Introductie micro-ondernemingen binnen het jaarrekeningenrecht?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Introductie micro-ondernemingen binnen het jaarrekeningenrecht?"

Transcriptie

1 Introductie micro-ondernemingen binnen het jaarrekeningenrecht? Onderzoek naar de gevolgen van een eventuele (gedeeltelijke) vrijstelling voor micro-ondernemingen van de verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening Mei 2009 Deloitte Consulting B.V.

2 Inhoudsopgave Managementsamenvatting 4 1. Aanleiding onderzoek Onderzoeksverantwoording Doelstelling onderzoek Onderzoeksvragen Methode van onderzoek Deskresearch Gericht veldonderzoek Representativiteit Begeleiding onderzoek Het Jaarrekeningenrecht Verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening De jaarrekening De verplichting tot publiceren van de jaarrekening Functies van de jaarrekening Afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid Informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt Informatieverschaffing ten behoeve van aandeelhouders Hulpmiddel ten behoeve van kapitaal- en vermogensbescherming Informeren van crediteuren en andere derden Ontwikkelingen binnen het jaarrekeningenrecht Samenval Introductie XBRL Mogelijkheid vrijstelling micro-ondernemingen in 4 de richtlijn Gevolgen van de vrijstelling van micro-ondernemingen op de regeldruk AL reductie vrijstelling micro-ondernemingen Omvang administratieve lasten jaarrekening Nulmeting AL bedrijven Omvang administratieve lasten na invoering Samenval en XBRL Reductie door vrijstelling micro-onderneming Overige effecten regeldruk vrijstelling micro-onderneming Vermindering accountantskosten voor de ondernemer Vermindering van de beleefde lasten van de regeldruk van de jaarrekening Gevolgen van het voorstel voor het maatschappelijk verkeer Afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid 42 2

3 5.2 Informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt Informeren van crediteuren en andere derden (Gedeeltelijke) Vrijstelling? 53 Bronvermelding 58 Bijlage 1: Leden begeleidingscommissie 59 3

4 Managementsamenvatting I. Inleiding Het kabinet heeft de ambitie om de regeldruk voor ondernemers deze kabinetsperiode merkbaar te verminderen. Niet alleen in Nederland, maar ook in Europa is veel aandacht voor het terugdringen van regeldruk voor ondernemers. Zo heeft de Europese Commissie in juli 2007 het initiatief gelanceerd voor een breed vereenvoudigingsprogramma op het gebied van ondernemingsrecht, jaarrekeningen en accountancy. In dat kader heeft de Europese Commissie onlangs voorgesteld een nieuwe categorie van micro-ondernemingen te introduceren in de 4 de richtlijn. Micro-ondernemingen zijn daarbij als volgt gedefinieerd: 10 werknemers; balanstotaal 0,5 miljoen; omzet 1 miljoen. Een onderneming kwalificeert als micro-onderneming wanneer aan twee van de drie bovenstaande criteria wordt voldaan. Voor afzonderlijke lidstaten wordt het mogelijk gemaakt deze categorie geheel (of gedeeltelijk) uit te sluiten van de werkingssfeer van de richtlijn. Het gaat hier om de verplichtingen om een jaarrekening en een jaarverslag op te stellen en deze te publiceren. II. Onderzoeksvraag De Regiegroep Regeldruk, het Ministerie van Justitie en het Ministerie van Economische Zaken hebben Deloitte gevraagd onderzoek te doen naar de specifieke effecten van toepassing van deze maatregel in de Nederlandse context. In het onderzoek wordt antwoord gegeven op de volgende onderzoeksvragen: a. Welke besparingen op het gebied van de regeldruk kunnen worden verwacht voor Nederlandse micro-ondernemingen ten gevolge van de introductie van de voorgestelde maatregel in de Nederlandse wetgeving? In het algemeen wordt ervan uitgegaan dat het opstellen en openbaar maken van de jaarrekening de volgende functies heeft: 1. afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid; 2. informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt; 3. informatieverschaffing ten behoeve van aandeelhouders; 4. hulpmiddel ten behoeve van kapitaal- en vermogensbescherming; 5. informeren van crediteuren en andere derden die betrokken zijn bij of geïnteresseerd zijn in de financiële positie van de onderneming. 4

5 b. Wat zijn, gelet op deze functies, de gevolgen van afschaffing van de jaarrekeningverplichting voor de groep bedrijven die valt onder de definitie van micro-onderneming? Daarbij moet gedacht worden aan de volgende vragen: b1. Hoe, door wie, met welk doel en in welke mate wordt op dit moment gebruik gemaakt van de gedeponeerde jaarrekening van rechtspersonen die onder de microcategorie vallen? b2. Blijven belanghebbenden (bijvoorbeeld aandeelhouders/crediteuren/overheid) van dergelijke rechtspersonen in staat om aan voldoende informatie te komen wanneer de wettelijke verplichting voor het opstellen van een jaarrekening vervalt? Om deze vragen te beantwoorden is gesproken met 13 directeur-grootaandeelhouders (DGA s) van micro-ondernemingen, 10 belanghebbende organisaties en 4 experts op het gebied van de jaarrekening. Binnen de micro-ondernemingen is onderscheid gemaakt naar drie categorieën; (1) actieve BV s, (2) holding-bv s boven een actieve BV en (3) inactieve BV s. De uitkomsten geven een goed eerste inzicht in de eventuele gevolgen voor de regeldruk en het maatschappelijk verkeer van een vrijstelling voor micro-ondernemingen van de verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening. Belangrijk is op te merken dat de omvang van dit onderzoek te klein is om te kunnen waarborgen dat de resultaten representatief zijn. III. Gevolgen voor de regeldruk Uitgangssituatie Nederlandse micro-onderneming De Europese Commissie heeft berekend dat het geheel of gedeeltelijk vrijstellen van microondernemingen van de verplichting tot het opstellen en publiceren van een jaarrekening en een jaarverslag, in Europees verband, een administratievelastenbesparing oplevert van 6,3 miljard 1. In Nederland zijn in 2007 al aanzienlijke reducties doorgevoerd in het jaarrekeningenrecht. Specifiek moet daarbij worden gedacht aan: XBRL; verwacht wordt dat door XBRL de financiёle informatie veel eenvoudiger uit de financiële administratie kan worden gegenereerd en aangeleverd aan de overheid. Daarnaast kunnen met XBRL enkele controlestappen die nu vaak nog handmatig plaatsvinden makkelijker worden gedigitaliseerd. Samenval; met de inwerkingtreding van de Wet Samenval kunnen kleine en economisch nietactieve vennootschappen bij het opstellen van de commerciële jaarrekening voortaan volstaan met waardering van hun activa op basis van fiscale waarderingsgrondslagen. Voor de deponering van de bedrijfseconomische jaarrekening bij de Kamer van Koophandel 1 Impact Assessment, Proposal for a DIRECTIVE OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL amending Council Directive 78/660/EEC on the annual accounts of certain types of companies as regards micro-entities, Brussels, , SEC(2009) 207 5

6 (KvK) kan worden volstaan met de aangifte vennootschapsbelasting (Vpb-aangifte) met een beperkte aanvulling, namelijk een toelichting op de toegepaste waarderingsgrondslag; een toelichting op de bestemming van de behaalde winst; aantal werknemers; een ondertekening door de bevoegde bestuurder. Verder zij hier nog gewezen op de aanvullende verplichtingen die voortvloeien uit het Besluit fiscale waarderingsgrondslagen. 2 Het startpunt voor de Nederlandse onderneming is dus een andere dan die waarvan de Europese Commissie in haar berekening is uitgegaan. In het onderzoek is bij het bepalen van de effecten van een vrijstelling op de regeldruk hiermee rekening gehouden. Effecten regeldruk Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat voor de Nederlandse micro-onderneming een vrijstelling de volgende effecten heeft op de regeldruk: Minder accountantskosten voor micro-ondernemingen die hun jaarrekening laten opstellen door een accountant; Vermindering van de beleefde lasten die samenhangen met het jaarrekeningenrecht; Bescheiden vermindering van de administratieve lasten als gevolg van het wegvallen van de deponeringsverplichting. Vermindering accountantskosten In de praktijk blijkt dat de overgrote meerderheid van de micro-ondernemingen de jaarrekening laat opmaken door of met behulp van - accountantskantoren. Kleine ondernemingen zijn volgens de wet- en regelgeving van de overheid echter niet verplicht om een accountant te betrekken bij het opstellen van de jaarrekening. In theorie is er dus een keuze om zonder tussenkomst van een accountant - tegen lagere kosten door een derde de jaarrekening op te laten stellen (of het zelf te doen). Een eventuele vrijstelling zou de kosten voor de ondernemers die gebruik maken van een accountant voor het opstellen van hun jaarrekening met 500 tot 1000 per jaarrekening kunnen verlagen. Deze verlaging wordt thans niet gerealiseerd met de maatregelen Samenval en XBRL. Door de maatregel Samenval mag de jaarrekening nu ook op fiscale grondslag worden opgesteld, maar juridisch is er nog steeds sprake van een jaarrekening. 2 Besluit van 28 augustus 2008, houdende regels inzake toepassing van fiscale waarderingsgrondslagen in de jaarrekening van kleine rechtspersonen, Staatsblad

7 Vermindering beleefde lasten van regeldruk jaarrekeningenrecht De meerderheid van de geïnterviewde DGA s van micro-ondernemingen (9) heeft in de interviews aangegeven het opstellen en publiceren van de jaarrekening als een last te ervaren. Zij geven aan de jaarrekening alleen op te stellen en te publiceren omdat dat verplicht is gesteld door de overheid. Veel ondernemers publiceren dan ook liefts de jaarrekening zo laat mogelijk als wettelijk is toegestaan. De maatregelen Wet Samenval en XBRL maken het (op den duur) eenvoudiger om aan de verplichtingen van de overheid te voldoen, maar nemen de verplichting tot het opstellen en deponeren van de jaarrekening en de daarmee samenhangende last niet weg. Een eventuele vrijstelling zou dan ook de lasten die samenhangen met het jaarrekeningenrecht zoals die door de ondernemers ervaren worden, kunnen verminderen. Administratievelastenvermindering Om een inschatting te maken van de administratievelastenvermindering voor de Nederlandse micro-ondernemer is in dit onderzoek bekeken welke additionele reductie een vrijstelling nog kan opleveren. Daarbij is gekeken naar het proces dat ten grondslag ligt aan het opstellen en deponeren van de jaarrekening en de aangifte vennootschapsbelasting en bekeken op welke stappen in het proces een eventuele vrijstelling invloed kan hebben op de administratieve lasten: Bewerking door de adviseur; wanneer de micro-onderneming wordt vrijgesteld van het opstellen en publiceren van een jaarrekening hoeft de ondernemer en/of de intermediair zijn activa alleen nog voor de Vpb, oftewel op fiscale grondslagen, te waarderen. Echter dit is door de maatregel Samenval nu ook al mogelijk. Ten aanzien van deze stap levert een eventuele vrijstelling geen extra administratievelastenreductie op ten opzichte van de al genomen maatregelen. Opstellen jaarrekening; op dit moment is een micro-onderneming nog steeds verplicht een jaarrekening op te stellen. Voor de publicatiestukken kan worden volstaan met de Vpbaangifte aangevuld met een beperkte toelichting (zie bovenaan pagina 6). Wanneer de onderneming wordt vrijgesteld van het opstellen van de jaarrekening vervallen de activiteiten die samenhangen met het schrijven van de toelichting. Omdat het hier om een beperkte toelichting gaat is deze reductie marginaal. Deponeren jaarrekening bij Kamer van Koophandel; Vrijstellen van het publiceren van de jaarrekening betekent dat niet langer de jaarrekening hoeft te worden gestuurd naar de Kamer van Koophandel. De administratieve lasten die samenhangen met het deponeren bij de Kamers van Koophandel zijn gering (maximale besparing 2,6 miljoen). Een vrijstelling zal een (zeer) bescheiden extra administratievelastenvermindering opleveren ten opzichte van de nu al genomen maatregelen invoering XBRL en Wet Samenval 7

8 IV. Gevolgen maatschappelijk verkeer In dit onderzoek zijn vijf functies van de jaarrekening onderscheiden. Op basis van het onderzoek is naar voren gekomen dat drie daarvan van belang zijn bij de categorie microondernemingen: Afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid Informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt Informeren van crediteuren en andere derden die geïnteresseerd zijn in de financiële positie van de onderneming De overige twee functies ( informatieverschaffing ten behoeve van aandeelhouders en hulpmiddel ten behoeve van kapitaal en vermogensbescherming ) hebben betrekking op de rol van de jaarrekening als instrument om informatie te verschaffen aan aandeelhouders niet zijnde de DGA en bescherming van hun geïnvesteerde kapitaal. Op basis van de gehouden interviews is geconstateerd deze twee functies in het geval van micro-ondernemingen niet of nauwelijks relevant zijn, omdat het niet vaak voorkomt dat bij micro-ondernemingen sprake is van dit soort minderheidsaandeelhouders. Afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid Door middel van de jaarrekening legt de onderneming verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. De jaarrekening fungeert in deze als een objectieve afsluiting waarbij de consequenties van het gevoerde beleid vertaald zijn in cijfers en toelichtingen. Alle geïnterviewden zijn van mening dat het van belang is dat een DGA en eventuele werknemers goed op de hoogte zijn van de financiële huishouding van de onderneming. Echter daarvoor is het niet noodzakelijk een jaarrekening op te stellen. De meerderheid van de DGA s geeft aan goed op de hoogte te zijn van de stand van zaken en de onderneming te besturen op basis van de orderportefeuille, het rekeningoverzicht en de administratie. Naast de jaarrekening zijn er voldoende alternatieve informatiebronnen die inzicht verschaffen in de financiële huishouding van de onderneming, bijvoorbeeld liquiditeitsoverzichten, maandelijkse overzichten van facturen en orders uit de administratie en de aangifte Vpb. Informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt De jaarrekening wordt ook gebruikt om informatie over de financiële positie te verschaffen aan de kapitaalmarkt. Voor micro-ondernemingen gaat het daarbij enerzijds om de relatie met kredietverstrekkers (banken) en anderzijds met kredietanalysebedrijven. Zowel banken als kredietadviseurs maken in het geval van micro-ondernemingen veelvuldig gebruik van de jaarrekening als bron om de financiёle positie van de onderneming te bepalen. Alhoewel enkele andere belanghebbenden hebben aangegeven dat de banken misschien minder 8

9 gebruik zouden moeten maken van de jaarrekening bij het verstrekken van kredieten, wordt dit door de banken zelf niet zo beschouwd. De processen bij de onderzochte banken zijn nu zo ingericht dat de jaarrekeninginformatie de basis is voor een goede klantacceptatie en inschatting van kredietpositie. Indien de vrijstelling doorgevoerd zou worden, zou dit negatieve gevolgen hebben voor het businessmodel van de banken. Een eventuele vrijstelling zou er dan ook toe kunnen leiden dat het verkrijgen van krediet voor een micro-ondernemer lastiger en duurder wordt. Een eventueel alternatief is de invoering van de bankentaxonomie. In lijn met de Nederlandse Taxonomie zoals ontworpen voor de aangifte Vpb, zou er ook een specifieke taxonomie kunnen worden ontworpen voor banken waardoor ondernemers of hun intermediairs door middel van XBRL met een druk op de knop de noodzakelijke financiёle gegevens bij hun bank kunnen aanleveren. Het is echter nog niet duidelijk in hoeverre dit de jaarrekening als informatiebron richting kapitaalverstrekkers op korte termijn kan vervangen. Verschillende partijen vragen zich wel af of het feit dat de jaarrekening een belangrijke informatiebron voor kapitaalverstrekkers is, een legitieme reden is om een algehele verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening in stand te houden. Ook als een vrijstelling zou worden doorgevoerd, komen banken volgens hen toch wel aan hun financiële gegevens. Aangezien het verkrijgen van een krediet vaak zeer belangrijk is voor de onderneming, zal de ondernemer er alles aan doen om te voldoen aan de informatievraag van de bank. Ook geven zij aan dat de banken nu ook al meer financiële informatie opvragen dan wettelijk in de jaarrekening is voorgeschreven. Ook vragen banken vaak om tussentijdse cijfers, omdat de bank inzicht wil in de huidige stand van zaken van de onderneming en niet die van vorig jaar. De ondernemer moet dus vaak toch al naar zijn intermediair om voor de bank cijfers op te laten stellen. Informeren van crediteuren en andere derden Tot slot speelt de jaarrekening in het geval van micro-ondernemingen ook een belangrijke rol bij de informatieverschaffing aan crediteuren en overige derden. Doorgaans bestaat er voor economisch actieve ondernemingen een groep van afnemers en leveranciers die belang hebben bij de continuïteit van de onderneming. Dit blijkt onder andere uit de financiёle positie zoals aangegeven in de jaarrekening. Het is lastig om op basis van de onderzoeksbevindingen een duidelijk beeld te krijgen van het gebruik van de jaarrekening als informatiebron richting crediteuren en derden. Enerzijds geeft het overgrote deel van de geïnterviewde DGA s van micro-ondernemingen aan zelf niet of nauwelijks gebruik te maken van de jaarrekening in het zakelijk verkeer. Zij doen voor het overgrote deel zaken op basis van vertrouwen. Dit wordt onderschreven door partijen als MKB- Nederland, NOvAA en de accountantskantoren. 9

10 Tegelijkertijd geeft Graydon aan dat zij klanten heeft die per jaar circa bedrijven checken op hun kredietwaardigheid. Een deel daarvan heeft betrekking op microondernemingen. Ook geeft de KvK aan dat de gegevens uit het Handelsregister (waaronder de gedeponeerde jaarrekening) veel gebruikt worden door derden. Daarbij moet vooral gedacht worden aan notarissen, advocaten en bedrijven. Dit wordt ondersteund door het feit dat er per jaar 2 miljoen jaarrekeningen bij de Kamer van Koophandel worden opgevraagd. Echter, hiervan is het aandeel micro-ondernemingen onbekend. Een voorzichtige conclusie zou kunnen zijn dat de jaarrekening als instrument voor de verantwoording in het zakelijke verkeer nauwelijks gebruikt wordt door crediteuren, maar wel regelmatig door andere derden (bijvoorbeeld notarissen, advocaten, burgers, etc). De omvang van dit onderzoek is echter niet groot genoeg om deze conclusie ook daadwerkelijk als feit te kunnen presenteren. Aanvullend onderzoek naar het gebruik van de jaarrekening (specifiek voor micro-ondernemers) in het zakelijk verkeer zou hiervoor nodig zijn. V. Vrijstelling? In dit onderzoek is tevens aan iedere geïnterviewde gevraagd hoe zij aankijken tegen een eventuele vrijstelling. Daarbij is onderscheid gemaakt naar type verplichting (opstellen, publiceren) en type onderneming (actieve BV, holding-bv en inactieve BV). Alle geïnterviewde partijen zijn het er over eens dat inactieve BV s zouden kunnen (en moeten) worden vrijgesteld van het opstellen en publiceren van de jaarrekening. Voor de actieve BV s en holding-bv s is niet zo n eenduidige conclusie te trekken. Er wordt door de partijen verschillend aangekeken tegen de eventuele gevolgen van een vrijstelling voor deze categorie. De DGA s van de micro-ondernemingen zelf, maar ook partijen als de curator, accountantskantoren en MKB-Nederland, zijn van mening dat de groep micro-ondernemingen geheel zou kunnen worden vrijgesteld van de verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening. Deze partijen hebben in de interviews aangegeven dat het opstellen van de jaarrekening in dat geval naar behoefte kan plaatsvinden. De keuze voor het wel of niet opstellen en publiceren van de jaarrekening wordt bij de DGA gelegd. Argumenten die de DGA s hebben gegeven om, wanneer de micro-onderneming wordt vrijgesteld, toch een jaarrekening op te blijven stellen zijn: dit is een noodzaak bij het verkrijgen van krediet; er is bij leveranciers en afnemers behoefte aan jaarcijfers; dit geeft de ondernemer een overzicht van het behaalde resultaat van het afgelopen jaar en fungeert als een soort psychologische afsluiting van het jaar. Bij een algehele vrijstelling zullen ondernemers die ervoor kiezen om een jaarrekening te laten opstellen daarmee een duidelijk doel voor ogen hebben. 10

11 De consequentie van een algehele vrijstelling is dat derden niet meer eenvoudig (en eventueel anoniem) de financiёle gegevens van een micro-onderneming kunnen raadplegen. Verder geeft de ING aan dat het alleen beschikbaar zijn van jaarcijfers wanneer er daadwerkelijk krediet wordt aangevraagd, het kredietverleningsproces vertraagt en dit ook duurder maakt. De banken, Graydon en de Kamer van Koophandel zijn van mening dat een vrijstelling tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening voor actieve BV s en holding-bv s geen goede zaak zou zijn. 11

12 1. Aanleiding onderzoek Het kabinet heeft de ambitie om de regeldruk voor ondernemers deze kabinetsperiode merkbaar te verminderen. Het merkbaar terugdringen van de regeldruk voor bedrijven vereist dat knelpunten voor ondernemers worden opgelost op een wijze die zo goed mogelijk aansluit bij de wensen van de ondernemer. Echter, regels borgen een publiek belang en de daarmee samenhangende lasten voor de ondernemer zijn doorgaans onvermijdelijk. Het is dan ook de uitdaging om, mede op basis van de door het bedrijfsleven aangedragen problemen en oplossingssuggesties, maatregelen te formuleren en te implementeren die het publiek belang goed borgen én tevens de regeldruk voor het bedrijfsleven verminderen. Niet alleen in Nederland, maar ook in Europa is er veel aandacht voor het terugdringen van regeldruk voor ondernemers. Zo heeft de Europese Commissie in juli 2007 het initiatief gelanceerd voor een breed vereenvoudigingsprogramma op het gebied van ondernemingsrecht, jaarrekeningen en accountancy. Dit vereenvoudigingsprogramma vormt een belangrijk onderdeel van de brede better regulation -agenda in de EU en het resultaat moet bijdragen aan de doelstelling om in 2012 de administratieve lasten (AL) van Europese wetgeving met 25% te hebben verminderd. Een EU-meting van de administratieve lasten op het terrein van het ondernemingsrecht heeft uitgewezen dat 68 informatieverplichtingen in totaal een administratieve last van 22,7 miljard euro veroorzaken. Van deze lasten heeft meer dan 80% betrekking op de informatieverplichtingen uit het jaarrekeningenrecht (vierde en zevende richtlijn). De administratieve last van de vierde richtlijn bedraagt in totaal 19,3 miljard. In dat kader heeft de Europese Commissie onlangs voorgesteld een nieuwe categorie van micro-ondernemingen te introduceren in de vierde richtlijn. 3 Micro-ondernemingen zijn daarbij als volgt gedefinieerd: aantal werknemers 10; een balanstotaal 0,5 miljoen; een omzet 1 miljoen. Een onderneming kwalificeert als micro-onderneming wanneer aan twee van de drie bovenstaande criteria wordt voldaan. Voor de lidstaten wordt voorgesteld het mogelijk te maken deze categorie geheel (of gedeeltelijk) uit te sluiten van de werkingssfeer van de richtlijn. Het gaat hier om de verplichtingen om een jaarrekening en een jaarverslag op te stellen en deze te publiceren. 3 Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 78/660/EEG van de Raad betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft, 26 februari 2009, COM(2009) 83 def., 12

13 Europees onderzoek heeft uitgewezen dat dit voorstel kan leiden tot een aanzienlijke besparing van 6,3 miljard aan administratieve lasten op Europees niveau. In de lastenverlichtingsbrief van de Minister van Justitie 4 is aangegeven dat Nederland voorstander is van een aanpassing van de 4 de EU-richtlijn voor het jaarrekeningenrecht om heel kleine ondernemingen geheel of gedeeltelijk van de jaarrekeningplicht vrij te stellen. De jaarrekening en het jaarverslag spelen in veel gevallen een belangrijke rol in het maatschappelijk verkeer. Deze jaarstukken zijn een belangrijk instrument in het kader van de interne en externe financiële verantwoording en vormen een informatiebron voor kapitaalverschaffers, aandeelhouders, zakelijke relaties en medewerkers. De afweging in hoeverre micro-ondernemingen geheel of gedeeltelijk kunnen worden vrijgesteld is niet eenvoudig. De Europese werkgroep administratieve vereenvoudiging, onder leiding van Edmund Stoiber, was verdeeld over de vrijstelling. 5 Maar ook onder de lidstaten heerst verdeeldheid. Duitsland, Groot-Brittanniё en Nederland steunen het voorstel, terwijl andere lidstaten minder in het voorstel zien. 6 De Regiegroep Regeldruk, het Ministerie van Justitie en het Ministerie van Economische Zaken hebben Deloitte gevraagd onderzoek te doen naar de specifieke effecten van toepassing van deze maatregel in de Nederlandse context. Dit onderzoek heeft tot doel om in kaart te brengen enerzijds welke effecten een eventuele vrijstelling heeft op de regeldruk voor ondernemers en anderzijds wat de gevolgen voor het maatschappelijk verkeer zijn. 4 Lastenverlichtingsbrief, TK II 2008/09, 31731, nr. 3, 29 oktober Press Release: McCreevy announces major initiatives on accounting rules for small businesses, 29/09/2008, MEMO/08/589, website: &guilanguage=en 6 Brussel zet in op minder cijferdruk, Han Dirk Hekking, Het Financieele Dagblad, 24 februari

14 2. Onderzoeksverantwoording 2.1 Doelstelling onderzoek Doelstelling is nader onderzoek uit te voeren naar de effecten voor micro-ondernemingen in Nederland om in lijn met een aanpassing van de 4 de EU-richtlijn voor het jaarrekeningenrecht om heel kleine ondernemingen geheel of gedeeltelijk van de jaarrekeningplicht vrij te stellen. 2.2 Onderzoeksvragen In het onderzoek wordt antwoord gegeven op de volgende onderzoeksvragen: c. Welke besparingen op het gebied van de regeldruk kunnen worden verwacht voor Nederlandse micro-ondernemingen ten gevolge van de introductie van de voorgestelde maatregel in de Nederlandse wetgeving? In het algemeen wordt ervan uitgegaan dat het opstellen en openbaar maken van de jaarrekening de volgende functies heeft: 1. afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid; 2. informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt; 3. informatieverschaffing ten behoeve van aandeelhouders; 4. hulpmiddel ten behoeve van kapitaal- en vermogensbescherming; 5. informeren van crediteuren en andere derden die betrokken zijn bij of geïnteresseerd zijn in de financiële positie van de onderneming. d. Wat zijn, gelet op deze functies, de gevolgen van afschaffing van de jaarrekeningverplichting voor de groep bedrijven die valt onder de definitie van micro-onderneming? Daarbij moet gedacht worden aan de volgende vragen: b1. Hoe, door wie, met welk doel en in welke mate wordt op dit moment gebruik gemaakt van de gedeponeerde jaarrekening van rechtspersonen die onder de microcategorie vallen? b2. Blijven belanghebbenden (bijvoorbeeld aandeelhouders/crediteuren/overheid) van dergelijke rechtspersonen in staat om aan voldoende informatie te komen wanneer de wettelijke verplichting voor het opstellen van een jaarrekening vervalt? Deze vragen spelen een rol bij de afweging of micro-ondernemingen in Nederland geheel of gedeeltelijk kunnen worden vrijgesteld van de verplichting tot het opstellen en publiceren van een jaarrekening en een jaarverslag. 14

15 2.3 Methode van onderzoek Voor de beantwoording van bovenstaande onderzoeksvragen is deskresearch en gericht veldonderzoek gedaan Deskresearch Er is zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van eerder uitgevoerde onderzoeken. Deze zijn aangevuld met een aantal gerichte interviews. Zo is bijvoorbeeld gebruik gemaakt van de uitkomsten van de Nederlandse en Europese nulmeting administratieve lasten bedrijven. Daarnaast hebben nog andere onderzoeken als input gediend. Daarbij valt te denken aan eerdere onderzoeken naar de besparingen binnen het jaarrekeningenrecht als gevolg van de maatregelen Samenval en XBRL. Een literatuuroverzicht is opgenomen in de bronvermelding Gericht veldonderzoek Naast deskresearch is gericht veldonderzoek uitgevoerd. De focus van het veldonderzoek heeft gelegen bij het beantwoorden van vragen ten aanzien van de gevolgen voor het maatschappelijk verkeer van een gehele of gedeeltelijke vrijstelling voor de micro-onderneming en de eventuele merkbaarheid daarvan op het terrein van regeldruk. Er zijn interviews gehouden met drie verschillende soorten partijen: experts; belanghebbenden; micro-ondernemingen. Experts Voor het verkrijgen van extra achtergrondinformatie zijn interviews gehouden met de experts op het terrein van het jaarrekeningenrecht van de ministeries van Justitie, Economische Zaken en Financiën. Daarnaast is een medewerker van Actal geinterviewd die betrokken is bij de werkgroep Stoiber, genoemd in hoofdstuk1. Belanghebbenden Tijdens het onderzoek is ook een groot aantal belanghebbenden geïnterviewd: Kamer van Koophandel Nederland De Nederlandse Orde van Accountants-Administratieconsulenten (NOvAA) Drie accountants/administratiekantoren: Kieskamp Accountants B.V., GIBO Groep B.V. en een gevolmachtigd partner MKB Accountancy van Deloitte Twee grote zakelijke banken: ING Bank en de Rabobank Een beëdigd curator werkzaam bij een advocatenkantoor Een kredietadviesbureau: Graydon MKB-Nederland De Nederlandse Beurs voor Investeringen in Bedrijven en Ondernemingen (NeBIB) 15

16 Micro-ondernemingen Verder zijn 13 directeur-grootaandeelhouders (DGA s) van micro-ondernemingen bevraagd. Alle geselecteerde micro-ondernemingen hebben als rechtsvorm de Besloten Vennootschap (BV). Volgens de wet zijn naast BV s bijvoorbeeld ook naamloze vennootschappen (NV s), coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen verplicht om een jaarrekening op te stellen en te publiceren. In Nederland zullen er niet of nauwelijks NV s zijn die kwalificeren als micro. Ook het totaal aantal coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen in Nederland is verwaarloosbaar ten opzichte van het aantal BV s. 7 Daarom is in samenspraak met de begeleidingscommissie besloten alleen micro-ondernemingen met als rechtsvorm BV te interviewen. Binnen de categorie BV s is verder onderscheid gemaakt naar drie typen BV s: 1. actieve BV als zelfstandige werkmaatschappij; 2. holding-bv boven één of meer actieve BV s; 3. inactieve BV. Actieve BV s als zelfstandige werkmaatschappijen Dit betreft BV s met economische activiteiten waar normaal gesproken een natuurlijk persoon de eigenaar van is. Deze groep economisch actieve werkmaatschappijen heeft vaak handelsrelaties met afnemers en leveranciers. Verder heeft deze groep vaak via de kapitaalmarkt enige vorm van krediet voor de onderneming afgesloten. Het aantal belanghebbenden voor deze BV s is daarmee relatief gezien vrij groot. Holding BV( s) boven actieve BV Holding-BV s bestaan vaak zonder concrete economische activiteiten maar hebben een deelneming in een actieve BV. Een natuurlijk persoon is in deze situatie enig- of grootaandeelhouder van de holding-bv. 8 Het is goed mogelijk dat in een actieve BV door meerdere holding-bv s wordt deelgenomen. In deze situatie zal het maatschappelijk verkeer veelal gebruik maken van de geconsolideerde jaarrekening. Inactieve BV Dit betreft alle BV s zonder, of met beperkte, activiteiten waarvan een natuurlijk persoon de eigenaar is. In deze groep inactieve BV s gaat het bijvoorbeeld om pensioen-bv s, stamrecht- BV s en zogenaamde plank-bv s. 7 Binnen het klantenbestand van Deloitte zijn 133 coöperaties en 20 onderlinge waarborgmaatschappijen aangetroffen op een totaal van ondernemingen. 8 Eventueel kan ook een andere holding-bv weer eigenaar zijn van de (tussen)holding-bv boven de actieve BV. Echter, het gaat hier om de relatie tussen een holding-bv s en een actieve BV 16

17 De KvK classificeert een bedrijf in de categorie economisch inactief indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: nul geregistreerde werknemers; geen geregistreerd telefoonnummer van de desbetreffende BV; passieve activiteiten zoals pensioenopbouw of beheer. Naar aanleiding van bovenstaande categorisering is samen met de begeleidingscommissie besloten om, gezien het verschil in deelname aan het maatschappelijk verkeer, voor dit onderzoek 8 actieve BV s te selecteren, 4 holding-bv s en 1 inactieve BV. Alle geselecteerde BV s kwalificeren als micro-onderneming op basis van minimaal twee van de drie criteria zoals gehanteerd in het voorstel van de Europese Commissie. Om een breed beeld te krijgen van het gebruik van de jaarrekening binnen verschillende sectoren zijn ondernemers geselecteerd die actief zijn in de zakelijke dienstverlening, detailhandel, bouw en zorg. Deze sectoren zijn gekozen, omdat op basis van het klantenbestand van Deloitte kan worden geconstateerd dat in deze specifieke sectoren zich veel micro-ondernemingen bevinden. Daarnaast is één DGA van een pensioen-bv geïnterviewd. Uiteindelijk zijn in dit onderzoek de volgende typen micro-ondernemingen geselecteerd: Tabel 2.1. Overzicht van geïnterviewde micro-ondernemingen Categorie actieve BV als zelfstandige werkmaatschappij holding-bv s boven actieve BV s Aantal Sector ondernemingen 8 - Detailhandel (2): Meubelzaak Distributeur voor retailmarkt - Bouw (2): Projectontwikkelaar Installateur - Zakelijke dienstverlening (3): Landschapsarchitectuur Interimmanagement Notaris - Zorg (1): Tandheelkundige 4 - Detailhandel (2): Softwareleverancier Kledingwinkel - Zakelijke dienstverlening (1): Communicatie- en reclame - Bouw: Montagebedrijf Aantal werknemers

18 inactieve BVs 1 - pensioen-bv Representativiteit Bangrijk is hierbij op te merken dat de omvang van dit onderzoek te klein is om te kunnen waarborgen dat de resultaten representatief zijn. De uitkomsten geven wel een goed eerste inzicht in de eventuele gevolgen voor de regeldruk en het maatschappelijk verkeer van een vrijstelling voor micro-ondernemingen van de verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening. 2.4 Begeleiding onderzoek Het onderzoek is begeleid door vertegenwoordigers van de ministeries van Justitie, Economische Zaken en Financiёn. Het Ministerie van Financiёn, de Regiegroep Regeldruk, is formeel opdrachtgever. Een overzicht van de leden van de begeleidingscommissie is opgenomen in bijlage 1. 18

19 3. Het Jaarrekeningenrecht 3.1 Verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening De verplichtingen betreffende het opstellen en publiceren van een jaarrekening en een jaarverslag vloeien voort uit de 4 de en 7 de EG richtlijn. Deze verplichtingen zijn geïmplementeerd in het Nederlandse Burgerlijk Wetboek, Boek 2, Titel 9. Op basis van deze wetgeving zijn NV s, BV s, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen verplicht een jaarrekening op te stellen en te publiceren. Verenigingen en stichtingen vallen slechts onder de jaarverslagwetgeving als zij één of meer ondernemingen in stand houden welke ingevolge de Handelsregisterwet dienen te worden ingeschreven. Het gaat derhalve om verenigingen en stichtingen die op commerciële wijze optreden in het economisch verkeer. 9 Tot slot zijn vennootschappen onder firma, en commanditaire vennootschappen, waarvan alle beherende vennoten buitenlandse kapitaalvennoten zijn ook verplicht tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening De jaarrekening De wettelijke jaarrekeningvoorschriften zoals opgenomen in BW2 titel 9, hebben betrekking op: de jaarrekening; het jaarverslag; de overige gegevens. Voor het geheel van jaarverslag, jaarrekening en overige gegevens wordt ook wel het verzamelbegrip jaarbericht of jaarrapport gebruikt. De jaarrekening geeft een jaarlijks overzicht van de financiële situatie van een rechtspersoon. De jaarrekening bestaat uit een balans, een resultatenrekening of winst- en verliesrekening over het afgelopen jaar, een toelichting op beide, het kasstroomoverzicht en in bepaalde gevallen inzicht omtrent de solvabiliteit en liquiditeit van de onderneming. Grote bedrijven publiceren het gehele jaarbericht vaak op de website. Binnen het jaarrekeningenrecht zijn voor middelgrote en kleine ondernemingen vrijstellingen opgenomen. Een kleine onderneming heeft dus minder verplichtingen in het kader van de jaarrekening en het jaarverslag dan een middelgrote of een grote onderneming. Er zijn verschillende soorten jaarrekeningen te onderscheiden: 9 Verenigingen en stichtingen vallen niet onder de definitie van bedrijven zoals opgenomen in Meten = Weten 2.0, handleiding voor het definiëren en meten van administratieve lasten voor het bedrijfsleven. In dit onderzoek zijn de effecten t.a.v. verenigingen en stichtingen dan ook niet in kaart gebracht. 19

20 Interne jaarrekening De interne jaarrekening, ofwel bedrijfseconomische jaarrekening, is een jaarrekening ten behoeve van de leiding in een onderneming. Deze verschilt per onderneming aangezien er geen wettelijke bepalingen op deze vorm rusten. Vaak is deze veel uitgebreider en gespecificeerder uitgesplitst naar product, productgroep, vestiging etc. Het eerste doel van de interne jaarrekening is dan ook informatieverschaffing ten behoeve van de financiële besturing. Geconsolideerde jaarrekening Een geconsolideerde jaarrekening geeft een jaarlijks overzicht van de financiële situatie van een groep. Deze wordt opgesteld door de moederonderneming van de groep. Dit is in Nederland geregeld in Afdeling 13 (artikel 405 e.v.) BW2. Ondernemingen die tot een groep behoren (criterium overheersende zeggenschap of centrale leiding) moeten in deze jaarrekening worden opgenomen. Consolidatie mag alleen achterwege blijvan wanneer wordt voldaan aan de voorwaarden zoals beschreven in artikel 407 lid 2 of 408 lid 1 boek 2 BW. De regelgeving omtrent consolidatie is vastgelegd in de 7 de EG richtlijn. Daarnaast bestaat er ook de internationale standaard IAS/IFRS die verplicht is voor de geconsolideerde jaarrekening van alle in de EU gevestigde beursvennootschappen. Enkelvoudige jaarrekening De enkelvoudige jaarrekening is de jaarrekening van een enkele rechtspersoon, ook wel de vennootschappelijke jaarrekening geheten. Dit is de jaarrekening die iedere rechtspersoon moet maken. In Titel 9 Boek 2 BW wordt onder de jaarrekening verstaan de enkelvoudige jaarrekening die bestaat uit de balans en winst-en-verliesrekening met de toelichting, en de geconsolideerde jaarrekening indien de rechtspersoon een geconsolideerde jaarrekening opstelt. Groepsvrijstelling Door middel van een groepsvrijstelling (art. 2: 403 BW) kunnen rechtspersonen worden ontheven van de plicht tot het opstellen van de jaarrekening. Dit is alleen mogelijk als een rechtspersoon aan de volgende eisen voldoet: de moedermaatschappij moet zich schriftelijk aansprakelijk stellen voor de schulden die voortvloeien uit de rechtshandelingen van de betreffende rechtspersoon (aansprakelijkheidsverklaring); de financiёle gegevens van de dochtermaatschappij waarvoor een aansprakelijkheidsverklaring is afgegeven, zijn opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening van de moedermaatschappij die de aansprakelijkheidsverklaring heeft afgegeven; de aandeelhouders moeten na aanvang van het boekjaar en vóór de vaststelling of goedkeuring van de jaarrekening schriftelijk verklaren dat zij instemmen met afwijking van de voorschriften (instemmingsverklaring); 20

21 de geconsolideerde jaarrekening moet worden gedeponeerd of er moet in de jaarrekening een verwijzing opgenomen worden naar het kantoor van het handelsregister in Nederland waar deze jaarrekening te vinden is. Ontheffing Minister van Economische Zaken Als het technisch niet mogelijk is een jaarrekening samen te stellen, is het mogelijk een vrijstelling te krijgen voor het opmaken van de jaarrekening. Deze ontheffing wordt verleend door de Minister van Economische Zaken. Deze ontheffing wordt alleen bij uitzondering verleend, bijvoorbeeld bij fraude, vervreemden van boekhouding of brand. De eisen voor de openbaarmaking bij het handelsregister gelden dan niet. In plaats van de jaarrekening wordt een afschrift van de ontheffing bij de Kamer van Koophandel neergelegd De verplichting tot publiceren van de jaarrekening De Nederlandse wet verplicht de in paragraaf 3.1 genoemde rechtsvormen ieder boekjaar een jaarrekening en jaarverslag te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Deze publicatieplicht moet ervoor zorgen dat de financiële informatie beschikbaar is voor iedereen die daarin geïnteresseerd is. De jaarrekening moet in principe binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar worden opgemaakt door het bestuur en vervolgens vastgesteld door de algemene vergadering van aandeelhouders. Binnen 8 dagen na vaststelling moet de jaarrekening worden gedeponeerd bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Op grond van bijzondere omstandigheden kan vaststelling van de jaarrekening met maximaal zes maanden worden uitgesteld. De uiterste datum voor deponering is dertien maanden na afloop van het boekjaar. Nalatigheid in deze is een economisch delict op grond van de Wet Economische Delicten. 3.2 Functies van de jaarrekening Zoals al aangegeven in paragraaf 2.2. worden in dit onderzoek vijf functies van de jaarrekening in het maatschappelijk verkeer onderscheiden: 1. afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid; 2. informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt; 3. informatieverschaffing ten behoeve van aandeelhouders; 4. hulpmiddel ten behoeve van kapitaal- en vermogensbescherming; 5. informeren van crediteuren en andere derden die geïnteresseerd zijn in de financiёle positie van de onderneming. In de volgende paragrafen worden deze functies van de jaarrekening nader toegelicht. Tijdens de interviews met het Ministerie van Economische Zaken en de Kamer van Koophandel Nederland is naar voren gekomen dat de jaarrekening ook een instrument is bij de opsporing van fraude en/of oplichting. De begeleidingscommissie heeft echter besloten om deze functie van de jaarrekening niet in dit onderzoek te betrekken. 21

22 Verder gaf MKB-Nederland aan dat de jaarrekening ook wordt gebruikt als vertrekpunt voor de aangifte vennootschapsbelasting (Vpb). De geïnterviewde accountantskantoren gaven echter aan dat bij micro-ondernemingen de aangifte Vpb bijna altijd (automatisch) wordt ingevuld op basis van de saldi-balans en dat de jaarrekening daarvoor niet of nauwelijks wordt gebruikt. Ook deze functie van de jaarrekening is daarom in dit onderzoek verder niet meegenomen Afleggen van rekening en verantwoording over het gevoerde beleid Door middel van de jaarrekening legt de onderneming verantwoording af over het gevoerde beleid van het afgelopen jaar. Het gaat hierbij om interne verantwoording, dus bij microondernemingen aan de DGA zelf, aan de medewerkers of aan directe betrokkenen bij de onderneming. De jaarrekening fungeert in deze als een objectieve afsluiting, waarbij de consequenties van het gevoerde beleid vertaald zijn in cijfers en toelichtingen Informatieverschaffing ten behoeve van de kapitaalmarkt De jaarrekening kan ook gebruikt worden om informatie te verschaffen aan de kapitaalmarkt. Dit heeft betrekking op alle derde partijen die een vorm van kapitaalbetrokkenheid (of: interesse in deze gegevens) hebben met de onderneming, zoals banken, verzekeraars, kredietmanagementbedrijven, kredietanalysebedrijven of eventueel pensioenfondsen. Het gaat hierbij dus niet om leverancierskrediet; deze vorm van krediet komt in paragraaf ter sprake. Indien een onderneming gebruik maakt van externe financiering wordt vaak jaarlijks informatie beschikbaar gesteld aan de kapitaalverstrekker. Aangezien veel ondernemingen gebruik maken van een vorm van externe financiering, wordt informatieverschaffing aan de kapitaalmarkt gezien als een belangrijke functie Informatieverschaffing ten behoeve van aandeelhouders Vergelijkbaar met de informatieverschaffing naar de kapitaalmarkt is het verstrekken van informatie naar aandeelhouders. Ook deze aandeelhouders verstrekken namelijk extern vermogen. De onderneming staat een deel van het juridische en economisch eigendom af aan aandeelhouders in ruil voor kapitaal. Hiermee wordt risicodragend vermogen verschaft. Aandeelhouders zijn daarom geïnteresseerd in het risico dat aan hun belegging is verbonden en in de (in)directe opbrengst die de belegging genereert. Verder kunnen aandeelhouders door middel van de jaarrekening bepalen of de resultaten die een onderneming boekt adequaat verdeeld worden. Ook voor hun beslissing om aandelen aan te kopen, aan te houden of te vervreemden is de jaarrekening een bron van informatie. 22

23 3.2.4 Hulpmiddel ten behoeve van kapitaal- en vermogensbescherming De jaarrekening kan ook gezien worden als een hulpmiddel bij het beschermen van de continuïteit van kapitaal- en vermogensrelaties. Het eigen vermogen, vooral het niet-uitkeerbare deel van dat eigen vermogen, speelt een centrale rol bij de kapitaalbescherming. Indien een NV of een BV bijvoorbeeld een uitkering wenst te doen aan de aandeelhouders, in de vorm van dividend of uit de vrije reserves, dient uit de laatst vastgestelde jaarrekening te blijken of dat is toegestaan en dus of er voor deze uitkering voldoende vrije ruimte is in het eigen vermogen (uit art 2:105 en art 2:216 BW). Min of meer hetzelfde geldt indien de NV of BV eigen aandelen wenst in te kopen. Ook hiervoor moet voldoende vrije ruimte zijn in het eigen vermogen (art 2:98 en art 2:208 BW). De vaststelling of er voldoende vrije ruimte bestaat voor bovengenoemde acties geschiedt aan de hand van de post eigen vermogen, blijkend uit de jaarrekening, dan wel uit de tussentijdse cijfers, opgemaakt in overeenstemming met de vaste indeling in de jaarrekening Informeren van crediteuren en andere derden Doorgaans bestaat er voor economisch actieve ondernemingen een groep van afnemers en leveranciers die belang hebben bij de continuïteit van de onderneming. Deze blijkt onder andere uit de financiële positie zoals blijkt uit de jaarrekening. Leveranciers zoeken in de jaarrekening een antwoord op de vraag of de onderneming in staat is om vorderingen te voldoen, terwijl afnemers vooral bevestiging zoeken over betrouwbaarheid en continuïteit van de onderneming. Uiteraard is dit niet direct uit de jaarrekening af te leiden. Echter, de jaarrekening is wel een objectieve en regelmatige manier van externe verantwoording over de kerncijfers van de onderneming. Hierbij is de grootte van de onderneming van belang aangezien, deze mede bepaalt welke informatie in de jaarrekening openbaar gemaakt dient te worden. 3.3 Ontwikkelingen binnen het jaarrekeningenrecht De afgelopen jaren heeft er een aantal belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden op het terrein van het jaarrekeningenrecht. In Europees verband gaat het hierbij om de invoering van IFRS voor beursvennootschappen in de EU en recent het voorstel om lidstaten de vrijheid te geven micro-ondernemingen vrij te stellen van de verplichting tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening 11. Op nationaal niveau gaat het om de Wet Samenval en de introductie van XBRL. 10 Het uitkeerbare eigen vermogen bestaat normaliter uit de agioreserves en de overige reserves. 11 Proposal for a DIRECTIVE OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL amending Council Directive 78/660/EEC on the annual accounts of certain types of companies as regards micro-entities, 26 february 2009, SEC (2009) 206 and 207, 23

24 Omdat dit onderzoek zich richt op micro-ondernemingen is de invoering van IFRS niet van belang voor dit onderzoek. De overige ontwikkelingen zijn wel van belang voor de beantwoording van de onderzoeksvragen en worden in onderstaande subparagrafen dan ook nader toegelicht Samenval In Staatsblad 2008, 505, is de Wet van 12 juni 2008 tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met invoering van de mogelijkheid de jaarrekening van kleine rechtspersonen op te stellen volgens fiscale grondslag gepubliceerd, hierna kortweg aangeduidt als Wet Samenval. De Wet Samenval betreft een vereenvoudiging van de jaarrekeningverplichting voor de categorie kleine rechtspersonen. Dit is een rechtspersoon die op twee opeenvolgende balansdata voldoet aan ten minste twee van de volgende voorwaarden: a) waarde van de activa (verkrijgingsprijs) niet meer dan ,-; b) netto-omzet niet meer dan ,-; c) gemiddeld aantal werknemers minder dan vijftig. Deze grenswaarden staan genoemd in artikel 2:396 BW. Vóór inwerkingtreding van de Wet Samenval waren vennootschappen verplicht om minimaal twee jaarrekeningen te maken: 1. Een vennootschappelijke (commerciёle) jaarrekening die bij de Kamer van Koophandel moet worden gedeponeerd. 2. Een fiscale jaarrekening. Deze wordt aan de Belastingdienst verstrekt in de vorm van de verplichte elektronische aangifte. De verschillen tussen de vennootschappelijke en de fiscale jaarrekening vloeien voornamelijk voort uit de gehanteerde waarderingsgrondslagen. De vennootschappelijke jaarrekening gaat uit van de kostprijs van de activa en passiva van de onderneming op basis van bedrijfseconomische principes als waarderingsgrondslag. De fiscale jaarrekening daarentegen gaat uit van de historische kostprijs van de activa en passiva op basis van goed koopmansgebruik. De belangrijkste aanpassing die met de Wet Samenval is doorgevoerd in BW2 titel 9 betreft het toevoegen van een nieuw lid 6 aan artikel 2:396 BW. De tekst van dit nieuwe lid luidt: In afwijking van afdeling 6 van deze titel komen voor de waardering van de activa en passiva en voor de bepaling van het resultaat ook in aanmerking de grondslagen voor de bepaling van de belastbare winst, bedoeld in hoofdstuk II van de Wet op de vennootschapsbeslasting 1969, mits de rechtspersoon daarbij alle voor hem van toepassing zijnde fiscale grondslagen toepast. Indien de rechtspersoon deze grondslagen toepast, maakt zij daarvan melding in de toelichting. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld omtrent het gebruik van deze grondslagen en de toelichting die daarbij gegeven wordt. 24

25 Dit maakt het voor kleine en economische niet-actieve ondernemingen mogelijk bij het opstellen van de commerciële jaarrekening voortaan te volstaan met waardering van hun activa op basis van fiscale wet en regelgeving. In de praktijk betekent dit dat ondernemingen voor het opstellen van de jaarrekening gebruik kunnen maken van informatie die al voorhanden is in de aangifte vennootschapsbelasting. De te publiceren jaarrekening moet vervolgens nog voornamelijk met deze verplichte elementen worden aangevuld: een toelichting op de toegepaste waarderingsgrondslag; een toelichting op de bestemming van de behaalde winst; aantal werknemers; een ondertekening door de bevoegde bestuurder. Verder zij hier nog gewezen op de aanvullende verplichtingen die voortvloeien uit het Besluit fiscale waarderingsgrondslagen Introductie XBRL Een andere belangrijke ontwikkeling die de regeldruk die samenhangt met het opstellen en publiceren van de jaarrekening voor ondernemers, moet verminderen, is de introductie van extensible Business Reporting Language (XBRL), het aanleverformat voor alles wat te maken heeft met financiёle verslaglegging en verantwoording. De XBRL-standaard maakt gebruik van een soort gegevenswoordenboek: een taxonomie. Dit is een classificatie met daarin een precieze definitie en omschrijving van de uit te wisselen gegevenselementen en hun onderlinge relaties. Voorbeelden van zulke gegevenselementen zijn debiteuren of huurkosten. De gegevenselementen in deze taxonomieën kunnen met XBRL-bestanden direct gekoppeld worden aan de gegevenselementen in administratieprogramma s. Implementatie van XBRL leidt tot een vereenvoudiging van de uitwisseling van gegevens tussen systemen en organisaties en tot kostenbesparingen op het vlak van het verzamelen en verwerken van informatie. Sinds 1 januari 2007 kunnen ondernemers en intermediairs een groot deel van hun financiële verantwoordingsrapportages voor de overheid opstellen met behulp van de Nederlandse taxonomie. Tevens is grootschalige berichtenuitwisseling met de vestigingen van de Kamer van Koophandel, de Belastingdienst en het CBS in XBRL-formaat mogelijk. Hiermee zijn de belangrijkste randvoorwaarden geregeld voor het effectief en efficiënt rapporteren aan de overheid. Recent hebben meer dan tachtig marktpartijen en overheidsorganisaties in een convenant afspraken gemaakt over het gebruik en beheer van de Nederlandse Taxonomie en Procesinfrastructuur. Samen met de convenantpartijen is het Nederlandse Taxonomie Project (NTP) nu bezig om deze partijen aan te sluiten. 12 Besluit van 28 augustus 2008, houdende regels inzake toepassing van fiscale waarderingsgrondslagen in de jaarrekening van kleine rechtspersonen, Staatsblad

26 3.3.3 Mogelijkheid vrijstelling micro-ondernemingen in 4 de richtlijn Tot slot is het een voorstel van de Europese Commissie om lidstaten in de vierde richtlijn de vrijheid te geven om micro-ondernemingen vrij te stellen van het opstellen en publiceren van de jaarrekening een zeer belangrijke recente ontwikkeling. Dit voorstel is ook de aanleiding voor dit onderzoek. In het kader van de verlichting van de administratieve lasten heeft de Europese Commissie onlangs voorgesteld een nieuwe categorie micro-ondernemingen te introduceren in de vierde richtlijn. Micro-ondernemingen zijn daarbij als volgt gedefinieerd: aantal werknemers 10; een balanstotaal 0,5 miljoen; een omzet 1 miljoen. Een onderneming kwalificeert als micro-onderneming wanneer deze aan twee van de drie criteria voldoet. Voor de lidstaten wordt het mogelijk gemaakt deze categorie geheel (of gedeeltelijk) uit te sluiten van de verplichtingen die voortvloeien uit de richtlijn. Het gaat hier om de verplichtingen om een jaarrekening en een jaarverslag op te stellen en deze te publiceren, over de inhoud van de jaarrekening en het jaarverslag en de wijze waarop deze inhoud gepresenteerd moet worden. 26

27 4. Gevolgen van de vrijstelling van micro-ondernemingen op de regeldruk De Europese Commissie heeft bij de presentatie van het voorstel tot vrijstelling van microondernemingen van de verplichtingen van de 4 de richtlijn berekend dat deze vrijstelling, in Europees verband, een administratievelastenbesparing oplevert van maximaal 6,3 miljard. 13 In Nederland zijn op het terrein van het jaarrekeningenrecht de afgelopen jaren een aantal maatregelen doorgevoerd die de administratieve lasten verminderen. Specifiek moet daarbij worden gedacht aan de in hoofdstuk 3 beschreven invoering van de Wet Samenval en de introductie van XBRL als uitwisselingsformat met de overheid voor alles wat te maken heeft met financiёle verslaglegging en verantwoording. Daarnaast zijn in Nederland alle vrijstellingen die de huidige 4 de richtlijn bevat voor kleine ondernemingen overgenomen in het BW. Het startpunt voor de Nederlandse onderneming is dus een ander, dan die waarvan de Europese Commissie in haar berekening is uitgegaan. De onderzoeksvraag die in dit hoofdstuk beantwoord wordt, is: Welke besparingen op het gebied van de regeldruk kunnen worden verwacht voor de Nederlandse micro-ondernemer bij introductie van de voorgestelde maatregel in de Nederlandse wetgeving? In paragraaf 4.1 wordt bekeken wat een vrijstelling nog extra aan administratievelastenreductie met zich meebrengt ten opzichte van de al eerder genomen maatregelen Samenval en XBRL. In paragraaf 4.2 wordt vervolgens aandacht besteed aan andere regeldrukeffecten (niet zijnde administratieve lasten). 4.1 AL reductie vrijstelling micro-ondernemingen De afgelopen jaren zijn er al veel onderzoeken naar de administratieve lasten van het jaarrekeningenrecht uitgevoerd. Te denken valt aan de Europese en de Nederlandse nulmeting administratieve lasten. Daarnaast zijn voor de afzonderlijke vereenvoudigingsmaatregelen op het terrein van het jaarrekeningenrecht (XBRL, Samenval en verhoging grenswaarden) berekeningen gemaakt van de verwachte administratievelastenbesparing. Op basis van deze eerder uitgevoerde onderzoeken is in dit onderzoek een inschatting gemaakt van de administratievelastenvermindering voor de Nederlandse micro-onderneming als gevolg van het geheel of gedeeltelijk vrijstellen van micro-ondernemingen van de jaarrekeningplicht. 13 Impact Assessment, Proposal for a DIRECTIVE OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL amending Council Directive 78/660/EEC on the annual accounts of certain types of companies as regards micro-entities, Brussels, , SEC(2009)

28 Uitgangspunten bij berekening reductie administratieve lasten Voor de berekening van de administratieve lasten wordt uitgegaan van eerder uitgevoerde berekeningen. o Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007; o Kwantitatieve berekeningen uitgevoerd in het kader van invoering Samenval en XBRL ; In dit onderzoek is niet nagegaan of de aannames en bijbehorende berekeningen juist zijn. Er is in het kader van dit onderzoek dus niet opnieuw aan ondernemers gevraagd hoeveel tijd en geld zij kwijt zijn aan het opstellen en publiceren van de jaarrekening. Voor de berekening van het additioneel effect op de administratieve lasten van een eventuele vrijstelling is uitgegaan van de ideale situatie waarin een ondernemer gebruik maakt van zowel Samenval als XBRL. Om de administratievelastenvermindering als gevolg van een eventuele vrijstelling voor microondernemingen tot het opstellen en publiceren van een jaarrekening te bepalen, zijn in het onderzoek de volgende vragen beantwoord: In de volgende subparagrafen zijn de antwoorden op deze vragen uitgewerkt. 28

29 4.1.1 Omvang administratieve lasten jaarrekening Nulmeting AL bedrijven 2007 De activiteiten die een ondernemer moet verrichten voor het opstellen van de jaarrekening en de aangifte Vpb overlappen elkaar voor een zeer groot gedeelte. Het is zeer moeilijk om objectief vast te stellen welk gedeelte van de administratieve lasten samenhangt met het opstellen van de jaarrekening en welk gedeelte met de aangifte Vpb. Daarom is er in de Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 voor gekozen deze administratieve lasten als één geheel in beeld te brengen. Daarbij is een segmentatie aangebracht naar kleine ondernemingen, middengrote ondernemingen en grote ondernemingen. Er is binnen de Nulmeting administratieve lasten bedrijven niet gesegmenteerd naar de doelgroep micro-ondernemingen. Micro-ondernemingen vormen een deelverzameling van de groep kleine ondernemingen. Tabel 4.1 Onderscheid 'kleine' en 'micro-onderneming' Klein Micro De waarde van de activa De netto-omzet Het aantal werknemers De lasten voor de deponering van de jaarrekening bij de Kamer van Koophandel zijn in de Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 apart in beeld gebracht. Daarbij is geen rekening gehouden met de omvang van de onderneming en het cijfer beslaat dan ook alle ondernemingen in Nederland die verplicht zijn een jaarrekening te publiceren. Het bepalen van de administratieve lasten die samenhangen met het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte Vpb voor micro-ondernemingen gebeurt aan de hand van de volgende stappen: Stap 1: Omvang AL voor groep kleine ondernemingen De lasten voor het doen van Vpb-aangifte en opstellen van de jaarrekening zijn in de Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 becijferd op bijna 1,2 mrd. Daarbij is een segmentatie 29

30 aangebracht naar klein, midden en groot (zie tabel 4.1). De administratieve lasten die samenhangen met het deponeren van de jaarrekening bij de Kamer van Koophandel zijn becijferd op 3,4 mln. Aangezien niet duidelijk is hoe de 3,4 mln verdeeld zijn over de segmenten klein, middelgroot en groot is er in dit onderzoek voor gekozen om de verhouding tussen klein, middelgroot en groot, zoals die is terug te vinden in de administratieve lasten van het opstellen van de jaarrekening, toe te passen op de administratieve lasten die samenhangen met het deponeren van de jaarrekening bij de Kamer van Koophandel. Oftewel 84% van de lasten van het opstellen van de jaarrekening en aangifte Vpb komen voor rekening van kleine ondernemingen (= / ), dus ook 84% van de lasten die samenhangen met het deponeren van de jaarrekening komen voor rekening van kleine ondernemingen (= 2,9 mln). Tabel 4.2 Administratieve lasten aangifte Vpb en Opstellen Jaarrekening Getallen X klein midden groot beurs NV's Totaal Totaal AL opstellen jaarrekening en aangifte Vpb Totaal AL deponeren jaarrekening bij KvK Totaal Conclusie Stap 1 De administratieve lasten die samenhangen met het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte Vpb voor de groep kleine ondernemingen zijn op basis van de Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 ruim 985 mln. Stap 2: Aandeel micro-ondernemingen binnen groep kleine ondernemingen Aangezien er binnen de nulmeting niet gesegmenteerd is naar de doelgroep microondernemingen is het niet mogelijk om het aantal micro-ondernemingen en hun specifieke kosten voor het opstellen van de jaarrekening en aangifte Vpb direct uit de nulmeting te destilleren. Voor wat betreft de kosten wordt er in dit onderzoek van uitgegaan dat de lasten voor microondernemingen gemiddeld gelijk zijn aan die van de hele groep kleine ondernemingen. Het enige wat rest om een berekening te kunnen maken van de administratieve lasten voor microondernemingen is een inschatting van het aandeel van de micro-ondernemingen binnen de groep kleine ondernemingen. Om te kunnen bepalen hoe groot het aandeel micro-ondernemingen binnen de groep kleine ondernemingen is, is het van belang om te weten hoeveel micro-ondernemingen er in Nederland zijn. Bij de Kamer van Koophandel zijn daarom enkele cijfers over BV s opgevraagd (zie tabel 4.3). Bij de Kamer van Koophandel zijn niet voor iedere onderneming gegevens ten aanzien van de omzet aanwezig aangezien dit niet verplicht is te publiceren. 30

31 Tabel 4.3 Aantallen micro-ondernemingen per selectiecriteria (Bron: KvK, februari 2009) 14 Groep Aantal Met minder dan 10 werknemers Met minder dan balanstotaal Minder dan 10 werknemers EN minder dan balanstotaal Totaal BV s 773, , , ,002 Economisch actieve BV s 334, , , ,673 Economisch inactieve BV s 438, , , ,329 Op basis van deze gegevens kan worden geconcludeerd dat het aantal micro-ondernemingen in Nederland per februari 2009 ruim bedraagt. Dit blijkt meer te zijn dan het totaal aantal kleine ondernemingen zoals opgenomen in de nulmeting (ruim ). Een verklaring daarvoor zou kunnen zijn dat de gehanteerde cijfers ten aanzien van het aantal ondernemingen in de nulmeting dateren van Het aandeel van de groep micro-ondernemingen binnen de groep kleine ondernemingen is dus helaas niet te bepalen op basis van de gegevens uit de nulmeting. Om toch een berekening te kunnen maken is er daarom voor gekozen om een inschatting te maken van het aandeel van de micro-ondernemingen binnen de groep kleine ondernemingen aan de hand van twee benaderingen: Benadering 1: percentage micro-ondernemingen van alle BV s Als de groep micro-ondernemingen wordt afgezet tegen het totaal aantal BV s in Nederland blijkt dat deze groep een percentage van 61% vertegenwoordigd ( / ). Het absolute minimum aandeel van de groep micro-ondernemingen binnen de groep kleine ondernemingen bedraagt daarom 61%. Benadering 2: verhouding aantal bedrijven t/m 10 en t/m 50 medewerkers Het aantal bedrijven afgezet tegen het aantal werknemers volgt een logaritmische curve. Er zijn relatief veel bedrijven met weinig medewerkers en weinig bedrijven met veel medewerkers (zie figuur 4-1). 14 Aantallen zijn gebaseerd op aantal inschrijvingen in het Handelsregister op datum 1 februari

32 Figuur 4-1: Aantal bedrijven in NL op X-as afgezet tegen aantal medewerkers op Y-as (Bron: CBS, 2009) Uitgaande van de gedachte dat deze curve ook van toepassing is binnen de groep kleine ondernemingen (1-50 medewerkers), kan verondersteld worden dat een substantieel deel van de kleine ondernemingen een micro-onderneming is. Voor het aantal bedrijven geven CBS-cijfers per de volgende verhouding weer: 1-10 medewerkers ( bedrijven) en voor ( bedrijven). Belangrijke nuance hier is dat kleine bedrijven ook niet-bv s kunnen zijn en dat grotere bedrijven kunnen bestaan uit meerdere BV s. Als er vanuit wordt gegaan dat voor de groep BV s dezelfde verhouding geldt als bovenstaand zal het aandeel micro-ondernemingen binnen de groep kleine ondernemingen met de rechtsvorm BV ongeveer 92% beslaan ( / ). In werkelijkheid is het minder, omdat niet is gekeken naar balanstotaal en omzet. Conclusie Stap 2 Uitgaande van bovenstaande benaderingen kan worden ingeschat dat minimaal 61% en maximaal 92% van de kleine ondernemingen in de nulmeting zal kwalificeren als microonderneming. Stap 3: Omvang administratieve lasten micro-ondernemingen Op basis van bovenstaande aannames kunnen de totale administratieve lasten die samenhangen met het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte-vpb voor microondernemingen worden berekend: Getallen X Opstellen jaarrekening en aangifte Vpb Deponeren jaarrekening bij KvK Totaal AL kleine ondernemingen AL micro-ondernemingen Minimaal: (61% van 982) Maximaal: (92% van 982) Minimaal: (61% van 2.863) Maximaal: (92% van 2.863) Minimaal: (61% van 985) Maximaal: (92% van 985) 32

33 Conclusie Stap 3 In dit onderzoek worden de administratieve lasten van het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte Vpb voor micro-ondernemingen op basis van de nulmeting 2007 berekend op minimaal 601 en maximaal 907 mln Omvang administratieve lasten na invoering Samenval en XBRL Door het kabinet is in 2007 de Wet Samenval ingevoerd. Daarnaast wordt binnenkort gestart met een proef Verkorte winstaangifte met XBRL. Beide maatregelen hebben effect op het totaal van de administratieve lasten die samenhangen met het opstellen van de jaarrekening en de aangifte Vpb. Deze effecten zijn nog niet in de cijfers van de Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007 opgenomen. Beide maatregelen beogen de lasten voor kleine ondernemers te verminderen. In figuur 4.2 zijn vereenvoudigingsmaatregelen gerelateerd aan het proces tot het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte vennootschapsbepasting. 33

34 Figuur 4.2.Vereenvoudiging Samenval en XBRL t.a.v. proces jaarrekening en Vpb aangifte Door samenval geen twee waarderingen nodig waardoor minder bewerking Door XBRL minder controles nodig. XBRL data o.b.v. Nationale Taxonomie zorgt er voor dat de drie stukken (geautomatiseerd) kunnen worden afgeleid BOEKHOUDING SALDI-BALANS ONDERNEMER Bewerkingen door adviseur (Accountant /Administratiekantoor) SALDI-BALANS NA BEWERKINGEN GECONTROLEERDE DATA Opstellen Jaarrekening Opstellen VBP-aangifte Deponeren KvK JAARREKENING (klein) Dit bestaat uit: Inrichtingsstuk Balans, V&W-rekening toelichting VPB-AANGIFTE Hiervoor moet op fiscale grondslagen een VPB-aangifte gedaan worden op basis van: Balans V&W-rekening DEPONERING Ter deponering bij het KVK volstaat alleen: Balans + Toelichting Samenstelverklaring Door samenval kan worden volstaan met VPB aangifte met beperkte aanvulling: toelichting op waarderingsgrondslag, winstbestemming, aantal werknemers en ondertekening bestuurder. Op basis van XBRL kunnen gemakkelijk elektronisch de voorgeschreven gegevens bij de KvK worden gedeponeerd. De VPB aangifte is door XBRL kort en eenvoudig uit het gecontroleerde databestand te genereren. De maatregel verkorte winstaangifte zorgt er voor dat ondernemers die gebruik maken van XBRL nog maar 400 items i.p.v hoeven in te vullen. 34

35 De reductie die samenhangt met Samenval en Verkorte Winstaangifte met XBRL is in totaal becijferd op 443 mln. 15 Dit is de reductie die bereikt wordt in Hierbij is verondersteld dat de proef met de verkorte winstaangifte wordt vervolgd na Deze reductie wordt bereikt bij kleine ondernemingen. In het reductieprogramma van het huidige kabinet zijn geen reducties opgenomen in relatie tot de deponering van de jaarrekening. Wanneer weer wordt gekeken naar de totale administratieve lasten die samenhangen met het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte Vpb voor de groep microondernemingen resteert in 2011 het volgende beeld: Getallen X AL kleine ondernemingen 2007 Opstellen jaarrekening en aangifte Vpb Deponeren jaarrekening bij KvK Totaal Vermindering AL als gevolg Samenval en XBRL AL kleine ondernemingen AL micro-ondernemingen 2011 Minimaal: (61% van 539) Maximaal: (92% van 982) Minimaal: (61% van 2.863) Maximaal: (92% van 2.863) Minimaal: (61% van 542) Maximaal: (92% van 542) Conclusie Wanneer in 2011 de maatregelen Samenval en Verkorte winstaangifte met XBRL in hun geheel zijn geёfectueerd, zijn de administratieve lasten die samenhangen met het opstellen en publiceren van de jaarrekening en de aangifte Vpb voor de groep micro-ondernemingen minimaal 331 mln en maximaal 499 mln. Dit betekent een reductie van 270 mln tot 408 mln Reductie door vrijstelling micro-onderneming 15 Kamerstukken II, , 29515, nr. 269

RJ-Uiting 2015-9: Ontwerp-richtlijn C2 Microrechtspersonen

RJ-Uiting 2015-9: Ontwerp-richtlijn C2 Microrechtspersonen RJ-Uiting 2015-9: Ontwerp-richtlijn C2 Microrechtspersonen Met de Uitvoeringswet richtlijn jaarrekening is een nieuwe categorie microrechtspersonen geïntroduceerd. Voor deze nieuwe categorie rechtspersonen

Nadere informatie

In het eerste lid van artikel 49 wordt met ten hoogste vijf maanden vervangen door: met ten hoogste vier maanden.

In het eerste lid van artikel 49 wordt met ten hoogste vijf maanden vervangen door: met ten hoogste vier maanden. Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideerde

Nadere informatie

EIM / Frits Suyver en John Boog 5

EIM / Frits Suyver en John Boog 5 aan Actal datum 5 november 2007 van EIM / Frits Suyver en John Boog pagina's 5 onderwerp Antwoord op aanvullende vragen van Actal m.b.t. studie Kleine ondernemers, hoge lasten Notitie voor ACTAL EIM heeft

Nadere informatie

Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming?

Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming? Vragen hoofdstuk 8: Externe verslaggeving Open vragen 1. Wat zijn stakeholders van een onderneming? Externe verslaggeving is, zoals de naam al aangeeft, gericht op het verschaffen van informatie aan partijen

Nadere informatie

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV Jaarbericht Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

JAARRAPPORT 2011. Oyens & Van Eeghen Beheer B.V. Zuidplein 124 1077 XV AMSTERDAM

JAARRAPPORT 2011. Oyens & Van Eeghen Beheer B.V. Zuidplein 124 1077 XV AMSTERDAM JAARRAPPORT 2011 Oyens & Van Eeghen Beheer B.V. Zuidplein 124 1077 XV AMSTERDAM Vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders d.d. 30 mei 2012. INHOUD 1 INLEIDING 2 JAARREKENING 3 OVERIGE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 31 136 Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met invoering van de mogelijkheid de jaarrekening van kleine rechtspersonen op

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues

Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues Spotlight Vrijstelling van tussenconsolidatie: een paar praktische issues Hugo van den Ende - Vaktechnisch bureau (National Office), Assurance Jaap Husson - Capital Markets & Accounting Advisory Services,

Nadere informatie

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Uitvoeringswet richtlijn jaarrekening. De wijzigingen per 1 januari 2016

Uitvoeringswet richtlijn jaarrekening. De wijzigingen per 1 januari 2016 De wijzigingen per 1 januari 2016 Introductie Door inwerkingtreding van de is een aantal wijzigingen ingevoerd ten aanzien van de publicatie- en deponeringsvoorschriften voor jaarrekeningen van ondernemingen.

Nadere informatie

RJ-Uiting 2011-4: Handreiking bij de toepassing van fiscale grondslagen door kleine rechtspersonen

RJ-Uiting 2011-4: Handreiking bij de toepassing van fiscale grondslagen door kleine rechtspersonen RJ-Uiting 2011-4: Handreiking bij de toepassing van fiscale grondslagen door kleine rechtspersonen Sinds enkele jaren is het voor kleine rechtspersonen wettelijk mogelijk om fiscale waarderingsgrondslagen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1996 1997 Nr. 352 24 139 Regels met betrekking tot naar buitenlands recht opgerichte, rechtspersoonlijkheid bezittende kapitaalvennootschappen die hun werkzaamheid

Nadere informatie

Wettelijke regelingen in verband met de jaarrekening

Wettelijke regelingen in verband met de jaarrekening 16 hoofdstuk Wettelijke regelingen in verband met de jaarrekening 16.1 Onder de werking van boek 2 titel 9 van het burgerlijk wetboek vallen ondernemingen die gedreven worden in de vorm van een NV, BV,

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2015 Balans per 30 juni 2015 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2015 31 december 2014 Vaste activa Immateriële vaste activa

Nadere informatie

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 Wat gaan we doen? Wat zijn je verwachtingen? Stukje theorie Oefencasus Afronding Handel en boekhouding Zo lang er handel wordt gedreven

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 Balans per 30 juni 2014 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2014 31 december 2013 Vlottende activa Handelsdebiteuren 1.624

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. thuis VASTGOED BV

JAARREKENING 2014. thuis VASTGOED BV JAARREKENING 2014 thuis VASTGOED BV Inhoudsopgave 1. DOELSTELLING 5 2. BALANS PER 31 DECEMBER 2014 6 3. WINST- EN VERLIESREKENING 2014 8 4. WAARDERINGSGRONDSLAGEN 9 5. TOELICHTING OP DE BALANS 10 6. TOELICHTING

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2 0 12. Energiek BV. Permar Energiek BV Ede

J A A R STUKKEN 2 0 12. Energiek BV. Permar Energiek BV Ede J A A R STUKKEN 2 0 12 Energiek BV Permar Energiek BV Ede Opmaakdatum:31 mei 2013 Jaarstukken 2012 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 31 mei 2013 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

BRONNEN ADMINISTRATIEVE VERPLICHTINGEN

BRONNEN ADMINISTRATIEVE VERPLICHTINGEN BRONNEN ADMINISTRATIEVE VERPLICHTINGEN Inhoud van dit E-book: Bron inschrijvingsplicht handelsregister Bron aanmeldingsplicht belastingdienst Bron administratieplicht algemeen Bron verplichtingen jaarverslaggeving

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting www.jooplengkeek.nl Rechtsvormen Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting 1 Rechtsvormen Natuurlijk persoon Een mens met rechten

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. thuis HOLDING BV

JAARREKENING 2014. thuis HOLDING BV JAARREKENING 2014 thuis HOLDING BV INHOUDSOPGAVE 1. DOELSTELLING 4 2. BALANS PER 31 DECEMBER 2014 5 3. WINST- EN VERLIESREKENING 2014 7 4. WAARDERINGSGRONDSLAGEN 8 5. TOELICHTING OP DE BALANS 10 6. TOELICHTING

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 Ondernemingsrecht

Hoofdstuk 5 Ondernemingsrecht Hoofdstuk 5 Ondernemingsrecht Paragraaf 5.1 1. Ondernemingsrecht a. Wat is economisch en juridisch gezien het verschil in benadering bij de diverse ondernemersvormen? b. Waartoe dient het ondernemingsrecht?

Nadere informatie

RJ-Uiting 2014-7: ontwerp-richtlijn 630 Commerciële stichtingen en verenigingen

RJ-Uiting 2014-7: ontwerp-richtlijn 630 Commerciële stichtingen en verenigingen RJ-Uiting 2014-7: ontwerp-richtlijn 630 Commerciële stichtingen en verenigingen Inleiding RJ-Uiting 2014-7 bevat de ontwerp-richtlijn 630 Commerciële stichtingen en verenigingen. De Raad voor de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

BEWAARDER RFM WONINGFONDS IV BV JAARVERSLAG 2013

BEWAARDER RFM WONINGFONDS IV BV JAARVERSLAG 2013 BEWAARDER RFM WONINGFONDS IV BV JAARVERSLAG 2013 INHOUDSOPGAVE ALGEMEEN Verslag van de beheerder JAARREKENING Balans Winst- en verliesrekening Kasstroomoverzicht Toelichting algemeen en waarderingsgrondslagen

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV

JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV 1 AM Werk Reïntegratie BV Hoofdweg 583 2131 MT Hoofddorp Telefoon 023 566 15 66 www.amgroep.nl 2 Inhoud 03 AM Werk Reïntegratie BV 04 Voorwoord 05 Medewerkers 05

Nadere informatie

Hierbij doen wij u toekomen de publicatiestukken over het jaar 2007 van de vennootschap:

Hierbij doen wij u toekomen de publicatiestukken over het jaar 2007 van de vennootschap: Kamer van Koophandel en Fabrieken Afdeling Handelsregister Postbus 6004 4330 LA MIDDELBURG Middelburg, 24 april 2008 Betreft: jaarstukken 2007 ter deponering Geachte heer, mevrouw, Hierbij doen wij u toekomen

Nadere informatie

Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV

Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV 1 AM Werk Reïntegratie BV Hoofdweg 583 2131 MT Hoofddorp Telefoon 023 566 15 66 www.amgroep.nl 2 Inhoud 03 AM Werk Reïntegratie BV 04 Voorwoord 05 Medewerkers 05

Nadere informatie

Dutch Residential Fund IV BV. Jaarrekening 2010

Dutch Residential Fund IV BV. Jaarrekening 2010 Dutch Residential Fund IV BV Jaarrekening 2010 Inhoudsopgave pagina Directieverslag 3 Jaarrekening 1. Ten geleide 4 2. Grondslagen van waardering van activa en passiva 4 3. Grondslagen van resultaatbepaling

Nadere informatie

STICHTING DEPOSITARY QUANTRUST MACRO FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2013

STICHTING DEPOSITARY QUANTRUST MACRO FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2013 JAARREKENING 2013 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Algemeen

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede J A A R STUKKEN 2014 Pertax BV Ede Opmaakdatum: 21 mei 2015 Jaarstukken 2014 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 21 mei 2015 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening - Toelichting

Nadere informatie

KEMPEN BEWAARDER DAOF B.V.

KEMPEN BEWAARDER DAOF B.V. KEMPEN BEWAARDER DAOF B.V. TE AMSTERDAM JAARBERICHT 2008 Kempen Bewaarder DAOF B.V. Beethovenstraat 300 Postbus 75666 1070 AR Amsterdam www.kempen.nl INHOUDSOPGAVE Pagina Jaarverslag van de directie 2

Nadere informatie

Stichting Autres Directions. Utrecht

Stichting Autres Directions. Utrecht Inhoudsopgave Verslag - Opdracht - Algemeen - Fiscale positie Jaarstukken - Jaarverslag van de directie - Jaarrekening - Balans per 31 december 2014 - Winst- en verliesrekening over 2014 - Toelichting

Nadere informatie

Publicatiebalans inzake de jaarrekening 2012-2013

Publicatiebalans inzake de jaarrekening 2012-2013 Heeneman & Partners fondsmanagement BV Publicatiebalans inzake de jaarrekening 2012-2013 Inschrijvingsnummer Kamer van Koophandel 56039433 2 Inhoudsopgave Pagina Balans per 31 december 2013 4 Grondslagen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 515 Kabinetsplan aanpak administratieve lasten Nr. 64 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 Balans per 30 juni 2014 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2014 31 december 2013 Vlottende activa

Nadere informatie

Bestuurders Bestuurders van bedrijven (rechtspersonen) zijn natuurlijke personen of bedrijven (niet natuurlijk) die namens de rechtspersoon handelen.

Bestuurders Bestuurders van bedrijven (rechtspersonen) zijn natuurlijke personen of bedrijven (niet natuurlijk) die namens de rechtspersoon handelen. Begrippenlijst Bedrijfstoetsing De begrippenlijst van Bedrijfstoetsing heeft de bedoeling u te informeren over de achtergrond van het rapport en uitleg te geven over de betekenis en waarde van de gehanteerde

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vbl Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2014 / 30-6-2014 #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vlg Vinc Vastgoed Management I B.V., Rotterdam

Nadere informatie

26 mei 2014. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.nl

26 mei 2014. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.nl Beknopt advies inzake het Voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met beperkte aansprakelijkheid ("SUP"), hierna: het Voorstel. 26 mei

Nadere informatie

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. JAARREKENING 2006. Polarisavenue 85 - Postbus 2007-2130 GE Hoofddorp Telefoon 023-5685800 - Fax 023-5685806

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. JAARREKENING 2006. Polarisavenue 85 - Postbus 2007-2130 GE Hoofddorp Telefoon 023-5685800 - Fax 023-5685806 IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. JAARREKENING 2006 Polarisavenue 85 - Postbus 2007-2130 GE Hoofddorp Telefoon 023-5685800 - Fax 023-5685806 INHOUDSOPGAVE Vennootschappelijke Balans 3 Vennootschappelijke Winst-

Nadere informatie

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND. (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) AMERSFOORT JAARREKENING 2012

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND. (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) AMERSFOORT JAARREKENING 2012 (Voorheen Stichting Bewaarder Gold & Discovery Fund) JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring

Nadere informatie

KvK www.kvk.nl AFM www.afm.nl DNB www.dnb.nl. Toelichting

KvK www.kvk.nl AFM www.afm.nl DNB www.dnb.nl. Toelichting Belangrijkste verplichtingen voor jaarrekening en jaarverslag Boek 2 van het Bugerlijk wetboek kent een aantal bepalingen m.b.t. de jaarrekening en het jaarverslag van ondernemingen. Drie belangrijke verplichtingen

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2011 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2011 25 augustus 2011 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2011 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. HALFJAARVERSLAG 2007. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA Amstelveen Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090

IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. HALFJAARVERSLAG 2007. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA Amstelveen Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 IBUS ASSET MANAGEMENT UK B.V. HALFJAARVERSLAG 2007 Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA Amstelveen Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 INHOUDSOPGAVE Vennootschappelijke Balans 3 Vennootschappelijke Winst-

Nadere informatie

Levering van aandelen Artikel 7 1. Voor de levering van een aandeel, waaronder begrepen de verkrijging van een aandeel door de vennootschap, en de

Levering van aandelen Artikel 7 1. Voor de levering van een aandeel, waaronder begrepen de verkrijging van een aandeel door de vennootschap, en de STATUTEN Naam en zetel Artikel 1 1. De vennootschap draagt de naam: [ ]. 2. De vennootschap heeft haar zetel in de gemeente [ ]. Doel Artikel 2 De vennootschap heeft ten doel: a. [ ]; b. het oprichten

Nadere informatie

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2014

STICHTING BEWAARDER COMMODITY DISCOVERY FUND AMERSFOORT JAARREKENING 2014 JAARREKENING 2014 INHOUDSOPGAVE Bestuursverslag Balans Winst- en verliesrekening Toelichting behorende tot de jaarrekening Overige gegevens Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Algemeen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 176 Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni

Nadere informatie

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I P7_TA(200)0052 Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 0 maart 200 over het voorstel voor een richtlijn van het

Nadere informatie

Stichting Ambassadors Dieren. Rapport inzake Jaarstukken 2012

Stichting Ambassadors Dieren. Rapport inzake Jaarstukken 2012 Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2012 19 juni 2013 Inhoudsopgave Algemeen rapport 1 Algemeen 4 2 Resultaat 4 3 Fiscale positie 4 Jaarstukken Jaarrekening Balans per 31 december 2012 7 Winst- en verliesrekening

Nadere informatie

Financieel verslag 2014

Financieel verslag 2014 Financieel verslag 2014 Inhoud Jaarrekening 2 Balans per 31 december 2014 3 Winst- en verliesrekening 2014 4 Toelichting op de balans en winst- en verliesrekening 5 Overige gegevens 11 Statutaire regeling

Nadere informatie

Stichting Ambassadors Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2013

Stichting Ambassadors Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2013 Stichting Ambassadors Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2013 17 mei 2014 Inhoudsopgave Algemeen rapport 1. Algemeen 4 2. Resultaat 4 3. Fiscale positie 4 Jaarstukken 4. Balans per 31-12-2013 6 5. Winst-

Nadere informatie

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013 1 TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2013 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 3 Jaarrekening 2013 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening over 2013 5 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

Jaarstukken 2011 van Permar Energiek BV. Jaarstukken 2011. - Jaarrekening - Overige gegevens

Jaarstukken 2011 van Permar Energiek BV. Jaarstukken 2011. - Jaarrekening - Overige gegevens Jaarstukken 2011 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 20 april 2012 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening - Toelichting 2 Balans per 31 december 2011 (Bedragen x 1.000) (na resultaatbestemming)

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 1 juli 2010 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 1 juli 2010 7 juli 2010 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 1 juli 2010 2 Winst- en verliesrekening over de periode

Nadere informatie

Huisartsen Gebruikersco'dperatie OmniHis B.A. Tilburgseweg 205 5051 AE Goirle. Publicatierapport 2013

Huisartsen Gebruikersco'dperatie OmniHis B.A. Tilburgseweg 205 5051 AE Goirle. Publicatierapport 2013 Huisartsen Gebruikersco'dperatie OmniHis B.A. Tilburgseweg 205 5051 AE Goirle Publicatierapport 2013 Handelsregister Kamer van Koophandel, dossiernummer 39073270 Vastgesteld door de algemene vergadering

Nadere informatie

RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006

RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006 RJ-Uiting 2009-1: Gevolgen van aanpassingen in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek als gevolg van Richtlijn 2006/46/EG van 14 juni 2006 Inleiding Op 22 december 2008 is een aantal artikelen in titel 9 van

Nadere informatie

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013 IBUS Fondsen Beheer B.V. INHOUDSOPGAVE JAARVERSLAG 4 JAARREKENING Balans per 31 december 2013 5 Winst- en verliesrekening over 2013 6 Kasstroomoverzicht 7 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012

Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: Vinc Vastgoed Management I B.V. inzake. tussentijds bericht per 30 juni 2012 Uitgebracht aan de directie en aandeelhouder van: inzake tussentijds bericht per 30 juni 2012 28 augustus 2012 Barendrecht INHOUDSOPGAVE Pagina Balans per 30 juni 2012 2 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Bancaire IB aangifte (met winstbijlage) 2011 BT2012

Gebruikershandleiding Bancaire IB aangifte (met winstbijlage) 2011 BT2012 Gebruikershandleiding Bancaire IB aangifte (met winstbijlage) 2011 BT2012 Opgesteld en vastgesteld door: Financiële Rapportages Coöperatief B.A. www.rapportageportaal.nl Amsterdam, 1 december 2011 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090

IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011 Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARVERSLAG 3 JAARREKENING Balans per 31 december 2011

Nadere informatie

6136 GM SITTARD TE DEPONEREN FINANCIEEL VERSLAG 2013 B V DR. NOLENSLAAN 117. Company.info ALRECREA. Handeisregist er 14024391 te Zuid-Limburg

6136 GM SITTARD TE DEPONEREN FINANCIEEL VERSLAG 2013 B V DR. NOLENSLAAN 117. Company.info ALRECREA. Handeisregist er 14024391 te Zuid-Limburg TE DEPONEREN FINANCIEEL VERSLAG 2013 VAN ALRECREA B V DR. NOLENSLAAN 117 6136 GM SITTARD Dossiernummer Handeisregist er 14024391 te Zuid-Limburg INHOUDSOPGAVE I. JAARREKENING 2013 pag. 4 Algemene toelichting

Nadere informatie

Enkelvoudige jaarrekening 2011. WestlandUtrecht Bank N.V.

Enkelvoudige jaarrekening 2011. WestlandUtrecht Bank N.V. Enkelvoudige jaarrekening 2011 WestlandUtrecht Bank N.V. Inhoud Verslag Raad van Bestuur 2 Enkelvoudige balans 4 Enkelvoudige winst- en verliesrekening voor de periode eindigend op 31 december 5 Overige

Nadere informatie

Stichting Just 100 Heroes gevestigd te Eindhoven. Rapport inzake de Jaarrekening 6 september 2012 tot en met 31 december 2013

Stichting Just 100 Heroes gevestigd te Eindhoven. Rapport inzake de Jaarrekening 6 september 2012 tot en met 31 december 2013 gevestigd te Rapport inzake de Jaarrekening 6 september 2012 tot en met 31 december 2013 Aan het bestuur van Stichting Just 100 Heroes Kalverstraat 11 5642 CD EINDHOVEN Datum: Behandeld door: Ons kenmerk:

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012

RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012 RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012 Inhoudsopgave pagina Algemeen Directieverslag 2 Halfjaarrekening Balans 4 Winst- en verliesrekening 5 Kasstroomoverzicht 6 Toelichting algemeen en

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT EAGLE FUND BEHEER B.V.

REGISTRATIEDOCUMENT EAGLE FUND BEHEER B.V. REGISTRATIEDOCUMENT EAGLE FUND BEHEER B.V. Algemeen Dit is het registratiedocument van Eagle Fund Beheer B.V., als bedoeld in artikel 11 Besluit toezicht beleggingsinstellingen 2005 ("Btb 2005"). Tenzij

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Schiphol Nederland B.V. 2011 Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Jaarverslag 2011 Schiphol Nederland B.V. is onderdeel van de Schiphol Group (N.V. Luchthaven Schiphol voert Schiphol

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN

ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN XV/6026/99 NL ONDERZOEK NAAR DE CONFORMITEIT TUSSEN IAS 32 (HERZIENE VERSIE VAN 1998) EN DE EUROPESE JAARREKENINGENRICHTLIJNEN DIRECTORAAT-GENERAAL XV Interne markt en financiële diensten 1 Dit document

Nadere informatie

Specialisterren Foundation Kobaltweg 11 3542CE Utrecht. KvK-nummer: 50437062 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2015

Specialisterren Foundation Kobaltweg 11 3542CE Utrecht. KvK-nummer: 50437062 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2015 Specialisterren Foundation Kobaltweg 11 3542CE Utrecht KvK-nummer: 543762 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 215 Inhoud VERSLAG Samenstellingsverklaring Resultaat-analyse Jaarverslag van het Bestuur (Tekst)

Nadere informatie

Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013

Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013 Tussentijds bericht Staalbankiers Beleggingsfondsen Beheer B.V. per 30-06-2013 Inhoudsopgave 1. Verslag van de directie 3 2. Jaarrekening 5 Balans per 30 juni 2013 Winst- en verliesrekening over 26 april

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2012

TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2012 1 TRIODOS CUSTODY BV Jaarverslag 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 3 Jaarrekening 2012 Balans per 31 december 2012 4 Winst- en verliesrekening over 2012 5 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

Coöperatieve HuisArtsenvereniging voor Regie, Initiatief en Samenwerking U.A. gevestigd te Hardenberg Rapport inzake de jaarrekening 2013

Coöperatieve HuisArtsenvereniging voor Regie, Initiatief en Samenwerking U.A. gevestigd te Hardenberg Rapport inzake de jaarrekening 2013 Coöperatieve HuisArtsenvereniging voor Regie, Initiatief en Samenwerking U.A. gevestigd te Hardenberg Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina 1. Jaarrekening 1.1 Balans per 31 december

Nadere informatie

RICHTLIJN 2009/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

RICHTLIJN 2009/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD L 259/14 Publicatieblad van de Europese Unie 2.10.2009 RICHTLIJN 2009/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 16 september 2009 tot wijziging van de Richtlijnen 77/91/EEG, 78/855/EEG en 82/891/EEG

Nadere informatie

Netto-omzet 63.789 1.099 Kostprijs van de omzet (61.047) (640) Bruto-omzetresultaat 2.741 458 EBITDA 1.666 22. Bedrijfsresultaat 1.

Netto-omzet 63.789 1.099 Kostprijs van de omzet (61.047) (640) Bruto-omzetresultaat 2.741 458 EBITDA 1.666 22. Bedrijfsresultaat 1. Persbericht Willemstad, Curaçao, 5 mei 2011 AamigoO Group NV maakt voorlopige jaarcijfers 2010 bekend Omzet Source+ NV 128,7 miljoen Brutomarge Source+ NV 5,6 miljoen Source+ slechts halfjaar meegenomen

Nadere informatie

XBRL (extensible Business Reporting Language)

XBRL (extensible Business Reporting Language) .Gerard Bottemanne, onderzoeksbureau GBNED 9 maart 2010 Wie gebruikt XBRL in de praktijk en waarvoor? Wie gaat XBRL dit jaar daadwerkelijk gebruiken? Samenval commerciële- en fiscale jaarrekening Op 28

Nadere informatie

Jaarrekening 2010. ASR Nederland Beleggingsbeheer N.V.

Jaarrekening 2010. ASR Nederland Beleggingsbeheer N.V. Jaarrekening ASR Nederland Beleggingsbeheer N.V. Inhoudsopgave Bestuursverslag... 3 Balans per 31 december....4 Winst- en verliesrekening over... 5 Toelichting tot de beperkte balans per 31 december...

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Handelsregisterhistorie. http://www.kvk.nl/handelsregister/zoekenframeset.asp?url=https://server.db.kvk.nl/wwwsrvu/html/zoek.

Bedrijfsprofiel. Handelsregisterhistorie. http://www.kvk.nl/handelsregister/zoekenframeset.asp?url=https://server.db.kvk.nl/wwwsrvu/html/zoek. Bedrijfsprofiel UITTREKSEL Dossiernummer: 27117721 Blad 00001 Uittreksel uit het handelsregister van de Kamers van Koophandel Deze inschrijving valt onder het beheer van de Kamer van Koophandel voor Amsterdam

Nadere informatie

Triodos Custody bv JAARVERSLAG 2008. TlCustody

Triodos Custody bv JAARVERSLAG 2008. TlCustody Triodos Custody bv JAARVERSLAG 2008 TlCustody Inhoud 3 Directieverslag Jaarrekening 2008 4 Balans per 31 december 2008 5 Winst- en verliesrekening over 2008 6 Toelichting op de balans en de winst- en verliesrekening

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. thuis ENERGIE B.V.

JAARREKENING 2014. thuis ENERGIE B.V. JAARREKENING 2014 thuis ENERGIE B.V. Inhoudsopgave 1. DOELSTELLING 5 2. BALANS PER 31 DECEMBER 2014 6 3. WINST- EN VERLIESREKENING OVER 2014 8 4. WAARDERINGSGRONDSLAGEN 9 5. TOELICHTING OP DE BALANS 10

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 2011 EV HAARLEM. Haarlem, 7 april 2015 - 1 - STICHTING DE WERELD KINDERTHEATER Gasthuisvest 47

JAARVERSLAG 2014 2011 EV HAARLEM. Haarlem, 7 april 2015 - 1 - STICHTING DE WERELD KINDERTHEATER Gasthuisvest 47 JAARVERSLAG 2014 STICHTING DE WERELD KINDERTHEATER Gasthuisvest 47 2011 EV HAARLEM Haarlem, 7 april 2015-1 - INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Resultaat 4 3 Financiële positie 5 4 Kengetallen

Nadere informatie

KAPITAALBELANGEN EN CONSOLIDATIE

KAPITAALBELANGEN EN CONSOLIDATIE Consolidatie op basis van invloed, niet op basis van financieel belang Financial accounting PE Educatie KAPITAALBELANGEN EN CONSOLIDATIE Ondernemingen delen gezamenlijke kapitaalbelangen vaak in op basis

Nadere informatie

HAK BAAK. Accountants met een PLUS B.V. Stationspark 100 3364 DA Sliedrecht Postbus 327 3360 AH sliedrecht Klantnummer: 1950.

HAK BAAK. Accountants met een PLUS B.V. Stationspark 100 3364 DA Sliedrecht Postbus 327 3360 AH sliedrecht Klantnummer: 1950. HAK BAAK Accountants met een PLUS B.V. Stationspark 100 3364 DA Sliedrecht Postbus 327 3360 AH sliedrecht Klantnummer: 1950 T 0184 42 03 28 Stichting Vrienden van Vreedonk F 0184 42 03 87.,. i -tin* E

Nadere informatie

Met deze beknopte samenvatting proberen wij enkele van de grootste verschillen en essentieelste kenmerken van beide landen weer te geven.

Met deze beknopte samenvatting proberen wij enkele van de grootste verschillen en essentieelste kenmerken van beide landen weer te geven. BELGIË NEDERLAND EEN WERELD VAN VERSCHIL Ondanks het feit dat België en Nederland buren zijn, nagenoeg dezelfde taal wordt gesproken en ze economisch zeer sterk verbonden zijn is er op boekhoudkundig,

Nadere informatie

Memorie van toelichting. Algemeen. 1. Inleiding

Memorie van toelichting. Algemeen. 1. Inleiding Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideerde

Nadere informatie

Kamer van Koophandel: Handelsregister Bedrijfsprofiel

Kamer van Koophandel: Handelsregister Bedrijfsprofiel pagina 1 van 5 Bedrijfsprofiel UITTREKSEL Dossiernummer: 20141699 Blad 00001 Uittreksel uit het handelsregister van de Kamers van Koophandel Deze inschrijving valt onder het beheer van de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang

Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang Auditcommissie wettelijk verplicht voor organisaties van openbaar belang Jos de Groot, Assurance Organisaties van openbaar belang (OOBs) dienen een auditcommissie in te stellen of als alternatief hiervoor

Nadere informatie

Building a better working world. Rapport. aan het Bestuur van Stichting Hoge Veluwe Fonds, Hoenderloo

Building a better working world. Rapport. aan het Bestuur van Stichting Hoge Veluwe Fonds, Hoenderloo Building a better working world Rapport aan het Bestuur van inzake de jaarrekening 2014 Building a better working world Inhoudsopgave Rapport 1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 2 Bestemming

Nadere informatie

SynVest Fund Management B.V. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014

SynVest Fund Management B.V. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM. Publicatiebalans 2014 Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Vastgesteld door de Algemene Vergadering d.d. 15-07-2015. Hogehilweg 5 1101 CA AMSTERDAM Publicatiebalans 2014 Ingeschreven bij de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2 0 1 4. Energiek BV. Permar Energiek BV Ede

J A A R STUKKEN 2 0 1 4. Energiek BV. Permar Energiek BV Ede J A A R STUKKEN 2 0 1 4 Energiek BV Permar Energiek BV Ede Opmaakdatum:21 mei 2015 I N H O U D S O P G A V E : PAGINA Jaarrekening: -Balans per 31 december 2014 4 -WInst en verliesrekening per 31 december

Nadere informatie

Stichting Vrienden van Parc Spelderholt Spelderholt 9 7361DA Beekbergen. KvK-nummer: 8081141 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2014

Stichting Vrienden van Parc Spelderholt Spelderholt 9 7361DA Beekbergen. KvK-nummer: 8081141 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2014 Stichting Vrienden van Parc Spelderholt Spelderholt 9 7361DA Beekbergen KvK-nummer: 8081141 RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2014 Inhoud JAARSTUKKEN 2014 JAARREKENING 3 Balans 4 Winst-en-verliesrekening 6

Nadere informatie

De (dis)continuïteit van een kapitaalvennootschap en de jaarrekening

De (dis)continuïteit van een kapitaalvennootschap en de jaarrekening De (dis)continuïteit van een kapitaalvennootschap en de jaarrekening Hieronder wordt ingegaan op enkele wettelijke bepalingen voor kapitaalvennootschappen (NV/BV) die onder de jaarrekeningenrecht van het

Nadere informatie

Checklist verdelen en verrekenen. Huwelijkse voorwaarden

Checklist verdelen en verrekenen. Huwelijkse voorwaarden Checklist verdelen en verrekenen Huwelijkse voorwaarden Zaakgegevens Aan de administratie van de rechtbank te... Naam advocaat: Formulier voor: Naam partij: Naam wederpartij: Advocaat wederpartij: Zaaknummer:

Nadere informatie

RAPPORT. uitgebracht aan. De directie van Antaurus Capital Management B.V. Stationsplein 62 3743 KM Baarn. 1 januari tot en met 30 juni 2014

RAPPORT. uitgebracht aan. De directie van Antaurus Capital Management B.V. Stationsplein 62 3743 KM Baarn. 1 januari tot en met 30 juni 2014 Countus accountants. adviseurs RAPPORT uitgebracht aan De directie van Antaurus Capital Management B.V. Stationsplein 62 3743 KM Baarn Inzake de halfjaarrekening 1 januari tot en met 30 juni 2014 Op de

Nadere informatie