Nota Bene. Nummer 1, voorjaar 2011 Jaargang 16

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nota Bene. Nummer 1, voorjaar 2011 Jaargang 16"

Transcriptie

1 Nota Bene Nummer 1, voorjaar 2011 Jaargang 16

2 Wij bieden met gediplomeerde vaste zorgverleners, thuiszorg die zoveel mogelijk wordt afgestemd op uw persoonlijke situatie Huishoudelijke zorg / gezinsverzorging Verpleging / verzorging (ook 24-uurs zorg) Ouderenzorg Gehandicaptenzorg Zorgadvies / informatie persoonsgebonden budget Levering van zorg via het persoonsgebonden budget en particuliere zorg Colofon Nota Bene: 2 Gehandicapten Platform Geldermalsen

3 Gehandicapten platform Geldermalsen Voorzitter Secretaris a.i. Dhr. A. Koene Dhr. E. Houniet Gerestein 24 Zijtak GC Deil 4197 BW Buurmalsen Tel: Penningmeester Algemene Bestuursleden Dhr. P. Oudejans Dhr. W. van Ooijen Kerkstraat 47A Lange Akker AA Geldermalsen 4191 JE Geldermalsen Tel: Tel: Rabobank Eindredactie Nota Bene Webmaster GPG Mevr. A. van Ooijen Dhr. E. Houniet Lange Akker 44 Zijtak JE Geldermalsen 4197 BW Buurmalsen Tel: Als u de Nota Bene graag wilt ontvangen of als u dit blad niet (meer) op prijs stelt, geeft u dit dan door aan Wim of Anneke van Ooijen, tel of via adres Een briefje sturen kan natuurlijk ook. Wij zijn op internet te vinden via het adres 3 Gehandicapten Platform Geldermalsen

4 Inhoudsopgave 3 Colofon 4 Inhoudsopgave 5 Van en over het bestuur 7 Oproep aan kabinet om VN-verdrag snel te bekrachtigen Kabinet wil af van VN-verdrag 8 Echt brood en toch glutenvrij 11 Wat een geluk en wat een pech 12 Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar 13 Zorgzwaartepakketten geven cliënten niet meer regie 15 Oogziekte weinig invloed op functioneren hersenen miljoen voor strijd tegen ouderenmishandeling 18 Stichting De Ombudsman: Deskundigenoordeel moet bindend worden 20 Regiotaxi Nieuwe media 21 Patiënt checkt mogelijke interacties geneesmiddelen 22 Kabinet dwarsboomt moderne kindergeneeskunde 24 Veel aandacht voor IQ maatregelen en overheveling begeleiding 26 Automatische paardenstaartenmaker voor kinderen met een handicap? 27 Patiënten redden het niet zonder AWBZ hulp 30 Artsen en apotheken kennen medicijngebruik van patiënten onvoldoende 31 Kansplus en Menzis zorgkantoren zien toe op luxe diensten AWBZ 33 Commissie Gelijke behandeling over parkeren scootmobiel 35 Minder astma bij boerderijkinderen verder verklaard 36 Unieke en innovatieve behandelmethode voor reumapatiënten 4 Gehandicapten Platform Geldermalsen

5 U ziet ons niet? Maar we zijn er wel. Achter de schermen is het GPG veel in overleg met instanties en druk met belangenbehartiging voor diverse mensen. Een paar voorbeelden. De gemeente vraagt het GPG bij aanpassing van (verkeer)-situaties of zij wil kijken of het plan voor onze doelgroep geen problemen voor toegankelijkheid opwerpt. Ook bij de verbouwing van de toegang naar het station is het GPG betrokken. Twee ervaringsdeskundige bestuursleden hebben onlangs bij de oplevering van de traverse en de spoorbrug de situatie getest. Daarbij kwam naar voren dat er, zeker voor mensen met een visuele beperking, nog het een en ander aangepast moet worden. NS en Prorail proberen binnenkort de geconstateerde punten te verhelpen. Er zal ook extra aandacht aan het functioneren van de lift besteed worden. Nu het station toegankelijk is, moet er ook gezorgd worden dat u de trein in kunt met een rolstoel. Dat punt hebben we ook aangekaart. Daarnaast is de gemeente benaderd om de looprichting vanaf de bus naar de lift beter aan te geven middels markeringslijnen. Met de politieke partijen zijn door het GPG gesprekken gevoerd om meer aandacht te gaan geven aan mensen met een beperking. Dit wordt een terugkerende bezigheid. Het is nodig. Zo is er ook een afspraak gemaakt met het VAC (Adviescommissie voor Wonen en Woonomgeving) om wanneer nodig overleg te plegen. Het GPG doet het nodige om de toegankelijkheid voor een ieder in ons Geldermalsen verbeterd te krijgen. Maar wat doet u? Wij willen geen actiegroep worden maar wel echte problemen aankaarten bij instanties. Maar daar hebben wij uw hulp bij nodig. Meldt ons situaties die u opmerkt en die eenvoudig aangepast zouden kunnen worden. Het GPG doet het voor u. Doet u ook wat voor ons? Een fijne zomer wensen wij de lezers van Nota Bene toe. Namens het bestuur, Arend Koene Voorzitter GPG 5 Gehandicapten Platform Geldermalsen

6 Dus toch U weet wellicht dat Joke Hokken enige tijd geleden vanwege haar leeftijd besloten heeft haar activiteit bij het GPG en andere instellingen te beëindigen. Het bestuur van het GPG heeft het standpunt ingenomen om voor deze medeoprichtster van het GPG een aanvraag in te dienen voor een Koninklijke onderscheiding. Joke heeft zich immers ondanks haar eigen beperking zakelijk en maatschappelijk ingezet op heel veel verschillende terreinen. Een onderscheiding krijg je niet zomaar. Je moet aan veel voorwaarden voldoen om daarvoor in aanmerking te komen. Organisaties, gemeente, provincie, justitie, landelijke overheid en uiteindelijk de Koningin moeten het eens zijn. Iedereen is het eens dat Joke Hokken vanwege haar inzet in haar werk en op maatschappelijk terrein een koninklijke onderscheiding verdient. Zo is het ook gebeurd. Op 29 april 2011 heeft de Burgemeester van Geldermalsen namens de Koningin de onderscheiding uitgereikt. Dat Joke nog vele jaren drager mag zijn van deze onderscheiding voor haar inzet. Joke bedankt voor jouw gedrevenheid! Namens het gehele bestuur van het Gehandicapten Platform Geldermalsen 6 Gehandicapten Platform Geldermalsen

7 Oproep aan kabinet om VN-Verdrag snel te bekrachtigen De Coalitie voor Inclusie doet een dringend beroep op het kabinet om het VN- Verdrag over de rechten van mensen met een beperking nu snel te bekrachtigen. Dat schrijft de Coalitie voor Inclusie in een brief aan staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner. Op 29 maart vond in Utrecht de grote landelijke manifestatie 'VN-Verdrag Waarmaken' plaats. Ruim 1300 mensen kwamen bij elkaar om het belang van spoedige Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag te benadrukken. Tegelijkertijd kwamen er echter berichten naar buiten dat er geen draagvlak in het kabinet is om het Verdrag daadwerkelijk te implementeren. Resolutie De brief aan de staatssecretaris gaat vergezeld van de resolutie die op de manifestatie in Utrecht is aangenomen. In die resolutie wordt uitgewerkt wat het verdrag in de praktijk moet gaan betekenen. Zoals goed onderwijs voor iedereen en een toegankelijk openbaar vervoer. In de brief wordt ook een handreiking aan de staatssecretaris gedaan: "De coalitie voor Inclusie en de daarin samenwerkende organisaties zijn van harte bereid een bijdrage te leveren aan het realiseren van het noodzakelijke actie- /implementatieplan. Wij realiseren ons dat de implicaties van ratificatie van het VN-Verdrag niet onderschat moeten worden. Deze mogen echter nooit een reden zijn af te zien van bekrachtiging van het VN-Verdrag." Bron: Kabinet wil af van VN-Verdrag Er is in het kabinet geen draagvlak voor de bekrachtiging van het VN-Verdrag voor mensen met een beperking. Dat heeft staatssecretaris Veldhuijzen van VWS laten weten aan de Chronisch zieken en Gehandicapten Raad (CG-Raad). De CG-Raad is geschokt, omdat het kabinet blijkbaar geen waarde hecht aan de rechten van mensen met een beperking. Als het VN-Verdrag bekrachtigd zou worden, komen mensen met een beperking sterker te staan. Ze kunnen dan veel beter hun recht afdwingen om aan de 7 Gehandicapten Platform Geldermalsen

8 samenleving mee te doen. Bijvoorbeeld als het gaat om werk, onderwijs en de toegankelijkheid van openbaar vervoer en gebouwen. Vandaag, 29 maart, is er in Utrecht de manifestatie VN-Verdrag Waarmaken met 1100 mensen die de roep om de bekrachtiging onderstreept. Niet morrelen aan rechten Volgens de CG-Raad is de bekrachtiging van het VN-Verdrag juist in deze tijd van groot belang. Dit kabinet morrelt aan de rechten van mensen met een beperking. 'De aanspraken op zorg worden steeds meer afgebroken, het onderwijs aan kinderen met een beperking staat onder druk en op de Wajong en de sociale werkvoorziening wordt binnenkort hard bezuinigd', aldus Ad Poppelaars, directeur CG-Raad die één van de sprekers is op de manifestatie. Uitstel, geen afstel! Vier jaar geleden ondertekende Nederland het VN-Verdrag, maar stelt de bekrachtiging ervan sindsdien uit. Daarmee steekt Nederland slecht af bij de andere 99 landen die het verdrag al hebben bekrachtigd, vindt de CG-Raad. 'Het VN-Verdrag vraagt niet het onmogelijke; geen asfaltering van natuurgebieden of sloop van monumenten. Als je vooraf bedenkt hoe een voorziening toegankelijk kan worden gemaakt, zijn veel minder kosten te verwachten dan bij aanpassingen achteraf.' Bron: Echt brood en tóch glutenvrij Minuscule bolletjes melkeiwit verbeteren structuur van glutenvrij brood Volgens broodliefhebbers is glutenvrij brood nauwelijks te eten, maar daar komt binnenkort verandering in. Levensmiddelenonderzoekster Lieke van Riemsdijk van Wageningen Universiteit ontdekte dat minuscule bolletjes melkeiwit de rol van gluten prima kunnen overnemen. Nog een paar verbeteringen en het verbeterde recept voor glutenvrij brood kan naar de fabriek. In Wageningen kunnen ze het al: écht glutenvrij brood bakken. Het is luchtig en heeft een knapperige korst, precies zoals je dat van brood verwacht. En dat is goed nieuws voor zo'n Nederlanders voor wie het genot van versgebakken brood niet is weggelegd. Zij hebben een glutenintolerantie 8 Gehandicapten Platform Geldermalsen

9 (coeliakie) en moeten een volledig glutenvrij dieet volgen. Anders krijgen ze last van ontstoken en beschadigde darmvlokken. Buikpijn, diarree en gewichtsverlies zijn daarvan de belangrijkste symptomen. Natuurlijk, er ligt best glutenvrij brood in de winkel. Maar dat lijkt vaak meer op cake dan op brood. Het is erg compact en heeft een tamelijk brokkelige structuur. Lieke van Riemsdijk van Wageningen Universiteit legt uit hoe dat komt. "Gluten, een eiwit dat in veel granen voorkomt, maakt brooddeeg elastisch en zorgt ervoor dat het tijdens het rijzen gasbelletjes vasthoudt. Daardoor ontstaat tijdens het bakken de typische broodstructuur." Minuscule bolletjes Van Riemsdijk ontdekte tijdens haar onderzoek, waarop ze vorige week woensdag promoveerde, dat melkeiwitten uit wei de rol van gluten kunnen overnemen. Mits ze aan het brooddeeg worden toegevoegd als minuscule bolletjes. Waarom nou juist die kleine bolletjes? Hoe gluten er precies uitzien, dat weten onderzoekers eigenlijk niet. Maar als ze gluten in hun modellen als kleine bolletjes voorstellen, dan kunnen ze de manier waarop het eiwit zich manifesteert heel aardig voorspellen. "Daarom wilden we het wel eens op die manier proberen met melkeiwit", zegt Van Riemsdijk. Daarbij kwam dat onderzoekers van NIZO Food Research in Ede juist een manier hadden gevonden om de melkeiwitten tot minuscule bolletjes te vormen volgens een procedé dat in onderzoekstaal structureren heet. De eiwitbolletjes bleken uitstekend te werken. Normaal gesproken heeft glutenvrij brooddeeg veel weg van een soort slurry, een vloeibaar beslag. Maar als een luttele 2,4 procent eiwitbolletjes wordt toegevoegd, dan wordt het een mooi elastisch deeg, net als bij brood mét gluten. Per kilo deeg is dat ongeveer een eetlepel van het gestructureerde eiwit. Het was een verrassing dat het melkeiwit bij zo'n relatief lage concentratie al effectief is, vertelt Van Riemsdijk. Volgens haar vormen de melkeiwitbolletjes net als gluten een netwerk. Een soort driedimensionaal net, dun en heel stevig, dat de overige ingrediënten van het deeg bij elkaar houdt. 9 Gehandicapten Platform Geldermalsen

10 Prima structuur De proef op de som, het bakken van het brood, leverde het verbluffende resultaat. Er kwam geen cake uit de oven, maar echt brood, met een prima structuur. Alleen misschien een beetje té stug. Van Riemsdijk weet inmiddels hoe ze daar een mouw aan moet passen. "In het netwerk zijn de melkeiwitten onderling verbonden via moleculaire zwavelbruggen", legt ze uit. "Als je dat gedeeltelijk weet te onderdrukken, dan krijg je een nog betere structuur en wordt het brood soepeler". Ze slaagde daar in door N-ethylmaleimide door het deeg te roeren. Dat is een zogenaamde thiol-blokker die het aantal zwavelbruggen vermindert. Echt praktisch was dat niet, want door die toevoeging werd het brood meteen giftig. "Dat wisten we natuurlijk wel", zegt Van Riemsdijk, "maar het ging ons er om snel te weten of we het met die zwavelbruggen bij het goede eind hadden. Je kunt ook een ander mengsel van melkeiwitten samenstellen, met precies de juiste hoeveelheid zwavelbruggen. Het kost alleen meer tijd om zo'n mengsel samen te stellen." Smaak En dan is de hamvraag natuurlijk of het brood wel lekker smaakt. Van Riemsdijk houdt zich daarover op de vlakte: "Ik kan wel opschrijven wat ik er zelf van vind, maar dat is niet relevant. Smaak moet je onderzoeken met proefpersonen, in smaakpanels. Dat is iets voor de industrie, daar houden wij ons niet mee bezig." Mocht er een bedrijf belangstelling hebben, dan hoeft het volgens Van Riemsdijk niet lang te duren voordat de optimale samenstelling van het glutenvrije brood is gevonden. "Daar heb je echt geen vier jaar promotieonderzoek meer voor nodig." Bron: Gehandicapten Platform Geldermalsen

11 Wat een geluk. Het bestuur van het GPG is uitgebreid met twee nieuwe leden, ervaringsdeskundigen. Al een tijdje verheugen wij ons Ernst van Veen in ons midden te hebben. Hij vertegenwoordigt de mensen met een visuele beperking en kan ons op zijn terrein bijzonder goed informeren zoals inmiddels al is gebleken. Ook is het bestuur versterkt met Rinus Korteweg. Hij kan vanwege zijn fysieke beperking situaties goed beoordelen. Misschien heeft u zijn naam al in het Nieuwsblad Geldermalsen zien staan. Hij heeft ervaring met het niet goed functioneren van de lift bij het station. Maar het kan niet op. Er zijn nog twee mensen die interesse getoond hebben voor een bestuursfunctie. Beiden hebben op weer heel ander terrein ervaring. U zal het in het volgende NB wel lezen. Bestuur GPG Wat een pech. Het bestuur mist minimaal twee (ervarings)deskundigen. Wat bedoelen we? Er zit nu geen enkele vrouw meer in het bestuur! Deze hebben soms toch een wat andere kijk op zaken, dat missen we toch echt. Verder is de gemiddelde leeftijd in het bestuur zo hoog dat we met smart uitzien naar iemand die de jongeren kan vertegenwoordigen. Kent u iemand die jonger is dan 55 jaar, dan willen wij graag naam en adres van u horen. Een geheel vrijblijvend gesprek is mogelijk en past in onze stijl. U kunt het GPG helpen door te en naar of te bellen naar Uw reactie zien we graag tegemoet. Bestuur Gehandicapten Platform Geldermalsen 11 Gehandicapten Platform Geldermalsen

12 Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar De afgelopen maanden wisselde bijna 8% van zorgverzekeraar, tegen 4% en 3% de laatste jaren. Vooral jongeren stappen over. De premie is veruit de belangrijkste reden om te wisselen. Na de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006 stapte een vijfde van de bevolking over naar een andere zorgverzekeraar. In de jaren daarna nam het aantal verzekerden dat wisselde af tot 6% in 2007, 4% in 2008 en 3% in Dit jaar wisselde 7,6% van zorgverzekeraar, zo blijkt uit cijfers van het Consumentenpanel Gezondheidszorg van het NIVEL. Nog steeds stappen jongeren vaker over dan ouderen. In de leeftijdsgroep van 18 tot 40 jaar wisselde 11,6%. Van de mensen tussen 40 en 65 jaar 6,4%, van de 65-plussers 2,0%. Premie De hoogte van de premie blijkt verreweg de belangrijkste reden om te wisselen: 52% noemt de premie als reden om over te stappen en dat is aanmerkelijk meer dan in voorgaande jaren. NIVEL-programmaleider Judith de Jong: "In 2011 steeg de gemiddelde jaarpremie van de basisverzekering met 9,1% tot euro. Dat is de grootste premiestijging sinds de invoering van het nieuwe zorgstelsel in Daarbij zijn de verschillen tussen verzekeraars groot. Tussen de goedkoopste en duurste basisverzekering zit een verschil van 276 euro per jaar. Het loont dus om te wisselen." Kwaliteit van zorg Kwaliteit blijkt nauwelijks een overweging om te wisselen. Slechts 1% is overgestapt vanwege de kwaliteit. De Jong: "Dit is opmerkelijk, want bij de invoering van de stelselwijziging was het nadrukkelijk de bedoeling dat mensen voor een zorgverzekeraar zouden kiezen vanwege de premie én de kwaliteit van zorg. De jaarlijkse mogelijkheid om te switchen was juist mede bedoeld om de kwaliteit te bewaken. In het huidige stelsel blijkt tot nog toe vooral sprake van prijsconcurrentie." Tevreden of angstig De 'blijvers' blijven vooral bij hun verzekeraar omdat ze tevreden zijn over de dekking van de totale polis. Een vijfde van de ondervraagden is niet gewisseld, maar heeft dit wel overwogen. Zij geven aan dat het te veel moeite was om te 12 Gehandicapten Platform Geldermalsen

13 zoeken. Ook zien zij weinig verschillen tussen zorgverzekeraars. Opvallend is dat deze groep vaker barrières aangeeft als reden om niet over te stappen, bijvoorbeeld angst om niet geaccepteerd te worden of angst voor administratieve problemen. Bron: Zorgzwaartepakketten geven cliënten niet meer regie Cliënten die in zorginstellingen wonen ervaren nog niet de beloofde effecten van zorgzwaartepakketten. Het zorgzwaartepakket beschrijft per doelgroep welke zorg iemand nodig heeft. Cliënt en zorgaanbieder maken vervolgens afspraken over de specifieke invulling van de zorg, opdat die past bij de persoonlijke voorkeuren van de cliënt. Lang niet alle cliënten hebben in de praktijk de regie. Cliënt nog niet meer regie De zorgzwaartepakketten zijn in 2009 ingevoerd om de financiën eerlijker te verdelen onder cliënten, en om cliënten meer regie en zeggenschap te geven. Drie koepels van cliëntenorganisaties inventariseerden van eind 2009 tot begin 2011 wat cliënten merken van de zorgzwaartepakketten. Daaruit blijkt dat cliënten en familie bij het kiezen van een zorgaanbieder vooraf niet vergelijken wat ze precies voor het zorgzwaartepakket kunnen krijgen. Veel cliënten weten niet eens in welk zorgzwaartepakket zij geïndiceerd zijn. "Wat een zorgzwaartepakket is? Ja dat weet ik wel, de zorg is hier erg zwaar" (cliënt). Familieleden zijn vaker op de hoogte, maar zij weten vaak niet hoe zij het zorgzwaartepakket kunnen betrekken bij de invulling van het zorg(leef)plan. "Ik weet niet waar we recht op hebben en wat ik mag verwachten" (ouder). Ook de zorgaanbieders blijken vaak nog te zoeken naar een manier om dit met de cliënten te bespreken en hen meer regie te geven. De zorg blijft hetzelfde Cliënten melden dat de invoering van de zorgzwaartepakketten vrijwel niets heeft veranderd aan de invulling van de zorg en ondersteuning die zij krijgen. In eerste instantie lijkt de zorg redelijk tot goed aan te sluiten bij wensen en behoeften van cliënten. De mate van tevredenheid wisselt per zorgsector. Cliënten, familieleden en medewerkers ervaren in meer of mindere mate knelpunten. Veel genoemde knelpunten zijn: onvoldoende privacy, onvoldoende 13 Gehandicapten Platform Geldermalsen

14 tijd voor individuele aandacht of begeleiding en weinig variatie en keuzemogelijkheid in het activiteitenaanbod en de dagbesteding. "Je verkeert in een afhankelijke situatie. Daarom accepteer je veel" (cliënt). Het valt op dat zorgaanbieders voor cliënten met eenzelfde zorgzwaartepakket, wisselende kwaliteit leveren. Hoe verder De cliëntenorganisaties constateren dat zorgaanbieders de bedrijfsvoering over het algemeen op orde hebben. Nu is het tijd voor de volgende stap: meer regie bij de cliënt. Zorgaanbieders en cliënten/familieleden vinden het moeilijk om met elkaar in gesprek te gaan over de individuele invulling van het zorgzwaartepakket. De cliëntenorganisaties willen zich in de toekomst richten op het bieden van ondersteuning bij dit gesprek. Project Zorgzwaartepakketten in de praktijk Landelijk Platform GGZ (LPGGz), patiëntenfederatie NPCF en Platform VG inventariseerden van eind 2009 tot begin 2011 wat cliënten merken van de zorgzwaartepakketten. Het project maakte deel uit van de monitor AWBZ van de gezamenlijke cliëntenorganisaties. Ruim 70 zorgaanbieders uit de langdurige GGZ, verstandelijk gehandicaptenzorg (VG) en verpleging en verzorging (V&V) deden mee. Meer dan 1100 individuele cliëntverhalen zijn verzameld. Daarnaast zijn in totaal 863 personen (cliënten, familieleden en medewerkers) geïnterviewd. Bron: Gehandicapten Platform Geldermalsen

15 Oogziekte weinig invloed op functioneren hersenen Slijtage van het netvlies (maculadegeneratie) heeft veel minder invloed op het functioneren van onze hersenen dan tot nu toe werd aangenomen. Dit is een verrassende uitkomst, die niet alleen indruist tegen de wereldwijd heersende opinie op dit gebied maar ook van groot belang is voor de behandeling van slechtziendheid. Het nieuwe inzicht blijkt uit een studie van hersenonderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Groningen die hiervoor samenwerkten met onderzoekers uit York en Londen. Hun resultaten publiceren zij vandaag in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature Neuroscience. Maculadegeneratie is een vorm van slijtage van het centrale deel van het netvlies. Het netvlies is de lichtgevoelige laag van ons oog. Tot nu werd gedacht dat maculadegeneratie van invloed is op de organisatie van het hersengebied dat zich bezighoudt met het verwerken van visuele prikkels (de zogenaamde visuele hersenen). Uit eerder onderzoek was namelijk geconcludeerd dat hersencellen zich aanpassen en veranderen wanneer sprake is van maculadegeneratie. Deze conclusie was voornamelijk gebaseerd op proeven bij apen. De Nederlandse en Engelse wetenschappers wilden onderzoeken of dit idee ook opgaat voor mensen. Uitkomsten De nieuwe onderzoeksresultaten laten echter iets anders zien. Bij mensen met maculadegeneratie is geen sprake van verandering en aanpassing van cellen in het visuele hersengebied. Wanneer sprake is van maculadegeneratie, en dus het centrale deel van het netvlies niet goed meer functioneert, wordt ook een deel van de visuele hersenen niet meer geactiveerd. Het gaat hier om het specifieke gebied in de hersenen dat normaal gesproken de informatie van het centrale deel van het netvlies verwerkt. Het vermogen van hersencellen om zich aan te passen noemen we plasticiteit. Deze plasticiteit blijkt dus veel minder groot dan tot nu toe werd aangenomen. Gevolgen voor therapieën slechtziendheid en blindheid De uitkomst van het onderzoek is goed nieuws voor slechtziende en blinde mensen. De uitkomst van het onderzoek bevestigt namelijk dat de nieuwe therapieën die ontwikkeld worden om slechtziendheid en blindheid te verhelpen, 15 Gehandicapten Platform Geldermalsen

16 zoals bijvoorbeeld in het oog implanteerbare beeldchips of stamceltherapie, goed toepasbaar zullen zijn. Er zijn namelijk geen veranderingen in de hersenen die eerst weer teruggedraaid moeten worden. Het onderzoeksresultaat vormt dus een extra stimulans voor de verdere ontwikkeling van deze nieuwe behandelingen. Dr. Frans Cornelissen van de afdeling Oogheelkunde van het UMCG stelt: 'De resultaten zijn belangrijk voor mensen met slechtziendheid. Over de hele wereld wordt onderzoek gedaan naar behandelingen om de functie van beschadigde delen van het netvlies te herstellen. Het is voor dit soort behandelingen van wezenlijk belang om te weten of de hersenen de informatie van het netvlies nog goed verwerken. Onze studie laat zien dat er geen reorganisatie optreedt in de visuele hersenen. Bij de toepassing van zulke nieuwe behandelingen kan er dus vanuit worden gaan dat het brein nog net zo werkt als ten tijde voor de ziekte.' Onderzoeker Koen Haak voegt daar aan toe: 'De resultaten zijn niet alleen belangrijk voor de behandeling van slechtziendheid, maar zijn ook belangrijk om te begrijpen hoe het zien werkt. De simulaties van slechtziendheid en de analyses die we in deze studie hebben gebruikt bieden volop mogelijkheden om de visuele hersenen in detail te kunnen gaan onderzoeken. Onderzoekstechnieken Voor het onderzoek, dat in York werd uitgevoerd, maakten de wetenschappers gebruik van zeer precieze hersenscans en nieuwe hoogwaardige analysetechnieken. Dankzij nieuwe en uitgebreidere meetgegevens konden zij voor het eerst zeer nauwkeurig bepalen wat de gevolgen van de oogziekte waren op het menselijk brein. De onderzoekers konden bovendien gebruikmaken van een database met gegevens van een grote groep van zowel jonge als oudere patiënten. Maculadegeneratie Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale deel van het netvlies, ook wel de macula lutea of gele vlek genoemd. Bij deze oogziekte neemt de gezichtsscherpte af ten gevolge van het afsterven van de lichtgevoelige cellen in het centrale deel van het netvlies. Daardoor wordt het lezen en herkennen van gezichten bemoeilijkt. Leeftijdsgebonden maculadegeneratie is de voornaamste oorzaak van slechtziendheid bij mannen en vrouwen boven de 50 jaar. Naar 16 Gehandicapten Platform Geldermalsen

17 schatting 18% van de mensen tussen 65 en 74 jaar lijdt in meer of mindere mate aan deze vorm van maculadegeneratie. Boven de 74 jaar loopt dit zelfs op tot 30% van de mensen. Maculadegeneratie is meestal het gevolg van een natuurlijk verouderingsproces van het oog. Er is ook een erfelijke vorm die al op jongere leeftijd kan optreden. Bron: miljoen voor strijd tegen ouderenmishandeling Staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten wil misbruik en mishandeling van ouderen snel aan banden leggen. Ze trekt de komende jaren jaarlijks 10 miljoen uit om dat doel te bereiken. De staatssecretaris wil het geweld zo snel mogelijk stoppen door het snel te signaleren, te melden en door goede ondersteuning van slachtoffers. Actieplan Ouderen in veilige handen Met het actieplan 'Ouderen in veilige handen' wil Veldhuijzen van Zanten geweld en mishandeling gepleegd door professionals tegengaan, maar ook geweld dat is gepleegd in huiselijke kring. Het Actieplan 'voorziet ondermeer in de komst van mentoren die ouderen kunnen ondersteunen bij gevallen van mishandeling, een campagne die ouderen over de drempel moet helpen om misstanden te melden en de invoering van een meldplicht voor mishandeling gepleegd door professionals. Verder zullen mensen die willen werken in de langdurige zorg in de toekomst worden verplicht een Verklaring Omtrent Gedrag te overleggen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze dat ouderen die afhankelijk zijn van anderen - familie, vrijwilligers of professional - veilig moeten zijn. Daarvan is nu te vaak geen sprake. Enkele jaren terug gaf bijna de helft van verpleeghuisartsen aan dat ze in de voorgaande twee jaar in aanraking waren gekomen met oudermishandeling. In 2008 kreeg de politie meldingen binnen over bijna 1100 incidenten van huiselijk geweld bij mensen ouder dan 65 jaar. 'We moeten dit met volle kracht bestrijden', aldus Veldhuijzen van Zanten. 17 Gehandicapten Platform Geldermalsen

18 Het actieplan zal tussen 2011 en 2014 worden uitgevoerd. Ouderenmishandeling kent verschillende vormen zoals psychische- en lichamelijke mishandeling, financiële uitbuiting, verwaarlozing en seksueel misbruik. Bron: Stichting De Ombudsman: Deskundigenoordeel moet bindend worden Het deskundigenoordeel van het UWV moet bindend worden. Alleen op die manier kan het deskundigenoordeel soulaas bieden aan zieke werknemers die een conflict hebben met hun werkgever over hun re-integratie. Het deskundigenoordeel is bedoeld om de re-integratie vlot te trekken, maar in de praktijk wordt dat doel niet bereikt. Vaak wordt de uitkomst door werkgever en werknemer niet eens besproken, laat staan toegepast. Werknemers lopen gerede kans hun baan te verliezen. Dat wijst het onderzoek uit, dat Stichting De Ombudsman met medewerking van UWV uitvoerde. Het onderzoek is mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van Stichting Instituut GAK. Wanneer de re-integratie van de zieke werknemer dreigt te stagneren, kunnen werkgever of werknemer bij UWV een deskundigenoordeel aanvragen. Uit het onderzoek van Stichting de Ombudsman komt naar voren dat veel werknemers vinden niet veel op te schieten met het deskundigenoordeel. Een van de grootste knelpunten van het deskundigenoordeel is dat het een momentopname is, terwijl de werknemer behoefte heeft aan hulp en advies. Het deskundigenoordeel dat door de wetgever bedoeld is om het oordeel van de bedrijfsarts te toetsen om zo de positie van de werknemer te versterken, schiet hierdoor tekort. De verwachting van de wetgever dat werknemer en werkgever er samen wel uitkomen na een deskundigenoordeel, gaat helaas lang niet altijd op. De Ombudsman vindt dat een deskundigenoordeel een vervolg moet krijgen, zo nodig met inschakeling van een mediator. Uit het onderzoek van De Ombudsman blijkt dat het deskundigenoordeel wel nodig is. In meer dan de helft van de gevallen krijgt de werknemer gelijk van het UWV. Het deskundigenoordeel is ook bedoeld om de positie van werknemers te versterken. De werkgever die meent dat zijn werknemer zonder ziek te zijn niet 18 Gehandicapten Platform Geldermalsen

19 werkt, kan het loon van de werknemer inhouden. De werknemer staat dan letterlijk en figuurlijk met lege handen. Door het aanvragen van het deskundigenoordeel heeft de werknemer de mogelijkheid aan te tonen dat hij wél ziek is. Verder blijkt uit het onderzoek dat de mogelijkheid tot het aanvragen van een deskundigenoordeel onvoldoende bekend is bij de werknemer. De Ombudsman vindt daarom dat bedrijfsartsen en werkgevers de werknemer altijd op deze mogelijkheid moeten wijzen en meer informatie moeten verschaffen. Hoe eerder een deskundigenoordeel wordt aangevraagd hoe groter de kans op een succesvolle oplossing. Wanneer het meningsverschil uitgroeit tot een conflict is er geen redden meer aan. Het rapport 'Het deskundigenoordeel: vrijwillig maar niet vrijblijvend' is aangeboden aan mevrouw W. van Gent, voorzitter van de Vaste Kamercommissie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Bron: Gehandicapten Platform Geldermalsen

20 Regiotaxi Voor 2012 zal er een nieuwe aanbesteding van de Regiotaxi plaatsvinden. Het is nu mogelijk specifieke wensen over bijvoorbeeld de bereikbaarheid van ziekenhuizen binnen de regels van de Regiotaxi te laten vallen. Op de lokale televisie, RTV Betuwe, heeft een tijdje een oproep gestaan om opmerkingen aan het GPG door te geven. Helaas heeft dat te weinig reacties opgeleverd om er iets mee te kunnen doen. Het is vreemd dat ik in de wandelgangen wel van diverse mensen hoor dat zij problemen hebben met de Regiotaxi maar dat op de oproep dit te melden nagenoeg geen antwoord komt. Dus hierbij nogmaals: geef uw opmerkingen of suggesties door aan mij of bel Anderen maar ook u zullen profijt hebben van een betere regeling Regiotaxi. Arend Koene Nieuwe media Wat vindt u van Twitter, facebook enz of weet u niet wat het is? Mogelijk weet u dan wel wat en is. Om u sneller te kunnen informeren kan het handig zijn dat u ons uw adres doorgeeft. Als er voor u interessante gegevens zijn dan kunnen wij dat aan u doorgeven. Natuurlijk blijft ons blad Nota Bene ook bestaan. Als u sneller op de hoogte gebracht wil worden van nieuwe informatie geef uw adres dan door aan Secretariaat GPG 20 Gehandicapten Platform Geldermalsen

21 Patiënt checkt zelf mogelijke interacties geneesmiddelen Uit onderzoek van het consumentenpanel van onderzoeksbureau NIVEL blijkt dat patiënten bij gelijktijdig gebruik van recept- en vrij verkrijgbare geneesmiddelen nagenoeg allemaal één of zelfs meerdere bronnen raadplegen om ongewenste en onbedoelde wisselwerkingen te voorkomen. Een goede zaak, aangezien eerder deze week uit een meldactie van patiëntenfederatie NPCF naar voren kwam dat artsen en apothekers regelmatig geen idee hebben wat voor medicijnen hun patiënten gebruiken. De NIVEL-factsheet toont aan dat bij gecombineerd gebruik van zelfzorg- en receptgeneesmiddelen 70 procent van de gebruikers altijd de bijsluiter leest. Overige bronnen zijn de huisarts, apotheker, drogist en internet. 46% van de gebruikers raadpleegt het internet. Omdat men nog wel eens twijfelt over de betrouwbaarheid van de informatie op internet, raadplegen de internetgebruikers daarnaast gemiddeld nog 3 andere bronnen. De overige gebruikers raadplegen gemiddeld 2,3 bronnen. Consumenten geven aan goed in staat te zijn om een keuze te maken uit de soorten en merken geneesmiddelen. Ook weten zij precies hoe zij zelfzorggeneesmiddelen veilig kunnen gebruiken. Adviesmoment bij (huis)arts en apotheek Zelfzorggeneesmiddelen zijn veilig bij normaal gebruik volgens de aanwijzingen op de verpakking en in de bijsluiter, en mogen zonder recept op eigen gezag worden aangeschaft. Bijsluiters vermelden welke interacties zich kunnen voordoen. Wanneer een arts een receptgeneesmiddel voorschrijft, is dat het moment om de patiënt te informeren over mogelijke interacties met andere middelen. Ook de apotheker zou die informatie bij aflevering van de receptgeneesmiddelen moeten verstrekken. Als arts en apotheker geen informatie geven, blijkt volgens de NIVEL-factsheet de patiënt zelf op basis van de bijsluiter, internet of drogist te checken of zich interacties kunnen voordoen. Bron Neprofarm, Gehandicapten Platform Geldermalsen

22 Kabinet dwarsboomt moderne kindergeneeskunde De voorgenomen bezuinigingen van het kabinet op de Wajong (Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten) en de sociale werkplaatsen maken het straks veel moeilijker voor chronisch zieke kinderen om volwaardig te participeren in de maatschappij. Daarmee dwarsboomt de politiek het streven van de moderne kindergeneeskunde, stelt emeritus-hoogleraar Kindergeneeskunde en voormalig hoofd van het Emma Kinderziekenhuis AMC Hugo Heymans in de afscheidsrede die hij vanmiddag uitspreekt in de Lutherse Kerk, de aula van de Universiteit van Amsterdam. 'Steeds meer ernstig zieke kinderen groeien op tot volwassenen met een chronische ziekte. Wij als kinderartsen moeten er niet alleen voor zorgen dat zij beter worden, maar ook dat zij een zo normaal mogelijk leven kunnen leiden. Regelingen als de Wajong helpen daarbij. Het is dan ook buitengewoon droevig dat die nu door bezuinigingen getroffen worden. Alsof patiënten, als er minder geld te besteden is, plotseling geen steuntje in de rug meer kunnen gebruiken. De afgelopen decennia is de overlevingskans van kinderen met een levensbedreigende ziekte enorm toegenomen. Meer patiëntjes worden beter maar kampen daarna vaak met late effecten van hun ziekte. 'Dit confronteert ons met de vraag: Wat is gezondheid?' aldus Heymans. 'Ben je gezond als ziekte ontbreekt? Of hoort daar ook een bepaalde mate van welzijn en misschien zelfs geluk bij?' Al zo'n dertig jaar pleit Heymans voor een nieuwe invulling van de kindergeneeskunde. Uitgangspunt: het gewone leven moet ook in het ziekenhuis zoveel mogelijk doorgaan. Daarom kwamen er in het Emma Kinderziekenhuis AMC voorzieningen voor patiëntjes, familie en vrienden zoals een bioscoop, een ouderlounge, een kinderrestaurant en een uitzendbureau (Emma at Work). Beslist 'geen grachtengordelhobby', benadrukt Heymans in zijn afscheidsrede. 'Niets is minder waar. In de praktijk blijkt keer op keer dat we bij ons streven om het welbevinden van chronisch zieke kinderen te verbeteren kunnen rekenen op steun vanuit alle lagen van de bevolking'. In het kinderziekenhuis is het ondertussen gebruikelijk dat ouders bijvoorbeeld bij hun zieke kind op de kamer slapen. Met het oog op de vergrijzing zou Heymans dergelijk 'een op levensfase toegespitst beleid' graag ook introduceren in de rest van het ziekenhuis. 'Moeten we niet meer oog ontwikkelen voor de behoeften van de oudere patiënt en diens familie en vrienden? Misschien willen 22 Gehandicapten Platform Geldermalsen

23 volwassen kinderen ook wel graag overnachten bij hun zieke vader of moeder op leeftijd.' Na de afscheidsrede van Heymans houdt diens opvolger, prof.dr. Hans van Goudoever, zijn oratie onder de titel 'Tijd om te kiezen'. Hij constateert dat niemand momenteel als officiële spreekbuis voor kinderen fungeert. Wie komt er op voor het welzijn van het kind als een vrouw van 63 jaar bevalt? Wat doen we nu met z'n allen tegen overgewicht bij kinderen? Sturen we daar een ondubbelzinnige boodschap over de wereld in? Van Goudoever breekt in zijn rede tevens een lans voor meer samenwerking tussen organisaties die zich inzetten voor kinderen. Hij is bijvoorbeeld voorstander van de oprichting van een organisatie naar het voorbeeld van het Britse 'Royal College of Pediatrics and Child Health', waarin kinderartsen en artsen uit de jeugdgezondheidszorg samen optrekken. Van Goudoever pleit er ook voor dat ouders aanwezig kunnen zijn bij besprekingen over het levenseinde van hun kind. 'Recent onderzoek laat zien dat circa tweederde van de ouders daartoe op z'n minst de kans wil krijgen. Een overgrote meerderheid denkt dat het hen kan helpen om hun kind te troosten en te begeleiden en bij hun eigen rouwverwerking'. Hans van Goudoever is hoogleraar Kindergeneeskunde aan de UvA en hoofd van de afdelingen Kindergeneeskunde van zowel het AMC als het VUmc. 'Overal in het land wordt zwaar bezuinigd op de zorg voor kinderen, ook omdat die veel duurder is dan de zorg voor een volwassene', aldus de hoogleraar. 'Dat kan ten koste gaan van kwaliteit, in de zorg, in het onderwijs of in de wetenschap, of in het allerergste geval op alle fronten tegelijk. Een slechte zaak'. Bron: Gehandicapten Platform Geldermalsen

24 Veel aandacht voor IQ-maatregel en overheveling begeleiding naar de WMO tijdens AWBZ-debat Woensdag 23 maart debatteerde de Tweede Kamer met staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (VWS) over de AWBZ. Op de agenda stonden maar liefst 21 brieven, waarvan 17 van het vorige kabinet. Er is tijdens het debat echter vooral gesproken over onderwerpen die niet in de brieven staan, maar die de Kamer nog wel op papier uitgewerkt wil krijgen. Platform VG was hierbij aanwezig en maakte het volgende verslag. Alle fracties vroegen nadrukkelijk hoe de staatssecretaris aankijkt tegen de overheveling van de begeleiding van de AWBZ naar de WMO en naar de consequenties van de IQ-maatregel. Bij invoering van de IQ-maatregel hebben mensen met een IQ tussen 70 en 85 en de grondslag verstandelijk gehandicapt geen recht meer op AWBZ-zorg. Zij moeten dan een beroep op de gemeente doen. Vrijwel de gehele oppositie pleit er voor om de IQ-maatregel 'in de ijskast te zetten' en eerst de indicatiestelling goed op orde te krijgen. 'De stapeling van maatregelen treft juist mensen met een lichte verstandelijke beperking heel hard. Zij krijgen ook al te maken met de herkeuring Wajong, maar raken misschien dan ook de begeleiding kwijt en moeten mogelijk zelfs hun huis uit als zij een woning van de zorgaanbieder huren', aldus Linda Voortman van Groen Links. Indicatiestelling De wijze van indicatiestelling was (vooral bij de VVD) een punt van aandacht. Het lijkt erop dat het CIZ alleen nog maar toetst en dat aanbieders steeds vaker zelf de indicatie stellen. VVD vindt onafhankelijke cliëntenondersteuning belangrijk en vraagt zich af of hiermee die onafhankelijkheid niet in gevaar komt. De VVD vroeg tevens aandacht voor het persoonsgebondenbudget (PGB). Groen Links heeft aangegeven groot voorstander te zijn van een integrale indicatie. Begeleiding Groen Links pleit ervoor de cliëntenorganisaties te betrekken bij de overheveling van begeleiding naar de gemeenten. O.a. Renske Leijten (SP), Linda Voortman (Groen Links) en Agnes Wolbert 24 Gehandicapten Platform Geldermalsen

25 (PvdA) stelden vragen over de eigen bijdrage voor begeleiding die cliënten sinds zomer 2010 moeten betalen. Een derde van de cliënten zou vanwege de eigen bijdrage gestopt zijn met begeleiding of overwegen om te stoppen. Volgens de staatssecretaris is dat precies wat die maatregel beoogt. Zorgaanbieders Zorginstellingen blijken bij extreme zorgzwaarte steeds vaker een beroep te doen op extra middelen via het CCE (Centrum voor Consultatie en Expertise). De zorg is dat hierdoor de tarieven van de zorginstellingen moeten dalen. De Kamer sprak verder over de behoefte van de zorgaanbieders aan duidelijkheid over de kapitaalslasten. Het is steeds moeilijker om nieuwe huisvesting te realiseren omdat banken geen lening meer verstrekken. Bovendien staat in het regeerakkoord dat cliënten in de toekomst zelf huur- en levensonderhoud moeten betalen en de zorgaanbieder alleen de zorg levert. Het CDA stelt voor om met enkele pilots te starten waarbij cliënten zelf huren. Uitwerking kabinetsplannen De staatssecretaris zal op 5 juni de brief over de toekomst van de langdurige zorg sturen, zodat de Tweede kamer deze nog voor het zomerreces kan bespreken. In haar brief zal de staatssecretaris een toelichting geven op de plannen voor de overheveling van begeleiding naar gemeenten, de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars, het scheiden van wonen en zorg, het PGB en de IQ-maatregel. De staatssecretaris zegde de Kamer verder toe dat zij in samenwerking met de VNG het implementatietraject voor de overheveling van de begeleiding zal voorbereiden. 'Wij hebben onze lessen geleerd van de pakketmaatregel in 2009', aldus de staatssecretaris. Deze maatregel is destijds te snel en te onvoorbereid ingevoerd. Op 15 mei komt er een 'voorhangbrief' over de kapitaalslasten naar de Tweede Kamer. Kortom: er staat nog veel te gebeuren in de langdurige zorg. Dit debat is slechts een opmaat naar de grote hervormingsplannen van de AWBZ van dit Kabinet. Platform VG houdt u op de hoogte van alle belangrijke ontwikkelingen. Bron: Gehandicapten Platform Geldermalsen

26 Automatische paardenstaartenmaker voor kinderen met een handicap? Nieuwe hulpmiddelen moeten jonge mensen met een handicap zelfstandiger maken Schoenen die zelf lopen, een reuzentoetsenbord en een automatische paardenstaartenmaker kinderen met en zonder handicap bedachten samen alvast een paar technische snufjes die het leven met een handicap een stuk gemakkelijker maken. Ze deden dat in NEMO onder leiding van Jeugdjournaalverslaggever Tako Rietveld ter gelegenheid van de start van een nieuw Technologiefonds. Dit fonds gaat technologische hulpmiddelen ontwikkelen voor jonge mensen met een handicap. Een van de jongeren, Robert van Ginkel, demonstreerde zo'n hulpmiddel: de robotarm waarmee hij ondanks zijn handicap toch zelfstandig kan leven. Bijzondere hulpmiddelen Als je je eigen arm niet meer kunt gebruiken, kun je met een robotarm toch zelf eten. Met een spannend spel van Wii kun je je motoriek trainen. En met een beeldtelefoon met pictogrammen kun je, ook als je een verstandelijke handicap hebt, makkelijk communiceren met je vrienden en familie. Zo kunnen veel mensen met een handicap dankzij technologische hulpmiddelen toch gewoon leven. Maar van die hulpmiddelen zijn er nog veel te weinig. En daar gaan Siza, RMC Groot Klimmendaal en NSGK iets aan doen. Zij slaan de handen ineen om méér technologische hulpmiddelen te ontwikkelen voor kinderen en jongeren met een handicap. Feestje Dat is reden voor een feestje, dat is gevierd met kinderen met én zonder handicap en als gastheer Jeugdjournaal-verslaggever Tako Rietveld. En wat is een betere plek om dat te vieren dan NEMO, het grootste science center van Nederland met vijf etages vol interactie op het gebied van wetenschap en technologie? Daar demonstreerde Robert van Ginkel (25) de robotarm op zijn rolstoel. Robert heeft de ziekte van duchenne en is afhankelijk van zuurstof. Hij heeft weinig kracht meer in zijn spieren. Dankzij zijn robotarm kan hij toch zelfstandig leven. Maar hoe gaat dat dan, op je hoofd krabben met zo'n arm? En een glas water drinken? 26 Gehandicapten Platform Geldermalsen

27 En kun je ook schrijven met een robotarm? Dat is niet zo eenvoudig, ondervonden de bestuursleden van Siza, RMC Groot Klimmendaal en NSGK toen zij met de robotarm hun handtekening wilden zetten onder de samenwerkingsovereenkomst. Daarna ging Tako in gesprek met de aanwezige kinderen. Samen bedachten ze alvast een paar goede ideeën waarmee het Technologiefonds aan de slag kan gaan. Tot slot konden de kinderen zelf aan de slag met een speciaal Wii-spel voor kinderen met motorische problemen. Technologiefonds De samenwerkingspartners Siza, RMC Groot Klimmendaal en NSGK zetten zich ieder op hun eigen manier in voor mensen met een handicap. Jaarlijks zullen zij samen 1 miljoen euro beschikbaar stellen voor het Technologiefonds. Een flink bedrag, waarmee hulpmiddelen worden ontwikkeld die mensen met een handicap helpen om volwaardig te leven. Die ontwikkeling wordt voor het fonds uitgevoerd door het Technology Trial Centre (TTC), dat veel expertise heeft op dit gebied. Bron: Patiënten redden het niet zonder AWBZ-hulp Steeds minder mensen vinden een langdurige oplossing voor het wegvallen van hun begeleiding uit de AWBZ. Dat concluderen cliëntenorganisaties die in twee jaar de gevolgen van veranderingen in de AWBZ in kaart hebben gebracht. Ruim 7500 ervaringen zijn verwerkt. Het kabinet wil alle begeleiding uit de AWBZ overhevelen naar de gemeenten. De cliëntenorganisaties willen dat het kabinet de plannen aanpast. Op 23 maart vergadert de Tweede Kamer over de AWBZ. Geen oplossing in eigen kring In 2009 is het moeilijker geworden om aanspraak te maken op begeleiding uit de AWBZ. Veertig procent van de deelnemers aan de meldacties van de cliëntenorganisaties ervaart een teruggang in zorg. Ruim 90 procent van hen zegt hiervoor in eigen kring geen langdurende oplossing te vinden. 27 Gehandicapten Platform Geldermalsen

28 Gemeente biedt lang niet altijd passend alternatief Uit de monitor blijkt ook dat gemeenten nog weinig alternatieven bieden. Zeker niet voor kleinere groepen met specifieke problemen, zoals kinderen met autisme en meervoudige handicaps. Dit is slecht nieuws. Want het kabinet heeft zich voorgenomen om begeleiding helemaal uit de AWBZ te halen en veronderstelt dat de gemeente die zorg vervolgens biedt. Dat gaat in werkelijkheid minder goed dan 'op papier'. Goede uitzonderingen daargelaten hebben veel gemeenten te weinig kennis van specifieke groepen en voeren een te passief beleid. Met het overhevelen van de begeleiding naar de gemeenten vervalt het wettelijke recht op begeleiding. Mensen die begeleiding nodig hebben worden afhankelijk van het aanbod van hun gemeente. Maatregelen stapelen zich op De cliëntenorganisaties signaleren ook dat mensen in de knel komen doordat maatregelen zich steeds verder opstapelen. Mensen van achttien jaar en ouder moeten sinds 2010 een eigen bijdrage betalen voor AWBZ-begeleiding. De eigen bijdrage leidt voor een derde van de mensen tot financiële problemen. Een deel van hen stopt noodgedwongen met zorg terwijl ze die eigenlijk niet kunnen missen; zij zullen later mogelijk terugvallen op zwaardere zorg. Daarnaast is het krijgen van respijtzorg voor mantelzorgers moeilijker geworden en zijn de PGBtarieven verlaagd. Begeleiding onmisbaar De cliëntenorganisaties benadrukken dat de behoefte aan professionele begeleiding geen luxe is maar een onmisbare schakel in het omgaan met beperkingen, zelfredzaamheid en probleemgedrag. Begeleiding moet gegarandeerd toegankelijk blijven via de AWBZ voor mensen die voortdurend begeleiding nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen. De cliëntenmonitor AWBZ De Cliëntenmonitor AWBZ is een gezamenlijk initiatief van: Centrale Samenwerkende Ouderenorganisaties, Chronisch zieken en Gehandicapten Raad, Landelijk Platform Geestelijke Gezondheidszorg, LOC Zeggenschap in zorg, Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie, Per Saldo en Platform VG. In samenwerking met Mezzo, Zorgbelang Nederland en de regionale zorgbelangenorganisaties. De coördinatie van de cliëntenmonitor ligt bij Corine Zijderveld (NPCF). 28 Gehandicapten Platform Geldermalsen

29 Melden van ervaringen kan nog steeds op onder andere de website en op werkdagen tussen en uur op telefoonnummer (030) De samenwerkende cliëntenorganisaties Centrale samenwerkende Ouderenorganisaties (CSO) is de koepel van de ouderenorganisaties Unie KBO, PCOB, NOOM en NVOG. De Chronisch zieken en Gehandicapten Raad (CG-Raad) is de koepel van ruim 160 patiëntenorganisaties van mensen met een chronische ziekte of handicap. Landelijk Platform GGz is een koepel van 20 cliënten-, familie- en categorale organisaties in de geestelijke gezondheidszorg. LOC Zeggenschap in zorg vertegenwoordigt cliëntenraden van thuiszorginstellingen, woonzorgcomplexen, verzorgings- en verpleeghuizen, welzijn, geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang en de cliënten in die sectoren. De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) is een samenwerkingsverband van (koepels van) patiëntenorganisaties. De lidorganisaties zjn actief op allerlei werkterreinen, in de algemene gezondheidszorg en de langdurige zorg. Per Saldo is de belangenvereniging van en voor mensen met een persoonsgebonden budget in Nederland. Platform VG is de koepelorganisatie voor de landelijke collectieve belangenbehartiging voor mensen met een verstandelijke beperking en hun ouders/vertegenwoordigers. Bron: Gehandicapten Platform Geldermalsen

30 Artsen en apotheken kennen medicijngebruik van patiënt onvoldoende Het overzicht dat artsen en apothekers hebben van het medicijngebruik van hun patiënten klopt één op de drie keer niet met de gegevens die de patiënt heeft. Artsen en apothekers zijn niet altijd op de hoogte van de medicijnen die een patiënt gebruikt. Dat blijkt uit de resultaten van een meldactie van patiëntenfederatie NPCF naar de overdracht van medicatiegegevens. Aan de meldactie deden vierduizend mensen mee. Bij zowel de huisarts, de apotheek als de medisch specialist is het medicijngebruik te weinig onderwerp van gesprek. Bij meer dan de helft van de deelnemers bespreekt de huisarts bij het uitschrijven van een recept niet altijd het medicijngebruik. Nog geen vijfde van de deelnemers zegt dat de apotheek jaarlijks het medicatieoverzicht doorneemt met de patiënt. En slechts 44% van de deelnemers heeft de ervaring dat de specialist altijd vraagt naar een recent overzicht van de gebruikte medicatie. 'Wij wisten al dat het bespreken van het medicijngebruik flink kan verbeteren, maar deze cijfers vallen ons toch tegen', zegt NPCF-directeur Wilna Wind. Medicatieoverzicht vaak onjuist Slechts een kleine meerderheid van de deelnemers heeft het afgelopen jaar één of meerdere overzichten gekregen van de medicijnen die hij gebruikt. 'Het is de verantwoordelijkheid van de arts en de apotheker om op de hoogte te zijn van het medicijngebruik en eventuele wijzigingen. Ook dat ze deze gegevens overdragen aan andere zorgverleners. Het is aan de patiënt om alle belangrijke informatie te geven over zijn medicijngebruik en om te controleren of het overzicht klopt. Dan moet hij dus wel over zo'n medicatieoverzicht kunnen beschikken', aldus Wilna Wind. Van de mensen die zo'n overzicht kregen, klopte dat in 36% van de gevallen niet met de eigen gegevens. Doseringen waren anders vermeld of medicijnen ontbraken. Alcohol en zelfzorgmiddelen Vier van de tien deelnemers gebruiken zelfzorgmiddelen zoals pijnstillers, hoestdrank en hooikoortspillen. Een meerderheid van de deelnemers geeft aan dat de huisarts (56%) en de apotheek (64%) nooit gevraagd heeft naar het 30 Gehandicapten Platform Geldermalsen

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen.

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen. Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne Brabers & Judith de Jong. Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

PGO Monitor 2010. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten

PGO Monitor 2010. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten PGO Monitor 2010 Factsheet Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten PGO Monitor 2010 Voorwoord De samenleving investeert in organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten door

Nadere informatie

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb?

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb? Factsheet De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren Wat betekent dat voor mijn pgb? 2 Hervorming langdurige zorg - Persoonsgebonden budget Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Deze notitie is bedoeld om meer inzicht te geven over de budgetten en vergoedingen die op zorgboerderijen betrekking kunnen hebben als het gaat om

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden DuPont Nederland op 23 april 2015. Ontwikkelingen.

Nadere informatie

De Wmo Nu en straks. Aandachtspunten. Hans van der Knijff 6 oktober 2012

De Wmo Nu en straks. Aandachtspunten. Hans van der Knijff 6 oktober 2012 De Wmo Nu en straks Hans van der Knijff 6 oktober 2012 Aandachtspunten Stand van zaken landelijke politiek Zorg in natura en pgb Zorgzwaartepakketten Begeleiding en kortdurend verblijf wel /niet naar gemeente

Nadere informatie

Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014

Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014 Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014 Inhoud Inleiding 3 1. Wat gaat er veranderen? 4 Over de Wlz 4 Van ondersteuningsvraag tot passende zorg 6 Overgangsrecht 9 2. Standpunten van Ieder(in)

Nadere informatie

De impact van de kosten van Zorg en Welzijn op de inkomenspositie van gepensioneerden

De impact van de kosten van Zorg en Welzijn op de inkomenspositie van gepensioneerden De impact van de kosten van Zorg en Welzijn op de inkomenspositie van gepensioneerden ALV Vereniging Deelnemers NEDLLOYD Pensioenfonds Utrecht, 20 maart 2013. Joop Blom Voorzitter commissie Zorg en Welzijn

Nadere informatie

Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016

Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016 Rapport meldactie Administratieve lasten Jolet van der Steen, junior beleidsmedewerker Patiëntenfederatie NPCF Januari 2016 Rapport Administratieve lasten 1 COLOFON Patiëntenfederatie NPCF Postbus 1539

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten. Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten. Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Loes 10 jaar Basisschool sinds 4 e jaar Rugzakje Extra begeleiding gymles (PV) Broer/zus op zelfde school Gastgezin,

Nadere informatie

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg.

Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Eigen regie en eigen verantwoordelijkheid in de (ouderen) zorg. Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen VOOR: Gepensioneerden AGRIFIRM 24 en 26 maart 2015. Kort filmpje over mijn voettocht

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

U heeft een pgb. Wat verandert er in 2013?

U heeft een pgb. Wat verandert er in 2013? U heeft een pgb. Wat verandert er in 2013? Hans van der Knijff programma Stand van zaken landelijke politiek Vergoedingsregeling Persoonlijke Zorg Zorgzwaartepakketten Overheveling begeleiding en kortdurend

Nadere informatie

1 van 13. WTCG Handreiking voor (kader)leden. PCOB Zwolle, oktober 2010

1 van 13. WTCG Handreiking voor (kader)leden. PCOB Zwolle, oktober 2010 WTCG Handreiking voor (kader)leden PCOB Zwolle, oktober 2010 Inhoud Pagina 1. Wat is de Wtcg? 2 2. Wie komt in aanmerking voor de algemene tegemoetkoming? 3 3. Hoe hoog is de algemene tegemoetkoming? 4

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen Platform Wooninitiatieven in Zuid-Nederland

Recente ontwikkelingen Platform Wooninitiatieven in Zuid-Nederland Recente ontwikkelingen Platform Wooninitiatieven in Zuid-Nederland Presentatie op zaterdag 2 november Gabie Conradi, adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inleiding Maatschappelijke en politieke trends:

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Riwis Thuiszorg. gemeente Brummen

Riwis Thuiszorg. gemeente Brummen Riwis Thuiszorg gemeente Brummen Thuiszorg Riwis Zorg & Welzijn Zelfstandig wonen in een vertrouwde omgeving is voor ieder mens belangrijk. Een ziekte, thuiskomst vanuit een ziekenhuis of een lichamelijke

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Belangenvereniging pensioengerechtigden Politie 21 november 2012 Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG. Belangenvereniging Pensioengerechtigden

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

Wat staat ons te wachten in 2013 en daarna? Hans van der Knijff

Wat staat ons te wachten in 2013 en daarna? Hans van der Knijff Wat staat ons te wachten in 2013 en daarna? Hans van der Knijff Waar gaan we het over hebben? Stand van zaken landelijke politiek 2013 regeerakkoord Vergoedingsregeling Persoonlijke Zorg en pgb Zorgzwaartepakketten

Nadere informatie

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015?

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? Factsheet Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Hoe is de overgang van de ene wet naar de andere geregeld? Vanaf 1 januari 2015 verandert

Nadere informatie

Cursus over geneesmiddelengebruik. Zorgbelang academie. Marion Reinartz Oktober 2012

Cursus over geneesmiddelengebruik. Zorgbelang academie. Marion Reinartz Oktober 2012 Cursus over geneesmiddelengebruik Zorgbelang academie Marion Reinartz Oktober 2012 Vier Hoofdstukken 1. Bij de arts: behandeling en voorschrijven recept 2. Van recept tot medicijn; welke informatie en

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Meer eigen regie in Zvw

Meer eigen regie in Zvw Meer eigen regie in Zvw Onze dochter Sofie is met 27 weken geboren. Ze heeft bij de geboorte een hersenbeschadiging gekregen, waardoor ze verschillende beperkingen heeft. De meest ingrijpende is een zeer

Nadere informatie

Ontwikkelingen in zorg, welzijn en wonen Joop Blom, voorzi-er commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden ANWB.

Ontwikkelingen in zorg, welzijn en wonen Joop Blom, voorzi-er commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden ANWB. Ontwikkelingen in zorg, welzijn en wonen Joop Blom, voorzi-er commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG VOOR: Vereniging Gepensioneerden ANWB. De Bilt, 27 november 2015. Vergrijzing in Nederland 27 november

Nadere informatie

Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010

Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010 Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010 Beste Panelleden, Het is alweer even geleden dat u nieuws van ons hebt ontvangen. In 2009 hebben we weer een aantal interessante onderzoeken over de zorg en uw

Nadere informatie

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015?

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? Factsheet Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Hoe is de overgang van de ene wet naar de andere geregeld? Vanaf 1 januari 2015 verandert

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 13 november 2014 Betreft Communicatie aan AWBZ-cliënten

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 13 november 2014 Betreft Communicatie aan AWBZ-cliënten > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Datum 13

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom?

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Het ministerie van VWS heeft wee websites in het leven geroepen die hierover uitgebreid informatie geven www.dezorgverandertmee.nl en www.hoeverandertmijnzorg.nl

Nadere informatie

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg JANUARI 2010 INHOUDSOPGAVE Waar gaat deze folder over? Welke zorg hoort bij de AWBZ? Vijf zorgfuncties

Nadere informatie

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (L. Vos & J. de Jong. Percentage overstappers van 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van. Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt.

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

AWBZ. Financiering van zorg

AWBZ. Financiering van zorg AWBZ en WMO AWBZ Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten - Volksverzekering - Premie opgenomen in loonheffing voor volksverzekeringen - 2012: ruim 12% afdracht via loonheffing Voor wie? - Ouderen - Mensen

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

Veranderingen in de AWBZ

Veranderingen in de AWBZ Veranderingen in de AWBZ Gevolgen voor cliënten Een initiatief van CG-Raad, CSO, Landelijk Platform GGZ, LOC Zeggenschap in zorg, NPCF, Per Saldo en Platform VG Veranderingen AWBZ: gevolgen voor cliënten

Nadere informatie

Reactie Landelijke Cliëntenraad op wetsvoorstellen VN-verdrag rechten mensen met een beperking

Reactie Landelijke Cliëntenraad op wetsvoorstellen VN-verdrag rechten mensen met een beperking Reactie Landelijke Cliëntenraad op wetsvoorstellen VN-verdrag rechten mensen met een beperking De regering houdt op dit moment een internetconsultatie over de Goedkeuringsen Uitvoeringswet bij ratificatie

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

Position paper CNV Publieke Zaak Hervorming Langdurige Zorg

Position paper CNV Publieke Zaak Hervorming Langdurige Zorg Position paper CNV Publieke Zaak Hervorming Langdurige Zorg CNV Publieke Zaak zet zich in voor kwalitatief hoogstaande zorg. Goede zorg is een groot goed voor iedereen in Nederland. Naast onze ideeën over

Nadere informatie

Voor eigen regie in zorg en samenleving

Voor eigen regie in zorg en samenleving Voor eigen regie in zorg en samenleving Prima instrument, de Wet maatschappelijke ondersteuning. Mensen zelf hun dingen laten doen. Maar dat gaat niet vanzelf. Daarvoor moet je de burger wel goed toerusten.

Nadere informatie

PG-monitor 2011. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten. support

PG-monitor 2011. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten. support PG-monitor 2011 Factsheet Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten support pg-monitor 2011 Inhoudsopgave Voorwoord Voorwoord 1 1 Organisatie 2 2 Opbouw achterban 3 Organisaties van patiënten,

Nadere informatie

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ De 12 gemeenten in Brabant Noordoost-oost (BNO-o) hebben samen met een groot aantal instellingen hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de transitie AWBZ.

Nadere informatie

19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21.

19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21. 19.15-19.45 uur : Inloop met koffie en thee 19.45-20.00 uur : Opening door directie 20.00-20.30 uur : Univé zorg in 2015 20.30-21.00 uur : Pauze 21.00-21.30 uur : Veranderingen in de AWBZ 21.30-22.30 uur

Nadere informatie

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit CiZ_A5_WLZ_WT_15-06-15_def#2.indd 1 19-06-15 10:58 Als u blijvend intensieve zorg nodig heeft, dan kan het zijn dat u in aanmerking komt voor zorg vanuit

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Nieuwsbrief Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten

Nieuwsbrief Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten Nieuwsbrief Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten September 2006 NIVEL, Postbus 1568, 3500 BN Utrecht Contactpersoon: Elly van Zoelen, 030-2729777 / e.vanzoelen@nivel.nl Website: www.nivel.nl/npcg/

Nadere informatie

Heeft u zorg nodig? Dit zijn de mogelijkheden volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) - 1 -

Heeft u zorg nodig? Dit zijn de mogelijkheden volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) - 1 - Heeft u zorg nodig? Dit zijn de mogelijkheden volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) - 1 - - 2 - Inhoud Heeft u hulp of zorg nodig? 4 Vier zorgwetten: welke wet regelt uw zorg? 4 Voor wie is de Wet langdurige

Nadere informatie

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Opening Anneke Augustinus Manager Care Zorgkantoor Zorg en Zekerheid Foto: website Activite Waarom vandaag? Delen kennis en ervaringen zodat: Het zorgkantoor voldoende

Nadere informatie

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door.

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma- van Rooijen, Anne Brabers en Judith de Jong. De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het

Nadere informatie

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten?

Tot zover uw rechten en zekerheid. Wat moet u zelf doen? Ten eerste: hoe zit het nu met de kosten? Uw zorgverzekering Wist u dat de zorgverzekering verplicht is? Wist u dat u altijd geaccepteerd moet worden voor een basisverzekering? Wist u dat een zorgverzekeraar een zorgplicht heeft om u de zorg uit

Nadere informatie

Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding

Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding Astrid Buis Stijgende kosten zorg Vergrijzing Vereenzaming Professionalisering Individualisering Bureaucratisering Wet- en regelgeving

Nadere informatie

Ouderen in veilige handen. voor Lize. 17 maart 2013 Yvonne Heygele

Ouderen in veilige handen. voor Lize. 17 maart 2013 Yvonne Heygele Ouderen in veilige handen voor Lize 17 maart 2013 Yvonne Heygele Wat komt bij u op bij het begrip: ouderenmishandeling? Wat is ouderenmishandeling? Ouderenmishandeling is het handelen of het nalaten van

Nadere informatie

Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink

Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink Gevolgen van het regeerakkoord voor de zorg Herman Klein Tiessink Stand van zaken regeerakkoord op dit moment Kern is versterking van zorg thuis ( extramuraliseren ) via Wmo en Zorgverzekeringswet Uit

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Medisch Maatschappelijk Werk en Transferpunt Zorg na een ziekenhuisopname Inhoudsopgave Inleiding pag. 2 Heeft u zorg nodig na het verblijf in het ziekenhuis? pag. 2 Wie regelt deze zorg? pag. 2 Komt u

Nadere informatie

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers. Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt

Nadere informatie

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Voor de algemene tegemoetkoming vanuit de Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) over 2013 zijn de voorwaarden voor zorggebruik gewijzigd. Daarnaast

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit Wanneer kan ik Wlz aanvragen? Als u blijvend intensieve zorg nodig heeft, dan komt u misschien in aanmerking voor zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).

Nadere informatie

ZORGZWAARTEPAKKETTEN. Informatie voor cliëntenraden en vrijwilligers van cliënten- en familieorganisaties

ZORGZWAARTEPAKKETTEN. Informatie voor cliëntenraden en vrijwilligers van cliënten- en familieorganisaties ZORGZWAARTEPAKKETTEN Informatie voor cliëntenraden en vrijwilligers van cliënten- en familieorganisaties ZORGZWAARTEPAKKETTEN Informatie voor cliëntenraden en vrijwilligers van cliënten- en familieorganisaties

Nadere informatie

Grande Conference 2014. Het Huisartsenperspectief

Grande Conference 2014. Het Huisartsenperspectief Grande Conference 2014 Het Huisartsenperspectief Het Huisartsenperspectief Toekomstvisie huisartsgeneeskunde 2022 kleinschalige, persoonsgerichte zorg dicht bij de patiënt ambities Het Huisartsenperspectief

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb)

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Deze folder gaat over de veranderingen in de zorg in 2015. En wat dat betekent voor mensen die een persoonsgebonden budget (pgb)

Nadere informatie

Rapportage. Cliëntenraden en. Extra bijdragen. AWBZ-instellingen

Rapportage. Cliëntenraden en. Extra bijdragen. AWBZ-instellingen Rapportage Cliëntenraden en Extra bijdragen AWBZ-instellingen LOC Zeggenschap in zorg 20 januari 2011 1 Inleiding Aanleiding Bij LOC Zeggenschap in zorg zijn 2.200 cliëntenraden aangesloten. Voor cliëntenraden

Nadere informatie

Zorg in beeld. Hospice en logeerhuis Valkenhaeghe in Helmond

Zorg in beeld. Hospice en logeerhuis Valkenhaeghe in Helmond Zorg in beeld Hospice en logeerhuis Valkenhaeghe in Helmond Voor u ligt een fotoboek uitgegeven door stichting Sint Annaklooster. Met dit boek beoogt de stichting u als belangstellende of als mogelijk

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz)

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) & De Friesland Zorgverzekeraar Toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Niet-toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Inhoud Presentatie Hervormingen Langdurige

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in Utrecht Zelfstandig wonen en meedoen in Utrecht www.utrecht.nl Hebt u hulp bij het huishouden van de thuiszorg? een rolstoel of scootmobiel nodig? een pasje

Nadere informatie

Zorg na een ziekenhuisopname

Zorg na een ziekenhuisopname Zorg na een ziekenhuisopname Met ingang van 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg. Belangrijk is dat u weet dat niet meer alle zorg wordt vergoed en verzorgd door de overheid, thuiszorg of het

Nadere informatie

Veranderingen in de zorg Algemene Wet Bijzondere Ziekte Kosten. Jeugdzorg wordt Jeugdhulp

Veranderingen in de zorg Algemene Wet Bijzondere Ziekte Kosten. Jeugdzorg wordt Jeugdhulp Veranderingen in de zorg. Algemene Wet Bijzondere Ziekte Kosten. Het kabinet wil de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) vanaf 2015 ingrijpend hervormen. De taakverdeling ziet er vanaf 2015 op hoofdlijnen

Nadere informatie

Aan De leden van de programmacommissie

Aan De leden van de programmacommissie Aan De leden van de programmacommissie Utrecht 16 mei 2012 Kenmerk: 12-0114/RS Betreft: Advies verkiezingsprogramma Inlichtingen bij: CG-Raad, Rolf Smid (06) 207 447 67 en Platform VG, Xandra van der Swan

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit Wanneer kan ik Wlz aanvragen? Als u blijvend intensieve zorg nodig heeft, dan kan het zijn dat u in aanmerking komt voor zorg vanuit de Wet langdurige

Nadere informatie

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Maandag 28 juli 2014 Nieuwsbrief nummer 3 Colleges Den Helder, Schagen en Hollands Kroon wijzigen samenwerking Sociaal Domein De colleges van Den Helder,

Nadere informatie

Op 2 december 2015 spreekt u in een Algemeen Overleg over de decentralisatie van de Wmo.

Op 2 december 2015 spreekt u in een Algemeen Overleg over de decentralisatie van de Wmo. Tweede Kamer der Staten-Generaal Vaste Commissie voor VWS Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE 27-11-2015 15-0135/MH/RS/kk Marijke Hempenius 1 (pag. 4 en 5) Geachte Kamerleden, Op 2 december 2015 spreekt

Nadere informatie

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ De vierde MEE Signaal eindrapportage pakketmaatregel AWBZ geeft een totaalbeeld van de geleverde ondersteuning door MEE gedurende de

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015 De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is ZorgImpuls maart 2015 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk heeft veel taken

Nadere informatie

Vergoedingen en polisvoorwaarden zorgverzekering

Vergoedingen en polisvoorwaarden zorgverzekering pagina 1 van 8 Vergoedingen en polisvoorwaarden zorgverzekering Regelmatig komen bij de Zorgbelangorganisaties en ConsumentendeZorg.nl klachten en vragen binnen over vergoedingen van behandelingen of medicijnen.

Nadere informatie

Zorg naar gemeenten. Bent u al geïnformeerd? Digitale cliëntenraadpleging als onderdeel van de AVI-cliëntenmonitor. AVI-cliëntenmonitor

Zorg naar gemeenten. Bent u al geïnformeerd? Digitale cliëntenraadpleging als onderdeel van de AVI-cliëntenmonitor. AVI-cliëntenmonitor Zorg naar gemeenten. Bent u al geïnformeerd? Digitale cliëntenraadpleging als onderdeel van de AVI-cliëntenmonitor AVI-cliëntenmonitor November 2014 COLOFON AVI cliëntenmonitor De AVI-cliëntenmonitor maakt

Nadere informatie

Aantal cliënten per stelsel nu en. Straks 18.400. Figuur 1 - Aantal cliënten (18-) naar huidig en toekomstig stelsel

Aantal cliënten per stelsel nu en. Straks 18.400. Figuur 1 - Aantal cliënten (18-) naar huidig en toekomstig stelsel Gehandicaptenzorg van AWBZ naar Jeugdwet Vanaf 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de volledige jeugdzorg. Vanuit verschillende domeinen wordt dan de zorg voor kinderen en jongeren onder de 18

Nadere informatie

Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget

Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget Kabinetsbeleid en persoonsgebonden budget Hans van der Knijff Januari 2014 Waar gaan we het over hebben? Hoe en waar vraag ik pgb aan? Stand van zaken landelijke politiek Pgb in Wet langdurige zorg (Wlz)

Nadere informatie

Geachte mevrouw Mete en heer Spoeltman,

Geachte mevrouw Mete en heer Spoeltman, Aan de leden van Provinciale Staten, mevrouw F. Mete en de heer H. Spoeltman Datum : 23 juni 2009 Briefnummer : 2009-37.030/25/A.6, CW Zaaknummer : 181452 Behandeld door : R.J. Vos Telefoonnummer : (050)

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over veranderingen in de zorg

Veelgestelde vragen over veranderingen in de zorg Veelgestelde vragen over veranderingen in de zorg WMO - GEMEENTE Is het al officieel dat de Wmo ingaat op 1 januari 2015? Ja, met dien verstande dat 2015 een overgangsjaar wordt. Verandert het recht op

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie