Het maritieme cluster in Zuid-Holland &Werkendam

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het maritieme cluster in Zuid-Holland &Werkendam"

Transcriptie

1 Het maritieme cluster in Zuid-Holland &Werkendam Bart Kuipers Erasmus Universiteit Rotterdam Werksessie Maritieme Cluster Zuid-Holland 24 oktober

2 Maritiem Cluster 2

3 Zwaartepunten Maritiem Cluster Rijnmond ZO Z-Holland Werkendam Gemeente Werkendam 3

4 4

5 5

6 6

7 Brandpunten Maritieme Industrie 7

8 Maritiem netwerk IHC 10/24/2016 8

9 9

10 Werking maritiem cluster: - Offshore: vragende partij - Zeevaart: vragende partij - Scheepbouw: levert boorplatforms & schepen - Maritieme toeleveranciers: leveren toe - Offshore heeft vraag naar onderhoud van toeleveranciers 10

11

12 12

13 Keppel Verolme: 96 (350) IHC: (3500) Huisman 100 (950) BM Offshore: 300 / (650 /7.000) NOV Elmar 75(92) Fugro (12.000) Boskalis 150/650 (1.200/13.000) 13

14 9 augustus

15 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam 15

16 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam 16

17 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam????? 17

18 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Maasvlakte I+II Offshore/haven Transitiegebied / windenergie + potentie voor nieuwe kansen: recycling boorplatforms? Werkplaats Bouwen op zee? + Pioneering Spirit Offshore Containers / bulk 18

19 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Maasvlakte I+II Offshore/Haven transitiegebied / windenergie + potentie voor nieuwe kansen: recycling boorplatforms? Werkplaats Bouwen op zee? + Pioneering Spirit 19

20 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Offshore Rozenburg Offshore/toeleveranciers Stabiel gebied / Keppel Verolme / Onderhoud offshore + Kansen voor onderhoud andere schepen: cruise - Minder mogelijkheden dan op Maasvlakte 2 20

21 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Rozenburg Offshore/toeleveranciers Stabiel gebied / Keppel Verolme / Onderhoud offshore + Kansen voor onderhoud andere schepen: cruise - Minder mogelijkheden dan op Maasvlakte 2 21

22 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Offshore Schiedam/Wiltonhaven Offshore/scheepsbouw/dienst -verlening Stabiel gebied met kansen /Huisman, SBM, Damen, Mammoet, Gusto, etc / banen + Mix van scheepsbouw, dienstverlening, kantoren & ingenieursbureaus + Gebiedsontwikkeling gemeente Schiedam + Weinig verbindingen met stad Schiedam22

23 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Schiedam/Wiltonhaven Offshore/scheepsbouw/dienst -verlening Stabiel gebied met kansen /Huisman, SBM, Damen, Mammoet, Gusto, etc / Mix van scheepsbouw, dienstverlening, kantoren & ingenieursbureaus + Gebiedsontwikkeling gemeente Schiedam + Weinig verbindingen met stad Schiedam23

24 Gemeente Schiedam pro-actief in gebiedsontwikkeling (Bart Heinz)

25 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Heijplaat/RDM & M4H Offshore/toeleveranciers/R&D Groeigebied, onderdeel Innovatie Ecosysteem Ampelmann, Franklin Offshore, ESE, Innovation Dock/ banen + HET gebied waar het Rotterdamse haveninnovatie-ecosysteem neerslaat. + Startups, demonstratieruimten, labs, opleidingen, triple helix - Interne verbindingen aandachtspunt 25

26 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Heijplaat/RDM & M4H Offshore/toeleveranciers/R&D Groeigebied, onderdeel Innovatie Ecosysteem Ampelmann, Franklin Offshore, ESE, Innovation Dock/ banen + HET gebied waar het Rotterdamse haveninnovatie-ecosysteem neerslaat. + Startups, demonstratieruimten, labs, opleidingen, triple helix - Interne verbindingen aandachtspunt 26

27 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Stormpolder Scheepsbouw Stabiel gebied, gemend terrein Maritieme maakindustrie IHC, Hollandia/ banen - Weinig groei - Ambities IHC on hold (campus/hoofdkantoor) -Bereikbaarheid/geluid-issues 27

28 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Stormpolder Scheepsbouw Stabiel gebied, gemend terrein Maritieme maakindustrie IHC, Hollandia/ banen - Weinig groei - Ambities IHC on hold (campus/hoofdkantoor) -Bereikbaarheid/geluid issues 28

29 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Stabiel gebied, gemend terrein Maritieme maakindustrie Heerema, Kooiman/ banen - Heerema bouwt omvangrijke boorplatforms voor oliemaatsch. Plannen R&D centrum. - Kooiman: baggerschepen. - Revitalisering openbare ruimte Groote Lindt Scheepsbouw 29

30 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Stabiel gebied, gemend terrein Maritieme maakindustrie Heerema, Kooiman/ banen - Heerema bouwt omvangrijke boorplatforms voor oliemaatsch. - Kooiman: baggerschepen. - Revitalisering openbare ruimte Groote Lindt Scheepsbouw 30

31 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Hoogwaardig en gemengd bedrijventerrein Nieuwland Parc, omvangrijke staalindustrie. Oceanco beeldbepalend, daarnaast toeleveranciers Containertransferium / banen - Oceanco: superjachten - toeleveranciers: lasrobots, navigatie - leegstaand terrein (Mercon terrein) Scheepsbouw Alblasserdam M. Toeleveranciers 31

32 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Hoogwaardig en gemengd bedrijventerrein Nieuwland Parc, omvangrijke staalindustrie. Oceanco beeldbepalend, daarnaast toeleveranciers Containertransferium / banen - Oceanco: superjachten - toeleveranciers: lasrobots, navigatie - leegstaand terrein (Mercon terrein) Scheepsbouw Alblasserdam M. Toeleveranciers 32

33 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Natte waterbouw/ scheepsbouw Stabiel & gemengd gebied, hoofdkantoor Boskalis, scheepsbouw en maritieme toeleveranciers Boskalis, Slob, Reko, Veth Propulsion/ banen - Uitbreidingsplannen Boskalis (R&D) - Uitbreidingsplannen Slob - druk op binnenhavens: schaal / geluid Natte waterbouw Scheepsbouw M. Toeleveranciers Papendrecht 33

34 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Natte waterbouw/ scheepsbouw Stabiel & gemengd gebied, hoofdkantoor Boskalis, scheepsbouw en toeleveranciers Boskalis, Slob, reko, Veth Propulsion/ banen - Uitbreidingsplannen Boskalis (R&D) - Uitbreidingsplannen Slob - druk op binnenhavens: schaal / geluid Natte waterbouw Scheepsbouw M. Toeleveranciers Papendrecht 34

35 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Met name scheepsbouw voor binnenvaart. Naast scheepsbouw onderhoud ( Maintenance en reparatie.) VEKA, Instalho, Concordia/ banen - Scheepsgroep Werkendam (bundeling) - Groei in Maintenance - ook voor kustvaart - Uitbreidingsplannen haven, ligplaatsen binnenvaart - Impact Deltaprogramma / geluidsbelasting Scheepsbouw Werkendam 35

36 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Met name scheepsbouw voor binnenvaart. Naast scheepsbouw onderhoud ( Maintenance en reparatie.) VEKA, Instalho, Concordia/ banen - Scheepsgroep Werkendam (bundeling) - Groei in Maintenance - ook voor kustvaart - Uitbreidingsplannen haven, ligplaatsen binnenvaart - Impact Deltaprogramma / geluidsbelasting Scheepsbouw Werkendam 36

37 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Locatie van scheepsbouwer en leader firm Damen, gemengd bedrijventerrein met containerterminal. Damen, Mercon / banen - Damen: hoofdkantoor, R&D, productie (afbouw). Icoon. - Issues: brug A27 (sic!), geen uitbreidingsruimte Avelingen Gorcum Scheepsbouw 37

38 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Locatie van scheepsbouwer en leader firm Damen, gemengd bedrijventerrein met containerterminal. Damen, Mercon / banen - Damen: hoofdkantoor, R&D, productie (afbouw). Icoon. - Issues: brug A27 (sic!), geen uitbreidingsruimte Avelingen Gorcum Scheepsbouw 38

39 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Maritieme Toeleveranciers Offshore Haven Natte waterbouw 39

40 Home made implicaties maritiem cluster ZH W Negatieve groei havens Afname zeevaart beperkt door groei shortsea Nieuwe ontwikkeling kleine, snelle schepen? Impact maritieme dienstverleners Impact maritieme toeleveranciers (3D, circulaire economie etc.) 40

41 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Maritieme Toeleveranciers Offshore Haven Natte waterbouw 41

42 Disaster implicaties maritiem cluster ZH W Impact Waterbouw Grote impact maritieme toeleveranciers Offshore transformatie naar wind en zon Zeevaart/scheepsbouw afname Vooral groei in Drechtsteden 42

43 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Maritieme Toeleveranciers Offshore Haven Natte waterbouw 43

44 Immigration & conflict implicaties maritiem cluster ZH W Zeebodem als bron voor nieuwe grondstoffen: groei offshore Vraag marine naar nieuwe schepen Onderwater drones Ook natte waterbouw profiteert Havens terugval 44

45 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Maritieme Toeleveranciers Offshore Haven Natte waterbouw 45

46 Asia rules implicaties maritiem cluster ZH W Sterke basis cluster erodeert door opkomst Aziatische bedrijven Overnames: Boskalis Chinees? Huidige dynamiek neemt af en cluster is geen groeimotor meer Technologische ontwikkeling elders 46

47 Maritieme deelregio s Zuid-Holland & Werkendam Scheepsbouw Maritieme Toeleveranciers Offshore Haven Natte waterbouw 47

48 48

49 Autonome ontwikkelingen Maritiem Cluster 49

50 Home Made Wereldhandel droogt op Ontwikkeling Azië stagneert Sterke locale logistieke organisatie bedrijfsleven 3D printing en circulaire economie leidend Belangrijkste trends: - de beschikbaarheid van digitale technologie (3D-printing) - een lage groei van de wereldhandel, onder meer door een hernieuwd protectionisme versterkt door de gevolgen van immigratie en onveiligheid - een zeer omvangrijke markt voor vrije tijd en ontspanning 50

51 Home Made Lage groei Wereldeconomie Leisure Verstedelijking Demografie Technologie Logistiek Grondstoffen Geopolitiek & veiligheid Energie Klimaat Belangrijkste indicatoren achter dit cluster zijn (gemiddelde jaarlijkse groei): Groei wereldhandel van goederen: -5% Groei containeroverslag: -2% Groei BNP Europa: +1% Groei werkgelegenheid maritiem cluster Zuid-Holland: +0,5% 51

52 Disaster Grote klimaatramp Versnelling noodzaak duurzame energie Sterke vraag kustverdediging Duurzame ontwikkeling en klimaatneutraal produceren Belangrijkste trends: - Klimaat en zeespiegelstijging - Duurzame energie - Sterk toenemende verstedelijking (in rivierdelta s) - Sterke bevolkingsgroei en demografische veranderingen 52

53 Disaster Verstedelijking Lage groei Wereldeconomie Leisure Demografie Technologie Logistiek Grondstoffen Geopolitiek & veiligheid Energie Klimaat Belangrijkste indicatoren achter dit cluster zijn (gemiddelde jaarlijkse groei): Groei wereldhandel van goederen: -3% Groei containeroverslag: 0,5% Groei BNP Europa: 1,5% Groei werkgelegenheid maritiem cluster Zuid-Holland: 3% 53

54 Asia Rules! Bedrijven in Azië profiteren van eigen opbouw kennis en ervaring Sterke vraag naar offshore wind, kustverdediging en nieuwe zeehavens Ontwikkeling China zet door (diensteneconomie, hoogwaardige/kennisgedreven sectoren) Opkomst en integratie in wereldeconomie van andere Aziatische landen Belangrijkste trends: - Duurzame energie - Verstedelijking en bevolkingsgroei in kwetsbare regio s - Logistiek en transport ontwikkeling 54

55 Asia Rules! Lage groei Wereld-economie Leisure Verstedelijking Demografie Technologie Logistiek Grondstoffen Geopolitiek & veiligheid Energie Klimaat Belangrijkste indicatoren achter dit cluster zijn (gemiddelde jaarlijkse groei): Groei wereldhandel van goederen: +1% Groei containeroverslag: +1% Groei BNP Europa: -0,5% Groei werkgelegenheid maritiem cluster Zuid-Holland: -2% 55

56 Immigration & Conflict Door gevolgen oorlog en droogte stijging aantal conflicten Stijgende vraag naar veiligheid Schaarse grondstoffen en zee als potentiele vindplaats (watermanagement) Conflicten als barriers voor wereldhandel Belangrijkste trends: - Leisure/Vrije tijd in Europa - Grondstoffen worden schaarser - Veiligheid en bescherming worden steeds belangrijker 56

57 Immigration & Conflict Lage groei Wereld-economie Leisure Verstedelijking Demografie Technologie Geopolitiek & veiligheid Logistiek Energie Grondstoffen Klimaat Belangrijkste indicatoren achter dit cluster zijn (gemiddelde jaarlijkse groei): Groei wereldhandel van goederen: -3% Groei containeroverslag: -1% Groei BNP Europa: +1% Groei werkgelegenheid maritiem cluster Zuid-Holland: +2% 57

58

59

60

61

62

63

Workshop Leertuin Maritieme Economie. 23 november 2016

Workshop Leertuin Maritieme Economie. 23 november 2016 Workshop Leertuin Maritieme Economie 23 november 2016 Facts en figures (Maritime Delta regio) Potentieel AV 2025 Maritieme maakindustrie 4.690 fte (bron: ETM regio AV) Facts en figures (Maritime Delta

Nadere informatie

Scheepsbouw in de Delta Sterk in Techniek en Logistiek. Sjef van Dooremalen 12 maart 2012

Scheepsbouw in de Delta Sterk in Techniek en Logistiek. Sjef van Dooremalen 12 maart 2012 Scheepsbouw in de Delta Sterk in Techniek en Logistiek Sjef van Dooremalen 12 maart 2012 1 Inhoud 1. Sterk in de Cluster 2. Belangrijk in de Delta 3. Voorop in kennis en innovatie 4. Logistiek en Techniek

Nadere informatie

Economie in de Zuid Westelijke Delta

Economie in de Zuid Westelijke Delta Economie in de Zuid Westelijke Delta Inhoud Toelichting op de economische staat van Zeeland Structuurversterkingsprogramma Zeeland in stroomversnelling Z4 steden Focus op de gemeente Terneuzen Huidige

Nadere informatie

WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015

WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015 WELKOM IN ROTTERDAM! Regio West-Brabant en het Havenschap Moerdijk te gast bij Havenbedrijf Rotterdam N.V. Maasvlakte, 11 september 2015 1 PROVINCIE BRABANT BELANGRIJK VOOR ROTTERDAM! Rotterdam-Noord-Brabant:

Nadere informatie

D E K R A C H T VA N D E

D E K R A C H T VA N D E D E K R A C H T VA N D E I N N O VAT I E V E M A A K I N D U S T R I E I N DE VLAAMS-NEDERLANDSE D E LTA Thierry Vanelslander & Bart Kuipers INNOVATIEVE MAAKINDUSTRIE IN DE VLAAMS-NEDERLANDSE DELTA Agenda:!

Nadere informatie

Impuls voor maritiem onderhoud

Impuls voor maritiem onderhoud 1 Impuls voor maritiem onderhoud 2 Even voorstellen 3 4 Het rapport Achtergrondinformatie 2007 - visiedocument over onderhoud: Zeeland richt zich o.a. op procesindustrie, energie en maritiem Oktober 2008

Nadere informatie

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011

Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 Havenvisie 2030 Drechtsteden 5 april 2011 1 Doel Havenvisie 2030 Richting geven aan de verdere ontwikkeling van de Rotterdamse mainport. Zekerheid en perspectief bieden aan klanten, burgers, overheden

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS BOVENBOUW HAVO/VWO ANTWOORDEN DE HAVEN VAN ROTTERDAM Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven

Nadere informatie

Stad en Haven. De haven en kansen voor de stedelijke economie. Bart Kuipers RHV / Smart Port 26 Februari 2014 S M A R T P O R T

Stad en Haven. De haven en kansen voor de stedelijke economie. Bart Kuipers RHV / Smart Port 26 Februari 2014 S M A R T P O R T Stad en Haven. De haven en kansen voor de stedelijke economie. Bart Kuipers RHV / Smart Port 26 Februari 2014 Het Rotterdamse haven en industriecomplex Container hub: #1 in Europa, #11 in de wereld Chemisch

Nadere informatie

Voor een actueel overzicht van de evenementen en partners kijkt u op MaritimeDelta.nl

Voor een actueel overzicht van de evenementen en partners kijkt u op MaritimeDelta.nl Hierbij ontvangt u de Update Maritime Delta Geachte heer, mevrouw, Via deze Update Maritime Delta ontvangt u een overzicht van een aantal succesvolle resultaten die samen met de partners van Maritime Delta

Nadere informatie

ZELFVOORZIENEND: TRENDS, MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN

ZELFVOORZIENEND: TRENDS, MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN ZELFVOORZIENEND: TRENDS, MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN Lezing ter gelegenheid van het GEO Promotion Congres van eigen bodem 10 maart 2017 Groningen. door prof. em. Pier Vellinga Waddenacademie Colin OPBOUW

Nadere informatie

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk

Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Mainport en blueports: samenwerken aan multimodaal netwerk Jaarcongres Nederlandse Vereniging van Binnenhavens, Venlo, 5 oktober 2012 Hans Smits, CEO Havenbedrijf Rotterdam N.V. 1 Haven Rotterdam in cijfers

Nadere informatie

Havenmonitor. De economische betekenis van Nederlandse zeehavens 2002-2013. December 2014 (Update maart 2015)

Havenmonitor. De economische betekenis van Nederlandse zeehavens 2002-2013. December 2014 (Update maart 2015) Havenmonitor De economische betekenis van Nederlandse zeehavens 2002-2013 December 2014 (Update maart 2015) Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu Opgesteld door: Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Historie maritieme sector

Historie maritieme sector 09-02-2010 1 Historie maritieme sector Sanering maritieme sector in 80 er jaren: lage kosten strategie, Maritieme sector daarna pieken en dalen Huidig streven: excelleren in hoogwaardige niches met acceptabel

Nadere informatie

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voornamelijk binnen de zakelijke dienstverlening neemt het aandeel snelgroeiende bedrijven snel toe. Binnen de topsectoren

Nadere informatie

Netherlands Maritime Technology. 10 september 2015 Groningen

Netherlands Maritime Technology. 10 september 2015 Groningen Netherlands Maritime Technology 10 september 2015 Groningen De roots van NMT liggen in Hoogezand 1900 Scheepsbouwvereniging Hoogezand opgericht 1917 CEBOSINE opgericht (CBSN Centrale Bond van Scheepsbouwmeesters

Nadere informatie

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

Themasessie Trots op de haven Bijeenkomst Havenontwikkeling Schiedam 29 oktober Verslag en advies

Themasessie Trots op de haven Bijeenkomst Havenontwikkeling Schiedam 29 oktober Verslag en advies Themasessie Trots op de haven Bijeenkomst Havenontwikkeling Schiedam 29 oktober 2015 Verslag en advies Dit document combineert een verslag van de themasessie trots op de haven (onderdeel van de bijeenkomst

Nadere informatie

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK

MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK MAASVLAKTE 2 IN GEBRUIK LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS BOVENBOUW HAVO/VWO OPDRACHTEN DE HAVEN VAN ROTTERDAM Heel veel goederen die we gebruiken komen uit het buitenland. Het grootste deel komt via de haven

Nadere informatie

DE TIEN BRANDPUNTEN VAN MARITIEME INDUSTRIE Versterking vestigingscondities en profilering Concept-eindraportage december 2013

DE TIEN BRANDPUNTEN VAN MARITIEME INDUSTRIE Versterking vestigingscondities en profilering Concept-eindraportage december 2013 ENVERNIEUWENVERSTE NIEUWENVERSTERKENV ENVERSTERKENVERNIEU DE TIEN BRANDPUNTEN VAN MARITIEME INDUSTRIE Versterking vestigingscondities en profilering Concept-eindraportage december 2013 DELTRI SAMENWERKEN

Nadere informatie

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Fundamentals Onvoldoende innovatiekracht MKB Zuidvleugel Triple helix samenwerking op bestuurlijk

Nadere informatie

Havenmonitor. De economische betekenis van Nederlandse zeehavens Oktober 2017 Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Havenmonitor. De economische betekenis van Nederlandse zeehavens Oktober 2017 Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu Havenmonitor De economische betekenis van Nederlandse zeehavens 2002-2016 Oktober 2017 Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu Onderzoekers Dr. Larissa van der Lugt Jan-Jelle Witte MSc

Nadere informatie

KRUISBESTUIVINGEN TUSSEN LUCHT EN ZEEHAVEN

KRUISBESTUIVINGEN TUSSEN LUCHT EN ZEEHAVEN KRUISBESTUIVINGEN TUSSEN LUCHT EN ZEEHAVEN Dick van Damme Lector Logistiek Hogeschool van Amsterdam Terneuzen 3 september 2015 AGENDA 1. Ontwikkelingen lucht- en zeehaven 2. Uitdagingen en strategierichtingen

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

Samenvatting. De relaties tussen de zeevaart en de maritieme cluster zijn op basis van deze twee vormen van clustering verder uitgewerkt.

Samenvatting. De relaties tussen de zeevaart en de maritieme cluster zijn op basis van deze twee vormen van clustering verder uitgewerkt. Samenvatting De Nederlandse zeevaartsector is sterk internationaal georiënteerd maar tegelijkertijd van belang voor andere Nederlandse maritieme sectoren. Dit heeft niet alleen te maken met de aankopen

Nadere informatie

In opdracht van Nederland Maritiem Land (NML) en de aangesloten branches heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2015 uitgevoerd. In 2015 is niet voor elke branche afzonderlijk een rapportage opgesteld.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Erasmus Universiteit Rotterdam. Economische relaties zeevaartsector

Erasmus Universiteit Rotterdam. Economische relaties zeevaartsector Erasmus Universiteit Rotterdam Economische relaties zeevaartsector Economische relaties zeevaartsector ii Economische relaties zeevaartsector Een onderzoek van: Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking

Nadere informatie

De kracht van de Delta! Uitdagingen die de toekomst van de Delta gaan vormgeven. Bart Kuipers

De kracht van de Delta! Uitdagingen die de toekomst van de Delta gaan vormgeven. Bart Kuipers De kracht van de Delta! Uitdagingen die de toekomst van de Delta gaan vormgeven Bart Kuipers Hoe kan het dat delta s zoals die van de Rijn en Schelde of de Yangzi delta met Shanghai nu al zeven eeuwen

Nadere informatie

De Zeeuwse haven LADINGEN 2007 DE MOTOR VAN DE ECONOMIE

De Zeeuwse haven LADINGEN 2007 DE MOTOR VAN DE ECONOMIE De Zeeuwse haven DE MOTOR VAN DE ECONOMIE De motor van de regionale economie Wist u dat Zeeland Seaports, het havengebied van Borsele, Terneuzen en Vlissingen het derde grootste havengebied van Nederland

Nadere informatie

Havenmonitor De economische betekenis van Nederlandse zeehavens

Havenmonitor De economische betekenis van Nederlandse zeehavens Havenmonitor 2008 De economische betekenis van Nederlandse zeehavens Mei-2010 Opgesteld voor: Ministerie van Verkeer en Waterstaat Opgesteld door: Erasmus Universiteit Rotterdam (RHV BV) Onderzoekers Michiel

Nadere informatie

De Rotterdamse haven na 2030

De Rotterdamse haven na 2030 De Rotterdamse haven na 2030 B. Kuipers, zakelijk directeur Erasmus Rotterdam Onderzoek ministerie van V&W: Wat is het belang en de betekenis van de mainports in 2040 voor de Nederlandse economie? Onderzoek

Nadere informatie

De Derde Maasvlakte ligt op het Weena

De Derde Maasvlakte ligt op het Weena Essay De Derde Maasvlakte ligt op het Weena Bart Kuipers & Walter Manshanden, Erasmus Universiteit Rotterdam & TNO Hoe ziet Rotterdam er in 2040 uit? Of de economie bloeit en stad en haven nauwer zijn

Nadere informatie

Nederland: de Maritieme Wereldtop

Nederland: de Maritieme Wereldtop 1 Nederland: de Maritieme Wereldtop Veilig, duurzaam en economisch sterk Maritiem Cluster in de Topsector Water: Innovatiecontract en Topconsortium Kennis en Innovatie V2.0, Samenvatting, 23 december 2011

Nadere informatie

$ " # # $ % & ' ( # % & ' ' $ & ( ) $ * ' + $, ) * * % * * %,

$  # # $ % & ' ( # % & ' ' $ & ( ) $ * ' + $, ) * * % * * %, " # % & ' ( ) & *+, + & * $ - *, $ " # # $ % & ' ( # % & ' ' $ & ( ) $ * ' + $, ) * * % * * %, Natte Bedrijventerreinen Strategie Drechtsteden CONCEPT Samen stad aan het water Uitvoeringsstrategie Natte

Nadere informatie

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving Voorzichtig herstel bedreigde soorten Verdere achteruitgang functioneren van ecosystemen en biodiversiteit Meer aandacht voor natuur als basisvoorwaarde

Nadere informatie

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Janine van Oosten, directeur CNB en rijkshavenmeester Februari 2013 Havenclub Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam De havens van

Nadere informatie

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015

Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief. Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Duurzaamheidsfabriek: nut en noodzaak vanuit sociaaleconomisch perspectief Ton van der Wijst, 1 mei 2015 Invalshoeken Globalisering Technologische ontwikkelingen Demografische ontwikkelingen Rol van steden

Nadere informatie

MIRT - Verkenning Antwerpen Rotterdam VISIE

MIRT - Verkenning Antwerpen Rotterdam VISIE MIRT - Verkenning Antwerpen Rotterdam VISIE 2010-2020 POSITIONERING DELTALANDSCHAP 2010 BESTAANDE TOEKOMST DELTALANDSCHAP 2010-2020 STRUCTUURBEELD DELTALANDSCHAP 2020 POSITIONERING STEDELIJKE DELTA 2010

Nadere informatie

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL 214-1-21 Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 213 Om te voorzien in de behoefte aan snel beschikbare indicatoren over het verloop van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Havenmonitor. Oktober 2016 Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Havenmonitor. Oktober 2016 Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu Havenmonitor De economische betekenis van Nederlandse zeehavens 2002-2015 Oktober 2016 Opgesteld voor: Ministerie van Infrastructuur en Milieu Onderzoekers Dr. Larissa van der Lugt Jan-Jelle Witte MSc

Nadere informatie

Dreef 3, Haarlem. Postbus MD Haarlem. Datum. 1 september 1999 Bureau Communicatie. Tel (023) Onderwerp

Dreef 3, Haarlem. Postbus MD Haarlem. Datum. 1 september 1999 Bureau Communicatie. Tel (023) Onderwerp Dreef 3, Haarlem Postbus 123 2000 MD Haarlem Datum 1 september 1999 Bureau Communicatie Tel (023) 514 44 52 Onderwerp Noord-Holland maritiem Fax (023) 514 41 55 (Afschrift cat. 403 t/m 414 en 422) (Heden

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie. Ellen Naaykens De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. Movares symposium 29 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Branche Update: Container terminals

Branche Update: Container terminals Branche Update: Container terminals Economisch Bureau Sector & Commodity Research Nadia Menkveld +31 206 286441 Concurrentiepositie haven van belang voor terminal Hoewel de overslag in de haven van Rotterdam

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Scheepsbouw Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid 5 2. Verwachte

Nadere informatie

Economische visie Schieoevers

Economische visie Schieoevers Economische visie Schieoevers Koesteren en Stimuleren 8 november 2017 drs. Gilbert Bal Introductie Roots Beleidsadvies Gilbert Bal Specialist in vraagstukken op het snijvlak van ruimte, economie en vastgoed

Nadere informatie

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland

Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Stand van zaken offshore windenergie in Nederland Chris Westra (We@Sea) met dank aan Sander de Jong (Rijkswaterstaat Noordzee) Offshore windturbineparken in NL Ronde 1 2 windturbineparken operationeel

Nadere informatie

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD

INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD INNOVATIE- MOTOR VOOR HAVEN EN STAD _ RDM CENTRE OF EXPERTISE Rotterdam heeft de ambitie uit te groeien tot een klimaatbestendige deltastad met de meest innovatieve en duurzame haven ter wereld. Deze ambitie

Nadere informatie

A15 Corridor. Conclusies A15. 4. De A15 is dé verbindingsschakel tussen vier van de tien Nederlandse logistieke hot spots i.c.

A15 Corridor. Conclusies A15. 4. De A15 is dé verbindingsschakel tussen vier van de tien Nederlandse logistieke hot spots i.c. A15 Corridor Conclusies A15 1. Een gegarandeerde doorstroming van het verkeer op de A15 is noodzakelijk voor de continuïteit en ontwikkeling van de regionale economie rond de corridor en voor de BV Nederland.

Nadere informatie

IHC Merwede. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen/ Meer Vernieuwende Ontwikkelingen. Dave Vander Heyde 26 maart 2014

IHC Merwede. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen/ Meer Vernieuwende Ontwikkelingen. Dave Vander Heyde 26 maart 2014 IHC Merwede Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen/ Meer Vernieuwende Ontwikkelingen Dave Vander Heyde 26 maart 2014 Over IHC Merwede: enkele kerngegevens 2 - Voortdurende ontwikkeling van ontwerp- en

Nadere informatie

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Nieuw Mathenesse (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Nieuw Mathenesse, Gemeente Schiedam A. Inleiding Deze factsheet

Nadere informatie

Onderzoeksagenda. Impact Logistieke Parken. Jeroen van Haaren Martijn Streng Bart Kuipers. September 2017

Onderzoeksagenda. Impact Logistieke Parken. Jeroen van Haaren Martijn Streng Bart Kuipers. September 2017 Onderzoeksagenda Impact Logistieke Parken Jeroen van Haaren Martijn Streng Bart Kuipers September 2017 Erasmus Centre for Urban Port and Transport Economics Aanleiding Toegevoegde waarde in het achterland

Nadere informatie

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges Clean Tech Delta Innovative solutions to climate and energy challenges De New Green Deal voor innovatie en schone technologie in de regio Rotterdam-Delft Clean Tech Delta gezamenlijk innovatie en schone

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... In rapporten en beleidsnotities wordt veelvuldig genoemd dat de aanwezigheid van een grote luchthaven én een grote zeehaven in één land of regio, voor de economie een bijzondere meerwaarde

Nadere informatie

De Nederlandse. High Tech, Hands On. Monitor samenvatting. Maritieme Cluster

De Nederlandse. High Tech, Hands On. Monitor samenvatting. Maritieme Cluster De Nederlandse Cluster High Tech, Hands On Monitor 2016 samenvatting FACTS & FIGURES TRADE 23,7 miljard Toegevoegde waarde 2015 3,5% NL Percentage BNP 55 miljard 2000 1000 0 2007 2008 2009 2010 2011 2012

Nadere informatie

Agenda bedrijventerreinen

Agenda bedrijventerreinen Agenda bedrijventerreinen Samenwerken aan een logistieke en maritieme topregio DelTri 1 31 Oktober 2012 VOORWOORD...3 1 OVER DEZE STRATEGIE...5 OVERZICHTSKAART BEDRIJVENTERREINEN...8 2 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN...10

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam

Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam Factsheet bedrijventerrein Spaanse Polder, Gemeente Rotterdam/Schiedam A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

Rotterdam en de kracht van het achterland. Oss, 6 april 2011

Rotterdam en de kracht van het achterland. Oss, 6 april 2011 Rotterdam en de kracht van het achterland Oss, 6 april 2011 Inhoud Containerontwikkeling Rotterdam Achterlandstrategie Logistiek knooppunten 2 Ontwikkeling overslagvolume 30 2008 2009 2010 25 20 15 10

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

stimuleert, creëert en verbindt in de transitie naar een circulaire, regionale economie NME in transitie! GDO tweedaagse I 1 september 2016

stimuleert, creëert en verbindt in de transitie naar een circulaire, regionale economie NME in transitie! GDO tweedaagse I 1 september 2016 stimuleert, creëert en verbindt in de transitie naar een circulaire, regionale economie NME in transitie! GDO tweedaagse I 1 september 2016 Al inzicht? Als NME/bestuurder weet ik niet hoe kwetsbaar mijn

Nadere informatie

Ronde tafel Havenvisie 2030

Ronde tafel Havenvisie 2030 Ronde tafel Havenvisie 2030 Strategische connectiviteit: nieuw Aanpak perspectief voor de waardering van de Amsterdamse scenarioworkshop haven Bart Kuipers Rotterdam stad+haven M.m.v. Dr. M. Nijdam, Prof.dr.

Nadere informatie

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO MAASVLAKTE 2 De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen. Daarom komt er een nieuw stuk haven: Maasvlakte

Nadere informatie

Wat willen we meten?

Wat willen we meten? Wat willen we meten? De betekenis van indicatoren. Transumo- Van Maasvlakte naar Achterland Duurzaam vervoer als uitdaging Bijeenkomst 7 februari 2007 - Bart Kuipers (TNO) Perspectieven op het probleem

Nadere informatie

Olie en gas: 25 nov s-hertogenbosch. hoe diep wil je gaan. Reference: November 26,

Olie en gas: 25 nov s-hertogenbosch. hoe diep wil je gaan. Reference: November 26, Olie en gas: 25 nov. 2010 s-hertogenbosch hoe diep wil je gaan Reference: November 26, 2008 1 Offshore in Brabant off-course Minor Offshore Engineering & Automation Aanleiding: In 2007 doet Avans docent

Nadere informatie

Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 2016

Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 2016 217-1-23 Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 216 Om te voorzien in de behoefte aan snel beschikbare indicatoren over het verloop van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Circulaire Kansen in de Maritieme Topregio. Kansenkaart richting concrete business initiatieven

Circulaire Kansen in de Maritieme Topregio. Kansenkaart richting concrete business initiatieven Circulaire Kansen in de Maritieme Topregio Kansenkaart richting concrete business initiatieven Foto voorpagina: Joop van Houdt luchtfoto Duivelseiland in de Drechtsteden Dit document betreft het onderdeel

Nadere informatie

Guus Balkema, 010Works & initiatiefnemer & voorzitter SuGu Club. Arash Aazami, Bas Nederland & initiatiefnemer SuGu Club

Guus Balkema, 010Works & initiatiefnemer & voorzitter SuGu Club. Arash Aazami, Bas Nederland & initiatiefnemer SuGu Club De SuGu Club De SuGu (Start-Up & Grown-Up) Club richt zich op de biobased- en de creatieve industrie van Rotterdam. Op dit moment zien wij als ondernemers te weinig concrete samenwerking in deze sectoren,

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel

Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel Factsheet bedrijventerrein Stormpolder, Gemeente Krimpen aan de IJssel A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van

Nadere informatie

LES 1: De wereld in verandering

LES 1: De wereld in verandering LES 1: De wereld in verandering 1 Les 1: De wereld in verandering Vakken Zedenleer/godsdienst, economie, geschiedenis, aardrijkskunde, PAV Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend,

Nadere informatie

MRA-agenda van de IJmond IJMOND

MRA-agenda van de IJmond IJMOND MRA-agenda van de IJmond IJMOND MRA-agenda van de IJmond IJMOND Inleiding De IJmond is een veelzijdige aantrekkelijke regio met veel potentie. Binnen de Metropoolregio Amsterdam heeft de IJmond een eigen

Nadere informatie

Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam. Henk de Bruijn 25 september 2013. Copyright - Port of Rotterdam

Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam. Henk de Bruijn 25 september 2013. Copyright - Port of Rotterdam Wereldklasse doen! Havenbedrijf Rotterdam Henk de Bruijn 25 september 2013 1 Haven- en industriegebied + 2 Havengebieden Maasvlakte Waal-/Eemhaven Europoort Botlek 3 Haven in cijfers Rotterdamse haven

Nadere informatie

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee?

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? MKB Eindhoven & Rabobank Rabobank Nederland; Kaya Kocak, Véronique Bulthuis 5 februari 2015 Rabobank Sectormanagement Véronique Bulthuis Sectormanager Groothandel

Nadere informatie

Toeristische visie Regio Alkmaar. Regioavond in het teken van ambities en dromen

Toeristische visie Regio Alkmaar. Regioavond in het teken van ambities en dromen Toeristische visie Regio Alkmaar Regioavond in het teken van ambities en dromen Programma 1. Inleiding: doel en proces (10 minuten) 2. Workshop dromen en ambities (1,5 uur) Presentatie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

Tweede Maasvlakte. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/32990

Tweede Maasvlakte. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/32990 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres E i Kiwijs 28 september 2011 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/32990 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Auteurs: P. M. Walison MSc, Trainee Internationaal Ondernemen Dhr. P. van Kuijen, Sectormanager Zoetermeer, 24 januari 2011 Hoewel aan de

Nadere informatie

10 november 2011 s-hertogenbosch. November 26, Offshore: groter, Reference:

10 november 2011 s-hertogenbosch. November 26, Offshore: groter, Reference: Offshore: groter, 10 november 2011 s-hertogenbosch sneller, Reference: efficiënter November 26, 2008 1 Offshore in Brabant off-course Minor Offshore Engineering & Automation Aanleiding: In 2007 doet Avans

Nadere informatie

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland Conjunctuur enquête Technologische Industrie Nederland Gunstig beeld met internationale onzekerheden Het CBS kopt donderdag 16 februari dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit op zo n hoog

Nadere informatie

Economische scenario s West-Friesland

Economische scenario s West-Friesland Economische scenario s West-Friesland 24 april 2014 Opzet presentatie 1. Economische ontwikkeling West-Friesland 2. SWOT economie 3. Trends en ontwikkelingen 4. Prognose economische ontwikkeling 5. Scenario

Nadere informatie

Binnenhavens Drechtsteden

Binnenhavens Drechtsteden Eindrapport Casestudie binnenhavens Drechtsteden 0 Eindrapport casestudie: Binnenhavens Drechtsteden Casestudie onderdeel van studie Economisch belang Nederlandse Binnenhavens in opdracht van de Nederlandse

Nadere informatie

WELKOM IN ROTTERDAM THEMA: MARITIEME INDUSTRIE

WELKOM IN ROTTERDAM THEMA: MARITIEME INDUSTRIE WELKOM IN ROTTERDAM Rik Dalmeijer Gebiedsmanager Dordrecht Inland Seaport September 2016, Bezoek Drechtraad aan Rotterdam THEMA: MARITIEME INDUSTRIE Rik Dalmeijer Gebiedsmanager Dordrecht Inland Seaport

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014

De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 De Nederlandse Maritieme Arbeidsmarkt 2014 Sectorrapport Maritieme Toeleveringsindustrie Ruud van der Aa Jenny Verheijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Belangrijkste uitkomsten 4 1. Samenstelling werkgelegenheid

Nadere informatie

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025 De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 Startnotitie: Naar een Visie voor de Nederlandse industrie 28 maart 2010 Naar de Visie 2025 -

Nadere informatie

Havenvisie Zwolle Kampen Netwerkstad

Havenvisie Zwolle Kampen Netwerkstad Havenvisie Zwolle Kampen Netwerkstad Eindrapport Opdrachtgever: Zwolle Kampen Netwerkstad ECORYS Nederland BV Arwen Korteweg Mariska van der Gun Gilbert Bal Ewout Bückmann Rotterdam, 4 april 2011 Contactpersonen:

Nadere informatie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie

De Rotterdamse haven en het achterland. Havenvisie 2030 en achterlandstrategie De Rotterdamse haven en het achterland Havenvisie 2030 en achterlandstrategie Ellen Naaykens Havenbedrijf Rotterdam N.V. ALV ELC, Venlo 30 november 2011 Inhoud Profiel haven Rotterdam Ontwerp Havenvisie

Nadere informatie

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL

DIRECTE TOEGEVOEGDE WAARDE IN DE VLAAMSE HAVENS, HET LUIKSE HAVENCOMPLEX EN DE HAVEN VAN BRUSSEL 215-1-19 Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 214 Om te voorzien in de behoefte aan snel beschikbare indicatoren over het verloop van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Toekomstvisie en innovatiemogelijkheden van de maritieme sector. Martin Bloem

Toekomstvisie en innovatiemogelijkheden van de maritieme sector. Martin Bloem Toekomstvisie en innovatiemogelijkheden van de maritieme sector Martin Bloem Inhoud Wat is HME? Wat doet HME (niet)? Concrete activiteiten Trends in de maritiem-technische wereld Voorbeelden van innovatie

Nadere informatie

Roadmap Next Economy. Hans Beekman

Roadmap Next Economy. Hans Beekman Roadmap Next Economy Hans Beekman Aanleiding Roadmap Next Economy Economische potentie wordt onvoldoende benut Versterken regionale samenwerking noodzakelijk (OESO) Eenduidige toekomstbestendige economische

Nadere informatie

MUST MARITIME CONSORTIUM of ENVIRONMENTAL SCIENCE and TECHNOLOGY

MUST MARITIME CONSORTIUM of ENVIRONMENTAL SCIENCE and TECHNOLOGY Global Ocean Innovation Independent shared research for sustainable exploitation of ocean resources MARITIME CONSORTIUM of ENVIRONMENTAL SCIENCE and TECHNOLOGY 10 miljard mensen in 2050 grondstoffen -

Nadere informatie

Bedrijventerrein Vijfsluizen (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter

Bedrijventerrein Vijfsluizen (Schiedam) Maatschappelijke waarde. Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Bedrijventerrein Vijfsluizen (Schiedam) Maatschappelijke waarde Met de Kamer van Koophandel weet je wel beter Factsheet bedrijventerrein Vijfsluizen Gemeente Schiedam FACTSHEET BEDRIJVENTERREIN VIJFSLUIZEN,

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

AVANS HOGESCHOOL. Nies Rijnders Manager of Centre of Expertise for Sustainable Business

AVANS HOGESCHOOL. Nies Rijnders Manager of Centre of Expertise for Sustainable Business Economische opgave Internationalisering - Kennis: wat gebeurt daar? - Verzoek van het bedrijfsleven uit de Osse Haven: logistieke hub - Internationale bedrijven naar Oss - Platform om andere partijen te

Nadere informatie

Economische Transformatiemonitor

Economische Transformatiemonitor Gezamenlijke inzet triple helix partijen 11-10-2016 Economische Transformatiemonitor Hoeksche Waard 16 september 2016 1 De economische motor Inzet op stuwende sectoren de regio Investeren in campussen

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

Kansen voor topsector HTSM:

Kansen voor topsector HTSM: Kansen voor topsector HTSM: Nederlands-Aziatische samenwerking in high-tech clusters Sound analysis, inspiring ideas Nederlands-Aziatische samenwerking biedt kansen voor topsector HTSM Het Nederlandse

Nadere informatie

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Logistiek Netwerk. Partnerforum Gent 18 oktober 2016

Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Logistiek Netwerk. Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Beleidsplan Ruimte Vlaanderen Werkgroep Logistiek Netwerk Partnerforum Gent 18 oktober 2016 Ruimtebeslag in Vlaanderen 33% Prognose VITO: kan oplopen tot 50% in 2050 Ruimtebeslag = Ruimte ingenomen door

Nadere informatie