4 Required reading. The work of the devil

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "4 Required reading. The work of the devil"

Transcriptie

1 3 U-bladen Scriptie over schoothondjes, waakhonden en keffertjes 8-9 Te dik? U eet gewoon te veel! 4 Required reading The work of the devil Dit is de laatste Observant voor carnaval. Het eerstvolgende nummer verschijnt op donderdag 21 februari This is the last Observant before Carnival. The next issue will be published on Thursday 21 Februari. 21 Onafhankelijk weekblad van de Universiteit Maastricht Redactieadres: Postbus MD Maastricht Jaargang 33 7 februari 2013 College van bestuur kondigt universitair debat aan Geloofsovertuiging Van Schayck geen invloed op werk Er komt op korte termijn een universitair debat in de aula over de verhouding tussen geloof en wetenschap. Het college van bestuur zal dat samen met Observant organiseren. Prof. Onno van Schayck zal eraan deelnemen. Dat is de uitkomst van gesprekken die het college gevoerd heeft met de redactie van Observant en met name ook met Onno van Schayck. Uitlatingen van deze laatste in een recent videointerview op een christelijke website vormen de aanleiding daartoe. Van Schayck zei daarin dat hij ooit een been zag aangroeien in het kader van een gebedsgenezing. Op die site werd hij uitdrukkelijk aangekondigd als Maastrichts hoogleraar, als lid van de gezondheidsraad en als directeur van onderzoeksinstituut Caphri. Van Schayck heeft na de publicatie in Observant 20 een naar alle Caphri-medewerkers gestuurd waarin hij zijn excuses aanbiedt voor het feit dat het instituut door zijn toedoen geassocieerd is geraakt met zijn geloofsopvattingen. Letterlijk schreef hij: Ik heb in dit interview eerlijk antwoord gegeven op persoonlijke vragen. Ik kan me voorstellen dat je het vervelend vindt dat dit persoonlijke verhaal van mij geassocieerd wordt met Caphri. Dat vind ik zelf ook ongelukkig en het spijt me oprecht dat dit gebeurd is. Van zijn uitlatingen zelf heeft Van Schayck geen afstand genomen. Het college van bestuur laat zich op zijn beurt over de inhoud daarvan niet uit. Wel spreekt het in een verklaring mede namens het MUMC-bestuur het volste vertrouwen uit dat de persoonlijke geloofsovertuiging van prof. Onno van Schayck geen invloed heeft op de invulling en de kwaliteit van zijn wetenschappelijke activiteiten. Dat zijn uitspraken zijn gedaan op basis van zijn persoonlijke geloofsbeleving wordt door het college en het MUMC-bestuur gerespecteerd. Ook FHML-decaan prof. Albert Scherpbier vindt het vooral Van Schaycks eigen zaak: Ik vind dat geloof en of overtuiging een privézaak is, mailt hij. Ik vind privé ook heilig en beschermd in een vrij land als Nederland. Ieder moet voor zich uitmaken of hij/zij privézaken bespreekbaar maakt. Observant vroeg deze week per een aantal UM ers naar hun visie op de zaak. Behalve Scherpbier reageerde alleen filosoof prof. Tsjalling Swierstra (cultuur- en maatschappijwetenschappen). Hij is benieuwd naar het aangekondigde interview met Van Schayck na carnaval, laat hij weten, omdat hij graag antwoorden wil zien op een aantal vragen. Een belangrijk punt daarbij: Wat ik aan de huidige situatie onbevredigend vind is dat Van Schayck een lekenpubliek heeft verteld dat het wetenschappelijk bewezen is dat dit wonder heeft plaats gevonden - hij sprak daar uitdrukkelijk als wetenschapper, niet als privépersoon, en heeft zijn wetenschappelijke gezag hieraan verbonden -, terwijl er vooralsnog geen kritische toetsing heeft kunnen plaats vinden door de wetenschappelijke gemeenschap van het onderliggende bewijsmateriaal. En dat lijkt mij toch het uiteindelijke criterium voor wat kan gelden als onomstotelijk en wetenschappelijk bewezen. Ik hoop dus dat hij dit materiaal spoedig terugvindt en openbaar maakt. Wammes Bos The streets will be filled with colorful dressed-up people from Sunday 10 to Tuesday 12 February: carnival in Maastricht. There ll be celebrations like a grand parade, a children s parade and a brass bands competition all led of course by the most important figure during these three crazy days: Prince Carnival Photo: Loraine Bodewes SBE lecturers complain about Study Store Lecturers from the School of Business and Economics are complaining about the Study Store, the academic bookshop on the Tongersestraat. They claim that orders are incorrect far too often. At the moment, more than a hundred students from the Management Accounting block have no books. The Study Store admits that they are to blame. Block co-ordinator Alexander Brüggen expected ninety copies of a book for the Strategic Performance Analysis block at the end of last year. The book is compulsory literature, but it turned out that only 59 copies were delivered. Now, things have gone wrong again, as 130 students taking the Management Accounting block are without the necessary literature. We place our orders four months in advance. This is extremely frustrating. Students are now forced to copy hundreds of pages, which is not even allowed in fact. Alternatively, they have to buy an e-book, which can only be viewed online. Students then point an accusing finger at the faculty, while there is nothing we can do about it. The Study Store, a national commercial chain of bookshops, dropped a few clangers last year, says branch manager Marco van Riemsdijk. It had to do with antiquated logistics and ICT systems. Those were no longer reliable, resulting in orders and deliveries not running smoothly. We have been working with a new system since January and I expect things to be better now. Maurice Timmermans Alison in Wonderland Miniaturised weapons Last night I was two metres away from a man worth $7.5 billion. I was at a talk by Eric Schmidt, former CEO and now executive chairman of Google. And unlike your typical academic, he was happy to take questions. So what did go wrong for Google in China? I negotiated. We lost, he said. Can I be more blunt than that? The focus of his talk was on digital connectivity Life in our new connected age and he was optimistic. Genocide is a thing of the past, he said. Committing largescale atrocities is becoming harder because we can now send images and video around the world instantly, making evil people his words a lot more concerned about accountability. This is the power of individuals with miniaturised weapons. Alison Edwards

2 2 Observant 21 7 februari 2013 Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder Ik zorg goed voor mezelf. Vast niet. Ik werk te veel. Het was ongetwijfeld verstandiger geweest om hoogleraar scheikunde in Hasselt te blijven, maar ik zoek steeds naar iets nieuws, iets avontuurlijks, ja, zoals het opzetten van een Science Programme in Maastricht. Nadeel is dat dit soort avonturen je helemaal in beslag neemt en ten koste gaat van andere dingen. Zo is het tien jaar geleden dat ik op een fiets heb gezeten, kun je ook zien aan mijn buik. Ontbijten doe ik ook nooit, vind ik zonde van m n tijd. Soms in het weekend, onder druk van mijn familie. Laatste roman? Kan ik me niet herinneren. Ik lees geen literatuur meer, eigenlijk sinds ik als onderzoeker terugkeerde uit de VS in De kinderen vreten veel vrije tijd en mijn werk is zo intensief dat ik thuis niet de energie vind om me nog op iets anders te concentreren. Ik zit s avonds en in het weekend wel nog vaak te denken aan dat stukje curriculum en hoe dat eruit moet zien. Waterzooi of snert? Ik hou van traditioneel Nederlandse kost maar snert zou ik niet in een restaurant bestellen. Doe maar waterzooi. Ik woonde tot voor kort in België en heb gemerkt hoe extreem verschillend dat land is, in de omgang met mensen, in wat ze belangrijk vinden. Amerika voelde dichterbij dan België terwijl ik in Louisiana zat, een van de conservatiefste staten. Ik voelde me thuis in Louisiana maar je moet er niet te lang blijven. In het stadje waar ik verbleef woonden blank en zwart niet in dezelfde straat. Mijn buurman zei dat hij er alles aan zou doen om te voorkomen dat een zwarte er een huis zou kopen. Voor het laatst boos? Waarschijnlijk gisteravond. Met vier kleine kinderen ben je altijd boos. Op het werk zul je me niet snel boos zien. Eerder gefrustreerd, ik vind het moeilijk om iemand de huid vol te schelden. Ik denk dan: er is kennelijk iets niet goed gegaan en laten we ons richten op de oplossing. Ik verzamel Van alles. Oude boeken vanaf de 16 e eeuw, voornamelijk over Utrechtse geschiedenis. Het zijn van die stoffige dingen die je nooit leest. Mijn oudste exemplaar kán ik niet eens lezen omdat het in het Italiaans is, uit 1518, de zogeheten tweede generatie boeken überhaupt. Ik heb ook postzegels verzameld, mosterdpotjes, aardewerken mineraalwaterflessen uit de 18 e eeuw, oude landkaarten. Het levert weleens klachten op van de familie, en dan heb ik het nog niet eens gehad over het Chinees porselein uit de 18 e en 19 e eeuw dat ik verhandel. Ik zit aan de onderkant van de markt maar ik heb schoteltjes van duizend euro per stuk. Ik kom uit een vlekkeloos gezin. Vlekkeloos weet ik niet, maar wel een normaal gezin. Mijn vader was directeur van de milieudienst van de gemeente Amsterdam, in een tijd dat het milieu nog niet bestond. Net als ik was hij chemicus, maar ik ben niet in zijn voetsporen getreden. Ik wilde archeoloog worden, heb ook opgravingen gedaan in Amersfoort. Liever archeoloog dan chemicus Thomas Cleij (Baarn, 1970) Dean van het Science Programme, sinds twee jaar Woont in Elsloo Getrouwd met Jennifer, en vier kinderen: Oscar (7), Servaas (5), Marnix (3) en Calvin (1) Foto: Loraine Bodewes Er was alleen geen werk in te vinden en toen koos ik voor iets wat me gemakkelijk afging: scheikunde. Denk niet dat ik als kind al proefjes deed in de schuur. Ik heb geen emotionele band met mijn vak, maar ik heb er ook niks op tegen. Later heb ik spijt gehad dat ik archeologie heb laten liggen, het had misschien toch gekund. Vriendschap betekent Ik heb voornamelijk kennissen, nauwelijks vrienden. Ik ben vaak degene die het contact op zeker moment laat lopen. Nee, ik mis het niet. Ik heb ook weinig familieleden. Mijn vader stierf drie jaar geleden, aan kanker, net als mijn zus, in 2007 ehm, wacht even, klopt dat? Ja, ik denk het wel. Ik ben dyslectisch en heb moeite met data, maar ook met woorden, ik schrijf in eerste instantie geen enkel woord foutloos. Maar goed, weinig familie dus, ook omdat mijn vrouw Amerikaans is. Wij creëren ons eigen wereldje en daar zijn we gelukkig mee. Geluk hangt voor mij sterk samen met een harmonieus gezin. Waar liggen je wortels? Ik ben zeer gecharmeerd van genealogie en heb het een en ander uitgezocht. De familie van mijn vader komt uit Groningen, een stabiele groep mensen verspreid over een stad en een paar dorpen, nooit van plek veranderd. Mijn vader had ook een hekel aan vakantie. De tak van mijn moeder daarentegen heeft de hele wereld rondgereisd. In de stamboom kom je kleurrijke types tegen zoals een circusdirecteur in Berlijn en een Duitse overgrootvader die rond 1900 in Zuid-Amerika heeft rondgetrokken en gesneuveld is aan het Russische front. Het aardige is dat ik beide familietrekken in mezelf terug zie: het onrustige, het ongebondene én het stabiele, het loyale. Ik ben slecht in Plannen. Ik vind het lastig om ruim op tijd ergens aan te beginnen. Ik laat dingen liggen tot het laatste moment. Maar als ik ja zeg, dan gebeurt het ook. Het is misschien geen goede eigenschap, voor anderen is het soms moeilijk om met me samen te werken. Aan de andere kant krijg ik op die manier veel gedaan. Ik ben niet bang om veel dingen tegelijk te doen. Het lukt uiteindelijk ook altijd. Recentste vakantie? In Noorwegen. Ergens aan de kust, geen huis te bekennen, een half uur rijden naar het dichtstbijzijnde, knullige supermarktje. Weg van alle drukte, heerlijk. Al ben ik geen kampeerder, ik wil juist meer luxe dan thuis, we zaten in een huis van meer dan honderd vierkante meter. De Noren zijn erg geciviliseerd maar ook stug. Nee, niet echt vriendelijk. Ik ben allergisch voor mensen die Hun afspraken niet nakomen, zich niet houden aan hun woord. Ik hou van mensen die eerlijk zijn. Ik denk dat ik dat ook ben, al kun je soms niet alles zeggen vanwege je positie. Ik spreek nooit de onwaarheid, ik verzin niets. Maurice Timmermans Leve de vrijheid Op 27 januari is in Amsterdam op 66-jarige leeftijd het levend kunstwerk Fabiola overleden. Kort voor zijn dood hield hij op 22 december in het openbaar nog een toespraak. Hierin dankte hij Amsterdam voor het feit dat hij er altijd had kunnen zijn wie hij was: strijdbaar homoseksueel en androgyn performer. Met extravagante kleding, felgekleurde jurken, uitbundige hoofddeksels, extreme high heels, zware make-up, kralenkettingen en gewapend met waaier of paraplu luisterde hij diverse Gay Prides en Roze Zaterdagen op. Reden om hem begin jaren tachtig uit te nodigen voor een Studium Generale-avond in de voormalige Berchmans-sociëteit aan de Bredestraat. Een avond waarop een Rotterdamse bootwerker in omajurk, een transseksuele SM-meesteres, een roze flikker, een pot, een ex-prostituee en een hondje onder leiding van de plaatselijke seksuoloog zouden praten over niet alledaagse vormen van seksualiteit. Saillant detail: tijdens de pauze moesten we de bar in de zaal delen met de Maastrichtse operettevereniging. Voor Fabiola had ik in het voormalige hotel Stijns aan de Stationsstraat een kamer gereserveerd. Toen ik hem volgens afspraak s middags op het station ophaalde, stapte hij in vol ornaat uit de trein: met torenhoge schoenen, een gigantische hoed en een enorm glinsterend en ritselend pak van gekleurd zilverpapier. Met een flauwe herinnering aan de carnaval van een paar weken tevoren, toog ik met blij gemoed naar Stijns. De balienist van dienst was duidelijk in een vastenstemming: Beseft u zelf niet dat je met zo n uitdossing niet in een hotel terecht kunt. Wat moeten mijn andere gasten wel niet denken? zei hij wijzend naar een groep mensen in de lounge. Daar zat een tiental hoge militairen in vol ornaat. Die week waren ze in Maastricht om aan een wapenbeurs van De NAVO in de Eurohal deel te nemen. De NAVO: ooit opgericht op onze vrijheid te verdedigen. Ook de vrijheid om te zijn wie je bent? Fabiola heb ik die nacht een matras in mijn woonkamer aangeboden. Nadat ik hem daags erna op de trein had gezet, viel het me op de terugweg vanaf het station op, dat hij in Maastricht niet enkel een spoor van vrijheid maar ook een spoor van zilverpapier had achtergelaten. Gelijk met het overlijden van Fabiola is een vechter voor persoonlijke vrijheid verloren gegaan. Een vrijheid die langer duurt dan de drie dagen die ons elk jaar weer tijdens de carnaval in de schoot geworpen wordt. PS: iets voor Beatrix nu de rol van Fabiola vacant is? Jacques Reiners, hoofd Studium Generale De column wordt op persoonlijke titel geschreven

3 7 februari 2013 Observant 21 3 Vici voor neurowetenschapper UM Elia Formisano, bijzonder hoogleraar neuroimaging-technieken, heeft een Vici-subsidie ontvangen van anderhalf miljoen euro van onderzoeksfinancier NWO. Het geld is bedoeld om een eigen onderzoekslijn op poten te zetten. Formisano, tevens wetenschappelijk directeur van het Maastricht Brain Imaging Center, doet onderzoek naar auditieve perceptie. Hij probeert te achterhalen hoe het brein omgaat met omgevingsgeluid, met geroezemoes tijdens een gesprek in een café bijvoorbeeld. Tegelijk ontwikkelt hij computerprogramma s die de werking van het brein nabootsen. De resultaten van het onderzoek kunnen worden gebruikt voor nieuwe toepassingen als gehoortoestellen. Landelijk vielen 32 onderzoekers in de prijzen bij NWO, van de 218 die een aanvraag op de bus deden. Tien van de laureaten is vrouw. De universiteiten (inclusief de medische centra) van Leiden, Utrecht en Nijmegen hebben de meeste beurzen binnengehaald: vijf voor elk. MT Apple-handreiking aan psychologen Het bestuur van de faculteit psychologie en neurowetenschappen komt het personeel enigszins tegemoet in hun voorkeuren voor Apple-apparatuur. Geen vrijheid blijheid, zegt adjunct-directeur Jacques Beursgens, maar het wordt wel makkelijker voor medewerkers om een Mac aan te schaffen van de eigen onderzoekssubsidie. Dat is vooralsnog alleen mogelijk bij specifieke, functionele of technische onderzoekseisen. De details van de nieuwe maatregel volgen over een maand, zegt Beursgens, die een en ander op papier gaat zetten. De psychologen hielden vorige maand een enquête onder 155 medewerkers over de Applekwestie. Zo goed als iedereen vond dat onderzoekers zelf moeten kunnen kiezen op welk apparaat ze willen werken. Helemaal als het gekocht wordt van het zelfverworven subsidiegeld. Tot nog toe kunnen medewerkers via de UM alleen windowsapparatuur aanschaffen, tenzij ze een ander platform onmisbaar is voor hun onderzoek. Dat benadrukte ook collegelid André Postema in de jongste universiteitsraad. MT Meer ondersteuning Apple Wordt Apple-apparatuur in de toekomst wèl ondersteund door de universiteit? Tot op heden was dat niet of nauwelijks het geval. Ja, zei André Postema, vicevoorzitter van het college van bestuur vorige week tegen de universiteitsraad naar aanleiding van de berichtgeving in Observant. Postema: Het uitgangspunt voor medewerkers en studenten wordt: bring your own device. Dus we gaan service bieden aan andere apparatuur dan de standaard. Dat is nog niet zo ver, maar het komt eraan. Postema maakte wel heel duidelijk dat medewerkers die hun apparaten via de UM bestellen niet alle vrijheid hebben: We hebben een contract voor standaardapparatuur. Als je iets anders wilt, is dat duurder; het kan, maar er moet een goede reden voor zijn. Uiteindelijk bepaalt de universiteit wat er gekocht wordt. Het gaat om belastinggeld, ook als het geld via NWO loopt. Het apparaat is dus niet van jou, de UM blijft eigenaar. Hij kondigde aan dat er een statuut komt waarin dit soort dingen, maar ook dienstreizen en soortgelijke zaken, wordt geregeld. Het zal bij de volgende vergadering van de U-raad op de agenda staan. Duidelijk is in ieder geval dat medewerkers niet met het geld van de UM zelf naar de Mediamarkt kunnen stappen om er een apparaat te kopen. Dat is niet toegestaan. De koninklijke weg is: via je baas, via de afdeling inkoop. WB U-raad: Uitstel MUMC is gênant De universiteitsraad vindt het gênant dat er na vijf jaar nog geen uitsluitsel is over het organisatiemodel en de besturingsstructuur van het Maastricht Universitair Medisch Centrum (MUMC). Dat zei raadsvoorzitter prof. Herman Kingma vorige week tijdens de vergadering tegen het college van bestuur. Kingma wees erop dat de kwestie des te meer knelt omdat de positie van de vicevoorzitter van het college, nu André Postema, Werkstukken gebundeld in Vijf Kopstukken Wat moet een jurist kunnen? Eerstejaars rechtenstudent en dan al een publicatie in een bundel. Het gebeurde Bo Berkman, Daaf van Bilsen, Carly Bollen, Dewi Delboeuf en Avital Smeets. Zij schreven vorig academisch jaar, net als 170 andere studiegenoten, in het kader van het vaardighedenonderwijs een opstel over een wetsartikel. Het resultaat was de moeite waard en verkreeg een plaatsje in Vijf Kopstukken, een boekwerk speciaal voor deze gelegenheid gepubliceerd. Universitair hoofddocent en practicumcoördinator Fokke Fernhout nam het initiatief. Wat moet een jurist kunnen? Hij moet in staat zijn om relevante feiten uit een zaak te halen, om rechtsregels toe te passen, om het als een coherent geheel op te schrijven. En dat leren ze in dit practicum. per 1 oktober vacant is. In de plannen tot nu toe voor de bestuurlijke samensmelting van universiteit en ziekenhuis zou de invulling van die vacature in samenspraak met het ziekenhuis plaats vinden. Zo lang er geen akkoord is, staat dat op losse schroeven. Kingma: Dat er geen consensus mogelijk is, verlamt beide organisaties. Er moet snel een beslissing komen, positief of negatief. Collegevoorzitter prof. Martin Paul liet weten dat Studenten zijn vrij om een wetsartikel te kiezen, met uitzondering van het jaar daarvoor gebruikte onderwerpen. Docenten gaven de tip om het wetboek open te slaan en een artikel te prikken. Dat advies volgde Bo Berkman op. Hij koos voor het Wetboek van Strafrecht. Het probleem waar hij zich over boog: in hoeverre geldt de professionele geheimhoudingsplicht (zoals voor advocaten en artsen) ook voor geestelijken? Vallen zij onder het artikel en waar ligt dan de grens van die geheimhoudingsplicht? De andere vier studenten geven een kritische beschouwing op misleidende reclame, het schriftelijkheidsvereiste bij het concurrentiebeding, arbeidsparticipatie van personen met een beperking en de rechtseenheid (rechtspraak op één lijn) in het bestuursrecht. Alle opstellen zijn op dezelfde manier ingericht: nieuws hij het daarmee eens is. Paul: Er is nu twee jaar discussie over het besturingsmodel, er is in die tijd ook vooruitgang geboekt, maar nu ligt het bij de twee raden van toezicht. Navraag bij de raden van toezicht van UM en ziekenhuis leert dat er de afgelopen maanden geen formeel contact is geweest. Er is ook geen vergadering gepland. WB van wetsgeschiedenis, relevante literatuur en jurisprudentie tot hoe het artikel in de praktijk uitpakt, wat het recht in andere landen hierover zegt, is er kritiek, voorstellen voor verbetering. Een tip van Berkman voor de nieuwe lichting: Het is een kwestie van doen. Begin op tijd, houd het goed bij. En zeker, niet alle onderdelen zijn even gemakkelijk. Persoonlijk vond ik het rechtsvergelijkingsgedeelte het moeilijkste. Met het werkstuk kunnen studenten volgens Fernhout niet alleen laten zien dat zij alle vaardigheden beheersen, maar het bereidt hen ook voor op het schrijven van het verplichte bachelor essay. Vijf Kopstukken, te koop bij de Tribune en via website van Uitgeverij Gianni. 9,50 Wendy Degens Keffertjes, schoot- en waakhonden Universiteitsbladen hebben het moeilijk. Deel van de organisatie en daar toch kritisch over schrijven, financieel afhankelijk en vaak bestookt door bestuurders en communicatieafdelingen die hun universiteit als merk willen promoten. Zijn de universiteitsbladen keffertjes, schoothonden of waakhonden? Dat was het scriptieonderwerp van de Leidse masterstudent Lars de Kruijf. Hij stuurde medestudenten het land in om redacteuren en hoofdredacteuren te interviewen, en hier en daar ook universitaire voorlichters. En hij bestudeerde redactiestatuten en literatuur over universitaire - en bedrijfsjournalistiek. Want er zijn mensen, onder wie ook één niet met name genoemde hoofdredacteur, die het universiteitsblad expliciet beschouwen als bedrijfsblad. Terwijl bedrijfsbladen, de echte, natuurlijk nooit clausules in hun statuten hebben dat ze onafhankelijk opereren, zoals de U-bladen met uitzondering van het Wageningse blad Resource. De scriptie geeft ruim aandacht aan die hartstochtelijk beleden onafhankelijkheid die echter vaak onder druk staat. Veel, zo niet alles, lijkt af te hangen van de opvattingen van de colleges van bestuur die op dat moment aan het roer staan. Zien die de universiteit als bedrijf dat zijn imago op peil moet houden, als merk dat promotie behoeft, dan kunnen de redacties zwaar weer verwachten. Beschouwt het bestuur de universiteit als academische gemeenschap waar ook wel eens wat mis gaat, dan is meer openheid te verwachten en dus ook minder druk op een redactie. Uit de weergegeven interviews blijken sterke staaltjes van inmenging. Zo Foto: archief Observant moest het Tilburgse blad Univers meedoen met de crisiscommunicatie toen de affaire-stapel losbrak. Dat hebben ze een dag gedaan, daarna wilden ze hun eigen rol weer opnemen, los van de afdeling communicatie. Maar een oekaze vanuit het universiteitsbestuur verhinderde dat effectief: medewerkers werden niet geacht met het blad of andere media - te praten. En deden dat ook niet. Veel bladen melden al dan niet lichte vormen van zelfcensuur, uit voorzichtigheid, vanwege expliciete pressie, of om van het gezeur af te zijn. Uiteindelijk resulteert de analyse in een typologie waarin de bladen naar de mate van onafhankelijkheid worden ingedeeld. De categorie waakhond omvat bladen met statuten, meestal een stichting die het blad afschermt van directie inmenging door bestuurders, bestuurders die zich niet of weinig met het blad (willen) bemoeien en redacteuren die zichzelf als journalist zien, niet als spreekbuis. Bij de keffertjes en de schoothondjes is dat hier en daar wat minder, voornamelijk omdat die bladen minder ruimte wordt gegund door bedrijfsmatig denkende bestuurders, soms onderdeel zijn van de afdeling communicatie, en zeker als de bladen uitdrukkelijk worden geacht het belang van de instelling niet te schaden. Want wat is dat belang, wie bepaalt het? De indeling is allicht wat arbitrair, te meer omdat de informatie grotendeels van de betrokkenen zelf komt. Observant prijkt overigens in het lijstje waakhond, samen met vier (van de dertien) andere bladen waaronder Folia en Mare, respectievelijk uit Amsterdam en Leiden. WB

4 observant 4 Observant 21 7 februari Required Reading Who: Paul Lemmens, addiction expert at the Faculty of Health, Medicine and Life Sciences Book: The Lost Weekend, by Charles Jackson Target: health sciences and medical students The story also filmed by Billy Wilder in 1946 covers a long weekend in the life of the alcoholic Don Birnam, who is then staying with his brother in Manhattan. Birnam leads a failed life, says addiction expert Paul Lemmens. He has high aspirations to be a writer, but never manages to get things going. In the meantime, his brother and girlfriend try to keep him away from the booze, but they are unsuccessful. Birnam lets go completely. He is a binge drinker, someone who has his life in reasonable order but every now and again drinks himself into oblivion for few days. An arrogant man too, someone with whom the reader won t easily identify. What does it mean to be an alcoholic? This question is answered clearly in The Lost Weekend, says Lemmens, who also discusses novels in his lectures. As a lecturer, you can tell your students that addicts first of all deny they have a problem, but that doesn t really sink in. Whereas the last sentence in the book, after all the efforts made by Birnam s brother and his girlfriend, really hits home: Why did they make such a fuzz. Writer Charles Jackson is able to delve deeply into his own bank of experience, he could never give up the drink completely and was a life-long AA client. Far away eyes The work of the devil It is also fascinating to see how threatening the main character experienced the well-intentioned worries of those around him. Jackson describes in an oppressive style how Birnam feels compelled to operate secretively. The good intentions make it difficult for him to indulge in his dipsomania. This becomes such a problem that at one particular moment he steals the cleaning lady s monthly wages, and even devises a murder plan in order to get money. The book also makes students aware of changing social attitudes towards alcoholics. In the 19 th century, the problem was not the drinker but the drink, it was seen as the work of the Devil that had penetrated the capillaries of society. It was in the first place a societal issue, until halfway through the 20 th century. Since then, we view alcoholism as a disease and the drinker as a patient. Or rather, as a chronic patient, who only benefits from complete abstinence. A doctor in the book says: There isn t any cure, besides just stopping. And how many of them can do that? They don t want to, you see. When they feel bad like this guy here, they think they want to stop, but they don t really. But is addiction a medical problem? That is the question, says Lemmens. Addiction has devastating consequences, but in my mind it is not an illness. Causes cannot easily be found and a doctor can t do very much. There is no effective treatment either; all that can be done is fight the symptoms with pills that take away the yearning. Maurice Timmermans This column features lecturers who recommend a novel that will throw a different light on their field than textbooks would Everywhere you go, you eat Ladylike One of my favorite actresses, Helena Bonham Carter, once said something in a movie that really stuck with me: The illusion of effortlessness requires a great effort indeed. Now, I may not epitomize ladylike charm or grace (they say that there has never been a true lady in my family tree) but I certainly feel like I am world champion at avoiding awkward and cringe-worthy situations. For example, I was at a restaurant with my family once, and more than halfway through my salad I suddenly realized that my food was coming to life there was an ugly brown slug creeping its way across my plate. I didn t want to ruin dinner so I just thought I d leave my plate and not say anything. I certainly wasn t hungry anymore after finding this slimy beast crawling between my potatoes and lettuce. But the slug had evil plans; apparently it was intent on escaping out of my plate and thus ruining our family dinner and, subsequently, the restaurant, so I had to push it back down with my fork. But it kept crawling up! Beads of sweat were glistening on my forehead as I was fighting a battle over life and death while simultaneously distracting my parents from my ordeal with casual conversation. Soon thereafter, the struggle was over. Let s just say, it went much better for me than for the slug. I still cringe when I think back at how uncomfortable a situation I had gotten myself into, just to avoid a slimy drama over a peaceful family dinner. Situations like these always remind me of tutorials. By default, every tutorial is at least a little bit awkward. The worst is when everyone sits in silence and it is clear that nobody knows what s going on, and so nobody says anything just to avoid saying or doing something unpleasant, and then the cycle just continues, so the metaphorical slug continues to win the battle until someone decides to do something about it in order to avoid awkward silences. So perhaps I am not a true lady, but I m at least a decent imposter. Rebecca Catharina Rudschies (21), a German second-year student of European Studies who has seen 9 per cent of the world. After graduating from high school, Catharina Rudschies chose to go on a big trip. I spent three months in Thailand, six in Australia and a few weeks in Singapore and London. I actually wanted to go to Japan, but the Fukushima nuclear disaster had just happened. I thought about doing voluntary work there, but it was too dangerous. She became interested in Thailand after meeting some people on a plane. My sister lives in Australia. I had visited her before and on that trip I flew with Thai Airways. The Thai people I met were so friendly and helpful. When I got home I started reading about the country and the culture. I wanted something different, to go to a non-western country. She could only stay for three months because of her visa. With a work visa you can stay longer, but it s very hard to get one. So I went to Perth, where my sister lives, and worked as a waitress. When I had saved some money, I travelled the east coast. Melbourne is my favourite city. It has many small lanes with street art and small shops; there s so much to discover. Although Rudschies had a great time in Australia, Thailand is the country that really impressed her. I travelled through the country, but I also lived with Thai people during a language course. They showed me places I never would have found on my own and included me in their everyday life; their rituals, the places they eat. There s a massive food culture everywhere you go, you eat. She also stayed in a Buddhist temple for a few days. I read about someone doing that in a book and I thought: let s try it. So I just went to the temple and asked. They were very surprised but said okay. According to Rudschies, life in a temple is not as relaxing as it may sound: Your day starts at 3.30 am. Through the day you meditate, chant [praying and singing Ed.] and do community work. You only get one meal a day: breakfast. It s very exhausting; you re sitting in the same position for hours. I d meditated before, but only for twenty minutes or so at a time. She learned a lot in Thailand. Especially to be patient. I was very impatient before, but in Thailand it s considered weak to show strong emotions. Latest news on Become member of facebook.com/observantum Cleo Freriks

5 7 februari 2013 Observant 21 5 english Fuss about health care insurance for foreign students Many foreign students are unjustly fined for not having a health care insurance in the Netherlands. Appealing against the fine is difficult, mainly because all communication on this matter is in Dutch. Examples can be found in Maastricht too, but Student Dean Anita Jacobs claims it is not a hot item among students. Since 2006, anyone who lives or works in the Netherlands must have basic health insurance. For foreign students under thirty years of age, an exception was made, because they often have health insurance in their native country which Cheaper student visa From now on, non-eu students and researchers pay considerably less for an entry visa and a residence permit. After a decree by the Council of State, fees have been halved. Students who want to study in the Netherlands no longer need pay six hundred euro for an entry visa or a residence permit, but three hundred. Academic researchers enjoy the same reduction. The cost for an extension of the residence permit will also be reduced for them: from 375 to 300 euro. The amount for students will remain the same: they pay 150 euro. The reduction is a result of a judgment by the Council of State. It decided in October that the Netherlands did not comply with European guidelines for the reunification of families and charges too much for visas and residence permits. The same argument can be applied to students, so minister Fred Teeven (Security and Justice) decided to adapt their rates as well. Students and researchers who have already paid the old amount, are entitled to a reimbursement if their payment was made after the Council of State s judgment, Teeven wrote in a letter to the Lower House. The PVV fears that the measure will have the effect of attracting others, but according to Teeven the effects will be minor. HOP also covers them sufficiently while they are here. But as soon as they earn money, even if they work only a few hours or do a traineeship, they must have a Dutch insurance. In the meantime, 15,000 foreign students have received a letter from the Board of Health Insurances (CVZ). They are required to take out health insurance unless the students can prove that they do not have a job here. There is a form to be filled out for this purpose. If they do not reply to the letter, they will automatically be fined 350 euro. Maastricht University sent an to all its foreign students last December explaining what they should do if they receive such a letter (in Dutch) Muziekgieterij targeting foreign students Having been closed for more than five months, the Muziekgieterij is planning to open its doors again at the beginning of March. The Maastricht pop podium, which had to abandon the previous location on the Bankastraat, has found temporary accommodation in the Timmerfabriek. With festival Docks director Wim Smeets is hoping to attract in particular foreign students. Docks is a winter version of the Bruis festival that the Muziekgieterij has been organising for six years now in the first weekend of September. We want people to leave with a wow feeling, we want them to be flabbergasted, says director Wim Smeets. They have to be able to find us again here. We could work on that slowly, but we don t have that time we will be here for a maximum of three years so we have to rock immediately. Acts that have been contracted, include The Van Jets, Fidlar and I am Kloot. Smeets is especially proud of the last band. They are huge in England. Other than that, we are following the same concept as we did with Bruis: sustainable, good food, good beer and a large tent outside. According to Denis Ancion, deputy director of marketing and communication at Maastricht University and board member of the Muziekgieterij, foreign students in particular will be glad that the pop podium is open again. They look for something just a little different to what Dutch students seek. Foreign parties at the Muziekgieterij are dominated by urban and dubstep, of which there is very little in Maastricht. When we could no longer provide those parties, the students went roaming the city. Smeets very much wants to give the Muziekgieterij an international character. Dutch music doesn t usually have that unique what the fuck effect. I have to explain to foreign students what kind of a band Moke is, while everyone knows deus here. In Belgium, talent is really embraced, whereas there is little interest in that here. Considering the number of German students, he would also like to get some German bands to play in Maastricht. That can be a problem. Germany is a big country, so when they become popular there, the fees they can ask are simply too high for us. But the Muziekgieterij should be a place where new bands can be discovered. When the poster is published for Pinkpop and I can say: we had them, and them, and them, then we will have done well. The decision on the Muziekgieterij s permanent location will be taken by the city council during the talks on the 2013 interim budget report, just before the summer. One possibility is the factory buildings Kop van Sphinx on the Boschstraat, but some of the political parties find the cost of the plan 9.5 million euro too high. Docks is on Friday 8 and Saturday 9 March at the Muziekgieterij. Get your tickets at Detail.aspx?mid=12&id=2428 and use the discount code student for a 5 euro discount on day tickets. Oikos Spring Meeting Cleo Freriks The annual oikos Spring Meeting, where oikos members from all over the world get together, will be held in Maastricht this year. Oikos is a student organisation that aims to raise awareness about sustainability. The theme of the meeting is sustainable investment. Apart from members, there are thirty places for people from outside the organisation, says Laura Plank, head of communication. There ll be lectures, workshops and other activities like a tour around sustainable shops in Maastricht. Everything is interactive, so there should be lots of opportunities to share opinions with your fellow students. Oikos Spring Meeting, 14 to 17 March, see CF from CVZ. Every now and again a question reaches us or Student Legal Assistance on this subject, says Student Dean Anita Jacobs. Students are then informed or advised about what steps to take. But it is not really a hot item. As a result of the that we sent to a few thousand students, the call centre has hardly had any calls asking for help, despite the high percentage of foreign students here. In addition, the UM has asked CVZ to distribute its letters in English too. Jacobs hasn t had a reply yet. What CVZ will do in its next letter, is to refer to an English website that contains information on the subject, said a spokesperson in Transfer, a They had 360 roses and just as many cards with texts by Mohammed. And they handed them all out, even though some refused them or wondered if they had to pay for them. No, it was completely free. Last Thursday, eighteen Saudi Arabian medical students, including ten women, crossed through the MUMC and the Maastricht city centre handing out their gifts in an attempt to counter the grim idea that some have of Islam. It was all in celebration of the prophet Mohammed s birthday, last week. Hussain Bin Amir, fourth-year student of Medicine in the international track: Especially since the American film journal about internationalisation in higher education. Parties in The Hague fear that this fuss about health care insurance will make the Netherlands less popular among foreign students. Labour Party MPs Mohammed Mohandis (education) and Lea Bouwmeester (health care) therefore want the cabinet to inform them how students who do not need Dutch insurance, can be filtered out of the CVZ systems. Roses for Mohammed HOP/CF Photo: archive Observant against Islam, Innocence of Muslims, actions like this have been taking place all over the world. Islam is associated with terrorism and violence; we want to show the true face of our faith. That is peaceful, with respect for dissidents, for non- Muslim, for equality of men and women. In general the reactions were positive, he says. And no, they were not on a mission, they were not out to win souls. Bin Amir: On the contrary, diversity is good. Wammes Bos

6 6 Observant 21 7 februari 2013 brief, nieuws Lichte groei eerstejaars bachelor UM Aan de Nederlandse universiteiten lopen dit academisch jaar minder nieuwe bachelor studenten rond dan een jaar geleden. In 2011 waren het er nog Nu staat de teller op volgens de cijfers van universiteitenvereniging VSNU. De Universiteit Maastricht is net als Leiden, Rotterdam, Eindhoven en Wageningen een uitzondering. Hier staan er juist meer ingeschreven, hoewel de stijging minimaal is: 2,77 procent, blijkt uit de officiële telling van de UM (waarbij wordt gekeken naar de inschrijvingen per 1 oktober). Maastricht verwelkomde dit jaar 3705 nieuwe bachelor studenten. Vorig jaar: Astrid Boeijen, directeur van het studentenservicecentrum, zei in september al na het bekendmaken van de voorlopige cijfers dat de relatief kleine groei deels is te verklaren doordat er in de bachelor steeds meer numerus fixus-opleidingen bijkomen. Het aantal nieuwe master studenten in Maastricht is wel aanzienlijk gegroeid: van 2370 in 2011 naar 2714 in Een groei van 14,5 procent. Dit beeld komt overeen met de instellingen in de rest van het land, ook daar telt de VSNU bijna 10 procent meer instroom in de masters. Dat viel te verwachten, aangezien er in september 2008 een golf van eerstejaars studenten was (8,6 procent meer dan in 2007). Mogelijk had ook het vooruitzicht van de langstudeerboete er iets mee te maken, meldt het Hoger Onderwijs Persbureau. In totaal lopen er bijna 15 duizend studenten rond aan de Universiteit Maastricht, en daarmee eindigt ze op de negende plaats in een lijst van 13 universiteiten. De Universiteit van Amsterdam is de grootste van het land. Tweede is de Universiteit Utrecht. Wageningen en Eindhoven blijven de kleinste. WD Ook vakbondsleden akkoord met nieuwe cao universiteiten Na de universiteiten heeft ook de achterban van de vakbonden ingestemd met de cao-afspraken die in december werden gemaakt. Ruim tachtig procent van de vakbondsleden gaf zijn goedkeuring. Flierman nieuwe NVAO-voorzitter Collegevoorzitter Anne Flierman van de Universiteit Twente is per 1 mei benoemd tot voorzitter van accreditatieorganisatie NVAO. Hij volgt Karl Dittrich op, die nu leiding geeft aan universiteitenvereniging VSNU. De 57-jarige Flierman is sinds 2005 voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Twente. In 2009 werd hij daarnaast lid van de Eerste Kamer namens het CDA. Daar is hij voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, cultuur en wetenschap. Nog maar kort geleden zei hij een derde bestuurstermijn bij de Universiteit Twente te ambiëren. Flierman studeerde geschiedenis in Leiden, waar hij ook promoveerde. Hij was onder meer gemeentesecretaris van Arnhem en werd in 2001 vicevoorzitter van het bestuur van de Universiteit Maastricht, dat onder leiding stond van Dittrich, de man die hij nu opvolgt. De voorzitter van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie wordt benoemd door het Comité van Ministers van de Nederlandse Taalunie. Dittrich had ook een Vlaamse opvolger kunnen krijgen. Twee van de drie huidige leden van het dagelijks bestuur zijn Vlaming. Van hen is Ann Demeulemeester benoemd tot vicevoorzitter. HOP De nieuwe cao krijgt een looptijd van 1 januari 2011 tot 1 januari In januari 2013 worden de salarissen met één procent verhoogd en in september nog eens met één procent. De seniorenregeling wordt in stappen afgeschaft. Vanaf 2014 is toetreding tot de regeling niet meer mogelijk. En wie op dit moment leeftijdsdagen heeft, raakt die in 2018 kwijt. Het aantal dagen groeit in de tussentijd bovendien niet meer. Een heter hangijzer bij het personeel was de aanvulling op de ww-uitkering na ontslag. In de nieuwe cao wordt deze per januari 2014 verlaagd. De periode waarin 45-plussers zo n uitkering krijgen wordt bovendien verkort naar twee tot hooguit tien jaar. Een voorgenomen modernisering van het personeelsbeleid moet er toe leiden dat werknemers breder inzetbaar worden, ook buiten de universiteit. Een van de ideeën is om het onderwijsondersteunende personeel meer gebruik te laten maken van de universitaire opleidingen. De onderhandelingen hebben bijna drie jaar geduurd. Eind 2011 leek er ook een akkoord te zijn bereikt, maar dat ketste toen alsnog af. De universiteitsbestuurders waren niet tevreden en stuurden hun vertegenwoordigers terug naar de onderhandelingstafel. Ze wilden alleen een kleine salarisverhoging geven als het goedkoper werd om personeel te ontslaan. Dat konden vakbonden op hun beurt niet aan hun leden verkopen. Maar in december werden ze het dan toch eens. HOP Brieven mogen maximaal 300 woorden bevatten. De redactie behoudt zich het recht voor om brieven in te korten of niet te plaatsen. Brieven zonder vermelding van naam en telefoonnummer worden niet geplaatst. Gebedsgenezer De UM heeft een gebedsgenezer in dienst, zo lezen we in Observant. Onno van Schayck, hoogleraar en directeur van de onderzoeksschool Caphri, erkent dat 25 jaar geleden na een goed gesprek met God want bidden is, zo heeft mijn katholieke opvoeding mij geleerd praten met God -, een patiënt een wonderbaarlijk herstel vertoonde. Röntgenfoto s lieten dat ook objectief zien. Wat leert ons dit voorval? Op de eerste plaats dat wetenschappers achterbakse mensen kunnen zijn. Kennelijk is de openbaarmaking van deze jeugdzonde een afrekening in het wetenschappelijk milieu. Observant is ongetwijfeld getipt door iemand die nog een appeltje heeft te schillen met Leenstelsel Bussemaker niet sociaal Studenten moeten langer de tijd krijgen om hun lening af te lossen en de overheid moet daarbij meer rekening houden met het inkomen. Anders is het leenstelsel volgens deskundigen niet sociaal. Het is onzinnig om mensen vlak na hun afstuderen, dus op het moment dat ze weinig verdienen, op te zadelen met de verplichting om hun lening terug te betalen, stelde de Rotterdamse econoom Bas Jacobs in een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over het afschaffen van de basisbeurs. Op dit moment hebben afgestudeerden vijftien jaar om hun lening terug te betalen. De hoogleraar economie en openbare financiën van de Erasmus Universiteit vindt de invoering van een sociaal leenstelsel best een goed idee onderwijs is immers een goede investering maar alleen als het echt sociaal is. In de huidige kabinetsplannen betalen studenten helemaal niet naar draagkracht terug. Afgestudeerden moeten een vast bedrag aflossen, pas als ze onder een bepaald inkomen zakken, kunnen ze een beroep doen op de inkomenseis. Ik zou ervoor pleiten om altijd inkomensafhankelijk af te lossen, bijvoorbeeld 3 of 4 procent van het netto salaris. Dat kan dan tot het pensioen of tot het hele bedrag is afbetaald. Ook consultant Gerrit de Jager vindt dat studenten langer de tijd moeten krijgen om hun schuld af te lossen. Hij wil het bedrag waarboven studenten moeten beginnen met afbetalen verhogen. Uit het rondetafelgesprek dat de onderwijswoordvoerders van alle politieke partijen deze week voerden met deskundigen en de voorzitters van VSNU, HBO-raad en studentenorganisaties, bleek vooral dat het erg moeilijk is om de gevolgen van het afschaffen van de basisbeurs in te schatten. Er zijn genoeg berekeningen en optelsommen, maar ze verschillen allemaal van elkaar. Van Schayck. Want niemand kijkt op eigen initiatief naar zo n website. Daar hebben wetenschappers niets te zoeken. Waar praten we over? 25 jaar geleden heeft een jeugdige, gelovige wetenschapper in spe iets geconstateerd wat in beginsel een wonder leek. Ware Van Schayck katholiek geweest, dan kwam hij in aanmerking voor eeuwige roem, een heiligverklaring. Want voor de katholieke kerk is een enkel aangetoond wonder genoeg voor een zaligverklaring. Echter, het experiment kon niet via replicatie-onderzoek worden bevestigd. Dus is het niet geldig. Weg ermee dus. Wat nu gebeurt, is oude koeien uit de sloot halen. Het heeft niets te betekenen. Het enige wat Van Schayck moet doen, is meteen afstand nemen van zijn foute gedachten van 25 jaar geleden. Het wekt verbazing dat hij dat niet heeft gedaan. Henk van Berkel, hoofddocent onderwijskunde Inkomens Afgelopen week, bij de koffieautomaat: Hé Raoul, heb je dat interview met André Postema gelezen? Kleinere inkomensverschillen, beperking van de topinkomens in de semipublieke sector Hij is er allemaal vóór! En jij doet altijd zo cynisch over hem! Het is niet te voorspellen wat scholieren gaan doen als studeren duurder wordt, legde Annemarie Koop van het Nibud uit. We weten niet of ze meer gaan werken, harder gaan sparen, of hun ouders vragen om een hogere bijdrage. Wij kunnen dat niet inschatten en dat maakt het moeilijk om de gevolgen te beoordelen. De directeur van het Bureau Krediet Registratie, Peter van den Bosch, wees er verder op dat de minister in haar brief over het leenstelsel en de studieschuld uitgaat van een rentepercentage van 0,6 procent. Dat is wat afgestudeerden op dit moment aan rente betalen. Maar dit percentage was nog nooit zo laag, en de kans is groot dat dit de komende jaren weer gaat stijgen. De hoofdlijnenbrief van de minister schetst een te rooskleurig beeld, concludeert Van den Bosch. De studentenorganisaties en de HBO-raad spraken opnieuw hun zorgen uit over het aangekondigde leenstelsel. VSNU-voorzitter Karl Dittrich vindt het leenstelsel acceptabel. Maar, als de inkomsten niet terugvloeien naar hogescholen en universiteiten dan vervalt voor ons de legitimiteit. Hij was kritisch over het afschaffen van de huidige ov-studentenkaart: Je vraagt om meer profilering van instellingen, maar beperkt de mobiliteit van studenten. Daar ben ik sceptisch over. In feite is het allemaal niet zo moeilijk, stelde Debby Lanser van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Studenten moeten een afweging maken tussen de kosten van een opleiding en de baten van die opleiding in hun verdere leven. Dan merken ze vanzelf dat de baten de kosten ver overstijgen. D66-parlementariër Paul van Meenen heeft weinig vertrouwen in die rationele benadering: Denkt u nou werkelijk dat een achttienjarige die afweging op die manier gaat maken? HOP Observantonline.nl IEDERE DAG vers nieuws op onze internetsite Een hoogst opmerkelijke tekst, ja. En alles wat hij als Eerste-Kamerlid verdient, doneert hij aan het Universiteitsfonds. Dat moet jou toch aanspreken. Dat is inderdaad heel nobel, al heeft het misschien iets te maken met het onderzoek naar zijn salaris door zijn partij, een tijdje geleden. Jij zou ook eens iemand vertrouwen! Trouwens, zo veel verdient hij toch niet? Volgens het interview minder dan twee ton. Misschien vergat hij zijn pensioenbijdragen mee te tellen. In 2011 verdiende hij in elk geval nog een dikke De cijfers van 2012 zijn nog niet bekendgemaakt. Maar in elk geval verdient hij onder de Balkenende-norm. Ja, het treft gunstig dat de norm dit jaar is opgerekt. Hoe bedoel je? De oorspronkelijke norm was: 100 procent van een gemiddeld ministerssalaris. Dat is opgerekt tot 130 procent. Daardoor gaan velen dit jaar voor het eerst onder de norm verdienen. En er is hem alles aan gelegen daaronder te blijven, zegt hij. Dat is mooi. Alleen jammer dat hij dat vóór 2013 kennelijk niet zo belangrijk vond. Wil je soms zeggen dat hij liegt? Nee, alleen dat hij de zaken misschien iets mooier laat uitkomen. Raoul Wijnands, docent Nederlands UM

7 7 februari 2013 Observant 21 7 Valentijnsdag Liefdesverklaringen op Facebook O mooi meisje met je chocomelpakje Berichten kunnen vanaf nu naar de Facebookpagina van de Maastrichtse Love-faculteiten worden gestuurd: com/fpnmaastricht en www. facebook.com/maastrichtuniversityfacultyoflaw. Rechtenstudenten kunnen ook gebruik maken van het mailadres: maastrichtuniversity.nl De facultaire webredacteuren zetten de berichten op 14 februari anoniem online. Foto: archief Observant Op 14 februari, Valentijnsdag, stellen de Maastrichtse psychologie- en rechtenfaculteit hun Facebookpagina s open voor anonieme berichten. Verrassende woorden, flirterige ontboezemingen, verlangens, vrolijke gedichtjes: ze gaan die donderdag online. De faculteiten heten die dag Faculties of Love. We zijn geïnspireerd door Spotted UB, een flirtpagina voor Facebook, vertelt Maarten Simonis, webcoördinator bij rechten. Bovendien vertelden collega s dat hun kinderen op Valentijnsdag op de middelbare school een roos mogen kopen en deze met een anoniem berichtje kunnen laten bezorgen in het lockertje van de betreffende. Die twee ideeën hebben we gecombineerd. Spotted UB is in het leven geroepen voor studenten die in een universiteitsbibliotheek studeren en anoniem hun flirt kwijt willen. Tal van universiteiten in Nederland hebben een eigen pagina, maar onder de meeste studenten is het nog geen hit. Uitzonderingen zijn Utrecht en Groningen met zo n 12 duizend vind ik leuks. Na de lancering in december hadden beide sites al duizenden fans. Een enorm verschil met de 148 likes van Spotted UB Maastricht. Er is wel nog een andere variant, Gespot UB Randwyck, met 1450 liefhebbers. Wie geen idee heeft waar Spotted UB over gaat, deze twee citaten ter indicatie: Heey dame op de tweede verdieping met je groene jas en blonde haren heb kwijlend naar je zitten staren. Morgen bakje koffie? De jongen met de grijze muts. Of: To the cutie wandering the first floor with Beats by Dre headphones, nerdy-glasses, denim shirt and an ipad - how come you won t notice me despite my low-cut dress? Sommige aanbidders geven de voorkeur aan een meer platte boodschap: O mooi meisje met je chocomelpakje, zou je zo lief zijn om mij ook aan je rietje te laten zuigen? Dan krijg je vanavond van mij een biertje. Naar Malta Observant vroeg drie studenten naar hun plannen voor Valentijnsdag. Duitse Nathalie Heush, student cultuurwetenschappen, viert niets. Ik heb er niet echt een hekel aan, maar ik ben er gewoon niet zo mee bezig. Het leeft hier niet. Dat is in Amerika wel anders. Ik heb er een jaar gewoond met mijn ouders. Het is daar niet alleen een dag voor verliefde stelletjes, iedereen zegt op die dag ik hou van je tegen de mensen die hen dierbaar zijn, vrienden en familie. Ik heb het samen met mijn familie gevierd. We hadden Valentijncupcakes en versieringen. Dat was de eerste en meteen de laatste keer. Ook rechtenstudent Yaroslav Kaydash, uit voormalig Joegoslavië, heeft niets gepland op 14 februari. Ik vind het een leuk feest, maar ik heb op dit moment niemand op het oog. Zelf zal hij dus niets op de Facebookpagina van de Faculty of Love achterlaten, maar als een meisje hem een bericht stuurt, zou hij dat zeker leuk vinden. Ik wil verrast worden, dat is mijn ideale Valentijnsdate. Als hij het organiseert, gaat hij met zijn date naar een onverwachte plek. Waar we elkaar voor het eerst ontmoet hebben bijvoorbeeld, en daarna naar een goed restaurant. Ik geef haar bloemen, rozen, heel traditioneel. Witte of rode, dat hangt af van het meisje. Duitser Enzo Aguilera, student European Law School, gaat Valentijnsdag op een bijzondere plek vieren: Malta. Ik ga een week op vakantie met mijn vriendin. Niet alleen voor Valentijnsdag, maar het is wel leuk dat we daar zijn op de 14e. We zijn vier maanden samen, dus dit is de eerste keer dat we het vieren. Ik heb een cadeautje gekocht en we gaan waarschijnlijk uit eten. Als ik geen vriendin had, zou ik het trouwens helemaal vergeten. Wendy Degens, Cleo Freriks

8 8 Observant 21 7 februari 2013 onderzoek Maastrichtse onderzoekers werken aan nieuwe therapie Geen operatie meer, maar via een crème de huidkanker laten verdwijnen. Maastrichtse dermatologen werken aan een nieuwe therapie die niet alleen minder ingrijpend is voor de patiënt, maar ook de zorgkosten binnen de perken houdt. Zonder operatie van huidkanker verlost Vanaf 2015 zullen jaarlijks zo n 50 duizend mensen een zogenoemde basaalcelcarcinoom krijgen. Dit is een goed te behandelen tumor die vooral in het gezicht en hals voorkomt, zegt de Maastrichtse genodermatoloog prof. Maurice van Steensel. Tot nu toe is de gangbare therapie: snijden. De patiënt blijft daarna nog vijf jaar onder controle, want de kans dat de tumor terug komt is vrij groot. Dit wordt een groot gezondheidsprobleem. Zoveel mensen die onder het mes moeten, zoveel controles. Het kost veel tijd en geld. Dat moet anders, bedachten Van Steensel en zijn Maastrichtse collega s. Het is al langer bekend dat tumoren ontstaan door veranderingen in het erfelijk materiaal. Het DNA van dit soort huidkanker is redelijk goed uitgezocht, dat gebied is niet zo spannend meer. Wij wilden weten hoe deze tumor werkt, meer inzicht krijgen in de biologie van dit soort kwaadaardige cellen. Dat is hen gelukt. Het blijkt dat ook bij een basaacelcarcinoom (net als bij bepaalde andere kankers) een chemisch stofje bovenop het gen gaat zitten en de werking ervan stop zet. Dit noemen wij epigenetische veranderingen. Het getroffen gen staat uit, kan geen eiwit meer produceren en dan ontstaat er kanker. Dit nieuwe inzicht in de biologie van deze tumor is van groot belang, benadrukt Van Steensel die de bevindingen onlangs in het open access ( en dus voor iedereen gratis toegankelijk) wetenschappelijke tijdschrift PLoS One publiceerde. Wij kunnen nu in principe een geneesmiddel ontwikkelen dat de uitgeschakelde genen weer kan inschakelen. Uiteindelijk hoopt Van Steensel samen te kunnen werken met een farmaceut: Wij ontwikkelen het medicijn, zij kunnen het produceren en verkopen. Dan nog even over de rol van de zon - een van de grootste veroorzakers van huidkanker. De onderzoekers ontdekten dat de epigenetische veranderingen veroorzaakt door blootstelling aan het zonlicht er anders uitzien dan die in de tumor. Dit is goed nieuws, vindt Van Steensel. Dat betekent dat er veel tijd misschien wel tientallen jaren - zit tussen de blootstelling aan de zon en het ontstaan van de tumor. We kunnen mensen die veel aan de zon zijn blootgesteld dus misschien preventief behandelen en zo voorkomen dat er huidkanker ontstaat. Riki Janssen IQ-score is intelligentie + motivatie Wie niet als Einstein wordt geboren, kan met een goede motivatie een heel eind komen Foto: istockphoto Nogal logisch: wie gemotiveerd is, presteert beter. Maar dat geldt ook voor IQ-testen, concluderen drie Maastrichtse economen. Een IQ-score blijkt niet puur een weerspiegeling van je cognitieve kunnen. Het is een combinatie van intelligentie en motivatie Wie kent ze niet, dit soort getallenreeksen waarbij het ontbrekende cijfer moet worden ingevuld. De een gruwelt ervan, een ander is al aan het rekenen geslagen. De laatste zal profijt hebben, want wie het leuk vindt om dit soort IQ-testvragen te beantwoorden en daarbij óók nog eens een beloning in het vooruitzicht krijgt gesteld, zal beter scoren. De economen Bas ter Weel, Lex Borghans en Huub Meijers legden aan 128 Maastrichtse studenten verschillende IQ-testvragen voor. Voor sommige vragen kregen de deelnemers 30 seconden bedenktijd, voor andere 1 minuut, en voor weer andere onbeperkt de tijd. De beloningen varieerden van niets tot 1 euro. Borghans, hoogleraar onderwijseconomie: Belonen werkt, dat is al langer bekend. Maar het werkt dus ook in het maken van IQ-testen. Wij merkten dat de deelnemers meer tijd namen voor een vraag als er geld werd geboden, ongeacht hoeveel. En we weten dat hoe meer tijd je investeert in een vraag, hoe groter de kans op een goed antwoord. In een recent verschenen artikel schrijven de onderzoekers over dit belang van zogeheten extrinsieke motivatie. Iemand die daarnaast intrinsiek gemotiveerd is (van binnenuit, omdat hij of zij het simpelweg leuk vindt om deze testjes te maken), zal nog meer profijt hebben van beloningen die in het vooruitzicht worden gesteld. De twee soorten motivatie zijn complementair. IQ blijkt een voorspellende factor voor later, voor de toekomst van een persoon, voor zijn of haar economische succes, zegt Borghans. Mensen met een hoger IQ doen het vaak beter op school en zullen later op de arbeidsmarkt hun voordeel daarmee doen. Maar nu blijkt dat een IQ-score meer is dan intelligentie alleen, is er dus hoop een optimistisch idee - voor bijvoorbeeld zwakkere leerlingen die gemotiveerd kunnen worden (door de onderwijzer of ouder) en ook ver kunnen komen. Borghans: Dat doet de vraag rijzen of scholen hun tijd moeten stoppen in cognitieve skills als wiskunde en taal, of dat ze meer energie moeten steken in noncognitieve skills als motivatie. Wendy Degens

9 7 februari 2013 Observant 21 9 onderzoek UM-hoogleraar gaat obesitas-trainingen ontwerpen De hele dag door snaaien Foto: istockphoto Aanleg, de omgeving, medische redenen, het kan bij obesitas allemaal een rol spelen. Toch draait het meestal om één ding: dikke mensen eten te veel. Iets wat steeds meer hulpverleners onderschrijven, maar hoe behandel je dat? Anita Jansen, hoogleraar experimentele klinische psychologie, heeft van NWO een subsidie ontvangen om trainingen samen te stellen. Om te beginnen, de medische redenen. Jansen: Patiënten wijten de extra kilo s vaak aan de schildklier of andere lichamelijke oorzaken, mensen willen graag geloven dat het overgewicht het gevolg is van zoiets als de stofwisseling, maar dat geldt slechts in een paar procent van de gevallen. Dan de veranderde omgeving. Het klopt natuurlijk dat er tegenwoordig op elke straathoek iets te snaaien valt. Maar niet iedereen is dik, dus het zal ook wel te maken hebben hoe je met die omgeving omgaat. En dat verschilt weer per persoon. Daarmee is overgewicht hoe dan ook een kwestie van gedrag. En van aanleg, roepen de zwaarlijvigen in koor. Ja, de een is genetisch kwetsbaarder dan de ander, beaamt Jansen. Maar dat is des te meer een reden om je gedrag, of beter, je levensstijl aan te passen. Ik geef weleens het voorbeeld van mensen die een genetische gevoeligheid hebben voor depressie. Dan is het toch ook niet van jammer dan. Deze mensen moeten zich juist wapenen tegen verleidingen. Maar hoe doe je dat? In de gezondheidszorg weet men zich eigenlijk geen raad met te dikke mensen. Voor afvallen bestaat geen behandeling die werkt. Het is hartstikke moeilijk, vooral omdat je niet direct wordt beloond voor je inspanningen. Je houdt je verschrikkelijk in, terwijl het aan je lijn nog lang niet te zien is. De enige behandeling die lijkt te helpen is een maagoperatie, of dat nou een omleiding of een verkleining is, whatever. Mensen raken daarmee een hoop kilo s kwijt. Toch is Jansen daar geen voorstander van. Ze noemt de operatie, met een verwijzing naar de weinig fijnzinnige hersenoperatie halverwege de 20e eeuw, de lobotomie van de 21e eeuw. Het is een zware ingreep, 1 tot 3 procent van de mensen overlijdt. Echt een paardenmiddel, ook in die zin dat mensen nooit meer normaal kunnen eten, louter kleine hapjes. En niet iedereen valt veel af, vooral omdat de drang intact blijft. Dus dan worden er nog geprakte calorieën gegeten en vette milkshakes gedronken. Zelfcontrole Wat Jansen betreft is obesitas dus vooral een gedragsprobleem. Een interessante invalshoek, meent onderzoeksfinancier NWO, die de psychologiehoogleraar een kleine subsidie verstrekte van 40 duizend euro voor het project Leren om niet te eten. Jansen gaat de kennis die haar eetgroep de afgelopen jaren heeft verworven, omzetten in trainingen. De subsidie valt onder het kopje Meerwaarde plus, bedoeld om wetenschappelijke kennis te benutten in de praktijk. Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de psychologie van obesitas. Onze eet-studies van de afgelopen jaren hebben één ding duidelijk gemaakt: er is een verband tussen obesitas en impulsiviteit. Mensen met overgewicht kunnen zich moeilijk inhouden en tasten sneller toe. Je moet dus proberen om ergens een rem in te bouwen, daarom is collega Chantal Nederkoorn de zogeheten inhibitietraining aan het voorbereiden. Die speelt zich af op een computer of op een dansmat, liefst dagelijks. Mensen moeten steeds op twee knoppen drukken of bepaalde danspassen maken, links dan wel rechts al naar gelang de positie van een figuur op een scherm. Maar zodra een geluid klinkt moeten ze juist niets doen. Op die manier ontwikkelen ze een rem en dat heeft effect: mensen blijken dan minder te eten. Nederkoorn heeft dat ook bij kinderen onderzocht die op dieet zijn. Hoe impulsiever ze zijn, hoe minder ze afvallen. Obesitaspatiënten blijken bovendien gevoelig voor onmiddellijke beloningen en kunnen hun verlangen dus moeilijk uitstellen. Dat heeft te maken met het vermogen tot zelfcontrole. Ken je het beroemde experiment waarin kinderen alleen in een ruimte worden gelaten met een marshmallow? Ze mogen m opeten maar als ze een paar minuten wachten krijgen ze er twee. Geen geschikt experiment voor obesitaspatiënten maar ze zullen wel gebaat zijn bij meer zelfbeheersing. En dat valt te trainen. Hoe? Door het werkgeheugen van mensen te verbeteren, want hoe ruimer dat werkgeheugen, hoe makkelijker mensen zichzelf kunnen beheersen. Onderzoeker Katrijn Houben heeft dat getest bij proefpersonen met een alcoholverslaving. Elke dag kregen ze drie taken voorgeschoteld die hun geheugen versterkten. Na een maand konden ze makkelijker van de drank afblijven dan ervoor. Ik ben nu aan het testen of dat ook bij obesitaspatiënten werkt. Amerikaanse toponderzoekers hebben al veel belangstelling getoond voor de training. Of zelfcontrole zo n belangrijke eigenschap is, onderzoekt Jansen nu ook in het project waarvoor ze vorig jaar een vici-subsidie van anderhalf miljoen ontving. We volgen mensen die af willen vallen en kijken of impulsiviteit en het werkgeheugen goede voorspellers zijn voor het welslagen. Lukt het hen om veertig of vijftig kilo kwijt te raken? Morbide obesitas De UM-psychologen werken aan een pakket van zeven trainingen, die beschreven worden in een werkboek en gedemonstreerd op film, dvd of app. Dit gebeurt in samenwerking met Riagg Maastricht en Mediview. De behandelingen kunnen direct en breed worden toegepast in de (geestelijke) gezondheidszorg, waar veel behoefte bestaat aan deze trainingen. Obesitas is een steeds groter probleem. Ik geef weleens lezingen voor hulpverleners en als het hierover gaat zit de zaal meestal vol. Ze erkennen meer en meer dat dikke mensen echt een eetprobleem hebben of, zoals ze zelf zeggen, de godganse dag lopen te grazen, van de ene snack naar de andere. Maar wat doe je hieraan, vragen hulpverleners zich af. Dan maar een maagverkleining! Binnenkort kunnen ze met de trainingen aan de gang. Er is één probleem: obesitas geldt officieel niet als een eetstoornis en wordt door verzekeraars in de geestelijke gezondheidszorg dus niet vergoed. Ik vind dat dit wel moet gebeuren. Zeker als je t hebt over morbide obesitas. Die mensen zijn eigenlijk zwaar verslaafd. Maurice Timmermans

10 februari 2013 mededelingen van de faculteiten en servicecentra Kopij voor het Bulletin inleveren bij onderstaande contactpersonen voor het gemelde tijdstip, in de week voorafgaand aan de publicatie. Met vragen of opmerkingen kunt u daar ook terecht. Faculty of Humanities (FHS): Kennistechnologie/ Knowledge Engineering, Education Office DKE, Bouillonstraat 8-10, room 0.002, tel , before Friday hours Faculty of Arts and Social Sciences (FaSoS): Cultuur- en Maatschappijwetenschappen, Arts and Culture & European Studies: Office of Students Affairs, Grote Gracht Maastricht University School of Business and Economics (SBE): Marketing and Communications, Tongersestraat 53, tel , kopij voor vrij. 12,00 uur, Faculty of Health, Medicine and Life Sciences: Sandra Habets, tel , voor vrij uur, Faculty of Psychology and Neuroscience: Bureau Onderwijs, aanleveren kopij vóór vrijdag uur bij tel Education Offfice, provide copy on Fridays before 12 a.m. to the above mentioned adresses Faculty of Law: Georgia Kalivas, Education Office, Bouillonstraat 1-3, tel , before Friday hours Studenten (sport)ver./studentenpastoraten: Front office & Call centre, Kim Possen, Bonnefantenstraat 2, tel , maastrichtuniversity.nl voor vrij uur Maandagenda: Patricia Hofman, Marketing & Communications, Bonnefantenstraat 2, tel , voor vrij uur Instituten behorend bij een faculteit: bij bovengenoemde facultaire contactpersoon. Berichten die niet onder een van bovenstaande categorieën vallen: Observant tel: ABVAKABO-FNV Trade union officer: Annemie Capellen Opening hours office: Tuesday, and Thursday, Consulting hours: Visiting address: Minderbroedersberg 8, room 2.001, 6211 LK Maastricht Telephone: +31 (0) Please contact the Trade Union Officer preferable by to make an appointment Alumni Relations/Alumni Office Universiteit Maastricht onderhoudt een levendige band met haar alumni. Centraal hierin staan de Alumnikringen. Er zijn nu ruim 24 kringen in Nederland en daarbuiten. Zij organiseren regelmatig themabijeenkomsten workshops, masterclasses en borrels en vormen zo de basis voor een sterk netwerk. Ook als bijna afgestudeerde kun je al eens een kijkje komen nemen bij een kringbijeenkomst. Kijk voor meer informatie op www. maastrichtuniversity.nl/alumni of bel met Laura Buskens of Charlotte Evers, T /5220 of stuur een mail naar Gezond en veilig werken Preventiemedewerkers Hebt u vragen of opmerkingen over uw arbeidsomstandigheden dan kunt u terecht bij uw preventiemedewerker. De preventiemedewerker heeft als taken; eerste lijnopvang voor vragen en opmerkingen op gezondheid en veiligheid voor medewerkers en studenten; gevraagd en ongevraagd advies aan medewerkers en leidinggevenden; signaleren van risico s op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn; adviseren en samenwerken met de medezeggenschapsraad bij het uitvoeren van maatregelen op het Arbobeleid. Voor meer informatie en een overzicht van de van de preventiemedewerkers van de verschillende eenheden zie: My UM>>HRM>>Gezond en veilig werken>>preventiemedewerker Occupational Health and Safety Prevention officers Questions or comments about your working conditions please consult your prevention officer. Whose tasks include: being the first point of contact for staff and students with questions and comments relating to health and safety; advising staff and line managers, whether on request or otherwise; signalling risks in the areas of safety, health and wellbeing; advising and cooperating with the council in implementing health and safety policy measures. For additional information and an overview of the prevention officers of the various administrative units see: MY UM>>HRM>>Occupational Health an Safety>> Prevention Officers Kennis- en Behandelcentrum Het KANS Kennis- en Behandelcentrum (KKB) ook voor studenten, verzamelt, ontwikkelt en verspreidt kennis op het gebied van klachten aan de arm, nek en/of schouder (KANS). Het KKB dient tevens als eerste (triage) punt voor behandeling en verwijzing voor medewerkers en studenten van de Universiteit Maastricht (UM). Bij vragen over arm nek en schouder KANS (RSI)-klachten of vragen hierover kunt u terecht bij het KKB. U kunt contact met ons opnemen via e- mail, of telefonisch (op woensdag, donderdag en vrijdag). Knowledge and Treatment Centre The UM Knowledge and Treatment Centre also for students, for arm, neck and shoulder complaints (KKB) gathers, generates and distributes information in the field of arm, neck and shoulder complaints (CANS, or KANS (RSI) in Dutch). The KKB also serves as a triage point for treatment and referral for employees and students of Maastricht University (UM). I you have any queries regarding arm, neck and shoulder complaints or if you are experiencing complaints yourself. You can contact us via , nl or telephone +31 (0) (Wednesdays, Thursdays and Fridays). Loopbaancentrum Bij het Loopbaancentrum van de Universiteit Maastricht kunnen medewerkers terecht met vragen over hun huidige werksituatie, toekomstige loopbaanontwikkeling (binnen of buiten de UM) en een opleidingsadvies. Heb je behoefte aan meer informatie of een persoonlijk loopbaanadvies, raadpleeg dan de website van het Loopbaancentrum: (www.maastrichtuniversity. nl, login via My UM, ga vervolgens naar Human Resources Management en Professionalisering Medewerkers. U kunt ook direct contact opnemen met een van de loopbaanconsulenten, tel / Studium Generale Lectures, Concerts, Comedy, Debates, Movies - Tue 19 Feb, 8 pm: National Distribution of Economic Wealth Debate Café with Scope Economics - Wed 20 Feb, 7.30 pm: Start Lecture Series Film Analysis Lectures by Deburchgrave - Wed 20 Feb, 8 pm: Reparenting a Psychopath: Is it Possible, and Does it Matter? Lecture by Bernstein - Do 21 feb, uur: Samen voor ons eigen Lezing door Draulans Talencentrum/Language Centre Start Cambridge courses 2013 U kunt nu inschrijven voor de cursussen die voorbereiden op het Cambridge examen eind De CPE, CAE en FCE cursussen duren 24 weken in de periode maartnovember Zie: LanguageCentre.htm. Start Cambridge courses 2013 The Cambridge exam preparation courses are now open for registration. The CPE, CAE and FCE courses will be run over 24 weeks between March and November For an up-to-date overview and dates, please see Universiteitsbibliotheek/ University Library Carnaval Beide locaties van de Universiteitsbibliotheek zijn gesloten van zaterdag 9 februari t/m dinsdag 12 februari. Carnival Both the locations of the University Library will be closed from Saturday 9 February until Tuesday 12 February. Vertrouwenspersoon Als student of medewerker kun je op je studie of werkplek last hebben van ongewenst gedrag, zoals (seksuele) intimidatie, agressie, pesten, of ongelijke behandeling. De ervaring leert dat de meeste mensen dit eerst zelf proberen op te lossen. In sommige situaties kun je de hulp van de vertrouwenspersoon goed gebruiken. Zij is volstrekt onafhankelijk, en kan je tips en adviezen geven, maar ook tot een interventie besluiten. Schroom daarom niet om haar te benaderen. Marloes Rikhof is bereikbaar via of tel ( ). Confidential advisor Being a student or employee you can experience undesirable behavior, like (sexual) harassment, aggression, bullying or unequal treatment. Usually people try to solve this by their selves, but sometimes it is wise to call in the confidential advisor. She works totally independent, she may give you advise and she also can decide to intervene. Don t hesitate to contact her. Marloes Rikhof is available by mail maastrichtuniversity.nl) or by phone ( ). Studenten Studenten (sport)ver./studentenpastoraten: Front office & Call centre, Kim Possen, Bonnefantenstraat 2, tel , kim. voor vrij uur Studenten Service Centrum Visitors Centre - Informatiebalie: Bonnefantenstraat 2 De bezoektijden zijn: maandag t/m vrijdag uur. Callcentre: De openingstijden zijn: maandag t/m vrijdag uur. Voor vragen m.b.t. (her)inschrijvingen en voor het maken van afspraken met studentendecanen en studentenpsychologen; of maastrichtuniversity.nl. Studentendecanen: Een afspraak met de studentendecaan kun je maken via het Callcentre tel of bij de Informatiebalie Visitors Centre. Voor meer informatie: Steunpunt Disability Management: Voor studenten, docenten en andere geïnteresseerden: Alles wat je wilt weten over studeren met een functiebeperking. Bel of stuur een . Meer informatie is ook te vinden op Openingsuren: maandag tot en met donderdag van tot uur tel Studentenpsychologen: Voor een gesprek met de studentenpsychologen Maddy Meijers, Wendy Geijen of Greet Kellens kun je een afspraak maken bij voorkeur via het Callcentre tel en anders via het secretariaat tel (iedere donderdagmiddag). UM Career Services UM Career Services begeleidt studenten op een professionele en persoonlijke manier met vragen over studiekeuze & loopbaanplanning. Een Quick Career Advice wordt aangeboden als eerste service. Wanneer je dieper op je vragen in wilt gaan biedt UM Career Services ook andere diensten, zoals individuele loopbaanbegeleiding, informatie & voorlichting, trainingen & workshops. Bezoek de website: - Quick Career Advice Helder krijgen wat je wilt, hulp bij het exploreren van je studie- of loopbaanopties, ondersteuning bij je sollicitatiebrief of cv? Voor al deze en andere loopbaan- of studiekeuzevragen maak je gewoon een afspraak voor een gesprek van 15 minuten. Bel voor een afspraak: Online Career Library Op zoek naar online informatie over studie, stage of carrière in binnen- of buitenland? Bezoek de Online Career Library op onze website: www. maastrichtuniversity.nl/careerservices. - VSBfonds-beurs Bijna klaar met je Bachelor of Master? Mis niet de kans op een VSBfonds beurs voor studie of onderzoek in het buitenland! Je aanvraag moet ingediend zijn vóór 1 maart. Meer informatie via Voor aanvullende vragen: - Workshops februari + maart 2013 (Nederlandstalig) Er zijn nog plaatsen beschikbaar bij: * Onderhandelen over je arbeidsovereenkomst, 19 februari * Maak de juiste keuze voor studie en toekomst!, 26 februari * Competentieprofiel, 4 maart * Netwerken & Personal Branding, 6 maart * Talenten en onbegrensde beperkingen, 11 maart Informatie en inschrijven via Student Services Centre Visitors Centre - Information desk: Bonnefantenstraat 2 Visiting hours: Monday through Friday 8:30-18:00 hrs. agenda Promotie mw.drs. Petra M.G. Erkens, 14.00uur, MBB Promotie dhr. Ramsey A. Lyimo, 16.00uur, MBB Promotie dhr.drs. Jacques M. Himpens, 12.00uur, MBB Promotie ms.drs. Petra Baji, 14.00uur, MBB Inauguratie van dhr.prof.dr. Marc E.A. Spaanderman, 16.30uur, MBB Promotie mw.drs. Chiara Donfrancesco, 10.00uur, MBB Promotie dhr.drs. Luigi Palmieri, 12.00uur, MBB Promotie Ms. Lilia I. Stubrin, 16.00uur, MBB 4-6

11 7 februari mededelingen van de faculteiten en servicecentra Callcentre: The opening hours are: Monday through Friday 8:30-17:00 hrs. For questions about registration, study information packages and appointments with student deans and student psychologists: or nl. Student deans: For an appointment with a student dean, call: (callcentre) or go to the Information Desk of the Visitors Centre. For more information: studentguidance Service Desk Disability Management For students, faculty and everyone else who is interested: Everything you want to know about studying with a disability. Call or send an . More information: www. maastrichtuniversity.nl/disability Office Hours: Monday until Thursday from 11:00 till 13:00 hrs. Tel Student psychologists: For an appointment with one of the student psychologists Maddy Meijers, Wendy Geijen or Greet Kellens, preferably call: (callcentre). If you are not comfortable with that, call the secretary: (every Thursday afternoon). UM Career Services UM Career Services provides students with professional counselling and advice on all issues of career planning & study program. A Quick Career Advice is offered as a first service. When you need a more in-depth consultation to your questions, UM Career Services also offers other services: individual career counselling, information & education, workshops & training. Visit the website: careerservices - Quick Career Advice Do you need help with the exploration of your career options, with the identification of what you want, or support with your letter of application or CV? For these and all other career questions, just book a 15 minute face-to-face session. For an appointment, call: Online Career Library Looking for online information on study or career in the Netherlands or abroad? Visit the Online Career Library on our website: www. maastrichtuniversity.nl/careerservices. - Workshops February + March 2013 (in English) There are still places available for the following workshops: * Assessment Centre, 21 February * Assessment Centre, 15 March * Employment contract & negotiations, 19 March * Make the right choice for your studies and your future!, 25 March For information + subscription: UM Sport Aangepast programma carnaval I.v.m. Carnaval is het programma gewijzigd: -Zondag 10 t/m dinsdag 12 februari gesloten -Woensdag 13 t/m zaterdag 16 speciaal programma (zie website). Lidmaatschappen in februari: Studententarief, lidmaatschap t/m 31 augustus 2013: - Sportkaart 46 - Fitnesslicentie (geen sportkaart): Combivoordeel: sportkaart+fitnesslicentie: 106 Nieuw in de fitness? Volg eerst de introductieles 5. Voor tarieven van andere ledencategorieën zie website. SCR: Handdoek vergeten? Geen nood! We hebben de handdoeken uit de gevonden voorwerpen gewassen en deze kun je lenen voor 1. Opbrengst is voor het goede doel: het Ronald McDonald huis in Maastricht. UM SPORT webshop: 24 uur per dag, 7 dagen per week open voor bestellen en betalen (ideal of creditcard) van sportkaart, fitnessintroductie, fitnesslicentie en inschrijven cursus voor UM SPORT leden en alle UM studenten. Openingstijden balie Sportcentrum Randwyck: - Maandag t/m vrijdag: uur - Zaterdag en zondag: uur. Neem je bankpas mee, contant geld wordt niet aangenomen. Internet: Facebook: UM Sport Special programme Carnival Because of Carnival the programme is changed: - Sunday 10 until Tuesday 12 February: CLOSED - Wednesday 13 until Saturday 16: special programme (see website) Memberships in February: Student rate, membership until August 31st 2013: - Sports Card: 46 - Fitness/Gym Licence (no Sports Card): 86 - Package deal: Sports Card + Gym Licence: 106 New in the Gym? Sign up for the mandatory introductory class 5. Other member categories see website. SCR: Forget your towel? No problem! We saved and washed the towels from the lost& found box. You can rent one for 1. All proceeds go to charity: the Ronald McDonald house in Maastricht. UM SPORT web shop: Open 24/7 for online ordering and payment (ideal or credit card) your Sports Card, Fitness introduction class, Fitness/Gym Licence or course. For all UM SPORT members and UM students. Opening hours front desk Sports Centre Randwyck: - Monday through Friday: hrs - Saturday and Sunday: hrs. Bring your bank or credit card, sorry, no cash! Internet: Facebook: Tafelstraat 13 Tafelstraat 13 is een laagdrempelige, open gemeenschap waar studenten met verschillende achtergronden het gesprek aangaan over levensvragen. Tafelstraat 13 is een plek om nieuwe mensen te leren kennen en deel te nemen aan allerlei activiteiten: een filmworkshop, internationaal diner, filosofisch debat, een studentendienst of stadswandeling. Daarnaast kun je als student contact opnemen met een van de pastores voor een individueel gesprek over iets dat je bezig houdt. - Hungarian Dinner / 6.30 pm - We will prepare a special Hungarian dinner. There will be some Hungarian wine as well, maybe even live music! After the dinner there will be a presentation of the fun facts about Hungary. Please register (before, / 1 pm) by sending an to - Lent Project / 7.30 pm - Lent is not just 40 days without, it could also be 40 days with refugees, lonely or elderly people and many more vulnerable groups in our society. Are you curious and ready for the challenge to be more aware of yourself and the world we live in? Join our first meeting at Tafelstraat 13. Please register by sending an to - Tafelstraat 13 Closed Tafelstraat will be closed for one short week. For more information about us and our activities check out (and like) Tafelstraat13 & Studentenvereningen en -Studentenorganisaties AIESEC AIESEC is een internationale studentenorganisatie die internships faciliteert in 111 landen verspreid over de hele wereld. Wil jij andere culturen ervaren en je horizon verbreden? Wil jij weten hoe is het om in landen als Maleisië, Argentinië, Kenia of Nieuw Zeeland te wonen? Met AIESEC kun je zowel ontwikkelings- als management internships doen variërend van 6 weken tot 1,5 jaar! Wil je geen studievertraging oplopen? Doe dan een zomerinternship van 6-8 weken! Met alle studierichtingen kun je bij ons terecht. Geïnteresseerd? Kijk op onze website (www.aiesec.nl/maastricht) voor onze eerstvolgende informatieavond, bel naar of stuur een naar Integrand Maastricht: Stages Integrand is een landelijke non-profit organisatie, geleid door en voor studenten, die voor jou de juiste stage regelt! Via ons is het mogelijk om stage te lopen bij de grote multinationals of de meer regionale bedrijven. Wij bemiddelen voor alle studie richtingen, dus of je nou Economie, Rechten of Gezondheidswetenschappen studeert, Integrand heeft een stage voor jou! Daarbij regelen wij ook business courses bij verschillende grotere bedrijven! Op zoek naar een uitdagende Economische en Rechten stage of liever iets doen op een ander gebied? Stages in alle soorten en maten van 2 tot 6 maanden met uiteenlopende vergoedingen ( ) zijn te bekijken op onze website! Interesse in een stage? Schrijf je in via www. integrand.nl en reageer op 1 van de 500 aantrekkelijke opdrachten! Mocht je nog vragen hebben, kun je ons bereiken via tel: of Sports Council MUSST Board MUSST The board of the MUSST in the study year consists of: - Gerben de Jong (President) - Max Kievit (Secretary & Vice-President) - Bart Spiekers (Treasurer) - Maarten de Ruijter (Commissioner PR & Sponsorship) - Imke Verbeek (Commissioner PR & Sponsorship) Opening hours office MUSST: The office, located at Sportcenter Randwyck, is open daily from 10h00 till 15h00 Internet : Student Algemeen SME Portal Maastricht University The SME Portal gives entrepreneurs access to the knowledge of Maastricht University. Knowledge of academic staff members, but equally important: knowledge that you, students, have to offer. Through the SME Portal you will meet (Eu)regional entrepreneurs and you will Geef! Foto: Rob van Geffen

12 Zonnepanelen op je dak, goed geregeld! Reserveer nu, dan doen wij de rest nu in prijs gedaald! Vraag vrijblijvend de offerte aan.

13 7 februari mededelingen van de faculteiten en servicecentra contribute your expert knowledge in order to solve their current problems or questions. Want to get in touch with real-life entrepreneurs and gain invaluable insights while earning money? For more information and registration with the SME Portal go to Faculty of Arts and Social Sciences (fasos) Cultuur- en Maatschappijwetenschappen, Arts and Culture & European Studies: Office of Students Affairs, Grote Gracht Faculty of Arts and Social Sciences All information for students is available on the Student Intranet: My UM -> My FASoS -> Student Intranet. Not found the answer on your question? Please go to: https://fasos.esc.maastrichtuniversity.nl Important study related announcements will be communicated via the weekly digital newsletter (MAS) on your student account. You can find the (MAS) newsletter Archive at: My UM -> My FASoS -> Student Intranet -> Study related communication sources. Student advisor Bachelor Arts and Culture / Cultuurwetenschappen, Masters in Arts and Culture: Miranda van den Boorn: Tel: Visiting hours: Monday, Thursday, Friday, and by appointment Location: Room E-0.01, Grote Gracht Student advisor Bachelor European Studies and Masters in Social and Political Sciences: Drs Pia Harbers: Tel: Visiting hours: Daily and by appointment. Location: Room B-0.14, Grote Gracht Student Association Concordantia Open office hours: Monday Friday Contact us: Complaints about education/exams: Check out our website for daily updates: Orakel Study Association for Arts & Culture and Cultuurwetenschappen. Open office hours Mon - Thurs 11-1 and Fri 1-3 Contact us: Website: Open office hours: Monday, Tuesday, Thursday and Friday Tel.: Orakel on internet: The Student Representatives We are the legal advisory board to the faculty and subdivided in various subgroups. Each of the committees consists of students who are representative for their own field and meet on a regular basis with the faculty staff. Contact us for any concerns surrounding study programmes of facilities. Visiting Address: Grote Gracht 86, 6211 SZ Maastricht Postal Address: P.O. Box 616, 6200 MD Maastricht Faculty of Health, Medicine and Life Sciences Sandra Habets, tel , voor vrij uur, Stichting Hippocrates Studiefonds De Stichting Hippocrates Studiefonds maakt bekend dat zij in 2013 enkele prijzen zal toekennen voor medisch wetenschappelijk onderzoek, verricht door studenten Geneeskunde vóór hun artsexamen.beoordeling vindt plaats op basis van een schriftelijk verslag over het verrichte onderzoek. Het College van Regenten let o.a. op de vorm van het verslag, de aard van de methoden die bij het onderzoek zijn toegepast en de kwaliteit van het verrichte werk. De prijzen bestaan uit een oorkonde en een geldbedrag van De prijsuitreiking vindt meestal plaats na de zomer op een nog nader aan te geven locatie en de winnaars mogen tijdens de prijsuitreiking een korte voordracht houden over hun werk. Een ieder die meent voor een prijs in aanmerking te komen, wordt hierbij uitgenodigd een formulier aan te vragen bij: Secretariaat van de Stichting Hippocrates, p/a Stafsecretariaat Keel-Neus-Oorheelkunde, Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) J6-166, Albinusdreef 2, 2333 ZA Leiden Telefoon: Het onderzoeksverslag dient (op CD-ROM) vóór 1 maart 2013 opgestuurd te worden met het ingevulde formulier, naar bovenstaand adres. Faculty of Humanities and Sciences Faculty of Humanities and Sciences (vakgr./ comm./studiever.) Kennistechnologie/ Knowledge Engineering, Education Office DKE, Bouillonstraat 8-10, room 0.002, tel before Friday hours The Department of Knowledge Engineering Opening hours Student Affairs office: 1. Monday till Friday: & hours, closed on Wednesday. 2. Schedules: Eleum or the informationboard in the hall. Faculty of Law FdR/ Faculty of Law (vakgr./comm.studiever): Education Office, Georgia Kalivas, Bouillonstraat 1-3, T , before Friday hours Actuele informatie van Bureau Onderwijs kun je raadplegen via My UM Portal > Mijn FdR. Openingstijden Onderwijsbalie De openingstijden van de Onderwijsbalie zijn: Maandag t/m vrijdag van uur. Voor vragen kun je ons ook telefonisch bereiken ( ) of via esc. Aangepaste openingstijden Onderwijsbalie De onderwijsbalie is op donderdag 21 februari gesloten van uur. Stages Informatie: My UM Portal > Mijn FdR > Onderwijs > Stages. How to (studentenintranet) Hoe je gebruik maakt van de onderwijs- en communicatiesystemen binnen de universiteit vind je in verschillende presentaties en video s op de website via My UM > Mijn FdR > banner How to. Zorg dat je weet hoe je de systemen moet gebruiken, ze zijn van belang bij je studie! Recent information from the Education Desk can be found via My UM Portal > My LAW. Opening hours Education Desk The opening hours at the Education Desk are: Monday to Friday from hours. For questions you can also reach us by phone ( ) or via esc. Adjusted opening hours Education Desk The Education Desk is closed on Thursday 21 February from hrs. Internships Information: My UM Portal > My LAW > Education > Internships. How to (student intranet) How to use the university s educational and communication systems is explained on the website in several presentations and video s via My UM > My Law > banner How to. Be sure how to use these systems, they are very important tools in your study! Faculty of Psychology and Neuroscience Bureau Onderwijs, aanleveren kopij vóór vrijdag uur bij maastrichtuniversity.nl tel Education Offfice, provide copy on Fridays before 12 a.m. to the above mentioned adresses Het Front Office bureau onderwijs FPN Universiteitssingel 40, niveau 1, foyer, tel (0) Openingstijden: op werkdagen van 9.00 tot uur en van tot uur. Afwijkende openingstijden worden via Eleum bekend gemaakt. Post Post voor bureau onderwijs kan gedeponeerd worden in de rode brievenbus bij de ingang van het Front Office. EleUM Raadpleeg altijd EleUM voor het laatste nieuws met betrekking tot onderwijs en toetsen. Ask Psychology (only for bachelor students, not available in English) De FPN heeft voor haar bachelorstudenten een elektronisch service centrum: Ask Psychology. In dit geavanceerde informatiesysteem zijn antwoorden te vinden op alle studiegerelateerde vragen en/of vragen te stellen waarop door de juiste medewerker antwoord wordt gegeven. Op de web homepage van FPN staat een doorklik Interne vacatures link naar studenten. Front Office Universiteitssingel 40, 1st Floor, foyer, tel (0) Open on working days from 9 to 12 a.m. and from 2 to 5 p.m. Opening hours that differ from these times will be published on Eleum. Post At the entrance of the Front Office is a red post box where you can deposit your mail. EleUM Always consult EleUM for the latest news concerning education and exams. Maastricht University School of Business and Economics (sbe) SBE: Marketing and Communications, Tongersestraat 53, tel , kopij voor vrij. 12,00 uur, Registration form for Studying Abroad in Spring 2014 available! Registration for participation in the selection procedure for studying abroad in the spring 2014 semester is possible as of Monday 4 February Please register through the registration form on EleUM and find out about your ranking position in the preliminary ranking as soon as possible. The registration deadline is Monday 6 May 2013 (12:00 hrs noon). For more details, see ELEUM> My SBE > Exchange > International Relations Office > Outgoing Bachelor Students > Information about studying abroad in spring 2014 Onderzoeker Gezondheidsbevordering/School CAPHRI voor studie van het Nederlandse Tabaksbeleid, FHML, uur Vacaturenummer: AT Survey methodoloog, SBE, 38 uur Vacaturenummer: AT Postdoctoral researcher FHML/School for Cardiovascular Diseases/CARIM-Molecular Genetics, hours, salary is depending on experience Vacancy number: AT Directeur Information and Communications, MUO, 38 uur, een passend salarisaanbod Vacaturenummer: AT PostDoc, FHML/School for Oncology and Developmental Biology (GROW)/Department of Toxicogenomics, 38 hours Vacancy number: AT Medewerker Studentenzaken 3, FASoS, 38 uur, schaal 6/7 afhankelijk van opleiding en relevante werkervaring Vacaturenummer: AT Teamleider/Key user Team Examens Medewerker Studentenzaken 1, FASoS, 38 uur, schaal 8/9 afhankelijk van opleiding en relevante werkervaring Vacaturenummer: AT Voor uitgebreide informatie, raadpleeg de website Ga naar de link Aankomende medewerkers/vacatures en vervolgens naar Vacatures. Klik daarna op Vacaturewebsite. Aan de rechterkant zijn de vacante functies onderverdeeld in interne en externe vacatures. Schriftelijke sollicitaties o.v.v. vacaturenummer op brief en envelop (of elektronisch solliciteren via de vacaturewebsite) binnen 10 kalenderdagen richten aan de afdeling HRM van de betreffende faculteit of beheerseenheid (Postbus 616, 6200 MD Maastricht). De vacatures staan open voor interne kandidaten (medewerkers en uitkeringsgerechtigden van de UM).

14 14 Observant 21 7 februari 2013 colofon Redactieadres St. Servaasklooster 32 Postbus MD Maastricht (volg routebordjes) T E W Stichtingsbestuur Joan Muysken (vz), Arie Nieuwenhuijzen Kruseman, Tibor Nussy, Etienne Packbier, Mary Peters Redactieraad Harald Merckelbach (vz), Ruben van der Aa, Piet Eichholtz, Chahinda Ghossein, Ton Hartlief, Stefan Meuleman, Maud Oostenbrink, Alexandra Rosenbach Redactie Riki Janssen (hoofdredacteur) Wammes Bos Wendy Degens Cleo Freriks Maurice Timmermans Beheerder Marlies In de Braekt Redactie-assistent Marion Janssens Aan dit nummer werkten verder mee: Albert Bergbroeder, Lisa Dupuy, Alison Edwards, Anne Moraal, Hans Philipsen, Jeroen Postma, Rebecca Sereinig, Mark Vluggen Fotografie Loraine Bodewes, Joey Roberts Illustraties Simone Golob Opmaak Marlies In de Braekt Basisontwerp Simone Golob, Vertalingen o.a. door B. Wall & P. Nekeman Druk Janssen/Pers Gennep Mededelingen Voor het inleveren van mededelingen zie aanhef op mededelingenpagina Advertenties Voor regionale en interne adverteerders: Marion Janssens, , Voor overige adverteerders: Bureau Van Vliet, , Internet: (Voor Paarltjes zie info bij Paarltjes) Abonnementen Leden van de universitaire gemeenschap ontvangen het blad gratis. Afgestudeerden en andere belangstellenden kunnen zich abonneren voor 37,00 per jaar. Losse nummers 1,00 HOP Observant is aangesloten bij het Hoger Onderwijs Persbureau Stichting Observant Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de hoofdredacteur geheel of gedeeltelijk worden overgenomen Voor hetzelfde geld staan de paarltjes iedere donderdag om 8.00 uur ook op internet: Debate Café National Distribution of Economic Wealth Tue 19/2 8pm StudiumGenerale Free Entrance EUROBED MAASTRICHT: Bedden-boxspringsmatrassen-dekbedden-kussens-textiel, enz. Alles voor de halve prijs, nergens goedkoper! Meer info: STUDENT-ROOM; REMOVE/TRANSPORT- SERVICE; HEYOKA-TRANSPORT, FOR YOU! STUDENTS ON THE ROAD, WE HELP! ABOUT 40! CALL: HEYOKA.ORG GEZOCHT 2 CARNAVALESKE TOILETJUFFROUWEN BIJ JOHN MULLINS VAN VR. 8 FEB. TOT EN MET MA. 11 FEB. REAGEREN UITSLUITEND VIA MAIL JOHNMULLINS.NL Op 28 maart organiseert het Clinical Trial Center Maastricht een gratis congres over mensgebonden onderzoek. Schrijf je nu in op: ctcm.nl/congres-aspx SPAANS IN MAASTRICHT! Cursussen vanaf 18 febr. paarltjes QUIZNIGHT EVERY TUESDAY JOHN MULLINS IRISH PUB & RESTAURANT 1ST PRICE! A BOTTLE WHISKY WWW. JOHNMULLINS.NL EUROBED MAASTRICHT: beds-boxspringsmattresses-duvets-pillows-bedlinen, etc. Everything half price, nowhere cheaper! More info: WWW. EUROBED.NL STUDENTEN-VERHUIZINGEN!! VOOR ONGEVEER 40,- JE HELE TOKO VERHUISD IN/OM MAASTRICHT! BEL HEYOKA- TRANSPORT: OF WWW. STICHTING-HEYOKA.ORG Observant is verhuisd. Adres: zie onderstaande tekst Paarltjes Per letter, leesteken of spatie een apart hokje gebruiken. Regels volschrijven tot het einde. Voor langere teksten geldt het advertentietarief. Inleveren bij de redactie kan maandag tot en met donderdag van tot uur / contant betalen. Bezoekadres: loop de Minderbroedersberg omhoog, vóór de ingang van nummer 4 rechtsaf en loop het appartementencomplex (rode baksteen) binnen. Volg de bordjes naar de 2e verdieping. Digitaal inleveren kan ook, zie Vóór dinsdag uur ingeleverde Paarltjes verschijnen de donderdag daarop in de krant. De redactie is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de Paarltjes en behoudt zich het recht voor om zonder opgaaf van reden Paarltjes te weigeren. 3,00 4,00 5,00 6,00 7,00 8,00 7 februari 2013 cinema Lumière Bogaardenstraat 40b No: do, vr, za, wo Sightseers: do, vr, za, wo Anna Karenina: do, vr, za Amour: vr, za, wo 19.00; wo ook Intouchables: wo The Hypnotist: do, vr, za, wo The Sessions: do, vr, za Tres: do, vr, za, wo The broken Circle Breakdown: wo Jagten: wo The Master: do, vr, za, wo Offline: do, vr, za, wo Io e Te: do, 19.00, 22.00; vr, za 19.00, 21.30; wo 14.00, Reality: do, vr, za, wo 19.10; wo ook Ice Dragon: wo Des Hommes et des Dieux-In het Licht van de Vrijmetselarij: do Pathé Wilhelminasingel 39 maastricht The Impossible: do, vr 13.00, 19.30; za 11.40, 19.15; di, wo Lincoln: do, vr 16.30, 21.15; za 15.15, 21.00; di 15.35, 20.45; wo Flight: do, vr 15.20, 18.00, 21.30; za 15.00, 17.45, 21.15; di, wo 15.15, 18.00, The Hobbit: An unexpected Journey (3D): do, vr 18.10; za 18.00; di, wo Life of Pi: do 13.30, 18.35; vr 18.35; za 18.20; di, wo Les Miserables: do, vr 13.15, 20.45; za 16.00, 20.30; di 16.15; wo 16.15, Sneak Preview: di Django unchained: do, vr 14.20, 17.40, 21.00; za 17.30, 20.45; di, wo 17.40, Wreck-It Ralph (N3D): za 10.55; wo Verliefd op Ibiza: do, vr 13.45, 16.45, 19.15, 21.40; za 12.40, 16.30, 19.00, 21.30; di 13.00, 16.45, 19.15, 21.40; wo 12.55, 16.30, 19.15, Parker: do, vr 16.00, 21.50; za 21.40; di, wo Chimpanzee: wo 14.45, 16.45

15 7 februari 2013 Observant film Io E Te Bertolucci & Bowie muziek/toneel Erg authentiek allemaal thuisreiziger Abdicatiekoorts meer dan bier alleen Barhangen in Highlander Het verhaal: De veertienjarige puber Lorenzo wil het liefst door iedereen met rust gelaten worden. Nadat hij zijn moeder heeft wijsgemaakt dat hij met zijn klas op skikamp gaat, duikt hij stiekem onder in het smoezelige souterrain van het ouderlijk huis, voorzien van een MP3-speler en voldoende junk food om het een week uit te zingen. Maar dan krijgt hij onverwacht bezoek van zijn onhandelbare, drugsverslaafde halfzus Olivia. Welkom terug Bernardo, want: - Het hoogtepunt van het voorbije filmfestival in Rotterdam? Voor mij persoonlijk toch wel de doortocht van Bernardo Bertolucci. Oog in oog met de maestro (tegenwoordig in rolstoel) welde een traan in de ooghoek van uw recensent op. Bertolucci is dan ook niet zo maar een filmmaker, maar de man die in Novecento een halve eeuw Europese geschiedenis wist te vangen in ruim vijf uur hemelbestormend goede cinema en die met het barokke Il Conformista (zijn beste film) de voedingsbodem voor het fascisme ontleedde. De Italiaan is nog maar een schim van de filmmaker die hij ooit was, maar nieuw werk van zijn hand blijft desondanks een gebeurtenis. - Io E Te is meer een film van rake momenten, dan een rake film. In een cruciale scène naar het einde van de film toe knalt opeens Ragazzo Solo, Ragazza Sola door de speakers, de door David Bowie zelf ingezongen Italiaanse versie van Space Oddity. De Italiaanse lyrics (die afwijken van het origineel) lijken wel voor Io E Te geschreven, zo naadloos sluit de tekst aan op de thematiek. Op dit soort momenten is de brille van Bertolucci even zichtbaar. Edelkitsch, want: - Er zijn weinig paden zo platgetreden als die van de coming-of-age film. Bertolucci waagt zich aan een psychoanalyse van een tobberige adolescent, maar zijn ouderwets aandoende film geraakt niet verder dan tamelijk banale inzichten. - Er is zichtbaar geworsteld om een kort verhaal (naar de novelle van Niccolò Ammaniti) op te rekken naar speelfilmlengte. De catharsis waar de filmadaptatie naar toe werkt, is ongeloofwaardig. Het salomonsoordeel: Bertolucci is het filmmaken nog niet verleerd, maar het heilig vuur dat ooit in hem brandde, is gereduceerd tot een waakvlam. Afhankelijk van hoe je erin staat, barsten komend weekend de mooiste dagen van het jaar los, anderen staat het vastelaovendswater bijkans aan de lippen. Houd moed, ik heb me laten vertellen dat men vanaf Utrecht opvanghuizen heeft ingericht, vaak inclusief moeders die je ook nog voorzien van een gezonde maaltijd. Hun verwijten dat het maar niet opschiet met bul, promotie, kleinkinderen of iets anders waar zij meer haast mee heeft dan jij, moet je maar voor lief nemen. Nadat de glassplinters weer van het Limburgse trottoir zijn verdwenen en ook het contingent Carnavalshaters naar het zuiden is teruggekeerd, zijn er weer leuke dingen om te gaan zien en horen in de omgeving. Op 23 februari komt de tour van Nederlandse alt-rockmammoet Bettie Serveert langs de Nieuwe Nor in Heerlen, ter gelegenheid van hun tiende (!) album. Bettie Serveert, overigens vernoemd naar Nederlandse Wimbledonfinaliste Bettie Stöve, maakt al 22 jaar muziek, en het geluid is nog steeds alleszins jaren 90 te noemen. Grungey, een beetje smoezelig, zonder veel glim geproduceerd, destijds vielen hun liedjes aan beide kanten van de Atlantische oceaan in goede aarde. Het nieuwe werk neemt je mee naar een modderige festivalweide, op een leeftijd dat je met valse legitimatie net je eerste biertjes aan de barman had weten te ontfutselen. Bettie Serveert hoort thuis in het rijtje Garbage, Elastica, Skunk Anansie, maar is de enige band die het in oorspronkelijke vorm heeft volgehouden. Begrijp me niet verkeerd, in elk tijdperk wordt goede muziek gemaakt en we leven wat dat betreft in mooie tijden, ook in Nederland. Maar als je die beelden dan weer ziet (zoals bij DWDD op 29 januari, optreden zelf was overigens bepaald ruk), dan kleeft er een bijzonder sfeertje aan. Regen, plastic bekers met platgeslagen lauw bier, vette haren, mooie vrouwen die geen reet geven om hoe ze eruit zien terwijl ze met hun ogen dicht in hun microfoon mompelen, slechte beeldkwaliteit, het voelt allemaal erg authentiek en gemeend. Al is het niet vernieuwend, passen ze slecht in de tijdsgeest, het lijkt me erg de moeite waard om ze te gaan zien, al is het maar om het gevoel. Bettie Serveert, zaterdag 23 februari, Nieuwe Nor, Heerlen, kaarten 12 Nauwelijks had ik vorige week mijn stukje voor de krant verzonden, of ik werd geveld door de griep. Binnen een kwartier kromp mijn wereld tot de badkamer, de slaapkamer en de gang er tussen. Na een etmaal onrust raakte ik in een suffe koortstoestand. N. onderbrak die plots omdat ze vond dat ik moest luisteren naar de koningin. Zij zou om zeven uur haar aftreden bekend maken. Daar schrok ik van. Ik was wel behoorlijk ziek. Daar hoefde de koningin zich toch niks van aan te trekken. Haar mooie Benoordenhoutse stemgeluid bracht me terug in de gewone wereld. Ja, zij abdiceerde. Niet omdat het moest of omdat ze moe, zwak en misselijk was. Vijfenzeventig jaar was een gepaste leeftijd. Er was alle reden om de beslissing te betreuren, maar vooral te respecteren. Bovendien blijkt het koningshuis zich te houden aan misschien wel de belangrijkste spelregel van de democratie. Daarin weet men wanneer de machthebbers er mee ophouden. Het volk hoeft niet de straat op om leiders weg te jagen. Onze vorsten gaan al tweehonderd jaar uit zichzelf weg. Dan zou je denken: op naar de kroning om daar een mooi feestje van te maken. Ruimte voor vrolijke muziek, sfeerbeelden van een tevreden volk en een oranjebittertje voor iedereen. Zo niet in de parlementaire mediacratie. Het schijnt - ik heb het zelf niet rechtstreeks meegekregen vanwege de koorts - dat vrijwel direct op alle netten en stations een discussie heeft plaats gevonden over de opwindende vraag waarom Beatrix juist op 28 januari haar besluit bekend maakte. Beatrix (premier Rutte slaan we voor het gemak even over) schijnt namelijk nooit iets zo maar te doen. Elke mededeling harerzijds is een GECODEERD BERICHT. En op 28 januari werd de oude Zorreguieta een jaartje ouder. Het schijnt dat de code luidde: alles voor elkaar, brave man. Ja mensen, achter alles steekt wat. U weet toch hoe dat gaat in die kringen! Langzaam zakte de koorts. Zelf hoorde ik een veel vrolijker uitglijder twee dagen later. Oud-ministerpresident Lubbers, Koninklijk Kamerheer in Bijzondere Dienst als Hare Majesteits Opperlekker met Recht op Achterklap, deed een vermakelijk boekje open over de oude Juliana en haar kleinzoon, over Beatrix en toekomstige schoondochters. Die Ruud toch! Ik garandeer u: helemaal geen uitglijder. Een gecodeerd bericht op instigatie van een hooggeplaatste wier naam ik niet mag noemen. Als je op maandagavond de Highlander in gaat op het moment dat de spits van VC Volendam, Michiel Kramer, de 1-3 het doel van MVV binnen knalt en zo n twee-en-halve man moedeloos de neus in hun bier laten zakken, dan weet je: het kon nog wel eens een lastige avond worden. Maar we laten ons niet op de kop zitten, zeker! De Highlander is weer open, nadat burgemeester Onno Hoes het café sloot omdat er drugs waren aangetroffen. We weten niet of en wanneer de tent weer dicht moet, dus laten we het er nu van nemen. Dachten ook masterstudente psychologie Esther en vriendje Cris barhangers behoeven geen achternamen maar vooralsnog kijken ze wat verbaasd om zich heen. Het is inderdaad wel erg rustig. Volgens mij weten veel mensen niet dat het weer open is. De vertrouwde internationale feestjes lijken zich de afgelopen weken naar andere kroegen in de stad te hebben verplaatst. Esther heeft nog een verklaring voor de betrekkelijke rust: Het kan ook aan de sport liggen. Ze wijst naar de schermen, één in elke hoek. Het is de herhaling van de SuperBowl. Daar heeft toch niemand zin in Ze stoot Cris aan, die in Amerika heeft gewoond en verwoede pogingen doet een andere studente de regels van American Football uit te leggen. Achter hem schudt een jongen zijn hoofd. Hij is net binnen en kijkt schielijk naar Beyoncé s half time show. Jongen, een vrouw kun je al geen buitenspel uitleggen, laat staan yard lines en tries. Ach, de Highlander, het café waar volgens de buurt louter dronken, schreeuwende studenten naar buiten rollen. Is het vanavond rustiger op de straathoek? Vast en zeker, maar gelukkig heeft de kroeg niet aan sfeer ingeboet. Boven wordt de carnavalsversiering opgehangen, maar in de kroeg blijven de krakers uit. Waarvoor dank; de spotgoedkope en dus geliefde Maes biertjes en zakjes chips smaken toch een stuk beter met good old Lenny Kravitz op de achtergrond. We maken er een redelijk vroege nacht van. Enne, we houden ons een beetje koest, he, maant de portier ons nog vanuit het portaal op weg naar de uitgang. UCM-student Lisa Dupuy gaat iedere week naar een plek of een evenement waar veel studenten te vinden zijn Mark Vluggen Jeroen Postma Hans Philipsen Lisa Dupuy

16 16 Observant 21 7 februari 2013 Oud Wijf Meid, wat ben je groot geworden kermt een tante die ik tien jaar niet heb gezien. Dit had iets te maken met een antieke theepot. Blijkbaar was het zo belangrijk dat ze tien jaar lang verbannen was van alle familie-evenementen. Inmiddels mag ze weer komen en probeert ze de verloren jaren in te halen door met haar geschreeuw alle geluidsbarrières te overschrijden. Je bent al zo volwassen! Vijf-EN-twintig! Wat een leeftijd! Heb je al een baan? Moet je niet eens aan kinderen gaan denken? Ik ben verbijsterd, zo oud ben ik toch niet? Maar misschien heeft ze gelijk, in tien jaar ben ik zeker veranderd. Tien jaar geleden droeg ik het liefst nog Mickey Mouse-truien en zat mijn haar in de knoop. Bier lustte ik niet en stiekem speelde ik nog weleens met Playmobil. Hoe anders is het nu met jonge meisjes. Een van mijn secret pleasures is The Voice Kids, waar ik me vaak verbaas over dertienjarige meisjes die waarschijnlijk gewoon elke kroeg of discotheek binnen kunnen komen. Als eerstejaars student was ik zelf nog vrij onschuldig en dat is tegenwoordig ook wel anders. Nog niet zo lang geleden stond ik op een dansfeestje. Veel rook, lasers en harde muziek. Een groepje bezwete meisjes was met kleine voetjes in versleten Vans en een gescheurde spijkerbroek op de grond aan het stampen en ze hadden allemaal een zonnebril op. Knarsetandend kwam er een blond meisje van ongeveer 18 op me af. Ze vroeg of ze misschien een consumptiemunt van mij mocht, haar geld was op en ze had dorst. Ik gaf haar een munt en zei: Leuk feestje he? Nou ik vind het tegenvallen, vorige week had je erbij moeten zijn! riep ze in mijn oor terwijl ze ongeduldig op haar munt wachtte. Maar ik snap wel dat als je zo oud bent als jij, je niet elke week meer uitgaat. En dat was het dan. Door een 18-jarig meisje verbannen naar de groep gênant dansende moeders. Omdat ik op mijn vijfentwintigste te oud ben doe ik niet meer mee. Ik gaf het meisje mijn laatste drie munten en ging chagrijnig naar huis. Een lichtpuntje: kleine meisjes worden groot. AMoraal Blonde staartjes, ruige jongens De meest begeerde vrijgezel van Spiritus Vitalis Zijn haar zit altijd in de plooi, hij kleedt zich perfect en is verre van alledaags. Matthijs Vermeer (20) - nee, geen familie van de grote schilder is volgens de heeren van het onafhankelijke dispuut Spiritus Vitalis, een jongen die hen blijft verbazen. Zo beweerde deze tweedejaars biomedische wetenschappen tijdens zijn A-tijd met droge ogen dat Bambi zijn lievelingsfilm is. Hij grinnikt als zijn dispuutsgenoten zijn sterk begroeide borst met een trui vergelijken, en vertelt zonder een spier te vertrekken dat hij de afgelopen weken niet alleen een opera (L Italiana in Algeri), maar ook een dubstep concert bezocht. O ja, en hij heeft ook nog gestudeerd. En ja, meer dan de vijf uur die zijn vrienden hem gemiddeld per week toedichten. Vermeer heeft niet zo veel tijd voor zijn studie want hij is bezig aan een roman, klinkt het trots. Laatst heeft hij het eerste deel aan ons Bergbroeder neemt er niets van terug Ik lees in mijn serieuze weekendkrant dat het Nederlandse onderwijs lijdt onder een grote verdomming en ik denk bij mezelf: het zal toch niet waar zijn? Toch niet bij ons hier? We zijn toch niet voor niets de beste universiteit van het land, dan moet het verderf hier aan de poort van de UM; wat zeg ik, aan de poorten van Maastricht, bij de stoplichten van de Geusselt, bij de plaatsnaambordjes in Wolder, in Heugem, toch zijn tegengehouden? Maar dan slaat de twijfel toe. Dan komen de herinneringen. Pijnlijke herinneringen. Aan die opgeruimde jongen uit de Randstad die aan de SBE (es bie ie) studeerde. Die geloof ik ook nog in de universiteitsraad zat, en die een stukje had ingeleverd waar onze dienst iets mee moest. Toen ging dat nog in het Nederlands. In al mijn middelbare overmoed wees ik hem erop dat het nogal onbegrijpelijk was. Hoezo? klonk het verbaasd. Tja, antwoordde ik, sorry dat ik het zeg maar het is vooral te wijten aan je krakkemikkige taalgebruik. Schrok deze jongeman? Werd het hem bleek om de neus, kleurde hij rood van schaamte? Nee hoor. Hij keek me meewarig aan, mij, een voorhistorisch relict waar de moderne mens nog slechts een vage genetische band mee had, en zei triomfantelijk dat het hem geen ene bal uitmaakte of hij fouten maakte in zijn Nederlandse teksten. Bij ons doen we alles in het Engels, ik heb dat Nederlands helemaal niet meer nodig, doei! En nu neem ik dit prachtblad door en zie dat er wel meer aan de hand is bij de es bie ie. Dat de jongens en meisjes een tentamen statistiek waarvan de antwoorden hun per ongeluk een week eerder in de schoot waren geworpen, met enorm goed gevolg hadden afgelegd. Het regende tienen. En dat de examencommissie het erbij laat want overdoen is zo zielig voor de mensen die het tentamen zonder voorkennis hebben gehaald. Geen actieve opsporing van de fraudeurs, geen verhoren in kale kamertjes met felle lampen op het gelaat, nog geen begin van waterboarding dat hier toch zo geschikt zou zijn, niksniemendal. En ik graaf in mijn geheugen en herinner me een akkefietje bij de juristen, waar studenten het een en ander van elkaar overschreven en de examencommissie geestdriftig de andere kant uit keek. Zo lossen ze daar de problemen op. En ik lees over hoogleraren aan de andere kant van de Maas die er hun vak van hebben gemaakt om ons allemaal zo gezond mogelijk te maken en die geen middel schuwen, die desnoods op de blote knietjes gaan, die hun hand zalvend boven onze hoofden houden en zo de westerse wetenschap een voorgelezen. Duurde zes uur, inclusief discussie. Wij vonden het verhaal pakkend. Het gaat over een adolescent die verliefd wordt op een hoer en zij op hem. Dan grinnikend: Hij heeft uitgebreid veldonderzoek gedaan, het is allemaal echt waar. De meest begeerde vrijgezel van Spiritus Vitalis hoort het onbewogen aan. Ze zijn heel kritisch, ik vond het spannend, maar hun opmerkingen helpen mij om het boek beter te maken. Zijn schrijfambities beperken zich niet tot proza. Hij schreef al meer dan eens een gedicht voor het meisje van zijn (vaak kortstondige; zijn langste relatie duurde drie maanden) dromen. Matthijs is een romanticus die de vrouw in kwestie graag op een voetstuk zet. Met alle gevolgen van dien: wie hoog staat kan diep vallen. Het is goed om een beetje rond te kijken en te ontdekken wat je op seksueel gebied waard bent, Matthijs Vermeer Foto: Joey Roberts vinden de heeren. Toch zou Vermeer voor de bijl gaan als zich nu de juiste vrouw meldt. Ze mag niet gewoontjes zijn. Ik zoek iemand die boeiend is, die net als ik houdt van het avontuur. Niet in de zin van dat ze hele wereld wil bereizen - mag ook - maar meer dat ze openstaat voor nieuwe dingen. En liever geen accent, daar knap ik op af. Ze moet wel trouw zijn ( is hij ook ) en absoluut kinderen willen. Hij wordt de beste vader ooit, klinkt het serieus. Hij is zo geïnteresseerd in andere mensen. Ze hoeft niet van sport te houden, daar doet hij zelf ook niet aan, roepen de jongens. Jawel, ik doe aan fitness. Al een week, ja. Nee, twee weken. En hoe vaak heb je al moeten huilen van de spierpijn? Hier komen ze niet uit. De narrenuniversiteit Riki Janssen handje helpen. Niet altijd hoor, alleen bij speciale gelegenheden, als onze broek te lang is en de benen een beetje te kort, of als we als kind blind zijn geworden en nu eindelijk wel eens willen weten hoe die Maxima eruit ziet. Maar vervolgens denk ik: hoera, het wordt carnaval! Wij zijn en blijven een narrenuniversiteit! Gewoon het hele jaar door! Dit hoort er allemaal bij. Weg met die calvinistische strengheid, dat gemiereneuk over een taalfoutje hier en een fraudegevalletje daar, als we onze marketeers laten zeggen dat we de beste zijn, dan zijn we ook de beste, verdulleme nog aan toe! Dus allez, een fijne vastelaovend gewenst, alaaf en zo, en pas op voor een manneke in een rood duivelspakje dat achter de vrouwen aanzit en verduveld veel op de nieuwe rector lijkt! Uw roddelkont, Albert Bergbroeder

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten?

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? 1 Let s celebrate! read Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? Let s celebrate! Guy Fawkes Night People in Britain celebrate Guy Fawkes Night. It s on the 5th of November.

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich

Look ahead. Find out. Worksheet. BLT Sandwich 1 Look ahead Bekijk de tekst hieronder. Wat voor een tekst is dit? boodschappenlijst voor een feest menu voor een feestmaaltijd recept voor een bijzondere lunch BLT Sandwich Most people eat this sandwich

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3

Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3 Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3 Isn t it incredible? After only two years of learning English you can write your own English WhatsApp messages, tweets and emails. You can also post some lines on an international

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Roemenië Romania - Rumänien

Roemenië Romania - Rumänien Roemenië Romania - Rumänien Oktober 2013 - October 2013 In oktober 2013 zijn wij voor het eerst, op eigen kosten en gelegenheid, afgereisd naar Roemenië. In October 2013, we travelled for the first time,

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

The 10 funniest apologies

The 10 funniest apologies 1 The 10 funniest apologies read Lees de lijst met tien beste, grappigste, gekste smoesjes. Wanneer kun je deze smoesjes gebruiken? I m really sorry I m late, but... 1 the bus driver got lost! 2 my bike

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

k ga naar school go to school

k ga naar school go to school Nederlandstalig onderwijs k ga naar school go to school Nederlands English k ga naar school go to school Wat heb ik goed geslapen. Mama helpt me bij het wassen en aankleden. Ze vertelt me dat ik mijn knuffel

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

PRESENT CONTINUOUS ( duurvorm in de tegenwoordige tijd )

PRESENT CONTINUOUS ( duurvorm in de tegenwoordige tijd ) PRESENT CONTINUOUS ( duurvorm in de tegenwoordige tijd ) Hoe? Vervoeging Vorm van het werkwoord to be + werkwoord + ing Je kiest de vorm van to be die bij het onderwerp past Achter het werkwoord plaats

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg Je ziet hier een plaatje van een man die aan het lopen is. Over de manier van lopen kun je aanvullende informatie geven. The man is walking fast. The man is walking slowly. De man loopt snel. De man loopt

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij?

Uw bedrijf. 19 nov - 23 nov. 11 mar - 15 mar. 1 mei - 3 mei. Wat hebben wij u te bieden? Wie zijn wij? Wie zijn wij? Studievereniging i.d is de studievereniging van Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Met 2700 leden is zij een van de grootste en actiefste studieverenigingen van Delft. Studievereniging

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen.

De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen. Beste cursist, De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen. Aan het eind van de cursus ga je met je groep optreden voor familie en vrienden. Iedere

Nadere informatie

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet.

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet. 1 This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee In the Glee club, the pupils sing famous songs from Britney Spears to One Direction,

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

INBURGERING 2015 / 16

INBURGERING 2015 / 16 INBURGERING 2015 / 16 JAMILAA (18) HAD NOOIT GEDACHT DAT ZIJ DE NEDERLANDSE TAAL ZO SNEL ONDER DE KNIE ZOU HEBBEN. INBURGEREN? BEREID U VOOR! WIE ALS BUITENLANDER GEEN PASPOORT HEEFT VAN EEN LAND UIT DE

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Your favourite pizza, a Rolls Royce, your favourite movie... All these things have to be made before we can eat or enjoy them! In this file you will discover how things are

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Group 2a 1. How many children do you have in your class?

Group 2a 1. How many children do you have in your class? Drop Out Center Questions March 12&13 Group 2a 1. How many children do you have in your class? Ik heet Vinayagamoorthy, ik ben 13 jaar oud en ik zit in groep 6 hier. Ik zit op een openbare school met alleen

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Consumer survey on personal current accounts

Consumer survey on personal current accounts Consumer survey on personal current accounts April 24 GfK 24 Consumer survey on personal current accounts April 24 Table of contents. Management Summary 2. Research design. Research findings GfK 24 Consumer

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

aan omdat je dan verzekerd bent van een plaats in de battle.

aan omdat je dan verzekerd bent van een plaats in de battle. DUTCH VERSION REGLEMENT BREAK A LEG 2016 HIPHOP CREW COMPETITION ZONDAG 21 FEBRUARI 2016 THEATER DE MEERVAART 11:00 22:00 UUR Lees het reglement zorgvuldig door! ALGEMENE REGELS: Deelname aan de Hip Hop

Nadere informatie

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant!

Juli 2015. Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Juli 2015 Aan alle ouders/verzorgers en kinderen van De Bongerd, Het is alweer bijna het einde van het schooljaar. Tijd voor de Engelse schoolkrant! Als ik door de school loop, hoor ik regelmatig uit de

Nadere informatie

De wasstraat. Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0)

De wasstraat. Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0) De wasstraat Why? FONK James Wattstraat 100, 8ste verdieping 1097 DM Amsterdam +31 (0) 20 370 51 42 hello@fonk-amsterdam.com Why? Een van de belangrijkste vragen die je jezelf moet vragen als startup is

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Als je zo'n zinnetje moet leren dan weet je best al wat woorden van dit zinnetje.

Als je zo'n zinnetje moet leren dan weet je best al wat woorden van dit zinnetje. ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON FIVE Beste leerling! Fijn dat je er nog steeds aan werkt om je kennis van de Engelse taal te verbeteren! Daar zul je straks in de brugklas veel voordeel van hebben! HOE

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma Running head: HET SIGNALEREN VAN PROBLEMEN NA EEN IC-OPNAME 1 Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma The Screening of Problems 3

Nadere informatie

The 15th International Paas Pieper Tournament

The 15th International Paas Pieper Tournament The 15th International Paas Pieper Tournament 22-24 april 2011 Graspiepers en IPPT Tijdens Pasen 2011 zal DMHC de Graspiepers voor de 15e keer haar six-a-side Internationale Paas Pieper Toernooi (IPPT)

Nadere informatie

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland verzekerde patiënten Ook als u geen ziektekostenverzekering heeft of in het buitenland verzekerd bent, kunt u voor behandeling terecht

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Beste Inbounds, There is a english version just below the page

Beste Inbounds, There is a english version just below the page Beste Inbounds, There is a english version just below the page De vakantie is alweer bijna voorbij en een nieuwe lichting exchangers is zojuist gearriveerd. Voor sommige is dit het begin van hun exchange

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Informatiefolder Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Kinderbijschrijvingen worden afgeschaft Met ingang van 26 juni 2012 kunnen kinderen

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1951 No. 16 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1951 No. 16 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken 1 (1951) No. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1951 No. 16 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken A. TITEL Notawisseling houdende een aanvullende

Nadere informatie

Who s that? Luister naar het verhaaltje. Kruis het juiste antwoord aan.

Who s that? Luister naar het verhaaltje. Kruis het juiste antwoord aan. two Wo s tat? Test Luister naar et veraaltje. Kruis et juiste antwoord aan. Wat zegt Racel? a I m Britis. b I m Iris. Wat zegt Mitcell? a I m from Sweden. b I m from America. Jerry is... a Mitcell s friend.

Nadere informatie

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Jennifer Machielse I am Jennifer Machielse, spontaneous, self-conscious and a go-getter, that s me. I am a fourth-year student Marketing & Communication in Tourism

Nadere informatie

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop

Gebruikershandleiding / User manual. Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding / User manual Klappers bestellen in de webshop Ordering readers from the webshop Gebruikershandleiding klappers bestellen Voor het bestellen van klappers via de webshop moeten de

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar

In touch with the Dutch. Ghislaine Giezenaar In touch with the Dutch Ghislaine Giezenaar The Dutch language What is Dutch? Some facts and figures Language and culture test Dutch = Nederlands Nederlands (Dutch) = the native language for the people

Nadere informatie