Een fascinerende man leert zelfs gezworen vijanden succesvol met elkaar te communiceren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een fascinerende man leert zelfs gezworen vijanden succesvol met elkaar te communiceren"

Transcriptie

1 Praten zonder geweld Een fascinerende man leert zelfs gezworen vijanden succesvol met elkaar te communiceren Desiree L. Röver Ontelbare malen stond hij al voor een zaal en nam hij mensen mee door de gedachtenstappen naar geweldloze communicatie. In een presentatie van hoog theatergehalte zet Marshall Rosenberg de principes ervan neer met z'n markante kop en twee handpoppen - een jakhals en een giraf. Humoristisch. En onmiskenbaar duidelijk. Hij maakt zichtbaar hoe statisch en leven vervreemdend de meest gebruikte taal is: Jakhalstaal, de taal van het (ver)oordelen, verwijten en/of beschuldigen. Daarentegen is de taal van de giraffe - het vriendelijke, sterke landdier met het grootste hart - de taal van de meelevendheid, van het de ander in zijn waarde laten. De kwaliteit ervan is beweeglijk, verbindend. Het model van geweldloze communicatie bevat geen nieuwe, uitheemse of ingewikkelde elementen, Rosenberg selecteerde en rangschikte slechts enige alledaagse menselijke eigenschappen. Hij stelt ons voor de simpele keus: 'willen we onszelf vervreemden van... of ons verbinden met?' Zijn model begeleidt ons in hoe we dat laatste effectief kunnen vorm geven. 'Zinloos' geweld Wanneer we om ons heen kijken wordt een training in geweldloze communicatie met de dag belangrijker. Immers, de bloemen ter nagedachtenis van een aankomend fietsenmaker die werd vermoord in een flits van zinloos geweld zijn nog nauwelijks verwelkt, of duizenden mensen lopen zwijgend een demonstratieve tocht omdat twee onschuldige meisjes om het leven kwamen door een andere verschijningsvorm van hetzelfde fenomeen. Zinloos geweld, een krankzinnige term, want is geweld niet altijd zinloos? Wanneer we ons Rosenbergs geweldloze communicatievaardigheden eigen maken, kunnen we misschien niet meteen alle trekkergrage gekken (Jakhalstaal) van nu stoppen, maar wel kunnen we een begin maken met het creëren van een betere wereld in onze eigen, directe leefomgeving. Want wanneer iedereen zich daar gehoord en erkend weet, zullen er zich tenslotte steeds minder gelegenheden voordoen waarin iemand de behoefte heeft om op welke gewelddadige manier dan ook de aandacht naar zich toe te trekken. Deze benadering houdt in dat we ons niet bezighouden met het bestrijden van de symptomen van 'zinloos' geweld, door bijvoorbeeld het verzinnen van strengere wetten en straffen (niets anders dan meer Jakhalstaal). Nee, we gaan dieper, we kijken naar wat daaronder ligt en we genezen de oorzaak. En in feite genezen we zo ook onszelf, want een leven in geweldloze communicatie is niet alleen positief, maar behoort zelfs tot ons

2 geboorterecht. Het brengt ons in een win/win situatie. Het enige dat we ervoor moeten meebrengen is ons bewustzijn over hoe we ons tot onze medemens richten en de beslissing om te blijven vasthouden aan de stappen in Rosenbergs model. Bewustzijn Geweldloos communiceren begint met bewustzijn en waarneming. Wil niet iedereen worden gehoord? Wil niet iedereen serieus worden genomen? Dan is het de ander geven wat we zelf graag willen ontvangen een logische stap. Maar zolang we voor onszelf onze eigen behoeften niet eens aan het woord laten, kunnen we ons die van anderen niet bewust worden en is de stap naar waarneming nog moeilijk te zetten. We zijn in deze maatschappij ontmoedigd geraakt om onze ware gevoelens te tonen ('grote jongens huilen niet'). Gevoelens zijn echter de markering van behoeften. Vanwege onze conditionering vereist het dus enige oefening om onszelf de uitdrukking van onze gevoelens weer toe te staan, om daarna de (onbeantwoorde) behoefte daarachter te leren ontcijferen. Zowel bij onszelf als bij de ander. Elke stap naar verandering begint bij jezelf. Wat voor het toepassen van geweldloze communicatie in eerste instantie nodig is, is bewustzijn. Je neemt een persoonlijk besluit het voortaan bewust anders te doen. Jakhalstaal De Amerikaanse psychiater Gerald Jampolsky ('Love is Letting Go of Fear') stelt dat elke actie die een mens doet, wordt ingegeven of vanuit liefde, of vanuit angst. Giraffentaal hoort bij het eerste, Jakhalstaal laat zien dat er bij de spreker gevoelens leven van angst, schaamte, van denken te kort te schieten, of niet aan bod te zullen komen. Kortom, van onvervulde behoeften. Iedere uiting van kritiek, oordeel, straf of verwijt behoort tot het Jakhalsjargon en is daarmee een vorm van geweld. In deze maatschappij worden we er voortdurend door omringd. Voor een kind kan één van de meest schokkende eerste kennismakingen met Jakhalstaal zijn wanneer pappie (of mammie) van achter het stuur het rijgedrag van medeweggebruikers ondertitelt. Op school worden kinderen en hun prestaties in vakjes ingedeeld, ze krijgen cijfers, worden voortdurend be- en veroordeeld: goed/fout, mooi/lelijk, ijverig/lui. Oordeel Toen hij lesgaf aan de universiteit weigerde Marshall Rosenberg cijfers te geven, omdat die Jakhalsbenadering haaks stond op zijn gevoel voor ethiek. Hij constateert dat het huidige onderwijs niet gericht is op educatie, maar dient als conditioneringsmethode. Studenten leren er hoe ze later in het arbeidsproces kunnen werken voor een extrinsieke beloning, zonder daarbij lastige vragen te stellen, bijvoorbeeld of het produkt waaraan ze meewerken wel deugt. Rosenberg: "Voor veel kinderen staat school gelijk aan een plek om veroordelingen op te lopen. Qua gevoel misschien nog het best te vergelijken met een uitzichtloos lang bezoek aan de tandarts". Conditionering Rosenberg kreeg eens van onderwijzers de vraag hoe zij in vredesnaam zonder de etiketten 'goed/fout, etc.' zouden kunnen functioneren. Hij bood aan om twee dagen in hun klassen les te geven. Alle uren werden op videoband vastgelegd. Achteraf hoorde hij hoe men aan de eerste 10 minuten daarvan genoeg had gehad, zo overtuigend had hij zijn

3 benadering daarin neergezet: Een negenjarig jongetje telt 6 op bij 8 en krijgt 15. In plaats van hem te zeggen dat hij het fout heeft gedaan, vraagt Rosenberg "Ik ben benieuwd hoe jij aan dat antwoord komt. Ik heb een andere uitkomst gevonden". Resultaat: het kind werd volledig in zijn waarde gelaten en kreeg de gelegenheid zich te realiseren wat hij had gedaan. Echter, na drie jaar scholing bleek zijn conditionering jammer genoeg al zodanig op gang dat hij Rosenburg met tranen in de ogen aankeek. "Ik heb 't fout gedaan", snikte hij. Het arme joch had niet eens meer kunnen horen wat Rosenberg precies had gezegd, hij had er al meteen zijn eigen vernietigende, door schade en schande aangeleerde interpretatie voor in de plaats gezet... De bouwelementen van het geweldloze communicatiemodel zijn: Waarnemen: kijken zonder invullen, zonder oordeel Gevoelens: herkennen, erkennen en uitdrukken Behoeften: verantwoordelijkheid nemen voor onze gevoelens Verzoeken: verzoeken die het leven verrijken Waarnemen 'Jan loopt demonstratief weg en kwakt de deur achter zich dicht'. Deze zin bevat uitsluitend interpretaties. 'Jan loopt de kamer uit en trekt de deur dicht zodat de ramen ervan rinkelen'. Dit is een reeks waarnemingen. Interpretaties zijn meestal glansrijk bezijden de waarheid; misschien moest Jan wel zo plotseling naar het toilet dat in de haast de deur uit zijn hand glipte... Krishnamurti zei eens "Waarnemen zonder te oordelen is de hoogste vorm van menselijke intelligentie". Een waarneming wordt een beoordeling door een interpretatie of een analyse. Het is de kunst om de waarneming te scheiden van de interpretaties en gevoelens die deze oproept. Pure waarneming - onontbeerlijk instrument in geweldloze communicatie - vereist enige oefening, het vraagt om het scherpen van het bewustzijn. Gevoelens Voor het bepalen van gevoelens is gebruik van het woord 'voelen' verraderlijk. Dit beschrijft namelijk zowel gevoelens als interpretaties. 'Ik voel me gelukkig' is inderdaad een gevoel. 'Ik heb het gevoel onbelangrijk te zijn' is echter een interpretatie, met als onderliggend gevoel een breed scala aan mogelijkheden: angst, schaamte, teleurstelling etc. De tweede zin schetst de manier waarop iemand denkt, niet het onderliggende gevoel. Gevoelens die er wel zijn maar die we niet uiten hebben de gewoonte om voor onaangename verrassingen te zorgen. In ieder geval brengt het niet-uitspreken van wat we werkelijk voelen ons nimmer het gewenste resultaat. Een leraar die voor het eerst een klas binnenkomt en zijn gespannenheid probeert te verhullen, kan rekenen op een ijskoude douche. Wanneer hij zich aan de klas voorstelt en eerlijk is in zijn gevoel, geeft dat de leerlingen een opening om menselijk, mededogend te reageren. Zoals al eerder gezegd voelen we ons meestal niet gemakkelijk in het uiten van onze gevoelens en dat geldt in het bijzonder op de werkplek. Behoeften Gevoelens geven aan of een behoefte is vervuld, of juist niet. Zodra we ons bewust zijn dat we onze gevoelens kunnen verbinden met onze behoeften, nemen we de verantwoordelijkheid voor hun vervulling en kunnen we een effectieve strategie ontwerpen en actie ondernemen om te komen tot het gewenste resultaat. Rosenberg: "Ieder oordeel is de tragische uitdrukking van een niet-bevredigde behoefte". Met oordelen, kritiek en interpretaties vervreemden we ons van onze behoeften. Deze zelfde elementen gebruiken we vaak onbewust om onze verborgen behoeften indirect te uiten. "Ik moet altijd alles alleen opknappen" is in feite een verzoek om steun. Deze zin klinkt

4 echter als een verwijt en zal door de ander ook als zodanig worden opgevat. Met als resultaat dat de spreker blijft zitten met een akelige, zelfvervullende profetie. Tot Sint Juttemis. Of tot hij/zij die benadering bewust verandert. Hoe beter we leren achter onze gevoelens onze behoeften te ontcijferen, hoe meer we tenslotte met mededogen leren kijken, naar onszelf en naar de ander. Een verhaal uit de praktijk Op een korte schets van de problemen die er momenteel in Amsterdam met Marokkaanse jongeren zijn, reageert Rosenberg: "Ik leer deze jonge mensen graag hoe ze een onderdrukkend systeem kunnen veranderen in één dat ondersteunend is. Met alle plezier leer ik hen hoe de maatschappij te veranderen". Grijnzend: "Daarin heb ik overigens meer succes bij mensen die door een systeem worden onderdrukt dan bij hen die ervan profiteren!" In San Fransisco, voelde een groep jongeren van een minderheidsgroep zich onderdrukt op allerlei fronten, waaronder het schoolsysteem. Ze wilden proberen om de toelatingscriteria op een bepaalde school te veranderen. Vanuit hun minderheidsgroep werden er naar hun zin te weinig leerkrachten aangesteld en ook maar weinigen als leerling toegelaten. Deze jongeren voelden zich gediscrimineerd. Gedurende vier dagen kregen ze 's morgens van Rosenberg les in geweldloze communicatie en brachten ze 's middags het geleerde in praktijk. De eerste middag spraken ze met de directeur van de betreffende school. De volgende dag kwamen ze bij Rosenberg terug met lange gezichten "We wisten wel dat 't niet zou werken". "Zie je wel, die lui daar zijn gewoon racisten". Rosenberg vroeg hen "Wat heb je gisteren geleerd?". Ze hadden keurig neutraal waargenomen, geen oordeel uitgesproken, maar wel gezegd dat ze het erg triest vonden dat er maar zo weinigen vanuit hun bevolkingsgroep op deze school werden toegelaten en dat ze daarin graag verandering wilden zien. De directeur die hen te woord stond reageerde daarop met een "Ik vind het verheugend dat jullie je als burgers zo bij de gang van zaken betrokken voelen. Mijn deur staat altijd open. Dank voor jullie komst". Waarna ze waren afgedropen. In de ochtendles wijst Rosenberg hen erop dat ze de tweede helft van het proces waren vergeten: vragen wat de gevoelens en behoeften van deze directeur waren. "O, we wisten wel wat ie wou, dat we 'm smeerden". R.: "Hij is deel van het systeem dat jullie willen veranderen. Wat ligt er verborgen achter zijn bureaucratische vocale behang?" De volgende dag kwamen ze stralend terug. Door het invullen van de tweede helft van het proces hadden ze uitgevonden dat de directeur achter zijn afgemeten woorden gewoon bang was. Dat hij zichzelf probeerde te beschermen. In z'n hart bleek hij het volledig met de jongeren eens te zijn, maar was hij bang om zijn grote baas met zulke ideeën te confronteren omdat die er ongetwijfeld fel op tegen zou zijn. De directeur en de jongeren hadden over en weer zo goed naar elkaars behoeften en gevoelens geluisterd, dat het er tenslotte mee eindigde dat de directeur de jongeren begeleidde in het helpen tot stand brengen van de bedoelde veranderingen. Rosenberg: "Werk met mensen, leer ze het proces echt goed te gebruiken en er gebeuren heel bijzondere dingen". Verzoeken Ouders en leerkrachten willen vaak dat kinderen hen domweg gehoorzamen. Maar net zoals je een paard wel naar het water kunt leiden, maar hem niet kunt forceren te drinken, kun je van een kind ook geen gehoorzaamheid eisen. Rosenberg: "Gehoorzaamheid is middeleeuwse slavernij". Wanneer een ouder of leerkracht wil dat een kind iets doet of laat, gaat hij met zijn vraag vaak te kort door de bocht, omdat hij/zij uiterst eenzijdig gericht is. Daardoor klinkt het verzoek meer als een bevel en hebben

5 kinderen onmiddellijk de neiging om het gevraagde vooral niet te doen. Bij navraag blijkt echter meer dan eens dat kinderen geen enkel bezwaar hebben tegen de regel of opdracht in kwestie, maar dat de manier waarop die werd gecommuniceerd hen te weinig respectvol voorkwam. Dus gooien ze hun kop in de wind. Rosenberg: "Dwing een kind je te gehoorzamen en je krijgt vroeger of later onvermijdelijk de rekening gepresenteerd". Wanneer je graag wilt dat een ander iets doet, zijn er twee vragen die je jezelf van te voren moet stellen. Ten eerste: "wat wil je dat de ander doet?? én: "wat wil je dat de redenen van de ander zijn om aan jouw wens gevolg te geven?". Met andere woorden, je wilt dat iemand iets doet omwille van zichzelf en niet vanwege oneigenlijke gehoorzaamheid. Creativiteit Ooit werd Rosenberg uitgenodigd om in een vluchtelingenkamp in Afrika zijn geweldloze communicatiemethode uiteen te komen zetten. De avond ervoor waren er onlusten in het kamp geweest en struikelend over de lege hulzen van traangasgranaten bereikte hij de ruimte waar hij zou spreken. Hij was de enige blanke in de zaal. Iemand riep: "Moordenaar!". De kreet werd overgenomen. Er ontstond een zeer ontvlambare situatie. Toen het even stil was reageerde Rosenberg met een "Ik begrijp dat jullie van de regering van mijn land een ander soort steun nodig hebben." Op de traangasgranaten stond levensgroot "Made in the U.S.A.". Van die informatie maakte hij creatief gebruik om zich met zijn gehoor te kunnen verbinden. Hij bleef hen zo lang naar hun behoeften vragen en daarin ondersteunen tot de mensen in de zaal zich tenslotte voldoende gehoord en erkend voelden om naar zijn betoog te willen luisteren. Die fase leidde hij als volgt in: "Ik heb geprobeerd om correct te begrijpen wat jullie nodig hebben, nu is het mijn behoefte om jullie te vertellen wat ik van geweldloze communicatie weet, omdat ik denk dat ik jullie daarmee kan helpen. Zijn jullie bereid naar mij te luisteren?". De belangrijkste demonstratie in hoe geweldloze communicatie werkt had hij inmiddels al gepresenteerd. Op dezelfde wijze heeft Rosenberg gewerkt met Israeli en Palestijnen, met mensen uit het voormalig Joegoslavië, uit Sri Lanka, Rwanda etc. etc. Tenslotte Niet onbelangrijk om tenslotte te vermelden is dat geweldloze communicatie niet inhoudt dat je bij het verwoorden van je gevoelens geen gebruik zou mogen maken van enige extra decibellen. Iets kan zo zijn opgelopen binnen in jezelf dat het er alleen op die manier uit kan komen, gevoed als het is door verdriet, machteloosheid of boosheid. Maar houd de boodschap die je geeft dan wel zuiver, namelijk uitsluitend bij jezelf en probeer ook vast te houden aan de vier stappen. Geweldloos communiceren is voor de meesten van ons een kunst die pas na enige oefening ontstaat. Gelukkig is Marshall Rosenberg zo eerlijk om ruiterlijk te bekennen dat ook hijzelf nog wel eens de fout in gaat. Niemand is immers perfect. Maar dat wil niet zeggen dat we de weg naar verbetering niet moeten inslaan. Tegen 'zinloos geweld' valt meer te doen dan alleen bloemen neerleggen of meelopen in een stille mars. Literatuur Marshall B. Rosenberg, Geweldloze communicatie, ontwapenend en doeltreffend. 1998, Lemniscaat, ISBN telefoon: educare ontwerp: imagen, Den Haag powered by: IPM All rights reserved Educare 2005

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

Leer hoe je effectiever kunt communiceren

Leer hoe je effectiever kunt communiceren Leer hoe je effectiever kunt communiceren De kracht van geweldloze communicatie Hoe vaak kom je in een gesprek terecht waarin je merkt dat je niet meer zegt wat je wilt zeggen; dat je iets doet wat de

Nadere informatie

Workshop overtuigingen

Workshop overtuigingen Workshop overtuigingen Inleiding Overtuigingen zijn vaak automatische gedachten, die de keuze- en handelingsvrijheid van mensen onnodig beperken. Het zijn vaak algemene, sterk emotioneel geladen ideeën

Nadere informatie

Geweldloze Communicatie

Geweldloze Communicatie Geweldloze Communicatie Direct - Doeltreffend - Emotioneel - Empatisch - Respectvol 'Zij die het juiste woord beheersen, beledigen niemand. Toch zeggen ze de waarheid. Hun woorden zijn helder, maar nooit

Nadere informatie

Minicursus Verbindend Communiceren. Geschreven door: Jan van Koert

Minicursus Verbindend Communiceren. Geschreven door: Jan van Koert Minicursus Verbindend Communiceren Geschreven door: Jan van Koert Geweldloze communicatie is een wijze van communiceren die leidt tot gehoord en verstaan worden. Met helderheid, zonder beschuldigen en

Nadere informatie

1 Naar Levenverrijkend Onderwijs

1 Naar Levenverrijkend Onderwijs 1 Naar Levenverrijkend Onderwijs INLEIDING Ik wil je een visie op de toekomst van het onderwijs aanreiken. In dit boek beschrijf ik een onderwijsproces dat geen bepaalde orde of autoriteit dient, maar

Nadere informatie

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6

Inleiding 2. Wie is Christine? 4. Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5. Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wie is Christine? 4 Tip 1: Houd het doel van feedback voor ogen 5 Tip 2: Richt feedback op gedrag, niet op de persoon 6 Tip 3: Geef feedback over uw waarneming en vermijd interpretaties

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

EFFECTIEF & VERBINDEND COMMUNICEREN DIRECTIECONGRES HOUFFALIZE, Lieke Kuijte Sint-Franciscusinstituut

EFFECTIEF & VERBINDEND COMMUNICEREN DIRECTIECONGRES HOUFFALIZE, Lieke Kuijte Sint-Franciscusinstituut EFFECTIEF & VERBINDEND COMMUNICEREN DIRECTIECONGRES HOUFFALIZE, 2015-10-14 Lieke Kuijte Sint-Franciscusinstituut Het leven zoals het (nu en dan) is een oudercontact loopt uit de hand en eindigt in een

Nadere informatie

Workshop: Geweldloze Communicatie

Workshop: Geweldloze Communicatie Workshop: Geweldloze Communicatie ALV SIETAR NL Door Jackie van der Kroft www.jackievanderkroft.nl Programma: Geweldloze Communicatie Introductie Model 4 elementen Niet-verbindende communicatie Praktijk

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE. Specialisatietraining

MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE. Specialisatietraining MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE Specialisatietraining Mediation & geweldloze communicatie Introductie De mediator streeft ernaar om partijen als gelijkwaardige partners te laten communiceren en onderhandelen.

Nadere informatie

coaching counseling training re-integratie

coaching counseling training re-integratie coaching counseling training re-integratie G van Stoutenborchstraat 69 3641 DK Mijdrecht T 06 39 55 81 09 @ info@highcoaching.nl E www.highcoaching.nl Geweldloze communicatie kan ons helpen sterker in

Nadere informatie

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk?

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Zodra er twee of meer mensen in 1 ruimte zijn is er sprake van communicatie, ook al wordt er niet gesproken. Het is

Nadere informatie

Stop met schreeuwen. Het model van geweldloze communicatie veronderstelt dat men: Leer geweldloos te communiceren en verbeter zo (uw) de WERELD!

Stop met schreeuwen. Het model van geweldloze communicatie veronderstelt dat men: Leer geweldloos te communiceren en verbeter zo (uw) de WERELD! Leer geweldloos te communiceren en verbeter zo (uw) de WERELD! Het model van geweldloze communicatie veronderstelt dat men: 1. communiceert op basis van waarnemingen i.p.v. meningen en oordelen Geweldloze

Nadere informatie

Gemaakt door: Kelly.

Gemaakt door: Kelly. De kanjertraining. Gemaakt door: Kelly. Inhoud. Inhoud. 1 Inleiding. 2 Wat is de Kanjertraining? 3 Hoe en wanneer is de Kanjertraining ontstaan? 4 Wanneer ga je naar de Kanjertraining? 6 Welke stappen

Nadere informatie

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar!

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar! Nieuwsbrief december 2011 Speciaal voor de feestdagen een extra lange! Karin Smith (http://www.kjsmith.nl) Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? Blij ben ik om het grote nieuws

Nadere informatie

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen

5. Overtuigingen. Gelijk of geluk? Carola van Bemmelen Food & Lifestylecoaching. Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen 5. Overtuigingen Jouw leven op dit moment weerspiegelt exact jouw overtuigingen Een overtuiging is een gedachte die je hebt aangenomen als waarheid doordat ie herhaaldelijk is bevestigd. Het is niet meer

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

Geweldloze Communicatie en vriendschap

Geweldloze Communicatie en vriendschap Geweldloze Communicatie en vriendschap Bron: Boeddha magazine herfst 2011 Niet door elkaar bang te maken maar door wederzijdse liefde krijgt het leven een samenhang die uitloopt in verbondenheid en hulp

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Enkele tips om constructief met spanningen en conflicten om te gaan. Ben je een jakhals of een giraf? wil verbinding; is probleemgericht;

Enkele tips om constructief met spanningen en conflicten om te gaan. Ben je een jakhals of een giraf? wil verbinding; is probleemgericht; frederik imbo coach spreker presentator acteur Een aantal tips in een notendop Enkele tips om constructief met spanningen en conflicten om te gaan. 1 Ben je een jakhals of een giraf? Een jakhals Een giraf

Nadere informatie

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER

E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER E-BOOK FEEDBACK GEVEN IS EEN KUNST EXPRESS YOUR INNER POWER INLEIDING Het geven van feedback is een kunst. Het is iets anders dan het uiten van kritiek. Het verschil tussen beide ligt in de intentie. Bij

Nadere informatie

Geweldloze Communicatie

Geweldloze Communicatie Geweldloze Communicatie Direct - Doelteffend - Emotioneel - Empatisch - Respectvol 'Zij die het juiste woord beheersen, beledigen niemand. Toch zeggen ze de waarheid. Hun woorden zijn helder, maar nooit

Nadere informatie

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Blok 3 Blok 3: We hebben oor voor elkaar Blok 3: Algemeen: In dit blok stimuleren we de kinderen om oor voor elkaar te hebben. De lessen gaan over communicatie, over praten

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Arrangement 1 De Luisterthermometer

Arrangement 1 De Luisterthermometer Arrangement 1 De Luisterthermometer DEEL 1 De manager Naam: Organisatie: Datum: Luisterprincipe 1 Luisteren begint met luisteren naar jezelf 1.1 Inventariseren van stemmen Vertel eens van een situatie

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Protocol. Pestprotocol

Protocol. Pestprotocol Pestprotocol Algemeen Dit pestprotocol heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar

Nadere informatie

Gelijk hebben of gelukkig zijn?

Gelijk hebben of gelukkig zijn? EDIS Knowledge is expensive, but realise what stupidity can cost you! Eddy s Dagelijks Inspirerende Spreuken en Wijsheden Belastingconsulent bemiddelaar bemiddeling adviseur familiebedrijf opvolging waardering

Nadere informatie

Werkdocument bij de e- learning- module Verbindende Communicatie

Werkdocument bij de e- learning- module Verbindende Communicatie Werkdocument bij de e- learning- module Verbindende Communicatie Beste cursist, Je schreef je in voor de e- learning- module Verbindende Communicatie. Hiermee leer je een aantal basisbegrippen uit onze

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

Van mij. Een gezicht is geen muur. Jan Bransen, Universiteit Utrecht

Van mij. Een gezicht is geen muur. Jan Bransen, Universiteit Utrecht [Gepubliceerd in Erik Heijerman & Paul Wouters (red.) Praktische Filosofie. Utrecht: TELEAC/NOT, 1997, pp. 117-119.] Van mij Een gezicht is geen muur Jan Bransen, Universiteit Utrecht Wij hechten veel

Nadere informatie

Didactisch partnerschap

Didactisch partnerschap Didactisch partnerschap Vijf routekaarten om lastige situaties in het samenwerken met ouders te hanteren Het klinkt zo mooi: didactisch partnerschap. Zie daar als leraar maar eens een goede invulling aan

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

De Inner Child meditatie

De Inner Child meditatie De Inner Child meditatie copyright Indra T. Preiss volgens Indra Torsten Preiss copyright Indra T. Preiss Het innerlijke kind Veel mensen zitten met onvervulde verlangens die hun oorsprong hebben in hun

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Compaen pakt aan.

<prikkelaar toevoegen> Compaen pakt aan. Compaen pakt aan. Ik weet hoe ik jou kan bereiken Versterk je leerkracht: Hoe bereik ik de kinderen in mijn klas? 19 maart 2014 Jelte van der Kooi trainer/ adviseur schoolbegeleider

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Bijlage Stoere Schildpadden

Bijlage Stoere Schildpadden Bijlage Stoere Schildpadden Deze bijlage hoort bij de beschrijving van de interventie Stoere Schildpadden, zoals die is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Meer informatie: www.nji.nl/jeugdinterventies

Nadere informatie

Scholen herdenken vermoorde leraar

Scholen herdenken vermoorde leraar ANALYSE MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK: ZINLOOS GEWELD tekst 26 NOS-nieuws van 16 januari 2004: Scholen herdenken vermoorde leraar Scholen in het hele land hebben om 11.00 uur één minuut stilte in acht genomen

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

Wat maakt je zo boos?

Wat maakt je zo boos? Shari Klein en Neill Gibson Wat maakt je zo boos? 10 stappen om boosheid te transformeren naar een win-win situatie. Een presentatie van de ideeën van Geweldloze Communicatie en hoe je ze kunt toepassen

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT

HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT HOE JE IN 5 STAPPEN ECHT ZELFVERTROUWEN OPBOUWT DOOR ANN VAN RIET WWW.ALTHEA-COACHING.BE Hallo! In dit e-book ga je leren hoe je echt zelfvertrouwen kan opbouwen. En daarmee bedoel ik dus niet gewoon denken

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

De vier onmetelijke vermogens van de geest

De vier onmetelijke vermogens van de geest De vier onmetelijke vermogens van de geest Geluk is alleen mogelijk als er liefde is. Ware liefde heeft het vermogen iedere situatie waarin we ons bevinden te genezen en te veranderen, en ons leven een

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR

Geef. nooit op! Gods beloften voor jou MIRANDA TOLLENAAR Geef Gods beloften voor jou nooit op! MIRANDA TOLLENAAR Geef nooit op! Tollenaar, Miranda ISBN 978-90-6353-630-5 NUR 713 Boekverzorging: Studio Vrolijk, Margreet Kattouw De bijbelteksten in deze uitgave

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

AMETHIST Developing People

AMETHIST Developing People AMETHIST Developing People COMMUNICEREN MET KINDEREN AMETHIST Developing People Argonweg 7 11 3812 RB Amersfoort 033 7370182 www.amethistdevelopingpeople.nl Waarom? Wie kent het niet? Het gevoel van machteloosheid

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Het Mirakel dat Jij Bent

Het Mirakel dat Jij Bent Het Mirakel dat Jij Bent Vervul jouw potentieel (Deel I van III) Struinend door het gras Kijkend naar de horizon Genietend van Alles dat IS Jouw weg... Schrijver: A.M.I. van der Kwast Coverontwerp: in

Nadere informatie

Inner Child meditatie

Inner Child meditatie De Inner Child meditatie Uit: Je Relatie Helen Een nieuwe weg naar heling van je relatievaardigheid Indra Torsten Preiss De Inner Child meditatie De Inner Child-meditatie is de meditatie bij uitstek om

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels

SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels We gebruiken op school voor het 4 de, 5 de en 6 de leerjaar de handleiding CONTACTSLEUTELS van uitgeverij De Sleutel. Kenmerken van Contactsleutels: Elk leerjaar beschikt

Nadere informatie

Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55

Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55 Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55 Maria gaat op visite bij Elisabet. Maria was natuurlijk helemaal vol van het geweldige nieuws dat ze van de Gabriël had gehoord. Ze wilde het heel graag aan

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus!

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus! Bijbellezing: Johannes 4 vers 7-27 Zit je in de put? Praat es met Jezus! Wij hadden vroeger een waterput Vroeger is meer dan 55 jaar geleden Naast ons huis aan de Kerkstraat in Harkema Ik weet nog hij

Nadere informatie

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5.

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Het kinderprotocol Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Slot 1. Het kinderprotocol: Op de Flamingoschool vinden we het erg

Nadere informatie

Lesmodule 4 fasen van. dementie. VOORBEELD LESMODULE: 4 fasen van dementie

Lesmodule 4 fasen van. dementie. VOORBEELD LESMODULE: 4 fasen van dementie Lesmodule 4 fasen van dementie Inhoudsopgave: 1. Wat is dementie? blz. 3 2. Twee basisprincipes over de werking van de hersenen blz. 4 3. Omschrijving van de vier fasen van ikbeleving bij dementie blz.

Nadere informatie

Lou en Lena: NEE tegen geweld!

Lou en Lena: NEE tegen geweld! Mijn prentenboek Prentenboek voor leerlingen 1 e en 2 e leerjaar Lou en Lena: NEE tegen geweld! Mijn naam:... Mijn klas:... Mondiale Vorming - Plan België Hallo, ik ben Lou. En dit is mijn zus Lena. We

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten.

Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten. Kan het anders? (Uit: Kompas) Dit is een rollenspel dat de volgende thema s behandelt: geweld tussen individuen, pesten. Behandelende onderwerpen het recht veilig in vrijheid te leven het recht op respect

Nadere informatie

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur

WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT. Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur WORD GROTER DAN DAT WAT JOU KLEIN HOUDT Ann Weiser Cornell en Egbert Monsuur 1 Les één Welkom bij deze e-cursus waarin we je zullen laten zien hoe jij groter kunt worden en je problemen kleiner! Zijn er

Nadere informatie

Dit verhaal gaat over een schat, die je overal kunt vinden : zowel hier als daar, zowel vroeger als nu. Een schat zo rijk als het leven zelf, die

Dit verhaal gaat over een schat, die je overal kunt vinden : zowel hier als daar, zowel vroeger als nu. Een schat zo rijk als het leven zelf, die Er zit een schat verborgen in jezelf Dit verhaal gaat over een schat, die je overal kunt vinden : zowel hier als daar, zowel vroeger als nu. Een schat zo rijk als het leven zelf, die toont hoe het zijn

Nadere informatie

Wat zie je? Niet alles is wat het lijkt. - een artikel over beoordelingsfouten in het onderwijs -

Wat zie je? Niet alles is wat het lijkt. - een artikel over beoordelingsfouten in het onderwijs - OAB Dekkers De Pinckart 54 5674 CC Nuenen 040-291 37 33 bureau@oabdekkers.nl Niet alles is wat het lijkt. - een artikel over beoordelingsfouten in het onderwijs - Wat zie je? Het beoordelen van prestaties

Nadere informatie

Tips & tricks voor een succesvolle communicatie. Ine Debaene Vrijdag 9 oktober 2015

Tips & tricks voor een succesvolle communicatie. Ine Debaene Vrijdag 9 oktober 2015 Tips & tricks voor een succesvolle communicatie. Ine Debaene Vrijdag 9 oktober 2015 2 Mijn inspiratie Marshall Rosenberg klinisch psycholoog Patrick Laisnez senior consultant Probis 3 It s not about the

Nadere informatie

EERSTE HULP BIJ EMOTIE

EERSTE HULP BIJ EMOTIE EERSTE HULP BIJ EMOTIE Geschreven door barbara kelder Inleiding Dit is een spiritueel boekje, die je zal helpen wegwijs te worden in je eigen innerlijke wereld, die innerlijke wereld is een spiegel, van

Nadere informatie

Grenzen. Wat zijn grenzen en hoe stel je ze? July 5, 2016 Opgesteld door: Sheila Neijman

Grenzen. Wat zijn grenzen en hoe stel je ze?  July 5, 2016 Opgesteld door: Sheila Neijman Grenzen Wat zijn grenzen en hoe stel je ze? WWW.HEART4HAPPINESS.NL July 5, 2016 Opgesteld door: Sheila Neijman Grenzen Wat zijn grenzen en hoe stel je ze? In mijn leven heb ik ervaren dat ik het heel erg

Nadere informatie

Ken jezelf, dan leer je de ander beter kennen!

Ken jezelf, dan leer je de ander beter kennen! Ken jezelf, dan leer je de ander beter kennen! Workshop NEVI Inkoopdag, 25 juni 2015 Joost van Eijk Remco Kramers Agenda Even voorstellen Wat is Het NIC? Wat zijn jullie verwachtingen? Jouw grondhouding

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Kanjerprotocol hoe gaan we om met elkaar

Kanjerprotocol hoe gaan we om met elkaar Inleiding Kanjerprotocol hoe gaan we om met elkaar We hebben ons als doel gesteld: Kinderen in een veilige, vertrouwde omgeving begeleiden bij de ontwikkeling van hun eigen mogelijkheden. Goed onderwijs

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

PERFECTIONISME. www.berenvanjouwweg.nl info@berenvanjouwweg.nl Boomstraat 127A, 5038 GP Tilburg, 06-154 08 602

PERFECTIONISME. www.berenvanjouwweg.nl info@berenvanjouwweg.nl Boomstraat 127A, 5038 GP Tilburg, 06-154 08 602 PERFECTIONISME overgenomen uit; Teaching gifted kids in the regular classroom. Susan Winebrenner, free spirit, 2001. Vertaald en aangepast door Marita van den Hout, 2011, Beren van jouw weg. Het zal u

Nadere informatie

glijden. Ik zie ze zachtjes wegstromen, oplossen en verdwijnen, om nooit meer terug te keren.

glijden. Ik zie ze zachtjes wegstromen, oplossen en verdwijnen, om nooit meer terug te keren. INLEIDING Welkom in de affirmatiewereld. Je hebt ervoor gekozen om gebruik te gaan maken van het gereedschap dat in dit boek beschreven wordt en je hebt daarmee de bewuste beslissing genomen om je leven

Nadere informatie

t Kompas School met de Bijbel Westbroek

t Kompas School met de Bijbel Westbroek t Kompas School met de Bijbel Westbroek Het protocol sociaal gedrag Het pestprotocol is een belangrijk onderdeel van het beleid van onze school. We hebben dan ook een protocol opgesteld dat op de hele

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Zelfbeschadiging inventarisatie en behandeling

Zelfbeschadiging inventarisatie en behandeling 1 Zelfbeschadiging inventarisatie en behandeling Over de eerste keer dat je jezelf beschadigde 1. ik deed het omdat ik het wilde en van plan was 2. het gebeurde toevallig/per ongeluk 3. leek gewoon te

Nadere informatie

Daag jij je team wel voldoende uit? Workshop Thijs Boogert

Daag jij je team wel voldoende uit? Workshop Thijs Boogert Daag jij je team wel voldoende uit? Workshop Thijs Boogert Agenda Wat gaan we doen vandaag? Even voorstellen Het leerdoel Noodzaak van luisteren De vraagtechniek Taalpatronen en uitdagingen Ervaren Discussie

Nadere informatie

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17 Fragment uit Colin Tipping Radicaal Vergeven (opmaak is anders dan in het boek zelf) Inhoud Voorwoord bij de Nederlandse uitgave 7 Woord vooraf 9 Inleiding 11 Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal

Nadere informatie

Maatschappelijk werk (alweer)

Maatschappelijk werk (alweer) Maatschappelijk werk (alweer) Na mijn tweede miskraam heb ik toch weer besloten om het er op te wagen naar maatschappelijk werk te gaan. Ik vond de stap echt wel heel zwaar, want ik hou er niet zo van.

Nadere informatie

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING HOTEL MALARIA LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen. De associaties

Nadere informatie

Reacties van ouders. 105 Tips voor ouders

Reacties van ouders. 105 Tips voor ouders 8 TIPS VOOR OUDERS Ouders kost het vaak al moeite om het gedrag van een normale adolescent te begrijpen. Dus omgaan met een kind dat zichzelf verwondt, is dan zeker erg moeilijk en verwarrend. In eerste

Nadere informatie

= = = = = = =jáåçéêüéçéå. =téäòáàå. Het TOPOI- model

= = = = = = =jáåçéêüéçéå. =téäòáàå. Het TOPOI- model éêçîáååáéi á ã Ä ì ê Ö O Ç É a áê É Åí áé téäòáàå jáåçéêüéçéå Het TOPOI- model In de omgang met mensen, tijdens een gesprek stoten we gemakkelijk verschillen en misverstanden. Wie zich voorbereidt op storingen,

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie