VOCABULARIUMLIJSTEN inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VOCABULARIUMLIJSTEN inleiding"

Transcriptie

1 VOCABULARIUMLIJSTEN inleiding In deze inleiding verneem je meer over de papieren woordenlijsten van Thalassa 1, over de mogelijkheid om met woordkaartjes te werken en over de beschikbaarheid van een elektronische geheugentrainer. Mocht je ertegenop zien de hele tekst door te nemen, lees dan in elk geval deel C over Thalassa en SuperMemo. Daar wordt immers een nieuwe tool met spectaculaire mogelijkheden geïntroduceerd. A. Werken met de papieren lijsten 1. Er zijn zes lijsten beschikbaar. Op de website van Thalassa kan elke lijst in pdf opgevraagd en gedownload worden. Niet elke gebruiker heeft al die lijsten nodig. a) Een eerste lijst (de studielijst) volgt in chronologische volgorde de opbouw van het handboek en biedt het materiaal aan dat de leerling moet memoriseren. b) De tweede lijst (de alfabetische lijst) geeft al de informatie van lijst I in alfabetische volgorde en kan dus gebruikt worden als een klein woordenboekje. c) In het derde en het vierde overzicht (de systematische lijsten) is hetzelfde materiaal geschikt in grammaticale categorieën, wat een hulp kan zijn bij de studie van de Griekse morfologie. Er zijn twee versies: 1) een versie met een alfabetische rangschikking en 2) een versie met een rangschikking per hoofdstuk. d) De vijfde lijst (het alfabetisch register) is identiek aan de tweede, maar beperkt zich tot de grondwoorden met hun volgnummer. e) Ten slotte is heel het vocabularium ook verkrijgbaar onder de vorm van woordkaartjes. 2. In de studielijst hebben wij bewust gestreefd naar soberheid. Wij hebben niet minder maar ook niet meer willen opnemen dan wat de leerling uit het hoofd moet leren en wat hij reflexmatig als parate kennis uit zijn geheugen moet kunnen opdiepen. Daarom hebben wij opeenstapelingen van pure synoniemen (voor zover die al bestaan) zoveel mogelijk vermeden en hebben wij ook niet aangegeven hoe de verschillende vertalingen van een Grieks woord zich verhouden ten opzichte van elkaar (niet synoniem, een beetje synoniem, erg synoniem, helemaal synoniem). Ten eerste zijn de visuele voorstellingen van zo'n indelingen vaak erg arbitrair (wanneer is de 'afstand' groot genoeg om het gebruik van een bepaald leesteken te verantwoorden?), ten tweede is het aanbrengen van dergelijke gradaties meestal niet relevant voor de leerling. De keuze van een vertaling wordt immers niet bepaald door de afstand van de ene betekenis tot de andere (kwantitatieve verschillen) maar door de context waarin het woord gebruikt moet worden (kwalitatieve verschillen). Men zal dus vruchteloos op zoek gaan naar een systeem met bv. nummertjes, puntkomma's en komma's. Een genuanceerde bespreking van dergelijke lexicologische spitsvondigheden kan gerust wachten tot in het vierde jaar, wanneer de leerlingen leren hoe ze een woordenboek moeten gebruiken. Inleiding T /08/2012

2 3. Er zijn twee woorden die in de studielijst in twee fasen aangeleerd worden: τίς; (nummer 18) en πολύς (nummer 83). Tί; met de betekenis wat? waarom? en het regelmatige meervoud van πολύς komen al vroeg in de cursus aan bod en moeten op dat ogenblik al gememoriseerd worden. Pas later (resp. in de hoofdstukken 9 en 11) komen de details van de verbuiging aan bod en worden die woorden opnieuw opgenomen in het vocabularium, nu echter met hun speciale nominatieven enkelvoud. De nummers 18 en 83 worden dan hernomen opdat de leerling het verband zou leggen met wat hij vroeger geleerd heeft. 4. De indeling van de systematische lijsten is gemaakt op basis van het overzicht met paradigmata dat ook op de website van Thalassa te vinden is. Die indeling is kunstmatig en dus aanvechtbaar. Zo worden in de Nederlandse grammatica 'partikels' en 'ontkenningen' niet als aparte woordsoorten beschouwd. Maar ook binnen duidelijk omschreven rubrieken is het lastig om op eenduidige wijze deelverzamelingen te onderscheiden. In het Grieks is dat alleszins moeilijker dan in het Latijn, zeker voor werkwoorden. Wij hebben geprobeerd om criteria te hanteren die pedagogisch aanvaardbaar zijn in de eerste graad. Dat heeft o.a. tot gevolg dat werkwoorden alleen onderscheiden worden op basis van kenmerken van hun presensstam [thematisch (niet-contract en contract), athematisch en onregelmatig]. Merk ook op dat sommige woorden in meer dan één categorie passen. Zo kan een woord als πρῶτος, eerste bij de (rang)telwoorden maar ook bij de adjectieven gerangschikt worden, terwijl een woord als οὐδέτερος, geen van beide(n) kenmerken heeft van een (onbepaald) adjectief, van een voornaamwoord en van een ontkenning. De systematische lijst met rangschikking per hoofdstuk is in elk geval erg nuttig om de leerling af en toe zijn woordenlijst te laten herhalen vanuit een ander standpunt. Aan het cijfer dat in de eerste kolom genoemd wordt (het hoofdstuknummer), zal hij precies kunnen zien hoever hij met de leerstof opgeschoten is. 5. Het verdient aanbeveling om in september zo snel mogelijk te beginnen met de studie van het vocuabularium en om in de mate van het mogelijke een kleine voorsprong op te bouwen. Soms zal dat betekenen dat de leerling dingen moet leren die nog niet in de theorielessen aan bod gekomen zijn. Vermoedelijk zal de verwerking van zo'n items aanvankelijk wat moeizamer verlopen (en dat is iets om rekening mee te houden bij evaluaties), maar het voordeel is dat de herkenning van het fenomeen in de klas het onthouden zal stimuleren. Hetzelfde geldt voor nieuwe woorden die in de oefeningen gebruikt worden: het is prettiger werken als de leerkracht dan niet elke vertaling moet voorzeggen. Dat mechanisme speelt trouwens altijd: je moet woorden kennen om ze te kunnen gebruiken maar je moet ze ook gebruiken om ze te leren kennen. Het is goed om in het leerproces bewust zo'n periode van wederzijdse beïnvloeding te voorzien. B. Werken met de woordkaartjes Op de website van Thalassa vind je de volledige woordenlijst van Thalassa 1 in pdf-bestanden met de lay-out van woordkaartjes. Uiteraard moet je die kaartjes afdrukken vooraleer je ze kan gebruiken. 1. Wat heb je nodig en hoe druk je de kaartjes af? Je kan afdrukken maken op gewoon papier, maar je kiest beter voor licht karton. Niet alleen zijn kartonnen kaartjes veel gemakkelijker en prettiger te hanteren, ze zullen ook heel wat langer meegaan. Bedenk, inderdaad, dat ze misschien wel vijf jaar lang zullen moeten dienen! De kaartjes moeten in twee aparte bewegingen recto-verso afgedrukt worden. Eerst print je de voorzijde. Je kan het hele pak ineens afdrukken (dat zijn 49 bladzijden) maar je kan het afdrukbereik ook beperken door een aantal bladzijden te selecteren. Zijn de oneven bladzijden uit je printer gerold, dan draai je het stapeltje afgedrukte documenten om, je legt het in de goede richting in de invoerlade en je print de even bladzijden; uiteraard kies Inleiding T /08/2012

3 je hetzelfde afdrukbereik. De documenten zijn zo opgesteld dat de achterkant van elk kaartje automatisch bij de juiste voorkant terechtkomt. Daarna moet je de kaartjes uitknippen. Alleen op de recto-zijde staan omtreklijnen; zo n lijnen krijg je namelijk nooit aan beide kanten van het blad precies op dezelfde plaats geprint. Met een papiersnijmachine is de klus in een wip geklaard, met een schaar kost het je wat meer tijd. Verder heb je nog een doos nodig om de kaartjes rechtop te bewaren. Allicht vind je thuis een bruikbaar afdankertje. Anders kan je zelf uit karton een doos in elkaar knutselen. Je zorgt voor een vijftal tussenschotten; daarvoor gebruik je stukken karton die een centimetertje boven de woordkaartjes uitsteken. Je kan ook werken met zes aparte doosjes; die geef je dan goed zichtbaar een volgnummer van 1 tot Woordjes leren met woordkaartjes Woordjes leren doe je in regelmatig herhaalde, korte sessies. Dat is de grondregel: dikwijls en niet te lang aan één stuk. Het is niet voor niets dat je leerkracht dezelfde woordjes meermaals als les opgeeft! Nieuwe woordjes (= nieuwe kaartjes) steek je in vak 1 het voorste vak van je verzameldoos. Ze blijven daar zitten tot ze behoorlijk gekend zijn. Reken een dag of drie om door middel van verschillende repetities de overgang van het korte- naar het langetermijngeheugen te maken. Na drie dagen herhaal je ze nogmaals. Alle woorden die dan goed gekend zijn, verhuizen naar vak 2; woorden die niet of onvoldoende gekend zijn, blijven in vak 1. Vak 1 oefen je dagelijks. De woorden van vak 2 herhaal je om de drie dagen. Woorden die niet gekend zijn of waarover je al te lang moet nadenken, keren dan terug naar vak 1. Vragen die je feilloos kan beantwoorden, verhuizen naar vak 3. De kaartjes van vak 3 herhaal je om de zes dagen. Je past dezelfde tactiek toe: kaartjes die moeilijkheden veroorzaken, keren terug naar vak 1; wat gekend is, sluis je door naar vak 4. Vak 4 herhaal je om de twaalf dagen. De procedure blijft steeds dezelfde: wat fout was, verhuist naar vak 1, wat juist was, schuift naar achteren. De woorden van vak 5 laat je om de vierentwintig dagen opnieuw de revue passeren... Gaf je een juist antwoord? Naar achteren met die kaart! Een fout gemaakt? Terug naar af! Inleiding T /08/2012

4 In principe kan je zoveel vakken voorzien als je wilt. Maar zes vakken kunnen gewoonlijk wel volstaan, zeker omdat je in het laatste vak nog een onderscheid kunt maken tussen het voorste en het achterste gedeelte. Schematisch komt onze werkwijze hierop neer: Of je werkt met één doos of met verschillende losse doosjes, verandert niets aan de procedure: Of herhaling om de drie zes twaalf vierentwintig achtenveertig... dagen een frequentie is die bij jou past, zal je een beetje moeten ondervinden. Niets belet je om het repetitieschema aan je eigen noden aan te passen. Duidelijk is wel: het is niet nodig om elke dag alles te herhalen! Woorden die in het langetermijngeheugen opgeslagen zijn, moeten pas na verloop van enige tijd opnieuw geactiveerd worden om niet uit dat geheugen te verdwijnen. Die tijd wordt steeds langer naarmate je de woorden beter kent. Voor de woorden uit vak 4 bij voorbeeld volstaat een repetitie om de twaalf dagen. Uiteindelijk is het de bedoeling dat je je tijd en je energie verstandig zou leren gebruiken. Dat wil zeggen: je moet leren veel aandacht te besteden aan woorden die je niet kent, maar weinig Inleiding T /08/2012

5 aandacht aan woorden die je wel kent. De ultieme doelstelling is immers: EENS GE- LEERD, ALTIJD GEKEND! Het systeem dat we hier voorstellen helpt je om voor jezelf de ideale tijdsbesteding op het spoor te komen. Het achterste vak van je doos wordt mettertijd een vergaarbak, waarin veel meer materiaal komt te zitten dan in de voorste vakken. En de volgorde van de kaarten in je steekkaartenbak zal precies aangeven in welke mate de verschillende woorden gekend zijn. Het is niet verboden op de kaartjes te schrijven! Goeie geheugensteuntjes bij voorbeeld moet je noteren op het ogenblik dat je ze bedenkt. Uiteraard komen die op de achterzijde. Woorden die je echt niet gememoriseerd krijgt, kan je eventueel ook een aanduiding meegeven. De plaats die de kaart in je steekkaartenbak inneemt, zegt voldoende over de mate waarin het woord in kwestie, gekend is, maar ze leert je niets over de frequentie waarmee dat woord al onder je aandacht gebracht is. Zo n opmerking maak je best aan de voorzijde (dan word je op voorhand gestimuleerd om extra goed na te denken) en in potlood: wat nu niet gekend is, is het straks hopelijk wel en dan moet je je notitie kunnen uitgommen. Bedenk dat je alle aspecten van een woord moet instuderen: 1. je moet het grondwoord kunnen noemen van verbogen en vervoegde vormen; 2. je moet alle onderdelen van het paspoort foutloos kunnen reproduceren; 3. je moet alle Nederlandse betekenissen kunnen geven; 4. je moet oog hebben voor de verwantschap tussen woorden (vb.: 'akoestiek' is afgeleid van ἀκούειν), al is het niet nodig dat je zelf vanuit het Grieks verwante woorden zou gaan opsommen; Bovendien moet dat allemaal snel genoeg gaan. Een fout in het paspoort is een reden om een kaart terug naar vak 1 te halen, maar ook als je al te lang moet nadenken, moet je besluiten dat het woord in kwestie nog niet voldoende gekend is. Toch is het de vraag of heel die manier van doen niet nodeloos omslachtig is. De technieken die je hier leert met kartonnen kaartjes, kan je immers met bepaalde computerprogramma s ook elektronisch toepassen. En dan komen we in een heel ander verhaal terecht... Inleiding T /08/2012

6 C. Werken met de elektronische geheugentrainer Wil je op een eigentijdse en boeiende manier woordjes leren volgens de principes die hierboven uitgelegd zijn? Dat kan. De woordenlijsten van Thalassa zijn immers ook beschikbaar onder de vorm van een elektronische geheugentrainer. Omdat dat instrument ontworpen is met behulp van bestaande, commerciële software (het internationaal gebruikte pakket SuperMemo), is dat aanbod niet gratis. De prijs zou echter geen obstakel mogen zijn: een jaarabonnement kost nauwelijks de helft van één privéles Grieks... Bovendien biedt een computer nog oneindig veel meer mogelijkheden dan een kaartenbak. Wat zijn zoal de voordelen van SuperMemo? 1. Klasse, het Maandblad voor onderwijs in Vlaanderen, heeft ooit een artikel gewijd aan het memoriseren van grote hoeveelheden leerstof (september 2006, nr. 167, p. 52). Daar kan je o.a. lezen: "Als je veel verschillende ingangen naar kennis creëert, zal je sneller de opgeslagen informatie terugvinden dan wanneer er maar één pad naartoe loopt". Daarom overhoort SuperMemo de Griekse woorden vanuit verschillende invalshoeken. Dus niet alleen van links naar rechts, zoals in de gedrukte woordenlijst. Er zijn ook expliciete vragen naar het genus van de woorden, de verbuigings- of vervoegingskenmerken, de stammen, de woordsoort, de paradigmata, de naamvallen waarmee bepaalde woorden gecombineerd worden, het voortleven van Griekse begrippen in moderne, levende talen... Bovendien vertrekken de vragen niet altijd van het grondwoord: de gebruiker moet zelf in verbogen of vervoegde vormen de grondwoorden herkennen. Het is uitgesloten dat de leerlingen bij het instuderen van het vocabularium uit eigen beweging al die invalshoeken (correct) zouden kunnen inoefenen. Op toetsen, overhoringen en examens wordt nochtans verondersteld dat ze die kennis verworven hebben. 2. In de gedrukte woordenlijst staan de woorden altijd op dezelfde plaats en in dezelfde volgorde, wat een misleidende steun is voor het visuele geheugen. SuperMemo presenteert de vragen bij elke nieuwe sessie in een andere volgorde. 3. Elke oefensessie eindigt met een final drill: vragen die foutief beantwoord werden, blijven terugkeren tot de gebruiker ze foutloos kan oplossen. In de praktijk is de final drill het belangrijkste leermoment. 4. Elke dag zorgt SuperMemo voor een nieuwe oefening, gebaseerd op de reële prestaties van de gebruiker. De computer geeft daarbij voorrang aan de vragen die het slechtst gekend zijn. Als de software aangewend wordt zoals het hoort, ontstaat er een motiverende spanning tussen de computer en de leerling. Die wil immers gelijke tred houden met het aanbod van zijn PC. Wie dikwijls een oefensessie overslaat, cumuleert een achterstand. 5. Studeren op de computer is prettig, overzichtelijk en biedt veel structuur. Tegelijkertijd verwerf je ook andere ICT-vaardigheden. 6. De gebruiker kan voor zichzelf gratis lespakketten ontwerpen in SuperMemo Nieuwsgierig geworden? Surf dan naar leren.supermemo.nl (gebruik als browser Internet Explorer, dat geeft voor dit programma de beste resultaten), meld je aan en zoek naar de cursus Thalassa 1. Al de aangeboden oefeningen (2730 stuks om precies te zijn) werken uitsluitend met het materiaal uit de papieren lijsten van Thalassa 1. Ga je er echt mee aan de slag dan werk je best in twee stappen: gebruik de papieren woordenlijst om zoals in het verleden kennis te maken met de nieuwe woorden en om ze een eerste keer te verwerken; daarna gebruik je SuperMemo om je kennis permanent te onderhouden. Bij goed gebruik van het programma is een blijvende dekkingsgraad van 90 tot 95 % gegarandeerd. Inleiding T /08/2012

7 Abonneren kan individueel of per klasgroep. De prijs van een jaarabonnement hangt af van het aantal inschrijvingen. De leraar kan zich laten aanstellen tot groepscoach, wat hem de mogelijkheid biedt om de prestaties van elk van zijn leerlingen gedetailleerd op te volgen. Inschrijvingen, betalingen en andere modaliteiten worden niet geregeld met de auteurs van Thalassa maar met Maarten Mols, de verantwoordelijke van de SuperMemo-site. Het Thalassa-auteursteam wenst je heel veel succes! Inleiding T /08/2012

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Methodewijzer. Surf naar. www.plantyn.com

Methodewijzer. Surf naar. www.plantyn.com Wilt u meer informatie over Ars Legendi of een presentatie in uw school? Neem dan contact op met uw vertegenwoordiger. Johan Jonckers Telefoon: 0476 76 19 40 johan.jonckers@plantyn.com Dirk Van Den Berghen

Nadere informatie

Vakles 1 / 2 / 3 / 4. # 3 De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn woordenschat.

Vakles 1 / 2 / 3 / 4. # 3 De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn woordenschat. A. LEER- EN TOETSPLAN Onderwerp: Grammatica De leerlingen kunnen onderscheiden. De leerlingen kennen elementen van het verbuiging- en vervoegingsysteem. De leerlingen kunnen m.b.v. de betekenis van een

Nadere informatie

Hoe leer ik uit... Naam: Klas:

Hoe leer ik uit... Naam: Klas: Hoe leer ik uit... Naam: Klas: 1 Inhoud Woorden... 3 Flashcards... 3 Opschrijven... 3 WRTS... 3 Tekenen... 4 Stones... 5 Flashcards Opschrijven - WRTS... 5 Het thema van de Stone... 5 Stukjes combineren...

Nadere informatie

Workshop 1: Vet cool je woordjes leren LyricsTraining

Workshop 1: Vet cool je woordjes leren LyricsTraining Workshop 1: Vet cool je woordjes leren LyricsTraining LyricsTraining: Lyricstraining.com is een éénvoudige en leuke manier om je talenkennis te verbeteren door gebruik te maken van muziekvideo's en liedjesteksten

Nadere informatie

# 4 De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven van informatie uit gesproken en geschreven teksten.

# 4 De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven van informatie uit gesproken en geschreven teksten. A. LEER- EN TOETSPLAN Onderwerp: Grammatica De leerlingen kunnen onderscheiden. De leerlingen kennen elementen van het verbuiging- en vervoegingsysteem. De leerlingen kunnen m.b.v. de betekenis van een

Nadere informatie

Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 1. TechnOV. Zennelaan 51-53. School voor wetenschap en technologie

Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 1. TechnOV. Zennelaan 51-53. School voor wetenschap en technologie Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 1 TechnOV Zennelaan 51-53 School voor wetenschap en technologie Naam: Klas: Leren kan je leren 1 ste jaar leerlingenfiche 2 1. Organiseren en verkennen 1.1

Nadere informatie

Leren leren : geschiedenis

Leren leren : geschiedenis Leren leren : geschiedenis A. In klas 1) actief meewerken Als je actief meewerkt in de klas, spaar je thuis heel wat tijd uit! = nadenken over vragen, proberen te antwoorden, vragen stellen over onderdelen

Nadere informatie

Basis Werkwoordspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basisspelling en Basisgrammatica.

Basis Werkwoordspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basisspelling en Basisgrammatica. Basis Werkwoordspelling Basis Werkwoordspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basisspelling en Basisgrammatica. Basis Werkwoordspelling is een programma voor het leren

Nadere informatie

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem

Taalvaardigheid Preventie en remediëring. -betrokkenheid verhogende werkvormen creëren -een maximale -herformuleren de lln het probleem Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET LEREN LEREN EN GOK Voet@2010 leren leren en thema s gelijke onderwijskansen Socio-emotionele ontwikkeling (1ste graad)

Nadere informatie

Latijn in de 21ste eeuw

Latijn in de 21ste eeuw Latijn in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn? Als leerling in het laatste jaar van de lagere school sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het middelbaar onderwijs?

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

Handleiding AmbraSoft voor leerkrachten

Handleiding AmbraSoft voor leerkrachten Handleiding AmbraSoft voor leerkrachten Inhoudstafel 1 Inleiding... 3 1.1 Installatie en systeemvereisten... 3 1.2 Handleiding Ambrasoft voor leerlingen en ouders... 3 1.3 Hulp... 3 2 Aanmelden via de

Nadere informatie

Handleiding Oefenen met spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen. Sietse Kuipers

Handleiding Oefenen met spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen. Sietse Kuipers Handleiding Oefenen met spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen Sietse Kuipers 1 Inhoud Inleiding... 3 Opstarten... 3 De Beheermodule... 3 Het programma aanpassen aan specifieke wensen... 4 Het Logboek

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Er wordt door veel mensen opgezien tegen de overstap

Er wordt door veel mensen opgezien tegen de overstap With a little Help from Wennen aan Office 2010 John Spronk Er wordt door veel mensen opgezien tegen de overstap naar Office 2010 omdat het er zo anders uitziet dan het vertrouwde Office 97. Degenen die

Nadere informatie

2 Lesstof Formuleren

2 Lesstof Formuleren LESSTOF Formuleren 2 Lesstof Formuleren INHOUD INLEIDING... 4 STRUCTUUR... 4 INHOUD... 8 TOT SLOT... 18 Lesstof Formuleren 3 INLEIDING Muiswerkprogramma s zijn computerprogramma s voor het onderwijs. De

Nadere informatie

Vanuit Kurzweil 3000: Open een Word- of een Kes-bestand. Om andere formaten te openen heb je de Scanversie van Kurzweil nodig.

Vanuit Kurzweil 3000: Open een Word- of een Kes-bestand. Om andere formaten te openen heb je de Scanversie van Kurzweil nodig. 1. Teksten laten voorlezen Kurzweil3000 leest alle digitale teksten voor. Teksten die met Word zijn gemaakt, PDF s, gescande teksten, email, teksten op internet, e.a. Manier van lezen, snelheid en leeseenheid

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Lezen in beeld

Leerstofoverzicht Lezen in beeld Vaardigheden die bij één passen, worden in Lezen in beeld steeds bij elkaar, in één blok aangeboden. Voor Lezen in beeld a geldt het linker. Voor Lezen in beeld b t/m e geldt het rechter. In jaargroep

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

De Viertakt van Verhallen

De Viertakt van Verhallen De Viertakt van Verhallen Waarom werken met de Viertakt van Verhallen? Vooral in groep 3 leren de kinderen veel nieuwe woorden. Niet alleen tijdens het lezen, maar ook gewoon tijdens de lessen. Het is

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Grammatica op maat Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Doelgroepen Grammatica op maat Dit programma is

Nadere informatie

Studenten handleiding

Studenten handleiding Studenten handleiding Project: Construction-related Language Learning for Low-skilled Migrant Workers: Bouwgerelateerd taalonderwijs voor geïmmigreerde werknemers Acronym: CoLa Internet-Address: www.construction-language-learning.eu

Nadere informatie

KLASSIEKE STUDIËN LATIJN GRIEKS

KLASSIEKE STUDIËN LATIJN GRIEKS KLASSIEKE STUDIËN LATIJN GRIEKS EERSTE GRAAD PEDAGOGISCH-DIDACTISCHE WENKEN LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel

Nadere informatie

Onze-Lieve-Vrouwlyceum Genk Lycipedia: Beter leren CAPUT SECUNDUM TAALSTUDIE. Werkwoorden vervoegen

Onze-Lieve-Vrouwlyceum Genk Lycipedia: Beter leren  CAPUT SECUNDUM TAALSTUDIE. Werkwoorden vervoegen CAPUT SECUNDUM TAALSTUDIE Werkwoorden vervoegen 1. De infinitief In de woordenlijst vinden we de woorden altijd in dezelfde vorm. Deze vorm, die we het grondwoord noemen, is voor een werkwoord de infinitief..

Nadere informatie

Evaluatie van mijn portfolio

Evaluatie van mijn portfolio LEERPORTFOLIO Mijn voornaam: Familienaam: Klas: Mijn e-mailadres: Mijn weblog of homepage-adres: Je portfolio bevat de weergave van je vooruitgang. Je gebruikt de portfolio over een langere periode. Je

Nadere informatie

Welkom. Voorstelling. 3 e jaar Latijn 3 e jaar humane wetenschappen 3 e jaar economie 3 e jaar wetenschappen

Welkom. Voorstelling. 3 e jaar Latijn 3 e jaar humane wetenschappen 3 e jaar economie 3 e jaar wetenschappen Welkom Voorstelling 3 e jaar Latijn 3 e jaar humane wetenschappen 3 e jaar economie 3 e jaar wetenschappen Agenda Planningsagenda Digitale agenda: zie Smartschool Rapport humane wetenschappen TRIM 1 TRIM

Nadere informatie

Hand-out ronde 1 (11.30-13.00) / ronde 2 (14.00-15.30) 1 Programma workshop vocabulaireverwerving

Hand-out ronde 1 (11.30-13.00) / ronde 2 (14.00-15.30) 1 Programma workshop vocabulaireverwerving 1 Programma workshop vocabulaireverwerving Inleiding (theorie) (wat) 9 aspecten van woord (bron I.S.P. Nation) I. Woordklank II. Woordbeeld III. Woorddelen IV. Vorm en betekenis V. Concept en referenties

Nadere informatie

jaarplan Latijn 5 lestijden.xlsx

jaarplan Latijn 5 lestijden.xlsx JAARPLAN LATIJN EERSTE GRAAD EERSTE JAAR 5 UUR PER WEEK Referentie leerplan : D/2011/7841/001 Handboek : Ars Legendi Vestibulum: taalboek, leesboek, woordenlijst Voeten: Bij het begin van elke les worden

Nadere informatie

Begeleiden bij het huiswerk maken

Begeleiden bij het huiswerk maken Begeleiden bij het huiswerk maken Als ouder wil je graag dat je kind het goed doet op school. Daar wil je hem/haar graag bij helpen. Maar hoe doe je dat op een goede manier? 1. Bespreek dagelijks wat je

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Handleiding weblog: Bagage voor je stage!

Handleiding weblog: Bagage voor je stage! Handleiding weblog: Bagage voor je stage! Om aan de slag te gaan met je weblog, ga je naar de website met jouw naam. Bijvoorbeeld: Je naam is testkees Ga dan naar www.testkees.graafschapcollege handel.nl

Nadere informatie

Geert Kraeye. Pas de grootte van de kolommen aan aan de plaats die men nodig zal hebben voor de vragen, de antwoorden, de evaluatie en de punten.

Geert Kraeye. Pas de grootte van de kolommen aan aan de plaats die men nodig zal hebben voor de vragen, de antwoorden, de evaluatie en de punten. Geert Kraeye 1. Doel van deze methode van werken: Door deze methode van werken kan men zelf werkbladen maken die op interactieve basis samenwerken met de leerling. De leerling krijgt onmiddellijk respons

Nadere informatie

Wrts.nl. Woordenschat leer je zo!

Wrts.nl. Woordenschat leer je zo! Wrts.nl Woordenschat leer je zo! Vroeger toen ik studeerde aan het secundaire onderwijs gaf ons leerkracht van Frans overhoringen op vrijdagen. Ik vond het heel lastig om 500 Franse woordjes te blokken

Nadere informatie

4 SOCIAAL TECHNISCHE WETENSCHAPPEN

4 SOCIAAL TECHNISCHE WETENSCHAPPEN INSTAPBUNDEL NIEUWE LEERLING 4 SOCIAAL TECHNISCHE WETENSCHAPPEN Beste nieuwe leerling Vermits je vanuit een andere studierichting naar het 4 de jaar S.T.W.stroomt, zouden we graag uitleg geven over een

Nadere informatie

HUISWERKBELEID. Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 2. Het doel van dit huiswerkbeleid... 2. Voorwaarden huiswerkbeleid... 2

HUISWERKBELEID. Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 2. Het doel van dit huiswerkbeleid... 2. Voorwaarden huiswerkbeleid... 2 HUISWERKBELEID Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Het doel van dit huiswerkbeleid... 2 Voorwaarden huiswerkbeleid... 2 Doelstellingen huiswerk... 3 Opbouw van het huiswerk... 3 Incidenteel huiswerk... 6

Nadere informatie

middel van preteaching en het gebruik van ICT. Die- s-lekti-kus vzw, Diestsesteenweg 722, 3010 Kessel-Lo E-mail: info@letop.be Website: www.letop.

middel van preteaching en het gebruik van ICT. Die- s-lekti-kus vzw, Diestsesteenweg 722, 3010 Kessel-Lo E-mail: info@letop.be Website: www.letop. Deze tekst is auteursrechterlijk beschermd Artikel: Auteurs: Leerlingen (met dyslexie) voorbereiden op het leren van Frans door middel van preteaching en het gebruik van ICT. Anny Cooreman, Lieven Coppens

Nadere informatie

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo

Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo Handleiding Resultaatmeetsysteem en Mezzedo voor aanbieders (Versie 26 augustus 2014) 1 Inhoud Wat is het Resultaatmeetsysteem?... 3 Cliënten stimuleren mee te doen... 4 Over de handleiding... 4 Deel I

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

SLIMSTAMPEN HANDLEIDING

SLIMSTAMPEN HANDLEIDING SLIMSTAMPEN HANDLEIDING Dit is een korte handleiding voor de SlimStampen website. Een gebruiker van de website kan verschillende activiteiten kiezen door op één van de knoppen boven aan de eerste pagina

Nadere informatie

Ontwerpverslag opdracht 5: Examentrainingselement

Ontwerpverslag opdracht 5: Examentrainingselement Ontwerpverslag opdracht 5: Examentrainingselement Probleemanalyse Deze week kregen wij, Suzanne, Martijn, Rianne, Mariëlle en Renée de opdracht om een onderdeel van een dag examentraining biologie te verzorgen.

Nadere informatie

Kwartet Hofcultuur. Willemien Cuijpers en Marie Thérèse van de Kamp, Interfacultaire Lerarenopleiding, UvA

Kwartet Hofcultuur. Willemien Cuijpers en Marie Thérèse van de Kamp, Interfacultaire Lerarenopleiding, UvA Expertisecentrum Kunsttheorie www.expertisecentrum-kunsttheorie.nl. Kwartet Hofcultuur Middels deze opdracht vatten de leerlingen eerst voor henzelf een aantal belangrijke aspecten omtrent de kunst en

Nadere informatie

Studievaardigheden van A tot Z

Studievaardigheden van A tot Z Geschreven door Patricia Hendrikx Studievaardigheden van A tot Z Actief leren Actief leren is het tegenovergestelde van passief leren. Bij actief leren doe je meer dan alleen de leerstof doorlezen. Je

Nadere informatie

GENTMOMENTEN. lessenreeks n.a.v. de stadsklassen 21 tot 23 april 2009

GENTMOMENTEN. lessenreeks n.a.v. de stadsklassen 21 tot 23 april 2009 GENTMOMENTEN lessenreeks n.a.v. de stadsklassen 21 tot 23 april 2009 Overzicht van de verschillende Gentmomenten. 1. Pointillisme in de drie hoofdkleuren op zwartwitfoto s van Gent 2. Wat zegt Gent ons

Nadere informatie

Schriftelijke schrijfcursus op basis van De kleine prins

Schriftelijke schrijfcursus op basis van De kleine prins Schriftelijke schrijfcursus op basis van De kleine prins Een impressie Schrijven naar aanleiding van het verhaal van de kleine prins, hoe doe je dat? Ik kan er veel over schrijven en vertellen, maar het

Nadere informatie

Hallo eerstejaar, Ik ben Tijs, en ik zal je steun zijn om je te helpen studeren in je nieuwe school.

Hallo eerstejaar, Ik ben Tijs, en ik zal je steun zijn om je te helpen studeren in je nieuwe school. Deel 1 Inleiding 1. Hallo eerstejaars ~ 2 ~ Hallo eerstejaar, Ik ben Tijs, en ik zal je steun zijn om je te helpen studeren in je nieuwe school. Je zal wel al gemerkt hebben dat het hier helemaal anders

Nadere informatie

WERKEN MET HET WOORDENBOEK. Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik

WERKEN MET HET WOORDENBOEK. Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik WERKEN MET HET WOORDENBOEK Een trainingsprogramma in woordenboekgebruik Amsterdam, februari 2006 Charlotte Berghuijs Bart Bossers Ruud Stumpel INHOUD Instructie voor de docent 3 Vaardigheden en doelen

Nadere informatie

Leerlijn leren leren. 4 Leerlijn leren leren. 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen

Leerlijn leren leren. 4 Leerlijn leren leren. 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen 4 Leerlijn leren leren Leerlijn leren leren 1 2 3 4 5 6 1 Strategieën om kennis op te bouwen en problemen op te lossen 1 De lln kunnen losse gegevens leren ze: a betekenis te geven ze te situeren in een

Nadere informatie

Tafelplan 2015-2016. Werkwijze voor het aanleren en automatiseren van de keertafels (en de deeltafels). in groep 4, 5 en 6.

Tafelplan 2015-2016. Werkwijze voor het aanleren en automatiseren van de keertafels (en de deeltafels). in groep 4, 5 en 6. Tafelplan 2015-2016 Werkwijze voor het aanleren en automatiseren van de keertafels (en de deeltafels). in groep 4, 5 en 6. 1 Groep 4 Doelen eind groep 4: - De kinderen hebben de tafel van 1, 10, 2, 4,

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Contactgegevens Tseard Veenstra t.veenstra@cps.nl 06 55168626 Is spellingonderwijs nog relevant als we met behulp

Nadere informatie

Studievaardigheid op maat

Studievaardigheid op maat Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid op maat richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor het studeren. Doelgroepen Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid

Nadere informatie

CIJFEREN: DE TRAPVERMENIGVULDIGING

CIJFEREN: DE TRAPVERMENIGVULDIGING CIJFEREN: DE TRAPVERMENIGVULDIGING Luc Cielen Ik noem dit een trapvermenigvuldiging omdat deze bewerking een trap vormt als de vermenigvuldiger een getal is met 2 of meer cijfers. In een opbouw die 10

Nadere informatie

AmbraSoft: Taal en Rekenen

AmbraSoft: Taal en Rekenen AmbraSoft: Taal en Rekenen Inleiding... 2 Inhoud... 2 Installatie en systeemvereisten... 2 Hulp... 2 1. AmbraSoft als leerling of ouder... 3 1.1 Aanmelden via de AmbraSoft login pagina... 3 1.2 Onderdelen

Nadere informatie

Handleiding Lesmethode Groep 7 &8 Huiswerk Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding Lesmethode Groep 7 &8 Huiswerk Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding Lesmethode Groep 7 &8 Huiswerk Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 5 Verantwoording methodiek 6 Doorgaande lijn Po en Vo 7 Preventief en curatief 8 Organiseer je les 9 Praktische

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

Werkwoordspelling op maat

Werkwoordspelling op maat Werkwoordspelling op maat Muiswerk Werkwoordspelling op maat besteedt aandacht aan het hele algoritme van de spelling van regelmatige werkwoorden en ook aan de verleden tijd van onregelmatige werkwoorden.

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Wat je vooraf moet weten

Wat je vooraf moet weten Wat je vooraf moet weten Ergens onder water Wanneer begeleiders van mensen met autisme gevraagd wordt om enkele kenmerken van deze ontwikkelingsstoornis op te sommen, hoor je al vlug twee soorten antwoorden.

Nadere informatie

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen 16.1. Inleiding 215 16.2. Woorden, zinnen, in een vreemde taal laten voorlezen 217 16.3. Uitspraak van woorden leren en controleren 219 16.4. Woorden vertalen

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 1Ne

Steekkaart: nummer 1Ne Steekkaart: nummer 1Ne Onderwerp Het herkennen en discrimineren van aangeleerde woorden met behulp van woordkaartjes en het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 1 e leerjaar Leergebied Nederlands Organisatie

Nadere informatie

1.De leerlingen kunnen losse gegevens verwerven en gebruiken door ze betekenis te geven en te memoriseren.

1.De leerlingen kunnen losse gegevens verwerven en gebruiken door ze betekenis te geven en te memoriseren. 1.De leerlingen kunnen losse gegevens verwerven en gebruiken door ze betekenis te geven en te memoriseren. De leerlingen kunnen betekenis geven aan losse gegevens door ze te situeren in een context; door

Nadere informatie

Leerstofomschrijving proefwerkweek 2 1 kgt. Vak. Engels. Lesstof. File 4 Post It, Like It. Stofomschrijving

Leerstofomschrijving proefwerkweek 2 1 kgt. Vak. Engels. Lesstof. File 4 Post It, Like It. Stofomschrijving Leerstofomschrijving proefwerkweek 2 1 kgt Vak Engels File 4 Post It, Like It F Grammar: hoe je de verleden tijd van to be en to have maakt; hoe je meervouden maakt in het Engels; hoe je kunt aangeven

Nadere informatie

Slim huiswerk maken, tips om huiswerk maken te begeleiden

Slim huiswerk maken, tips om huiswerk maken te begeleiden Slim huiswerk maken, tips om huiswerk maken te begeleiden Werkplek - De spullen binnen handbereik o Houd spullen die nuttig zijn bij het maken van huiswerk dicht bij de hand. o Handige spullen bij het

Nadere informatie

HOE BEREIK IK STAP VOOR STAP MIJN DOEL?

HOE BEREIK IK STAP VOOR STAP MIJN DOEL? HOE BEREIK IK STAP VOOR STAP MIJN DOEL? ANN DE SCHEPPER HOE BEREIK IK STAP VOOR STAP MIJN DOEL? 1 INLEIDING Je hebt een bepaal d concreet doel voor ogen. Misschien probeerde je al vaak om het te bereiken

Nadere informatie

Kern 3: doos-poes-koek-ijs

Kern 3: doos-poes-koek-ijs Kern 3: doos-poes-koek-ijs In deze kern leert uw kind: Letters: d - oe - k - ij z Woorden: doos, poes, koek, ijs, zeep Herhaling van de letters van kern 1 en 2 Deze nieuwe woorden en letters worden aangeboden

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

Volgorde van de bewerkingen.

Volgorde van de bewerkingen. Bijlage 4: Illustratie Gedifferentieerd werken in de wiskundelessen Onderwerp: Volgorde van de bewerkingen. 4.1 Naam:... Klas:.. Groep A Gedifferentieerd werken in de wiskundelessen. Voor je toets van

Nadere informatie

Naa a m: m : Klas a :

Naa a m: m : Klas a : Naam: Klas: Hoe studeer ik godsdienst? De overhoringen van godsdienst worden steeds aangekondigd. Ze gaan dan ook steeds over de leerstof van een aantal lessen. 1. De vragen van de overhoringen kunnen

Nadere informatie

Woordentrainer Frans Cap sur le français 1 Handleiding versie 1.1

Woordentrainer Frans Cap sur le français 1 Handleiding versie 1.1 Woordentrainer Frans Cap sur le français 1 Handleiding versie 1.1 Beste gebruiker, Je staat in de startblokken om je woordenschat (ook wel vocabulaire of lexique) Frans stevig in te oefenen. Met Woordentrainer

Nadere informatie

Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen

Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen Van elk kaartje wordt in deze toelichting kort beschreven wat erop staat. Een spellingregel wordt extra

Nadere informatie

The Climate Mystery (TCM) Handboek voor leerkrachten

The Climate Mystery (TCM) Handboek voor leerkrachten The Climate Mystery (TCM) Handboek voor leerkrachten 1. WAT IS THE CLIMATE MYSTERY?... 2 ACHTERGRONDINFORMATIE... 2 2. DOEL... 2 3. LEEFTIJD VAN DE LEERLINGEN... 3 4. KENNISDOMEINEN... 3 INTERDISCIPLINAIRE

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs kennisnet.nl Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs Op de volgende pagina s treft u het beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs. Het instrument is ingedeeld in acht

Nadere informatie

betrokkenen? klasleerkracht logopediste ZOCO ouders leerling door diagnose: diagnose dyslexie aanvullen en, indien nodig, aanvullen maatregelen.

betrokkenen? klasleerkracht logopediste ZOCO ouders leerling door diagnose: diagnose dyslexie aanvullen en, indien nodig, aanvullen maatregelen. Naam:. Geboortedatum: GEEN diagnose dyslexie STI-(CO) diagnose dyslexie STI-CO-R-DI Diagnose dyslexie: door wie (naam + functie)? wanneer (datum + klas)? Invoer STICORDI-maatregelen: wanneer? betrokkenen?

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Wendy Smit, juli 2014

Wendy Smit, juli 2014 Ontdek jezelf inspiratiespel light Maak je eigen inspiratiekaarten op basis van het boek Ontdek jezelf door tekenen en reflectief schrijven Welkom! Al weer 5 jaar werk ik in mijn praktijk op verschillende

Nadere informatie

CURSUS DIGITAL STAMPING

CURSUS DIGITAL STAMPING INTRO Hierbij van onze gratis cursus Digital Stamping, we hebben hierin geprobeerd om het digitaal stempelen zo duidelijk mogelijk uit te leggen. Stap-voor-stap gaan we door de cursus heen, waarbij we

Nadere informatie

Formuleren. Doelgroep Formuleren. Omschrijving Formuleren

Formuleren. Doelgroep Formuleren. Omschrijving Formuleren Formuleren Muiswerk Formuleren is een programma dat aandacht besteedt aan de belangrijkste stof die in de eerste klassen van het voortgezet onderwijs veelal aan de orde komt. Doelgroep Formuleren Formuleren

Nadere informatie

Titel van deze les: Leren kun je leren

Titel van deze les: Leren kun je leren Titel van deze les: Leren kun je leren Uitdaging: Leren leren Denkwolk onderwerp: Leren leren Vakgebied(en): Leren leren, psycho-educatie Doelgroep (OB/MB/BB): MB/BB Maker: Margot Hofacker Doel: Welke

Nadere informatie

basistekst opgesteld door de zorgteams van de scholengemeenschap

basistekst opgesteld door de zorgteams van de scholengemeenschap Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces wat in de klas is gestart. Het vormt de brug tussen de school en de ouders. Via het huiswerkbeleid willen we spanningen en conflicten vermijden en inspelen

Nadere informatie

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven)

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Naam leerling: Klas:.. Wat is het? DYSORTHOGRAFIE Moeizame automatisatie aan de klank-tekenkoppeling.

Nadere informatie

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach Instructieboek Koken Voor de Mpower-coach juni 2014 Mpower-coach Instructieboek Versie 1.2014 blz. 2 Inhoud: Inhoudsopgave blz. 3 Mpower-coach blz. 5 Thema koken : blz. 7 Module 0: Beginnen met koken blz.

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

Handleiding Vingerspelling en Letterherkenning.

Handleiding Vingerspelling en Letterherkenning. Handleiding Vingerspelling en Letterherkenning. Inleiding. De module Vingerspelling en Letterherkenning is onderdeel van de methode AAD. Het is de eerste module, speciaal voor degenen die het Nederlands

Nadere informatie

Wegwijzer vakdidactische opdrachtenstage

Wegwijzer vakdidactische opdrachtenstage SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING Wegwijzer vakdidactische opdrachtenstage 1 Inleiding 1.1 Opzet en doel van de vakdidactische opdrachtenstage De vakdidactische opdrachtenstage vormt een aanvulling op de instap-

Nadere informatie

FRANS. Personeelsvergadering 31 mei 2011. mogen moeten. taalregeling. Talenbeleidsnota 3220 FRANS 1

FRANS. Personeelsvergadering 31 mei 2011. mogen moeten. taalregeling. Talenbeleidsnota 3220 FRANS 1 FRANS Personeelsvergadering 31 mei 2011 1 taalregeling 1963 LP 1972 LP 1998 LP 2004 2007 LP 2010 2008 2009 Talenbeleidsnota mogen moeten 3220 FRANS 1 De geschiedenis van het leerplan Frans 1963 : De taalgrens

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Vragenlijst Prettig Schoolgaan versie voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs

Vragenlijst Prettig Schoolgaan versie voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs Vragenlijst Prettig Schoolgaan versie voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs Inleiding Hieronder staan een aantal vragen. De vragen gaan allemaal over de middelbare school. Jij gaat de vragen beantwoorden.

Nadere informatie

Handleiding AmbraSoft voor leerkrachten

Handleiding AmbraSoft voor leerkrachten Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Installatie en systeemvereisten... 3 1.2 Handleiding AmbraSoft voor leerlingen en ouders... 3 1.3 Hulp... 3 2 Je aanmelden via de loginpagina van AmbraSoft... 3 3 Leraarskamer:

Nadere informatie

ENQUETE GECOMBINEERD ONDERWIJS TALEN THRESHOLD VIA DOKEOS 2008/2009-S1

ENQUETE GECOMBINEERD ONDERWIJS TALEN THRESHOLD VIA DOKEOS 2008/2009-S1 Aantal ingevulde enquêtes: Stedelijke Nijverheids- en Taalleergangen - CVO Centrum voor Volwassenenonderwijs Arsenaalstraat 4 8000 BRUGGE tel 050 33 76 69 fax 050 34 91 94 mail: adm@snt.be www.snt.be ENQUETE

Nadere informatie

LESSTOF. Grammatica op maat

LESSTOF. Grammatica op maat LESSTOF Grammatica op maat 2 Lesstof Grammatica op maat INHOUD INLEIDING... 4 STRUCTUUR... 4 INHOUD... 8 DIDACTIEK... 19 TOT SLOT... 19 Lesstof Grammatica op maat 3 INLEIDING Muiswerkprogramma s zijn computerprogramma

Nadere informatie

Bouw je eigen kijkdoos

Bouw je eigen kijkdoos Bouw je eigen kijkdoos Waarom een kijkdoos Zonder onze zon zou er geen leven mogelijk zijn. Haar straling zorgt voor licht en warmte maar is ook gevaarlijk. Je mag dan ook nooit zomaar naar de zon kijken.

Nadere informatie

SAMEN SCHOOL MAKEN. Huiswerkbeleid van VIA Basisschool Onze-Lieve-Vrouw

SAMEN SCHOOL MAKEN. Huiswerkbeleid van VIA Basisschool Onze-Lieve-Vrouw Huiswerk is SAMEN SCHOOL MAKEN Huiswerkbeleid van VIA Basisschool Onze-Lieve-Vrouw Huiswerk is het uitvoeren van opdrachten buiten klasverband. Goed huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat

Nadere informatie

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Auteur Els van Herpen www.fi.uu.nl/speciaalrekenen Freudenthal Instituut, Utrecht

Nadere informatie