Nieuwe Post: Nieuwe diensten. Energiemanagement. curaçao. Vidanova Pension Fund Foundation: Viert zijn 45e verjaardag!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwe Post: Nieuwe diensten. Energiemanagement. curaçao. Vidanova Pension Fund Foundation: Viert zijn 45e verjaardag! www.curacaobusinessmagazine."

Transcriptie

1 Dit document wordt u aangeboden door: XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX klik hier voor meer artikelen curaçao nummer 1 oktober Coverstory: Kamer van Koophandel Hoe kan de Kamer van Koophandel Curaçao uw onderneming helpen? Vidanova Pension Fund Foundation: Viert zijn 45e verjaardag! Nieuwe Post: Nieuwe diensten Energiemanagement Energie-efficiëntie en onderhoud

2

3 voorwoord Curaçao, better business Welkom bij de eerste editie van Curaçao Business, een zakenmagazine dat zich richt op mkb-ondernemers. Wij hebben ons als doel gesteld, u als lezer op de hoogte te houden van de ontwikkelingen op het eiland die van belang kunen zijn voor u en uw onderneming. Business is een B2B-magazine met aparte uitgaven in alle regio s in Nederland en andere delen van West-Europa. De magazines volgen een formule die al 25 jaar ondernemers en andere belanghebbenden (zoals overheden) informeert over zakelijke ontwikkelingen in hun regio en daarbuiten. De Van Munster Media Group publiceert vakbladen en andere special interest magazines in Nederland, waaronder 5 verschillende Business bladen in evenzoveel regio s, en komt nu met een zakenblad voor Curaçao. De Curaçao Business Media Group, onderdeel van de Van Munster Media Group, in samenwerking met de Kamer van Koophandel van Curaçao, presenteert Curaçao Business: een zakenmagazine met interessante, actuele en belangrijke artikelen en nieuws over zakendoen op Curaçao om u als lezer te informeren. Met name in de afgelopen acht jaar hebben zich veel veranderingen voorgedaan op Curaçao, zowel op het zakelijk vlak als in politiek opzicht. We hebben een significante groei gezien over het gehele eiland, met name op het gebied van huisvesting, winkels en hotels. Op politiek gebied werd Curaçao sinds 2010 een land binnen het Koninkrijk Nederland en dat heeft een enorme verschuiving veroorzaakt in de plaatselijke overheden. Deze ontwikkelingen hebben een grote invloed op de economie, hoe wij leven en onze manier van denken in het algemeen. Daarnaast zijn er allerlei ontwikkelingen op mondiaal niveau en hoewel die ons slechts langzaam bereiken, voelen wij die hier ook. In deze editie geven Steven Martina, voormalig minister van Economische Zaken, John Jacobs, Executive Director van de Kamer van Koophandel van Curaçao, Rafael Pichardo, Executive Director van Vidanova en anderen hun kijk op de richting en toekomst van Curaçao, waar het nu staat en hun visies waar het in de toekomst kan staan. Naar mijn mening zullen ze het er allen wel over eens zijn dat we een geheel andere manier van denken moeten aannemen in sommige onderdelen van ons leven, maar dat over het algemeen, Curaçao een gezonde toekomst heeft en dat wij, met enig inzicht, visie en veel hard werk, Curaçao weer gloriedagen zullen kunnen laten beleven. We hopen dat u deze eerste editie van Curaçao Business met veel plezier zult lezen. We verheugen ons, u ook in de toekomst veel interessante en actuele artikelen, columns en nieuwtjes te kunnen bieden om u op de hoogte te houden van alles wat belangrijk is in de dynamische zakenwereld van Curaçao. Curaçao Business is ook beschikbaar in print in het Engels en online in het Engels en het Nederlands op 3

4

5 voorwoord Brief van de president De Kamer van Koophandel en nijverheid van Curaçao heeft een lange traditie in het informeren van zowel de lokale als onze internationale zakelijke relaties over de prestaties van onze economie, de kansen die deze biedt en de uitdagingen waarvoor deze wordt gesteld. De afgelopen decennia is deze informatievoorziening succesvol verlopen via onze tweemaandelijkse publicaties, aangevuld door onze website en nu ook via onze Facebook pagina s en andere web 2.0 instrumenten. Onlangs kwam de Kamer tot overeenstemming met de Van Munster Media Group uit Nederland om vier keer per jaar Curaçao Business Magazine uit te geven. Curaçao Business is een traditioneel magazine dat zowel in print als online beschikbaar is. De Van Munster Media Group is een ervaren uitgeverij van zakelijke, B2B-magazines en publiceert al 5 verschillende regionale zakenmagazines gericht op ondernemers en overheden in die regio s. Met deze nieuwe uitgave krijgt de Kamer de mogelijkheid om de informatievoorziening aan lokale en internationale ondernemers aanzienlijk uit te breiden. Onlangs werd een convenant ondertekend tussen de publieke en de private sector waarbij de betrokken partijen overeenstemming bereikten over de manier waarop de economie kan worden gestimuleerd. De regering presenteerde een overzicht van het economische potentieel van Curaçao, met interessante investeringen in de openbare infrastructuur, die op hun beurt uitdagende kansen bieden voor de private sector. Deze ontwikkelingen zijn kansen om ons zakelijke en investeringsklimaat te verbeteren, waarbij we ons lokaal opmaken om de rol van facilitator op ons te nemen bij het aantrekken van nieuwe buitenlandse investeringen, en ons te richten op de uitbreiding van onze markten. In de komende edities houden we onze zakelijke partners op de hoogte van deze positieve ontwikkelingen. We hopen dat u deze eerste editie van Curaçao Business met veel plezier zult lezen. Heeft u opmerkingen of vragen, laat het me weten. Willem Billy Jonckheer President 5

6 Curaçao Business Uitgever Curaçao Business Media Group b.v. Postadres on Curaçao: Sta. Rosaweg 19 Willemstad, Curaçao ADVErtENTIE-EXPLoitatiE Van Munster Media BV Postbus 6684, NL-6503 GD Nijmegen, Kerkenbos 12-26c, NL-6546 BE Nijmegen, T: +31(0) F: +31(0) I: Postadres Curaçao: Uitgever Michael van Munster T: +31(0) E: Hoofdredactie Heather De Paulo T: (599-9) E: SALES ENQUIRIES T: (599-9) F: (599-9) E: ABONNEMENTEN Abonnementen: NAF 35 per year (4 nummers) I: T: (0) E: MARKETING en abonnementen Stephan Aalbers E: vormgeving Joost Franken Jan-Willem Bouwman distributie Nieuwe Post, Curaçao The publisher and its staff cannot be held liable for the contents of this magazine and statements and/ or its advertisements do not necessarily reflect its editorial views. Although the greatest care was given to the accuracy of the information in this publication and checked where possible, the publisher and the editors explicitly contest any liability for any incorrectness or incompleteness of the information provided. van munster m e d i a g r o u p 5 Voorwoord van de President 8 Hoe kan de Kamer van Koophandel Curaçao uw onderneming helpen? 11 Nieuws 12 de export van diensten 16 de Startup Stock exchange is gestart 18 Curaçao sociale verzekeringsstelsel 22 Vidanova pensioenfonds 28 Vol is vol 30 de toegevoegde waarde van een externe venue 32 Nieuwe diensten van de Nieuwe Post 36 Checklist werkplek 38 de ergonomische thuiswerkplek 41 Nieuws 42 Geluidsoverlast in kantoren 44 Energie-efficiëntie en onderhoud 48 Big data the next big thing? van munster m e d i a g r o u p

7 8 Kamer van Koophandel helpt uw onderneming 18 De herstructurering van het sociale verzekeringsstelsel zorgt voor onzekerheid en verwarring 12 De inkomsten van de export van diensten zijn hoger dan die van goederen 32 Het kan zelfs zo zijn dat ons huidige postsysteem compleet achterhaald is 16 De opening van de SSX is van groot belang voor investeerders en starters 44 Minder onderhoud = hoger energieverbruik 22 Vidanova heeft een integrale rol gespeeld bij de hervorming van het pensioenstelsel

8 kamer van koophandel Hoe kan de Kamer van Koophandel Curaçao uw onderneming helpen? Of u nu al een onderneming heeft, of van plan bent er een te starten, de Kamer van Koophandel Curaçao heeft de tools om u daarbij te helpen. Steven Damiana, manager investeringen en handelspromotie, belicht enkele van de vele diensten die de Kamer biedt. tekst Heather de Paulo In een notendop: de Kamer van Koophandel Curaçao behartigt de algemene belangen van de zakelijke sector van Curaçao, zowel lokaal als in het buitenland. Dit omvat onder andere het adviseren van en lobbyen bij de regering, het leveren van diensten en informatie over het zakendoen in, vanuit en via Curaçao, en het bijhouden van een overzicht van lokale en offshore ondernemingen op Curaçao. In totaal staan ondernemingen geregistreerd bij de Kamer van Koophandel Curaçao, lokaal en offshore. Wat betekent dit voor de huidige of toekomstige ondernemer? Als u bezig bent uw eigen onderneming op te zetten, of van plan bent dat te doen, kan de Kamer u een complete lijst geven met zaken die belangrijk zijn. Het eerste wat u moet vaststellen, is de rechtsvorm van uw onderneming. Gaat u zich registreren als een zzp er, vof of een bv? Een medewerker van de Kamer van Koophandel kan u helpen bij de afweging van de voor- en nadelen van elke optie en wat die zouden inhouden voor uw onderneming. De Kamer kan u ook helpen met het opzetten van een businessplan en als u verder wilt gaan, u voorstellen aan adviseurs die u kunnen helpen bij het formuleren van marketing- en haalbaarsheidsplannen, en wat u verder nog nodig mocht hebben. Als u eenmaal een rechtsvorm en een businessplan hebt voor uw zaak, plus het bedrag dat u wilt investeren, kunt u naar de Kamer van Koophandel stappen om uw onderneming te registreren. Er is een inschrijvingsbedrag vereist, de hoogte daarvan hangt af van uw eerste investering. De volgende dag kunt u al beschikken over uw bewijs van inschrijving. Waarom moet een onderneming zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel? Er zijn een aantal redenen, maar waar het op neerkomt is dat als u een geregistreerde onderneming bent, u kunt concurreren en legaal bent. Het betekent dat u een businessplan hebt, toont aan dat u georganiseerd bent en een visie voor de toekomst hebt. U wordt opgenomen in het register van ingeschreven ondernemingen, wat inhoudt dat u kunt netwerken. Daarmee opent u de deur naar zakendoen met andere mogelijk grotere ondernemingen. Nadat u bent ingeschreven bij de Kamer, moet u zich ook inschrijven bij de Belastingdienst en andere wettelijke instanties. Dit zorgt ervoor dat uw onderneming op het rechte pad blijft en u vermijdt daarmee wettelijke aansprakelijkheden. Als u een reeds bestaande onderneming hebt, is de Kamer de verbinding tussen u als eigenaar van de zaak, en de instanties die u kunnen helpen uw zaak tot een succes te maken. Als u een bepaalde vorm van advies nodig hebt, kan de Kamer u daarmee helpen, of u doorverwijzen naar een specialist die dat nog beter kan. Kunt u voorbeelden geven van diensten van de Kamer? De Kamer kan veel verschillende diensten bieden aan bestaande ondernemingen om hen te helpen, 8

9 concurrerend te blijven in hun respectievelijke markten. Eén van die diensten is het aanbod aan cursussen, met heel veel onderwerpen, zoals het starten van een onderneming, tijdmanagement, belastingen, nieuwe wetgeving, enzovoort. De cursusonderwerpen zijn gebaseerd op de meest actuele onderwerpen. Lezingen zijn gratis bij te wonen, voor trainingen en workshops wordt gewoonlijk een bijdrage gevraagd van ongeveer 40 tot 80 gulden per cursus. De Kamer heeft ook een bibliotheek met boeken en andere materialen over elk onderwerp dat van belang zou kunnen zijn voor een onderneming, lokaal of internationaal. De boeken behandelen een breed scala aan onderwerpen, zoals het starten van een onderneming, de kwaliteit van zakendoen en alle relevante wetgeving over zakendoen. Tevens zijn er zakenmagazines, jaarverslagen van verschillende zowel lokale als internationale ondernemingen, en contactgegevens van overheids-en private instanties, eveneens zowel lokaal als internationaal. Als u meer wilt weten over de wetgeving waar uw onderneming mee te maken heeft, kunt u die informatie vinden in de bibliotheek van In totaal staan ondernemingen geregistreerd bij de Kamer van Koophandel Curaçao de Kamer van Koophandel. U kunt kopieën maken van de documenten die voor u van belang zijn. De bibliotheek is uw bron voor alles wat u wilt of moet weten over uw onderneming of zakendoen in het algemeen. Een ander nuttige tool dat de Kamer biedt, is de maandkrant Empresa Chiki. Empresa Chiki biedt tips voor mkb-ondernemingen, met elke maand een ander onderwerp. Het is tevens een belangrijke bron voor buitenlandse en lokale ondernemingen die op zoek zijn naar lokale zakenpartners en distributeurs. De krant verschijnt alleen in het Papiamentu. U kunt deze online lezen via de website Is de Kamer er alleen voor ondernemingen? De Kamer van Koophandel Curaçao helpt ook non-profit organisaties, of stichtingen. Stichtingen verschillen van bv s in dat deze zich bij notariële akte moeten oprichten. Maar net als een onderneming kan een stichting aankloppen bij de Kamer als men advies nodig heeft, hulp nodig heeft bij het leggen van contacten, en wat men verder ook nodig heeft. In hoeverre kan de Kamer internationaal opereren? Op internationaal gebied kan de Kamer van Koophandel Curaçao lokale ondernemingen behulpzaam zijn bij het leggen van internationale contacten of bij het naar Curaçao halen van internationals. De internationale diensten die de Kamer kan bieden, zijn onder andere: deelname aan vakbeurzen in het buitenland, deelname aan handelsbeurzen hier en overzee, het lokaal organiseren van vakbeurzen en het bieden van hulp aan buitenlandse investeerders en ondernemers. De Kamer heeft netwerken en uitstekende werkrelaties met de ambassades in landen waar het koninkrijk der Nederlanden is vertegenwoordigd. Het koninkrijk heeft wereldwijd meer dan 9

10 kamer van koophandel 150 consulaten, ambassades en vertegenwoordigingen in verschillende landen. Als u wilt weten welke landen dat precies zijn, kunt u die vinden via de website embassies-consulates-and-other-representations. Aan het begin van elk jaar wordt een plan opgesteld waarin wordt vastgesteld op welke landen we ons moeten focussen, die Curaçao de beste zakelijke kansen bieden om wederzijdse betrekkingen mee aan te knopen of die te versterken. De Kamer legt dan contacten met de Kamers aldaar en presenteert informatie over wat er moet gebeuren om zaken te doen met of via Curaçao, of om een onderneming op Curaçao op te zetten. Als er eenmaal interesse is getoond vanuit het buitenland om op Curaçao zaken te doen, komt de handelsmissie in beeld. Die handelsmissie maakt het mogelijk, door gebruik te maken van de uitgebreide database van de Kamer met geregistreerde ondernemingen, om zakelijke contacten te leggen tussen lokale en internationale ondernemingen, om zo zakelijke kansen te creëren of nieuwe netwerken op te zetten. De handelsmissies helpen buitenlandse investeerders bij het vinden van wat zij nodig hebben om zaken te doen met, op of via Curaçao middels de Kamer van Koophandel Curaçao. Hiermee vermijden zij onnodig hoge reiskosten en het eindeloos zoeken naar een goede match. De Kamer kan helpen door het leveren van een lijst van lokale bedrijven die dezelfde belangen hebben, of zelfs zo ver gaan dat ze investeerders helpt bij regelen van vergaderlocaties, hotels, afspraken met potentiële zakenrelaties, vertaaldiensten en nog veel meer. De Kamer kan ook certificaten afgeven en andere documenten om transacties mogelijk te maken. Waar het op neerkomt: als een onderneming een goede economische invloed heeft op Curaçao, heeft iedereen daar voordeel bij. De Kamer helpt dan, het proces soepel te laten verlopen. Heeft de Kamer nog meer internationale contacten? De Kamer van Koophandel Curaçao maakt onderdeel uit van de World Trade Point Federation (WTPF). Deze internationale nongouvernmentele organisatie die in 2000 is opgericht, is ontstaan uit een innovatief programma van de United Nations Conference on Trade and Development. Middels een netwerk van meer dan 100 handels informatie- en ondersteuningscentra, opererend onder de naam Trade Points, is de WTPF mkb-ondernemingen in meer dan 70 landen behulpzaam bij het internationaal zakendoen met behulp van elektronische handelstechnologieën. De Kamer van Koophandel Curaçao biedt onderdak aan het Trade Point Curaçao. De Kamer van Koophandel Curaçao is beschikbaar voor iedereen die op dit moment plannen heeft om een onderneming te beginnen of een stichting op te richten, of die al heeft, evenals voor ondernemingen die internationaal actief zijn en op zoek zijn naar zakelijke mogelijkheden op, met of via Curaçao. De Kamer is particulier, niet gesubsidieerd door de overheid, dus in staat om vrij advies te geven alhoewel het door de wet is geregeld. De meeste diensten die u ontvangt zijn gratis, zoals gebruik van de bibliotheek, online openbare registratie en algemene aanbevelingen voor een bepaalde dienst of product dat uw onderneming helpt, maar sommige diensten zijn alleen tegen een vergoeding te verkrijgen, zoals de workshops en specifieke informatie over een bepaalde onderneming. U kunt meer te weten komen over de Kamer via of door haar social media pagina s te volgen, zoals Facebook: www. facebook.com/curacaochamber of voor actuele informatie. De website biedt diensten zoals toegang tot databases van ondernemingen en stichtingen op Curaçao, evenals informatie voor mensen die zaken willen doen op en via Curaçao. U vindt ook inschrijvingsformulieren en cursusschema s op de site. Deze site is in het Engels. 10

11 nieuws Herontwikkeling van de raffinaderij-locatie serieuze optie In het onlangs gelekte ECORYS rapport van maart 2012, A sustainable future for Curaçao Strategy options for Isla and the Isla site, werd de conclusie getrokken dat een upgrade (modernisatie) van de Isla raffinaderij technisch, commercieel en financieel haalbaar is. De algemene conclusie die uit dit rapport kan worden getrokken, is dat de herontwikkeling van het Schottegat-gebied economisch minstens zo voordelig is als de ontwikkeling van alternatieve gebieden op het eiland en waarschijnlijk voor een hoger niveau van welvaart zal zorgen. De raffinaderij, die wordt geëxploiteerd door de Venezolaanse staats-oliemaatschappij PDvsa, produceert vaten olieproducten per dag. Het inspectierapport hierover: Een belangrijke aanbeveling is direct te starten met het zoeken naar potentiële investeerders en operators, en tegelijkertijd een positie in te nemen om het Memorandum of Understanding met PDvsa te sluiten voordat dit contract afloopt in Vertrouwen in de economie van Curaçao groter Volgens de Curaçaose ondernemers is het vertrouwen in de economie licht gegroeid. Dit blijkt uit het economisch onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat is gebaseerd op de eerste zes maanden van Volgens het CBS gaven minder ondernemers aan dat de economie was verslechterd vergeleken met vorig jaar, met een afname van 56 procent in december 2012 naar 49 procent zes maanden daarna. Het CBS meldt ook dat het percentage ondernemers dat vertrouwen heeft in de toekomst, in de eerste helft van 2013 duidelijk is gestegen, en wel van 41 naar 51 procent. Dat vertrouwen is met name gestegen onder de kleinere ondernemingen. Vergeleken met december 2012 waren de meningen in juni 2013 over het investeringsklimaat meer positief: het aantal ondernemingen dat het investeringsklimaat als negatief beoordeelden, daalde van 40 naar 38 procent. Hoewel de verschillen klein zijn, duiden deze resultaten op een einde van de negatieve trend die sinds juni 2011 heerste. Het economisch onderzoek werd gehouden onder willekeurig gekozen ondernemingen met minstens 10 werknemers. Voor meer informatie: Wijzigingen in de ALL In april van dit jaar heeft het Parlement diverse wijzigingen goedgekeurd in de Algemene Landsverordening Landsbelastingen (ALL). Eén van de wijzigingen betreft de verplichte jaarlijkse informatieverschaffing. De werkgevers zijn verplicht om informatie te verschaffen met betrekking tot de bedragen die ze uitbetalen aan hun werknemers en pensioenfondsen, inclusief de uitbetalingen aan freelancers. Verzekeringsmaatschappijen moeten ook informatie verstrekken over pensioenen. Met als doel dat iedereen aan zijn belastingverplichtingen voldoet, heeft de regering nu een nieuwe paragraaf in de ALL opgenomen waarmee de Belastingdienst reguleringen kan publiceren die banken verplichten informatie te verstrekken over de rente die aan inwoners wordt uitbetaald. Verzekeringsmaatschappijen moeten ook informatie verstrekken over rente van een kapitaalverzekering. Op dit moment zijn verzekeringsmaatschappijen niet verplicht om informatie te verstrekken over annuïteiten, maar dit kan in de nabije toekomst wel verplicht worden. Het ligt in de verwachting dat de regering voor het eind van dit jaar deze verplichtingen alsnog introduceert. In dat geval is het waarschijnlijk dat banken en verzekeringsmaatschappijen informatie moeten verstrekken over rente en annuïteiten die in 2013 zijn uitbetaald aan inwoners. Renovatie Hato Airport begonnen Er is goedkeuring gegeven om te starten met de renovatie van Hato Airport, waarbij de Curaçao Airport Partners 17 miljoen gulden investeren in het project. Onderdeel van de renovatie is de bouw van een technische afdeling aan de oostzijde van het terrein, die zal gaan fungeren als een FBO (fixed-base operator) faciliteit, met name voor privévliegtuigen. Er is reeds een aanvang gemaakt met een drie jaar durend project van bijna 6 miljoen gulden, voor de renovatie van de runway en de taxibaan. Eind dit jaar worden nieuwe stoelen geplaatst in de vertrekhal, wordt airconditioning aangelegd in de incheckhal, een nieuw röntgenapparaat geplaatst voor de bagageverwerking en een nieuwe toiletruimte gerealiseerd. De Curaçao Airport Plaza tegenover de terminal die voor meer catering en winkels zal zorgen, zal binnen een jaar worden opgeleverd. De oude terminal aan de westzijde zal worden gesloopt en op die plek zal een uitbreiding worden gebouwd. In de toekomst zal er ook meer ruimte vrij worden gemaakt voor parkeergelegenheid met mogelijk zelfs een parkeergarage. 11

12 business - export Cruciaal voor de economie van Curaçao De export van diensten Voordat we de vraag beantwoorden waarom de export van diensten belangrijk is zelfs van cruciaal belang voor de economie van Curaçao, moeten we eerst bepalen wat de export van diensten allemaal inhoudt. In feite is het de handel van diensten en goederen met andere landen; elk soort van dienst of goed dat wordt verkocht aan iemand die geen inwoner is van, in ons geval, Curaçao. tekst Heather de Paulo and Dennis Dare, Curaçao Chamber of Commerce Senior Economist Volgens de International Standard Industrial Classification wordt onder diensten verstaan: handel, hotels en restaurants, transport, opslag en communicatie, financieel, verzekering, vastgoed, en zakelijke diensten, evenals maatschappelijke, sociale en persoonlijke diensten. Export-diensten die een grote impact hebben op de economie van Curaçao zijn onder andere olieraffinage, toerisme en financiële diensten. Transport van goederen, internationale handel en andere activiteiten die gerelateerd zijn aan de haven van Willemstad (zoals de Vrijhandelszone) hebben eveneens een aanzienlijke betekenis. Het grootste gedeelte van de economische activiteiten op Curaçao, ongeveer 82%, bestaat uit diensten, en vertegenwoordigt een waarde van bijna 4,5 miljard ANG. Als we kijken naar de economische en exportgeschiedenis van Curaçao, was de eerste winstgevende industrie die van de zoutmijnen in de zoutrijke wateren in het oostelijk deel van het eiland. Zout was in die tijd een lucatief exportproduct en werd één van de belangrijkste redenen waarom het eiland werd opgenomen in 12

13 kan zijn vanwege de relatief nadelige positie van die sector binnen de economie, in vergelijking met die van onze diensten. De export van diensten is daarom uitermate belangrijk en heeft een aanzienlijke impact op de economie van het eiland. Het is in feite de grootste generator van inkomsten voor de economie van Curaçao. Volgens John Jacobs, executive director van de Kamer van Koophandel Curaçao, is het toerisme verantwoordelijk voor minstens 25% van de economie, en de droogdokdiensten voor ongeveer 6 tot 8% daarvan. De internationale financiële sector neemt ongeveer 8% voor zijn rekening, transport en logistiek rond 6 tot 8%. Je zou dus kunnen zeggen dat samen met lokale handel en overheid, de export van diensten de economie van Curaçao vormt. Succesvolle landen waar export een belangrijke speler in de economie is, hebben een adequate infrastructuur en goede bronnen, zoals een grote pool van menselijk kapitaal, goed opgeleide mensen met goede hulpmiddelen, een fantastisch onderwijssysteem en hoge spaartegoeden, om maar enkele te noemen. Echter, de focus op de wereld van de internationale handel. De geografische ligging van Curaçao, eerst gezien als een economische hindernis, bleek later van onschatbare waarde vanwege zijn ideale locatie voor de internationale handel. Met het besef hiervan gingen de transport- en handelsactiviteiten die zich hadden geconcentreerd rond de haven van Willemstad een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van de economie. Met de vondst van olie in de regio, in de jaren 20, kwamen ook de olietankers naar de natuurlijke haven van Curaçao en werd deze een belangrijke hub voor de doorvoer van olieproducten. Deze nieuwe activiteit bracht welvaart naar het eiland, en als gevolg daarvan ontstond er een enorme toename van immigranten, wat op zijn beurt de economie weer een flinke oppepper gaf. Beschouwen we de import/export-industrie op Curaçao, dat lijkt het alsof de import-industrie belangrijker is, en dat is ook zo. Echter, Curaçao exporteert veel diensten en enkele goederen. Er zijn enkele producten of goederen die hier worden gemaakt of zijn geïmporteerd, op één of andere manier zijn geproduceerd en internationaal weer zijn gedistribueerd. Enkele voorbeelden daarvan zijn de Curaçao of Curaçao sterkedrank en de Free Zone. De export van goederen is echter niet te vergelijken met de inkomsten die worden gegenereerd door de export van diensten. Enkele voorbeelden daarvan zijn de olieraffinaderij waarvan het eindproduct naar elders wordt geëxporteerd, het droogdok dat de internationale scheepvaart bedient en de toeristen die naar het eiland komen, en met buitenlandse valuta een kamer huren en misschien ook een auto. Tegenwoordig is er een toename zichtbaar van bedrijven die zich op het eiland vestigen, maar elders hun diensten aanbieden. Zij worden beschouwd als exporteurs van hun diensten. Het volume van de goederenexport dat wordt gegenereerd door de productiesector groeide niet zo veel als gehoopt. Eén van de redenen hiervoor Het grootste gedeelte van de economische activiteiten op Curaçao, ongeveer 82%, bestaat uit diensten investeringen en, met name, de export hebben er uiteindelijk voor gezorgd dat deze landen meer concurrerend werden. De sleutel tot dat succes is gelegen in het feit dat ze een evenwicht hebben weten te creëren tussen de kosten van de import en de inkomsten van de export. Jacobs gaf aan dat de meest actuele trend op Curaçao bestaat uit de lokale professionals die steeds vaker in de gehele regio consultancy-diensten leveren. Bedrijven en organisaties actief in de internationale markten hebben te maken met dezelfde problemen als wij hier op Curaçao. De professionals van Curaçao hebben de expertise en de netwerken om die problemen te kunnen oplossen, dus richten ze zich op de internationale markt om hun diensten aan te 13

14 business - export bieden en te kunnen groeien. Dit is niet alleen een trend, maar ook iets wat door de Kamer van Koophandel Curaçao wordt gestimuleerd, door het aanmoedigen van een continue export van die diensten. Wereldwijd maken mkb-ondernemingen een heel groot gedeelte uit van de dienstensector. Het verder versterken en stimuleren van de groei van de dienstensector kan een belangrijke factor vormen voor het creëren van een groeiend aantal banen en daarmee meteen de armoede op het eiland terugdringen. Vanwege de lagere kosten bieden de kleinere ondernemingen hun diensten liever offshore aan. Kleine bedrijven zitten potentieel in een betere positie om een nichemarkt te betreden en succesvol te worden als zij een topkwaliteit dienst leveren met toegevoegde waarde die op maat gemaakt is voor de grotere Je zou dus kunnen zeggen dat samen met lokale handel en overheid, de export van diensten de economie van Curaçao vormt. firma s in het buitenland, en/of voor buitenlandse bedrijven op de lokale markt. Vandaag de dag is het gehele productieproces veel meer gefragmenteerd en kan dit eenvoudig worden gescheiden, dus kunnen mkb-bedrijven inspringen in een terrein waarin ze expertise bezitten en/of bereid zijn in te investeren en kunnen ze zo interessanter worden voor de buitenlandse onderneming die zij op het oog hebben. Wat zijn nu de kritische succesfactoren voor de groei van de dienstenexport van Curaçao? Er lijken drie fundamentele voorwaarden te zijn voor de dienstensector: goed opgeleid en gekwalificeerd personeel, een telecommunicatienetwerk van hoge kwaliteit en uitstekende voorzieningen. We kunnen enkele belangrijke lessen leren van andere landen. Als diensten van een hoger niveau moeten worden geëxporteerd, moeten de mensen daartoe goed toegerust zijn en de nodige competenties bezitten. Uit onderzoeken in Maleisië, Egypte en Chili, en eveneens in Brazilië, bleek dat het gebrek aan competente mensen één van de belangrijkste redenen was waarom de export van diensten in die landen niet succesvol was en/of met problemen te maken kreeg. In Chili waren de gebrekkige beheersing van de Engelse taal en de hoge kosten van breedband internet verdere belemmeringen voor de groei van zijn commerciële diensten. Voor wat betreft die uitstekende voorzieningen, met name de douane- en grensregelingen, de zakelijke omgeving, intellectuele eigendomsrechten en contractgaranties, heeft Curaçao met de laatste twee factoren blijkbaar een voorsprong op de concurrentie, aangezien ons Nederlandse rechtssysteem goed ontwikkeld en betrouwbaar is. Commerciële en zakelijke diensten zouden zeker op dit gerespecteerde kader kunnen voortbouwen, met name als je dit vergelijkt met de voorzieningen in de Latijns-Amerikaanse en Caribische regio s. De geloofwaardige en onafhankelijke regulerende instanties worden door buitenlandse klanten ook beschouwd als een cruciale factor. In deze context zijn een geringe mate van corruptie, eenvoudige en soepele exportprocedures evenals een flexibele arbeidswetgeving verdere voorwaarden voor een concurrerende dienstensector. De Kamer herkent dat ondanks de economische uitdagingen waarmee het eiland de afgelopen decennia te maken heeft gehad, het met name onze dienstensector is geweest die de economie nog op gang heeft gehouden en de hoognodige diversiteit heeft gebracht om de impact van verschillende verontrustende gebeurtenissen in de gehele wereld te verzachten. In 2011 namen de reserves in buitenlandse valuta echter aanzienlijk af. Als de toevoer van Nederlands kapitaal in de nabije toekomst stopt, zou dit de betalingsbalans verslechteren, en daarbij de import en de stabiliteit van onze munt in gevaar brengen. De beleids- en besluitvormers zouden zich daarom serieus moeten richten op het stimuleren van de groei van de export van diensten, omdat de dienstensector zeker de mogelijkheid bezit om 14

15 Curaçao de nodige stimulans te bieden die leidt tot een duurzame economische groei, meer vaste banen en buitenlandse valuta. De export van diensten is wat buitenlandse valuta naar het eiland brengt. Volgens Jacobs heeft Curaçao op het moment een buitenlandse valuta reserve van ongeveer vier maanden, wat meer is dan de internationale norm van ongeveer drie maanden. zonder zakelijke en professionele diensten, er vrijwel geen economische ontwikkeling zou zijn. Volgens Jacobs had Curaçao in de jaren 1980 en 1990 te maken met een zwaar tegenvallende economische situatie. Shell verliet het eiland in 1983 en de Bolívar, de Venezolaanse munt, daalde maar liefst 50 procent in waarde. Punda werd verlaten en verviel tot ruïne. Sommige van de winkels die vandaag de dag in Punda bestaan, openden hun deuren in die periode. Toendertijd waren zij de enige in Punda en ze hebben het in leven gehouden. In de loop der jaren hebben we veel revitaliseringsprogramma s gehad, en die hebben geresulteerd in de vooruitgang die we de afgelopen 8 jaar hebben meegemaakt, aldus Jacobs. De kwaliteit die Curaçao in zijn gloriedagen had, is terug aan het komen. Maar we moeten ons wel realiseren dat zonder zakelijke en professionele diensten, er vrijwel geen economische ontwikkeling zou zijn. Vandaag de dag heeft Curaçao één van de hoogste levensstandaards in de Cariben. In termen van BNP per capita staat Curaçao op de 46e plaats wereldwijd, en op de 28e plaats als het gaat om het nominale BNP per capita. Het eiland heeft een goed ontwikkelde infrastructuur geconcentreerd rond geëxporteerde diensten als olieraffinage, toerisme, financiële diensten en activiteiten met betrekking tot de luchthaven en de zeehaven. Vergeleken met de export van goederen, met uitzondering van olieproducten en de doorvoer via de vrijhandelszone, is het volume van de export van diensten nog altijd een substantiële bron van inkomsten van buitenlandse valuta, en genereert het gemiddeld acht keer zoveel buitenlandse valuta als de export van goederen. Het staat buiten kijf dat diensten van vitaal belang zijn en altijd geweest zijn voor de eonomie van Curaçao. De regering heeft als doel gesteld de economie van het eiland meer divers te maken. Om dat doel te bereiken, moeten nog steeds inspanningen worden verricht om meer buitenlandse investeringen aan te trekken. 15

16 business - advertorial Startup Stock Exchange geïntroduceerd Op 10 juni werd de Startup Stock Exchange (SSX) geïntroduceerd. Dit is een mondiale, gereguleerde marktplaats voor investeringen in en subsidiëring van beginnende ondernemingen. Investeerders uit de gehele wereld kunnen hier aandelen kopen van geselecteerde startende bedrijven. Die startups kunnen actief zijn in alle mogelijke branches en zich in verschillende groeistadia bevinden. We zijn nu officieel open for business, zei SSX-CEO Ian Haet. We zijn geheel operationeel. Investeerders kunnen zich nu registreren en startups kunnen de aanvraag doen om te beginnen met het selectieproces om te worden opgenomen in de lijst. tekst Jorge Cuartas Als gereguleerde marktplaats voldoen alle SSX-systemen aan de (wettelijke) voorschriften van de Dutch Caribbean Securities Exchange (DCSX), die het wettelijke kader levert voor het registreren en handelen via de SSX. De DCSX is gevestigd op Curaçao en is een internationale beurs voor het registreren en verhandelen van waardepapieren, vergelijkbaar met de NYSE of de London Exchange. Aangezien Curaçao onderdeel uitmaakt van het koninkrijk der Nederlanden, worden de Nederlandse en Europese wetten in acht genomen. De Dutch Caribbean Securities Exchange in Curaçao biedt een gereguleerde en veilige omgeving voor investeringen, aldus René Römer, CEO van de DCSX. De opening van de SSX is van grote betekenis voor investeerders en ondernemingen in de vroege stadia van ontwikkeling over de gehele wereld en we verheugen ons op de samenwerking met de SSX om investeerders wereldwijd de kans te geven, aandelen te bezitten van innovatieve, geregistreerde bedrijven. Investeerders op elk niveau kunnen gebruik maken van de SSX; er zijn geen eisen gesteld aan het minimum inkomen of voorwaarden voor de investering. Investeerders kopen en verkopen openbare aandelen in startups, terwijl startups fondsen vergaren via openbaar aanbod. Wereldwijd kunnen investeerders een rekening openen, hun identiteit bewijzen en beginnen met investeren. Als de verificatie eenmaal is voltooid, kunnen investeerders hun cliëntenaccount vullen en zich committeren om aandelen te kopen van onze initial public offerings (IPO s), zei Haet. De aandelen kunnen vrijelijk op de markt worden verhandeld, waardoor een liquide markt ontstaat. Investeerders kunnen te allen tijde kopen of verkopen en hun 16

17 eigen account beheren. Het verschil met andere fondsenmarkten is dat op de SSX iedereen een Angel Investor kan worden. Met behulp van hun online makelaarsaccount kunnen ze 1 aandeel kopen, of 100, of hoeveel dan ook. Voor startups en kleine ondernemingen biedt de SSX een eenvoudig en omvattend proces voor het online vergaren van fondsen. Voor investeerders biedt de SSX toegang tot geselecteerde ondernemingen wereldwijd. De SSX trekt het bedrijf zorgvuldig na, onderzoekt relevante feiten, potentiële risico s en de professionele achtergronden van het management team. Een profielpagina met de prijzen van aandelen, aandelen, aandeelhouders, handelsactiviteiten en historische gegevens, evenals een tweewekelijkse bedrijfsrapportage, garandeert totale transparantie. visie, een commitment naar de klant toe en een duidelijk doel voor ogen. Hij zet zijn ruime ervaring in internationaal business management en technologie consultancy, vastgoedontwikkeling en financiën in voor de onderneming. Zijn achtergrond als ondernemer en besef van de uitdagingen bij het vergaren van kapitaal waren voor hem de reden om de SSX op te richten. Als Chairman en CIO heeft Niessen een gezonde visie en een grondig begrip van veilige technische systemen en gegevensbeheer. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring in het oprichten en managen van technologiebedrijven. Zijn expertise omvat onder meer e-commerce, online banking, online gaming, en grootschalige real-time transactiesystemen. handelssite in Noord-Afrika die exclusieve deals aanbiedt voor merkkleding tegen gereduceerde prijzen. Investeringsklanten van de SSX kunnen zich nu via de website inschrijven voor aandelen van dit initiële aanbod. De fondsen die VIP Only via dit aanbod ontvangt, zullen worden gebruikt om de groei te stimuleren in Marokko en voor uitbreiding naar Tunesië en Egypte. Voor bedrijven die op zoek zijn naar kapitaal accepteert de SSX aanvragen vanuit alle zakelijke sectoren. Registratie bij de SSX kan via een selectieproces bestaande uit zes stappen. De eerste stappen zijn de inschrijving en het indienen van een samenvatting van het businessplan van de onderneming. Ik verheug me op de volgende stap, verklaarde Haet. Wereldwijd zijn veel ondernemers bezig met het oprichten Voor bedrijven biedt de SSX een vergoedingensysteem dat specifiek ontwikkeld is voor de kapitalisatie van startups en kleine ondernemingen. De oprichters kunnen zich concentreren op groei, aangezien er slechts één toepassing is en ze de controle behouden over hun kapitaal. Andere voordelen voor bedrijven zijn bijvoorbeeld wereldwijde acceptatie in elke zakelijke sector, eenvoudige toegang tot de mondiale basis van investeerders van de SSX, begeleiding en terugkoppeling, en dat ze veel minder tijd kwijt zijn voor het vergaren van kapitaal. SSX is opgericht door Ian Haet en Brian Niessen. Als CEO biedt Haet een strategische De SSX heeft particuliere investeringen ontvangen van Amerikaanse en Europese investeerders, onder wie Greg Kidd, één van de eerste investeerders in zowel Twitter als Square. SSX stelt investeerders in staat om eenvoudig en vertrouwd te investeren, volgens Haet. We hebben ons verplicht om een veilige en transparante handelsomgeving te creëren. Ik ben er van overtuigd dat de SSX de marktplaats zal democratiseren, kansen gaat bieden voor startups, ondernemingen die nog aan het begin staan, en bedrijven die in oprichting zijn. De eerste initiële openbare inschrijving aan de Startup Stock Exchange was van VIP Only, en bood aandelen tegen $2 per aandeel op de openingsdag. VIP Only is een dagelijkse van uitstekende ondernemingen, maar kunnen niet aan de daarvoor benodigde fondsen komen. Tezelfdertijd hebben grote maar ook kleine investeerders geen toegang tot geselecteerde ondernemingen en allerlei mogelijke kansen. De SSX verandert dat allemaal. De SSX vormt de marktplaats die investeerders en bedrijven samenbrengt om beide hun doel te laten bereiken. 17

18 business - belastingen Het Sociale Zekerheids Systeem van Curaçao De herstructurering van het systeem van sociale zakerheid op Curaçao, dat begin 2013 werd ingevoerd, heeft tot enige onzekerheid en verwarring gezorgd. Omdat er nogal wat wijzigingen zijn doorgevoerd op wettelijk gebied, bieden we hier een overzicht van de veranderingen in het systeem van sociale zekerheid. BASIS VERZEKERING ZIEKTEKOSTEN (BVZ) Op 1 februari 2013 werd de BVZ ingevoerd, met als doel de wetgeving op het gebied van de gezondheidszorg te harmoniseren in één concreet systeem, en om alle inwoners van Curaçao te voorzien van een basis ziekteverzekering. In principe vallen alle inwoners en niet-inwoners van Curaçao die een inkomen genieten uit werk op Curaçao binnen het concept van de BVZ. Daarom wordt dit niet meer bepaald door het jaarinkomen. Degenen die voor 1 februari 2013 particulier verzekerd waren, vallen buiten de regeling. De BVZ bestaat voornamelijk uit deze drie onderdelen: Nominale premie ANG 82 Personen die in aanmerking willen komen voor de nominale premie verzekering moeten op 1 januari van het beginjaar 18 jaar of ouder zijn en dienen in het voorafgaande kalenderjaar een jaarinkomen te hebben genoten van minimaal ANG De nominale jaarpremie bedraagt ANG 82 en dient te worden betaald aan de Belastingdienst. Sinds de nieuwe richtlijnen voor de BVZ op 1 februari 2013 werden ingevoerd, had ieder verzekerd persoon tot 30 juni 2013 te tijd om de nominale premie te betalen. In 2014 en daarna moet de betaling voor 31 januari worden gedaan. Inkomensgebaseerde premie - 12% (gepensioneerden: 10%) De inkomensgebaseerde premie moet worden betaald door verzekerde personen met een jaarinkomen van minimaal ANG tot maximaal ANG Sinds de BVZ op 1 februari 2013 werd ingevoerd, is een drempel van ANG (11/12 x ANG ) van toepassing. In de relatie werkgever-werknemer wordt de premie van 12% verdeeld. Een werkgever draagt 9% bij, een werknemer betaalt 3% van de premie. De werkgever is verplicht maandelijks een overzicht te overleggen met betrekking tot de betaalde BVZ-premies. Als voorheffing moet de werkgever de premies inhouden en betalen aan de Belastingdienst. Voor de andere verzekerde personen (bijvoorbeeld gepensioneerden en zelfstandig ondernemers) zijn alle BVZ-premies direct te betalen, vanwege het feit dat die niet vooraf kunnen worden ingehouden, op het moment dat de inkomstenbelastingheffing wordt betaald. Eigen risico premie ANG 1 per recept Deze optie is alleen voor voorgeschreven medicatie. Een eigen risico premie van ANG 1 per recept moet worden betaald aan de apotheek. Ziekteverzekering (ZV) Naast de BVZ blijft de oude ziektekostenverzekering nog bestaan, echter in aanzienlijk aangepaste vorm. De werkgever is nu volgens de ziektekostenverzekering verplicht, 1,9% bij te dragen tot 1 januari 2014 voor werknemers met een jaarinkomen minder dan de drempel van ANG , zoals vastgesteld door de Sociale Verzekerings Bank. ALGEMENE OUDERDOMS VERZEKERING (AOV) Op 1 maart 2013 werden uitgebreide veranderingen doorgevoerd in de AOV omdat het pensioen- 18

19

20

21 business - belastingen fonds met grote tekorten te maken heeft. De premiebijdragen voor de AOV zijn verhoogd van 13% naar 15% van het premie-inkomen (met een werkgeversaandeel van 9% en een werknemersaandeel van 6%). Het maximale AOV premie-inkomen werd verhoogd van ANG naar ANG Echter indien de persoon verzekerd via de AOV een jaarinkomen heeft van meer dan ANG , is een aanvullende premiebijdrage verplicht van 1% voor de persoon met een inkomen hoger dan ANG Deze drempel dient ook te worden toegepast in verhouding met de periode dat de persoon gedurende het jaar verzekerd was. Dit betekent dat als een persoon sinds 1 maart 2013 is verzekerd volgens de nieuwe AOV, een drempel van ANG (10/12 x ANG ) van toepassing is. Als het inkomen in 2103 hoger is dan ANG , is een aanvullende bijdrage van 1% van kracht. De leeftijd waarop iemand een uitkering kan ontvangen volgens het pensioenstelsel, is opgetrokken van 60 naar 65 jaar. Voor personen die voor 1 maart 2013 de leeftijd van 57, 58 of 59 jaar bereikten, gelden overgangsregelingen. Personen die sinds 1 maart jaar oud zijn, hebben nog steeds recht op ouderdomspensioen op hun 60e verjaardag. Personen die voor 1 maart of 58 jaar oud zijn, kunnen een datum kiezen tussen hun 60e en hun 65e verjaardag om met pensioen te gaan. Als de persoon ervoor kiest om met pensioen te gaan voor zijn 65e verjaardag, wordt de jaarlijkse ouderdomspensioenbetaling permanent verminderd met 6% voor elk jaar dat de persoon met pensioen gaat voor zijn/haar 65e verjaardag. ANDERE SOCIALE PREMIES De andere sociale premies zoals de Algemene Weduwen- en Wezenverzekering (AWW), de Algemene Verzekering Bijzondere Ziektekosten (AVBZ), de verplichte Arbeidsongeschiktheidsverzekering (OV) en de werkloosheidsbijdrage, of cessantia, zullen worden gehandhaafd, met slechts kleine aanpassingen. DE WEG VOORWAARTS De belangrijke veranderingen die zijn doorgevoerd in het sociale zekerheidssysteem van Curaçao zullen direct of indirect alle inwoners van Curaçao raken. Echter, de veranderingen werden opgesteld en ingevoerd zonder dat de betrokken partijen voldoende tijd werd gegeven om zich adequaat voor te bereiden en zaken te regelen, zoals de apotheken die verantwoordelijk zijn voor de inning van de eigen risico premies. Het resultaat is wetgeving met technische en andere tekortkomingen. De Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank organiseerden diverse voorlichtingsbijeenkomsten om de betrokkenen de kans te geven, hun bezorgdheid te uiten. In het licht van de vele onbeantwoorde vragen en de problemen die zich hebben voorgedaan, is het te verwachten dat op korte termijn aanvullende wetgeving zal worden ingevoerd. Naast de wijzigingen die in februari en maart 2013 zijn doorgevoerd, worden ook belangrijke veranderingen verwacht voor andere belastingen, zoals de Curaçaose omzetbelasting, onroerendgoedbelasting, (verandering voor de grondbelasting) en een wijziging in de regelingen met betrekking tot de winstbelasting, met als doel de export te stimuleren. Bij het ter perse gaan van deze uitgave was het nog niet duidelijk of en wanneer deze wijzigingen zullen worden ingevoerd. In de volgende edities houden we u op de hoogte van de ontwikkelingen. *Dit artikel is opgesteld door Cristina de Freitas Brás en Kimberly Schreuders van Ernst & Young Dutch Caribbean ( ). 21

22 business - pensioenen Vidanova Pension Fund Foundation viert zijn 45e verjaardag! Vidanova (voorheen SPU) is een stichting die werd opgericht op 25 april In november van datzelfde jaar passeerde notaris dr Jacob Schiltkamp een akte waarin de tegoeden van de Stichting Pensioenfonds ogem Nederland bv werden overgedragen aan de lokale stichting. In 1977 werd Vidanova onafhankelijk van oprichter ogem en sindsdien heeft Vidanova zijn eigen Board of Trustees (Raad van Bestuur). De stichting staat onder toezicht van de Central Bank of Curaçao and St. Maarten die het wettelijk mandaat heeft voor het beheer van alle private pensioenfondsen. tekst Heather de Paulo Dit jaar vierde Vidanova zijn 45e verjaardag. In het licht van deze mijlpaal interviewde Curaçao Business Magazine executive director Rafael Pichardo. Pichardo raakte in 1986 betrokken bij Vidanova en werd in 1997 benoemd tot executive director. Sinds die tijd is de organisatie met horten en stoten gegroeid, met een vijfvoudige verhoging van sponsors en een verdriedubbeling van tegoeden. Onder de leiding van Pichardo heeft Vidanova ook een aanzienlijke bijdrage geleverd voor onderzoek naar en ontwikkeling van de toekomst van pensioenen op Curaçao, en heeft het een integrale rol gespeeld in de wegbereiding naar een complete hervorming van het pensioenstelsel. Curaçao Business Magazine (CBM): Wat zou u willen dat het publiek weet over Vidanova? Rafael Pichardo (RP): We zijn een multi-werkgevers pensioenfonds, wat inhoudt dat sponsors in de private sector kunnen meedoen in het fonds. Wat we in feite doen, is dat we pensioenplannen ontwikkelen en de tegoeden en risico s beheren voor die ondernemingen die zijn opgericht op de eilanden van de voormalige Nederlandse Antillen. In 1968 startte de organisatie met 8 sponsors, 1 pensioenplan, iets meer dan 400 deelnemers en 4,8 miljoen aan tegoeden. Dit jaar vierde Vidanova op 25 april zijn 45e verjaardag, en nu hebben we 12 pensioenplannen, meer dan deelnemers, en tot het eerste kwartaal van 2013 groeiden onze tegoeden tot meer dan 750 miljoen. We zijn enorm gegroeid, zowel kwantitatief als kwalitatief, als het gaat om het bieden van een betere dienstverlening aan onze sponsors. In al de 45 jaren van ons bestaan hebben we nog nooit tekorten gehad; onze dekking is altijd boven de 100% geweest. Over die periode hebben we een langetermijn netto fondsenwinst gehad van meer dan 7%. We hebben geprobeerd de koopkracht van onze pensioengerechtigden zo hoog mogelijk te houden door hen indexering te bieden. Zo hebben we vanaf 1988 elk jaar gemiddeld 2% geïndexeerd. We zijn ISO 9001 gecertificeerd, dat is een certificering voor kwaliteitsmanagement. We hebben een bestuur waarin sponsors en deelnemers vertegenwoordigd zijn onder een onafhankelijke voorzitter. We zijn transparant in alles wat we doen en we leveren elk jaar een rapport van onze prestaties aan zowel de deelnemers als de sponsors. We hebben in totaal acht medewerkers en we doen al het interne werk van onze organisatie zelf. Natuurlijk maken we gebruik van een onafhankelijke actuaris uit Nederland voor de certificering en we gebruiken Price Waterhouse Coopers als onze externe auditor. We zijn erg trots op wat we de afgelopen 45 jaar hebben bereikt. Ik kan wel zeggen dat we in die tijd een opmerkelijke ontwikkeling hebben doorgemaakt. CBM: Kan iedereen een pensioenregeling treffen met Vidanova? RF: We zijn een stichting die collectieve pensioenplannen beheert. Dit houdt in dat een sponsor bij Vidanova een organisatie kan zijn die in zijn geheel bestaat uit twee of meer individuen. Het is ons niet toegestaan om overeenkomsten te sluiten met individuen. Een individu kan alleen deelnemen in het fonds als hij of zij werkt voor een werkgever die een sponsor is van Vidanova. De sponsor en de deelnemers kiezen de pensioenregeling die zij wensen, en wij verzorgen de administratie en het beheer ervan. 22

Vidanova Pension Fund Foundation viert zijn 45e verjaardag!

Vidanova Pension Fund Foundation viert zijn 45e verjaardag! BUSINESS - PENSIOENEN Dit document wordt u aangeboden door: XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX klik hier voor meer artikelen Vidanova Pension

Nadere informatie

Tax news. Penshonadoregeling Voor Curaçao. Penshonados en renteniers. In een oogopslag. Aandachtspunten

Tax news. Penshonadoregeling Voor Curaçao. Penshonados en renteniers. In een oogopslag. Aandachtspunten Tax news Penshonadoregeling Voor Curaçao Penshonados en renteniers Aandachtspunten In een oogopslag... 1 Voorwaarden... 2 Belasting en premies... 2 Inkomen uit buitenlandse bronnen... 3 Keuze mogelijkheid...

Nadere informatie

Tax news. Penshonadoregeling Voor St. Maarten. Penshonados en renteniers. In een oogopslag. Aandachtspunten

Tax news. Penshonadoregeling Voor St. Maarten. Penshonados en renteniers. In een oogopslag. Aandachtspunten Tax news Penshonadoregeling Voor St. Maarten Penshonados en renteniers Aandachtspunten In een oogopslag... 1 Voorwaarden... 2 Belasting en premies... 2 Inkomen uit buitenlandse bronnen... 3 Keuze mogelijkheid...

Nadere informatie

TAX LAWYERS AND TAX CONSULTANTS PENSHONADOREGELING* * connectedthinking

TAX LAWYERS AND TAX CONSULTANTS PENSHONADOREGELING* * connectedthinking TAX LAWYERS AND TAX CONSULTANTS PENSHONADOREGELING* * connectedthinking Indeling 1 Inleiding... 3 2 Voorwaarden... 3 3 Buitenlandse bronnen... 4 4 Keuze mogelijkheid... 5 5 Werkverbod / uitzonderingen...

Nadere informatie

TAF GoedGezekerd AOV. De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft

TAF GoedGezekerd AOV. De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft TAF GoedGezekerd AOV De eerste AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft Als zelfstandig ondernemer bent u gewend aan het nemen van risico s. Daarbij beoordeelt u per situatie hoe groot het risico

Nadere informatie

TAF GoedGezekerd AOV. De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft

TAF GoedGezekerd AOV. De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft TAF GoedGezekerd AOV De AOV waarmee u zelf de touwtjes in handen heeft Als zelfstandig ondernemer bent u gewend aan het nemen van risico s. Daarbij beoordeelt u per situatie hoe groot het risico is dat

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

VANUIT SHANGHAI SUCCESVOL ZAKEN DOEN IN CHINA

VANUIT SHANGHAI SUCCESVOL ZAKEN DOEN IN CHINA VANUIT SHANGHAI SUCCESVOL ZAKEN DOEN IN CHINA (Uw eigen kantoor in China) Yu Shan Management Yu Shan Management Co. Ltd, opgericht in 2005 door mr.cees Baay, is een in Azië gevestigde onderneming met kantoren

Nadere informatie

Een eigen onderneming starten?

Een eigen onderneming starten? Een eigen onderneming starten? 2013 Daar komt heel wat bij kijken. U zult keuzes moeten maken. Bijvoorbeeld welke rechtsvorm gaat u kiezen, waar gaat u uw bedrijf vestigen, gaat u personeel in dienst nemen?

Nadere informatie

Uw koopkracht in de toekomst

Uw koopkracht in de toekomst Een goed gesprek over Uw koopkracht in de toekomst Nadenken over de toekomst. Dat is wat ons kantoor dagelijks doet. De toekomst van u, en die van de andere relaties van ons kantoor. De ene keer gaat het

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

Laat uw geld zijn vruchten afwerpen. db Renteportefeuille. n Geniet zorgeloos van regelmatige inkomsten

Laat uw geld zijn vruchten afwerpen. db Renteportefeuille. n Geniet zorgeloos van regelmatige inkomsten db Renteportefeuille Laat uw geld zijn vruchten afwerpen n Geniet zorgeloos van regelmatige inkomsten n Dankzij een veilige, transparante en flexibele oplossing n Kwalitatief voor u beheerd door onze specialisten

Nadere informatie

10e Guardian Group Fatum Pensioen- en Bedrijven dag FUTURE READINESS. Connecties maken. (historische lessen voor de toekomst van Curaçao?

10e Guardian Group Fatum Pensioen- en Bedrijven dag FUTURE READINESS. Connecties maken. (historische lessen voor de toekomst van Curaçao? 10e Guardian Group Fatum Pensioen- en Bedrijven dag FUTURE READINESS Connecties maken (historische lessen voor de toekomst van Curaçao? S.M. de Sola 5 juni, 2015 Santa Barbara Resort Curaçao We can almost

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

BUSINESS COACHING BEDRIJF STARTEN IN SURINAME. Uw voorbereiding in Nederland. aangeboden door

BUSINESS COACHING BEDRIJF STARTEN IN SURINAME. Uw voorbereiding in Nederland. aangeboden door BUSINESS COACHING BEDRIJF STARTEN IN SURINAME aangeboden door Uw voorbereiding in Nederland STARTING WELL PREPARED U hebt de eerste oriëntatie op het ondernemen in Suriname al achter de rug? Bijvoorbeeld

Nadere informatie

SAMENVATTING. Toepasselijk recht. Op het aanbod is Nederlands recht van toepassing. Rechten verbonden aan de certificaten van aandelen

SAMENVATTING. Toepasselijk recht. Op het aanbod is Nederlands recht van toepassing. Rechten verbonden aan de certificaten van aandelen SAMENVATTING Dit hoofdstuk is een samenvatting (de Samenvatting) van de essentiële kenmerken en risico s met betrekking tot de Uitgevende instelling(stichting administratie kantoor aandelen Triodos Bank),

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE Martijn Leppink Versie 2. 10 september 2013 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Product Portfolio. Nederlands. page 1. Ook verkrijgbaar in Engels en Papiaments

Product Portfolio. Nederlands. page 1. Ook verkrijgbaar in Engels en Papiaments Product Portfolio Nederlands Ook verkrijgbaar in Engels en Papiaments page 1 page 2 Wie is Vidanova? Vidanova is een multi ondernemings pensioenfonds (stichting) die valt onder de landsverordening Ondernemingspensioenfondsen

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Crowdfunding, lenen van echte mensen

Crowdfunding, lenen van echte mensen Crowdfunding, lenen van echte mensen Stap voor stap. 1 Welkom bij Capital Circle Financiering krijgen zou makkelijk en snel moeten gaan, zodat u zich bezig kunt houden met de dingen waar het echt om gaat

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9

Inhoud. Inleiding 6. 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 Inhoud Inleiding 6 1 Introductie 7 Ondernemerschap in Nederland 8 Drie manieren om een bedrijf te starten 8 IK als ondernemer 9 2 Instanties in Nederland 13 Belangrijke instanties voor ondernemers 14 Kamer

Nadere informatie

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen bij arbeidsongeschiktheid kan erg tegenvallen Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee

Nadere informatie

Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal

Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal Onderwerpen 3 februari 2016 Schade door terrorisme en uw verzekering Hoogte pensioen wordt meer uw eigen risico Voorwoord Ons kantoor is gespecialiseerd

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld

Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld Persbericht Yacht, 23 februari 2010 Aantal financials dat actief een andere functie zoekt bijna verdubbeld Trends en ontwikkelingen op de financiële arbeidsmarkt Door: mr.drs. E. Kolthof, Yacht, Competence

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers

Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Productkaart TVM transport AOV De Arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Wat leest u in deze productkaart? In deze productkaart vindt u informatie over de TVM transport AOV. De informatie in

Nadere informatie

Stappenplan voor de startende waarnemend huisarts

Stappenplan voor de startende waarnemend huisarts Stappenplan voor de startende waarnemend huisarts Stap Actiepunten Hoe lang voor afronding opleiding? Wat VvAA voor je kan betekenen Gereed 1. Aanvragen verklaring arbeidsrelatie (VAR) bij de belastingdienst

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Uw mening over pensioen

Uw mening over pensioen Uw mening over pensioen Onderzoek naar de risicohouding van pensioenopbouwers en pensioenontvangers van Philips Pensioenfonds mei / juni 2013 Philips Pensioenfonds Inhoud Aanleiding onderzoek Opzet onderzoek

Nadere informatie

Gender: de ideale mix

Gender: de ideale mix Inleiding 'Zou de financiële crisis even hard hebben toegeslaan als de Lehman Brothers de Lehman Sisters waren geweest?' The Economist wijdde er vorige maand een artikel aan: de toename van vrouwen in

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende visie op arbeid Traditionele organisatie modellen zijn

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE 18 juli 2013 1/10/2014 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen Resultaten - per vraag

Nadere informatie

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk Binnenkort voert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een aantal veranderingen door in de wijze waarop de WGA wordt gefinancierd. Deze wijzigingen maken het voor zorginstellingen aantrekkelijker

Nadere informatie

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop - Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Nieuwe Zeeweg 64 Postbus 16 2200 AA NOORDWIJK Telefoon: 071 36 49 957 Fax: 071 36 49 380 E-mail: noordwijk670@hypotheekshop.nl Internet:

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin

JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin JAARVERSLAG 2014 Een investering in kennis levert altijd het beste rendement op B. Franklin 17-06-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Woord vooraf... 3 1. Missie en doelstelling... 4 2. Activiteiten

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

Sense of urgency; Hervormingen; Impact.

Sense of urgency; Hervormingen; Impact. Sense of urgency; Hervormingen; Impact. Sense of urgency Korte termijn: financiële tekorten (2011) algemene ouderdomsvoorziening: ca. 100 mln/ jr schommelfonds uitgeput in 2013; ziektekostenverzekering:

Nadere informatie

JOBDISABILI. Sociale Onderneming Informatiefiche (ITALIË) A. SOCIALE VERANDERING. Opgericht in 2011. Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA)

JOBDISABILI. Sociale Onderneming Informatiefiche (ITALIË) A. SOCIALE VERANDERING. Opgericht in 2011. Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche JOBDISABILI (ITALIË) Opgericht in 2011 Rechtsvorm Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) Sector Werkgebied Diensten aan bedrijven Lokaal, Europa

Nadere informatie

Uitbesteding ICT aan lagelonenlanden offshore ICT outsourcing. 3 mei 2007

Uitbesteding ICT aan lagelonenlanden offshore ICT outsourcing. 3 mei 2007 Uitbesteding ICT aan lagelonenlanden offshore ICT outsourcing 3 mei 2007 ! Disclaimer de kleine lettertjes! ICT Barometer De ICT Barometer, een onderzoek van Ernst & Young, is de gerenommeerde vinger aan

Nadere informatie

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl

Euler Hermes Nederland. Corporate. Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd. www.eulerhermes.nl Euler Hermes Nederland Corporate Uw waardevolle en kwetsbare business beschermd www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren en corporate incasso en is onderdeel

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Informatie voor de ondernemer Nabestaandenverzekering Collectief voor zelfstandig ondernemers

Informatie voor de ondernemer Nabestaandenverzekering Collectief voor zelfstandig ondernemers collectieve NABESTAANDENVERZEKERING Informatie voor de ondernemer Nabestaandenverzekering Collectief voor zelfstandig ondernemers Uitkering(en) voor uw achterblijvende partner Nabestaandenverzekering Collectief

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting

Hoofdstuk 9. Rechtsvormen. Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting www.jooplengkeek.nl Rechtsvormen Voorbeelden: Eenmanszaak Vennootschap Onder Firma Besloten vennootschap Naamloze vennootschap Vereniging Stichting 1 Rechtsvormen Natuurlijk persoon Een mens met rechten

Nadere informatie

Mocht u menen dat wij niet adequaat op uw klacht hebben gereageerd, dan kunt u zich wenden tot dit klachteninstituut: KiFid 070-333 89 99

Mocht u menen dat wij niet adequaat op uw klacht hebben gereageerd, dan kunt u zich wenden tot dit klachteninstituut: KiFid 070-333 89 99 Dienstenwijzer Wet op het financieel toezicht december 2014 De Regt assurantiën v.o.f., handelend onder de namen De Regt adviesgroep, De Regt assurantiën, De Regt adviseurs, De Regt pensioenadviseurs,

Nadere informatie

Offerte- aanvraagformulier Beroeps- en Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering Vermogensbeheerders en Vermogensadviseurs

Offerte- aanvraagformulier Beroeps- en Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering Vermogensbeheerders en Vermogensadviseurs Offerte- aanvraagformulier Beroeps- en Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering Vermogensbeheerders en Vermogensadviseurs > U aangeboden door Koekenberg Van Vuuren B.V. www.kvv.nl 088 38 38 000 Het door

Nadere informatie

Growth Capital Fund BV

Growth Capital Fund BV Growth Capital Fund BV Groei en ondernemen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Groeibedrijven vormen een belangrijke aanjager van de economie. Sommige bedrijven groeien spectaculair, anderen laten

Nadere informatie

Stappenplan. l1z. Hoe start u een community? Social Trade Circuit

Stappenplan. l1z. Hoe start u een community? Social Trade Circuit l1z Stappenplan Social Trade Circuit Hoe start u een community? U bent een netwerk van bedrijven, een aantal individuen, of een groep die wil samenwerken met anderen om een @nder soort geld te bouwen.

Nadere informatie

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen 14 september 2015 VERD VERD VERD VERD GEWIJZI Vooraf VERD VERD 08 VERD Herziening IORP-richtlijn VERD G 01 02 03 04 05 VERD Toekomst pensioenstelsel Algemeen

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

U gaat uit dienst. Wat betekent dit voor uw pensioen, partnerpensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering?

U gaat uit dienst. Wat betekent dit voor uw pensioen, partnerpensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering? U gaat uit dienst. Wat betekent dit voor uw pensioen, partnerpensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering? Inhoud U gaat uit dienst. 3 Situatie 1: U heeft een nieuwe werkgever. 4 Situatie 2: U start uw

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina ABP ExtraPensioen meer voor later Inhoudsopgave pagina Is uw pensioen straks voldoende? 4 Betrouwbare aanvulling 6 Als uw situatie verandert 8 Eerder stoppen en extra pensioen? 10 Belastingvoordeel 11

Nadere informatie

Op het bovenstaande geldt een aantal uitzonderingen. Niet verzekerd zijn de volgende categorieën ingezetenen:

Op het bovenstaande geldt een aantal uitzonderingen. Niet verzekerd zijn de volgende categorieën ingezetenen: Basisverzekering ziektekosten Per 1 februari 2013 is de Landsverordening basisverzekering ziektekosten (hierna: BVZ) van kracht geworden. Dit memo behandelt uitsluitend de heffing en inning van de inkomensafhankelijke

Nadere informatie

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan De Automotivescan 2014 is 464 x ingevuld: 4 van de respondenten heeft een merk-garagebedrijf en 5 is universeel. 71% heeft een

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen bij arbeidsongeschiktheid kan erg tegenvallen Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee jaar later bepaalt UWV dat u arbeidsongeschikt bent. Helemaal

Nadere informatie

Standpunt van ATIA t.a.v. AOV fonds

Standpunt van ATIA t.a.v. AOV fonds Notitie AOV-problematiek en oplossingen Standpunt van ATIA t.a.v. AOV fonds De huidige AOV-problematiek is al jaren bekend. Sinds de verlaging van de pensioenleeftijd sinds medio jaren 90 van de vorige

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Nieuwe kansen in roerige tijden!

Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe kansen in roerige tijden! Nieuwe klanten? Omzet vergroten? Winstgevendheid vergroten? Samen de regio en het MKB versterken? Banken verstrekken steeds moeilijker werkkapitaal. Het risico van ondernemers

Nadere informatie

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00

Gevoel voor ondernemerschap zaterdag, 24 november 2012 00:00 Op Curaçao zijn er duizenden kleine ondernemers met slechts een paar werknemers. Veel kleine ondernemers werken volledig zelfstandig en ze hebben diverse rollen die ze dagelijks moeten spelen om hun onderneming

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Borower Dutch brochure editable v3_1.pdf CMY. Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek

Borower Dutch brochure editable v3_1.pdf CMY. Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek 1 Het crowdfunding platform voor professionals Hypotheek 2 Index De lening balie is geopend 03 Verbreedt uw horizon met Purple24 leningen 04 om ik in aanmerking voor een lening 05 Hoe kan ik mijn pand

Nadere informatie

Pensioencommunicatie start bij de werkgever

Pensioencommunicatie start bij de werkgever Pensioencommunicatie start bij de werkgever Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen J. Arts (Pon) Pensioencommunicatie start bij de werkgever Welke maatregelen kan de werkgever nemen om het pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Doelstelling. Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland.

Doelstelling. Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland. Business Case Doelstelling Het aanwerven van een Duitse account manager, die werk gaat maken van de gekozen marketing- en distributiestrategie in Duitsland. 2 Business case Duitsland is de belangrijkste

Nadere informatie

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen bij arbeidsongeschiktheid kan erg tegenvallen Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheid en je ZZP Pensioen

Arbeidsongeschiktheid en je ZZP Pensioen Arbeidsongeschiktheid en je ZZP Pensioen Wat is arbeidsongeschiktheid eigenlijk en wat betekent dat voor jou als zelfstandige? Wat kan je zelf regelen? Mag je geld uit je ZZP Pensioen halen om gaten op

Nadere informatie

HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW?

HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW? HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW? De hervorming van de aanvullende pensioenen die werd aangekondigd in aansluiting op de hervorming van de 1 ste pijler van de pensioenen

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Weena-zuid 106-178, Rotterdam

Weena-zuid 106-178, Rotterdam Te huur 'Gebouw Weena' Weena-zuid 106-178, Rotterdam Gelegen in het Central Business District Grote vloervelden met gunstige huurprijs Circa 5.688 m ² www.dtz.nl Onderhavig gebouw is gelegen in het meest

Nadere informatie

SURINAME ALS MULTINATIONAL

SURINAME ALS MULTINATIONAL SURINAME ALS MULTINATIONAL LET US WORK TOGETHER Globalisatie Duurzaam en Ondernemen Grace Boldewijn Eigenaar BoCari Holding group Europese Zakenvrouw 2002/2003 Columnist Financieel dagblad Microfinanciering

Nadere informatie

Veilig een huis kopen in Spanje

Veilig een huis kopen in Spanje Veilig een huis kopen in Spanje Het Ministerie van Publieke Werken, Transport en Huisvesting heeft, in samenwerking met de Spaanse Vereniging van vastgoed- en commerciële administrateurs, een korte, eenvoudige

Nadere informatie

Succesvol voor jezelf beginnen

Succesvol voor jezelf beginnen R.M. van Schaik Succesvol voor jezelf beginnen Eigen baas INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Rechtsvorm 3. Het ondernemers of businessplan 4. De inschrijving en je bedrijfsnaam 5. Het bedrijf 6. Huisvesting

Nadere informatie

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid bvba. Regionaal (de Nederlandstalige gemeenschap, voornamelijk in Gent), Nederland

Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid bvba. Regionaal (de Nederlandstalige gemeenschap, voornamelijk in Gent), Nederland www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche KLEIN SPOOK (BELGIË) Opgericht in 2011 Rechtsvorm Sector Werkgebied Website Besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid bvba Private ondernemingen/ecologisch

Nadere informatie

Een nieuwe baan. De belangrijkste zaken op een rij

Een nieuwe baan. De belangrijkste zaken op een rij Een nieuwe baan De belangrijkste zaken op een rij Een nieuwe baan Gefeliciteerd met uw nieuwe baan! Een nieuwe start. Het moment om een aantal zaken te regelen. Wie is Loyalis? Loyalis is de inkomensspecialist

Nadere informatie