PEDAGOGISCH DOSSIER. In de. voetsporen. Volta. van. wetenschappelijk atelier op school

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PEDAGOGISCH DOSSIER. In de. voetsporen. Volta. van. wetenschappelijk atelier op school"

Transcriptie

1 PEDAGOGISCH DOSSIER In de voetsporen van Volta wetenschappelijk atelier op school

2 PEDAGOGISCH DOSSIER In de voetsporen van Volta wetenschappelijk atelier op school Inhoudsopgave Voor de leerling Voor de leerkracht Boordboekje Wegwijs in elektriciteit Synthese Verwerkingsopdrachten Oefening Leve de elektriciteit! Oefening Geleider of isolator? Experiment Gebruik je kennis... Uitdiepingsopdrachten Oefening De lampenwinkel Oefening Het elektriciteitsverbruik... Experiment Ben je goed in aardrijkskunde? Info leerkracht Doelstellingen van het atelier Even opfrissen Waar komt elektriciteit vandaan? Het elektriciteitsnet Wat is elektriciteit? Elektrische stroom Binnenin een elektriciteitssnoer Stroomkringen Begrippen en elektrische waarden De batterij Een beetje geschiedenis De lamp Open en gesloten stroomkringen De schakelaars De gevaren van elektriciteit Verbetersleutels Experiment Pas op voor de schok! Info De gevaren van elektriciteit Gemakkelijk te kopiëren opdrachten met verbetersleutels

3 [ Wegwijs in elektriciteit ] 1. Teken een gloeilamp zoals je je die voorstelt (op de achterzijde) Teken de gloeilamp die je voor je ziet (op de achterzijde) Omcirkel de tekeningen waarin de gloeilamp oplicht en vul onderstaande zin aan: Om de gloeilamp te laten oplichten, moet je Bekijk de symbolen die gebruikt worden bij de beschrijving van elektriciteit en teken een schema van een elektrisch circuit met schakelaar (op de achterzijde).

4 [ Synthese ] 1. Vul het schema van onderstaande gloeilamp aan, gebruik makend van de termen die we gezien hebben tijdens de workshop. 2. Teken een schema van een eenvoudig elektrisch circuit met schakelaar. Gebruik de wetenschappelijke symbolen : gloeilamp batterij elektrische draad schakelaar

5 [ Oefening ] Zet deze voorwerpen in de juiste verzameling! telegeleid autootje GSM haardroger boormachine mixer zaklamp strijkijzer bureaulamp MP3 speler radio elektriciteitsnet accu of batterij

6 Teken het juiste symbool naast elk voorwerp: geleider isolator [ Oefening ]? Geleider of isolator? hout papier paperclip conservenblik plastic meetlat kurk vlakgom kaars glas Test je kennis! Een geleider, dat is vochtig papier spijker Een isolator, dat is......

7 [ Experiment ] 1. Welke gloeilampen lichten op in onderstaande schakeling? Gebruik je kennis Test volgende schema s met behulp van je materiaal en kleur de gloeilamp van de zaklamp(en) die oplicht(en).

8 [ Oefening ] DE LAMPENWINKEL HALLO! Ik heb gloeilampen van 40, 60 en 120 watt in mijn doos. Help me om de gloeilampen van alle lampen te vervangen, zodat het totaal aantal watt op elke draad exact overeenkomt met het getal dat je ziet op het kaartje. Onder welke draad zal het licht het helderst zijn? Écris pour chaque lampe quelle ampoule je dois utiliser! Test je kennis! «Watt» is......

9 [ Oefening ] Het ELEKTRICITEITS verbruik... Deze voorwerpen werken dankzij elektriciteit. Weet je ook hoeveel het per jaar kost om ze te gebruiken? 1 tot tot 20 0,50 tot 1 20 tot tot 200 Verbind de apparaten met de etiketten!

10 [ Experiment ] Ben je goed in Aardrijkskunde 1 Teken je eigen elektrisch spel op een blad papier dat je op maat van het deksel van een schoenendoos geknipt hebt (zoals op het voorbeeld hieronder). Brussel Brugge Luik Antwerpen Charleroi Bergen Arlon Gent Namen Kleef dit blad op het deksel van de schoenendoos. 3 Steek naast elke naam (en op de juiste plaatsen in de tekening) een splitpen door het karton van het deksel. 4 Verbind de splitpennen twee per twee aan de achterkant van de doos met behulp van elektrische draden die aan de uiteinden gestript werden. Let op! Zorg ervoor dat je de splitpen van de vraag verbindt met de splitpen van het antwoord. 5 Bevestig een paperclip aan de uiteinden van twee elektrische draden en sluit je circuit aan op de batterij en de gloeilamp. Wat heb je nodig? een batterij van 4,5V een gloeilamp en fitting een schoenendoos elektrische draad splitpennen paperclips een blanco vel papier 5. Nu kan het spel beginnen! Wanneer de gloeilamp oplicht, heb je gewonnen!

11 [ Experiment ] Wat heb je nodig? muntstukken in koper (minstens twintig stuks van dezelfde grootte) een glas water waarbij je 10 eetlepels zout voegt (of het sap van een citroen) aluminiumfolie absorberend keukenpapier een schaar Pas op voor de SCHOK! 1 Gebruik een van de muntstukken om cirkels op de aluminiumfolie en op het keukenpapier te tekenen. 2 Knip de cirkels uit en maak de schijfjes papier nat met het zoutwater (of het water met citroensap). 3 Leg de schijfjes drie per drie op elkaar: koper, papier, dan aluminium. Elke groep van drie schijfjes van verschillende materialen is een cel. Al de schijfjes samen maken een batterij. 4 Maak een vinger van elke hand nat en druk het hoopje muntstukken hard samen tussen je twee vingertoppen. Je zult een lichte elektrische ontlading voelen (normaal gezien voel je een lichte prikkeling op je vingertoppen). Tip Hoe groter je batterij, hoe groter de kans dat je de elektrische schok zal voelen!

12 [ Info ] DE GEVAREN VAN ELEKTRICITEIT Raak nooit met natte handen een elektrisch apparaat aan dat aangesloten is op het elektriciteitsnet. Het kan dodelijke gevolgen hebben om je haren te drogen, je te scheren of een ingeschakeld elektrisch apparaat te gebruiken wanneer je in bad zit. Verwissel nooit een gloeilamp zonder eerst de lamp uit te trekken. Laat nooit een verlengsnoer dat verbonden is met het stopcontact liggen zonder dat er een apparaat op aangesloten is. Dit is een grote oorzaak van elektrocutie en brandwonden in de mond bij kinderen tussen 6 maanden en 3 jaar oud. Denk aan kleine kinderen en gebruik afdekplaatjes of veiligheidsstopcontacten. Stopcontacten trekken kleine kinderen aan omdat ze eruit zien als twee kleine oogjes, zoals bij een levend wezen. Sluit nooit verschillende stekkerdozen aan op hetzelfde stopcontact.

13 Info leerkracht Doelstellingen van het atelier Het begrip elektriciteit kunnen duiden. Een eenvoudige stroomkring opzetten met een schakelaar, om zo de werking van elektriciteit beter te begrijpen. Even opfrissen Waar komt elektriciteit vandaan? Het elektriciteitsnet Elektrische energie wordt, via ingewikkelde processen, opgewekt in elektriciteitscentrales. Water, wind en zon bezitten uit zichzelf energie. In energiecentrales zet men die basisenergie om in elektrische energie. Ook uit atoomreacties kan energie gewonnen worden. Energiecentrales zetten energie om in elektrische energie met een middelmatige sterkte, ook wel middenspanning genoemd. Die wordt omgezet in sterkere stroom met een hoger voltage en wordt door dikkere kabels of stroomdraden getransporteerd, bovengronds via hoogspanningsmasten of via ondergrondse kabels. Dit netwerk

14 Info leerkracht pagina 2 van dikke en dunnere kabels wordt het distributienetwerk genoemd. De elektriciteit wordt opnieuw omgezet in laagspanningsstroom, met aparte voltages voor industrieel en huishoudelijk gebruik voor fabrieken, huisaansluitingen, kantoren en boerenbedrijven. Natuurlijk kan je ook uit batterijen ernergie verkrijgen, maar je kan die alleen maar voor kleine elektrische apparaten (radio, zaklamp, afstandsbediening, ) gebruiken. Wat is elektriciteit? Elektriciteit is een onzichtbare vorm van energie, gebaseerd op de kleine geladen deeltjes in atomen. In de atoomkern hebben deeltjes die protonen genoemd worden een positieve lading. Rond de kern van atomen cirkelen, negatief geladen elektronen. Normaal gesproken zijn positieve en negatieve lading met elkaar in evenwicht. Als dat evenwicht verstoord wordt, ontstaat er een elektrische kracht. Die kan stationair zijn statische elektriciteit of zich verplaatsen en dan noemen we het elektrische stroom. Elektriciteit is zo nuttig omdat het via draden overal kan worden heengebracht en omgezet in andere vormen van energie, zoals licht, warmte en beweging. Wij nemen elektriciteit dus enkel waar wanneer we bvb. een elektrisch apparaat starten, een lamp doen branden, een radio doen spelen, de televisie aanzetten Elektrische stroom Als je het licht aanknipt, gebruik je elektriciteit die door een draad stroomt als water door een buis. Dit noemen we elektrische stroom. Hij bestaat uit miljarden elektronen die door een draad of elektrisch element stromen. Deze elektronen bewegen niet uit zichzelf door een draad. Ze moeten erdoorheen geduwd worden door een verschil in elektrische toestand, potentiaalverschil genoemd, dat opgewekt wordt door een batterij of een energiecentrale. De energie van elektrische stroom wordt gebruikt om allerlei apparaten in huis, op school en op het werk te laten functioneren. Binnenin een elektriciteitssnoer Een elektrische stroom bestaat uit miljarden vrije (van hun atomen gescheiden) elektronen, die door een draad stromen. De elektronen springen van het een atoom naar het volgende en bewegen zich schoksgewijs voort. Afzonderlijke elektronen bewegen slechts een fractie van een centimeter per seconde. Maar net als wanneer je tegen een rij treinwagons duwt, ontstaat er een dominoeffect in de hele draad. Het resultaat is dat de elektriciteit zich met de snelheid van het licht ( km/ sec) voortplant. Door sommige materialen, vooral de metalen van stroomkabels, kan elektriciteit gemakkelijk passeren, dit zijn geleiders. Andere materialen zoals plastic, houden stroom tegen. Daarom zit er rond de meeste draden en kabels een plastic laagje, isolatie genoemd.

15 Info leerkracht pagina 3 Gelijkstroom : Bij gelijkstroom bewegen alle elektronen zich de hele tijd in dezelfde richting. Dit type stroom wordt geleverd door batterijen in zaklantaarns, accu s en overeenkomstige apparaten. Wisselstroom : Bij wisselstroom verandert de richting waarin de elektronen zich bewegen. De elektronen lopen afwisselend in een van beide richtingen door de draad. Stroomkringen In sommige materialen (geleiders) kunnen de elektronen gemakkelijk losraken van hun atomen en zich vrij gaan bewegen. Daardoor kan elektriciteit zonder problemen door deze materialen stromen. In andere materialen (isolatoren) worden de elektronen stevig vastgehouden in hun atomen. Daardoor kan de elektriciteit niet stromen. De weg die een elektrische stroom neemt, wordt een stroomkring of circuit genoemd. Er zal alleen stroom zijn als de stroomkring een gesloten circuit vormt. Als het circuit ergens onderbroken is door lucht of een andere isolator, kan er geen elektrische stroom doorheen lopen. Een schakelaar is een instrument dat een stroomkring onderbreekt. Een goede stroomkring bevat steeds de volgende 3 elementen : Een energiebron of generator : deze duwt de elektronen door het circuit. (bvb. een batterij) Een geleider of conductor : deze zorgen ervoor dat de energie kan circuleren. (bvb. koperdraad) Een energieverbruiker of receptor : deze verbruikt de elektrische energie en zet ze om in andere soort energie (licht, warmte, beweging, ) (bvb. een lampje) Begrippen en elektrische waarden Een batterij heeft een positieve pool en een negatieve pool. Wanneer een circuit niet aangesloten is op een energiebron, kunnen de elektronen zich vrij bewegen van het ene atoom naar het andere. Als het circuit met een batterij is verbonden, bewegen de elektronen in een draad zich voort. Ze worden weggeduwd van de negatieve pool en aangetrokken door de positieve pool. De elektronen stromen in een circuit dus steeds naar de positieve pool toe.

16 Info leerkracht pagina 4 De energie die nodig is om de elektronen te doen stromen wordt veroorzaakt door een verschil in aantal elektronen in de polen (potentiaalverschil). Hierdoor vormt er zich een spanning die gemeten wordt in eenheden volt. De stroomsterkte (uitgedrukt in ampères) is de hoeveelheid elektriciteit (= aantal elektronen) er passeert binnen een bepaalde tijd op een bepaald punt in het circuit. Een ampère is meer dan 6 miljard elektronen per seconde! De stroomsterkte hangt af van de spanning maar natuurlijk ook van de dikte, de lengte, de temperatuur en het materiaal van de geleider. De weerstand, hoe gemakkelijk een stof stroom doorgeeft, wordt uitgedrukt in ohms. Hieronder staan de belangrijkste elektrische symbolen opgelijst. De batterij Batterijen zijn erg gebruiksvriendelijke energieleveranciers. Je kan ze altijd en overal gebruiken dankzij hun lichtheid en hun gebruiksgemak. Als er geen batterijen zouden zijn, dan bestonden er ook geen zaklantaarns, MP3spelers, GSM s, Maar ook in nietdraagbare apparaten worden batterijen vaak gebruikt als extra energiebron. Denk bvb. aan computers en faxapparaten.

17 Info leerkracht pagina 5 Een batterij is een handig pakketje van chemische stoffen die met elkaar reageren om elektronen van hun atomen los te maken. Dit gebeurt alleen als de batterij via draden is verbonden met een elektrisch apparaat en de elektronen een plek hebben om naartoe te stromen. Anders is er geen reactie. Wanneer de chemische stoffen niet meer kunnen reageren met elkaar, is de batterij leeg. Sommige batterijen, zoals de accu s in auto s, kunnen opnieuw opgeladen worden. Hiervoor plaatsen we de lege batterij in een herlaadtoestel. Dit toestel zorgt ervoor dat er een tegengestelde stroom door de batterij stroomt waardoor de chemische stoffen opgeladen worden en weer met elkaar gaan reageren. Een beetje geschiedenis In de 18e eeuw hield Galvani zich al bezig met elektrische verschijnselen. Luigi Galvani werd in 1737 in Bologna geboren. Hij werd arts, natuuronderzoeker en tenslotte hoogleraar in de anatomie en gynaecologie aan de universiteit van zijn geboorteplaats. Als natuuronderzoeker prepareerde hij kikkerpoten en kreeg te maken met het serendipityverschijnsel : bij toeval vond hij iets waar hij niet naar op zoek was, gewoon omdat hij dat (nog) niet wist. Galvani zag dat de (vochtige) kikkerpoot bewoog wanneer hij die aanraakte met twee verschillende soorten metaal en dacht aanvankelijk dat hij daarmee dierlijke elektriciteit had gevonden. Zoals dat vaker gaat, bouwde landgenoot Volta voort op Galvani s onderzoek en vond het juiste antwoord. Wat was er precies aan de hand? De elektriciteit zat niet in de spier, maar in het spannings(potentiaal)verschil tussen beide verschillende metalen waarbij het vocht als elektrolyt fungeerde. Dit genereerde een elektrisch stroompje dat de spier deed samentrekken. Volta zag dit in en construeerde in 1800 het eerste Galvanisch element, oftewel de batterij. Deze ontdekking had natuurlijk een enorme invloed op latere ontwikkelingen. Voor het eerst was men in staat om langs chemische weg elektriciteit te maken.

18 Info leerkracht pagina 6 Zonder Galvani en Volta zou onze tijd er anders uitgezien hebben. Bijvoorbeeld, de accu is een (samengesteld) Galvanisch element: verschillenden metalen in een zuuroplossing (elektrolyt) genereren een elektrische stroom, die in auto s gebruikt wordt om de startmotor aan te drijven. Omgekeerd leveren verschillende metalen met elkaar verbonden in de scheepvaart ook problemen op. Wat dacht je van een bronzen schroef op een roestvrijstalen as in zeewater? Door het potentiaalverschil tussen schroef en as ontstaat via het zeewater als elektrolyt een elektrische stroom, die in dit geval de roestvrijstalen as opvreet. De lamp De gloeilamp werd meer dan 100 jaar geleden uitgevonden door een geleerde Amerikaan, Thomas Edison. Edison slaagde erin licht op te wekken door een gecarboniseerde katoendraad in een luchtledige bol te plaatsen. Zijn eerste lamp brandde ongeveer 45 uren! Vandaag branden lampen zo n 1000 uren! Dit komt grotendeels door het soort gas dat nu gebruikt wordt in de glazen bol. Het gas zorgt ervoor dat de gloeidraad niet doorbrandt. Wanneer een lamp aangesloten wordt op een gesloten circuit, kan de gloeidraad temperaturen tot 2500 C bereiken. Door deze hoge temperaturen, straalt een lamp licht uit. Pas wanneer de gloeidraad verwarmd wordt tot 3400 C, brandt ze door en is de lamp gesprongen.

19 Info leerkracht pagina 7 Open en gesloten stroomkringen De schakelaars De meeste stroomkringen bevatten een schakelaar. In de aanstand laat hij de elektriciteit door de hele stroomkring stromen. In de uitstand maakt hij een kleine tussenruimte. De elektriciteit kan niet door de lucht in de tussenruimte bewegen en komt tot stilstand. De meeste elektrische apparaten zoals waterkokers en broodroosters schakelen vanzelf uit. Hierdoor wordt energie bespaard en wordt brandgevaar voorkomen. Verwarmingsapparaten hebben een thermostaat om de temperatuur van het toestel te regelen. Een schakelaar zorgt ervoor dat het toestel verwarmt wanneer de ondergrens bereikt is en omgekeerd. De telegraaf (1838) is volledig gebaseerd op het principe van de schakelaar. Met een telegraaf worden elektrische signalen uitgezonden waardoor over lange afstand gecommuniceerd kan worden. In diezelfde periode werd ook een zekere Samuel Morse heel bekend met zijn Morsecode. Deze taal bestaat volledig uit korte en lange elektrische signalen. Iedere letter van het alfabet kreeg een eigen code, waardoor het gemakkelijk communiceren werd. Een code die velen kennen is SOS : drie keer kort, drie keer lang, drie keer kort.

20 Info leerkracht pagina 8 De gevaren van elektriciteit Elektriciteit kan heel erg gevaarlijk zijn. Er is steeds een elektrocutiegevaar! Elektriciteit kan ook brandworden of ernstige interne bloedingen veroorzaken. In sommige gevallen is het zelfs dodelijk! Zolang je onder de 24V blijft, loop je geen risico om geëlektrocuteerd te worden. Wat is dat : «elektrocutie»? Het menselijk lichaam kan elektriciteit geleiden, maar dat is niet altijd zonder gevaar! De elektriciteit ondervindt een enorme weerstand van het lichaam wanneer ze erdoor stroomt. De elektronen hopen zich op in het lichaam, want ze kunnen moeilijk doorstromen waardoor het lichaam begint op te warmen. De situatie wordt nog gevaarlijker wanneer je lichaam nat is. Water is een heel goede geleider, waardoor er nog meer elektronen door je lichaam gieren. De spieren trekken zich ongecontroleerd samen, de ademhaling wordt ontregeld en een hartaanval is zo goed als onvermijdelijk. Raak dus nooit een elektrisch apparaat aan wanneer je natte handen of voeten hebt!

21 Verbetersleutel Boordboekje en synthese Schema s waarin de gloeilamp oplicht: 126 Om de gloeilamp te laten oplichten, moet het contactplaatje van de lamp contact maken met de ene pool van de batterij en de fitting met de andere pool. de bol de gloeidraad het inerte gas de steundraden gloeilamp de isolator batterij de fitting contactplaatje Eenvoudig open elektrisch circuit elektrische draad schakelaar Oefening Leve de elektriciteit! Elektriciteitsnet: haardroger, mixer, bureaulamp, strijkijzer. Batterij of accu: zaklamp, MP3speler, telegeleide auto, GSM. Ertussenin: boormachine, radio. Oefening Geleider of isolator? Geleiders: spijker, conservenblik, vochtig papier, paperclip. Isolators: papier, kurk, vlakgom, glas, plastic meetlat, kaars, hout. Test je kennis! : Een geleider is een materiaal dat de elektrische stroom doorlaat. Een isolator is een materiaal dat de elektrische stroom niet doorlaat. Experiment Gebruik je kennis 1 Welke gloeilampen lichten op in onderstaande schakeling?: BD. 2 Test de schema s met behulp van je materiaal en kleur de gloeilamp van de zaklamp(en) die oplicht(en): CF. Oefening Het elektriciteitsverbruik 1 tot 10: haardroger (11 kwh/jaar), koffiezetapparaat (42 kwh/jaar), stofzuiger (70 kwh/jaar), computer (97 kwh/jaar). 10 tot 20: televisie (180 kwh/jaar), droogtrommel (192 kwh/jaar), oven (162 kwh/jaar). 20 tot 50: wasmachine (216 kwh/jaar), koelkast (350 kwh/jaar), wasmachine (290 kwh/jaar). 150 tot 200: geiser van 100l (1554 kwh/jaar). De prijs per kilowattuur (kwh) elektriciteit die in deze oefening wordt gehanteerd, bedraagt 0,10. Het gaat om een gemiddelde prijs daar deze sterk afhangt van de frequentie, het moment (dag of nacht) en de duur van het gebruik van elektrische apparaten.

22 Verbetersleutel (vervolg) Oefening De lampenwinkel Stroomdraad van 140 watt: gloeilamp van 60 watt + gloeilamp van 40 watt + gloeilamp van 40 watt. Stroomdraad van 220 watt: gloeilamp van 120 watt + gloeilamp van 60 watt + gloeilamp van 40 watt. Stroomdraad van 120 watt: gloeilamp van 40 watt + gloeilamp van 40 watt + gloeilamp van 40 watt. De stroomdraad waaronder het licht het helderst is, is de draad van 220 watt. Test je kennis! : De watt (symbool W), is de meeteenheid van vermogen. Hij komt overeen met de hoeveelheid elektriciteit die het product verbruikt gedurende een bepaalde tijd (een seconde). Meer informatie over elektriciteit kunt u vinden in de rubriek Klik & Surf van de website van Science Planet. Surf snel naar en ontdek onze wetenschappelijke databank voor leerkrachten.

23 Ateliers op school Week van de wetenschap Klasuitstappen Bosklassen vzw Koning Albert I plein B9820 Bottelare Tel: GSM: Fax: ontwerp:

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen.

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen. 2 ELEKTRICITEITSLEER 2.1. Inleiding Je hebt al geleerd dat elektriciteit kan worden opgewekt door allerlei energievormen om te zetten in elektrische energie. Maar hoe kan elektriciteit ontstaan? En waarom

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Energie 5 en 6 2 Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: begrijpen hoe elektriciteit en stroom ontstaan, als een brandstof wordt

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R DE WILLIE WORTEL QUIZZZ Gaat er bij jou ook een lampje branden? Dan heb je het goede antwoord op de vraag gegeven. Maak een knotsgekke elektroquiz. Daarvoor gaan jullie zelf de quizvragen en antwoorden

Nadere informatie

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde

Hier brandt de lamp. Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Cremers François, Boutsen Ingrid, Kenens Hilde Hier brandt de lamp. Naam: Klas:.. Hier brandt de lamp Blz 1 / 13 Opdracht 1. Wat werkt met elektriciteit. 1. Welk toestel heeft elektriciteit nodig om de kunnen werken? Zet een kruisje onder JA of NEEN.

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen? Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?.......... Iedereen is het erover eens dat we eigenlijk niet meer zonder elektriciteit kunnen. Maar heb

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMNVATTING LKTICITIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOVLHID LADING Symbool Q (soms q) enheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen. Als je over

Nadere informatie

5 Elektriciteit. 1 Stroomkringen. Nova. 1 a de metalen b isolatoren c een schakelaar

5 Elektriciteit. 1 Stroomkringen. Nova. 1 a de metalen b isolatoren c een schakelaar 5 Elektriciteit 1 Stroomkringen 1 a de metalen b isolatoren c een schakelaar 2 a Een elektrische stroom bestaat uit kleine deeltjes die door geleidende materialen bewegen. b Met een stroommeter (ampèremeter)

Nadere informatie

Elektriciteit. Elektriciteit

Elektriciteit. Elektriciteit Elektriciteit Alles wat we kunnen zien en alles wat we niet kunnen zien bestaat uit kleine deeltjes. Zo is een blok staal gemaakt van staaldeeltjes, bestaat water uit waterdeeltjes en hout uit houtdeeltjes.

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

Opdracht 1. deel 8 De gereedschapskist van de elektricien. bektang. draadstriptang. krimptang. waterpomptang. combinatietang

Opdracht 1. deel 8 De gereedschapskist van de elektricien. bektang. draadstriptang. krimptang. waterpomptang. combinatietang deel 8 gereedschapskisk vkn de Opdracht 1 1. Bekijk de 5 foto s gereedschappen. Ontdek jij de verschillen? Schrijf bij de beschrijving op volgende pagina de naam tang op de foto. Tip: de naam tang kan

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOEVEELHEID LADING Symbool Q (soms q) Eenheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen.

Nadere informatie

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten Stroomkring XL Inleiding Dagelijks verbruiken we elektriciteit. Maar toch is elektriciteit een heel abstract begrip. Waar komt elektriciteit vandaan? En wat gebeurt er precies wanneer we thuis de schakelaar

Nadere informatie

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas:

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas: Namen: Klas: Windmolenpark Houten Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten Ontwikkeld door: Geert Veenstra Gerard Visker Inhoud Probleem en hoofdopdracht Blz 3 Samenwerking

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt. We kennen twee soorten lading:

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R WELKOM! Een bezoeker die een science center binnenkomt, moet gelijk in de stemming komen om van alles te ontdekken. Dat kan doordat er iets verrassends gebeurt. Daar gaan jullie op een heel speciale manier

Nadere informatie

Deel 2 Word elektrisch inspecteur!

Deel 2 Word elektrisch inspecteur! 1 Behaal je diploma Alvorens je één van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch? Je laat toch ook niet om het even

Nadere informatie

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul.

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul. Hfd 3 Stroomkringen Enkele begrippen: Richting van de stroom: Stroom loopt van de plus naar de min pool Richting van de elektronen: De elektronen stromen van de min naar de plus. Geleiders en isolatoren

Nadere informatie

Elektriciteit. Inlage

Elektriciteit. Inlage Elektriciteit Inlage Proef 1 Batterijen - Werkblad 1 - Potlood - Verschillende batterijen Bekijk de verschillende batterijen. Maak nu je werkblad. Proef 2 Brandend lampje - 1 Lampje (nr. 14) - Hittedraad

Nadere informatie

Word elektrotechnisch inspecteur

Word elektrotechnisch inspecteur 8 Word elektrotechnisch inspecteur 1. Behaal je diploma Vóór je een van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch?

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. spanning 2007-2008 hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op van elektrische lading die stroomt. We kennen

Nadere informatie

5 Elektriciteit. 5.1 Elektriciteit om je heen

5 Elektriciteit. 5.1 Elektriciteit om je heen 5 Elektriciteit 5.1 Elektriciteit om je heen 2 Overeenkomst: beide leveren elektriciteit. Verschil: stopcontact levert een hoge spanning en een batterij levert een lage spanning 3 spanningsbron volt penlight

Nadere informatie

Elektrische techniek

Elektrische techniek AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 . Zowel in huis als bij voertuigen heb je met elektriciteit te maken. Hoe zit een meterkast in elkaar? Hoe werkt een elektrisch ontstekingssysteem van een motor?

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Elektrische weerstand

Hoofdstuk 1. Elektrische weerstand Hoofdstuk 1. Elektrische weerstand Alle materialen hebben elektrische weerstand. Soms is de weerstand laag en gaat elektrische stroom er gemakkelijk door. In andere gevallen is de weerstand hoog. Deze

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad Timing: 1 á 2 lestijden De les in het kort: De leerlingen

Nadere informatie

Naam: Hoe werk je met dit boekje?

Naam: Hoe werk je met dit boekje? 0 Naam: Hoe werk je met dit boekje? Dit boekje bestaat uit twee delen: een werkboek (blz. 1 t/m blz. 15) en de bronnen (blz. 16 t/m blz. 18). Hieronder staat uitgelegd hoe je met deze delen werkt. Het

Nadere informatie

Elektriciteit. Hoofdstuk 2

Elektriciteit. Hoofdstuk 2 Elektriciteit Hoofdstuk 2 (het blijft spannend) Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden

Nadere informatie

Werkstuk elektriciteit Mees Kleefmann Groep 7a Oktober 2010. Elektriciteit

Werkstuk elektriciteit Mees Kleefmann Groep 7a Oktober 2010. Elektriciteit Werkstuk elektriciteit Mees Kleefmann Groep 7a Oktober 2010 Elektriciteit Inhoudsopgave 1 - Wat is elektriciteit? 2 - Statische elektriciteit 3 - Stromende elektriciteit maken met een dynamo 4 - Elektriciteit

Nadere informatie

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les Stroom in huis Lesduur: 45 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen ontdekken en beschrijven de werking van een stekker en stopcontact. De leerlingen kunnen het gebruik

Nadere informatie

Diktaat Spanning en Stroom

Diktaat Spanning en Stroom Diktaat Spanning en Stroom hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt.

Nadere informatie

Tevens is deze proefles ideaal als voorbereiding op de Mad Science workshop Elektriciteit die via deze link te boeken is.

Tevens is deze proefles ideaal als voorbereiding op de Mad Science workshop Elektriciteit die via deze link te boeken is. Lesbrief Elektriciteit : Voor u ligt een begeleidende lesbrief van Mad Science die u in uw eigen klas kunt gebruiken. De les bevat enkele experimenten die de kinderen zelf in de klas uit kunnen proberen.

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:..

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. et technologisch proces. 2,7 B T S 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een

Nadere informatie

1.1 Hoe branden de lampen?

1.1 Hoe branden de lampen? 1.1 Hoe branden de lampen? In deze eerste opdracht ga je aan de slag met parallel- en serieschakelingen. De auto op de tekening heeft vier lampen met elk twee contactpunten, een accu en een contactsleutel

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Lessencyclus Elektriciteit

Lessencyclus Elektriciteit Lessencyclus Elektriciteit Gegeven in het Science Lab op zowel de 4 e Montessorischool de Pinksterbloem als op de 5 e Montessorischool Watergraafsmeer te Amsterdam Samengesteld door Elmer Roze 2013 In

Nadere informatie

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties Elektriciteit Inhoud Inleiding : Deze les Spanning: Wat is dat, hoe komt dat? Stroom(sterkte) : Wat is dat, hoe komt dat? Practicum: (I,)-diagram van een lampje en een weerstand Weerstand : Wet van Ohm

Nadere informatie

Licht in de ruimte. lesidee voor bovenbouw PO. colofon: info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl

Licht in de ruimte. lesidee voor bovenbouw PO. colofon: info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl Licht in de ruimte lesidee voor bovenbouw PO colofon: auteur: Wendy van den Putte, Science Center NEMO, Amsterdam info@ruimtevaartindeklas.nl www.ruimtevaartindeklas.nl Inhoud Lesopzet... 3 Materialenlijst...

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

6 Elektriciteit. Pulsar 1-2 vwo/havo uitwerkingen 2012 Noordhoff Uitgevers 1. 6.1 Elektriciteit om je heen. 1 Het juiste antwoord is D: 5000 V.

6 Elektriciteit. Pulsar 1-2 vwo/havo uitwerkingen 2012 Noordhoff Uitgevers 1. 6.1 Elektriciteit om je heen. 1 Het juiste antwoord is D: 5000 V. 6 Elektriciteit 6.1 Elektriciteit om je heen 1 Het juiste antwoord is D: 5000 V. 2 Overeenkomst: beide leveren elektrische energie. Verschil: stopcontact levert een hoge (wissel)spanning en een batterij

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT: De stroomkring in beeld

LEERACTIVITEIT: De stroomkring in beeld LEERACTIVITEIT: De stroomkring in beeld Duur leeractiviteit Graad Richting Vak Onderwijsnet Leerplan 2 3 ASO/TSO Fysica Toegepaste Fysica Elektriciteit Vrij onderwijs/go Bruikbaar in alle leerplannen met

Nadere informatie

3 Slim met stroom. Inleiding

3 Slim met stroom. Inleiding 3 Slim met stroom Inleiding Hierboven zie je allerlei elektrische apparaten. Voor de een heb je batterijen nodig. De ander steek je met een stekker in het stopcontact. Al deze toestellen gebruiken stroom.

Nadere informatie

Project huisinstallatie voor de onderbouw

Project huisinstallatie voor de onderbouw Inhoudsopgave 1 Elektrische stroom.... 1 1.1 Waterstroom.... 1 1.2 Knikker stroom... 2 1.3 Geleiders en isolators.... 2 2 Elektrische schakeling... 3 2.1 Inleiding... 3 2.2 Zekering en aardlekschakelaar...

Nadere informatie

Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1

Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1 Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: 5... Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1 1. Taakverdeling! Iedereen in de groep krijgt een taak! Wie doet

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht.

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht. Bloemen hebben zonlicht nodig om te bloeien, sommigen gaan zelfs dicht als het donker wordt. We moeten ze ook steeds kunnen verzetten zodat ze kan geplaatst worden in de tuin, op de vensterbank, op het

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Colofon Zoleerjemeer Een uitgave van Zoleerjemeer www.zoleerjemeer.nl 2013 A. Elsinga, alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector De verpakking bevat volgende stukken: Omschrijving: Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector 1) Kantelbare metaaldetector 6) Metalen plaat voor gelijkstroomtest 2) Batterijvak 7) Controlelampje

Nadere informatie

Elektra. Retail Trainingen. alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren

Elektra. Retail Trainingen. alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche Retail Trainingen 2 Dit vakinformatieboek is een uitgave van: Vereniging

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

LESMODULE OVER WINDENERGIE

LESMODULE OVER WINDENERGIE YOUNG ENERGY PROJECT - STUDENTEN LESMODULE OVER WINDENERGIE Inhoudsopgave Instructiebladen Les 1 Module windenergie, Instructieblad 1.1 4 Les 1 Ontdek, Instructieblad 1.2 5 Les 2 Onderzoek, Instructieblad

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

Deel 2 Word elektrisch inspecteur!

Deel 2 Word elektrisch inspecteur! 1 Behaal je diploma Alvorens je één van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch? Je laat toch ook niet om het even

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

Tandwielen. Katrollen

Tandwielen. Katrollen Met tandwielen kun je beweging van het ene apparaat overbrengen op een ander. Er zijn veel verschillende soorten tandwielen en de meeste apparaten maken er gebruik van. Met het aantal tandwielen kun je

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING. Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk

LESVOORBEREIDING. Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk Zetel Campus Lier Bouwmeestersstraat 3 Berlaarsestraat 31 2000 Antwerpen 2500 Lier tel. 03/259 08 00 tel. 03/490.00.50 fax 03/259 08 18 fax 03/490.00.51

Nadere informatie

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit 1. Gelijkstroomkringen (DC) De verschillende elektrische grootheden bij gelijkstroom zijn: Elektrische spanning (volt) definitie: verschillend potentiaal

Nadere informatie

Wijzer Techniekkit Besturing

Wijzer Techniekkit Besturing 1. Inhoud Techniekkit Besturing De Techniekkit besturing is te bestellen bij Opitec (www.opitec.nl) onder het bestelnummer 905.056. Onderdeel Aantal Eigenschappen Batterij 1 4,5 V Minizoemer 1 Rood ledje

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

Stroom uit batterijen

Stroom uit batterijen 00-Spanning WHO S3-HV 24-01-2005 12:01 Pagina 5 2 Stroom uit batterijen Je hebt gezien, dat je eigen gebouwde vruchtbatterij niet veel stroom levert. Zo n batterij past ook slecht in een diskman of MP3-speler...

Nadere informatie

We hangen drie metalen bollen aan een draad en we geven ze alledrie een positieve of negatieve lading. Bol 1 en 2 stoten elkaar af en bol 2 en 3 stoten elkaar af. Wat kun je nu zeggen? 1. 1 en 3 hebben

Nadere informatie

Elektriciteit (deel 1)

Elektriciteit (deel 1) Elektriciteit (deel 1) 1 Spanningsbronnen 2 Batterijen in serie en parallel 3 Stroomkring 4 Spanning, stroomsterkte, watercircuit 5 Lampjes in serie en parallel 6 Elektriciteit thuis 7 Vermogen van elektrische

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 OPGAVE 1 Teken hieronder het bijbehorende schakelschema. Geef ook de richting van de elektrische stroom aan.

Nadere informatie

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket Handleiding Ulitium solar verlichtingspakket Index 1. overzicht 2. hoe werkt het 3. aan de slag 4. aansluiten van elektriciteitsbron (pv paneel) 5. aansluiten Hub4-aansluitdoosje 6. aansluiten van Ulitium

Nadere informatie

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement 6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement Opgave 9 Het rendement bereken je met E nuttig en E in. E nuttig is de hoeveelheid energie die nodig is het water op te warmen. E in is de hoeveelheid energie

Nadere informatie

Basisexperiment Stroomkring

Basisexperiment Stroomkring 1 0 3. 1 9 9 Basisexperiment Stroomkring Inhoud: 1x lampfitting 1x lampje 3,5 v/35a 1x platte batterij 4,5 V 1x tuimelschakelaar 1x grenen blokje 40x40 1x multiplex plaat 10x100x200 mm 3x houten latjes

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

WICO CAMPUS TIO OVERPELT

WICO CAMPUS TIO OVERPELT WICO CAMPUS TIO OVERPELT Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode FASE 1: We hebben een probleem. We willen s avonds voor een

Nadere informatie

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden. 1 Formules gebruiken Verkennen www.math4all.nl MAThADORE-basic HAVO/VWO 4/5/6 VWO wi-b Werken met formules Formules gebruiken Inleiding Verkennen Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Nadere informatie

1.2. Breng een ballon (na wrijven over een wollen sok, haren of trui) dicht tegen een leeg drankblikje. Wat gebeurt er?

1.2. Breng een ballon (na wrijven over een wollen sok, haren of trui) dicht tegen een leeg drankblikje. Wat gebeurt er? 2 INLEIDING Wat is elektriciteit? Net als vuur is Elektriciteit is een natuurkundig verschijnsel. De mens heeft het alleen leren pwekken, beheersen en gebruiken.we kunnen elektriciteit niet zien maar wel

Nadere informatie

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen?

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? werkblad experiment 4.5 en 5.4 (aangepast) naam:. klas: samen met: Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? De weerstand R van een voorwerp is te bepalen als men de stroomsterkte

Nadere informatie

Werking van een zekering

Werking van een zekering Naam: Klas: Datum: Werking van een zekering Doelstelling Leerlingen moeten inzien dat een zekering de elektrische stroom kan onderbreken bij oververhitting als gevolg van een kortsluiting. Inleidende proef

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna Hoofdstuk 2 Elektriciteit in Huis Elektriciteit in huis Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna wordt de huisinstallatie verdeeld in groepen met zekeringen. voor de extra veiligheid zijn

Nadere informatie

Elektriciteit in onze Volvo s

Elektriciteit in onze Volvo s in onze Volvo s Een zegen als het werkt, een ramp als.. 1 Doel van deze avond Uitleg: Wat is elektriciteit Een klein stukje theorie Een aantal praktijkvoorbeeldjes Oorzaken van elektrische storingen Oplossen

Nadere informatie

Groep 8 - Les 2 Van Centrale naar Huis

Groep 8 - Les 2 Van Centrale naar Huis Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 2 Van Centrale naar Huis Lesduur: 50 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten hoe energie bij hen thuis komt. De leerlingen weten dat energie boven- en ondergronds

Nadere informatie

Een positief geladen stok wordt in de buurt gebracht van een metalen bol. Deze bol staat op een isolerende standaard, maar is via een koperdraad verbonden met de aarde. In de koperdraad loopt, 1. een stroom,

Nadere informatie

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science 1 2 3. 9 8 7 E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Wat je nodig hebt: Voor de motorhouder: Voor de ventilator: 1 grote houten schijf

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 INLEIDING ONDERZOEKSOPDRACHTEN De onderzoeksopdrachten, zijn kaarten die best geplastificeerd kunnen worden. De leerlingen

Nadere informatie

De elektrische stroomkring

De elektrische stroomkring EDUGO De elektrische stroomkring Naam: Klas + nr: EDUGO campus DE BRUG AUTHENTIEKE EERSTEGRAADSSCHOOL Schooljaar www.edugo.be Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Waarom leren we over de elektrische stroomkring?...

Nadere informatie

Elektriciteit (deel 2)

Elektriciteit (deel 2) Elektriciteit (deel 2) 1 Elektrische lading 2 Eenvoudige stroomkring 3 Stroomsterkte en spanning 4 Serie- en parallelschakeling 5 Stroomsterkte en spanning meten 6 Weerstand, wet van Ohm 7 Energie en vermogen

Nadere informatie

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties;

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties; IUSES Toolkit Introductie Met deze experimentele toolkit kunnen experimenten uitgevoerd worden op het gebied van energie efficiency, energiebesparing en duurzame energie. Hij is ontwikkeld voor docenten

Nadere informatie