Trainingsmodule 4. Voor gevorderde EPC-markten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Trainingsmodule 4. Voor gevorderde EPC-markten"

Transcriptie

1 Trainingsmodule 4. Voor gevorderde EPC-markten Energie Prestatie Contracten-financiering Transparense Project

2 OVERZICHT VAN TRAININGSMODULES I. EPC de basis II. EPC-Proces van Projectidentificatie tot aanbesteding III. EPC-Proces van Contract tot gegarandeerde besparingen IV. EPC-financiering V. EPC-supportstrategie 2

3 Financiering van energiebesparingsprojecten De volgende financieringsopties zijn beschikbaar voor de financiering van energiebesparingsmaatregelen Commercieel en bankkrediet (hypotheken, leningen, etc.) Nationale en internationale subsidieprogramma s en -regelingen Eigen financiering Energy Performance Contracting (EPC) 3

4 Financiering van EPC-projecten A. Financiering door derden A.1 Krediet aan ESCo (puur krediet of krediet met verkoop van vorderingen) A.2 Krediet aan de klant B. ESCO-financiering Financiering uit eigen vermogen van de ESCo C. Financiering door de klant Financiering uit eigen vermogen van de klant met steun van een energiebesparingsgarantie van de ESCo Financiering uit interne Capital Expenditures (CAPEX) budget (kapitaaluitgaven) van de klant en bestaande kredieten

5 A.1 Derden financiering/krediet aan ESCO De ESCO Regelt het krediet, d.w.z. organiseert de financiering van het EPC-project uit eigen naam. Draagt het volledige risico van mislukking van het project, zelfs als de reden daarvan buiten de invloedsfeer ligt De klant Ontmoet de bron van financiering (doorgaans een bank) niet persoonlijk, zoals geïllustreerd in onderstaand figuur

6 A.1 Derdenfinanciering/krediet van ESCO Klant Implementatie van maatregelen Besparingsgaranties Betaling voor diensten Terugbetaling van investeringen ESCo Verstrekken van lening Terugbetaling van lening Investeerder (bank) 6

7 A.2 Derden financiering/krediet aan klant De klant Sluit direct een contract af met de financieringsbron (doorgaans een bank) De ESCo Garandeert slechts de realisatie van de technische parameters van het project Als de aangenomen parameters niet worden behaald door toedoen van de ESCO, is de ESCo verplicht het verschil te vereffenen tussen het uiteindelijke besparingsniveau en de afbetalingstermijn

8 A.2 Derdenfinanciering/krediet van ESCO Klant Besparingsmaatregelen Besparingsgarantie Betaling voor diensten Toewijzing van lening ESCO Terugbetaling van lening Garantie van rendement Investeerder (bank) 8

9 A.1+A.2 Derdenfinanciering - gecombineerd Gecombineerd krediet aan ESCO en klant Een zeer geschikte manier om EPC projecten te financieren Beide partijen (de ESCO en de klant) doen mee in het regelen van de financiering Elimineert nadelen van een eenzijdige aanpak en versterkt hun voordelen Biedt een basis voor nauwere zakenrelaties

10 Keuze van EPC-projectfinanciering De keuze van de meest geschikte financiering hangt af van een aantal factoren: Voorwaarden van verschillende financieringsopties binnen de financieringssector van een land. Kredietwaardigheid van zowel de ESCo als de klant. Beschikbare financiele bronnen bij de ESCo en de klant. Economie van een specifiek project. 10

11 Financiering en EPC-marktniveau Lessen geleerd tijdens de historische ontwikkeling van de EPC-markten (in Tsjechië): 1. Aanvankelijk werden EPC-projecten voornamelijk gefinancierd door de klant, die een krediet regelde bij een bank (derdenfinanciering A.2) 2. Later kwam er verandering in de situatie naarmate de EPC-markt zich begon te ontwikkelen en de banksector bekend raakte met de EPCregelingen Klantkredieten (A.2) werden een uitzondering Steeds meer ESCO s betrokken krediet van een bank (A.1) Voor een aantal kleine projecten regelden ESCO s financiering uit hun eigen bronnen (B) 3. In de laatste 5-6 jaar is de verkoop van vorderingen aan de bank door ESCO s de meest gebruikte methode van derdenfinanciering (A.1) geworden. 11

12 Financiering in vergevorderde EPCmarkten In de meer ontwikkelde EPC-markten is derdenfinanciering de meest gebruikelijke vorm van financiering: in de meeste gevallen regelen ESCO s financiele bronnen via bankkredieten Alleen in kleinere projecten zijn ESCO s in staat financiering uit eigen middelen te verzorgen. Verkoop van vorderingen door ESCO aan een bank. Is de meest gebruikte methode van derdenfinanciering hiermee wordt de schuldenlast van de ESCO niet vergroot en het aantal projecten dat geïmplementeerd wordt door een specifieke ESCO niet gelimiteerd ESCO verkoopt vorderingen van klanten aan een financieel instituut na implementatie van besparingsmaatregelen. Op deze manier betaalt de klant de termijnen die zijn vastgelegd in het contract dus meteen terug. De ESCO garandeert nog steeds het besparingsniveau en de daaruit volgende operationele kosten. De klant draagt geen extra risico s 12

13 Projectfinancieringsstructuur (1) Betalingsstructuur (voor energie, ) besparingen Kosten van ESCO s investering Betaling (voor energie, ) ervoor tijdens erna contractperiode 13

14 Projectfinancieringsstructuur (2) Besparingsverdeling Aandeel in de besparing van de klant Aandeel in de besparing van de ESCO Kosten van de ESCO betrokken in het project (kredietgarantie) Investering dat gedekt wordt door besparingen op operationele kosten (betaling van krediet) tijdens 14

15 Financiele data Financiële data: Operationele kosten Brandstofkosten Investeringskosten Bemiddelingskosten Reparatie van apparatuur/vervangingskosten Levenscycluskosten BTW betaling gerelateerd aan overdracht van eigendom Als eigendom wordt overgedragen na installatie, wordt BTW betaald aan het begin van de betalingsperiode.

16 Financieringsricico s Wanneer contact wordt gezocht met financiële instituten zijn de volgende punten belangrijk: Banken hebben geen experts op het gebied van energiegebruik Banken worden gemotiveerd door de verwachte realisaties van de projectresultaten in de vorm van energiebesparingen, aangezien dit de bron is waarmee de schuld wordt terugbetaald. Regel dus de volgende zaken: De belangrijkste financieringsbronnen Beschikbare garanties Financiele bepalingen en voorwaarden (deadlines) Voorwaarden van contract Risicoclassificering 16

17 EPC gecombineerd met bouwproject (1) Twee soorten energiebesparende maatregelen kunnen worden toegepast in gebouwen: Bouwkundige maatregelen (isolatie, vervanging van ramen) Terugbetaalperiode is ten minste 15 jaar; in de meeste gevallen langer (de investeringskosten kunnen niet alleen worden terugbetaald via besparingen op operationele kosten) Mogelijkheid tot cofinanciering via subsidieprogramma s + additionele bronnen zoals eigen bronnen, banklening, etc. Installatietechnische maatregelen (renovatie van energiesystemen) Terugbetaaltermijn doorgaans 4-8 jaar (de investeringskosten kunnen vaak volledig worden terugbetaald uit de besparingen) Geschikt voor EPC

18 EPC gecombineerd met bouwproject (2) Isolatie van het gebouw alleen is niet voldoende om optimale energie- en kostenbesparingen te garanderen Optimale oplossing: Isolatiemaatregelen zouden moeten worden aangevuld met de verbetering van verwarmingsinstallaties en energiebeheer Het is mogelijk om bouwkundige maatregelen en installatietechnische maatregelen op dezelfde locatie toe te passen Aanpassing aan lokale omstandigheden is vereist in sommige landen is het beter om het EPC-deel apart aan te besteden in een eigen aanbestedingsprocedure vanwege verschillen in aanpak van de evaluatie van aanbestedingen)

19 EPC gecombineerd met bouwproject (3) Synergie-effecten van de combinatie: Het opzetten van een technologische reconstructie bij gebouwrenovatie leidt tot een optimale constructie en verlaagde investering voor onderhoudstechnieken Gelijktijdige renovatie en optimalisatie - hoge mate van coördinatie vereist Mogelijke besparingen op financiele kosten, d.w.z. een reductie in rentekosten. Mogelijkheid om de ESCO de kwaliteit van de constructiemaatregelen te laten controleren die geïnstalleerd zijn door de leverancier van de verbouwing om de energiebesparingsprestatie zeker te stellen

20 EPC gecombineerd met bouwproject (4) Voorbeelden van een EPC-project gecombineerd met een bouwproject: Middelbare school Novovysočanská in Praag Stadsdistrict 13 in Praag 15 scholen (isolatie) en 31 scholen (EPC) > meer info op de volgende slide. Technische school van Josef Gočár, Praag Ziekenhuis van Jihlava (2 gebouwen geisoleerd) 2011 Regio Moravië-Silesia (11 geisoleerde gebouwen op een totaal van 13 gebouwen

21 EPC de basis Conventionele waarden & EPC-waarden Alleen maatregelen met hoog financieel rendement Een gebouw per keer Gedeeld contract waarbij de coördinatie ligt bij de eigenaar Aanbesteder die de laagste prijs hanteert krijgt het contract Opleiding en training van bedienend personeel - klanteninitiatief Contract eindigt na laatste inspectie Bundeling van veel maatregelen Doorgaans meer gebouwen per project All-in contract waarbij verantwoordelijkheid ligt bij de contractant. Aanbesteder met de beste kennis, referenties en hoogste energiebesparing krijgt het contract. Opleiding en training maakt deel uit van het project Het contract eindigt als de investering terugbetaald is efficiënte gebouwen efficiënt comfort 22

22 Voorbeeld: Scholen in Praag, district 13 (1) Deel 1: Constructieproject 15 basischolen Isolatie van gebouwen en vervanging van ramen Subsidie uit het Operationele Milieuprogramma Investering voor een bedrag van ongeveer 55-60% (co-financiering) Subsidieaanvraag januari 2008 Thermische isolatie uitgevoerd 2 e helft van 2010

23 Voorbeeld: Scholen in Praag, district 13 (2) Deel 2: EPC-project EPC-project in 31 basisscholen Renovatie van technologische apparatuur Investering van 5 miljoen euro Gefinancierd uit toekomstige besparingen op operationele kosten Besparingen gerealiseerd in de komende 10 jaar Jaarlijkse besparing ongeveer 1 miljoen euro Publieke aanbesteding - publicatie februari 2009 Maatregelen geïnstalleerd tussen medio 2010 en maart 2011

24 Voorbeeld: Scholen in Praag, district 13 (3) Resultaten van de combinatie van EPC met een bouwproject Optimale combinatie van energiebesparingsmaatregelen Nieuw, verbeterd ontwerp van alle schoolgebouwen in Praag, district 13 Warmtebesparingen meer dan 50% t.o.v. het originele verbruik (nulmeting) Co-financiering door klant 36% (ongeveer 8 miljoen euro) Studenten deden mee in de competitie over energiebeheer

Trainingsmodule 4. Voor EPC-beginnersmarkten

Trainingsmodule 4. Voor EPC-beginnersmarkten Trainingsmodule 4. Voor EPC-beginnersmarkten Energie Prestatie Contracten-financiering Transparense Project OVERZICHT VAN TRAININGSMODULES I. EPC de basis II. EPC-Proces van Projectidentificatie tot aanbesteding

Nadere informatie

Trainingsmodule 1 Energie Prestatie Contracten (EPC) de basis

Trainingsmodule 1 Energie Prestatie Contracten (EPC) de basis Trainingsmodule 1 Energie Prestatie Contracten (EPC) de basis Transparense Project Juni 2015 OVERZICHT VAN TRAININGSMODULES I. EPC de basis II. EPC-Proces van Projectidentificatie tot aanbesteding III.

Nadere informatie

Trainingsmodule 2. - van projectidentificatie tot aanbesteding. Energie Prestatie Contracten (EPC)-proces. Transparense Project.

Trainingsmodule 2. - van projectidentificatie tot aanbesteding. Energie Prestatie Contracten (EPC)-proces. Transparense Project. Trainingsmodule 2 Energie Prestatie Contracten (EPC)-proces - van projectidentificatie tot aanbesteding Transparense Project OVERZICHT VAN TRAININGSMODULES I. EPC de basis II. EPC-Proces van Projectidentificatie

Nadere informatie

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Ministerie van Financiën, Den Haag Manesco helpt gebouweigenaren met comfortverbetering, energiebesparing én, tegen lagere exploitatiekosten. Manesco is

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Seminariecyclus Duurzaam bouwen DUURZAAM ÉN BINNEN BUDGET. 16 december Principe achter een ESCo (Energy Service Company) Steve CAILLER 3E

Seminariecyclus Duurzaam bouwen DUURZAAM ÉN BINNEN BUDGET. 16 december Principe achter een ESCo (Energy Service Company) Steve CAILLER 3E Seminariecyclus Duurzaam bouwen DUURZAAM ÉN BINNEN BUDGET 16 december 2016 Principe achter een ESCo (Energy Service Company) Steve CAILLER 3E DOELSTELLING(EN) VAN DE PRESENTATIE De uitdagingen van een

Nadere informatie

Training Module 5. Energie Prestatie Contracten Supportstrategie. Transparense Project Juni

Training Module 5. Energie Prestatie Contracten Supportstrategie. Transparense Project Juni Training Module 5. Energie Prestatie Contracten Supportstrategie Transparense Project Juni 2015 OVERZICHT VAN TRAININGSMODULES I. EPC de basis II. EPC-Proces van Projectidentificatie tot aanbesteding III.

Nadere informatie

Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO

Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO Joris Haems Algemeen Directeur Upgrade Energy Inhoud 1 2 3 4 5 6 Introductie: Energie als schaars goed Uw gebouw als energieproducent Opportuniteit

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

D.3.5 Rapport over de implementatie van best practices inzake financieel haalbare energie-acties

D.3.5 Rapport over de implementatie van best practices inzake financieel haalbare energie-acties D.3.5 Rapport over de implementatie van best practices inzake financieel haalbare energie-acties Titel van de best practice: Verbetering van de straatverlichting in 20 gemeenten in Cyprus Indieningsdatum:

Nadere informatie

Presentatie Gert-Jan de Looze. Verduurzamen van vastgoed door gebruik van Esco s. Presentatie Stadsregio

Presentatie Gert-Jan de Looze. Verduurzamen van vastgoed door gebruik van Esco s. Presentatie Stadsregio Presentatie Gert-Jan de Looze Verduurzamen van vastgoed door gebruik van Esco s Presentatie Stadsregio Indeling presentatie Programma Rotterdamse Groene Gebouwen (RGG) Onderhouds en energieprestatiecontract

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

D.3.1.c Samenvatting Business plan voor het EPC coaching traject voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen in de provincie Vlaams-Brabant

D.3.1.c Samenvatting Business plan voor het EPC coaching traject voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen in de provincie Vlaams-Brabant D.3.1.c Samenvatting Business plan voor het EPC coaching traject voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen in de provincie Vlaams-Brabant Titel van het project: EPC coaching voor gemeenten. Locatie:

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Energie Prestatie Contracten Standaardisatie proces en documentatie Lessen uit Europa

Energie Prestatie Contracten Standaardisatie proces en documentatie Lessen uit Europa Energie Prestatie Contracten Standaardisatie proces en documentatie Lessen uit Europa Marijke Menkveld, ECN Beleidsstudies Rotterdam, 29 September 2015 1 Inhoud EU project Transparense Voordelen Energie

Nadere informatie

Experts aan uw zijde. 2013 Fedesco www.fedesco.be info@fedesco.be

Experts aan uw zijde. 2013 Fedesco www.fedesco.be info@fedesco.be Experts aan uw zijde Financiële aspecten van EPC Studiedag EPC Oostende, 16 mei 2013 Christophe Madam Algemeen Directeur Fedesco Ⅰ Financiering van energie-efficiëntie Ⅰ EPC maakt de (voor)financiering

Nadere informatie

Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014. Frans van Wieren. duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s

Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014. Frans van Wieren. duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014 Frans van Wieren duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s Financiering Esco s Terugverdientijd Vormen van financiering Esco

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid

Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Prestatiecontracten sleutel tot duurzaamheid Workshop Prestatiecontracten 7 december 2009 Albert Hulshoff, programma-adviseur adviseur Utiliteitsbouw SenterNovem Albert Hulshoff innovatie, energie, klimaat,

Nadere informatie

Financiering van Openbare Duurzame Verlichting voor Gemeenten

Financiering van Openbare Duurzame Verlichting voor Gemeenten Financiering van Openbare Duurzame Verlichting voor Gemeenten Den Haag 9 september 2015 Intoductie BNG Bank Leo Valkenburg & Pieter Oppermann 2 Duurzame verlichting voor gemeenten Pieter Oppermann 01/03/2012

Nadere informatie

Verplichtingen voor kantoorgebouwen op vlak van energie

Verplichtingen voor kantoorgebouwen op vlak van energie Verplichtingen voor kantoorgebouwen op vlak van energie Een overzicht van maatregelen in een aantal Europese lidstaten Sven Wuyts, Factor4 27 februari 2015 Inhoud Hinderpalen Verplichtingen vanuit Europa

Nadere informatie

Energie efficiëntie: een totaalpakket

Energie efficiëntie: een totaalpakket Energie efficiëntie: een totaalpakket VEB Klantendag (16/10/2015) Inge Goessens Directeur Energie-efficiëntie Agenda De overheid als grootverbruiker Beheer en data vormen de sleutel Energie efficiëntie

Nadere informatie

PRESENTATIE. Zon op Bedrijfsdaken 01 / INTRODUCTIE 02 / PROJECTCASE TEXEL 03 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 04 / PROJECTCASES

PRESENTATIE. Zon op Bedrijfsdaken 01 / INTRODUCTIE 02 / PROJECTCASE TEXEL 03 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 04 / PROJECTCASES 01 / INTRODUCTIE 02 / PROJECTCASE TEXEL 03 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN PRESENTATIE Zon op Bedrijfsdaken 04 / PROJECTCASES 05 / UW BEDRIJVENTERREIN VERDUURZAMEN? ZON OP BEDRIJFSDAKEN Ambitie gemeente Energieneutraal

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds 2 medegefinancierd door het Cohesie Fonds zijn een duurzame en efficiënte manier om te investeren in het versterken van economische,

Nadere informatie

Verduurzamen zonder eigen geld

Verduurzamen zonder eigen geld Verduurzamen zonder eigen geld DUURZAAM WONEN NIJKERK (Woonabonnement) 29 november 2016 Waarom je woning verduurzamen? Comfortverbetering Voor een duurzame wereld Goed voor je portemonnee Woningverbetering

Nadere informatie

Energie Scholen/Steden/Publieke Sector. Johan Konings

Energie Scholen/Steden/Publieke Sector. Johan Konings Energie Scholen/Steden/Publieke Sector Johan Konings johan@ilanga.org AGENDA Wat is OEPC? Doelstelling en ambities energie-efficiëntie Energiekosten als financieel product Financiering OEPC: enkele sleutels

Nadere informatie

Europese Gedragscode voor Energieprestatiecontracten

Europese Gedragscode voor Energieprestatiecontracten 11 July 2014 Transparense project Dit document is tot stand gekomen in het kader van het project Transparense Increasing Transparency of energie Service Markets gefinancierd door het EU programma Intelligent

Nadere informatie

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Memo Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Onderwerp > Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen bestaande bouw Opsteller > Niels van Vliet & Ellen van Acht met

Nadere informatie

EPC in de praktijk, Stad Oostende

EPC in de praktijk, Stad Oostende EPC in de praktijk, Stad Oostende Tom Germonpré Schepen, Stad Oostende Inhoud Waarom Oostende voor EPC koos EPC project Oostende Uitdagingen bij de start van het project De rol van Oostende en de EPC facilitator

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

CO2 reductie? Jan van Hout OVVIA Van Hout Adviseurs en Installateurs

CO2 reductie? Jan van Hout OVVIA Van Hout Adviseurs en Installateurs CO2 reductie? Jan van Hout OVVIA Van Hout Adviseurs en Installateurs CO2 reductie! OVVIA is een energie diensten leverancier OVVIA investeert in CO2 reductie; oa energiebesparing, hernieuwbare energie

Nadere informatie

Fotovoltaïsche systemen in de stad

Fotovoltaïsche systemen in de stad Seminarie Duurzame Gebouwen Fotovoltaïsche systemen in de stad 17 november 2017 FINANCIERING VAN FOTOVOLTAÏSCHE SYSTEMEN IN BRUSSEL Rol en invloed van burgercoöperatieven Fanny HELLEBAUT ENERGIRIS Caroline

Nadere informatie

Gratis OVL-verlichting

Gratis OVL-verlichting Gratis OVL-verlichting Contact: info@volgroen.nl / 085-3032817 Wie is Volgroen? Volgroen is de specialist in financiering van kleinschalige schone energie-projecten Opgericht door Emiel van Sambeek en

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij medegefinancierd door Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij zijn een duurzame en efficiënte

Nadere informatie

ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen. Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax)

ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen. Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax) ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax) ESCOLimburg2020: het project Doel: versnelde realisatie energie-performante overheidsgebouwen Goede

Nadere informatie

Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen

Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen Els Cornelis, Provincie Vlaams-Brabant, Klimaatteam 29 oktober 2015 Vlaams-Brabant Klimaatneutraal

Nadere informatie

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? 7 mei 2015 Inge Goessens Vlaams EnergieBedrijf Inhoud Korte voorstelling VEB De overheid als energieverbruiker Uw energiefactuur verlagen

Nadere informatie

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen?

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 125 van MERCEDES VAN VOLCEM datum: 27 november 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Isolatie schoolgebouwen Investeringen

Nadere informatie

01 / AANLEIDING 02 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 03 / PROJECTAANPAK 04 / VOORWAARDEN PRESENTATIE 05 / VERVOLGSTAPPEN. Zon op Bedrijfsdaken 06 / VRAGEN

01 / AANLEIDING 02 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 03 / PROJECTAANPAK 04 / VOORWAARDEN PRESENTATIE 05 / VERVOLGSTAPPEN. Zon op Bedrijfsdaken 06 / VRAGEN 01 / AANLEIDING 02 / ZON OP BEDRIJFSDAKEN 03 / PROJECTAANPAK PRESENTATIE Zon op Bedrijfsdaken 04 / VOORWAARDEN 05 / VERVOLGSTAPPEN 06 / VRAGEN AANLEIDING Ambitie Capelle aan den IJssel Energieneutraal

Nadere informatie

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias Technologische invulling energie strategie Sciencepark Jan-Maarten Elias Smartgrid warmte/koude Parkeren Sporthal Matrix IC gebouwen Lab HIER BENT U NU WKO Kantoren FNWI-fac. Kantoren Kassen Datacenter

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

NEERZIJSTRAAT 49 3600 GENK 089.410.820 INFO @ENCON.BE

NEERZIJSTRAAT 49 3600 GENK 089.410.820 INFO @ENCON.BE ENCON NEERZIJSTRAAT 49 3600 GENK 089.410.820 INFO @ENCON.BE OPGERICHT IN 2002 dr. ir. Kathleen Venderickx ing. Robin Bruninx HUIDIGE LEIDING Sandra Deraeve Robin Bruninx VESTIGINGEN B: Genk & Gent NL:

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Een kwaliteitsbeheersysteem. voor verbetering van binnenmilieu en energiegebruik bij renovatie van sociale meergezinswoningen

Een kwaliteitsbeheersysteem. voor verbetering van binnenmilieu en energiegebruik bij renovatie van sociale meergezinswoningen Een kwaliteitsbeheersysteem voor verbetering van binnenmilieu en energiegebruik bij renovatie van sociale meergezinswoningen 1 Renovatie van meergezinswoningen met behulp van het kwaliteitsbeheersysteem

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Inhoudsopgave SAMENVATTING 9 INLEIDING 11

Inhoudsopgave SAMENVATTING 9 INLEIDING 11 Inhoudsopgave SAMENVATTING 9 INLEIDING 11 HOOFDSTUK I POLITIEK EN WETGEVEND KADER VOOR DE BEVORDERING VAN ENERGIE-EFFICIËNTIE 13 1. Energie-efficiëntie als instrument van het energiebeleid 13 1.1. Doelstellingen

Nadere informatie

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket

Energiebesparing bestaande koopwoningen. Effecten stimuleringspakket Energiebesparing bestaande koopwoningen Effecten stimuleringspakket Notitie Delft, juli 2013 Opgesteld door: Cor Leguijt Frans Rooijers 2 2 juli 2013 3.B17.1 Energiebesparing bestaande koopwoningen 1 Inleiding

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

Beginner. Beginner. Beginner

Beginner. Beginner. Beginner Beginner Nummer 1 Beginner Nummer 2 Beginner Antwoordmodel Antwoordmodel Antwoordmodel Nummer 3 2014: uitgave 0/kosten 30 Afschrijving De waardevermindering van de auto (een onderdeel van de vaste activa)

Nadere informatie

Christian Oestreich Bausparkasse Schwäbisch Hall AG 8 maart 2017 Den Haag

Christian Oestreich Bausparkasse Schwäbisch Hall AG 8 maart 2017 Den Haag Bouwsparen, een Europees succesmodel Christian Oestreich Bausparkasse Schwäbisch Hall AG 8 maart 2017 Den Haag 1 Agenda I. Hoe functioneert Bouwsparen? II. III. Bouwsparen een internationaal succesverhaal

Nadere informatie

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen 6 december 2011 Albert Hulshoff Ede 22 maart 2012 Prestatiecontracten - Prestatiecontracten - ESCo-eigenschappen

Nadere informatie

APPARTEMENT ZORGELOOS RENOVEREN?

APPARTEMENT ZORGELOOS RENOVEREN? APPARTEMENT ZORGELOOS RENOVEREN? Hoe kunnen we ontzorgen bij renovatie? Ontzorgen met Uitsluiten van alle risico s door te werken in bouwteam Forfaitaire prijs: geen overschrijding van de budgetten Renovatie

Nadere informatie

APPARTEMENT ZORGELOOS RENOVEREN?

APPARTEMENT ZORGELOOS RENOVEREN? APPARTEMENT ZORGELOOS RENOVEREN? Hoe kunnen we ontzorgen bij renovatie? Ontzorgen met Uitsluiten van alle risico s door te werken in bouwteam Forfaitaire prijs: geen overschrijding van de budgetten Renovatie

Nadere informatie

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010).

Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). Nadere uitwerking van het treasurystatuut voor het verstrekken van leningen en garantie aan derden, inclusief toelichting (januari 2010). 1. Algemeen 1.1 De gemeente Eindhoven gaat alleen over tot het

Nadere informatie

Onderzoek Offerte. Voorbeeld Hotel

Onderzoek Offerte. Voorbeeld Hotel Onderzoek Offerte Voorbeeld Hotel AdvaVolt B.V. Telefoon: 06 31 96 17 40 Weegschaalstraat 3 Email: info@advavolt.com 5632 CW Eindhoven, Netherlands Website: www.advavolt.com Postbus 4122 KvK: 17067671

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling medegefinancierd door Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling zijn een duurzame

Nadere informatie

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Toelichting op de aanpak van de gemeente Breda Marcel van Embden (projectleider afdeling Vastgoedbeheer) Inhoud Klimaatnota gemeente Breda Wat is de insteek bij het

Nadere informatie

Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s. Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies

Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s. Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies 18-12-2012 1 Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies Onderwerpen Achtergrond: waarom gebeurt er zo weinig? Wat is

Nadere informatie

ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois

ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois Agenda ESCO s en EPC, definitie Minimale project criteria Openbare besturen KMO s Conclusies

Nadere informatie

Hellebrekers Technieken is een multidisciplinair bedrijf op het gebied van gebouwinstallaties en procesinstallaties

Hellebrekers Technieken is een multidisciplinair bedrijf op het gebied van gebouwinstallaties en procesinstallaties Hellebrekers Technieken is een multidisciplinair bedrijf op het gebied van gebouwinstallaties en procesinstallaties Familiebedrijf, opgericht in 1971 (40-jarig jubileum) Specialist in de waterbehandelingstechniek

Nadere informatie

ESCo in juridisch perspectief. Michel Chatelin Eversheds

ESCo in juridisch perspectief. Michel Chatelin Eversheds ESCo in juridisch perspectief Michel Chatelin Eversheds Energie-efficiëntie Recente juridische ontwikkelingen Richtlijn 2012/27/EU betreffende energieefficiëntie Implementatiewet Energie-efficiëntie Richtlijn

Nadere informatie

EPC ESCO VME. Sven Wuyts Factor4

EPC ESCO VME. Sven Wuyts Factor4 EPC ESCO VME Sven Wuyts Factor4 Energie Prestatie Contract Energy Service COmpany Vereniging van MedeEigenaars Sven Wuyts Factor4 Factor4: Antwerpen en Amsterdam Ingenieurs en financieel experts Energiebesparingsprojecten

Nadere informatie

Vastgoedfinanciering in de cure-sector

Vastgoedfinanciering in de cure-sector Vastgoedfinanciering in de cure-sector Een onderzoek naar de potentie van financieringsconstructies voor investeringen in ziekenhuisvastgoed P4 Presentatie Simone Campman 4 oktober 2013 Inhoudsopgave Onderzoeksopzet

Nadere informatie

Solar Solutions. Peter Verlinden & Mathijs Leffers - 15 april 2015

Solar Solutions. Peter Verlinden & Mathijs Leffers - 15 april 2015 Solar Solutions Peter Verlinden & Mathijs Leffers - 15 april 2015 1 Wie is Rexel Bewuste woningen Commerciële ondersteuning 2 Wie is Rexel 3 Wereldwijd actief P. 4 Meer dan 100 jaar ervaring in Nederland

Nadere informatie

Voorgestelde beslissing :

Voorgestelde beslissing : Voorstel aan : Gemeenteraad van 19 december 2011 Door tussenkomst van : Raadscommissie van 6 december 2011 Nummer : Onderwerp : Duurzame scholen, een goede prestatie Bijlage(n) : 1. Notitie 'Duurzame scholen,

Nadere informatie

ESCO. Energienamiddag Limburg 28 maart 2014

ESCO. Energienamiddag Limburg 28 maart 2014 ESCO Energienamiddag Limburg 28 maart 2014 Infrax Distributienetbeheerder: ELEKTRICITEIT KABELTELEVISIE RIOLERING AARDGAS 126 Gemeenten alle gemeenten in Limburg 2 mio aansluitingen 1 600 medewerkers Infrax

Nadere informatie

FINANCIERING ESCO PROJECTEN. Lotto Arena 8 december 2015 Guy DE CEUSTER CEO BELFIUS LEASE

FINANCIERING ESCO PROJECTEN. Lotto Arena 8 december 2015 Guy DE CEUSTER CEO BELFIUS LEASE FINANCIERING ESCO PROJECTEN Lotto Arena 8 december 2015 Guy DE CEUSTER CEO BELFIUS LEASE 1 FINANCIERING ESCO PROJECTEN agenda BELFIUS BANK - BELFIUS LEASE FINANCIERINGSMOGELIJKHEDEN Klassiek krediet /

Nadere informatie

ESCO. Ronny Thevis. Antwerpen, 26 oktober 2011

ESCO. Ronny Thevis. Antwerpen, 26 oktober 2011 ESCO Ronny Thevis Antwerpen, 26 oktober 2011 Inhoud ESCO - aanbod ESCO - een succes? ESCO - voorbeeldproject ESCO aanbod ESCO = Energy Services Company Globale aanpak: HVAC Relighting Gebouwschil Hernieuwbare

Nadere informatie

Hoe samenwerking, verandering en voorlichting zorgen voor meer en betere ESCo projecten in Nederland P5 presentatie Christine van Oeveren

Hoe samenwerking, verandering en voorlichting zorgen voor meer en betere ESCo projecten in Nederland P5 presentatie Christine van Oeveren Hoe samenwerking, verandering en voorlichting zorgen voor meer en betere ESCo projecten in Nederland 17-04-2014 P5 presentatie Christine van Oeveren 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Wat zijn ESCo s? 2. Meer?

Nadere informatie

Itho Daalderop Installatieconcepten voor een gezond en comfortabel binnenklimaat. wonen zonder. energierekening

Itho Daalderop Installatieconcepten voor een gezond en comfortabel binnenklimaat. wonen zonder. energierekening Itho Daalderop Installatieconcepten voor een gezond en comfortabel binnenklimaat wonen zonder energierekening regeltechniek Slimme installatieconcepten voor nieuwbouw en renovatie Vandaag nog beginnen

Nadere informatie

Energiereductie met een ESCo. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower

Energiereductie met een ESCo. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Energiereductie met een ESCo Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Inhoud 1. Over Unica Ecopower 2. Huidige en toekomstige energie wetgeving 3. Wat is een ESCo 4. Europese Gedragscode voor ESCo s 5. Voorbeeld

Nadere informatie

23-10-2009 MiddenBeemster. Aanpak tussen gemeente en huurders. Duurzaam Woonbron

23-10-2009 MiddenBeemster. Aanpak tussen gemeente en huurders. Duurzaam Woonbron 23-10-2009 MiddenBeemster Aanpak tussen gemeente en huurders Duurzaam Woonbron Even voorstellen Jan Willem Croon, ambassadeur duurzaamheid Woonbron Ir. Bouwkunde TU Delft 10 jaar Stork contracting. 10

Nadere informatie

Voorstel raad. Initiatiefvoorstel startersleningen gemeente Hollands Kroon 4 maart 2014

Voorstel raad. Initiatiefvoorstel startersleningen gemeente Hollands Kroon 4 maart 2014 Onderwerp Vergadering van Initiatiefvoorstel startersleningen gemeente Hollands Kroon 4 maart 2014 Nummer Fractie PvdA 5 Contact en vragen via Technischevragen@hollandskroon.nl Voorstel 1. De Verordening

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW)

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Energiebesparingspotentieel door isolatie Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Het is bekend dat de CO 2 uitstoot tegen 2020 fors naar omlaag moet. In Duitsland zijn

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017 Duurzaam verwarmen met Waterstage Programma Green Igloo Wet en regelgeving Subsidie en rente tarieven EnMosy voor prestatie garantie Green Igloo Care voor kwaliteitsborging Green Igloo Concept Totaalconcept

Nadere informatie

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw

EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen. Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw EPC/ECSo gemeente Zutphen en Van Dorp Installaties: beheer en onderhoudsuitdagingen Hedwig Tummers, mei 2013 senior adviseur aanbesteden & bouw Wat wil ik met u bespreken? Casus Zutphen Strategie en uitgangspunten

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Vlottende activa: Kas Totaal investering

Vlottende activa: Kas Totaal investering H1 Investering opgave 3 Investeringsbegroting Investeringsbegroting per 1 april Vaste activa: Kano s 20 x 1.000 20.000 Kajaks 6 x 1.500 9.000 Trailer 5.000 Mountainbikes 18.000 Klein materiaal 7.000 Klimmaterialen

Nadere informatie

ER IS SUBSIDIE VOOR VVE S!

ER IS SUBSIDIE VOOR VVE S! ! ER IS SUBSIDIE VOOR VVE S! Goed nieuws als je jouw VvE-complex wilt isoleren! Vanaf 15 september krijg je subsidie als je twee of meer isolerende maatregelen laat uitvoeren. Wij hebben in deze folder

Nadere informatie

Energy Service Company: een kans voor u?

Energy Service Company: een kans voor u? 1 Energy Service Company: een kans voor u? Stand van zaken provinciale pilot & Kansen voor de installatiebranche Hans van der Heide Pilot provincie Friesland (1) Doel: Ervaring opdoen met het opzetten

Nadere informatie

D.3.5 Rapport over de implementatie van best practices inzake financieel haalbare energie-acties

D.3.5 Rapport over de implementatie van best practices inzake financieel haalbare energie-acties D.3.5 Rapport over de implementatie van best practices inzake financieel haalbare energie-acties Titel van de best practice: 1 Energie-efficiëntie en renovatie in gemeentelijke gebouwen door middel van

Nadere informatie

Bouw aan geluk in grote hoeveelheden

Bouw aan geluk in grote hoeveelheden Bouw aan geluk in grote hoeveelheden Een serie slimme oplossingen voor duurzaam en voordelig bouwen Slim bouwen aan duurzaam geluk De toekomst verandert dagelijks. Helemaal in de bouwbranche waar iedereen

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw?

Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw? Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw? Workshop Energie Besparen blok 2: 13:20 u- 14:10 u Agenda Welkom Even Voorstellen De CO 2 -ladder Verduurzaming woningbouw in de praktijk Oplossingsrichting

Nadere informatie

REGELING ENERGIEBESPARING PARTICULIERE WONINGEN TE TZUM

REGELING ENERGIEBESPARING PARTICULIERE WONINGEN TE TZUM REGELING ENERGIEBESPARING PARTICULIERE WONINGEN TE TZUM Het bestuur van stichting MAST; overwegende: dat het bestuur van stichting MAST budget heeft gereserveerd voor bijdragen in de kosten van het treffen

Nadere informatie

Licht als dienst: LAAS, Pay per lux, Philips Lighting Capital en circulaire verlichting.

Licht als dienst: LAAS, Pay per lux, Philips Lighting Capital en circulaire verlichting. Licht als dienst: LAAS, Pay per lux, Philips Lighting Capital en circulaire verlichting. Jody Paulus Key Accountmanager Philips Lighting Belux 14-02-2017 1 De klant Ik ben niet geïnteresseerd in het product

Nadere informatie

VNG platform: Rijswijkse aanpak MRDH

VNG platform: Rijswijkse aanpak MRDH VNG platform: Rijswijkse aanpak MRDH Woonlasten neutrale renovatie grote complexen Agenda Kennismaking Consortium Rijswijk Essentie van aanpak renovatie Gebouw Gebonden Financiering Waarborgfonds Customer

Nadere informatie

WELKOM. DE MAAS BIJ KOTEM Marcel Bex

WELKOM. DE MAAS BIJ KOTEM Marcel Bex WELKOM DE MAAS BIJ KOTEM Marcel Bex Beheer en financiering van gemeentelijk patrimonium Testimonial door Caroline Penders 17 maart 2016 2 Patrimoniumbeheer lokale besturen Inleiding Problematiek Patrimoniumbeheer

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H Presentatie EVEN VOORSTELLEN WAT DOET INNAX LINK NAAR HET ENDIS CONCEPT ENERGIE MANAGEMENT DUURZAME ENERGIE VOORZIENING Even voorstellen PHILIP BLAAUW

Nadere informatie

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht Integrale energiestrategie UU Fréderique Houben, Universiteit Utrecht Integraal en Samen! 2 3-10-2017 Integrale energiestrategie UU Universiteit Utrecht Opgericht in 1636 30.000 studenten en 7.500 medewerkers

Nadere informatie

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken De huizenprijzen zijn in Nederland sinds 2008 flink gedaald. Dat is goed nieuws voor starters die een huis willen kopen.

Nadere informatie

Duurzaam bouwen Sessie 1. Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan. Freddy Vandaele Agoria. Evert Maes KBC Bank. Bjorn Ceulemans Eria

Duurzaam bouwen Sessie 1. Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan. Freddy Vandaele Agoria. Evert Maes KBC Bank. Bjorn Ceulemans Eria Welkom! Duurzaam bouwen Sessie 1 Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan Freddy Vandaele Agoria Evert Maes KBC Bank Bjorn Ceulemans Eria Duurzaam bouwen eenvoudiger dankzij een groen plan 16

Nadere informatie

Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl

Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl Ik wil zonnepanelen. Presentatie: Joop Eising van Invent www.invent.nl Erik Koning van Energiewacht www.ewacht.nl Aanleiding vereniging voor energiebesparing: 1 hogere gemeentelijke tarieven voor verenigingen

Nadere informatie

Energie-Contracting in de gezondheidszorg. Foto: Martin Chardin

Energie-Contracting in de gezondheidszorg. Foto: Martin Chardin Energie-Contracting in de gezondheidszorg Foto: Martin Chardin Marktleider in Contracting (in Duitsland) Toekomstgerichte totaaloplossingen voor milieuvriendelijke en kostenbesparende energievoorzieningen!

Nadere informatie

Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6

Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6 Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6 16 november 2015 Even voorstellen Klaas Smink, projectleider VSU Energie Werkzaam bij VSU (Vereniging Sport Utrecht) VSU: belangenbehartiger en

Nadere informatie