In de leerlijn die we ontwikkelen, willen we ook een aantal actieve werkvormen toepassen. Onze aandacht gaat o.a. uit naar coöperatief leren.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In de leerlijn die we ontwikkelen, willen we ook een aantal actieve werkvormen toepassen. Onze aandacht gaat o.a. uit naar coöperatief leren."

Transcriptie

1

2 A. Situering 1. Proeftuinproject TO Deze proeftuin wil een brug slaan naar het SO door leerlingen al in het BaO met technologische opvoeding te laten kennismaken. Elektriciteit en logische schakelingen leken ons de meest geschikte thema s. Met de ondersteuning die wij in ons project trachten te bieden, kunnen zij o.i. probleemloos geïntegreerd worden in de lessen WO van het vijfde en zesde leerjaar BaO. De ontwikkelde competenties vormen de basis voor een vervolg in het SO. In de leerlijn die we ontwikkelen, willen we ook een aantal actieve werkvormen toepassen. Onze aandacht gaat o.a. uit naar coöperatief leren. Gedurende de twee jaren proeftuinwerking TO met leerkrachten uit het vijfde en zesde leerjaar en leerkrachten TO ontstond nog een bijkomende wisselwerking. De eersten hadden vooral hun inbreng met actieve werkvormen, de laatsten uiteraard met technologie. Een aantal gezamenlijke werk- en hospiteermomenten liggen dan ook aan de basis van deze werkmap. Uit deze ervaring leerden we dat het belangrijk is de leerlijn laagdrempelig te houden: leerlingen mogen niet uit de boot vallen voor dit project, zeker niet als ze nadien een keuze voor TSO maken. De laagdrempeligheid biedt tevens de opportuniteit dat elke leerkracht BaO zonder een buitensporige voorbereiding mee in het project kan stappen. We bieden daarom deze map niet alleen aan, u kunt ze ook zondermeer downloaden, voor eigen gebruik bewerken en gebruiken. Verder kiezen we voor zeer herkenbaar materiaal voor de leerlingen: batterijen, lampjes, motortjes, LEDs, Voor het SO maken we de link met dezelfde materialen voor elektriciteit en de ingeburgerde blauwe paneeltjes met logische schakelingen. Het SO voltooit de leerlijn met een reeks initiatielessen (4 lesuren), gebaseerd op de ervaring in het BaO. Deze worden bij voorkeur de eerste lessen TO van het eerste jaar. Als wij er in slagen met onze lessenreeks Elektriciteit & logische schakelingen leerlingen op een enthousiaste wijze te laten kennismaken met technologie, dan voelen wij ons goed op weg. Een vlotte overgang van BaO naar SO, het wegwerken van vooroordelen en een overwogen studiekeuze naar techniek en technologie zijn de andere doelstellingen die wij tegelijk willen realiseren. 2

3 2. Inhoud werkmappen: 1. Leerlingenmap BaO 1. De elektrische kringloop A. Elektriciteit thuis B. Materiaal kennen C. Gereedschap kennen en leren gebruiken D. De elektrische kringloop E. Meer verbruikers: serie of parallel F. Andere verbruikers: zoemer, motor en LED G. Zelf een drukschakelaar maken H. Kortsluiting I. De ultieme test 2. Werkstuk: elektriciteit in de praktijk A. Samenwerken B. Aan de slag 2. Spiekmap BaO Ingevulde leerlingenmap 3. Lerarenmap BaO A. Situering 1. Proeftuinproject: 2. Inhoud 3. Eindtermen BaO Wereldoriëntatie Techniek B. Notities bij de werkmap 1. De elektrische kringloop (Bemerkingen bij Leerlingenmap BaO, deel Aan de slag: A. Samenwerken (werkvorm CLIM) B. Mogelijke werkstukjes 1. Prison Break 2. Voertuigen 3. Huizen inrichten 4. Isomosnijder 5. Bibberspel 6. Zenuwspiraal 7. Memo kwis 8. Opitec bouwpakketten C. Werkkoffer met gerief voor elektriciteit 4. Leerlingenmap SO 1. De elektrische kringloop, basis van vele schakelingen A. De elektrische kringloop B. Serie en parallelschakeling C. Schakelaars en sensoren D. Geleiders E. Verbruikers F. Logische schakelingen E Domotica 3

4 2. Werkstuk: elektriciteit in de praktijk A. Samenwerken B. Materiaal C. Aan de slag 5. Spiekmap SO Ingevulde leerlingenmap 6. Lerarenmap SO A. Situering 1. Proeftuinproject: 2. Inhoud 3. Eindtermen SO, technologische opvoeding en vakoverschrijdend. B. Notities bij de werkmap 1. Initiatie in de elektriciteit. Bemerkingen bij dit deel van de leerlingenmap. A. De elektrische kringloop B. Serie en parallelschakeling C. Schakelaars en sensoren D. Geleiders E. Verbruikers F. Logische schakelingen E Domotica 2. Werkstuk: elektriciteit in de praktijk A. Samenwerken (werkvorm CLIM) B. Materiaal C. Aan de slag C. Documenten: - Checklist materiaal - Technische fiche vochtsensor - Technische fiche elektromotor Bovenstaande mapjes kan je kopiëren voor de leerlingen. Je vindt ze ook online op 4

5 3. Eindtermen secundair onderwijs, eerste graad, A-stroom Het proeftuinproject kadert binnen deze eindtermen. A. Technologische opvoeding 1. Kennismaken met techniek en erover reflecteren De leerlingen 1. situeren enkele grote stappen van de technische ontwikkeling van werktuigen, materialen, technische systemen en het gebruik ervan in tijd en ruimte. 2. sommen enkele gevolgen op van de technische evolutie en van nieuwe technologieën op de leefomstandigheden en de leefwereld van de mens, ook in andere cultuurgebieden. 3. illustreren met voorbeelden enkele manieren van opwekking, omvorming en gebruik van energie. 4. leggen met een eenvoudig voorbeeld uit dat vaak nuttige energie verloren gaat. 5. geven voorbeelden van milieu-effecten van recycleren, hergebruiken en wegwerpen. 6. illustreren het belang van technische tekeningen en andere technische gegevensoverdragers. 7. kennen in een concrete toepassing de gebruikte materialen. 8. maken kennis met de activiteiten van technische beroepsbeoefenaars, zowel mannen als vrouwen. 2. Planmatig werken en attitudes aannemen De leerlingen 9. nemen veiligheidsregels in acht bij het gebruik van materialen, gereedschappen en toestellen. 10. evalueren eigen werk in elke fase van het technologisch proces. 11. raadplegen een handleiding, plan of schema. 12. leren systematisch te werk gaan bij het uitvoeren van een technische opdracht. 13. leren zorgzaam en economisch omgaan met gereedschappen, toestellen, materialen en werkstukken. 14. leren het belang erkennen van de technische beroepen en van technische vaardigheden in de huidige samenleving, zowel voor mannen als voor vrouwen. 15. leren milieubewust omgaan met producten en materialen. 3. Enkele technische begrippen verwerven De leerlingen 16. duiden de onderdelen aan van een technisch systeem met behulp van een eenvoudig schema (stuklijst en/of symbolen). 17. onderscheiden een aantal bewegings- en krachtoverbrengingen. 18. kunnen aan de hand van eenvoudige voorbeelden de eenheden van spanning, stroomsterkte en vermogen gebruiken. 19. sommen waarneembare eigenschappen van serie- en parallelschakeling op. 20. leggen met een voorbeeld het verschil uit tussen gelijk- en wisselspanning. 21. beschrijven op een eenvoudige wijze hoe overbelasting en elektrokutie worden voorkomen. 22. beschrijven het werkingsprincipe van een toestel met eenvoudige automatische regeling. 23. vergelijken functie en kenmerken van een relais met een schakelaar. 24. zetten tiendelige getallen (van 0 tot 15) om in binaire en hexadecimale getallen, en omgekeerd. 25. demonstreren het principe van een telfunctie op een didactische eenheid. 26. illustreren met een voorbeeld de werking en de functie van verwerkings- of beslissingseenheden (logische poorten) en demonstreren dat op een didactische eenheid. 27. demonstreren het principe van een geheugenfunctie op een didactische eenheid. 28. herkennen de basisbegrippen "invoer", "verwerking" en "uitvoer" bij gegevensverwerkende systemen. 29. herkennen in concrete situaties de meest gebruikte technische tekensymbolen en genormaliseerde afspraken. 5

6 4. Enkele technische basisvaardigheden beheersen De leerlingen 30. bepalen grootheden met correct gekozen eenvoudige meetinstrumenten. 31. gebruiken voor een eenvoudig praktisch werkstuk het gepaste gereedschap. 32. brengen een eenvoudige tekening over op materiaal. 33. passen de fasen van het technologisch proces toe bij eenvoudige technische opdrachten. 34. monteren en demonteren een eenvoudig samengesteld voorwerp met behulp van een schema. 35. maken eenvoudige elektrische verbindingen aan de hand van een schema. 36. gebruiken eenvoudige detectieapparatuur om vermoedelijke oorzaken van nietfunctioneren van een eenvoudige elektrische kringloop op te sporen. 37. passen probleemoplossende technieken toe. 38. gebruiken de juiste tekenbenodigdheden rekening houdende met de opdracht. 39. schetsen een eenvoudig technisch voorwerp. 40. verduidelijken een eigen idee met een schets 41. lezen de afmetingen van een voorwerp op een tekening af : Attitudes (met het oog op de controle door de inspectie) B. Vakoverschrijdende eindtermen ICT De leerlingen 3. kunnen zelfstandig oefenen in een door ICT ondersteunde leeromgeving. 4. kunnen zelfstandig leren in een door ICT ondersteunde leeromgeving. Sociale vaardigheden 1. De ontwikkeling van een voldoende ruim gamma van relatiewijzen De leerlingen kunnen 3. zich dienstvaardig tegenover anderen opstellen: het bijstaan van medeleerlingen bij schooltaken en schoolactiviteiten. 4. om hulp vragen en dankbaarheid tonen in probleemsituaties. 5. in groepsverband meewerken en een toegewezen opdracht uitvoeren. 6. bij een opgegeven groepstaak of bij een groepsdiscussie leiding geven. 7. op gepaste wijze kritiek uiten tegenover een ander tijdens een groepswerk. 8. opkomen voor de eigen rechten en voor de rechten van anderen uit de groep. 2. De beheersing van het communicatieve handelen of het omgaan met elkaar 12. De leerlingen beheersen elementen van het communicatieve handelen: actief luisteren en weergeven wat een andere inbrengt toegankelijk zijn en feed-back geven over eigen gevoel verduidelijken waarom zij voor een bepaald gedrag gekozen hebben assertief zijn en opkomen voor de rol die zij op zich nemen in een groepsopdracht effectbesef hebben en over hun eigen gedrag reflecteren anderen de kans geven om te reageren 3. De deelname aan vormen van samenwerking en sociale organisatie 3.1 De dialoog 13. De leerlingen leggen contact met anderen binnen de groep en staan open voor contact met anderen buiten de groep. 3.2 De groepsdiscussie 14. De leerlingen kunnen in een groepsdiscussie hun mening weergeven, handhaven en bijsturen. 3.3 De taakgroep 15. De leerlingen kunnen onder begeleiding een taakgroep organiseren en bevorderen de onderlinge verstandhouding. 6

7 B. Notities bij werkmap BaO In een 1 e jaar SO zullen waarschijnlijk een aantal leerlingen zitten die met het technologieproject kennis gemaakt hebben, maar voorlopig eveneens een groot aantal dat er nog nooit over gehoord heeft. Daarom is het introductie lesmoment zo opgevat dat deze laatste groep moeiteloos kan aansluiten, maar ook dat de leerinhoud niet zomaar een herhaling is van het BaO. We voorzien 4 lesuren voor de realisatie van het project: 1 + 2: initiatie basiskennis, opstarten werkgroep (taakverdeling, afspraak om materiaal mee te brengen) : ev. vervolg initiatie basiskennis, realisatie van een werkstuk. Het verwerven van de basiskennis is geen doel op zich. Ze heeft in dit geval pas zin bij het ontwerpen van een werkstuk. 1. Initiatie in de elektriciteit ( De elektrische kringloop, basis van vele schakelingen ) A. De elektrische kringloop: opwarmertje: zeer bondige kennismaking met enkele materialen, onmiddellijk een lampje laten branden = een kring vormen, schets (= losse hand!), symbolen herkennen (gebeurt niet in BaO), schets naar een stroomschema omzetten, onderdelen verdelen in schema: bron, verbruiker, schakelaar, geleider, aangebrachte begrippen: elektrische kringloop, kortsluiting, spanning (laag-, hoog-, netspanning) B. Serie- en parallelschakeling: In het BaO staan deze schakelingen ook in het mapje vermeld, doch zijn geen basis. Wij willen hier wel een stap verder zetten. In het werkstuk willen we de leerlingen bewust een van beide schakelingen laten bouwen. In tegenstelling tot de BaO gebruiken we de computersimulatie van Crocodile Clips voor implementatie. Pagina 6 en 7 zijn zo ontworpen dat de leerlingen er zelfstandig mee aan de slag kunnen. Virtual Lab Electricity is een soortgelijk programma. Wij geven aan CC de voorkeur, o.a. omdat VLE geen mogelijkheid heeft om op te slaan. Het is evenmin duidelijk of VLE freeware is. C. Schakelaars en sensoren Hoewel in de werkkoffer slechts drukknoppen zitten, willen we de leerlingen meerdere schakelaars leren kennen. Hetzelfde geldt voor sensoren. Tip: draai een deuralarmpje open, je kan dan ook het piepklein reedcontactje tonen. (o.a. te koop in Makro, 1 maal per jaar in Aldi, ) Bij sensoren komst steeds een stukje elektronica kijken. Om dit wat te verduidelijken hebben we zelf een vochtsensor als illustratie gebouwd met eenvoudige materialen. Zie infofiche achteraan. In een volgende stap wordt kennis gemaakt met de schakelaars op de blauwe paneeltjes. In het kader van deze introductie spreken liever over schakelaars dan invoer (of input). Zo blijft ook duidelijk dat met de blauwe paneeltjes een elektrische kringloop gebouwd wordt. De externe schakelmogelijkheid (laatste afbeelding op p. 9) is hier ook een illustratie van. 7

8 D. Geleiders Je kan hier onmiddellijk aansluiten bij de blauwe paneeltjes: de geleiders zijn snoertjes en de koperen printbaantjes zitten op de achterzijde. Bij het werkstuk gebruiken we testsnoer met krokkodillenklemmen, vooral wegens het gebruiksgemak. E. Verbruikers De verbruikers worden aan een omzetting gelinkt. Net als voor de vochtsensor bekijken we de elektromotor van wat dichterbij. Ook hier is het minder belangrijk alles te begrijpen, dan te weten dat de werking op enkele eenvoudige (fysische) principes berust. Enkele ideeën: Hier wordt elektrische stroom omgezet in een beweging, toepassingen van een elektromotor: ventilator, mixer, stofzuiger, elektrische grasmaaier, bij elke omzetting gaat energie verloren. Ook hiervoor vind je een infofiche achteraan in dit mapje. Zie ook: (werkingsprincipe) en (testopstelling) F. Logische schakelingen We leggen de werking van de poorten niet uit. Alleen de NIET-poort wordt even uitgetest als een illustratie van een logische schakeling. G. Domotica Hier willen we vooral aantonen hoe elektriciteit evolueert naar sturingen. De 10 voorbeelden moeten vooral aanzetten tot het bedenken van voor de leerlingen nieuwe schakelingen. Mogelijk kan er wat van uitgewerkt worden in het werkstuk. 8

9 2. Werkstuk, elektriciteit in de praktijk ( Aan de slag ) In dit deeltje vervaardigen de leerlingen een werkstuk(je), gekozen door de leerkracht. Wij bieden een aantal mogelijkheden, maar niets weerhoud je om wat anders te kiezen. We hopen trouwens dit mapje uit te breiden met nieuwe en andere ideeën over werkstukjes. Voor technologische opvoeding lijkt ons het belangrijkste: - dat leerlingen de elektrische kringloop, de vorige lessen, omzetten in de praktijk. - ze merken dat niet alleen inzicht, maar ook vaardigheid belangrijk zijn om een goed resultaat te bereiken. - stapsgewijs, bijna ongemerkt leren ze een technologisch proces kennen. Daarnaast schenken we ook aandacht aan de werkvorm, coöperatief leren, waarbij iedereen een overwogen inbreng heeft en grote betrokkenheid voelt. A. Samenwerken (werkvorm) Als werkvorm voor de realisatie van een werkstuk kiezen we voor een groepswerk met de taakverdeling in omschreven rollen van coöperatief leren, clim. Een volledige toepassing van coöperatief leren willen wij niet nastreven, tenzij de werkvorm als standaard in de school of klas geïntegreerd is. (*) De typische taakverdeling bij coöperatief leren is in het overzicht hieronder aan een opdracht voor technologische opvoeding aangepast. Redenen: De technische uitvoering (vaardigheid) komt zo sterker aan bod. De taken zijn in functie van de opdracht TO wat evenwichtiger verdeeld. Een samenwerking voor een beperkt project als dit gebeurt liefst met een beperkt aantal deelnemers: 4, maximaal 5 personen. Leerlingen ontdekken vanzelf het verschil tussen technicus (uitvoerder, werkman ) en technoloog (ontwerper, bedenker). Minder relevante aandachtspunten vallen weg. De aanpassing ziet er zo uit: Rollen coöperatief leren (o.a. voorgesteld door Steunpunt Diversiteit & Leren) Aangepaste versie technologische opvoeding Organisator: zorgt ervoor dat iedereen meedoet; iedereen alles begrijpt; iedereen de kans krijgt iets te zeggen; iedereen bij de taak blijft; vragen aan elkaar gesteld worden; vragen aan de leerkracht gesteld worden als iemand de opdracht niet begrijpt. Organisator: organiseert het werk in de groep; laat iedereen aan bod komen; moedigt iedereen aan om er wat van te maken, geeft een pluimpje of een ruggensteuntje. - verenigt de originele taak van organisator, bemiddelaar en deels planner. 9

10 Planner zorgt dat de groep een werkplan heeft; houdt de tijd in de gaten; waarschuwt om te stoppen. Bemiddellaar: moedigt aan om mee te doen, elkaar te helpen en samen te werken; geeft pluimpjes; zorgt dat niemand afgekraakt wordt. Verslaggever: schrijft antwoord van de groep op; overlegt wat er zal verteld worden aan de klas; spreekt af wie wat zal vertellen; vat samen en vertelt wat je deed. Materiaalmeester: materiaal halen, verdelen, terugleggen; zorgen dat iedereen materiaal heeft. Bron: zorgt voor gebruik bronnenkaarten en informatiemateriaal; nodige informatie uit naslagwerken e.d.; stelt informatie aan groep voor; moedigt inbreng eigen ideeën aan. Verslaggever: zorgt voor het invullen van het bijgevoegde werkplan; tekent of schets de uitvoeringsplannen; zorgt voor commentaar bij de voorstelling van het werkstuk. - taak blijft behouden, omschrijving wat vereenvoudigd en wat concreter omschreven voor TO. Materiaalmeester: bekommert zich om materiaal en gereedschap: afhalen, verdelen, netjes inzamelen en terugleggen; meldt defect materiaal of gereedschap. - taak blijft behouden, maar wat concreter omschreven voor TO. - aangewezen voor een praktisch aangelegd iemand (rechterhand van de technicus) Technicus: is verantwoordelijk voor de uitvoering van het werkstuk; laat de anderen meewerken; zorgt voor een keurige afwerking; laat het eindproduct echt functioneren. - een rol die uit de oorspronkelijke taakverdeling coöperatief leren weinig (of niet) aan bod komt. - aangewezen voor een vaardige leerling. Technoloog: zorgt voor het verklaren van de opdracht; biedt meer informatie (door vooraf op te zoeken in naslagwerken of op de pc); zoekt bij problemen zo nodig naar een technische oplossing (overlegt ook met leerkracht). - oorspronkelijk bron, ook gedeeltelijk planner, maar wat vereenvoudigde formulering en geconcentreerd op TO 10

11 Nog enkele bedenkingen i.v.m. deze taakverdeling: de technicus Het grootste gedeelte van de tijd zullen de leerlingen bezig zijn met het praktisch uitvoeren van het werkstuk: schroeven, lijmen, verbinden, bouwen en andere vormen van monteren. Iedereen moet hieraan kunnen deelnemen. Technologie zonder deelname in de uitvoering stelt niet veel voor. De technicus laat dus de anderen zoveel mogelijk meehelpen. 4 i.p.v. 5 leerlingen: Als de opdracht een opgegeven constructie is, en de groep bestaat uit 4 leerlingen, dan kan de rol van verslaggever en technoloog gemakkelijk samengevoegd worden. Technoloog zal hier niet zo veel aan bod komen. Gaat het om een creatief werk, dan lijkt het meer aangewezen om organisator en materiaalmeester samen te voegen. 6 leerlingen of meer lijken echt te veel om allemaal in het praktische werk te betrekken. Mocht de klassituatie je hiertoe toch dwingen, dan lijkt een extra rol als bemiddelaar aangewezen. gewoon om met clim te werken? Misschien is de voorgestelde aanpassing verwarrend. Je bent uiteraard de meest aangewezen persoon om te oordelen hoe je je leerlingen laat werken. (*) kenmerken van coöperatief leren: Directe interactie: De inhoud van de opdracht nodigt uit tot interactie en de opstelling is bevorderlijk voor die interactie. Positief wederzijdse afhankelijkheid: Resultaat- en doelgericht. De opdracht is zo geformuleerd dat leerlingen elkaar nodig hebben voor een goed resultaat. Individuele aanspreekbaarheid: Elk groepslid is aanspreekbaar op de eigen inbreng in de groep en op het gehele groepsresultaat. Sociale vaardigheden: De nodige vaardigheden voor samenwerking worden expliciet aangeleerd en geëvalueerd. Aandacht voor het groeiproces: Een samenwerkingsopdracht wordt regelmatig gevolgd door een nabespreking over het proces. Info: B. Materiaal Buiten het gereedschap uit het technologielokaal (schroevendraaiers, tangen, ) gebruiken de leerlingen per werkgroep het volgende materiaal: Naam Aantal LED geel 2 LED groen 2 LED rood 2 Weerstanden 6 Lampjes 2 Lamphouder 2 Meetsnoer (met krokodillenklemmen) 20 Motor 1 Propeller 1 Zoemer 1 Drukschakelaar 4 Batterij 1 11

12 Je kan dit materiaal bij Opitec bvba online te bestellen. Deze Duitse firma met verdeling voor België vanuit Nederland is gespecialiseerd in technisch en knutselgereedschap voor hobby en de school. Leveringen gebeuren correct, meestal binnen een week en zijn gratis boven 130. Vraag bij je eerste bestelling tegelijk een catalogus aan. Natuurlijk kan je dit materiaal ook elders aankopen. Info: De bestelling bij Opitec voor een hele klas (7 werkgroepen) ziet er zo uit: Naam Aantal / groep X 7 Totaal Reserve Stukprijs Totaal prijs Specificaties LED geel ,11 2,20 LED groen ,11 2,20 LED rood ,11 2,20 Weerstanden ,03 1,80 Lampjes ,12 2,40 Lamphouder ,43 8,60 Meetsnoer (met krokodillenklemmen) (verpakkingen 10 stuks) Lichtdiodes 5 mm, geel (verpakkingen 10 stuks) Lichtdiodes 5 mm, groen (verpakkingen 10 stuks) Lichtdiodes 5 mm, rood (verpakking 10 stuks) Weerstanden 130 Ohm (verpakking 10 stuks) Lampjes, helder 3,5 V/0,2 A, (verpakking 10 stuks) E 10 met twee aansluitklemmen ,23 34, (verpakking 10 stuks) Motor ,95 7, Motor R 20/Re 140 Propeller ,32 3, Propeller één geheel 115 mm Zoemer ,40 11, Minizoemer rond, 2-5 V Drukschakelaar ,425 12,75 (verpakking 10 stuks) Drukschakelaar met moer, Batterij ,85 8, Platte batterij 4,5 V De prijzen werden genoteerd in december Totale prijs: 97,15 C. Aan de slag We laten de keuze aan de leerkracht. Zij / hij kent immers zijn eigen capaciteiten, die van de leerlingen en de materiële mogelijkheden in het klaslokaal / de school het best. De bouw van een elektrische toepassing gebeurt met bovenvermelde werkkoffer. Andere materiaal, vb. als Lego Technics biedt misschien wel meer mogelijkheden, maar niet hetzelfde inzicht. Wij volgen in de leerlingenmap het technologisch proces Een aantal mogelijkheden: 1. Elektriciteit toepassen in constructiespeelgoed (Lego, K nex, Meccano, ) 2. Oud speelgoed inrichten 3. Aanknopen bij een populair feuilleton, boek, vb. Prison Break 4. Samenwerken met PO voor de constructie 12

13 1. Elektriciteit toepassen met constructiespeelgoed Stap 1, behoefte of probleem. Stel halverwege het 2 e lesuur de opdracht bondig aan de leerlingen voor, ook het beschikbare materiaal, verdeel in werkgroepen en geef iedereen een CLIM-taak.. In groep wordt dan beslist: wat de leerlingen precies willen bouwen (een huis, een voertuig, ), welk constructiespeelgoed gebruikt wordt, wie dit de volgende les meebrengt. (Deze afspraak is wel erg belangrijk: geen speelgoed, geen les!) Het is goed als er op dit ogenblik ook al wat ideeën zijn over de constructie, doch het plan moet zeker nog niet uitgewerkt zijn. Tracht in te schatten of de keuze niet te overmoedig is, evenmin te flauw en corrigeer zo mogelijk. Een serie- of parallelschakeling moet kunnen. Een idee: vervang het constuctiespeelgoed door kartonnen dozen/doosjes. De leerlingen vullen in hun mapje deel 1 van de werkfiche in. Stap 2, ontwerp. Volgende les, doordenken naar een oplossing. In groep wordt opnieuw de constructie bekeken en de elektrische toepassingen die erin aangebracht worden. De verslaggever vult deel 2 van de technische fiche in. een schets, een opsomming van materiaal en gereedschap, een stroomschema. Pas als de leerkracht dit goedgekeurd heeft, nemen de anderen het over. De technicus en technoloog kunnen ondertussen al aan de slag met het volgende deel. Stap 3, productie. Bouw van de constructie en toepassing met elektriciteit: iedereen help de technicus en technoloog. Het zou onlogisch zijn dat de vaardigheden niet door iedereen uitgeoefend worden. Het elektrisch materiaal wordt met kleefband (ev. dubbelzijdig) en ander materiaal aangebracht zodat het achteraf nog kan gedemonteerd worden. Stap 4, test. Uittesten of alles werkt als gewenst, eventueel bijsturen met de goede raad van de leerkracht. Als na herhaalde pogingen toch geen oplossing in zicht is, dan is het goed uit te zoeken wat er precies verkeerd loopt, eventueel zonder het op te lossen. Verzeker leerlingen ervan dat ook bij een vakman alle problemen niet op korte tijd opgelost raken. Een presentatie voor de leerlingen van de klas hoort erbij, ev. een opstelling waar alle werkstukken hun plaats krijgen. 13

14 Stap 5, evaluatie. Leerlingen formuleren hun evaluatie in groep op de werkfiche. 2. Oud speelgoed uitrusten Volg hetzelfde lesschema als voor 1. Elektriciteit toepassen met constructiespeelgoed. Bestaand speelgoed vervangt de constructie. Voordeel: minder tijd nodig voor de bouw. Nadeel: niet alle speelgoed is geschikt. Enkele voorwaarden: - groot genoeg om ook elektriciteit in te bouwen, - geschikt voor elektrische toepassingen (vb. geen Barbiepop, ) - mag eventueel beschadigd worden (opengebroken, geschroefd, gelijmd, ) Enkele ideeën: voertuigen (auto s, vliegtuigen, boten, treinen), woningen (garage, poppenhuis, ) 3. Aanknopen bij een populair idee als Prison Break Dezelfde idee zit in de map voor leerkrachten BaO. Technisch willen we de lat hier wat hoger leggen. Dit bekende Tv-feuilleton is de aanknoping voor een klasgesprek: Hoe worden gevangenen opgesloten? Welke technische snufjes? Toch kunnen er gevangenen ontsnappen. Hoe? Waarschijnlijk lokt dit meer dan voldoende reacties uit. Er zijn mogelijkheden tot samenwerking met een collega voor een steloefening, een knutselwerk, Volg hetzelfde lesschema als voor 1. Elektriciteit toepassen met constructiespeelgoed. 14

15 Stap 1, behoefte of probleem. De leerlingen vullen in wat ze precies willen maken. Een grotere constructie of 2 kleinere volstaan. De grotere biedt meestal meer variatie voor een elektrische kringloop. Stap 2, ontwerp. Doordenken naar een oplossing: niet iedereen moet hetzelfde maken. Het ontwerp zal hier bestaan uit: vooraf een stukje knutselen; het bedenken van elektrische toepassingen. Stap 3, productie. a. Knutselen: Gevangeniscellen, gebouwen, voertuigen worden gebouwd. Achteraf komen hierin lampen, motoren, alarmen, schakelaars... Suggesties: Kosteloos (maar in dit geval waardevol) materiaal: een schoendoos als cel, satéstokjes of rietjes als staven, een auto of moto uit een kleiner doosje, dekseltjes van glazen potjes als wielen. Beslist de creatiefste keuze. Bestaand speelgoed-constructiemateriaal als Lego, Meccano en K nex. Voordeel: vraagt weinig tijd, kan moeilijk verkeerd lopen. Speelgoed met mogelijkheid om wat in te bouwen (dat ev. kan opengemaakt worden) (Te betalen) materiaal als: - Maquettekarton van 3 mm: zeer boeiend om mee te knutselen: mooie resultaten. Nadeel: prijs. Een vel karton van 70 op 100 cm (ong. 5), polystyreenlijm (ong. 5 voor een tube als Uhupor), breekmes, werkplank. Dit architectenmateriaal is verkrijgbaar in de betere papierhandel. Een goed adres voor grotere hoeveelheden: DAKJA International b.v.b.a. Henri Brounsstraat Machelen Tel. : Polystyreenschuim (isolatieplaten voor huizen): te verkrijgen als bouwafval of te koop in een zaak voor woningisolatie. Kies er zo mogelijk niet dikker dan 2 cm. Kan nog net met een breekmes gesneden worden zonder de mesjes zelf te breken. Bemerking: Hou het bij een eenvoudige constructie om de realisatie op 2 lesuren rond te krijgen. b. Elektrische kringloop bouwen: Stap 4, test. Stap 5, evaluatie. Bemerking: Op dezelfde wijze als Prison Break kan natuurlijk voor een ander feuilleton, boek af actualiteit gekozen worden. Het belangrijkste criterium: mogelijkheden voor een elektrische installatie! 4. Afspraak met collega PO die de constructie creatief aanpakt, elektrische installatie is voor TO Ook hier volgen we hetzelfde lesschema als voor 1. Elektriciteit toepassen met constructiespeelgoed. Een bijkomende moeilijkheid voor deze optie is het materiaal dat tijdig moet klaar zijn, voor de 3 e en 4 e les technologie. Vakoverschrijdend werken en de expertise van 2 collega s is hier het grote pluspunt. 15

16 Checklist Materiaal Naam Aantal Controle 2 Controle 3 Controle 4 Controle 5 Controle 6 LED geel 2 LED groen 2 LED rood 2 Weerstanden 6 Lampjes 2 Lamphouder 2 Meetsnoer (met krokodillenklemmen) Motor 1 Propeller 1 Zoemer 1 Drukschakelaar 4 20 Batterij 1 16

17 Technische fiche: elektromotor Materiaal: een 4,5 volt batterij, 2 testsnoeren, 1 meter gelakte koperdraad waarvan de uiteinden geschuurd zijn, Een propellertje een supermagneet, een gewone magneet (of meerdere gewone magneten), een plastic bekertje, 2 oogvijsjes, enkele plankjes om deze opstelling te maken, houtlijm. Montage: Bouw deze constructie zo getrouw mogelijk na. de 2 balkjes kan je met houtlijm of met een spijkertje op het plankje bevestigen. Zorg ervoor dat ze ong. 8 cm van mekaar staan. De hoogte wordt bepaald door het bekertje, de magneet er boven op en de hoogte van de spoel in koperdraad. Wind de koperdraad tot een spoel door 5 maal rond een rond voorwerp te draaien van ong. 2,5 cm, vb. rond een borstelsteel, Zorg ervoor dat links en rechts de draad vast zit en er langs beide kanten een uiteinde van ong. 4 cm uitsteekt. Schuur de lak van de koperdraad aan de uiteinden (waar hij contact maakt met de oogvijsjes), De supermagneet ligt bovenop het omgekeerde bekertje. Onderaan zit een gewone magneet die de supermagneet vasthoudt. (Je kan ook 2 gewone schijfmagneten op en 3 onder het bekertje plaatsen.) Test: In principe begint de spoel te draaien als hij onder spanning komt. Mogelijk moet je even helpen door voorzichtig een duwtje te geven. Lukt het niet, tracht dan de afstand tussen de magneet en de spoel te verkleinen, ev. een krachtigere magneet te plaatsen. Verklaring: Stroom loopt door de koperdraad (tot een spoel gedraaid) en vormt een elektromagneet. Een kant van de spoel wordt noordpool, de andere zuidpool. De supermagneet op het bekertje trekt de tegenovergestelde pool aan en stoot dezelfde pool af. Dit aantrekken en afstoten zorgt ervoor dat de spoel draait. Info: 17

18 Technische fiche: vochtsensor Materiaal: multiplex plankje 70x 130, kroonsteentje met 6 delen, batterij 4,5 V, 2 boutjes 3 mm, 35 of 40 lang, 4 moertjes, 2 soldeerlipjes, bolkop schroefjes voor kroonsteentje en zoemer, zoemertje geschikt voor 4,5 V, tansistor BC548C, weerstanden van 150 ohm en 2,7 kohm, 1 LED, rode, zwarte en blauwe draad, elastiek. Montage: Zaag 2 gleufjes voor bevestiging van elastiek als aangegeven, Boor de gaatjes voor de elastiek en de boutjes, Bevestig het kroonsteentje en het zoemertje. Montage, vervolg: Soldeer de draad aan de soldeerlipjes (let op de kleur boor + en -), Plaats de boutjes in het houten plaatje, kop onderaan, Zet de soldeerlipjes midden 2 moertjes op de boutjes, boven het houten plaatje, Schuur de schroefdraad van de boutjes even voor beter contact met de batterij, Zet de batterij vast met een elastiek. 18

19 Montage, vervolg: Monteer alle componenten op het kroonsteentje als hieronder aangegeven, Knip alle draadjes zodat ze ordelijk kunnen geschikt worden, Strip de uiteinden van de contactpunten voor vocht ongeveer 3 cm. Test: Hou de contactpunten van de vochtsensor tegen mekaar. Het zoemertje werkt, de LED brandt. Gebruik: Leg de contactpunten in een doek, washandje, servet, zonder dat ze mekaar raken. Zodra het doek nat wordt, sluit het contact en werkt zowel het zoemertje als de LED. 19

A. Situering. 1. Proeftuinproject technologie

A. Situering. 1. Proeftuinproject technologie A. Situering 1. Proeftuinproject technologie Deze proeftuin wil een brug slaan naar het SO door leerlingen al in het BaO met technologische opvoeding te laten kennismaken. Elektriciteit en logische schakelingen

Nadere informatie

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven, u kan het zondermeer downloaden, eventueel bewerken en implementeren.

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven, u kan het zondermeer downloaden, eventueel bewerken en implementeren. Deze uitgave ontstond uit het proeftuinproject technologie van de scholengemeenschappen KSL (secundair onderwijs), Katholieke Basisscholen Leuven, De Kraal, Vrije Basisscholen NetWerk Leuven Zuid en Katholieke

Nadere informatie

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven, u kan het zondermeer downloaden, eventueel bewerken en implementeren.

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven, u kan het zondermeer downloaden, eventueel bewerken en implementeren. Deze uitgave ontstond uit het proeftuinproject technologie van de scholengemeenschappen KSL (secundair onderwijs), Katholieke Basisscholen Leuven, De Kraal, Vrije Basisscholen NetWerk Leuven Zuid en Katholieke

Nadere informatie

TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr

TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: Elektriciteit Onderwerp : Stroomkring motor/zoemer Doelgroep: 3 e gr Timing: 2 lestijd(en) De les in het kort: De leerlingen experimenteren met elektrische

Nadere informatie

Basis Elektriciteit 1B Leerkrachtenbundel

Basis Elektriciteit 1B Leerkrachtenbundel Basis Elektriciteit 1B Leerkrachtenbundel Opbouw cursus - De cursus is opgebouwd in verschillende delen. Het eerste deel bestaat uit de werkblaadjes met de theorie met bijhorende onderzoeksopdrachten.

Nadere informatie

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing)

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Nico Goddé Inhoud Inhoud 1 ipad 2 1. Probleemstelling 3 2. Technische realisatie 5-10 3. De stroomkring van onze boot 11-12 4. Serie-Parallelschakeling 13-16 5. Voorbeelden van een realisatie in beeld

Nadere informatie

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven, u kan het zondermeer downloaden, eventueel bewerken en implementeren.

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven, u kan het zondermeer downloaden, eventueel bewerken en implementeren. Deze uitgave ontstond uit het proeftuinproject technologie van de scholengemeenschappen KSL (secundair onderwijs), Katholieke Basisscholen Leuven, De Kraal, Vrije Basisscholen NetWerk Leuven Zuid en Katholieke

Nadere informatie

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven. U kan het vrij gebruiken en implementeren.

U vindt dit mapje ook online op de site van de Scholengemeenschap KSLeuven. U kan het vrij gebruiken en implementeren. Deze uitgave ontstond uit het proeftuinproject technologie van de scholengemeenschappen KSL (secundair onderwijs), Katholieke Basisscholen Leuven, De Kraal, Vrije Basisscholen NetWerk Leuven Zuid en Katholieke

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE. Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad 1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE Hoofdthema: elektriciteit / energie Onderwerp : Eenvoudige stroomkring maken Doelgroep: 2 e graad Timing: 1 á 2 lestijden De les in het kort: De leerlingen

Nadere informatie

Het alarm. We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een. Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm in werking te zetten?

Het alarm. We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een. Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm in werking te zetten? 2 Het alarm We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een alarmsysteem. PROBLEEM Het alarmsysteem moet werken als: - - OPLOSSING ZOEKEN Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm

Nadere informatie

Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1

Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1 Elektriciteit! Om van te bibberen! Of niet? Klas: Namen: 5... Elektriciteit Om van te bibberen! Of niet? Stephanie Vermeulen (2 BALO WPL) 1 1. Taakverdeling! Iedereen in de groep krijgt een taak! Wie doet

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 INLEIDING ONDERZOEKSOPDRACHTEN De onderzoeksopdrachten, zijn kaarten die best geplastificeerd kunnen worden. De leerlingen

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

project L een 0. Know how: 3 1. Probleem of behoefte 15 2. Keuze en ontwerp 15 3. Productie 17 3.1 Deuralarm 17 3.2 Drukalarm 17 4.

project L een 0. Know how: 3 1. Probleem of behoefte 15 2. Keuze en ontwerp 15 3. Productie 17 3.1 Deuralarm 17 3.2 Drukalarm 17 4. project L een 0. Know how: 3 0.1 De elektrische kringloop 3 0.2 Delen van de elektrische 6 kringloop 1. Probleem of behoefte 15 2. Keuze en ontwerp 15 2.1 Mogelijkheden 15 2.2 Keuze 17 3. Productie 17

Nadere informatie

Wijzer Techniekkit Besturing

Wijzer Techniekkit Besturing 1. Inhoud Techniekkit Besturing De Techniekkit besturing is te bestellen bij Opitec (www.opitec.nl) onder het bestelnummer 905.056. Onderdeel Aantal Eigenschappen Batterij 1 4,5 V Minizoemer 1 Rood ledje

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. ET 2,7 B T S ET 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:..

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. et technologisch proces. 2,7 B T S 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

INLEIDING. Ik heb een bijpassende bundel gemaakt in functie van het nieuwe leerplan techniek.

INLEIDING. Ik heb een bijpassende bundel gemaakt in functie van het nieuwe leerplan techniek. INLEIDING Wat is IT S ALIVE? It s alive is ontwikkeld door de rvo-society, gelegen in het bedrijf Imec. It s alive is een box met elektronische componenten. De leerlingen leren schakelingen bouwen maar

Nadere informatie

Sector: Metaal en technologie Arbeiders. De lasser

Sector: Metaal en technologie Arbeiders. De lasser Hoek 2 Sector: Metaal en technologie Arbeiders De lasser In deze hoek is het de bedoeling dat de kinderen werken met een bibberspiraal. Een bibberspiraal kan men eenvoudig zelf maken. In de bijlage in

Nadere informatie

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken Voordat je zelf gaat ontwerpen, leer je eerst hoe je van een tekening een werkstuk maakt. In het werkboek leer je wat een stroomkring

Nadere informatie

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel.

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel. 1 WAT GA JE DOEN? Je gaat met stroom werken. Jullie gaan ontdekken wat je met schakelingen en stroom kunt doen en welk effect dat heeft op een lampje. Jullie moeten zelf de draden goed monteren en aansluiten.

Nadere informatie

Deel 2 Word elektrisch inspecteur!

Deel 2 Word elektrisch inspecteur! 1 Behaal je diploma Alvorens je één van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch? Je laat toch ook niet om het even

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 INLEIDING ONDERZOEKSOPDRACHTEN De onderzoeksopdrachten, zijn kaarten die best geplastificeerd kunnen worden. De leerlingen

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet Elektromotor met permanente magneet Naam: Groep/klas: Inhoud: enodigd gereedschap: 1 triplex 200 x 70 x 10 mm potlood, liniaal, passer 1 triplex 190 / 20 x 10 mm,, 2 x boormachine 1 latje 150 x 10 x 5

Nadere informatie

Is het nu geleider of isolator?

Is het nu geleider of isolator? Is het nu geleider of isolator? De leerkracht zal alles uitleggen. Luister goed en vul de onderstaande vragen in. Alles zal verschijnen op een PowerPoint. 1. Duid op de onderstaande foto de geleider en

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Stroomkringen. opdracht 2

Stroomkringen. opdracht 2 Stroomkringen opdracht 8 Wat ga je doen? Je gaat een aantal stroomkringen maken. HIermee kun je bijvoorbeeld een lamp laten branden of een bel laten rinkelen. Lees eerst goed de opdracht en bekijk de illustratie

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e

BSO TWEEDE GRAAD. vak TV ELEKTRICITEIT 2000/057. (vervangt 98036) 1 u/week. IT-e BSO TWEEDE GRAAD vak TV ELEKTRICITEIT 1 u/week IT-e 2000/057 (vervangt 98036) 1 2 e graad SO Vak: ELEKTRICITEIT TV 1 ste jaar: 1u/w 2 de jaar: 1u/w BEGINSITUATIE VOOR HET VAK Voor het vak elektriciteit

Nadere informatie

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren verlichting Zo kunt u zelf inbouwspots monteren Algemene informatie Stappenplan inbouwspots monteren Stappenplan inbouw dimmer monteren Waarom kiezen voor inbouwspots? Inbouwspots kunnen in vrijwel ieder

Nadere informatie

WICO CAMPUS TIO OVERPELT

WICO CAMPUS TIO OVERPELT WICO CAMPUS TIO OVERPELT Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode FASE 1: We hebben een probleem. We willen s avonds voor een

Nadere informatie

Wijzer Techniekkit Energieomzetting

Wijzer Techniekkit Energieomzetting 1. Inhoud Techniekkit Energieomzetting De onderdelen van de Techniekkit energieomzetting zijn te bestellen bij Opitec (www.opitec.nl). Sommige onderdelen zijn te gebruiken uit het ontdekdoosje of uit de

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

Heb jij je zenuwen goed in bedwang? En heb je een hele vaste hand? We gaan een zenuwspiraal maken!

Heb jij je zenuwen goed in bedwang? En heb je een hele vaste hand? We gaan een zenuwspiraal maken! Heb jij je zenuwen goed in bedwang? En heb je een hele vaste hand? We gaan een zenuwspiraal maken! 1 Voor de zenuwspiraal gaan we een paar leuke technieken gebruiken. Deze wordt ook gebruikt als je sieraden

Nadere informatie

Basisexperiment Stroomkring

Basisexperiment Stroomkring 1 0 3. 1 9 9 Basisexperiment Stroomkring Inhoud: 1x lampfitting 1x lampje 3,5 v/35a 1x platte batterij 4,5 V 1x tuimelschakelaar 1x grenen blokje 40x40 1x multiplex plaat 10x100x200 mm 3x houten latjes

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien,

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren

Zo kunt u zelf inbouwspots monteren verlichting Zo kunt u zelf inbouwspots monteren Algemene informatie Stappenplan inbouwspots monteren Stappenplan inbouw dimmer monteren Waarom kiezen voor inbouwspots? Inbouwspots kunnen in vrijwel ieder

Nadere informatie

E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica.

E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica. 9 9 1. 1 0 3 E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica. Vantek Electronica Kits Handleiding/Opdrachtenboek. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 HOE U AAN DE SLAG

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Dit projectje is ipad vriendelijk, wat wil dit nu zeggen?

Dit projectje is ipad vriendelijk, wat wil dit nu zeggen? Dit projectje is ipad vriendelijk, wat wil dit nu zeggen? 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Probeer maar eens Nu verschijnen

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING. Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk

LESVOORBEREIDING. Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk Departement Bedrijfskunde, Lerarenopleiding & Sociaal werk Zetel Campus Lier Bouwmeestersstraat 3 Berlaarsestraat 31 2000 Antwerpen 2500 Lier tel. 03/259 08 00 tel. 03/490.00.50 fax 03/259 08 18 fax 03/490.00.51

Nadere informatie

Elektriciteit. Inlage

Elektriciteit. Inlage Elektriciteit Inlage Proef 1 Batterijen - Werkblad 1 - Potlood - Verschillende batterijen Bekijk de verschillende batterijen. Maak nu je werkblad. Proef 2 Brandend lampje - 1 Lampje (nr. 14) - Hittedraad

Nadere informatie

Tablet of smartphone

Tablet of smartphone Inhoud Inhoud...2 ipad...3 1. Probleemstelling 2. Ontwerpen - Ontwerpprobleem...9 - Criteria en normen...10 - Ontwerpoplossingen ifv criteria...11 - Ontwerpoplossingen kiezen en verantwoorden...13 - Ontwerpoplossingen

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

INLEIDING. Veel succes

INLEIDING. Veel succes INLEIDING In de eerste hoofdstukken van de cursus meettechnieken verklaren we de oorsprong van elektrische verschijnselen vanuit de bouw van de stof. Zo leer je o.a. wat elektrische stroom en spanning

Nadere informatie

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding Leerlingenbundels Technologische Opvoeding 1 Thema: Energie Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. 2 1 Energie experimenten Science 1.1 Inleidende opdracht rond energie Als je zegt: "Ik heb vandaag geen energie.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 7: : Thema 7 1 Introductieles De leerling kan vertellen welke apparaten/ in huis op elektriciteit werken en kd.7 wat de relatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid

Nieuwsbrief. Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Techniek, (g)een zorg voor later - technische geletterdheid bevorderen Leerlijnen technische geletterdheid Tijdens het schooljaar 2009 2010 werkte het Steunpunt Diversiteit & Leren samen met RVO - Society,

Nadere informatie

Opdracht 1. Zoek in reclameblaadjes foto s van zaklampen en plak ze hier onder.

Opdracht 1. Zoek in reclameblaadjes foto s van zaklampen en plak ze hier onder. Opdracht 1. Zoek in reclameblaadjes foto s van zaklampen en plak ze hier onder. Materiaal: Een led is een speciaal soort lampje. Een lampje dat zeer weinig energie verbruikt. Hierdoor is het een milieuvriendelijke

Nadere informatie

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten

Stroomkring XL handleiding voor leerkrachten Stroomkring XL Inleiding Dagelijks verbruiken we elektriciteit. Maar toch is elektriciteit een heel abstract begrip. Waar komt elektriciteit vandaan? En wat gebeurt er precies wanneer we thuis de schakelaar

Nadere informatie

Hout en bouw. Toegepaste wetenschappen in hout, bouw en schilderwerk een zorgenkind?

Hout en bouw. Toegepaste wetenschappen in hout, bouw en schilderwerk een zorgenkind? Hout en bouw Toegepaste wetenschappen in hout, bouw en schilderwerk een zorgenkind? In de huidige lessentabellen van hout, bouw en schilderwerk staat het vak TW nog afzonderlijk vermeld. Heel wat leraren

Nadere informatie

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas:

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas: Namen: Klas: Windmolenpark Houten Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten Ontwikkeld door: Geert Veenstra Gerard Visker Inhoud Probleem en hoofdopdracht Blz 3 Samenwerking

Nadere informatie

www.praktischtechniek.nl

www.praktischtechniek.nl D. Bekijk nu de andere zaklampen. Vul de tabel in. Werken alle zaklampen? Ja / nee Omdat: Welke zaklamp schijnt het langst? Techniekkit: Noord Nederland Domein: Energie omzetting Competentie: Ontwerpen

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R DE WILLIE WORTEL QUIZZZ Gaat er bij jou ook een lampje branden? Dan heb je het goede antwoord op de vraag gegeven. Maak een knotsgekke elektroquiz. Daarvoor gaan jullie zelf de quizvragen en antwoorden

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING

LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING LESVOORBEREIDING ALGEMENE VAKKEN / VOEDING - VERZORGING Campus Heverlee Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 www.khleuven.be Naam: Torfs Jolijn, Goossens Lore Jaar & vakkencombinatie: 3 e jaar

Nadere informatie

Naam:. Datum :.. Realisatie : lesrooster afstudeerproject 2010-2011 Steffi Dekinder KHL

Naam:. Datum :.. Realisatie : lesrooster afstudeerproject 2010-2011 Steffi Dekinder KHL Naam:. Klas :. NR. : Vak : Techniek Datum :.. Realisatie : lesrooster afstudeerproject 200-20 Steffi Dekinder KHL ) Probleemstelling : Je bent al enkele keren je boek van techniek vergeten mee te brengen

Nadere informatie

Korte of lange opdrachten die gericht zijn op beheersing van de stof.

Korte of lange opdrachten die gericht zijn op beheersing van de stof. Samenwerkend leren bij taakgericht werken 1 Samenwerkingsstructuren Check in duo's Elke leerling werkt eerst individueel aan de opdracht. Daarna vergelijkt elke leerling zijn eigen antwoorden met die van

Nadere informatie

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1

Duiding bij het pakket Kijk, Wat(t) een huis! Pagina 1 Activiteit : Kijk wat(t) een huis! Korte beschrijving : Hoeveel energie verbruikt een koffiezetapparaat? Maakt het gebruik van een spaarlamp nu echt zoveel verschil uit? En als je een TV op standby zet,

Nadere informatie

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Colofon Zoleerjemeer Een uitgave van Zoleerjemeer www.zoleerjemeer.nl 2013 A. Elsinga, alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

Maak het, met hout Leerkrachtenbundel

Maak het, met hout Leerkrachtenbundel Maak het, met hout Leerkrachtenbundel Opbouw cursus - De cursus is opgebouwd in verschillende delen. Het eerste deel bestaat uit de werkblaadjes met de theorie met bijhorende onderzoeksopdrachten. Vervolgens

Nadere informatie

Beroepsgerichte Vorming, opleiding handel en administratie of Project Algemene Vakken

Beroepsgerichte Vorming, opleiding handel en administratie of Project Algemene Vakken ONTBIJT OP SCHOOL De jongeren organiseren zelf een ontbijt op school. Ze bepalen hoe het ontbijt er zal uitzien en staan ook in voor de praktische organisatie. Hiervoor moeten ze een heel aantal zaken

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

E-mail: davidcamps@tio.wico.be tel: 0496128879

E-mail: davidcamps@tio.wico.be tel: 0496128879 Contactpersoon T4T David Camps E-mail: davidcamps@tio.wico.be tel: 0496128879 Educatief aanbod techniek voor het lager onderwijs. Reeds meerdere jaren biedt WICO CAMPUS TIO ondersteuning aan de leerkrachten

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

Elektronica. Opdracht. Materiaal

Elektronica. Opdracht. Materiaal Elektronica 1. Test de elektrische geleidbaarheid van de verschillende aanwezige materialen (karton, koperdraad, aluminium, water,...) door het materiaal vast te klemmen. Schets dit op een grafiek (lichtintensiteit

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis

Groep 7 - Les 1 Stroom in huis Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les Stroom in huis Lesduur: 45 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen ontdekken en beschrijven de werking van een stekker en stopcontact. De leerlingen kunnen het gebruik

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector

Nadere informatie

1. Probleemstelling. 1. Staan jou boeken op je kamer ook zo slordig? Hoe lossen we dat op?

1. Probleemstelling. 1. Staan jou boeken op je kamer ook zo slordig? Hoe lossen we dat op? 1. Probleemstelling 1. Staan jou boeken op je kamer ook zo slordig? Hoe lossen we dat op? 2. We gaan tijdens de lessen TO een boekensteun maken, probeer aan de hand van het model in de klas de verschillende

Nadere informatie

een eigen lamp op veel manieren*

een eigen lamp op veel manieren* let op: al het klooien is op eigen risico! ;) Lekker samen klooien! Klooikoffer voor ouders & kinderen die samen aan de slag willen een eigen lamp op veel manieren* klooikoffer #1: de striptang! * bijvoorbeeld

Nadere informatie

Elektrotechniek voor mobiele systemen (Voertuigen en machines)

Elektrotechniek voor mobiele systemen (Voertuigen en machines) Elektrotechniek voor mobiele systemen (Voertuigen en machines) 1. Inhoud Inleiding 1. Natuurkundige begrippen. Stroom. Spanning. Weerstand. Vermogen. 2. Geleiders en isolatoren. 3. De stroomkring. Opbouw

Nadere informatie

OC-27143.1 Het onderhouden van mechanische onderdelen 2012

OC-27143.1 Het onderhouden van mechanische onderdelen 2012 Krachtstroom antwoorden Doel Je kunt een stekker of een contrastekker aan een krachtstroomsnoer monteren. Oriëntatie Bij het werken met elektriciteit speelt de veiligheid een zeer grote rol. Een onveilige

Nadere informatie

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI WITH SUPPORT OF: VZW DE CREATIEVE STEM De Joule Dief kit Proficiat met je aankoop van de Ingegno

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Samenwerkend leren - Taakgericht werken 1 Samenwerkingsstructuren Check

Nadere informatie

Word elektrotechnisch inspecteur

Word elektrotechnisch inspecteur 8 Word elektrotechnisch inspecteur 1. Behaal je diploma Vóór je een van jouw 5 favoriete toestellen aan een onderzoek mag onderwerpen, moet je bewijzen dat je iets kent van elektriciteit. Logisch toch?

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek

Nadere informatie

Bouw zelf een windmolen

Bouw zelf een windmolen Bouw zelf een windmolen Met dit bouwplan is een windmolen maken niet moeilijk! Bouw thuis of op school een echte windmolen die een klein lampje (LED) laat branden. Aan het einde van de beschrijving vind

Nadere informatie

113.185 B l i k s e m b o l Let op!. Benodigd gereedschap: Stuklijst Aantal Afm. (mm) Omschrijving Nr.

113.185 B l i k s e m b o l Let op!. Benodigd gereedschap: Stuklijst Aantal Afm. (mm) Omschrijving Nr. is uniek 113.185 Bliksembol Let op!. Opitec bouwpakketten zijn na afbouw geen speelgoed, maar leermiddelen als ondersteuning in het pedagogisch vakgebied.dit bouwpakket mag door kinderen en jongeren alleen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder)

Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Lesvoorbereiding: Bouw (tegelzetter, metselaar, schilder) Klas: 1ste graad secundair onderwijs Leervak: Techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de sector Bouw Beginsituatie:

Nadere informatie

Techniek? Electrospel. [Geef tekst op]

Techniek? Electrospel. [Geef tekst op] Techniek? Electrospel [Geef tekst op] Inhoudsopgave Inleiding... 2 Voorbereidende les Elektriciteit... 3 Aan de slag met het spelveld... 7 Voorbeelden voor het spelveld... 10 Praktijkles Electrospel...

Nadere informatie

Thema: Energie. Naam:... Klas: Datum:... Nr.:.

Thema: Energie. Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. Thema: Energie Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. 1 De zon aangedreven windgenerator 1.1 Inleidende opdracht rond windenergie Windenergie over de hele wereld? Vul de volgende woorden in de tekst: De kust,

Nadere informatie

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde VWO-gymnasium 3 VWO gymnasium practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 vwo gymnasium Auteurs F. Alkemade L. Lenders F. Molin R. Tromp Eindredactie P. Verhagen Met medewerking van Th. Smits Vierde editie

Nadere informatie

Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen

Woord vooraf. Achtergrond. Eindtermen EEN INITIATIEF VAN Woord vooraf Techniek is een prachtig huis met vele kamers. Als leerkracht technologische opvoeding bent u uitstekend geplaatst om jongeren met een technische knobbel te begeleiden op

Nadere informatie

actuele visie op sturingen

actuele visie op sturingen actuele visie op sturingen TOP-dag 19 november 2014 Patrick Vantorre - Johan De Winter of Leerplanonderdeel: Sturingen - Informatietechnologie STURINGEN ALS LEERPLANONDERDEEL: VVKSO Sturingen uitvoeren

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE

1 TECHNOLOGISCHE OPVOEDING LEERKRACHTENFICHE 1 Hoofdthema: Spelen Onderwerp : Je eigen flipperkast Doelgroep: 3 e gr Timing: 3 à 4 lestijd(en) De les in het kort: De leerlingen krijgend e opdracht om een eigen flipperkast te maken. Ze doen dat niet

Nadere informatie

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Energie 5 en 6 2 Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: begrijpen hoe elektriciteit en stroom ontstaan, als een brandstof wordt

Nadere informatie

Hoe een LED mooi inbouwen Auteur: Geert Juchtmans (Reddevil) [0909-001]

Hoe een LED mooi inbouwen Auteur: Geert Juchtmans (Reddevil) [0909-001] Handige knutsel tips door Reddevil In dit nieuw onderdeel van het magazine geeft Reddevil een aantal handige knutseltips die handig van pas komen bij het bouwen van behuizingen etc. In de eerste editie

Nadere informatie