereffeningsverslag...-

Nadere informatie

Insinger de Beaufort Multi-Manager International Equity

Insinger de Beaufort Multi-Manager International Equity Insinger de Beaufort Multi-Manager International Equity Vereffeningsverslag 03/06/2014 - 2 - INHOUDSOPGAVE Algemene informatie...- 4 - Organisatiestructuur... - 4 - Verslag van de Beheerder...- 5 - Vereffeningsverslag...-

Nadere informatie

Jaarrekening 2012 Brand New Day Premiepensioeninstelling N.V.

Jaarrekening 2012 Brand New Day Premiepensioeninstelling N.V. Jaarrekening 2012 Brand New Day Premiepensioeninstelling N.V. Het jaarverslag 2012 is vastgesteld op de algemene vergadering van aandeelhouders van 8 april 2013 Inhoud Verkorte balans en toelichting 1.

Nadere informatie

In de balans over 2008 is het volgende vermeld omtrent het aandelenvermogen:

In de balans over 2008 is het volgende vermeld omtrent het aandelenvermogen: Opgave 1 Think Smart BV is een innovatieve onderneming. In de balans over 2008 is het volgende vermeld omtrent het aandelenvermogen: Bij inkoop van aandelenkapitaal, dat als eigen vermogen in de balans

Nadere informatie

Nieuwe bepalingen over verbonden partijen en niet in de balans opgenomen regelingen

Nieuwe bepalingen over verbonden partijen en niet in de balans opgenomen regelingen Nieuwe bepalingen over verbonden partijen en niet in de balans opgenomen regelingen Eind 2008 zijn in de Nederlandse wet nieuwe bepalingen opgenomen met vereisten voor de toelichting van de jaarrekening.

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Rabobank Nederland. Jaarrekening 2014 Rabobank Nederland Maart 2015 www.rabobank.com/jaarverslagen

Jaarrekening 2014. Rabobank Nederland. Jaarrekening 2014 Rabobank Nederland Maart 2015 www.rabobank.com/jaarverslagen Jaarrekening 2014 Rabobank Nederland Jaarrekening 2014 Rabobank Nederland Maart 2015 www.rabobank.com/jaarverslagen Inhoudsopgave Jaarcijfers 2 Balans Rabobank Nederland (voor winstbestemming) 2 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

SynVest Beleggingsfondsen N.V.

SynVest Beleggingsfondsen N.V. Financiële berichten SynVest Beleggingsfondsen N.V. Halfjaarverslag 2015 SynVest. Ondernemend vermogen. Synvest Beleggingsfondsen N.V. INHOUDSOPGAVE HALFJAAR CIJFERS 2015 1 Halfjaar cijfers Synvest Beleggingsfondsen

Nadere informatie

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Internet Publicatiebalans 2015

Internet Publicatiebalans 2015 Stichting Fonds Welzijnswerk p/a Esscheweg 70 5271 NA SINT-MICHIELSGESTEL Internet Publicatiebalans 2015 Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer S41081829. Rapportdatum: 21 maart 2016 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

1 Financieel overzicht 2012

1 Financieel overzicht 2012 1 Financieel overzicht 2012 Dit is een bijlage bij het persbericht jaarcijfers 2012 en vormt daar integraal onderdeel van Geconsolideerde balans In miljoenen euro 31 december 2012 31 december 2011 1 januari

Nadere informatie

Specialisterren Foundation Kobaltweg 11 3542CE Utrecht. KvK-nummer: 50437062 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2015

Specialisterren Foundation Kobaltweg 11 3542CE Utrecht. KvK-nummer: 50437062 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2015 Specialisterren Foundation Kobaltweg 11 3542CE Utrecht KvK-nummer: 543762 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 215 Inhoud VERSLAG Samenstellingsverklaring Resultaat-analyse Jaarverslag van het Bestuur (Tekst)

Nadere informatie

Sectie A: Samenvatting van de waarderingsregels... 1 Sectie B: Boekhoudregels... 6 1 Toepasselijke IFRS normen... 7

Sectie A: Samenvatting van de waarderingsregels... 1 Sectie B: Boekhoudregels... 6 1 Toepasselijke IFRS normen... 7 Hoofdstuk 29 Inhoudstafel Sectie A: Samenvatting van de waarderingsregels... 1 Sectie B: Boekhoudregels... 6 1 Toepasselijke IFRS normen... 7 1.1 Referenties... 7 1.2 Toepassingsgebied... 7 2 Belangrijke

Nadere informatie

Stichting Diaconessenhuis/Mariastichting tot steun aan het Interconfessioneel Spaarne Ziekenhuis

Stichting Diaconessenhuis/Mariastichting tot steun aan het Interconfessioneel Spaarne Ziekenhuis tot steun aan het Interconfessioneel Spaarne Ziekenhuis Jaarverslag 2013 tot steun aan het Interconfessioneel Spaarne Ziekenhuis 2 Inhoudsopgave: Bestuursverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Resultatenrekening

Nadere informatie

3 Deelnemingen in de enkelvoudige jaarrekening en de administratie

3 Deelnemingen in de enkelvoudige jaarrekening en de administratie 3 Deelnemingen in de enkelvoudige jaarrekening en de administratie daarvan 3.1 a Geval A 0.. Deelneming 800.000 aan 1.. Bank 800.000 Geval B 0.. Deelneming 800.000 aan 0.. Aandelen in portefeuille 500.000

Nadere informatie

Stichting Medische Kampen India (MKI) Mw. M. C. Bryson Koppelingpad 5 1033NM AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014. Vastgesteld door het bestuur d.d..

Stichting Medische Kampen India (MKI) Mw. M. C. Bryson Koppelingpad 5 1033NM AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014. Vastgesteld door het bestuur d.d.. Stichting Medische Kampen India (MKI) Mw. M. C. Bryson Koppelingpad 5 1033NM AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Vastgesteld door het bestuur d.d.. Stichting Medische Kampen India (MKI) Mw. M. C. Bryson Koppelingpad

Nadere informatie

IAS 23. 13.10.2003 NL Publicatieblad van de Europese Unie INTERNATIONAL ACCOUNTING STANDARD IAS 23 (HERZIENE VERSIE VAN 1993) Financieringskosten

IAS 23. 13.10.2003 NL Publicatieblad van de Europese Unie INTERNATIONAL ACCOUNTING STANDARD IAS 23 (HERZIENE VERSIE VAN 1993) Financieringskosten L 261/215 INTERNATIONAL ACCOUNTING STANDARD (HERZIENE VERSIE VAN 1993) Financieringskosten Deze herziene International Accounting Standard vervangt, Activering van financieringskosten, die in maart 1984

Nadere informatie

AEFIDES INSPIRATIS I BV TE GRONINGEN. Jaarverslag 2011 25 april 2012

AEFIDES INSPIRATIS I BV TE GRONINGEN. Jaarverslag 2011 25 april 2012 AEFIDES INSPIRATIS I BV TE GRONINGEN Jaarverslag 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARVERSLAG 1 Opdracht 2 2 Algemeen 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 5 5 Directieverslag 6 JAARREKENING 1 Balans per 31 december

Nadere informatie

Wettelijke reserves nader bekeken

Wettelijke reserves nader bekeken Wettelijke reserves nader bekeken De regelgeving rond wettelijke reserves bestaat al geruime tijd en is in de afgelopen jaren niet wezenlijk veranderd. Toch is er in de praktijk regelmatig sprake van onduidelijkheden

Nadere informatie

Jaarverslag 2010 Rhodenborg Beleggingen I BV Houten

Jaarverslag 2010 Rhodenborg Beleggingen I BV Houten Jaarverslag 2010 Rhodenborg Beleggingen I BV Houten Inhoudsopgave pagina Jaarrekening Balans per 31 december 2010 2 Algemene toelichting 3 Grondslagen voor de waardering van activa en passiva 4 Grondslagen

Nadere informatie

STICHTING HOOP VOOR ALBANIË TE MAASDIJK. Rapport inzake jaarstukken 2013 27 juni 2014

STICHTING HOOP VOOR ALBANIË TE MAASDIJK. Rapport inzake jaarstukken 2013 27 juni 2014 STICHTING HOOP VOOR ALBANIË TE MAASDIJK Rapport inzake jaarstukken 2013 27 juni 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina VERKORTE JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2013 4 2 Staat van baten en lasten over 2013 5 3

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 8.375 9.875 MATERIËLE VASTE ACTIVA 36.339 49.

BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 8.375 9.875 MATERIËLE VASTE ACTIVA 36.339 49. JAARREKENING 2014 BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2014 ---------------- 31-12-2013 ---------------- activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 8.375 9.875 MATERIËLE

Nadere informatie

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Materieel belang in de jaarrekening Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Agenda Inleiding Doel van de jaarrekening Wat is materieel belang Wat

Nadere informatie

Verkorte jaarrekening 2013. Stichting Den Haag onder de Hemel. Den Haag

Verkorte jaarrekening 2013. Stichting Den Haag onder de Hemel. Den Haag Verkorte jaarrekening 2013 Stichting Den Haag onder de Hemel Den Haag (Ontleend aan het Jaarverslag en Jaarrekening 2013, zoals op 27 maart 2014 door het bestuur goedgekeurd en vastgesteld en van een goedkeurende

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Rabobank Nederland

Jaarrekening 2013. Rabobank Nederland Jaarrekening 2013 Rabobank Nederland Inhoudsopgave Jaarcijfers 2 Toelichting op de jaarrekening Rabobank Nederland 5 1 Algemeen 5 2 Grondslagen voor financiële verslaggeving 5 3 Solvabiliteit en kapitaalbeheer

Nadere informatie

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister

Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Informatie ten behoeve van het deponeren van de rapportage bij het Handelsregister Classificatie van de rechtspersoon

Nadere informatie

GBE3.1 EXTERNE VERSLAGGEVING (2) LES 3 HOOFDSTUK 8

GBE3.1 EXTERNE VERSLAGGEVING (2) LES 3 HOOFDSTUK 8 GBE3.1 EXTERNE VERSLAGGEVING (2) LES 3 HOOFDSTUK 8 R u b ricering van het eigen vermogen Het eigen vermogen van een onderneming is het overblijvend belang in de activa van de onderneming na aftrek van

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 9.875 16.651 MATERIËLE VASTE ACTIVA 49.425 46.

BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 9.875 16.651 MATERIËLE VASTE ACTIVA 49.425 46. JAARREKENING 2013 BALANS PER 31 DECEMBER 2013 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2013 ---------------- 31-12-2012 ---------------- activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 9.875 16.651 MATERIËLE

Nadere informatie

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde?

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? De recent gepubliceerde IFRS 13 bevat geen nieuwe voorschriften over wanneer reële waarde toegepast moet worden, maar legt uit hoe de reële waarde

Nadere informatie

3. Jaarrekening Stichting KHO-Heliomare

3. Jaarrekening Stichting KHO-Heliomare 3. Jaarrekening Stichting KHO-Heliomare 3.1 Balans per 31 december 2012 (voor resultaatbestemming) Activa 31-12-2012 31-12-2011 Vaste activa Materiële vaste activa 591.897 591.897 Financiële vaste activa

Nadere informatie

Jaarbericht Weller Vastgoed Beheer BV 2014

Jaarbericht Weller Vastgoed Beheer BV 2014 Jaarbericht Weller Vastgoed Beheer BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Bijlage bij opgave 3 N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap jaarrekening 2013

Bijlage bij opgave 3 N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap jaarrekening 2013 Bijlage bij opgave 3 N.V. Nederlandsche Apparatenfabriek Nedap jaarrekening 2013 GECONSOLIDEERDE BALANS PER 31 DECEMBER (x 1.000) Vaste activa Materiële vaste activa 48.001 45.836 Immateriële vaste activa

Nadere informatie

Publicatierapport. Uitgebracht aan. Your Garden Products Voorbeeldrapport te Apeldoorn

Publicatierapport. Uitgebracht aan. Your Garden Products Voorbeeldrapport te Apeldoorn Publicatierapport Uitgebracht aan Your Garden Products Voorbeeldrapport te Apeldoorn inzake de Publicatiestukken 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen 5 2. Balans per 31 december 2013 6 3. Vaststelling Balans

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Verkorte statutaire jaarrekening van Delhaize Groep NV

Verkorte statutaire jaarrekening van Delhaize Groep NV Verkorte statutaire jaarrekening van Delhaize Groep NV De statutaire jaarrekening van Delhaize Groep NV wordt hieronder voorgesteld in een verkort schema. Overeenkomstig het Belgisch Wetboek van Vennootschappen

Nadere informatie

Waardering van deelnemingen

Waardering van deelnemingen GBE3.2 (FE) les 1 programma Begrippen Waardering van deelnemingen Begrippen Waardering deelnemingen Vier begrippen 1. Deelneming 2. Dochtermaatschappij 3. Groepsmaatschappij 4. Rechtspersoon waarover...

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2015 Balans per 30 juni 2015 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2015 31 december 2014 Vaste activa Immateriële vaste activa

Nadere informatie

Veel interesse in reverse listing via Dico

Veel interesse in reverse listing via Dico Voorwaarde: aantrekkelijke waardepropositie voor Dico-aandeelhouders Veel interesse in reverse listing via Dico Bussum, 31 augustus 2011 Zoals eerder gemeld bij de trading update heeft N.V. Dico International

Nadere informatie

Externe Verslaggeving II

Externe Verslaggeving II Examen AA Externe Verslaggeving II DATUM: 05 januari 2016 TIJD: 13.30 16.30 uur Dit examen is bestemd voor studenten van de NBA Beroepsopleiding AA. Belangrijke informatie: Dit examen bestaat uit 3 opgaven

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt

Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt - 1 - BALANS PER 31-12-2014 (bedragen in euro s) ACTIEF 31 december 2014 31 december 2013 Toelichting Vaste

Nadere informatie

STICHTING HOOP VOOR ALBANIË TE MAASDIJK. Rapport inzake jaarstukken 2014 30 juni 2015

STICHTING HOOP VOOR ALBANIË TE MAASDIJK. Rapport inzake jaarstukken 2014 30 juni 2015 STICHTING HOOP VOOR ALBANIË TE MAASDIJK Rapport inzake jaarstukken 2014 30 juni 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina VERKORTE JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 4 2 Staat van baten en lasten over 2014 5 3

Nadere informatie

Vesteda Finance BV Jaarrekening 2012

Vesteda Finance BV Jaarrekening 2012 Vesteda Finance BV Jaarrekening 2012 Inhoudsopgave pagina Directieverslag 3 Jaarrekening 1. Ten geleide 4 2. Grondslagen van waardering van activa en passiva en van bepaling van het resultaat 4 3. Balans

Nadere informatie

Gordiaan Vastgoed BV. Jaarrekening 2010

Gordiaan Vastgoed BV. Jaarrekening 2010 Gordiaan Vastgoed BV Jaarrekening 2010 Inhoudsopgave pagina Directieverslag 3 Jaarrekening 1. Ten geleide 4 2. Grondslagen van waardering van activa en passiva en van bepaling van het resultaat 4 3. Balans

Nadere informatie

Jaarrekening 2005 - Fortis

Jaarrekening 2005 - Fortis Jaarrekening 2005 - Fortis Fortis Jaarrekening Verslag van de Raad van Bestuur van Fortis SA/NV en Fortis N.V. Jaarrekening Fortis SA/NV Jaarrekening Fortis N.V. - 1 - Inhoudsopgave Accountantsverklaring...

Nadere informatie

houden aan het verkoopplan, blijft het belang toch als slechts gehouden om te vervreemden aangemerkt (RJ 217.306).

houden aan het verkoopplan, blijft het belang toch als slechts gehouden om te vervreemden aangemerkt (RJ 217.306). September 2008 Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving voor grote en middelgrote rechtspersonen Editie 2008 AUDIT Inleiding Belangrijke wijzigingen van toepassing vanaf 1 nuari 2008 De Raad voor de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741

BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741 JAARREKENING 2011 BALANS PER 31 DECEMBER 2011 (na resultaatbestemming) ====================== 31-12-2011 31-12-2010 activa: IMMATERIËLE VASTE ACTIVA 27.196 37.741 MATERIËLE VASTE ACTIVA 62.018 26.274 FINANCIËLE

Nadere informatie

HALFJAARVERSLAG. C.V. S2 Vastgoed VII te Groningen. Over de periode 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012

HALFJAARVERSLAG. C.V. S2 Vastgoed VII te Groningen. Over de periode 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012 HALFJAARVERSLAG C.V. S2 Vastgoed VII te Groningen Over de periode 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012 INHOUD Pagina HALFJAARVERSLAG 1 Resultaat over 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012 3 2 Balans per 30 juni 2012

Nadere informatie

Update Externe Verslaggeving- december 2006, onderdeel Richtlijnen voor de jaarverslaggeving

Update Externe Verslaggeving- december 2006, onderdeel Richtlijnen voor de jaarverslaggeving Update Externe Verslaggeving- december 2006, onderdeel Richtlijnen voor de jaarverslaggeving Inleiding In deze update is getracht de belangrijkste wijzigingen in de Externe Verslaggeving in de Nederlandse

Nadere informatie

Fortis Jaarrekening 2006

Fortis Jaarrekening 2006 Fortis Jaarrekening 2006 Fortis Jaarrekening 2006 Fortis Geconsolideerde Jaarrekening Verslag van de Raad van Bestuur van Fortis SA/NV en Fortis N.V. Fortis SA/NV Jaarrekening Fortis N.V. Jaarrekening

Nadere informatie

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30 Voortgezette Studie Boekhouden 12.1 a De functie van het kasstroomoverzicht is een bijdrage leveren aan de beoordeling door gebruikers van het vermogen van de onderneming om geldmiddelen en kasequivalenten

Nadere informatie