Heb hart voor je hoofd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Heb hart voor je hoofd"

Transcriptie

1 NHS :12 Pagina 21 Heb hart voor je hoofd Informatie over een beroerte, TIA en het voorkomen daarvan

2 NHS :12 Pagina 2 Inhoud 3 Wat is een beroerte 4 Beroerte: de vierde doodsoorzaak in Nederland 6 Oorzaken van een beroerte 7 Gevolgen van een beroerte 10 De behandeling: medicijnen, goede zorg en vooral... revalideren 12 U kunt zelf uw kans op een beroerte verkleinen 13 Wanneer is meten van de bloeddruk zinvol? 14 Herken de voortekenen van een beroerte 15 De Hartstichting: ook actief voor patiënten met een beroerte 16 Meer informatie?

3 NHS :12 Pagina 3 Wat is een beroerte? Een beroerte, bijna iedereen heeft er wel eens van gehoord. Maar wat is het nou precies? In de medische wereld wordt een beroerte een Cerebro Vasculair Accident (CVA) genoemd. Vrij vertaald is dit een ongeluk in de bloedvaten van de hersenen. Bij een beroerte gaat er in feite iets mis met de bloedcirculatie in het hoofd.in deze brochure kunt u meer lezen over de oorzaken en gevolgen van een beroerte. Daarnaast zijn de voortekenen (een tia) van een beroerte beschreven. Maar vooral ook wat u zélf kunt doen om de kans op een beroerte te verkleinen. Het hart pompt bloed door de bloedvaten naar alle delen van het lichaam. Zo wordt het lichaam van zuurstof en voedingsstoffen voorzien. In een gezond bloedvat kan het bloed ongehinderd door het lichaam stromen (tekening A). De bloedvaten krijgen naarmate we ouder worden langzaam maar zeker te maken met verkalking. Door deze verkalking worden bloedvaten nauwer (tekening B). De verkalking vindt ook plaats in bloedvaten in de hersenen. Doordat de bloedvaten nauwer worden, is de kans op een verstopping groter. Als een slagader verstopt raakt is er sprake van een infarct. A B Herseninfarct Een beroerte ontstaat in 80 % van de gevallen door een infarct in de hersenen. Een infarct wil eigenlijk zeggen dat een bloedvat is afgesloten waardoor het bloed (met zuurstof en voedingsstoffen) niet verder kan stromen. Als gevolg daarvan sterft dat stukje van het lichaam af dat geen 3 Heb hart voor je hoofd

4 NHS :12 Pagina 4 zuurstof meer krijgt. Een herseninfarct kan op twee manieren ontstaan: 1 Door slagaderverkalking kan een slagader in de hersenen steeds nauwer worden. Uiteindelijk kan zelfs het bloedvat helemaal dichtslibben. 2 Doordat een stolsel of bloedprop het bloedvat afsluit. Door de afsluiting van het bloedvat kan het bloed niet verder stromen (tekening C). C Hersenbloeding Een beroerte kan ook ontstaan door een scheurtje in een bloedvat in de hersenen (hersenbloeding). Dit is het geval bij 20 % van de beroertes. Een scheurtje kan optreden als er bijvoorbeeld ergens in de bloedvatwand een zwakke plek zit. Uit het scheurtje kan vervolgens bloed uit het bloedvat lopen. Het weglekkende bloed kan het gevoelige hersenweefsel beschadigen, waardoor het afsterft (tekening D). D Beroerte: de vierde doodsoorzaak in Nederland Nog maar weinig mensen weten hoe ernstig een beroerte kan zijn. Wist u bijvoorbeeld dat elk jaar zo n Nederlanders voor de eerste keer een beroerte krijgen? Daarvan overlijdt 20% binnen een maand. Na een 4 Nederlandse Hartstichting

5 NHS :12 Pagina 5 jaar is eenderde overleden. Zo sterven er in ons land jaarlijks zo n mensen als gevolg van een beroerte. Gemiddeld zijn dat 13 mannen en 21 vrouwen per dag. Daarmee is beroerte, na hartziekten, kanker en longziekten, de vierde doodsoorzaak in Nederland. Door de vergrijzing zal het aantal sterfgevallen door een beroerte nog verder toenemen. Doodsoorzaken in Nederland in % 25% 9% 9% 27% Hart- en vaatziekten zonder beroerte personen Kwaadaardige aandoeningen personen Ziekten van de ademhalingsorganen personen Beroerte personen Overige doodsoorzaken personen Behalve dat beroerte de vierde doodsoorzaak is, is het bovendien in ons land de belangrijkste oorzaak van invaliditeit. Een beroerte heeft vaak tot gevolg dat een aantal belangrijke functies verloren kunnen gaan, zoals lezen, lopen, praten, zien, denken enzovoort. Ter vergelijking: er raken op dit moment elk jaar meer mensen invalide door een beroerte dan door een verkeersongeval. Kortom, een beroerte heeft vaak zeer ingrijpende lichamelijke, geestelijke en ook sociale gevolgen. Zowel voor de patiënt in kwestie, als voor zijn of haar directe omgeving. 5 Heb hart voor je hoofd

6 NHS :12 Pagina 6 Oorzaken van een beroerte Een beroerte ontstaat meestal doordat de vaatwand van een bloedvat in of naar de hersenen beschadigd is. Die beschadiging wordt veroorzaakt door een aantal factoren. Deze factoren heeft u met uw gedrag voor een deel zelf in de hand. Door gezond te leven kunt u dus zelf het risico op een beroerte verlagen. 1 Hoge bloeddruk Een belangrijke veroorzaker van zowel een herseninfarct als een hersenbloeding is een verhoogde bloeddruk. Bij een beroerte is dit een extra grote risicofactor. Zeker op langere termijn. Hoge bloeddruk leidt tot beschadigingen aan de binnenzijde van de vaatwanden. Daarnaast bevordert hoge bloeddruk slagaderverkalking, waardoor vaatwanden minder elastisch zijn. Zo kan een verhoogde bloeddruk op zich al zorgen voor het knappen van een zwak bloedvat in de hersenen en dus een hersenbloeding veroorzaken. Factoren als overmatig gebruik van zout en alcohol beïnvloeden de bloeddruk in negatieve zin. 2 Slagaderverkalking Indien een bloedvatwand beschadigd is, kunnen vetten in het bloed zich daaraan sneller vasthechten. Daardoor komt het proces van slagaderverkalking sneller op gang. Uiteindelijk kan een bloedvat helemaal dichtslibben. Het is algemeen bekend dat roken, een te vette voeding en overgewicht slagaderverkalking bevorderen. 6 Nederlandse Hartstichting

7 NHS :12 Pagina 7 Elke dag twee stuks fruit is goed voor hart- en bloedvaten. 3 Leeftijd Ook is de leeftijd vaak een risicofactor voor een beroerte. Dat is ook logisch te verklaren: op oudere leeftijd neemt de kwaliteit van de vaatwanden af en tegelijkertijd neemt de slagaderverkalking toe. Wie ouder wordt, heeft dus een hogere kans op een beroerte. Beroerte is echter beslist geen ouderdomsziekte, want nog altijd is 20% van alle patiënten met een beroerte jonger dan 65 jaar. 4 Diabetes Een al aanwezige hart- of vaataandoening kan de kans op het ontstaan van een beroerte vergroten. Ook patiënten met suikerziekte (diabetes) hebben een verdubbeling van het risico om een beroerte te krijgen. Suikerziekte bevordert nu eenmaal de slagaderverkalking in sterke mate. Gevolgen van een beroerte De gevolgen van een beroerte kunnen verstrekkend zijn. Dat heeft te maken met de plaats waar beroertes optreden: de hersenen. De hersenen hebben immers een belangrijke functie in ons lichaam: ze regelen zo n 7 Heb hart voor je hoofd

8 NHS :12 Pagina 8 beetje alles wat een mens tot mens maakt. Geen enkel ander orgaan geeft zoveel kleur aan ons menszijn als juist dit ingenieuze regelcentrum. De hersenen organiseren niet alleen het bewegen, zien, horen, spreken en denken, maar ook het gevoelsleven en emoties zoals lachen en huilen. Dat geregel vraagt uiteraard om een voortdurende energietoevoer richting hersenen. De hersenen worden dan ook via vier slagaders constant voorzien van zuurstofrijk bloed. Dit bloed bevat zuurstof en waardevolle voedingsstoffen. Die bloedtoevoer is van vitaal belang om de hersenen goed te kunnen laten functioneren. Zó belangrijk zelfs, dat de minste of geringste storing in die bloedtoevoer richting hersenen al kan leiden tot beschadiging of sterfte van hersenweefsel. Plaats in de hersenen bepaalt het gevolg Wat ook de oorzaak is van een beroerte, zowel na een herseninfarct als na een hersenbloeding treedt hersenbeschadiging op. Wanneer een stuk(je) van de hersenen is beschadigd of afgestorven, kan dat deel van de hersenen niet meer optimaal werken. De exacte gevolgen daarvan zijn afhankelijk van de plaats van de beschadiging in de hersenen. Zo kan een beroerte leiden tot het plotseling uitvallen van belangrijke lichaamsfuncties en ontstaan er onder andere verlammingen, gevoelsstoornissen, spraakstoornissen en gedragsveranderingen. De gevolgen van een beroerte verschillen van patiënt tot patiënt. Deze hangen namelijk af van de plaats in de hersenen waar de beroerte heeft plaatsgevonden. Dit verklaart waarom de één na een beroerte leidt aan een verlamming en de ander juist aan spraakstoornissen. 8 Nederlandse Hartstichting

9 NHS :12 Pagina 9 Handvaardigheid Motorische functies Voelen Taal Zien Spreken Ruiken Horen Emotie Evenwicht Ruggenmerg De plaats van de beroerte bepaalt de gevolgen Zichtbare en minder goed zichtbare gevolgen De gevolgen van een beroerte komen vaak ongekend hard aan. In de eerste plaats uiteraard voor de patiënt zelf. Stelt u zich eens voor dat u bijvoorbeeld van het ene op het andere moment uw linkerarm niet meer kunt bewegen. Welke problemen dat alleen al geeft bij bijvoorbeeld het aankleden, brood smeren en de krant lezen. Daarnaast heeft een beroerte vaak gevolgen, die minder goed zichtbaar zijn. U voelt zich bijvoorbeeld bang of intens verdrietig, maar u kunt met geen mogelijkheid onder woorden brengen waaróm. Of u denkt uw bord helemaal te hebben leeggegeten, terwijl het in werkelijkheid nog halfvol is. Of u herkent ineens familie en vrienden niet meer of kunt de weg naar huis niet meer terugvinden. Veel patiënten met een beroerte krijgen ook last van afasie. Afasie wil eigenlijk zeggen dat één of meer onderdelen van het taalgebruik niet meer goed functioneren. Afasie (A = niet, fasie = spreken) betekent dus dat iemand niet meer kan zeggen wat hij wil. 9 Heb hart voor je hoofd

10 NHS :12 Pagina 10 De behandeling: medicijnen, goede zorg en vooral... revalideren Voor de meeste patiënten vindt de behandeling in eerste instantie plaats in een ziekenhuis met een afdeling die is gespecialiseerd in beroertes. Deze afdelingen heten stroke units, naar de Engelse term stroke voor een beroerte. Indien iemand een beroerte krijgt, is het belangrijk dat hij of zij zo snel mogelijk naar een ziekenhuis wordt gebracht. Patiënten die een herseninfarct hebben gekregen en die binnen drie uur in een ziekenhuis zijn, kunnen soms worden behandeld met medicijnen. De medicijnen lossen het stolsel of de bloedprop in het bloedvat op. Patiënten die later dan drie uur bij een ziekenhuis binnenkomen lopen te veel risico op complicaties van de medicijnbehandeling en kunnen daardoor niet op deze manier worden behandeld. Een aantal van de patiënten die medicijnen krijgen toegediend, heeft kans op volledige genezing. De rest krijgt te maken met de gevolgen die hierboven zijn beschreven. Soms kan het opereren van een hersenbloeding levensreddend zijn. Slechts in een beperkt aantal gevallen van een herseninfarct is het mogelijk om een patiënt te opereren. Het gaat dan om patiënten met een ernstige vernauwing van de halsslagader. Zo n operatie kan het ontstaan van een nieuwe beroerte voorkomen. Verder bestaat de behandeling van een patiënt voornamelijk uit goede zorg en revalideren. Dat vindt plaats in het ziekenhuis, verpleeghuis, revalidatiecentrum of in de dagbehandeling (en de rest van de dag thuis). In de behandeling na een beroerte is begeleiding van een patiënt én diens naast betrokkenen van groot belang. Met name waar het gaat om de minder zichtbare (gedrags)problemen. 10 Nederlandse Hartstichting

11 NHS :12 Pagina 11 Niet meer dezelfde Vooral de onzichtbare gevolgen maken een beroerte extra moeilijk. Voor de patiënt, die aan z n omgeving merkt dat er iets mis is, maar niet altijd in de gaten heeft wát. Maar even goed voor de directe omgeving van de patiënt, die een ander mens tegenover zich ziet: bijvoorbeeld iemand die geen initiatieven meer neemt, geen verantwoordelijkheid kan dragen, depressief is en soms zelfs niet eens meer een volwaardige levenspartner is. Hij/Zij is niet meer dezelfde, oordeelt de directe omgeving van een patiënt met een beroerte. Het lijkt wel of ik met een ander ben getrouwd en Ik sta opeens overal alleen voor, verzucht de wederhelft. Bij de meeste patiënten met een beroerte treedt er een blijvende verandering op in hun denken en doen. Niet zo verwonderlijk dus dat niet alleen de getroffene, maar ook veel naasten van deze mensen na verloop van tijd in een isolement terechtkomen. Want ook hún leven kan door de beroerte van hun partner ingrijpend veranderen. 11 Heb hart voor je hoofd

12 NHS :12 Pagina 12 U kunt zelf uw kans op een beroerte verkleinen Evenals de kans op een hartinfarct is ook de kans op een beroerte in grote mate door uzelf te beïnvloeden. En dat kunt u doen door te kiezen voor een gezonde leefstijl. Want met een gezonde leefstijl heeft u de kans op een beroerte voor een deel in eigen hand. Hier geldt dus zeker dat voorkomen beter is dan genezen! Hoe ziet zo n gezonde leefstijl eruit? 1 Stop met roken Roken leidt zowel tot een verhoogde bloeddruk als tot slagaderverkalking. Uitgerekend de twee belangrijkste oorzaken van een beroerte! Dus een eerste advies is om zo spoedig mogelijk te stoppen met roken. Al binnen een half jaar na het stoppen is het risico enorm gedaald. 2 Let op uw voeding Te vette voeding kan slagaderverkalking veroorzaken. Bovendien werkt het overgewicht in de hand, dat vervolgens weer leidt tot een verhoogde bloeddruk. Ook teveel zout heeft invloed op het ontstaan van een verhoogde bloeddruk. Gebruik daarom allerlei kruiden om uw eten op smaak te brengen. Daarom: kies bewust voor een gezonde voeding. 3 Zorg voor voldoende beweging Met voldoende lichaamsbeweging verkleint u uw kans op een beroerte. Het gaat er om dat u er een matige tot redelijke inspanning voor moet leveren. Het hoeft daarom ook niet per se een sport te zijn: fietsen naar het werk, huishoudelijke klusjes als de ramen lappen en tuinieren is ook prima. Probeer wel dagelijks een half 12 Nederlandse Hartstichting

13 NHS :12 Pagina 13 uur te bewegen. En dat hoeft ook niet aan één stuk: twee keer een kwartier of drie keer tien minuten is ook goed. Tip: stap eens een bus- of tramhalte eerder uit en neem de trap in plaats van de lift. Gaat u maar na: lichaamsbeweging komt de conditie van uw hart en bloedvaten ten goede. Ook helpt het bij het voorkómen van overgewicht en werkt het ontspannend. 4 Leer met stress om te gaan Door stress kan uw bloedruk stijgen. Daardoor ontstaat een extra belasting voor hart en bloedvaten. Pak daarom de stressfactor aan en zorg voor voldoende ontspanning en afleiding. Wanneer is meten van de bloeddruk zinvol? U weet inmiddels dat een te hoge bloeddruk een belangrijke risicofactor is voor het krijgen van een beroerte. Het is zinvol om jaarlijks uw bloeddruk door uw huisarts te laten controleren indien u: Reeds bekend bent met hart- of vaatziekten. Suikerziekte of erfelijk hoog cholesterol heeft. In het verleden met medicijnen bent behandeld voor een hoge bloeddruk. Laat regelmatig uw bloeddruk controleren. 13 Heb hart voor je hoofd

14 NHS :12 Pagina 14 In een aantal gevallen is het voldoende om de bloeddruk eens in de vijf jaar te laten controleren. Dat geldt: Indien u ouder bent dan zestig jaar. Indien bij u in het verleden wel eens een verhoogde bloeddruk is gemeten. Of als uw, veranderde, leefgewoonten het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk verhogen. Herken de voortekenen van een beroerte Ongeveer 25% van de personen met een beroerte had, voorafgaand aan de beroerte, last van kortdurende uitvalsverschijnselen. Het gaat om verschijnselen als: Wartaal spreken, niet meer uit woorden kunnen komen of moeilijk spreken. Dubbelzien of blindheid van linker- of rechteroog. Krachtverlies of verlamming van één arm en/of been. Een scheeftrekkend gezicht, afhangende mondhoek. Een combinatie van hevige duizeligheid, coördinatie- en/of evenwichtsstoornissen. Deze verschijnselen duren meestal niet langer dan twintig minuten, maar zijn uiterlijk binnen een dag verdwenen. Het gaat hier om een tia. tia is een afkorting voor het Engelse Transient Ischemic Attack. In het Nederlands wil dat niets anders zeggen dan een voorbijgaande belemmering in de bloedtoevoer naar de hersenen. Omdat het een kortdurend verschijnsel is dat geen blijvende gevolgen heeft, is een tia eigenlijk een waarschuwing. Een tia is dus eigenlijk een voorbijgaande beroerte, 14 Nederlandse Hartstichting

15 NHS :12 Pagina 15 maar wel een heel belangrijke voorbode van een mogelijk ernstige beroerte die blijvende gevolgen kan hebben! Wanneer u denkt dat u een tia heeft gehad, raadpleeg dan direct uw huisarts. Want wellicht kan een beroerte met blijvende gevolgen worden voorkomen met medicijnen of met een operatie. De Hartstichting: ook actief voor patiënten met een beroerte De Nederlandse Hartstichting wordt vaak uitsluitend in verband gebracht met hartziekten. Ten onrechte, want op het gebied van andere vaataandoeningen is deze organisatie ook actief. Zo heeft de Nederlandse Hartstichting óók een hart voor de vaten in uw hoofd. De Nederlandse Hartstichting heeft diverse activiteiten op het terrein van beroerte: Voorlichting geven aan het algemeen publiek over beroerte en hoe deze aandoening kan worden voorkomen. Voorlichting geven aan familieleden en diegenen die zijn betrokken bij patiënten met een beroerte, bijvoorbeeld over het ziekteproces, behandelingen en zorg. Werken aan een betere zorg voor patiënten met een beroerte, o.a door het opstellen van richtlijnen voor behandeling. Het ondersteunen van wetenschappelijk onderzoek naar effectieve behandelmethoden. Het opkomen voor de belangen van deze patiënten in politiek en landelijk beleid. Bijvoorbeeld door het opstellen van richtlijnen voor de behandeling en revalidatie van patiënten met een beroerte. 15 Heb hart voor je hoofd

16 NHS :12 Pagina 16 Voor vragen kunt u bellen met de Informatielijn. Meer informatie? Bel gerust de Informatielijn Heeft u vragen over een beroerte/tia? Wilt u meer informatie over uw eigen mogelijkheden om risico s voor hart- en bloedvaten te verlagen? Wilt u meer weten over hoe u een patiënt met een beroerte kunt steunen? Bel dan op werkdagen tussen en uur met de Informatielijn van de Nederlandse Hartstichting, telefoon (lokaal tarief). Kijkt u ook eens op onze website U kunt via de website ook voorlichtingsmaterialen bestellen. Kijk daarvoor onder Hartstichting en dan Brochures en publicaties. Ook is er veel informatie beschikbaar over beroerte en hoe u het risico hierop zelf kunt verminderen. U vindt dit onder Beroerte. 16 Nederlandse Hartstichting

17 NHS :12 Pagina 17 Patiëntenverenigingen Nederlandse cva-vereniging Samen Verder Secretariaat: Stichting Hoofd Hart en Vaten Postbus 132, 3720 AC Bilthoven Telefoon: (tussen 9.00 en uur) Website: nb: Samen Verder is een vereniging die de belangen behartigt van mensen die een beroerte (cva) hebben doorgemaakt en hun partners. Ook kunt u er terecht voor lotgenotencontact. Afasie Vereniging Nederland (AVN) Secretariaat: Bakenbergseweg 125, 6814 ME Arnhem Telefoon: (tussen en uur) Website: nb: Afasie is wanneer als gevolg van hersenletsel één of meer onderdelen van het taalgebruik niet meer goed functioneren. Afasie (A = niet, fasie = spreken) betekent dus dat iemand niet meer kan zeggen wat hij wil. 17 Heb hart voor je hoofd

18 NHS :12 Pagina 18 Folders en brochures U kunt de volgende brochures bestellen via de website van de Nederlandse Hartstichting: U kunt ook en naar of schriftelijk bestellen via Nederlandse Hartstichting, Postbus 300, 2501 CH Den Haag. Een beroerte, en dan? tia: een voorbijgaande beroerte Kaartje: tia Herken de voortekenen Hoge bloeddruk Bewegen doet wonderen Koken naar hartelust Eten naar hartelust Opsteker voor rokers 18 Nederlandse Hartstichting

19 NHS :12 Pagina 19 De Nederlandse Hartstichting heeft deze informatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld, maar kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de juistheid, volledigheid en actualiteit ervan. Bovendien gaat het om algemene informatie, waar niet zonder meer medische conclusies voor een individueel geval aan kunnen worden verbonden. Voor een juiste beoordeling van uw eigen situatie, dient u dus altijd te overleggen met uw arts of andere professionele hulpverlener. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotocopie, microfilm, of op welke andere wijzen ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Colofon Foto s: Dieter Schütte, Rotterdam, Illustratie: Ben Verhagen / Comic House, Oosterbeek Vormgeving: Studio Bau Winkel, Den Haag Druk: Mouthaan Grafisch Bedrijf, Papendrecht Uitgave: juni 2005

20 NHS :12 Pagina 20 Informatielijn (lokaal tarief) Postbus 300, 2501 CH Den Haag Giro 300 CIX PV35 Deze brochure is vervaardigd uit chloor- en zuurvrij papier

Heb hart voor je hoofd. Informatie over een beroerte, TIA en het voorkomen daarvan

Heb hart voor je hoofd. Informatie over een beroerte, TIA en het voorkomen daarvan Heb hart voor je hoofd Informatie over een beroerte, TIA en het voorkomen daarvan Inhoud Pagina Wat is een beroerte 3 Beroerte: een ernstige ziekte 5 Oorzaken van een beroerte 6 Herken de signalen van

Nadere informatie

TIA: een voorbijgaande beroerte

TIA: een voorbijgaande beroerte TIA: een voorbijgaande beroerte Inhoudsopgave Pagina TIA: Een voorbijgaande beroerte 3 Hoe ontstaat een TIA? 5 Een TIA kan zich herhalen 7 Migraine is geen TIA 7 Hoewel geen schade, neem een TIA serieus

Nadere informatie

TIA: een voorbijgaande beroerte

TIA: een voorbijgaande beroerte TIA: een voorbijgaande beroerte Inhoudsopgave Pagina TIA: Een voorbijgaande beroerte 3 Hoe ontstaat een TIA? 5 Een TIA kan zich herhalen 7 Migraine is geen TIA 7 Hoewel geen schade, neem een TIA serieus

Nadere informatie

Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten. Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ

Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten. Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ TIA CVA: inhoud + TIA: Rob Bernsen + CVA: Marian van Zagten + Rijbewijs : Rob Bernsen Voorlichting Hartstichting

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

TIA: een voorbijgaande beroerte

TIA: een voorbijgaande beroerte TIA: een voorbijgaande beroerte Herkenning en behandeling 1 De Hartstichting strijdt al 50 jaar succesvol tegen hart- en vaatziekten. Maar het aantal sterfgevallen en patiënten moet nóg verder omlaag,

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemisch attack

TIA en dan. Transient ischemisch attack TIA en dan Transient ischemisch attack Een TIA (transient ischemisch attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Onderzoek volgens het TIA-protocol

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Onderzoek volgens het TIA-protocol Onderzoek volgens het TIA-protocol ONDERZOEK VOLGENS HET TIA-PROTOCOL TIA TIA staat voor Transient Ischemic Attack. Vrij vertaald is dit een kortdurende verstopping van een bloedvat in de hersenen. Als

Nadere informatie

Spraak: Let op of de persoon onduidelijk spreekt of niet meer uit de woorden komt.

Spraak: Let op of de persoon onduidelijk spreekt of niet meer uit de woorden komt. Beroerte Als de bloedvoorziening naar de hersenen plotseling onderbroken wordt, spreekt men van een beroerte. Er kan dan sprake zijn van een hersenbloeding, van een herseninfarct en van een TIA of tijdelijke/voorbijgaande

Nadere informatie

Medicijnen na een beroerte of TIA

Medicijnen na een beroerte of TIA Medicijnen na een beroerte of TIA stroke service assen 1 U bent enige tijd opgenomen geweest op de afdeling Neurologie van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen vanwege een beroerte of TIA. In deze brochure

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie

13 mei 2014 publiekslezing beroerte

13 mei 2014 publiekslezing beroerte 13 mei 2014 publiekslezing beroerte Vanaf 2007 hebben we elk jaar een mooi programma in elkaar weten te zetten als Stroke Service Assen. 2007: Informatiemarkt 2008: Workshops voor studenten 2009: Lancering

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant 22 september 2015 #mclmpa 1 Beroerte of CVA: herkennen en snel handelen! Elly van der Kooi, neuroloog Wouter Schuiling, neuroloog

Nadere informatie

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn:

Risicofactoren die een rol spelen in het proces van atherosclerose zijn: Arterieel vaatlijden Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie

Sportief bewegen met hypertensie. Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie Hypertensie Sportief bewegen met hypertensie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de

Nadere informatie

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het Hartfalen Wat is het en hoe herken je het Hartfalen, onbekend en onderschat Hartfalen is de grote onbekende onder de hartziekten. Hartfalen klinkt misschien bekend in de oren. Het woord doet denken aan

Nadere informatie

Problemen met de slagaders

Problemen met de slagaders Arterieel vaatlijden Problemen met de slagaders U heeft een afwijking in de slagaders. In deze informatie wordt hier uitleg over gegeven. Bedenk dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte CVA Cerebro Vasculair Accident is de medische term voor een ongeluk in de vaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik heet een CVA

Nadere informatie

Tia Service Radboud universitair medisch centrum

Tia Service Radboud universitair medisch centrum Tia Service Inleiding In overleg met uw behandelend arts bent u doorverwezen naar de TIA poli op de polikliniek Neurologie of Spoedeisende Hulp van het Radoudumc. Dit omdat u kortgeleden mogelijk kortdurend

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus

Arterieel vaatlijden. Wat is er aan de hand? Atherosclerose. Risicofactoren. Roken. Hoge bloeddruk. Diabetes mellitus Arterieel vaatlijden Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer (slagaderlijk) arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve

Nadere informatie

1. Wat houden je hart en bloedvaten nou eigenlijk in?

1. Wat houden je hart en bloedvaten nou eigenlijk in? Hart- en vaatziekten Inleiding Ik ga mijn spreekbeurt houden over hart- en vaatziekten. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat er aan hart- en vaatziekten nog steeds veel, vooral oudere mensen overlijden.

Nadere informatie

Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose)

Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose) Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose) De halsslagader De belangrijkste slagaders in het hoofd zijn de linker- en rechterhalsslagader. Ze ontspringen vlak boven het hart uit de grote lichaamsslagader

Nadere informatie

vernauwde halsslagader

vernauwde halsslagader vernauwde halsslagader Uw arts heeft bij u een vernauwde halsslagader vastgesteld. Een andere benaming daarvoor is arteria carotis. Wat houdt dat in? En hoe wordt het behandeld? Dat en meer leest u in

Nadere informatie

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed dat u zich realiseert dat bij het vaststellen

Nadere informatie

Een beroerte, wat nu?

Een beroerte, wat nu? Een beroerte, wat nu? U bent opgenomen in het VUmc op de zorgeenheid neurologie, omdat u een beroerte heeft gehad. Wat is een beroerte? Een beroerte wordt in vaktaal een CVA genoemd: een Cerebro Vasculair

Nadere informatie

TIA (Transiënt Ischaemic Attack)

TIA (Transiënt Ischaemic Attack) 1/7 Neurologie TIA (Transiënt Ischaemic Attack) Inleiding U bent opgenomen op de afdeling neurologie (C1) van het Streekziekenhuis Koningin Beatrix. U verblijft op de stroke-unit, omdat u kortgeleden mogelijk

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten 400015 Hart- en vaatziekten folder_400015 Hart- en vaatziekten 27-03-12 09:50 Pag Hart- en vaatziekten WAT ZIJN HART- EN VAATZIEKTEN WAT KUNT U ZELF DOEN MEDICIJNEN BIJ HART- EN VAATZIEKTEN WAT KAN UW

Nadere informatie

Omgaan met de gevolgen van een CVA (beroerte). 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging

Omgaan met de gevolgen van een CVA (beroerte). 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging Leven met vermoeidheid. Leven met vermoeidheid. Omgaan met de gevolgen van een CVA (beroerte). 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging Leven met vermoeidheid CVA (Cerebro Vasculair Accident)

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling. beroerte

Poliklinische revalidatiebehandeling. beroerte Poliklinische revalidatiebehandeling na een beroerte POLIKLINISCHE REVALIDATIEBEHANDELING NA EEN BEROERTE Wat is een beroerte Bij een beroerte of CVA (de medische term) is de bloedtoevoer in de hersenen

Nadere informatie

De onzichtbare gevolgen van een CVA (beroerte) 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging

De onzichtbare gevolgen van een CVA (beroerte) 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging De onzichtbare gevolgen... De onzichtbare gevolgen... De onzichtbare gevolgen van een CVA (beroerte) 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging De onzichtbare gevolgen Cerebro Vasculair Accident

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden 1

Arterieel vaatlijden 1 Arterieel vaatlijden 1 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen

Chirurgie. Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Chirurgie Operatie wegens een afsluiting of vernauwing van liesof beenslagaderen Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel (slagaderlijk)

Nadere informatie

EEN BEROERTE, EN DAN?

EEN BEROERTE, EN DAN? EEN BEROERTE, EN DAN? Herseninfarct Afdeling 3 Zuid INLEIDING U bent opgenomen in het Zaans Medisch Centrum in Zaandam met een herseninfarct (beroerte). Middels deze diavoorstelling geven wij u informatie

Nadere informatie

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie?

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie? LOGOPEDIE Afasie Afasie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en wat de effecten ervan zijn op het

Nadere informatie

Een te hoog cholesterol

Een te hoog cholesterol Een te hoog cholesterol Beschrijving Wat is te een hoog cholesterol? Een te hoog cholesterol wil zeggen dat er te veel cholesterol in uw bloed zit. Dat is schadelijk voor uw slagaders. Het cholesterol

Nadere informatie

Trombose. Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen

Trombose. Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen Trombose Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen Bijna een op de twee Nederlanders sterft direct of indirect aan de gevolgen van trombose. Sommigen krijgen trombose als gevolg van hun leefstijl,

Nadere informatie

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van:

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: 1 CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE BIJ VROUWEN. 2 SENSIBILISATIE van de vrouw

Nadere informatie

patiënteninformatie Dienst 1e Interne Geneeskunde Cerebro Vasculair Accident G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l

patiënteninformatie Dienst 1e Interne Geneeskunde Cerebro Vasculair Accident G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l i patiënteninformatie Dienst 1e Interne Geneeskunde Cerebro Vasculair Accident G e z o n d h e i d s Z o r g m e t e e n Z i e l Mevrouw, mijnheer In onze westerse wereld staat CVA (Cerebro Vasculair

Nadere informatie

Beroertezorg. Neurologie

Beroertezorg. Neurologie Beroertezorg Neurologie Inhoudsopgave 1 Wat is een beroerte (CVA)?... 3 2 Wat is een TIA?... 5 3 Alarmsymptomen van een CVA of TIA... 6 4 De acute fase... 7 5 De revalidatiefase... 9 6 Ontslag... 11 7

Nadere informatie

TIA screening (onderzoek na een

TIA screening (onderzoek na een 1/8 Neurologie TIA screening (onderzoek na een voorbijgaande beroerte) Inleiding Een TIA-screening kan worden gedaan wanneer iemand korte tijd geleden kortdurend één of meerdere van onderstaande verschijnselen

Nadere informatie

Opzet presentatie. Take home-messages 5 min.

Opzet presentatie. Take home-messages 5 min. CVA Optreden, voorkomen, gevolgen Aandachtspunten voor een pedicure CVA Optreden, voorkomen, gevolgen Aandachtspunten voor een pedicure Congres Provoet 2010/2011 Tineke Krikke-Sjardijn specialist ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Verder lopen Een klacht over met etalagebenen uw fysiotherapeut Wat kunt u doen als u een klacht heeft over uw fysiotherapeut? Waar kunt u terecht met uw klacht? Hoe kunt u een klacht indienen? Tips om

Nadere informatie

Vernauwde halsslagader

Vernauwde halsslagader Chirurgie Vernauwde halsslagader (Arteria carotis) Inhoudsopgave Inleiding Wat is een vernauwing in de halsslagader? Hoe wordt de diagnose gesteld? Welke behandelingen zijn mogelijk? Hoe gaat de operatie?

Nadere informatie

Neurologie. De TIA polikliniek. Afspraak op. ...dag ... ...uur

Neurologie. De TIA polikliniek. Afspraak op. ...dag ... ...uur Neurologie De TIA polikliniek Afspraak op...dag........uur U bent door uw huisarts doorverwezen naar de TIA polikliniek. Omdat u mogelijk een TIA hebt gehad, zult u met voorrang een afspraak krijgen bij

Nadere informatie

VELE HANDEN. In kader van CVA. Chinette Verhagen, Physician Assistant neurologie

VELE HANDEN. In kader van CVA. Chinette Verhagen, Physician Assistant neurologie VELE HANDEN In kader van CVA Chinette Verhagen, Physician Assistant neurologie Informatiebijeenkomst 14-12-2010 aan wijkverpleegkundige betrokken bij CVA patiënten. Inhoud presentatie Wat is CVA Verschillende

Nadere informatie

Beroerte. Wat is een beroerte? Soorten

Beroerte. Wat is een beroerte? Soorten Beroerte Beroerte Jaarlijks worden ongeveer 20.000 Belgen getroffen door een beroerte. Je hebt zelf heel wat troeven in handen om je risico op een beroerte te verminderen. Word je toch getroffen dan is

Nadere informatie

Neurologie en Neurochirurgie. TIA polikliniek. www.catharinaziekenhuis.nl

Neurologie en Neurochirurgie. TIA polikliniek. www.catharinaziekenhuis.nl Neurologie en Neurochirurgie TIA polikliniek www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl NEU012 / TIA polikliniek / 26-06-2013 2 TIA polikliniek Uw huisarts

Nadere informatie

DREIGEND HARTINFARCT

DREIGEND HARTINFARCT DREIGEND HARTINFARCT (onstabiele angina pectoris) In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over een dreigend hartinfarct. Wij adviseren u de informatie zorgvuldig te

Nadere informatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie VAATCHIRURGIE Richtlijnen na een halsslagaderoperatie ADVIES Richtlijnen na een halsslagaderoperatie Onlangs hebt u een vaatoperatie ondergaan. Na de operatie kunt u de dagelijkse activiteiten langzaam

Nadere informatie

Bloed moet stromen. De cardiovasculaire risicodienst. Verwijzing door de huisarts

Bloed moet stromen. De cardiovasculaire risicodienst. Verwijzing door de huisarts Bloed moet stromen De cardiovasculaire risicodienst Verwijzing door de huisarts Naam :.... Geboortedatum :.... Afspraak maken bij de cardiovasculaire risicodienst Uw huisarts heeft u doorverwezen naar

Nadere informatie

Chirurgie Vaatchirurgie Operatie vanwege vernauwing van een halsslagader

Chirurgie Vaatchirurgie Operatie vanwege vernauwing van een halsslagader Chirurgie Vaatchirurgie Operatie vanwege vernauwing van een halsslagader Carotisstenose Chirurgie Vaatchirurgie Uw behandeld arts heeft bij u een vernauwing van een halsslagader vastgesteld. Deze vernauwing

Nadere informatie

Beroertezorg: eerste zorg en behandeling na een CVA. Welkom. bij het H. Hartziekenhuis mol

Beroertezorg: eerste zorg en behandeling na een CVA. Welkom. bij het H. Hartziekenhuis mol Beroertezorg: eerste zorg en behandeling na een CVA Welkom bij het H. Hartziekenhuis mol 1 Contact Secretariaat Neurologie: 014 71 25 82 Acute eenheid voor beroertezorg (Intensieve zorgen): 014 71 22 22

Nadere informatie

Vrouwen en harten vaatziekten

Vrouwen en harten vaatziekten Vrouwen en harten vaatziekten De verschillen tussen mannen en vrouwen 1 De Hartstichting strijdt al 50 jaar succesvol tegen hart- en vaatziekten. Maar het aantal sterfgevallen en patiënten moet nóg verder

Nadere informatie

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen?

Diabetes: zo zit dat. Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes. Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Diabetes: zo zit dat Veelgestelde vragen en antwoorden Iedere dag krijgen 200 Nederlanders diabetes Wat is het? Hoe herkent u het? Is het te genezen? Wat is diabetes? Diabetes type 1, diabetes type 2 de

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Operatie van de halsslagader. Carotisendarterectomie

PATIËNTEN INFORMATIE. Operatie van de halsslagader. Carotisendarterectomie PATIËNTEN INFORMATIE Operatie van de halsslagader Carotisendarterectomie 2 PATIËNTENINFORMATIE Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandelingsmogelijkheden van een vernauwde

Nadere informatie

Georgie Dom. Hart & vaten gezond. Informatie en preventie

Georgie Dom. Hart & vaten gezond. Informatie en preventie Georgie Dom Hart & vaten gezond Informatie en preventie 1 e druk, augustus 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond

Nadere informatie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie 00 TIA / Beroerte Aandachtspunten Neurologie 1 U gaat naar huis na opname in het ziekenhuis voor een Tia of beroerte. In deze folder staan de belangrijkste gevolgen en aandachtspunten voor u op een rij.

Nadere informatie

Duoavonden. 19 November 2013 Nicolien Schuring Physician Assistant

Duoavonden. 19 November 2013 Nicolien Schuring Physician Assistant Duoavonden 19 November 2013 Nicolien Schuring Physician Assistant Inhoud - FF de diepte in - Ziekenhuisfase - Triage Cirkel van Willis Wat is een beroerte Probleem in de bloedvaten van de hersenen Cerebrovasculaire

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

Vaatrisicopoli. Vertrouwd en dichtbij. Als u een verhoogd risico loopt om een hart- of vaatziekte te krijgen. Wilhelmina Ziekenhuis Assen

Vaatrisicopoli. Vertrouwd en dichtbij. Als u een verhoogd risico loopt om een hart- of vaatziekte te krijgen. Wilhelmina Ziekenhuis Assen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Vaatrisicopoli Als u een verhoogd risico loopt om een hart- of vaatziekte te krijgen 1 Vaatrisicopoli Bent u in het verleden

Nadere informatie

Wat is looptraining?

Wat is looptraining? Looptraining LOOPTRAINING Looptraining is de behandeling van eerste keus bij patiënten bij wie de diagnose etalagebenen, ook wel claudicatio intermittens genoemd, is gesteld. Het is mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1.

Heartbeat. Ujala Radio. Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders. Leefwijzer 1. Heartbeat Leefwijzer 1 Ujala Radio Deze gezondheid Leefwijzer is door Ujala Radio ontwikkeld voor met name Hindoestaanse Nederlanders Met dank aan Stadsdeel Amsterdam Zuidoost Hart en vaatziekte, wat is

Nadere informatie

Leefregels en adviezen na een hartinfarct

Leefregels en adviezen na een hartinfarct Leefregels en adviezen na een hartinfarct Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Herstel thuis 1 Bewegen 1 Autorijden 2 Werken 2 Vakantie 2 Seksualiteit 3 Dieet 3 Alcohol 3 Roken 3 Psychische

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Hartrevalidatieprogramma

Hartrevalidatieprogramma Hartrevalidatieprogramma Inleiding Uw cardioloog heeft u aangemeld voor het hartrevalidatieprogramma in het Hartrevalidatiecentrum Eindhoven, een samenwerkingsverband tussen Máxima Medisch Centrum en het

Nadere informatie

Inleiding. 3 Beroerte, en dan?

Inleiding. 3 Beroerte, en dan? Beroerte, en dan? Inhoud Pagina Inleiding 3 De hersenen en hun functie 4 Wat is een beroerte? 6 Oorzaken en risicofactoren 7 - De kans op een (tweede) beroerte verkleinen 9 Herken de signalen van een beroerte

Nadere informatie

DIABETES EN VASCULAIR SPREEKUUR VOOR REUMAPATIËNTEN

DIABETES EN VASCULAIR SPREEKUUR VOOR REUMAPATIËNTEN DIABETES EN VASCULAIR SPREEKUUR VOOR REUMAPATIËNTEN 1198 Inleiding Deze folder is bedoeld voor reumapatiënten die zijn doorverwezen naar het Diabetes- & Vasculaircentrum van het Sint Franciscus Gasthuis.

Nadere informatie

HHZH/INF/084.01(0314) I Informatiebrochure I. Stroke Unit. h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46

HHZH/INF/084.01(0314) I Informatiebrochure I. Stroke Unit. h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 HHZH/INF/084.01(0314) I Informatiebrochure I Stroke Unit h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 1 Voorwoord Er werd vastgesteld dat u een beroerte heeft doorgemaakt.

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

Inleiding. 3 Beroerte, en dan?

Inleiding. 3 Beroerte, en dan? Beroerte, en dan? Inhoud Pagina Inleiding 3 De hersenen en hun functie 5 Wat is een beroerte? 7 Oorzaken en risicofactoren 8 - De kans op een (tweede) beroerte verkleinen 10 Herken de signalen van een

Nadere informatie

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog

Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog Van harte welkom! Hart en Vaataandoeningen, Leefstijlziektes? of! Leo Schrijvers Cardioloog CONFUCIUS: Chinees wijsgeer circa 500 voor Christus Het is niet moeilijk om het goede te herkennen, maar wel

Nadere informatie

Met medicijnen alléén bent u er niet

Met medicijnen alléén bent u er niet Cholesterolverlagers Met medicijnen alléén bent u er niet Steeds meer mensen gebruiken medicijnen tegen een te hoog cholesterol. Maar wie niet tegelijkertijd zijn leefstijl aanpast (stoppen met roken,

Nadere informatie

Vernauwde halsslagader. Maatschap Chirurgie IJsselland Ziekenhuis

Vernauwde halsslagader. Maatschap Chirurgie IJsselland Ziekenhuis Vernauwde halsslagader Maatschap Chirurgie IJsselland Ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding 2 1. Het ontstaan van een vernauwing 3 2. Klachten bij een vernauwing 4 3. Onderzoeken 5 4. Behandelmogelijkheden

Nadere informatie

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Revalideren na Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH)

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Revalideren na Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Revalideren na Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) Patiënteninformatie vll 574/1511 Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Inleiding U ontvangt deze

Nadere informatie

Cerebro Vasculair Accident (CVA) Een beroerte

Cerebro Vasculair Accident (CVA) Een beroerte Cerebro Vasculair Accident (CVA) Een beroerte Neurologie polikliniek 020 512 5124 INLEIDING Deze informatie is bedoeld als aanvulling op het gesprek met uw arts. Deze algemene informatie kan niet altijd

Nadere informatie

Hartinfarct gehad? Hoe nu verder. Cardiologie

Hartinfarct gehad? Hoe nu verder. Cardiologie Hartinfarct gehad? Hoe nu verder Cardiologie Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Uitleg over een hartinfarct 3 2. Diagnose en behandeling 4 3. Naar huis 6 4. Instructies en adviezen voor thuis 7 3 Uitleg

Nadere informatie

DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR

DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR 358 Inleiding U bezoekt het Diabetes- & Vasculaircentrum van het Sint Franciscus Gasthuis, vanwege uw verhoogde kans op: hart- en vaatziekten; suikerziekte (diabetes mellitus);

Nadere informatie

Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt

Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt Naar huis na een beroerte Informatie voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt U bent opgenomen geweest in het Radboudumc omdat u een beroerte of een TIA heeft gehad. Het blijkt dat veel patiënten

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK. psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA HOGE BLOEDDRUK psamtik@fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Als er een kleine hoeveelheid vocht uit de wond lekt, kunt u een droog steriel gaas op de wond leggen en deze vastplakken met een

Als er een kleine hoeveelheid vocht uit de wond lekt, kunt u een droog steriel gaas op de wond leggen en deze vastplakken met een Leefregels na PCI U heeft een dotterbehandeling ondergaan. Dit wordt ook wel een PCI genoemd, wat staat voor Percutane Coronaire Interventie. Na ontslag uit het ziekenhuis gaat het herstelproces en de

Nadere informatie

matige alcohol consumptie gezondheid

matige alcohol consumptie gezondheid matige alcohol consumptie positief voor gezondheid R e s u l t a t e n v a n 3 j a a r w e t e n s c h a p p e l i j k o n d e r z o e k Matige en regelmatige alcoholconsumptie heeft overall een positief

Nadere informatie

TIA-service. Afdeling neurologie Locatie Veldhoven

TIA-service. Afdeling neurologie Locatie Veldhoven TIA-service Afdeling neurologie Locatie Veldhoven U wordt opgenomen voor de TIA service. Datum:. Tijd: O 8.30 uur of O 9.00 uur Melden: verpleegafdeling 323, neurologie locatie Veldhoven telefoonnummer

Nadere informatie

Cerebrovasculaire aandoeningen. Patricia Halkes 19-03-2013

Cerebrovasculaire aandoeningen. Patricia Halkes 19-03-2013 Cerebrovasculaire aandoeningen Patricia Halkes 19-03-2013 Wat is een CVA? CerebroVasculair Accident CerebroVasculair Accident CerebroVasculair Accident CerebroVasculair Accident Oftewel in goed Nederlands

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Cardiovasculaire aandoeningen (hart- en vaatziekten)

Cardiovasculaire aandoeningen (hart- en vaatziekten) CARDIOgen-Test Hart- en vaatziekten Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De CARDIOgen biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op hart- en vaatziekten te bepalen.

Nadere informatie

Etalagebenen. Poli vaatchirurgie CWZ voor onderzoek en/of behandeling vanwege problemen door vernauwing van de beenslagaders

Etalagebenen. Poli vaatchirurgie CWZ voor onderzoek en/of behandeling vanwege problemen door vernauwing van de beenslagaders Etalagebenen Poli vaatchirurgie CWZ voor onderzoek en/of behandeling vanwege problemen door vernauwing van de beenslagaders Uw behandelend arts heeft u voor een onderzoek of behandeling naar de poli vaatchirurgie

Nadere informatie

PATIËNTENVERSIE RICHTLIJN BEROERTE

PATIËNTENVERSIE RICHTLIJN BEROERTE PATIËNTENVERSIE RICHTLIJN BEROERTE Colofon Patiëntenversie richtlijn beroerte 2008 Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO Postbus 20064 3502 LB Utrecht www.cbo.nl mwr@cbo.nl Deze brochure is

Nadere informatie

Etalagebenen (claudicatio intermittens)

Etalagebenen (claudicatio intermittens) Etalagebenen (claudicatio intermittens) ETALAGEBENEN (CLAUDICATIO INTERMITTENS) Deze folder informeert u over de klachten en behandelingsmogelijkheden van zogenaamde etalagebenen. U moet zich wel realiseren

Nadere informatie

LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA)

LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA) LIESPLASTIE (ENDARTERIËCTOMIE OF TEA) BEHANDELING VAN VERNAUWDE OF VERSTOPTE BEKKEN- EN BEENSLAGADERS - Patiëntinformatie - INLEIDING Welkom op de dienst Vaatheelkunde. Bij u werd een vernauwing of volledige

Nadere informatie

Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof

Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof Wat is een beroerte? De medische benaming voor een beroerte is Cerebro Vasculair Accident, meestal

Nadere informatie

Inleiding. 3 Beroerte, en dan?

Inleiding. 3 Beroerte, en dan? Beroerte, en dan? Inhoud Pagina Inleiding 3 De hersenen en hun functie 4 Wat is een beroerte? 6 Oorzaken en risicofactoren 7 - De kans op een (tweede) beroerte verkleinen 9 Herken de signalen van een beroerte

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kransslagadervernauwing en hartklachten Kransslagadervernauwing is een van de belangrijkste ziekten in de westerse wereld. De kransslagaderen zijn de bloedvaten die het hart van

Nadere informatie

Ken je cardiovasculair risico!

Ken je cardiovasculair risico! UGP-FOLDER Ken je cardiovasculair risico! Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke risicofactoren zijn er? Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die de kans op ziekten

Nadere informatie