BALLERINA 14 t/m 20 mei 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BALLERINA 14 t/m 20 mei 2014"

Transcriptie

1 BALLERINA 14 t/m 20 mei 2014

2 02 03 credits PAQUITA credits ROMEO EN JULIA BALKON-PAS DE DEUX credits DUET credits MANON 1E AKTE, SLAAPKAMER - PAS DE DEUX credits RAYMONDA GRAND PAS HONGROIS Choreografie Marius Petipa, in een bewerking van Rachel Beaujean Muziek Ludwig Minkus, Edouard Deldevez, Adolphe Adam, Riccardo Drigo, Nikolai Tscherepnin, Yuli Gerber, in een arrangement van John Lanchbery en David Coleman Decor- en kostuumontwerp François-Noël Cherpin Lichtontwerp Åke Sjöquist Balletmeesters Rachel Beaujean Judy Maelor Thomas Instudering leerlingen Nationale Balletacademie Grigory Chicherin Repetitoren leerlingen Nationale Balletacademie Laurence Korsenti Fred Berlips Première bij 28 januari 1970, Stadsschouwburg, Première versie Rachel Beaujean bij 18 oktober 2012, Nationale Opera & Ballet, Tijdsduur circa 40 minuten Met medewerking van leerlingen van de Nationale Balletacademie PAUZE Choreografie Rudi van Dantzig Muziek Sergej Prokofjev, Romeo en Julia (1935) Decor- en kostuumontwerp Toer van Schayk Lichtontwerp Jan Hofstra Balletmeester Rachel Beaujean Wereldpremière bij 16 februari 1967, Stadsschouwburg, Tijdsduur circa 8 minuten Choreografie Christopher Wheeldon Muziek Maurice Ravel, Pianoconcert in G Major (deel 2, adagio assai) Piano Olga Khoziainova Decor- en kostuumontwerp Keso Dekker Lichtontwerp James F. Ingalls Balletmeester Guillaume Graffin Wereldpremière 12 februari 2012, Nationale Opera & Ballet, Tijdsduur circa 10 minuten Choreografie Kenneth MacMillan Muziek Jules Massenet, Cendrillion, Le sommeil de Cendrillion en Ouvre tes yeux bleus, in een arrangement van Leighton Lucas Kostuumontwerp Oliver Haller Instudering Guillaume Graffin Wereldpremière 3 maart 1974, The Royal Ballet, Londen Première bij 14 mei 2014, Nationale Opera & Ballet, Tijdsduur circa 7 minuten Choreografie Marius Petipa Muziek Alexander Glazoenov, Opus 57 Kostuumontwerp Kostuumafdeling Ballet/ Larissa Lezhnina Instudering Guillaume Graffin Wereldpremière 19 januari 1898, Keizerlijk Ballet, Marijinski Theater, Sint-Petersburg Première bij 14 mei 2014, Nationale Opera & Ballet Tijdsduur circa 14 minuten PAUZE Wereldpremière versie Petipa 27 januari 1881, Keizerlijk Ballet, Marijinski Theater, Sint-Petersburg

3 04 05 credits TCHAIKOVSKY PAS DE DEUX credits REPLAY credits THE OLD MAN AND ME Choreografie George Balanchine Muziek Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, delen uit derde akte van Het Zwanenmeer (Opus 20) Balletmeester Guillaume Graffin Wereldpremière 29 maart 1960, New York City Ballet, New York Première bij 22 oktober 1985, Stadsschouwburg, Tijdsduur circa 10 minuten Choreografie Ted Brandsen Muziek Philip Glass, The Hours, in een arrangement voor piano door Michael Riesman en Nico Muhly Piano Ryoko Kondo/Robert Greuter Kostuumontwerp François-Noël Cherpin Balletmeester Judy Maelor-Thomas Wereldpremière 14 mei 2014, Nationale Opera & Ballet, Tijdsduur circa 7 minuten Choreografie Hans van Manen Muziek J.J. Cale, The Old Man and Me Igor Stravinsky, Circus polka for orchestra Wolfgang Amadeus Mozart, Pianoconcerto nr.23 in A major, KV 488: Adagio Decor- en kostuumontwerp Keso Dekker Lichtontwerp Joop Caboort Instudering Mea Venema Balletmeester Rachel Beaujean Wereldpremière 29 februari 1996, Nederlands Dans Theater, Den Haag Première bij 14 mei 2014, Nationale Opera & Ballet, Muzikale begeleiding Holland Symfonia Dirigent Matthew Rowe Productieleiding Joshua de Kuyper Voorstellingsleiding Merel Francissen Kees Prince Vervaardiging kostuums, rekwisieten, kap en grime De Techniek Nationale Opera & Ballet Vervaardiging kostuums Paquita Parkinson & Gill, Lowland Tailors, Hut & Putz Vervaardiging kostuums Duet Nelly van de Velden Inleidingen Jacq. Algra Totale tijdsduur circa twee en een half uur inclusief twee pauzes Tijdsduur circa 14 minuten

4 07 VIRTUOSITEIT EN PERSOONLIJKE ARTISTICITEIT In Ballerina staan de solisten van centraal. Voor dit programma heb ik vijf van de zes vrouwelijke eerste solisten de prima ballerina s van het gezelschap gevraagd om hun favoriete duet te kiezen. Anna, Igone, Larissa, Jurgita en Maia kozen stukken die hen na aan het hart liggen en iets bijzonders voor hen betekenen. Wegens een langdurige blessure ontbreekt helaas Anu Viheriäranta. De nadruk ligt bij deze pas de deux op de persoonlijke invulling die aan de rol gegeven wordt. Voorafgaand aan de pas de deux wordt Paquita gedanst waarin naast het stersolistenpaar ook tal van andere (half)solisten schitteren te midden van het corps de ballet. Met dit programma neemt Larissa Lezhnina officieel afscheid van. Zij danste 7 jaar als eerste soliste bij het Marijnsky Ballet in Sint-Petersburg en vanaf 1994 als gezichtsbepalende eerste soliste van, waar ze rollen danste uit het hele repertoire. Wij zullen Larissa s kristalheldere techniek en haar artistieke gedrevenheid en integriteit enorm missen, maar we zijn blij te kunnen melden dat ze volgend seizoen in een enkele speciale gastrol zal terugkeren. Ted Brandsen artistiek directeur VIRTUOSITY AND INDIVIDUAL ARTISTRY Ballerina revolves around the principals of Dutch National Ballet. For this programme, I asked five of the six female principals the ballerinas of the company to choose their favourite ballet. Anna, Igone, Larissa, Jurgita and Maia chose pieces close to their heart that have a special meaning for them. Due to a lengthy injury, we are unfortunately missing Anu Viheriäranta. In these pas de deux, the emphasis is on the personal interpretation of the role. The pas de deux are preceded by a performance of Paquita, in which the star principals dance alongside many other soloists and demi-soloists, surrounded by the corps de ballet. In this programme, Larissa Lezhnina is officially saying goodbye to Dutch National Ballet. After dancing for 7 years as a principal with Mariinsky Ballet in St Petersburg, she came to Dutch National Ballet in 1994, where she has danced roles from the whole repertoire and put her distinctive mark on the company. Although we will miss Larissa s crystalclear technique and artistic passion and integrity enormously, we are happy to announce that she will be returning to the company next season in a special guest role. Ted Brandsen artistic director

5 08 09 Paquita Paquita SPAANSE ELEGANTIE SPANISH ELEGANCE Een weergaloos ballet dat aan de ballerina s alle kansen biedt om hun kwaliteiten te tonen en een genadeloze graadmeter voor stijl en techniek. Zo werd de nieuwe productie van Paquita, die in 2012 uitbracht, in de pers ontvangen. Rachel Beaujean, hoofd van de artistieke staf van het gezelschap, tekende voor deze versie waarin grandeur en schwung voorop staan. In zijn oorspronkelijke versie uit 1846 is Paquita een nogal langdradig liefdesverhaal over een Spaans zigeunermeisje en een jonge officier. Maar het pure dansdeel dat Marius Petipa in 1881 toevoegde, geldt wereldwijd nog altijd als toetssteen voor balletgezelschappen en -solisten. Petipa s toevoeging een huwelijksdivertissement bevat alle elementen van het klassieke ballet in optima forma, zegt Rachel Beaujean. De virtuositeit, de draaien, de sprongen, een prachtig adagio. De choreografie blijft daardoor nieuwe generaties dansers uitdagen. A peerless ballet and the perfect vehicle for the ballerina to showcase her prowess and a challenging yardstick for style and technique. This sums up the press reception of Paquita premiered by the Dutch National Ballet in The Company s Head of Artistic Staff, Rachel Beaujean, created this version which highlights the work s grandeur and schwung, or panache. In its original 1846 version Paquita is a rather drawn-out love story about a Spanish gypsy girl and a young officer. The pure dance additions choreographed by Marius Petipa in 1881, however, still stand today as the acid test for ballet companies and principal dancers worldwide. Rachel Beaujean: Petipa s addition a wedding divertissement - contains all the elements of classical ballet in its purest form. Virtuosity, turns, jumps and an adagio of rare beauty. Choreography that continues to challenge each new generation of dancers. mode- en kostuumontwerper François- Noël Cherpin een aantal prachtig gesneden en rijk gedecoreerde korsetten zag. Ik dacht meteen: kunnen deze niet als uitgangspunt dienen voor vergelijkbaar exclusieve tutu s. Met flair Cherpin ontwierp behalve de kostuums, ook de decors, waarvoor hij het Spaanse Alhambra als inspiratiebron koos. Beaujean: Paquita speelt zich af aan het Spaanse hof. In tegenstelling tot het veel volksere Don Quichot, dat om een vette uitvoering vol bravoure vraagt, is Paquita ingehouden, verheven, nobel, elegant. Maar, zegt ze: Je moet een ballet als dit ook de schwung geven die past bij deze tijd. Het mag er allemaal niet te gekunsteld uitzien. Het publiek wil meegevoerd worden. Sensualiteit, humor en goed acteren zijn daarom van groot belang. Paquita moet met flair gedanst worden. beautifully cut and ornately decorated corsets in fashion and costume-designer François-Noël Cherpin s atelier. I immediately thought these would be perfect as the basis for similarly exclusive tutus. With flair Alongside the costumes Cherpin also designed the set, drawing his inspiration from the Alhambra in Spain. Beaujean: Paquita is set in the Spanish court. In contrast to the much more folksy Don Quixote, which demands a bold performance full of bravura, Paquita is restrained, exalted, noble, elegant. But, she adds: You ve also got to give a ballet like this the schwung that appeals to today s audience. It mustn t all look too artificial. The public wants to be swept away. Sensuality, humour and acting ability are therefore of prime importance. Paquita needs to be danced with flair. Exclusieve tutu s Beaujean kwam op het idee voor een nieuwe Paquita toen ze in het atelier van Exclusive tutus The inspiration for this new Paquita came to Beaujean when she saw some

6 10 11 Romeo en Julia balkon-pas de deux Romeo and Juliet balcony pas de deux VOORDAT HET NOODLOT TOESLAAT BEFORE FATE STRIKES Er is geen moment van rust, geen moment dat je stilstaat. Je moet steeds vol energie zijn, heel fris, heel licht, heel verliefd, zegt Igone de Jongh over haar keuze voor het programma Ballerina: de balkon-pas de deux uit Rudi van Dantzigs Romeo en Julia. Elke pas draagt Rudi s gedrevenheid: de arabesken zijn heel hoog, de pliés heel diep. Alles moet echt en doorleefd zijn, Rudi wilde mensen van vlees en bloed zien. Rudi van Dantzig ( ) maakte zijn balletversie van Shakespeares beroemde liefdestragedie in Zijn Romeo en Julia was het eerste avondvullende ballet van Nederlandse makelij. Nog steeds draagt het ballet met zijn levendige straattaferelen, realistische gevechtsscènes, fijnzinnige karakterschetsen en hartverscheurende ontmoetingen tussen de twee geliefden in belangrijke mate bij aan het gezicht van. Oprecht intiem De balkon-pas de deux is een van de hoogtepunten uit het ballet. Igone: Het is in feite de enige scène waarin Romeo en Julia samen echt gelukkig zijn. Ze denken niet na over wat komt of over wat There s not a moment of rest, not a moment when you stand still. You ve got to be always bursting with energy, fresh, light as a feather and head-overheels in love, says Igone de Jongh explaining why she chose the balcony pas de deux from Rudi van Dantzig s Romeo and Juliet for the Ballerina programme. Each step is imbued with Rudi s passion, the arabesques are very high, the pliés very deep. Everything must be true and lived, Rudi wanted to see real flesh-andblood people. Rudi van Dantzig ( ) created his ballet version of Shakespeare s world-famous tragedy in 1967 and his Romeo and Juliet marked the first Dutch full-length ballet. To this day his ballet with its lively street scenes, realistic fights, finely tuned character sketches and heart-rending encounters between the two lovers in many ways defines the Dutch National Ballet s image. Intense closeness The balcony scene is one of the ballet s most inspired moments. Igone: In fact it s the only scene in which Romeo and Juliet are truly happy together. They re not is geweest. Ze zijn oprecht intiem met elkaar, verkeren emotioneel op hetzelfde niveau. Pas daarna volgen de noodlottige gebeurtenissen elkaar in hoog tempo op, eindigend in de dood van beiden. Drang naar echtheid Igone werkte veelvuldig met Van Dantzig en de laatste jaren ook met Toer van Schayk (de eerste Romeo) aan de rol van Julia. Dat maakt dit ballet voor mij ook zo speciaal. Plus het feit dat ik er heel veel van mijzelf in kwijt kan. Als voorbeeld van Van Dantzigs drang naar echtheid herinnert ze zich een toneelrepetitie van de balkonscène. Het idee is dat Julia Romeo als een schim in het duister ontwaart. Om hem niet recht in zijn gezicht te kijken, keek ik dus maar een beetje langs hem heen. Rudi corrigeerde dat meteen: Het mag dan wel donker zijn, zei hij, maar je bent toch niet kippig. thinking about the future or the past. There s an intense closeness between them, they re emotionally as one. Then fate strikes with devastating speed, ending in both their deaths. Drive for truth Igone worked on many occasions with Van Dantzig and, in recent years, with Toer van Schayk (the original Romeo), on the role of Juliet. This is why the ballet is so special for me. Plus the fact that I can bring much of myself to the character. As an example of Van Dantzig s drive for truth, she recalls a stage rehearsal of the balcony scene. The idea is that Juliet senses Romeo as a shadow in the darkness. So as not to look him straight in the eyes, I looked slightly past him. Rudi corrected me at once: Just because it s dark, he said, doesn t mean you re short-sighted.

7 12 13 Duet Duet ALSOF DE ZON OPKOMT AS THOUGH THE SUN IS RISING Toen artistiek directeur Ted Brandsen haar vroeg welk werk ze in Ballerina wilde dansen, wist eerste soliste Anna Tsygankova direct dat het een choreografie moest zijn van Christopher Wheeldon. Ik mocht eind 2012 de eerste Cinderella zijn in zijn gelijknamige ballet en werken met hem was een fantastische ervaring. Dus wilde ik niets liever dan opnieuw in zijn wereld kruipen. Tsygankova nam zelf contact op met Wheeldon internationaal een van de meest gevraagde choreografen van dit moment en samen besloten ze dat zij zijn Duet zou dansen. De Britse choreograaf maakte deze pas de deux begin 2012 voor. Tsygankova: Helaas was ik destijds geen deel van de cast. Maar ook toen al werd ik diep geraakt door de wonderbaarlijke flow van de choreografie, die bovendien gezet is op mijn favoriete compositie van Ravel. When Artistic Director Ted Brandsen asked principal dancer Anna Tsygankova which work she d like to dance in Ballerina, she knew immediately that it had to be a choreography by Christopher Wheeldon. At the end of 2012 I was first cast in the title role of his ballet Cinderella and working with him was a fantastic experience. So I could think of nothing better than to enter his world again. Tsygankova herself contacted Wheeldon internationally one of the most soughtafter choreographers of the moment and together they decided that she should dance his Duet, which the British choreographer had created for the Dutch National Ballet in early Tsygankova: Unfortunately I wasn t part of the cast at the time. But even then I was really struck by the extraordinary flow of the choreography and, what s more, the piece is set to my favourite composition by Ravel. dromerig en heeft een heel mooie frasering, alsof je door een prachtig landschap reist. Maar, zo laat hij in zijn choreografie zien: de compositie heeft meer te bieden dan romantiek alleen. De piano snijdt, als ware het een piercing, door het volle, romantische geluid van het orkest. Tekent scherpe, felgekleurde lijnen op een aquarel. Gezegend Tsygankova noemt Duet een kostbare parel. De choreografie vertelt geen verhaal, maar je kunt in tien minuten tijd zó veel overbrengen. Je hebt het prachtigste passenmateriaal, zó vloeiend, zó gevoelig, je hebt een ongelooflijke sterke connectie met je partner, en alle vrijheid om je eigen interpretatie aan de muziek te geven. Duet geeft mij het gevoel dat de zon opkomt. Als ik dit werk dans, voel ik mij gezegend dat ik besta. music is very elegiac, dreamy with beautiful phrasing, as though you re travelling through a magical landscape. But, as his choreography points-up, the music has more to offer than just romanticism. The piano cuts, like a piercing, through the full romantic sound of the orchestra. Draws sharp, vividly coloured lines on a watercolour. Blessed Tsygankova calls Duet a precious pearl. The choreography is not telling a story, but so much can be conveyed in just ten minutes. It s full of the most beautiful combination of steps, so flowing, so sensitive, you ve got an unbelievably strong connection with your partner, and you re completely free to interpret the music in your own way. Duet makes me feel like the sun is rising. When I dance this piece, I feel blessed to be alive. Meer dan romantiek Wheeldon wilde, zei hij in 2012, met zijn choreografie niet anders dan een antwoord op Ravels Pianoconcert in G major geven. Wheeldon: De muziek is heel elegisch, More than romantic In 2012 Wheeldon said that what he sought to do in this work was none other than create a response to Ravel s Piano Concerto in G major. Wheeldon: The

8 14 15 Manon slaapkamer-pas de deux Manon bedroom pas de deux ACHTER ELKE PAS SCHUILT EMOTIE EACH STEP HAS AN EMOTIONAL CHARGE Het is een rol die álles in zich heeft, zegt eerste soliste Jurgita Dronina over de titelrol in Kenneth MacMillans Manon. Artistieke diepte, drama, complexiteit, een prachtig verhaal, een diepgaande relatie met je partner, een wonderschone choreografie. Als ballerina kun je niet meer verlangen dan dat. De rol van Manon was, voordat Jurgita bij kwam, al eens bijna binnen handbereik. Ik danste bij het Koninklijk Zweeds Ballet en dat zou Manon op het repertoire nemen, maar vlak voordat het zover was kreeg ik een contract in aangeboden. Sindsdien ben ik blijven dromen van de rol. Dus toen Ted Brandsen vroeg welk duet ik in Ballerina wilde dansen, zei ik meteen: de slaapkamerpas de deux uit Manon. Alsof je vliegt In Zweden danste Jurgita wel al de rol van Julia in de Romeo and Juliet-versie van de in 1992 overleden Britse meesterchoreograaf. Jurgita: Ik adoreer zijn stijl. Elke stap heeft betekenis bij hem, achter elke pas schuilt emotie. Zijn pas de deux zijn heel complex, maar als ze goed gedanst It s a role that embraces everything, says principal dancer Jurgita Dronina about the title role in Kenneth MacMillan s Manon. Artistic depth, drama, complexity, a magnificent story, a really deep relationship with your partner, truly beautiful choreography. As a ballerina what more could you ask for? Jurgita almost danced the role of Manon before she joined the Dutch National Ballet. I was dancing with the Royal Swedish Ballet which was about to take Manon into its repertoire, but just before that happened I was offered a contract in. I ve been dreaming about the role ever since. So when Ted Brandsen asked me which duet I d like to dance in Ballerina, I answered at once: the bedroom pas de deux from Manon. As though you re flying Before leaving Sweden Jurgita had already danced the role of Juliet in Romeo and Juliet by MacMillan, the great British choreographer who died in Jurgita: I adore his style. With him each step is significant, each step has an emotional charge. His pas de deux are extremely complex, but if they re well danced, it all worden, oogt en voelt het allemaal moeiteloos en vrij. Alsof je een enorme dosis frisse lucht inademt. Alsof je vliegt. In Manon draagt Jules Massenets muziek daar dan ook nog eens aan bij: Heel krachtige, expressieve muziek die mij elke keer kippenvel bezorgt. Luxe of liefde MacMillan creëerde Manon in 1974 voor het Engelse Royal Ballet. Het ballet vertelt, naar de novelle van Abbé Prévost, het verhaal van een jonge vrouw die worstelt met de keuze tussen haar hang naar status en luxe en haar liefde voor een berooide student. Hun samenzijn aan het einde van de eerste akte de slaapkamer-pas de deux wordt algemeen beschouwd als een van de meest romantische en schrijnende liefdesduetten uit het twintigste-eeuwse ballet. looks and feels effortless and free. As though you ve breathed in a gulp of fresh air. As though you re flying. In this respect Manon is wonderfully served by Jules Massenet s music. Very powerful, expressive music which gives me goose bumps every time. Luxury or love MacMillan created Manon in 1974 for the Royal Ballet in London. Based on Abbé Prévost s novel, the ballet tells the story of a young woman wrestling with the choice between her longing for status and luxury and her love for a destitute student. Their encounter at the end of act one the bedroom pas de deux is universally regarded as one of the most romantic and harrowing love duets in twentieth-century ballet.

9 16 17 Raymonda Grand Pas Hongrois HNB-première Raymonda Grand Pas Hongrois Dutch National Ballet premiere PETIPA IN ZIJN ZUIVERSTE VORM PETIPA AT HIS PUREST Voor eerste soliste Larissa Lezhnina betekent het programma Ballerina haar afscheid van het danspodium. Larissa danste zeven jaar bij het befaamde Marijinski Ballet in Sint- Petersburg en was daarna twintig jaar lang een van de gezichtsbepalende solistes van. Ze vertolkte vrijwel alle hoofdrollen in het klassieke balletrepertoire. Maar, zegt ze, Raymonda heb ik nooit gedanst. Dus heb ik voor mijn afscheid juist hieruit een deel gekozen. Lachend: Dat staat mooi op mijn cv. Vaak wordt gezegd dat The Sleeping Beauty (door Larissa ontelbare keren gedanst red.) het zwaarste ballet voor een ballerina is. Maar dat is nog maar de vraag. Volgens mij spant Raymonda de kroon. Het is een superzwaar en superlang ballet. Met in de volledige versie maar liefst zeven variaties voor de ballerina, met pirouettes, hopjes op één spitz, grote sprongen; alles wat de balletten van Marius Petipa zo uitdagend maakt. En dat alles moet met de grootste beheersing en elegantie worden uitgevoerd. For principal dancer Larissa Lezhnina the programme Ballerina marks her farewell to the stage. Larissa danced for seven years with the celebrated Mariinsky Ballet in St Petersburg and she went on to become one of the Dutch National Ballet s defining soloists for twenty years, performing virtually all the principal roles in the classical ballet repertoire. But, says Larissa, I ve never danced Raymonda, which is why I ve chosen a section from this work for my farewell. It ll look good on my CV, she says with a laugh. It s often said that The Sleeping Beauty (performed countless times by Larissa ed.) is the most demanding ballet for a ballerina. But I m not so sure. I think that Raymonda beats the lot. It s a super-demanding and super-long ballet that, in the complete version, has seven variations for the ballerina with pirouettes, hops on a single pointe, huge jumps everything that makes Marius Petipa s ballets so challenging. And all of it has to be performed with the greatest control and elegance. beroemde Vaganova Academie in Sint- Petersburg Een van de beste scholen, de top van het klassieke ballet. Het oeuvre van Fransman Marius Petipa die in de negentiende eeuw in Rusland de canon van het klassieke ballet creëerde is, zegt ze, haar achtergrond. Raymonda (1898) was zijn laatste meesterwerk. Een choreografische parel, aldus Larissa. Paleisdans In de avondvullende versie handelt Raymonda over een jonge Hongaarse gravin, die na de nodige twijfel haar liefde voor de heroïsche kruisvaarder Jean laat prevaleren boven haar gevoelens voor een onbesuisde Arabische kalief. Larissa danst met eerste solist Artur Shesterikov en vier halfsolistenparen de Grand Pas Hongrois, een zogeheten palotaš of paleisdans, uit de laatste akte van het ballet. Een choreografie die zó grandioos is, zó chic, dat deze nog altijd ongewijzigd wordt uitgevoerd. Het is Petipa in zijn zuiverste vorm. Academy in St Petersburg. One of the best schools, the top for classical ballet. She says that the work of the Frenchman Marius Petipa who created the canon of classical ballet in nineteenth-century Russia forms her background. Raymonda (1898) was his last masterpiece. A choreographic pearl, according to Larissa. Palace dance In the full-length version Raymonda tells the story of a young Hungarian countess who, after some initial doubts, allows her love for the heroic Crusader Jean to prevail above her feelings for an impetuous Arabian Caliph. Partnered by principal dancer Artur Shesterikov and accompanied by four soloist couples, Larissa dances the Grand Pas Hongrois, a so-called palotás or palace dance, from the ballet s last act. Such magnificent choreography, so stylish, that it is still always performed unchanged. It s Petipa at his purest. Choreografische parel Larissa volgde haar dansopleiding aan de Choreographic pearl Larissa trained at the renowned Vaganova

10 18 19 Tchaikovsky Pas de Deux Tchaikovsky Pas de Deux NOOIT MAKKELIJK, MAAR ALTIJD HEERLIJK NEVER EASY, BUT ALWAYS WONDERFUL Ze delen hun Georgische roots. Daardoor staan zijn balletten altijd dicht bij me, zegt eerste soliste Maia Makhateli over het werk van de Russisch-Amerikaanse grootmeester van het twintigste-eeuwse ballet, George Balanchine ( ). Zeker wanneer er, zoals hij regelmatig heeft gedaan, elementen uit de Georgische dansfolkore in zijn verwerkt. In Ballerina danst Maia Balanchines Tchaikovsky Pas de Deux, een feestelijk en virtuoos kleinood dat al meer dan vijftig jaar steeds nieuwe generaties solisten laat schitteren. Ik danste het duet voor het eerst vorig jaar, tijdens het gala waarmee het seizoen opende. Ik heb er toen met Patricia Neary aan gewerkt. Zij is een voormalig Balanchine-ballerina en een van de topinstudeerders van zijn choreografieën. Een enorm inspirerende vrouw die je alles leert wat Balanchine wilde zien. Nét even anders In het duet is Balanchine op een speelse manier omgesprongen met de tradities van de klassiek-romantische pas de deux. Opgeleid aan de balletschool van het They share their Georgian roots. That s why his ballets are always close to my heart, says principal dancer Maia Makhateli about the work of the Russian-American grandmaster of twentieth-century ballet, George Balanchine ( ). Especially when he incorporates elements from Georgian folkdance, as he often did. In Ballerina Maia dances Balanchine s Tchaikovsky Pas de Deux, a festive and virtuoso jewel that over the last fifty years has allowed generations of soloists to dazzle. I first danced the pas de deux last year during the Dutch National Ballet gala that opened the season. I worked on it then with Patricia Neary. A former Balanchine ballerina, Neary is one of the foremost stagers of his works. A hugely inspiring woman who coaxes out of you everything Balanchine wanted to see. Just that bit differently This duet sees Balanchine handling the traditions of the classical-romantic pas de deux in an ingenious and playful manner. Trained at the Imperial Ballet School in St Petersburg, the master choreographer was steeped in the traditions like no other. Keizerlijk Theater in Sint-Petersburg was de meesterchoreograaf daarmee als geen ander vertrouwd. Maar in de Tchaikovsky Pas de Deux presenteert hij die tradities telkens nét even anders. Hij geeft er een speelse schwung aan, met een fris, pittig en uiterst dynamisch duet als resultaat. Snel en scherp, licht en legato Balanchines balletten zijn nooit makkelijk, maar wel altijd heerlijk om te dansen, zegt Maia. De moeilijkheidsgraad zit m, zeker in de Tchaikovsky Pas de Deux, in het feit dat het voetenwerk razend technisch, snel en scherp is, maar dat je er met je bovenlichaam voor moet zorgen dat alles er moeiteloos uitziet. De armen, het hoofd en de romp moeten heel licht en legato bewegen. Als alles goed gaat, voel je je daarna fantastisch. Maar mislukt een draai of lift, dan is de magie verbroken. But in the Tchaikovsky Pas de Deux he presents them each time just that bit differently. He injects them with a playful spark producing a fresh, pithy and highly dynamic duet. Fast and sharp, light and legato Balanchine s ballets are never easy, but always wonderful to dance, says Maia. The difficulty lies especially in the Tchaikovsky Pas de Deux in the footwork that is terrifically technical, fast and sharp, but at the same time you ve got to use the upper body so that everything looks effortless. The movements of the arms, the head and the torso must be extremely light and legato. If everything goes well you feel fantastic afterwards. But the magic is broken if a turn or lift goes wrong.

11 20 21 Replay wereldpremière Replay worldpremiere ALLES AAN HEN IS LANGER, LICHTER, MINDER AARDS EVERYTHING ABOUT THEM IS LONGER, LIGHTER AND LESS EARTHLY Ballerina bevat ook een wereldpremière: een nieuwe choreografie van Ted Brandsen voor eerste solisten Igone de Jongh en Vitto Mazzeo. Het begon weer te borrelen, zegt de artistiek directeur. Na Verge, dat ik vorig jaar creëerde voor vier dansers die nu deel uitmaken van de Junior Company, kreeg ik zin om ook weer iets voor Het Nationale Ballet te maken. Bovendien is het in mijn functie belangrijk om zelf ook creatief te blijven. Het liefst zou Brandsen de komende tijd voor meer solisten stukken creëren. Dat hij met Igone en Vito van start gaat, komt mede omdat ze zo n prachtig paar vormen. Het zijn heel mooie lange mensen. Beiden met een heel andere fysiek dan ikzelf: alles aan hen is langer, lichter, minder aards. Ik wilde kijken wat ik daarmee kan doen. Daarnaast wilde ik gebruikmaken van hun sterk dramatische kracht. Maar, benadrukt hij, het mag niet over de top gaan. Mysterie Voor zijn nieuwe choreografie koos Brandsen een bewerking voor solopiano van een compositie uit The Hours, de filmmuziek die Philip Glass een Oscarnominatie Ballerina also showcases a world premiere: a new piece by Ted Brandsen for principal dancers Igone de Jongh and Vitto Mazzeo. Things began bubbling up again, says the Artistic Director. After Verge, which I created last year for four dancers who have now joined the Junior Company, I wanted to make something for the Dutch National Ballet again. Also in my position it s important to remain creative. Brandsen would love to create more pieces for principal dancers in the future. He s starting with Igone and Vito mainly because they make such a fantastic couple. They re very beautiful tall people. Their bodies are totally different from mine: everything about them is longer, lighter, less earthly. I wanted to see what I could do with that. I also wanted to harness their strong dramatic powers. But, he emphasised, it mustn t go over the top. Mystery For his new piece Brandsen has chosen an arrangement for solo piano of music from The Hours, the film music that won Philip Glass an Oscar nomination. The piano opleverde. De pianobewerking is minder dicht en vol, waardoor er meer ruimte voor transparantie is. Ik wil niet het drama benadrukken, maar juist het mysterie in de muziek. Het zoekende erin vind ik mooi, de lading van het naderende afscheid, van het steeds weer proberen, waarna dan toch het einde volgt. Schatplichtig Wat overigens niet wil zeggen dat Brandsens choreografie ook daarover gaat. Het is een stuk voor twee mensen, dus er is een relatie tussen die twee. Dat is alles, dat en de muziek. Dat is wat hij ook zo bewondert in het werk van Hans van Manen, aan wie hij, ook voor dit nieuwe duet, schatplichtig is. Ik maakte Verge vorig jaar voor een internationale dansconferentie en de organisatie had mij gevraagd elementen van de Hollandse School in mijn stuk te verwerken. Dat werkte bevrijdend. Eindelijk kon ik in alle openheid laten zien hoezeer ik beïnvloed ben door mijn achtergrond, door het werk van Hans, Rudi van Dantzig en Toer van Schayk. En hoe trots ik daarop ben. version is less dense and full, creating more space for transparency. I don t want to emphasise the drama, but rather highlight the mystery in the music. I love the searching in it, the emotional charge of the approaching parting, of the repeated endeavour, followed inevitably by the end. Indebted This is not to say that Brandsen s choreography is about that. It s a piece for two people, so there is a relation between those two. That s all, that and the music. An aspect he so admires in the work of Hans van Manen, to whom he feels indebted - in this piece as well. I created Verge last year for an international dance conference and the organisation asked me to include elements from the Dutch School in my piece. It was liberating. At last I could openly show how strongly I m influenced by my background, by the work of Hans, Rudi van Dantzig and Toer van Schayk. And how proud I am of that.

12 22 23 The Old Man and Me HNB-première The Old Man and Me Dutch National Ballet premiere NOG ÉÉN KEER VOORBIJ MIJN GRENZEN GAAN PUSH MY BOUNDARIES JUST ONE MORE TIME In het slotballet van Ballerina keert Larissa Lezhnina nog één keer terug, met Alexander Zhembrovskyy als danspartner. Naast het puur klassieke Raymonda koos de scheidend eerste soliste voor een iconisch werk van Hans van Manen: The Old Man and Me, dat nu voor eerst door Het Nationale Ballet wordt uitgevoerd. Ik ben er misschien totaal niet het type voor, maar vanaf de eerste keer dat ik het zag, ben ik verliefd op dit duet. Hans van Manen maakte The Old Man and Me in 1996 voor Sabine Kupferberg en Gérard Lemaitre, de grote sterren van 40+-ensemble Nederlands Dans Theater 3. In drie delen het eerste verleidelijk, het tweede komisch en het derde weemoedig laat Van Manen met ogenschijnlijk simpele bewegingen en vondsten de verschillende fasen van het leven en van een relatie de revue passeren. Álles zit erin, zegt Larissa. Humor, liefde, eenzaamheid. In the final piece of Ballerina Larissa Lezhnina returns for the very last time, partnered by Alexander Zhembrovskyy. Alongside the pure classical Raymonda, the departing principal dancer has chosen an iconic work by Hans van Manen: The Old Man and Me, marking its first performance by the Dutch National Ballet. Perhaps I m absolutely not the type for it, but I fell in love with it the very first time I saw it. Hans van Manen made The Old Man and Me in 1996 for Sabine Kupferberg and Gérard Lemaitre, the main stars of the 40+ troupe Nederlands Dans Theater 3. Choreographed in three sections the first seductive, the second comic and the last melancholic Van Manen deploys seemingly simple movements and inventive choreographic jewels to examine the different phases of life and of a relationship. It embraces everything, says Larissa. Humour, love, loneliness. ook bijzonder blij dat Van Manen het met haar wilde proberen. Alexander en ik hebben heel andere kwaliteiten en ook een compleet andere look dan Sabine en Gérard. Zij is groot, hij klein; bij ons is dat net andersom. Lachend: Maar nu ik afscheid neem, wil ik mijzelf nog wel één keer voorbij mijn grenzen pushen. Geen prinses Ze hoopt dat haar levenservaring haar daarbij helpt. In balletten als Raymonda verbeeld je een prinses. Maar in The Old Man and Me is dat wel het laatste wat je moet zijn. Ook mag je, beseft ze, bij Van Manen niet te veel drama laten zien. Het laatste deel is gezet op het prachtige Pianoconcert nr. 23 van Mozart. Het zal lastig zijn om dan mijn emoties de baas te blijven. happy that Van Manen was prepared to give it a go with her. Alexander and I have totally different qualities and an entirely different look than Sabine and Gérard. She s tall and he s short: it s the other way round with us. Laughing: But now that I m leaving, I want to push my boundaries just one more time. No princess She hopes that her experiences in life will help her. In ballets like Raymonda you re portraying a princess. But that s the very last thing you need to be in The Old Man and Me. She also realises that Van Manen doesn t want you to show too much drama. The last section is set to Mozart s sublime Piano Concerto No. 23. It would be intrusive to allow my emotions to dominate. Compleet andere look Hoewel ze naar eigen zeggen zeker geen muze van de choreograaf is, heeft ze enorme bewondering voor zijn werk en nog altijd bruisende creativiteit. Ze is dan An entirely different look Although she herself acknowledges that she s absolutely not one of the choreographer s muses, she hugely admires his work and dazzling creativity. And she s very

13 24 25 choreograaf choreograaf choreograaf choreograaf choreograaf vaste choreograaf MARIUS PETIPA KENNETH MACMILLAN CHRISTOPHER WHEELDON RUDI VAN DANTZIG GEORGE BALANCHINE HANS VAN MANEN Marius Petipa ( ) maakte zijn dansdebuut in 1828, in een door zijn vader ingestudeerde versie van Le Dansomanie. In 1847 werd hij benoemd tot danser bij de Keizerlijke Theaters in Sint Petersburg en later werd hij er leraar aan de Keizerlijke Balletschool. Vanwege het succes van zijn eerste in Rusland vervaardigde ballet, Een huwelijk tijdens de Regency, werd hij in 1862 tot tweede choreograaf van de Keizerlijke Theaters benoemd. Vanaf 1869 was hij er bijna veertig jaar lang eerste choreograaf. Petipa s verdiensten kunnen niet hoog genoeg worden geschat: door hem evolueerde de balletkunst tot de vorm die wij nu kennen. Zijn oeuvre is enorm: alleen al in Rusland maakte hij meer dan 75 balletten, tientallen divertissementen en opera-intermezzo s. Zijn samenwerking met Tsjaikovski resulterend in hun beroemde drieluik The Sleeping Beauty, De Notenkraker en Het Zwanenmeer vormde het hoogtepunt van zijn artistieke meesterschap. Sir Kenneth MacMillan ( ) behoort met Sir Frederick Ashton en John Cranko tot de belangrijkste Engelse choreografen. MacMillan begon te dansen op twaalfjarige leeftijd; hij volgde de opleiding bij Sadler s Wells, de tegenwoordige school van The Royal Ballet. Een slopende plankenkoorts hinderde hem in zijn loopbaan als danser, maar als choreograaf was hij buitengewoon succesvol. Veertig jaar diende MacMillan The Royal Ballet, onder meer als artistiek leider en choreograaf en als principal choreographer. Hij bewerkte klassieke balletten als The Sleeping Beauty en Swan Lake en maakte een nieuwe, toonaangevende versie van onder andere Romeo and Juliet, die nog steeds op het repertoire van veel gezelschappen staat. Bovenal is hij bekend van zijn psychologisch diepgaande avondvullende balletten Mayerling en Manon. Christopher Wheeldon (1973) danste bij The Royal Ballet en het New York City Ballet. In 2000 beëindigde hij zijn carrière als danser, zodat hij zich volledig kon richten op het choreograferen. Wheeldon was van 2001 tot 2008 huischoreograaf bij het New York City Ballet, maar maakte ook werk voor veel andere toonaangevende balletgezelschappen. In 2007 was hij de oprichter van Morphoses / The Wheeldon Company. Bekende choreografieën van hem zijn onder meer Tryst, Continuum en Fool s Paradise. In 2011 maakte hij Alice s Adventures in Wonderland bij The Royal Ballet/National Ballet of Canada en in 2012 een nieuwe avondvullende première van Cinderella, een coproductie van en het San Francisco Ballet. Voor deze choreografie kreeg hij een Benois de la Danse, ook wel de Oscar van de dans genoemd. Christopher Wheeldon ontving veel internationale prijzen voor zijn werk. Weinigen hebben zozeer hun stempel op Het Nationale Ballet en de Nederlandse danswereld gedrukt als choreograaf en schrijver Rudi van Dantzig ( ). Hij begon zijn danscarrière in 1952 bij Gaskells Ballet Recital, een van de voorlopers van Het Nationale Ballet. Na de oprichting in 1961 van werd hij bij het gezelschap huischoreograaf en was hij er tussen 1971 en 1991 artistiek leider. Van Dantzig maakte ruim vijftig balletten, veelal samen met Toer van Schayk als decor- en kostuum-ontwerper. Tot Van Dantzigs bekendste choreografieën behoren Vier letzte Lieder, Monument voor een gestorven jongen, Onder mijne voeten en zijn versies van de avondvullende klassieke balletten Romeo en Julia en Het Zwanenmeer. Bij zijn vijfenzeventigste verjaardag in 2009 eerde Het Nationale Ballet zijn voormalige artistiek leider met een programma dat aan hem en aan zijn werk gewijd was. Van Dantzig is ook bekend geworden als schrijver. Vorig jaar verscheen postuum zijn Herinneringen aan Sonia Gaskell. Van Dantzig overleed op 19 januari Als een van de grote genieën in de geschiedenis van de kunsten heeft George Balanchine ( ) zijn stempel op de ontwikkeling van de theaterdans gedrukt. Balanchine is de grootmeester van het verhaalloze muziekballet. Zijn balletten schitteren met name door de razendknappe opbouw van patronen en dansthema s. Balanchine werd als Balantsjivadze in Sint-Petersburg (Rusland) geboren. Daar volgde hij de vermaarde school van het Marijinski Ballet (nu Vaganova Academie). Hij werd er in de traditionele principes en stijl van choreograaf Marius Petipa opgeleid. Hierdoor heeft Balanchine zich kunnen ontpoppen tot diens artistieke erfgenaam. Balanchine werkte vanaf 1924 voor Diaghilevs Les Ballets Russes en, nadat deze groep uiteen was gespat, bij diverse Europese balletgroepen. Na zijn vertrek naar New York stond hij aan de basis van het fameuze New York City Ballet. Balanchines productiviteit was ongeëvenaard: hij maakte meer dan vierhonderd balletten, film-, opera-, revue- en musicalchoreografieën. Hans van Manen heeft het moderne ballet bij een groot publiek populair weten te maken. Ook internationaal is zijn naam een begrip. Inmiddels heeft Van Manen meer dan 130 balletten gecreëerd. Hans van Manen (1932) werd door Sonia Gaskell in 1951 opgenomen in haar groep Ballet Recital, een van de voorlopers van. In 1957 debuteerde hij als choreograaf met Feestgericht, dat meteen werd bekroond. Van Manen was mede-artistiekdirecteur van het Nederlands Dans Theater en achtereenvolgens huischoreograaf van en het Nederlands Dans Theater. Sinds 2005 is hij vaste choreograaf van. In 2007 werd hij ter gelegenheid van zijn vijfenzeventigste verjaardag tijdens het Hans van Manen Festival bevorderd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hans van Manen ontving veel internationale en nationale prijzen en onderscheidingen. Zijn laatste werk, Dances with Harp, ging op 16 april 2014 in première bij Het Nationale Ballet.

14 26 27 choreograaf TED BRANDSEN hoofd artistieke staf RACHEL BEAUJEAN EERSTE SOLISTEN EERSTE SOLISTEN TABLEAU DE LA TROUPE Ted Brandsen (1959) zette tijdens zijn danscarrière bij in 1985 zijn eerste stappen als choreograaf. In de jaren daarna creëerde hij werk voor diverse internationale dansgezelschappen en festivals. Als artistiek directeur van het West Australian Ballet maakte hij onder meer Carmen (2000, Australian Dance Award) en Pulcinella (2001). In 2002 keerde hij terug naar Het Nationale Ballet, in eerste instantie als assistent artistiek directeur. Sindsdien creëerde Brandsen onder meer Light Journey (2002), Body (2004), Vuurvogel (2004), Stealing Time (2006) en Hallelujah Junction (2007). In februari 2008 volgde een nieuwe productie van Coppelia en In Between voor het programma In Space. In 2010 maakte hij Duo en in 2011 Raï voor het jubileumprogramma Present/s. In 2013 creëerde hij Verge voor studenten van de Nationale Balletacademie. Werk van Brandsen staat op het repertoire van veel buitenlandse gezelschappen. Brandsen is sinds 2003 artistiek directeur van Het Nationale Ballet. Rachel Beaujean (1959) is vanaf 1977 verbonden aan. In 1981 werd ze bevorderd tot soliste. Na het beëindigen van haar danscarrière in 1997 trad ze bij het gezelschap in dienst als balletmeester. Vanaf 2003 vervult ze de functie van hoofd artistieke staf. Zij werd opgeleid aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Bij Het Nationale Ballet danste ze rollen in het hele repertoire. Ze maakte vooral naam met vertolkingen van werk van Hans van Manen, van wie zij jarenlang een muze was. De laatste jaren heeft Beaujean ook diverse producties voor gemaakt, waaronder een aangepaste versie van Les Sylphides en samen met Ricardo Bustamante een vernieuwde productie van Giselle. In september 2012 volgde een nieuwe productie van Paquita. Beaujean maakt deel uit van het bestuur van de Stichting Hans van Manen en van de Nederlandse Dansdagen. Jurgita Dronina Igone de Jongh Larissa Lezhnina Maia Makhateli Anna Tsygankova Casey Herd Isaac Hernández Vito Mazzeo Artur Shesterikov Jozef Varga TWEEDE SOLISTEN Victoria Ananyan Megan Zimny Kaftira Suzanna Kaic Qian Liu Emanouela Merdjanova Sasha Mukhamedov Vera Tsyganova Nadia Yanowsky Roman Artyushkin Young Gyu Choi James Stout Alexander Zhembrovskyy Koen Havenith Rink Sliphorst Oleksey Smolyakov CORYPHÉES Naira Agvanean Aya Okumura Anatole Babenko Peter Leung Dario Mealli Bruno da Rocha Pereira Chao Shi Edo Wijnen CORPS DE BALLET Sandra Quintyn Sara Ricciardelli Rebeca Taboada Rivas Clotilde Tran-Phat Tess Sturmann Antonina Tchirpanlieva Martina Verbeni Wendeline Wijkstra Remy Catalan Rohan Dunham Dario Elia Vincent Hoffman Sebastien Galtier Matthew Pawlicki Miles Pertl GRAND SUJETS Maria Chugai Erica Horwood Joanna Mednick Rachel Oomens Milena Sidorova Maiko Tsutsumi Wen Ting Guan Angela Agresti Krista Ettlinger Hannah Grennell Hannah de Klein Sae Hyun Kwon Jingjing Mao Michelle Murphy Saya Okubo Rebecca Oltheten Sem Sjouke Bastiaan Stoop Wolfgang Tietze ÉLÈVES Floor Eimers Chanquito van Hoeve Skyler Martin Anu Viheriäranta Remi Wortmeyer Matthew Golding (gastsolist) JUNIOR COMPANY Eerstejaars Nancy Burer Therese Davis Sofia Rubio Robles Veronika Verterich Daniel Cooke Wentao Li Thomas Van Damme Tweedejaars Michaela DePrince Jessica Xuan Nathan Brhane Mert Erdin Daniel Montero Real Sho Yamada Op operaballet.nl vindt u de biografieën van de dansers. Serguei Endinian Pascalle Paerel

15 28 29 NATIONALE OPERA & BALLET CENTRALE AFDELINGEN HET NATIONALE BALLET HOLLAND SYMFONIA Raad van Toezicht Voorzitter Antony Burgmans Else Bos Jean-FranÇois van Boxmeer Pieter Maarten Feenstra Victor Halberstadt Sir Peter Jonas Bernadette Langius Barbara Leach Jos Nijhuis Corinne Vigreux Directie Algemeen directeur Els van der Plas Directeur De Nationale Opera Pierre Audi Directeur Ted Brandsen Adjunct-directeur Frans Huneker Directeur Ted Brandsen Vaste choreografen Hans van Manen Krzysztof Pastor Hoofd artistieke staf Rachel Beaujean Balletmeesters Charlotte Chapellier Judy Maelor Thomas Guillaume Graffin Alan Land Senior balletdocent Rinat Gizatulin Choreologist / repetitor Sandrine Leroy Artistiek coördinator Junior Company Ernst Meisner Muzikaal leider/ chefdirigent Matthew Rowe Eerste pianist Olga Khoziainova Pianisten Robert Greuter Kanako Inoue Ryoko Kondo Michael Mouratch Viktoriya Ryapolova Zakelijk leider Toine van der Horst (a.i.) Hoofd planning en productie G.J. Smeenk De Techniek Frans Huneker, directeur Decoratelier Rolf Hauser, hoofd Onderhoud theatertechniek Dirk Bakker, hoofd Toneel- en belichtingsdienst Hugo van Uum, hoofd AVC-dienst Hans-Willem de Haan, hoofd Rekwisietendienst Erik de Haan, hoofd Facilitaire Dienst Martin Haars, hoofd/projectmanager ICT & Informatisering Wim Turksma, hoofd Kostuums, kap en grime Robby Duiveman, directeur Kostuumafdeling ballet Oliver Haller, hoofd Kap- en grimeafdeling Alexander Kinds, hoofd Productie- en voorstellingsleiding Dein Schmidt, hoofd Marketing, Communicatie & Verkoop Sandra Eikelenboom, hoofd Educatie en Participatie Marga Wobma-Helmich, adjunct-directeur Fondsenwerving & Relatiebeheer Eline Danker, hoofd Financiën Sandra Post-van Leeuwen, financieel manager Personeel & Organisatie Vacature, hoofd Horeca & Publieksbegeleiding Bas Schotsman, hoofd Met 78 dansers en 12 dansers van de Junior Company is Het Natio nale Ballet het grootste dans gezelschap van Nederland. heeft een breed repertoire: avondvullend klassiek-romantisch ballet, nieuwe producties van klassiekers en belangwekkend werk uit het begin van de 20e eeuw. Het gezelschap behoort volgens de New York Times (2013) wereldwijd tot de top vijf van dansinstellingen die nieuwe producties uitbrengen. werd achtereenvolgens geleid door: Sonia Gaskell ( ), Rudi van Dantzig ( ), Wayne Eagling ( ). Sinds 2003 is Ted Brandsen artistiek directeur. 1e Viool Tinta Schmidt von Altenstadt (concertmeester) Hebe Mensinga Kotaro Ishikawa Suzanne Huynen Robert Cekov Jan Eelco Prins Majda Varga - Beijer Katharina Schönberg Bert van den Hoek Inge Jongerman Thirza van Driel Iina Laasio Mirjam Michel Cécile Gouder de Beauregard 2e Viool Arnieke Beilschmidt- Ehrlich Yumi Goto Marielle Ponsen Paul van Coeverden Willy Ebbens Christiane Belt Eileen Stevens Dick de Graaff Edwin Blankenstijn Marulka Gijsen Sonja Helasvuo Arwen Terlou Altviool Arwen van der Burg Maria Ferschtman Brian Marcus Andrew Faughnan Carine Blanken Örzse Adam Maaike-Merel van Baarzel Dirk Feller Frank Goossens Merel van Schie Cello Artur Trajko Lies Schrier Evelien Prakke Graham Summersgill Willemiek Tavenier Magrita Rondeel Tanne Comello Xandra Rotteveel Contrabas Jean-Paul Everts Annelies Hemmes Rob Zeelenberg Annemieke Marinkovic Pim van der Zwaan Barbara Gorecka Fluit Sarah Ouakrat Marie-Cécile de Wit Karin Leutscher Hobo Irma Kort Bert Steinmann Sandra Zoer Klarinet Ina Hesse Joris Wiener Lili Schutte Fagot Janet Morgan Maud van Daal Maximiano Vera Vera Hoorn Ward Assmann Christiaan Beumer Wim van den Haak Lies Molenaar Trompet Erwin ter Bogt Erik Torrenga Adriaan Kramer Hans van Loenen Trombone Bram Peeters Anton van Houten Wouter Iseger Tuba Arne Visser Pauken Peter de Vries Slagwerk Richard Jansen Rene Oussoren Jelmer Tichelaar Harp Jet Sprenkels Aimée van Delden Toetsinstrument Marc Simons (celesta) Extras Lars Niederstrasser (saxofoon) Holland Symfonia is het vaste orkest van en het Nederlands Dans Theater. Daarnaast ontwikkelt het orkest innovatieve concertformules en bereikt daarmee een breed publiek. Het orkest speelt in symfonische bezetting bestaande uit 45 musici in vaste dienst en gastspelers. Chefdirigent is Matthew Rowe.

16 30 HET NATIONALE BALLET DANKT: PARTICULIEREN Alle donateurs, Vrienden een Geefkringleden die steunen. Steun WORD VRIEND! Meer informatie: - operaballet.nl/schenkenballet BEDRIJVEN ABN AMRO AkzoNobel De Nederlandsche Bank Loyens & Loeff Papillon Shell FONDSEN SUBSIDIËNTEN COLOFON Tekst Astrid van Leeuwen Samenstelling en eindredactie Margriet Prinssen Lay-out Bibi de Bruijn Grafisch ontwerp Lesley Moore Fotografie Robin de Puy p. 11, 13, 15, 17, 19, 29; Angela Sterling p. 6 (Larissa Lezhnina in Symphony in C), p. 31 Druk en afwerking Tuijtel Uitgever Nationale Opera & Ballet Postadres Postbus RH Bezoekadres Waterlooplein 22, 1011 PG T , operaballet.nl De Vrienden van dragen bij aan nieuwe producties, kostuums, decors en de ontwikkeling van dansers. En daarom hebben zij een streepje voor. Zo zijn Vrienden onder meer welkom bij trainingen, masterclasses en balletreizen. Ook ontvangen ze drie maal per jaar een tijdschrift met achtergrondinformatie over de dansers en het gezelschap. Onlangs waren de Vrienden in de gelegenheid om persoonlijk afscheid te nemen van eerste soliste Larissa Lezhnina. Hoe draagt u bij? - Word Vriend voor 50 per jaar. - Word Gouden Vriend voor 200 per jaar en geniet van nog meer voordelen. - Gezinsleden worden voor 25 per jaar Huisgenoot-Vriend. - Word voor vijf jaar lid van de Geefkringen voor 1.000, of per jaar. Door belastingvoordeel krijgt u meer dan de helft van uw gift terug van de fiscus. SPROOKJE OF TOPSPORT? Word Vriend van en kijk achter de schermen!

17 NATIONALE OPERA & BALLET AGENDA Opera en ballet OPEN HUIS NATIONALE OPERA & BALLET 17 mei 2014 Opera LAIKA Martijn Padding De terreur van de kijkcijfers Stadsschouwburg 3 8 juni 2014 Coproductie met het Holland Festival Opera FALSTAFF Giuseppe Verdi Verdi s vrolijke zwanenzang 7 30 juni 2014 In het kader van het Holland Festival Opera GURRE-LIEDER Arnold Schönberg Een romantische Schönberg 2 23 september 2014 Opera ORFEO Claudio Monteverdi Liefde tot in het dodenrijk 3 6 september 2014 Ballet HET ZWANENMEER Rudi van Dantzig Het ballet der balletten september 2014 Ballet THE TEMPEST Krzysztof Pastor De storm van Shakespeare juni 2014 In het kader van het Holland Festival

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Afstudeerproduct Spelen in een band

Afstudeerproduct Spelen in een band Afstudeerproduct Spelenineenband PhilippeThijs DoMuIV 2009 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Les1:Gewenning 6 Les2:Stopsencues 9 Les3:EenstapjeverderI 11 Les4:EenstapjeverderII 15 Les5:Uptempo 17 Les6:Fade

Nadere informatie

LA DAME AUX CAMÉLIAS JOHN NEUMEIER

LA DAME AUX CAMÉLIAS JOHN NEUMEIER LA DAME AUX CAMÉLIAS JOHN NEUMEIER 10 t/m 26 april 2015 BLIJVENDE HERINNERING? KOOP HET LUXE SOUVENIRBOEK VAN LA DAME AUX CAMÉLIAS! Te koop in de winkel of online voor 7,50 03 credits LA DAME AUX CAMÉLIAS

Nadere informatie

BACK TO BACH 11 t/m 19 oktober 2014 8 t/m 23 mei 2015

BACK TO BACH 11 t/m 19 oktober 2014 8 t/m 23 mei 2015 BACK TO BACH 11 t/m 19 oktober 2014 8 t/m 23 mei 2015 03 IN LIGHT AND SHADOW FANTASÍA BLIJVENDE HERINNERING? KOOP HET SOUVENIRBOEK BACK TO BACH! Met exclusieve interviews en uniek fotomateriaal Te koop

Nadere informatie

BACK TO BACH Tourneeprogramma 8 tot en met 23 mei 2015

BACK TO BACH Tourneeprogramma 8 tot en met 23 mei 2015 BACK TO BACH Tourneeprogramma 8 tot en met 23 mei 2015 BLIJVENDE HERINNERING? KOOP HET SOUVENIRBOEK BACK TO BACH! Met exclusieve interviews en uniek fotomateriaal Te koop in de winkel of online 7,50 03

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Night news. Fact sheets. Worksheet

Night news. Fact sheets. Worksheet 1 Night news read Het liedje van Caro Emerald speelt zich s nachts af. Lees twee nieuwsberichten die met nacht te maken hebben. Nieuwsbericht 1 Nieuwsbericht 2 Clouds block view for meteor watchers Do

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3

Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3 Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3 Isn t it incredible? After only two years of learning English you can write your own English WhatsApp messages, tweets and emails. You can also post some lines on an international

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 1.1: On my way Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: train, tram, bus, car, bike, plane, boat, underground, stop,

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger.

read beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. 1 What do you want to be? Lees de tekst. Kruis daarna één van de zinnen aan. De tekst gaat over beroepen in de toekomst. beroepen van vroeger. grow up job future choose space groot worden baan toekomst

Nadere informatie

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee

Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3. Chapter 1. Stone 1. Zo toon je interesse in iemand. Zo vertel je wat er aan de hand is. Zo leef je met iemand mee Stonesvertalingen VMBO-TL klas 3 Chapter 1 Stone 1 Zo toon je interesse in iemand How do you feel? How is life? What's wrong with you? What's bothering them? You look happy. You seem worried. Hoe voel

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen.

De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen. Beste cursist, De komende weken ga je een aantal akkoorden leren spelen en je gaat daarbij ook nog leren zingen. Aan het eind van de cursus ga je met je groep optreden voor familie en vrienden. Iedere

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Mentale voorkeur. Facts. onderbouwde informatie uitkomsten onderzoek technische analyse plannen maken. Logisch denken

Mentale voorkeur. Facts. onderbouwde informatie uitkomsten onderzoek technische analyse plannen maken. Logisch denken Whole Brain team Mentale voorkeur Facts onderbouwde informatie uitkomsten onderzoek technische analyse plannen maken Logisch denken Mentale voorkeur Form praktijkvoorbeelden grondige planning samenhangende

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen

De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van Geluidssystemen De Technologische Cultuur van G eluidssystemen Cultuur ontwikkeling technologie Voorbeeld: luidsprekertechnologie & line arrays Technologie cultuur & gedrag

Nadere informatie

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur (NL for English see bellow) Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challenge Voor Volvo Design Challenge bundelden we onze

Nadere informatie

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle

Handleiding The very hungry caterpillar. Eric Carle Handleiding The very hungry caterpillar Eric Carle In the light of the moon a little egg lay on a leaf. One Sunday morning the warm sun came up and pop! - out of the egg came a tiny and very hungry caterpillar.

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

creativiteit bevorderen Dick van der Wateren

creativiteit bevorderen Dick van der Wateren creativiteit bevorderen Dick van der Wateren bio leraar aardrijkskunde geoloog Spitsbergen, Antarctica, Afrika, Europa leraar natuurkunde, nl&t, maker+klas digitaal lesmateriaal edublogger auteur onderwijsbladen,

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar?

Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? 1 Malala Ken je Malala? Wat weet je al van haar? About Malala Malala Yousafzai comes from Pakistan. She was born on the 12th of July in 1997. When she was 14 years old she started a blog on the Internet.

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

DUTCH DOUBLES 16 april t/m 7 mei 2014

DUTCH DOUBLES 16 april t/m 7 mei 2014 DUTCH DOUBLES 16 april t/m 7 mei 2014 02 03 credits ROULETTE credits ROMANCE credits DANCES WITH HARP credits SHAPE Choreografie Juanjo Arques Decorontwerp Krijn de Koning Muziek - Michael Gordon - Timber,

Nadere informatie

The 10 funniest apologies

The 10 funniest apologies 1 The 10 funniest apologies read Lees de lijst met tien beste, grappigste, gekste smoesjes. Wanneer kun je deze smoesjes gebruiken? I m really sorry I m late, but... 1 the bus driver got lost! 2 my bike

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Lied/filmpje: Belle en het Beest Something there (youtube: belle and the beast something there)

Lied/filmpje: Belle en het Beest Something there (youtube: belle and the beast something there) AVONDWOORDJE Disney THEMA Dit avondwoordje gaat over dingen zien, er oog voor hebben. Een doodgewone disney film, die vreemde jongen naast jou, Vaak zit er meer achter, bevatten ze een boodschap, hebben

Nadere informatie

het muziektheater amsterdam 14 mrt t/m 1 apr '13 tournee nederland 7 t/m 14 mei '13

het muziektheater amsterdam 14 mrt t/m 1 apr '13 tournee nederland 7 t/m 14 mei '13 het muziektheater amsterdam 14 mrt t/m 1 apr '13 tournee nederland 7 t/m 14 mei '13 magistrale dans en hartverscheurende ontmoetingen Ruim een jaar na het overlijden van Rudi van Dantzig - op 19 januari

Nadere informatie

Who s that? Luister naar het verhaaltje. Kruis het juiste antwoord aan.

Who s that? Luister naar het verhaaltje. Kruis het juiste antwoord aan. two Wo s tat? Test Luister naar et veraaltje. Kruis et juiste antwoord aan. Wat zegt Racel? a I m Britis. b I m Iris. Wat zegt Mitcell? a I m from Sweden. b I m from America. Jerry is... a Mitcell s friend.

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Dohmen advocaten: designers en techneuten die advocaat geworden zijn

Dohmen advocaten: designers en techneuten die advocaat geworden zijn Dohmen advocaten: designers en techneuten die advocaat geworden zijn IE in de LED-wereld praktijkvoorbeelden, tips & trucs Hub Dohmen twitter: http://twitter.com/hdohmen LinkedIn: http://nl.linkedin.com/in/hubdohmen

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten?

Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? 1 Let s celebrate! read Deze tekst gaat over Engelse en Amerikaanse feesten. Ken je deze feesten? Let s celebrate! Guy Fawkes Night People in Britain celebrate Guy Fawkes Night. It s on the 5th of November.

Nadere informatie

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling

Screen Design. Deliverable 3 - Visual Design. Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014. Docent: Jasper Schelling Screen Design Deliverable 3 - Visual Design Pepijn Gieles 0877217 19-12-2014 Docent: Jasper Schelling Hulp bij het inloggen Inloggen Particulier Personal Banking Private Banking Zakelijk Zoeken in Particulier

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Jennifer Machielse I am Jennifer Machielse, spontaneous, self-conscious and a go-getter, that s me. I am a fourth-year student Marketing & Communication in Tourism

Nadere informatie

HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK. The Emptiness of Auschwitz. Linda Schouten

HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK. The Emptiness of Auschwitz. Linda Schouten HOLOCAUST BIBLIOTHEEK FOTOBOEK The Emptiness of Auschwitz Linda Schouten De leegte van Auschwitz The Emptiness of Auschwitz 2015 Uitgeverij Verbum en Linda Schouten Design: Van Boom & Rijnbende, Amsterdam

Nadere informatie

LES 10. Naar onze buurt verhuisd. Sabbat Doe Lees Johannes 1 en Hebreeën 2.

LES 10. Naar onze buurt verhuisd. Sabbat Doe Lees Johannes 1 en Hebreeën 2. LES Naar onze buurt verhuisd Ben je ooit verhuisd naar eenn nieuw huis? Vroeg je je af of je in de nieuwe buurt zou passen? Misschien is er een nieuw persoon in jouw buurt komen wonen. Wat heb je gedaan

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2

Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Discover FILE 6 DISCOVER BK 2 Your favourite pizza, a Rolls Royce, your favourite movie... All these things have to be made before we can eat or enjoy them! In this file you will discover how things are

Nadere informatie

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet.

This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee. Fact sheet. 1 This evening on TV: Glee Lees de tekst en beantwoord de vraag. Waar speelt Glee zich af? This evening on TV: Glee In the Glee club, the pupils sing famous songs from Britney Spears to One Direction,

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia

The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia The Official Newsletter of Projects Abroad Bolivia www.projects-abroad.net May 2013 1 Hi all, Carmen Herbas Country Director Welcome to the May edition of our Newsletter for Projects Abroad Bolivia. This

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum?

Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? 1 Shopping mall Het liedje van Jessie J gaat over wat je kunt kopen. Lees het informatiebord van het winkelcentrum. Hoe heet dit winkelcentrum? The Tower - Shopping mall 1 Bookshop Blackwell s Waterstones

Nadere informatie

World Class Aviation Academy

World Class Aviation Academy World Class Aviation Academy Opleidingen voor luchtvaarttechnici moeten voorop lopen Hoogwaardig vliegtuigonderhoud is een onmisbare randvoorwaarde voor het leveren van topprestaties van de luchtvaartsector.

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

ZOON VAN EROS. Wim Henderickx. Score. for soprano and piano poems by Hans Andreus. NORSK MUSIKFORLAG a/s

ZOON VAN EROS. Wim Henderickx. Score. for soprano and piano poems by Hans Andreus. NORSK MUSIKFORLAG a/s Score Wim Henderickx ZOON VAN EROS for soprano and piano poems by Hans Andreus Part I: Het hart van de nacht Part II: Ik heb je liever Part III: Voor een dag van morgen 1 NORSK MUSIKFORLAG a/s ZOON VAN

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

k ga naar school go to school

k ga naar school go to school Nederlandstalig onderwijs k ga naar school go to school Nederlands English k ga naar school go to school Wat heb ik goed geslapen. Mama helpt me bij het wassen en aankleden. Ze vertelt me dat ik mijn knuffel

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility

UNIT 2 Begeleiding. Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility UNIT 2 Begeleiding Coaching proces, Instrumenten and vaardigheden voor Coacing en mobiliteit for Coaching and Mobility 1 2 Wat is coaching? Coaching is een methode voor het ontwikkelen van potentieel

Nadere informatie

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl)

Graphic Design. Keuzevak GD1. Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 1 Graphic Design Keuzevak GD1 Raul Martinez-Orozco (r.d.martinez.orozco@hro.nl / raul@thecombine.nl) Graphic Design 2 Expectations Attendance, creativity, motivation and a professional attitude

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Consumer survey on personal current accounts

Consumer survey on personal current accounts Consumer survey on personal current accounts April 24 GfK 24 Consumer survey on personal current accounts April 24 Table of contents. Management Summary 2. Research design. Research findings GfK 24 Consumer

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg

Bijwoorden: meer informatie geven over een werkwoord, een bijvoeglijk naamwoord een hele zin of een ander bijwoord - uitleg Je ziet hier een plaatje van een man die aan het lopen is. Over de manier van lopen kun je aanvullende informatie geven. The man is walking fast. The man is walking slowly. De man loopt snel. De man loopt

Nadere informatie

Roemenië Romania - Rumänien

Roemenië Romania - Rumänien Roemenië Romania - Rumänien Oktober 2013 - October 2013 In oktober 2013 zijn wij voor het eerst, op eigen kosten en gelegenheid, afgereisd naar Roemenië. In October 2013, we travelled for the first time,

Nadere informatie

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren

Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren Tentamen Objectgeorienteerd Programmeren 5082IMOP6Y maandag 16 november 2015 13:00 15:00 Schrijf je naam en studentnummer op de regel hieronder. Sla deze pagina niet om tot de surveillant vertelt dat het

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER Dank je wel voor het downloaden van de vragenkaartjes. Graag delen we vrijblijvend een paar van onze ervaringen: 1. Wij lieten mensen eerst een minuut of tien

Nadere informatie

Nieuw thema: Thema: Dieren. Van 14 februari tot 11 maart 2011. Week 7 maart- 11 maart:

Nieuw thema: Thema: Dieren. Van 14 februari tot 11 maart 2011. Week 7 maart- 11 maart: Nieuw thema: Thema: Dieren. Van 14 februari tot 11 maart 2011 Week 14 feb. 18 feb. : Week 21 feb. 25 feb.: Week 28 feb-4 maart: Week 7 maart- 11 maart: dieren op het land dieren in de lucht dieren in de

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Leiderschapscompetenties. Wat maakt leiders tot leiders en niet tot volgers?

Leiderschapscompetenties. Wat maakt leiders tot leiders en niet tot volgers? Leiderschapscompetenties Wat maakt leiders tot leiders en niet tot volgers? Terug in tijd, een persoonlijke verhaal? Een verhaal over mij, nee Verhaal over mij publiek, over jullie over jou Initiative

Nadere informatie

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd NEDERLANDS Het ziet eruit als een simpel blokje hout, maar maak een geluid (knip met je vingers, kuch, klap in je handen, of tip op de bovenkant) en het geeft onmiddelijk en afwisselend tijd, datum en

Nadere informatie

Tim Akkerman - Head of Mobile

Tim Akkerman - Head of Mobile Tim Akkerman - Head of Mobile Emesa is the largest e-commerce company for searching, comparing and booking travel and leisure packages in the following categories: Holidays - Other accommodations - Hotels

Nadere informatie

Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten

Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten (Scroll down for the English version) Persbericht 2014-005 Uitgifte nieuwe circulatie- en herdenkingsmunten Willemstad - Ter gelegenheid van de eerste Koningsdag op 27 april 2014, wordt op vrijdag 25 april

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Pasen 2014. In de Voorhof te Woudenberg op 20 april 2014 aanvang 10.00 uur

Pasen 2014. In de Voorhof te Woudenberg op 20 april 2014 aanvang 10.00 uur Pasen 2014 In de Voorhof te Woudenberg op 20 april 2014 aanvang 10.00 uur Voorganger: ds Pieter Koekkoek Organist: Ton van Dienst Solist: Ton Kaljee Klarinet: Werner van de Burgh Dwarsfluit: Anneke Methorst

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden.

English is everywhere. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game. Lees de tekst. Omcirkel de Engelse woorden. one English is everywhere Test Luister naar wat Daniel vertelt. Welke Engelse woorden hoor je? Kruis ze aan. hi morning mouse cool help desk hello computers mail school game Lees de tekst. Omcirkel de

Nadere informatie

Shopping. Questions. Worksheet. 1 read Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben?

Shopping. Questions. Worksheet. 1 read Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben? Shopping 1 Bekijk goed wat er te koop is in de webwinkel van Ed Sheeran. Wat zou jij wel willen hebben? I would like to have Ed Sheeran webshop Lego House hoody Jacket Cap Necklace This grey men s hooded

Nadere informatie

Exploitant. CM-Bureau

Exploitant. CM-Bureau Van Exploitant Naar CM-Bureau You do not lead by hitting people over the head that s assault, not leadership MT MediaGroep BV 2014, Berend Jan Veldkamp Dwight D. Eisenhouwer Over MT MediaGroep boeit en

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie