Workshop. Investeren in kosteneffectieve interventies Van Wetenschap naar Beleid. 1 Nederlands Congres Volksgezondheid 11 april 2012 Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Workshop. Investeren in kosteneffectieve interventies Van Wetenschap naar Beleid. 1 Nederlands Congres Volksgezondheid 11 april 2012 Amsterdam"

Transcriptie

1 Workshop Investeren in kosteneffectieve interventies Van Wetenschap naar Beleid 1

2 Programma Welkom Heleen Hamberg, RIVM-VTV Presentatie: Wat zijn economische evaluaties? Paul van Gils, RIVM-PZO Presentatie: Interpretatie van kosteneffectiviteit Matthijs van den Berg, RIVM-VTV Presentatie: De rol van kosteneffectiviteit in beleid Lejo van der Heiden, VWS-PG Discussie aan de hand van stellingen Discussieleider: Heleen Hamberg 2

3 Programma Inleiders: Marja Westhoff Programmasecretaris Preventie - ZonMw Silvia Evers Professor Public Health Technology Assessment - Universiteit Maastricht Jan Maarten Boot Universitair hoofddocent beleid en management gezondheidszorg - UMC Utrecht Victor Everhardt Wethouder Volksgezondheid - Gemeente Utrecht 3

4 Wat zijn economische evaluaties? Paul van Gils, RIVM-PZO 4

5 Budget voor zorg en preventie altijd kleiner dan gewenst Hoewel budgetten voor gezondheidszorg wereldwijd groeien (in Nederland 13% van Bruto Nationaal Product) is er nooit genoeg om alle individuele behoeftes te vervullen Daarom moeten er keuzes gemaakt worden gegeven het beschikbare budget moeten we daar optimale zorg mee inkopen We kunnen maar 1 keer uitgeven! ECONOMISCHE EVALUATIE 5

6 Economische evaluatie (1) Een economische evaluatie is de vergelijking van twee of meer interventies voor wat betreft hun kosten en hun effecten (Drummond, Michael F. (2005) Methods for the Economic Evaluation of Health Care Programmes, Oxford University Press) Centrale vraag Hoe is de verhouding tussen de kosten en effecten van de nieuwe interventie vergeleken met de oude situatie? 6

7 Economische evaluatie (2) Nieuwe interventie B Gezondheidswinst B Kosten B Keuze Huidige interventie/niets doen A Gezondheidswinst A Kosten A 7

8 Hoofdvormen van economische evaluatie Altijd: integratie van kosten en effecten in één maat Kosteneffectiviteitsanalyse (KEA) Kostenutiliteitsanalyse (KUA) Kostenbatenanalyse (KBA) 8

9 Twee belangrijke begrippen Perspectief Tijdshorizon Disconteren 9

10 KEA & KUA Kosten worden gerelateerd aan effecten in een ratio: Kosteneffectiviteitsratio van B (nieuw) versus A (oud): KEA: netto kosten B netto kosten A effecten B - effecten A Anti-rook campagne: gestopte roker Obesitas preventie programma: gewichtsverlies in kg Vaccinatie: voorkomen infectie Chlamydia screeningsprogramma: voorkomen buitenbaarmoederlijke zwangerschap Kankerscreeningsprogramma: gewonnen levensjaar KUA: QALY 10

11 Kosteneffectiviteits plane Incrementele kosten duurder minder effectief duurder effectiever ICER = 40/2 = E 2 C Incrementele effecten minder effectief goedkoper effectiever goedkoper 11

12 Waar vind ik (snel) economische evaluaties op het gebied van preventie? 12

13 13

14 Interpretatie van kosteneffectiviteit Matthijs van den Berg, RIVM-VTV 14

15 Kosteneffectiviteit van preventie In een KEA wordt een wereld mét interventie vergeleken met wereld zonder Er moet een interventiescenario opgesteld worden en daarvoor moeten aannames gedaan worden Hoe realistisch zijn die aannames met betrekking tot effecten en kosten van de interventie? 15

16 Kosteneffectiviteit Drie belangrijke vragen: 1. Welke kosten zijn meegenomen en welke niet? 2. Zijn aannames over effectiviteit goed onderbouwd? 3. Welke belangrijke methodologische keuzes zijn gemaakt? 16

17 1. Kosten: perspectief Voorbeeld Screening in de huisartspraktijk naar mensen met depressieve klachten Gezondheidszorgperspectief: per gewonnen QALY Maatschappelijk perspectief: kostenbesparend (door minder ziekteverzuim) De keuze van het perspectief heeft dus grote invloed op de kosteneffectiviteitsratio 17

18 1. Kosten: prijs Voorbeeld Opname van vaccinatie tegen rotavirus in het RVP Twee Nederlandse modelstudies Goossens et al.: iets boven de per QALY Zoomer et al.: ruim boven per QALY Verklaring? Vaccinprijs is verklarende factor: Zoomer et al. gingen uit van 150, Goossens et al. gingen uit van 100 Verschillende aannames over effectiviteit en zorggebruik waren ook van invloed 18

19 2. Effecten: deelname Voorbeeld Darmkankerscreening middels coloscopie ( ifobt) Hoeveel procent van de mensen zou hier aan deelnemen? Gemiddelde aanname in modelstudies: 85% Reeel cijfer op basis van surveys: 30% Onrealistisch positieve aannames leiden tot een te rooskleurig beeld van de kosteneffectiviteit 19

20 2. Effecten: langetermijneffecten Voorbeeld Dieet in combinatie met medicijnen voor mensen met obesitas Gemiddeld gewichtsverlies na een jaar: 6 kilo Hoeveel hiervan blijft op lange termijn behouden? 100% effectbehoud: > per QALY 20% effectbehoud: per QALY 20

21 3. Modelkeuzes: tijdshorizon Voorbeeld Lesprogramma over roken voor middelbare scholieren Welke tijdshorizon is nodig? Met levenslange tijdshorizon: per QALY Tijdshorizon van 50 jaar: per QALY Tijdshorizon van 25 jaar: per QALY 21

22 3. Modelkeuzes: disconteren Aan toekomstige kosten en effecten wordt minder waarde gehecht dan aan huidige kosten en effecten Disconteren: het terugrekenen van toekomstige effecten en kosten naar het heden Nederlandse standaard: Ongelijke discontovoeten voor kosten en effecten (4% en 1,5%) toekomstige QALY s meer gewicht dan toekomstige kosten Buitenland: Gelijke discontovoeten (3%, 5%, 6%) 22

23 3. Modelkeuzes: disconteren Voorbeeld HPV-vaccinatie Tientallen KEA s, flink aantal Nederlandse Bijna unanieme conclusie: gunstige kosteneffectiviteitsratio De Kok et al.: niet kosteneffectief (> per QALY) Disconteren: 3% voor kosten en 3% voor effecten Stel ze hadden Nederlandse standaard gevolgd Dan kwamen ze op per QALY 23

24 Postma: I conclude that the conclusion by de Kok et al. is misleading, should be re-visited and would probably better be formulated as In the Netherlands, HPV vaccination is likely to be cost-effective if compared with screening alone, [ ] 24 Nederlands Lessons learned Congres from Volksgezondheid published economic 11 april evaluations 2012 in public health 11 November 2010

25 4. Conclusies Kosteneffectiviteit krijgt steeds grotere rol; dit is een gunstige ontwikkeling Vaar niet blind op kosteneffectiviteitsratio s, maar kijk goed naar aannames en keuzes die van invloed zijn op de uitkomst Stel jezelf drie vragen: Zijn effectaannames realistisch? Zijn alle relevante kosten meegenomen? Wat zijn de kritische modelkeuzes? Voorzichtigheid bij de interpretatie van uitkomsten van kosteneffectiviteitsonderzoek is geboden; vooral wanneer gebruik gemaakt is van modelberekeningen 25

26 De rol van kosteneffectiviteit in beleid Lejo van der Heiden, VWS-PG 26

27 27

28 Stelling 1 Elk goed interventieonderzoek gaat gepaard met een kosteneffectiviteitsanalyse Inleider: Marja Westhoff Programmasecretaris Preventie ZonMw 28

29 Stelling 2 Kosteneffectiviteitsanalyses van preventieve interventies moeten altijd vanuit het maatschappelijk perspectief worden uitgevoerd Inleider: Silvia Evers Professor Public Health Technology Assessment Universiteit Maastricht 29

30 Stelling 3 In de praktijk speelt kosteneffectiviteitsonderzoek geen enkele rol van betekenis in beleidsbeslissingen Inleider: Jan Maarten Boot Universitair hoofddocent beleid en management gezondheidszorg UMC Utrecht 30

31 Stelling 4 Er mag gemeenschapsgeld besteed worden aan interventies die niet bewezen kosteneffectief zijn Inleider: Victor Everhardt Wethouder Volksgezondheid Gemeente Utrecht 31

32 Afsluiting Dank voor uw bijdrage! Verder discussiëren? Haak aan bij de LinkedIn-groep VTV-2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Vergeet niet een kijkje te nemen op: Vragen? Neem contact op met: 32

Invloed van aannames in modellen van kosteneffectiviteit onderzoek

Invloed van aannames in modellen van kosteneffectiviteit onderzoek Invloed van aannames in modellen van kosteneffectiviteit onderzoek Paul van Gils Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) Centrum Voeding, Preventie en Zorg Afdeling Kwaliteit van Zorg en Gezondheidseconomie

Nadere informatie

De kosteneffectiviteit van voedingsmaatregelen. Matthijs van den Berg Hoofd afdeling Preventie & Voeding Centrum Voeding, Preventie en Zorg

De kosteneffectiviteit van voedingsmaatregelen. Matthijs van den Berg Hoofd afdeling Preventie & Voeding Centrum Voeding, Preventie en Zorg De kosteneffectiviteit van voedingsmaatregelen Matthijs van den Berg Hoofd afdeling Preventie & Voeding Centrum Voeding, Preventie en Zorg De kosteneffectiviteit van voedingsmaatregelen 21-11- 2013 Inhoud

Nadere informatie

Chapter 11 Samenvatting

Chapter 11 Samenvatting Chapter 11 Samenvatting 185 SAMENVATTING Economische evaluatie van Preventie Van tekentafel tot de dagelijkse praktijk De kosten van de gezondheidszorg zijn de afgelopen jaren enorm gestegen. Daarom is

Nadere informatie

Economische evaluatie van gezondheidsbevordering waar staan we nu? Ardine de Wit 21 mei 2010

Economische evaluatie van gezondheidsbevordering waar staan we nu? Ardine de Wit 21 mei 2010 Economische evaluatie van gezondheidsbevordering waar staan we nu? Ardine de Wit 21 mei 2010 Centrum voor Preventie en Zorgonderzoek (PZO) RIVM & Julius Centrum Universitair Medisch Centrum Utrecht RIVM

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO + Instituut VU medisch centrum, Amsterdam Disclosure

Nadere informatie

Antwerpen Centraal Station

Antwerpen Centraal Station Prof.dr. Johan Polder Maatschappelijk perspectief op de gezondheidseconomie van preventie VGE-NVTAG congres Gezondheidseconomie van preventie - Antwerpen, 21 mei 2010 Antwerpen Centraal Station 1 Utrecht

Nadere informatie

De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker

De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker Maaike Fobelets Lore Pil Koen Putman Lieven Annemans 5 oktober 2015 1 Algemene principes

Nadere informatie

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet. Jaarcongres MPA Alumni, 15 april 2011, Den Haag

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet. Jaarcongres MPA Alumni, 15 april 2011, Den Haag Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet Jaarcongres MPA Alumni,, Den Haag Roel A. Coutinho 1 Center for Infectious Disease Control National Institute

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

De bedrijfsgezondheidszorg heeft tot doel om werknemers gezond en

De bedrijfsgezondheidszorg heeft tot doel om werknemers gezond en 146 Economische evaluaties in de bedrijfsgezondheidszorg: methodologische & toegepaste studies De bedrijfsgezondheidszorg heeft tot doel om werknemers gezond en productief te houden. De middelen die hiervoor

Nadere informatie

Over. effect. handleiding voor economisch evaluatieonderzoek bij gezondheidsbevordering RIVM: G.A. de Wit L. Tariq P.F. van Gils M.J.M.

Over. effect. handleiding voor economisch evaluatieonderzoek bij gezondheidsbevordering RIVM: G.A. de Wit L. Tariq P.F. van Gils M.J.M. handleiding voor economisch evaluatieonderzoek bij gezondheidsbevordering Over euro en effect RIVM: Consument en Veiligheid: G.A. de Wit L. Tariq P.F. van Gils M.J.M. Panneman INHOUDSOPGAVE Voorwoord 5

Nadere informatie

Doelmatigheid in de gezondheidszorg. Inhoud. Totaal kosten ZFW-populatie hulpmiddelen. Indra Eijgelshoven Mapi Values 19 april 2006

Doelmatigheid in de gezondheidszorg. Inhoud. Totaal kosten ZFW-populatie hulpmiddelen. Indra Eijgelshoven Mapi Values 19 april 2006 Doelmatigheid in de gezondheidszorg Indra Eijgelshoven Mapi Values 19 april 2006 Inhoud Stijging van in de zorg Keuzes maken met beperkt budget Doelmatigheid Economische evaluaties Gezondheidswinst Kosten

Nadere informatie

Psychiatrische aandoeningen behoren wereldwijd tot de meest invaliderende en ernstige ziektebeelden, en de hiermee gepaard gaande ziektelast zal naar

Psychiatrische aandoeningen behoren wereldwijd tot de meest invaliderende en ernstige ziektebeelden, en de hiermee gepaard gaande ziektelast zal naar Samenvatting Psychiatrische aandoeningen behoren wereldwijd tot de meest invaliderende en ernstige ziektebeelden, en de hiermee gepaard gaande ziektelast zal naar verwachting zelfs verder toenemen in de

Nadere informatie

Nieuwe Medicatie hoe lang nog te betalen?

Nieuwe Medicatie hoe lang nog te betalen? Nieuwe Medicatie hoe lang nog te betalen? Wat mag een QALY volgens u kosten 1. 20.000 euro 2. 50.000 euro 3. 80.000 euro 4. geen mening 14% 14% 29% Stemronde Geopend 43% 10 Mag hepatitis C behandeling

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie 220205 Condite, Nieuwegein, 205 Disclosure belangen spreker kwaliteit van leven en kosten Potentiële belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsering of

Nadere informatie

Kennisbank richtlijnontwikkeling. Tool Doelmatigheid in richtlijnen. 1. Inleiding. 2. Definities en uitgangspunten

Kennisbank richtlijnontwikkeling. Tool Doelmatigheid in richtlijnen. 1. Inleiding. 2. Definities en uitgangspunten Kennisbank richtlijnontwikkeling Ondersteunende materialen bij het ontwikkelen van richtlijnen Tool Doelmatigheid in richtlijnen Inhoud 1. Inleiding 2. Definities en uitgangspunten 3. Doel van deze tool

Nadere informatie

IS PREVENTIE MEER KOSTEN-EFFECTIEF DAN CURATIE? Prof. Steven Simoens

IS PREVENTIE MEER KOSTEN-EFFECTIEF DAN CURATIE? Prof. Steven Simoens IS PREVENTIE MEER KOSTEN-EFFECTIEF DAN CURATIE? Prof. Steven Simoens ACHTERGROND Geneesmiddelen dragen bij tot gezondheid, maar groei in geneesmiddelenbudget overtreft economische groei In een context

Nadere informatie

Overzicht van onderwijs. Van ideologie naar bewijskracht: Wat zijn de resultaten van onderzoek naar effectiviteit van preventieve maatregelen?

Overzicht van onderwijs. Van ideologie naar bewijskracht: Wat zijn de resultaten van onderzoek naar effectiviteit van preventieve maatregelen? Overzicht van onderwijs Van ideologie naar bewijskracht: Wat zijn de resultaten van onderzoek naar effectiviteit van preventieve maatregelen? 1. Hoe belangrijk is een bepaalde oorzaak? * maten van attributie

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 20 mei 2008 Farmatec/FZ-2850016 20 april 2009

Uw brief van Uw kenmerk Datum 20 mei 2008 Farmatec/FZ-2850016 20 april 2009 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 20 mei 2008 Farmatec/FZ-2850016 20 april 2009 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Julius Academy. Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek in de gezondheidszorg

Julius Academy. Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek in de gezondheidszorg Julius Academy Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek in de gezondheidszorg 6 en 13 november 2015 Locatie: Broederplein 39, 3703 CD Zeist Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek

Nadere informatie

Prof. dr. Lieven Annemans Gezondheidseconomische aspecten van bevolkingsonderzoek naar kanker UGent & VUB

Prof. dr. Lieven Annemans Gezondheidseconomische aspecten van bevolkingsonderzoek naar kanker UGent & VUB Prof. dr. Lieven Annemans Gezondheidseconomische aspecten van bevolkingsonderzoek naar kanker UGent & VUB Een systematische review van de kosteneffectiviteit van bevolkingsonderzoek naar baarmoederhals,

Nadere informatie

Figuur overgenomen uit Value Based Healthcare prijsinschrijvingsdocumentatie van The Decision institute die hier ook opleidingen voor aanbieden.

Figuur overgenomen uit Value Based Healthcare prijsinschrijvingsdocumentatie van The Decision institute die hier ook opleidingen voor aanbieden. De waardebepaling van nieuwe producten en services in de zorg Het beantwoorden van de vraag of nieuwe producten en services in de zorg daadwerkelijk meerwaarde brengen is niet gemakkelijk. Er is een levendige

Nadere informatie

Bouwstenen voor keuzes rondom preventie in Nederland

Bouwstenen voor keuzes rondom preventie in Nederland RIVM report 260901001/2006 Bouwstenen voor keuzes rondom preventie in Nederland PHM van Baal, GA de Wit, TL Feenstra, HC Boshuizen, WJE Bemelmans, MAM Jacobsvan der Bruggen, RT Hoogenveen Contact: PHM

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP 2.859.072 8 jul. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP 2.859.072 8 jul. 08 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 8 jul. 08 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief vaccinatie tegen baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Casper Schoemaker & Nancy Hoeymans 29 november 2007. Kwaliteit van leven en kosteneffectiviteitsonderzoek

Casper Schoemaker & Nancy Hoeymans 29 november 2007. Kwaliteit van leven en kosteneffectiviteitsonderzoek Casper Schoemaker & Nancy Hoeymans 29 november 2007 Kwaliteit van leven en kosteneffectiviteitsonderzoek Structuur presentatie 1. Imago psychische stoornissen en GGZ 2. Beproefde argumenten in politiek

Nadere informatie

Masterthese. Kosten-effectiviteitsanalyses en de cursus Geen Paniek

Masterthese. Kosten-effectiviteitsanalyses en de cursus Geen Paniek Masterthese Kosten-effectiviteitsanalyses en de cursus Geen Paniek Esther Boonk Enschede, 31 mei 2012 Kosten-effectiviteitsanalyses en de cursus Geen Paniek Faculteit: Gedragswetenschappen Opleiding: Psychologie

Nadere informatie

De waarde van kosteneffectiviteitsanalyses (KEA) bij de evaluatie van disease management programma's

De waarde van kosteneffectiviteitsanalyses (KEA) bij de evaluatie van disease management programma's Levensverwachting stijgt harder dan gedacht De waarde van kosteneffectiviteitsanalyses (KEA) bij de evaluatie van disease management programma's Maureen Rutten-van Mölken, PhD Universitair Hoofddocent

Nadere informatie

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Viola Spek Universiteit van Tilburg Screening en behandeling van psychische problemen via internet Online screening Online behandeling - Effectiviteit

Nadere informatie

LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID

LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID LANDELIJKE EN REGIONALE SCENARIO S VOOR TOEKOMST VAN ZORG EN GEZONDHEID Momenteel zijn er veel veranderingen op het gebied van zorg en gezondheid. Het is daardoor moeilijk te voorspellen hoe dit veld er

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor de adviesvraag

Samenvatting. Aanleiding voor de adviesvraag Samenvatting Aanleiding voor de adviesvraag Op dit moment zijn bijna 400.000 mensen in Nederland aangewezen op behandeling met antistollingsmiddelen van het type vitamine K-antagonist (VKA). Hoewel zeer

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit van preventie. Van gezondheidszorgperspectief naar maatschappelijk perspectief

Kosteneffectiviteit van preventie. Van gezondheidszorgperspectief naar maatschappelijk perspectief Rapport 270091011/2009 P.H.M. van Baal T.L. Feenstra J.J. Polder L. Tariq W. Jama M. van den Berg Kosteneffectiviteit van preventie Van gezondheidszorgperspectief naar maatschappelijk perspectief Kosteneffectiviteit

Nadere informatie

Gezondheidsvaardigheden in Nederland

Gezondheidsvaardigheden in Nederland Gezondheidsvaardigheden in Nederland ontwikkelingen in onderzoek, beleid en praktijk Jany Rademakers NIVEL, Utrecht Gezondheidsvaardigheden op de agenda in Nederland (1) 2010 Alliantie Gezondheidsvaardigheden

Nadere informatie

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek Samenvatting Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ( het uitstrijkje ). Er zijn echter kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo is er een

Nadere informatie

Samenvatting. Hoe wordt (vermijdbare) ziektelast geschat?

Samenvatting. Hoe wordt (vermijdbare) ziektelast geschat? Samenvatting Hoe wordt (vermijdbare) ziektelast geschat? Een van de hoofddoelen van het milieubeleid in ons land is bijdragen aan een betere volksgezondheid. Dat kan door schadelijke invloeden te verminderen,

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvraag

Samenvatting. Adviesvraag Samenvatting Hoewel tuberculose op wereldschaal veel voorkomt, is de ziekte in Nederland geen groot probleem. Vooral migranten uit landen waar wel veel tuberculose is, vormen een risicogroep. Omdat kinderen

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Waarom stijgen de uitgaven? Prijs- en volume. Vergrijzing als kostenbom. Kostenontwikkeling 1999-2003 Bron: Zorg voor euro s-2

Waarom stijgen de uitgaven? Prijs- en volume. Vergrijzing als kostenbom. Kostenontwikkeling 1999-2003 Bron: Zorg voor euro s-2 Zorguitgaven, 1972-2009 miljard euro (bron:cbs) Macro-economie, gezondheid en zorg Johan Polder 1 NVAG Jubileumcongres 19 november 2010 Zorguitgaven, 1972-2009 miljard euro Zorguitgaven, 1972-2009 miljard

Nadere informatie

Voorbeeld adviesrapport MedValue

Voorbeeld adviesrapport MedValue Voorbeeld adviesrapport MedValue (de werkelijke naam van de innovatie en het ziektebeeld zijn verwijderd omdat anders bedrijfsgevoelige informatie van de klant openbaar wordt) Dit onafhankelijke advies

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 182 Depressie komt veel voor en is een van de meest invaliderende aandoeningen met een negatieve invloed op vele

Nadere informatie

Is valpreventie kosteneffectief?

Is valpreventie kosteneffectief? Is valpreventie kosteneffectief? Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be Maart 2014 1 Reactie van de overheden op de crisis Jaarlijkse

Nadere informatie

Kankerzorg, investeren in goede uitkomsten

Kankerzorg, investeren in goede uitkomsten Kankerzorg, investeren in goede uitkomsten dr. Ronald Spanjers, raad van bestuur, IKNL ir. Steven Lugard, CEO, Performation Dorien de Groot - van de Kreeke MSc MBA, Novivena 1 waarom 2 kanker 3 D(n)OT

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Collaborative stepped. angststoornissen

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Collaborative stepped. angststoornissen Improving Mental Health by Sharing Knowledge Collaborative stepped care bij angststoornissen Anna Muntingh Onderzoeksgroep: Prof. dr. C.M. van der Feltz-Cornelis, Tilburg University PI Dr. H.W.J. van Marwijk,

Nadere informatie

Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg. Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht

Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg. Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht Advance Care Planning a voluntary formalized process of discussion and review

Nadere informatie

EMGO Institute - Care and Prevention. Start van het project. Onderzoeksvraag. Wat is de effectiviteit en kosteneffectiviteit

EMGO Institute - Care and Prevention. Start van het project. Onderzoeksvraag. Wat is de effectiviteit en kosteneffectiviteit Iris F Groeneveld 1, Karin I Proper 1, Allard J van der Beek 1, Cor van Duivenbooden 2, Vincent Hildebrandt 3, Willem van Mechelen 1 1VU Medisch Centrum, Afdeling Sociale Geneeskunde, Amsterdam 2Stichting

Nadere informatie

QALY-tijd. Medische technologie, kosteneffectiviteit en richtlijnen. QALY-tijd

QALY-tijd. Medische technologie, kosteneffectiviteit en richtlijnen. QALY-tijd Medische technologie, kosteneffectiviteit en richtlijnen Werner Brouwer, Leona Hakkaart, Mark Koopmanschap, Louis Niessen, Frans Rutten Actoren & rekwisieten Outline presentatie Het goede nieuws en het

Nadere informatie

Experiment tegen schooluitval

Experiment tegen schooluitval Experiment tegen schooluitval De effecten van intensieve coaching Marc van der Steeg (CPB) Roel van Elk (CPB) Dinand Webbink (Erasmus Universiteit Rotterdam) Opzet presentatie 1. Aanleiding 2. De interventie

Nadere informatie

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp . Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap Nickie van der Wulp 7-02-2014 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Risico-indicatoren voor angst en depressie: hoe nu verder?

Risico-indicatoren voor angst en depressie: hoe nu verder? Risico-indicatoren voor angst en depressie: hoe nu verder? Filip Smit Trimbos-instituut, Centrum Preventie en Vroege Interventie Vrije Universiteit, Vakgroep Klinische Psychologie NKOP symposium 14 december

Nadere informatie

Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek in de gezondheidszorg

Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek in de gezondheidszorg Health Technology Assessment & Doelmatigheidsonderzoek in de gezondheidszorg 6 en 13 juni 2014 Locatie: Broederplein 43, 3703 CD Zeist Nascholing voor professionals in de gezondheidszorg Georganiseerd

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Achtergrond Het RIVM en Vernet Verzuimnetwerk B.V. hebben een onderzoek uitgevoerd onder ziekenhuismedewerkers naar de relatie tussen de influenza vaccinatiegraad

Nadere informatie

PARELPRIJS VOOR PETER MEULENBEEK

PARELPRIJS VOOR PETER MEULENBEEK PARELPRIJS VOOR PETER MEULENBEEK (Foto: ZonMw) Peter Meulenbeek, universitair docent geestelijke gezondheidsbevordering bij de faculteit Gedragswetenschappen van de Universiteit Twente, kreeg donderdag

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Betaalt preventie zichzelf terug? FysioCongres 2014 Preventie, goed voor iedereen

Betaalt preventie zichzelf terug? FysioCongres 2014 Preventie, goed voor iedereen Betaalt preventie zichzelf terug? FysioCongres 2014 Preventie, goed voor iedereen 14 juni 2014 Wat vandaag aan bod komt Voorstellen, wie ben ik om iets te mogen zeggen? Wat is preventie? Anders denken

Nadere informatie

Ik onderschrijf het advies van de Commissie Bevolkingsonderzoek.

Ik onderschrijf het advies van de Commissie Bevolkingsonderzoek. Gezondheidsraad Health Council of the Netherlands Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Onderwerp : Briefadvies Amendement DENSE-studie Uw kenmerk : 701406-129805-PG Ons kenmerk : I-1611/JB/pm/894-O1

Nadere informatie

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen

Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen Elise van Beeck Maatschappelijke Gezondheidszorg & Medische Microbiologie en Infectieziekten Erasmus MC Rotterdam Overzicht presentatie Introductie: waar is het

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap 2008-2012 Nickie van der Wulp, MSc 12, Ciska Hoving, PhD 2, Wim van Dalen, MSc 1, & Hein de Vries, PhD 2 1 Nederlands

Nadere informatie

Kosten-baten analyse met behulp van health impact assessment

Kosten-baten analyse met behulp van health impact assessment Kosten-baten analyse met behulp van health impact assessment Effectiviteit van beheersmaatregelen ter verlaging van gezondheidsklachten onder bakkers Birgit van Duuren 2 Inhoud van deze presentatie Waarom

Nadere informatie

Overgewicht, obesitas, sedentair gedrag en afname van de lichamelijke

Overgewicht, obesitas, sedentair gedrag en afname van de lichamelijke SAMENVATTING 209 Preventie van diabetes en hart-en vaatziekten in de eerstelijns gezondheidzorg -- het Leefstijl Onderzoek West-Friesland -- Type 2 diabetes (suikerziekte) en hart-en vaatziekten zijn gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan

Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Doelmatigheid als panacee, makkelijker gezegd dan gedaan Laura van Geest Overzicht 1. Historische trends 2. Toekomstscenario s CPB overzicht is meer zorg een probleem? meer zorg en meer solidariteit? 3.

Nadere informatie

Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. Aangenaam kennis te maken

Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant. Aangenaam kennis te maken Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Brabant Aangenaam kennis te maken Via dit overzicht laten wij u graag nader kennis maken met de medewerkers en activiteiten van de Academische Werkplaats Publieke

Nadere informatie

Preventie van alcoholgerelateerd. kosten-effectiviteit

Preventie van alcoholgerelateerd. kosten-effectiviteit Preventie van alcoholgerelateerd geweld: kosten-effectiviteit Het STAD model voor de preventie van geweld op drankgelegenheden Samenwerking gemeenschap Media Handhaving Onderzoek Training Opvolging Pleitbezorging

Nadere informatie

Hebben we interventies onderzocht heeft de transitie de wereld veranderd!

Hebben we interventies onderzocht heeft de transitie de wereld veranderd! Hebben we interventies onderzocht heeft de transitie de wereld veranderd! Monique van Londen Universiteit Utrecht Sabine Stoltz Radboud Universiteit Theo Mathot Indigo Utrecht Charlotte Bergen Henegouwen

Nadere informatie

Met communicatie gedrag veranderen Van wens naar werkelijkheid.

Met communicatie gedrag veranderen Van wens naar werkelijkheid. Met communicatie gedrag veranderen Van wens naar werkelijkheid. Reint Jan Renes Lector Crossmediale Communicatie in het Publieke Domein Hogeschool Utrecht Universitair Hoofddocent Gezondheidscommunicatie

Nadere informatie

Academische werkplaats publieke Gezondheid (CEPHIR) en Infectieziektebestrijding

Academische werkplaats publieke Gezondheid (CEPHIR) en Infectieziektebestrijding Academische werkplaats publieke Gezondheid (CEPHIR) en Infectieziektebestrijding Een verkenning van de public health impact van 6 proefschriften 2006-2009 Chlamydia trachomatis Screening for Chlamydia

Nadere informatie

Wat doen zelfhulp en vroeghulp aan verslaving?

Wat doen zelfhulp en vroeghulp aan verslaving? Wat doen zelfhulp en vroeghulp aan verslaving? Dag van de verslaving 12 oktober 2007 Gerard M. Schippers Academisch Medisch Centrum Universiteit van Amsterdam Tijdschrift sinds 2005 Bohn Stafleu Van Loghum

Nadere informatie

Zorg moet nuttig zijn Over economische evaluatie en de grenzen van het pakket

Zorg moet nuttig zijn Over economische evaluatie en de grenzen van het pakket Zorg moet nuttig zijn Over economische evaluatie en de grenzen van het pakket Dr. Werner Brouwer ibmg / imta VAGZ / NVAG meeting 12 maart 2008 Economie en nut Waarom bent u hier? 2 Economie Economie is

Nadere informatie

Effectiviteit van online hulpverlening

Effectiviteit van online hulpverlening 9 Effectiviteit van online hulpverlening Dr. Matthijs Blankers, dr. Tara Donker, prof.dr. Heleen Riper en drs. Frank Schalken.1 Inleiding 30. Het belang van wetenschappelijk onderzoek 30.3 Effectiviteit

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 april 2007 Farmatec/P 2762283 25 maart 2008

Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 april 2007 Farmatec/P 2762283 25 maart 2008 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 april 2007 Farmatec/P 2762283 25 maart 2008 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Samenvatting. Nut van borstkankerscreening

Samenvatting. Nut van borstkankerscreening Samenvatting Tussen 1989 en 1998 werd in Nederland een landelijk bevolkingsonderzoek ingevoerd om borstkanker in een vroeg stadium op te sporen. Wanneer via screening de diagnose vroeger wordt gesteld,

Nadere informatie

Samenvatting De vergoeding van psychodiagnostisch medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg

Samenvatting De vergoeding van psychodiagnostisch medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg Samenvatting De vergoeding van psychodiagnostisch medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg Student-onderzoeker: Onderwijsinstituut: Opleiding: Opdrachtgever: Elske Dieuwke de Ruiter Universiteit Maastricht,

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Effecten van preventie

Effecten van preventie Effecten van preventie Deelrapport van de VTV 2010 Van gezond naar beter Redactie: M. van den Berg C.G. Schoemaker Effecten van preventie 1 Effecten van preventie Deelrapport van de Volksgezondheid Toekomst

Nadere informatie

Effecten van preventie

Effecten van preventie Effecten van preventie Deelrapport van de VTV 2010 Van gezond naar beter Redactie: M. van den Berg C.G. Schoemaker Effecten van preventie 1 Effecten van preventie Deelrapport van de Volksgezondheid Toekomst

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Preventie Bevorderen van gezond gedrag

Preventie Bevorderen van gezond gedrag Preventie Preventie Bevorderen van gezond gedrag Marleen Mares Pepijn Roelofs Tweede druk Boom Lemma uitgevers Amsterdam 2015 Voorwoord In de Nederlandse Grondwet ligt vastgelegd dat de overheid verantwoordelijk

Nadere informatie

Investeren in opvoeden en opgroeien loont!

Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Kosteneffectiviteit van de preventie van pedagogische, psychosociale en psychosomatische problematiek door de jeugdgezondheidszorg Investeren in opvoeden en opgroeien

Nadere informatie

Verandering van leefstijl begint toch echt bij jezelf!

Verandering van leefstijl begint toch echt bij jezelf! Verandering van leefstijl begint toch echt bij jezelf! Peter Dona Er is en er wordt steeds meer geschreven, onderzocht en nieuwe methoden bedacht om de leefstijl van werknemers positief te veranderen.

Nadere informatie

symposium Onderzoek de Jeugdhulp! Hoe wetenschap kinderen mee laat doen De uitdaging

symposium Onderzoek de Jeugdhulp! Hoe wetenschap kinderen mee laat doen De uitdaging Onderzoek de Jeugdhulp! symposium dinsdag 5 april 2016 van 13.00-17.00 uur in Theater De Nieuwe Kolk, Weierstraat 1 in Assen Hoe wetenschap kinderen mee laat doen Goede jeugdhulp is van onschatbaar belang

Nadere informatie

Uitkomstmaten Cool 2B Fit

Uitkomstmaten Cool 2B Fit Faculteit Management en Bestuur Health Technology and Services Research (HTSR) Opleiding Gezondheidswetenschappen (GzW) Uitkomstmaten Cool 2B Fit Een studie naar de uitkomstmaten van een interventie tegen

Nadere informatie

Evidence-based beleid maken?! Marja van Bon-Martens & Joyce de Goede Symposium Bouwen aan de Brug, 1 november 2007

Evidence-based beleid maken?! Marja van Bon-Martens & Joyce de Goede Symposium Bouwen aan de Brug, 1 november 2007 1 Evidence-based beleid maken?! Marja van Bon-Martens & Joyce de Goede Symposium Bouwen aan de Brug, 1 november 2007 1 2 Evidence-based gezondheidsbeleid Bewust, expliciet en oordeelkundig gebruiken van

Nadere informatie

Multiprobleemgezinnen: een onderdeel van de (participatie)samenleving?!

Multiprobleemgezinnen: een onderdeel van de (participatie)samenleving?! Multiprobleemgezinnen: een onderdeel van de (participatie)samenleving?! Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Afdeling Gezondheidswetenschappen Els Evenboer, Danielle Jansen, Menno Reijneveld Inhoud

Nadere informatie

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL

Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke van der Scheer ISOQOL Lieke van der Scheer, Department of Philosophy Lieke.vanderScheer@utwente.nl Lieke van der Scheer ISOQOL 14-11-2014 1 De stem van patiënten Elisa Garcia Simone van der Burg (Nijmegen) Lieke van der Scheer

Nadere informatie

E-health depressiepreventie Lekker in je Vel. Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant

E-health depressiepreventie Lekker in je Vel. Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant E-health depressiepreventie Lekker in je Vel Maria Naus & Lieke-Peters-Greijn Indigo Brabant STUDIEDAG DEPRESSIEPREVENTIE BIJ ADOLESCENTEN / 27-11-2015 Programma in hoofdlijnen Welkom Doel van de workshop

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag MEVA/AEB-2812346 21 jan. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag MEVA/AEB-2812346 21 jan. 08 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 21 jan. 08 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Slim investeren in gezondheid

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit van de jeugdgezondheidszorg

Kosteneffectiviteit van de jeugdgezondheidszorg Kosteneffectiviteit van de jeugdgezondheidszorg Paul Dam In opdracht van Verdonck, Klooster & Associates is een onafhankelijk adviesbureau met meer dan 25 jaar ervaring met strategische vraagstukken in

Nadere informatie

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 18 september 2009 10.00 16.30 uur NBC Nieuwegein INLEIDING Er wordt op veel plaatsen hard gewerkt aan de implementatie van preconceptiezorg: sinds het vorige congres

Nadere informatie

Effectiviteit van de inzet van de wijkverpleegkundige

Effectiviteit van de inzet van de wijkverpleegkundige Effectiviteit van de inzet van de wijkverpleegkundige Marc Bruijnzeels Pim Valentijn Sept, 2014 Jan Van Es instituut - Randstad 2145-a - 1314 BG Almere - 036 7670360 - KvK: 32142465 - www.jvei.nl Aanleiding

Nadere informatie

Transmurale zorgbrug

Transmurale zorgbrug Transmurale zorgbrug 13 februari 2014 Geriatriedagen 2014 Renate Agterhof, verpleegkundig specialist Spaarne Ziekenhuis Marina Tol, onderzoekscoördinator AMC Programma Aanleiding, ontwikkeling en stand

Nadere informatie

Aanvullende kinkhoestvaccinatie: perspectief van de zorgverzekering. Datum 18 november 2015 Status DEFINITIEF

Aanvullende kinkhoestvaccinatie: perspectief van de zorgverzekering. Datum 18 november 2015 Status DEFINITIEF Aanvullende kinkhoestvaccinatie: perspectief van de zorgverzekering Datum 18 november 2015 Status DEFINITIEF Colofon Projectnaam Beoordelingskamer Vaccins Versienummer 0.1 Volgnummer 2015138718 Opdrachtgever

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 SAMENVATTING 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 134 Type 2 diabetes is een veel voorkomende ziekte die een grote impact heeft op zowel degene waarbij

Nadere informatie

CPB Document No 152 QALY-tijd Nieuwe medische technologie, kosteneffectiviteit en richtlijnen Marc Pomp, Werner Brouwer en Frans Rutten

CPB Document No 152 QALY-tijd Nieuwe medische technologie, kosteneffectiviteit en richtlijnen Marc Pomp, Werner Brouwer en Frans Rutten CPB Document No 152 Oktober 2007 QALY-tijd Nieuwe medische technologie, kosteneffectiviteit en richtlijnen Marc Pomp, Werner Brouwer en Frans Rutten Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508

Nadere informatie

Praktijkdag Verpleegkundige Vervolgopleidingen

Praktijkdag Verpleegkundige Vervolgopleidingen Praktijkdag Verpleegkundige Vervolgopleidingen Voor alle mensen die betrokken zijn bij de begeleiding van de studenten die een Verpleegkundige Vervolgopleiding volgen: I.C. / M.C. / C.C. / S.E.H. / A.O.A.

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie

Workshop 7 Postpartum Depressie

Workshop 7 Postpartum Depressie Donderdag 26 januari 2012 KAMG Congres 'Over-koepelen' Workshop 7 Postpartum Depressie Snelle screening, gezamenlijke aanpak Angarath van der Zee van den Berg MSc., Jeugdarts KNMG Onderzoeker AWJTwente

Nadere informatie