Interview. Vrouwen als. fotografie hermien lam tekst Tobias Reijngoud

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interview. Vrouwen als. fotografie hermien lam tekst Tobias Reijngoud"

Transcriptie

1 Vrouwen als inspiratiebron fotografie hermien lam tekst Tobias Reijngoud Women s World Banking (wwb) is een wereldwijd netwerk van microfinancierings instellingen voor vrouwen in ontwikkelings landen. Microfinancierings instellingen ontwikkelen naast leningen steeds vaker andere financiële producten voor vrouwen, zoals spaarvormen, ziektekostenverzekeringen en pensioenvoorzieningen. Triodos Bank is al dertig jaar als partner betrokken bij Women s World Banking. Micro financiering sluit naadloos aan bij de missie van Triodos Bank: geld aanwenden om levenskwaliteit en menselijke waardigheid te verbeteren.

2 Kracht van vrouwen Het zelfvertrouwen van vrouwen in ontwikkelingslanden gaat met sprongen vooruit als ze voor hun eigen inkomen zorgen. Ontwikkelen van de kracht van vrouwen is mijn belangrijkste inspiratiebron. Dat zegt Mary Ellen Iskenderian, voorzitter en directeur van Women s World Banking (wwb). wwb is in New York gevestigd maar van oorsprong een Nederlandse stichting, opgericht in De initiatiefnemers hadden nauwe banden met de oprichters van Triodos Bank. De bank is nog steeds intensief betrokken bij het netwerk. Daarnaast investeren de Triodos microfinancieringsfondsen in enkele microfinancieringsinstellingen die zijn aangesloten bij wwb. Het netwerk van wwb omvat 39 microfinancierings instellingen in 27 landen. Zij bundelen hun krachten om financiële diensten voor vrouwen toegankelijk te maken. De partners van het netwerk bedienen ruim 25 miljoen klanten. De organisaties leren van elkaars ervaringen, zegt Iskenderian. Uitwisselen van kennis en kunde is de belangrijkste meerwaarde van onze organisatie. Daarnaast bewaken we de kwaliteit van de organisaties die zijn aangesloten. wwb hanteert een aantal criteria waarmee aangesloten organisaties worden beoordeeld. Alleen organisaties die gedurende meerdere jaren aan de eisen voldoen, kunnen zich aansluiten. Grameen Bank Veel mensen in ontwikkelingslanden kunnen niet aankloppen bij een reguliere bank wanneer ze een lening willen afsluiten om bijvoorbeeld een eigen bedrijfje te beginnen. Het ontbreekt ze vaak aan voldoende bezit dat als onderpand kan dienen voor een lening. Dat geldt zowel voor mannen als vrouwen. Naar schatting zijn wereldwijd ongeveer 2,7 miljard mensen uitgesloten van financiële diensten van reguliere banken. Microfinancieringsinstellingen voorzien in hun behoefte en bieden wél leningen en andere financiële producten aan. Daarmee wordt mensen in ontwikkelingslanden de kans geboden om een eigen inkomen te genereren en zo het heft in eigen hand te nemen en hun levensomstandigheden te verbeteren. Bij microfinanciering draait het vaak om leningen van rond de honderd tot ongeveer vijfduizend dollar. Een microkrediet geeft de mogelijkheid om kleinere en grotere investeringen te doen, zoals de aanschaf van een machine of vee, of het opzetten van een winkel. De eerste microfinancieringsinstelling was de Grameen Bank in Bangladesh. De bank werd in de jaren zeventig opgericht door bankier en econoom Muhammad Yunus. Voor zijn pionierswerk ontving Yunus in 2006 de Nobelprijs voor de Vrede. Inmiddels heeft microfinanciering een hoge vlucht genomen. Er bestaan wereldwijd duizenden kleine en grote instellingen die microfinanciering verstrekken. Ze zijn actief in het overgrote deel van ontwikkelingslanden. Geen eigendomsrechten Ondanks de enorme groei van microfinanciering in de afgelopen decennia, is het in veel landen juist voor vrouwen nog lastig om een lening af te sluiten, zegt Mary Ellen Iskenderian. Vrouwen zijn vaak niet formeel de eigenaar van het huis waar haar gezin woont of het stukje landbouwgrond waar men van leeft. Meestal staan de eigendomsrechten alleen op naam van de man. De vrouw heeft daarmee vaak in het geheel geen onderpand in handen dat kan dienen PROJECT CV Mary Ellen Iskenderian Mary Ellen Iskenderian (1959) is sinds 2006 voorzitter van Women s World Banking (WWB), het grootste wereldwijde netwerk van instellingen voor microfinanciering aan vrouwen. Iskenderian werkte eerder 17 jaar als manager voor de Wereldbank. Ze studeerde aan de universiteit van Yale en startte haar loopbaan bij investeringsbank Lehman Brothers.

3 voor een lening. Het is opvallend dat in veel landen vrouwen moeite hebben om een krediet af te sluiten. Want traditioneel leggen microfinancieringsinstellingen zich juist vooral toe op kredieten aan vrouwen: ruim zestig procent van alle leningen wereldwijd wordt tegenwoordig verstrekt aan vrouwen. Een aantal jaren terug lag dat percentage zelfs nog hoger. Waarom dan toch die concentratie op vrouwen? Iskenderian: De situatie verschilt van land tot land. Er zijn inderdaad landen waar vrouwen inmiddels goed toegang hebben tot microfinanciering. Die landen trekken het wereldwijde gemiddelde omhoog. De problemen doen zich echter vaak voor in conservatieve landen en gebieden, vaak ook in de islamitische wereld, waar vrouwen weinig rechten en persoonlijke vrijheid hebben. Voor veel vrouwen in die landen is het soms al onmogelijk om op eigen houtje het huis te verlaten om naar de markt te gaan. Laat staan om er een eigen bedrijfje en een eigen inkomen op na te houden. Het zijn vooral de landen en gebieden met traditionele waardepatronen waar wij de activiteiten van ons netwerk op richten. Microfinanciering is een belangrijke sleutel tot emancipatie. Onderwijs en gezondheidszorg Het versterken van de positie van vrouwen is niet de enige reden om microfinanciering juist op vrouwen te richten, zegt Iskenderian. Misschien nog belangrijker is het feit dat vrouwen veel meer dan mannen geneigd zijn om hun inkomen te investeren in de toekomst van hun gezin en hun kinderen. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen hun inkomen gebruiken voor onderwijs aan hun kinderen, gezondheidszorg en het investeringen in de huisvesting van het gezin. Ze besteden er bijna hun volledige inkomen aan, na aftrek van de kosten voor levensonderhoud en vaste lasten zoals de huur. Mannen spenderen hun inkomen voor een groter deel aan consumptieartikelen, frisdranken, sigaretten en alcohol. Het verschil in bestedingspatroon tussen mannen en vrouwen geldt volgens Iskenderian in veruit de meeste landen en culturen. Investeren in vrouwen is daarom vaak letterlijk de sleutel tot een duurzame ontwikkeling van haar gezin en haar kinderen. Vrouwen kunnen overigens ook leren van mannen, weet Iskenderian. Mannen geven weliswaar meer geld uit aan consumptieartikelen, anderzijds zijn ze geneigd een groot deel van hun inkomen te investeren in een eigen bedrijf. Vrouwen zijn op dat vlak voorzichtiger. Dat is een van de redenen waarom economische activiteiten van mannen over het algemeen beter lopen dan die van vrouwen. Onze partnerorganisaties besteden dan ook veel aandacht en tijd aan het trainen en zakelijk begeleiden van vrouwen die een microkrediet hebben. Spijkers en tomaten Om de potentie van microfinanciering te illustreren, beschrijft Iskenderian een vrouw die ze onlangs in Kenia ontmoette. Tien jaar geleden begon zij met een klein, gammel winkeltje waar ze spijkers, tomaten en eieren verkocht. Een wat wonderlijke combinatie van producten. Via een van onze Keniaanse partners kon ze een eerste lening afsluiten van 70 dollar om haar winkel te ontwikkelen en te specialiseren. Na tien jaar lang stap voor stap verder te investeren, heeft ze nu een grote winkel voor bouwmaterialen en leidt ze een aannemersbedrijf dat scholen bouwt in de regio. Ze heeft 26 mensen in dienst, waaronder haar eigen man. Haar drie kinderen en haar jongere zus zitten op een goede Investeren in vrouwen is vaak letterlijk de sleutel tot een duurzame ontwikkeling van haar gezin en haar kinderen.

4 middelbare school. Het opbouwen van een bedrijf met behulp van microfinanciering is vaak een kwestie van kleine stapjes en veel creatieve ondernemersgeest. Dat illustreert Iskenderian met een vrouw in de Dominicaanse Republiek die jarenlang empenada s verkocht vanuit haar keukenraam aan voorbijgangers op straat. Empenada s zijn gebakken deegrolletjes, gevuld met groente of vlees. Ik ontmoette de vrouw onlangs voor het eerst. Ze vertelde hoe ze een aantal jaren terug via via in contact was gekomen met een microfinancieringsinstelling die zich speciaal toelegt op kredietverlening aan vrouwen. Met een eerste kleine lening verbouwde ze een deel van haar woonkamer tot restaurant. Zo konden haar klanten hun snack aan tafel eten en er wat bij drinken. Haar restaurant liep als een trein en na een tijdje kon ze met een nieuwe lening een aantal handkarren kopen waarmee haar empenada s overal in de stad konden worden verkocht. Ze huurde wat mensen in om dat te doen. Zo had ze voor het eerst een bedrijf met personeel. Maar daar bleef het niet bij. Haar bedrijf liep zo goed, dat ze een deel van haar winst kon investeren in het uitbreiden van haar huis met een aantal kamers. Die kamers verhuurt ze inmiddels, waarmee ze naast haar empenada s nog een hele andere inkomstenbron heeft. Groepsleningen Bij de twee voorbeelden uit Kenia en de Dominicaanse Republiek gaat het om kredieten aan individuele vrouwen. Dat is vooral een ontwikkeling van de afgelopen paar jaar. Heel lang werd microkrediet namelijk vooral verstrekt aan groepen mensen die gezamenlijk een bedrijfje op zetten. Het is immers minder risicovol om samen een lening te dragen dan om individueel verantwoordelijk te zijn voor de terugbetaling. Inmiddels leggen steeds meer microfinancieringsinstellingen zich ook toe op het verstrekken van individuele leningen. Probleem is dat dat vaak leningen aan mannen zijn. zegt Iskenderian. Dat heeft weer te maken met de relatief zwakke eigendomspositie van vrouwen in veel ontwikkelingslanden. Daardoor schrikken ook microfinancieringsinstellingen terug. Reden te meer om deze instellingen te helpen hun koudwatervrees te overwinnen. De instellingen in ons netwerk hebben elk voor zich ervaring op dit vlak. Ze helpen elkaar en anderen bij het ontwikkelen van mogelijkheden voor individuele leningen aan ondernemende vrouwen. Hoge rente Er is de laatste jaren de nodige kritiek op de hoge rente die veel microfinancieringsinstellingen rekenen. De rente op een lening beloopt soms meer dan vijfentwintig procent op jaarbasis. Volgens Iskenderian is die kritiek soms volledig terecht. Op dit vlak is in veel landen absoluut nog veel te verbeteren. Dat geldt zowel voor instellingen die zich hoofdzakelijk op vrouwen richten als voor de meer algemene. De hoge rentes zijn lang niet altijd te verdedigen. Anderzijds is het lastig om er algemene uitspraken over te doen, omdat de gevraagde rente veel te maken heeft met de nationale of lokale situatie en de risico s die instellingen lopen met hun leningen. Volgens Iskenderian is concurrentie tussen microfinancieringsinstellingen de beste manier om de rente omlaag te brengen. In Bolivia zijn veel instellingen actief en daar is de rente vaak lager dan tien procent. Anderzijds zie je in landen als Brazilië en Mexico juist hoge rentes. Daar is microfinanciering veel minder wijdverbreid. Een ander punt van kritiek op microfinanciering is de beperkte reikwijdte: zowel hele kleine als hele grote microkredieten zijn vaak lastig te realiseren. Om te beginnen bij de kleintjes: kredieten van enkele tientjes tot honderd dollar worden door maar weinig instellingen aangeboden. Iskenderian: Zeker de laatste jaren zien we een toename van de omvang van de kredieten. Dat heeft alles te maken met de overheadkosten van instellingen voor microfinanciering. Die kosten zijn relatief hoog bij kleine leningen. Daardoor zijn die hele kleine leningen vaak niet vol te houden. Je moet je overigens wel afvragen hoe erg dat is. Ik twijfel ernstig aan de levensvatbaarheid van initiatieven die net genoeg winst generen om een minilening terug te betalen. Er is wel ergens een ondergrens aan de omvang van een nuttige lening. Volgens Iskenderian is er een groter probleem bij de beschikbaarheid van leningen tussen ongeveer vijf- en twaalfduizend dollar. Veel reguliere banken in ontwikkelingslanden geven alleen leningen boven de tien- tot twaalfduizend

5 dollar. Tegelijkertijd gaan de meeste microfinancieringsinstellingen niet verder dan vijfduizend dollar. Dat kan problemen opleveren voor een goed draaiend bedrijf dat wordt gefinancierd met een groot microkrediet. Want op het moment dat het bedrijf fors wil investeren en uitbreiden maar nog niet direct de stap naar een reguliere bank kan maken, valt het tussen wal en schip. wwb werkt aan het dichten van dit gat, legt Iskenderian uit. Er zijn instellingen in ons netwerk die inmiddels kredieten bieden van boven de vijfduizend dollar. Andere instellingen profiteren van hun kennis en ervaring op dit vlak. Opbouwen van ervaring bij het verstrekken van grote leningen aan vrouwen is van belang omdat veel instellingen daar extra voor terugschrikken. Dit vanwege de al eerder genoemde reden: de soms zwakke rechts- eigendomspositie van vrouwen. Sparen en pensioenen Microfinancieringsinstellingen leggen zich traditioneel toe op het verlenen van bancair krediet. Maar inmiddels wordt ook ingezet op de ontwikkeling van andere financiële diensten, zoals spaarvormen en pensioenvoorzieningen. Dit soort financiële diensten versterkt de positie van vrouwen enorm, zegt Iskenderian. De sociale druk op vrouwen in ontwikkelingslanden is vaak groter dan die op mannen. Wanneer een vrouw wat spaargeld heeft maar dat gewoon in een oude sok bewaart, is het lastig om familieleden op afstand te houden die aankloppen voor financiële steun. Veilig opslaan van geld op de bank is daarom van groot belang. Hetzelfde geldt voor pensioensparen, legt Iskenderian uit. Bij pensioen gaat het natuurlijk om sparen voor de lange termijn. Dan is het al helemaal van belang dat het geld veilig wordt weggezet. In India is een van onze ledenorganisaties vier jaar terug gestart met een pensioenregeling voor vrouwen. Er blijkt veel vraag naar. De inleg is minder dan een dollar per maand. Naast sparen en pensioenen, werken microfinancieringsinstellingen aan de ontwikkeling van ziektekostenverzekeringen. Dat is specifiek van belang voor vrouwen, aldus Iskenderian. In de praktijk blijkt dat vooral vrouwen geneigd zijn geld te reserveren voor het geval man of kinderen ziek worden. Dat geld wordt normalerwijze ergens in huis opgeslagen. Ten eerste is dat natuurlijk niet veilig. Daarnaast gaat het vaak om zulke kleine bedragen, dat de behandeling van een van de gezinsleden er bij lange na niet mee kan worden betaald. Het is veel beter om een relatief goedkope ziektekostenverzekering af te sluiten dan om zelf wat geld apart te leggen. Bovendien compenseren sommige verzekeringen ook het verlies aan inkomen op het moment dat een vrouw niet kan werken om een ziek familielid te verzorgen. Volgens Iskenderian zijn de microverzekeringen en groot succes. Een van onze partners in Jordanië heeft in 2010 een ziektekostenverzekering geïntroduceerd, specifiek voor vrouwen. In één jaar tijd zijn polissen afgesloten. Het ontstaan van nieuwe financiële diensten duidt volgens Iskenderian op een veelbelovende, nieuwe fase in de ontwikkeling van microfinanciering. Er zijn steeds meer microfinancieringsinstellingen die méér dan alleen bancair krediet aanbieden. wwb levert, samen met onze partners, graag een bijdrage aan deze belangrijke innovaties. Zeker de laatste jaren zien we een toename van de omvang van kredieten. Dat heeft alles te maken met de overheadkosten van instellingen voor microfinanciering.

Expeditie M&M. Microkredieten. lesbrief. ontdek avontuurlijk leren. Foto: Roel Burgler / Hollandse Hoogte

Expeditie M&M. Microkredieten. lesbrief. ontdek avontuurlijk leren. Foto: Roel Burgler / Hollandse Hoogte Expeditie M&M ontdek avontuurlijk leren lesbrief Foto: Roel Burgler / Hollandse Hoogte VMBO Microkredieten Expeditie M&M Inleiding Wat heb je nodig als je een bedrijf wilt beginnen? Geld! Meestal moet

Nadere informatie

Ondersteun ondernemers in opkomende markten. Goed voor u, goed voor hen.

Ondersteun ondernemers in opkomende markten. Goed voor u, goed voor hen. Dutch Microfund Brochure oktober 2010 Dutch Microfund is een initiatief van Annexum Ondersteun ondernemers in opkomende markten. Goed voor u, goed voor hen. 2 Huib Boissevain, directeur van Annexum heeft

Nadere informatie

Stichting Day for Change

Stichting Day for Change Day for Change Microfinanciering 'Microkrediet is geen panacee voor alles, er is veel meer nodig. Maar de gedachte die er aan ten grondslag ligt - niet geven maar lenen - moeten we veel breder verspreiden.

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Financieel bewustzijn kun je leren

Financieel bewustzijn kun je leren Financieel bewustzijn kun je leren prinses máxima 10 VERZEKERD! nummer 2, december 2010 Ze zet zich al jarenlang in voor een toegankelijke financiële sector. Sinds kort heeft ze er een nieuwe functie

Nadere informatie

Wat is sociaal ondernemen?

Wat is sociaal ondernemen? Wat is sociaal ondernemen? Wat is sociaal ondernemen Wat is een sociaal bedrijf? Wat is een sociale onderneming? Waar denk je aan bij maatschappelijk verantwoord ondernemen? Welke sociale ondernemingen

Nadere informatie

microkredieten special Prinses microkrediet Volgende stap

microkredieten special Prinses microkrediet Volgende stap microkredieten special Prinses microkrediet Volgende stap Het microkrediet stààt. Vooral dankzij prinses Máxima weet nu ook het grote publiek dat armen met een heel kleine lening een geslaagde start als

Nadere informatie

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject op de basisschool Microkrediet voor Moeders, januari 2015 1 Inhoudsopgave Vragen & antwoorden... 3 Wat is microkrediet?... 3 Waarom

Nadere informatie

Binnenwatersloot 30, Delft

Binnenwatersloot 30, Delft Binnenwatersloot 30, Delft Binnenwatersloot 30, Delft Fraaie winkel of kantoor aan een van de mooiste en bekendste grachten van het historische centrum van Delft. Nu de ontwikkeling Spoorzone vordert

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 12 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen financieren = werkgelegenheid en inkomen creëren In ontwikkelingslanden

Nadere informatie

EZ Microkrediet Onderzoek (aanbodzijde - Financiële instellingen)

EZ Microkrediet Onderzoek (aanbodzijde - Financiële instellingen) BIJLAGE A1: VRAGENLIJST BANKEN EZ Microkrediet Onderzoek (aanbodzijde - Financiële instellingen) 1 Hoeveel aanvragen voor bedrijfskrediet (dus niet consumentenkrediet of persoonlijke leningen) tot 25.000

Nadere informatie

De bijstandsmogelijkheden voor zelfstandig ondernemers

De bijstandsmogelijkheden voor zelfstandig ondernemers De bijstandsmogelijkheden voor zelfstandig ondernemers Bureau Zelfstandigen Posbus 63 3770 AB Barneveld Raadhuisplein 2 Barneveld (0342) 495 887 (maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 9.00 en 12.00

Nadere informatie

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject in het Voortgezet Onderwijs

Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject in het Voortgezet Onderwijs Alles over microkrediet Informatie voor een spreekbeurt of klassenproject in het Voortgezet Onderwijs Microkrediet voor Moeders, januari 2015 1 Inhoudsopgave Vragen & antwoorden... 3 Wat doet Microkrediet

Nadere informatie

AFSPRAKEN MET ACCOUNTANT

AFSPRAKEN MET ACCOUNTANT 4.1.1. WELKE AFSPRAKEN MAKEN MET UW ACCOUNTANT? U gaat in zee met een accountant, boekhouder of andere adviseur. Welke afspraken kunt u maken zodat u niets vergeet? Welke vragen komen op u af? AFSPRAKEN

Nadere informatie

getiteld: Micro Product Innovation in Intergenerational Perspective.

getiteld: Micro Product Innovation in Intergenerational Perspective. UITNODIGING Hierbij nodigen wij u van harte uit tot het bijwonen van onze werkconferentie getiteld: Micro Product Innovation in Intergenerational Perspective. Organisatie: Micro Insurance Association Netherlands

Nadere informatie

Doordat arme klanten ook in staat blijken te zijn leningen terug te betalen, ondanks

Doordat arme klanten ook in staat blijken te zijn leningen terug te betalen, ondanks Samenvatting Microfinanciering is het verlenen van financiële diensten aan arme mensen, veelal in ontwikkelingslanden. Microfinanciering omvat alle vormen van financiële dienstverlening die we in ontwikkelde

Nadere informatie

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Met de helpende hand van de overheid meer kans van slagen Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

HET PROJECT WAAR ALLES IN SAMEN KOMT WATER SHOPS IN INDIA CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID.

HET PROJECT WAAR ALLES IN SAMEN KOMT WATER SHOPS IN INDIA CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID. HET PROJECT WAAR ALLES IN SAMEN KOMT WATER SHOPS IN INDIA CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID. SCHOON WATER: BRON VAN VOORSPOED... WATER > GEZONDHEID > EDUCATIE > ECONOMISCHE ONTWIKKELING > WELVAART Zonder

Nadere informatie

het arrangement voor sportinstellingen

het arrangement voor sportinstellingen het arrangement voor sportinstellingen Altijd maatwerk Veel kennis en ervaring Snel en persoonlijk zaken doen Bij een financiering maken we afspraken die naadloos aansluiten bij uw sportinstelling. samenwerking

Nadere informatie

Eigen woning en bijstand

Eigen woning en bijstand Eigen woning en bijstand www.utrecht.nl/sozawe Informatie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid Eigen woning en bijstand Deze folder is alleen voor cliënten van Sociale Zaken & Werkgelegenheid (SoZaWe) van

Nadere informatie

Syriesingel 11, Delft

Syriesingel 11, Delft Syriesingel 11, Delft Syriesingel 11,, Delft Aan een brede laan gelegen driekamer maisonnettewoning op de tweede en derde verdieping met zonnig balkon op het zuid-oosten. De woning is rustig gelegen

Nadere informatie

Patrimoniumstraat 28, Delft

Patrimoniumstraat 28, Delft Patrimoniumstraat 28, Delft Patrimoniumstraat 28, Delft In de geliefde "Hof van Delft" aan de rand van het centrum vindt u deze leuke eengezinswoning op loopafstand van alle binnenstad voorzieningen,

Nadere informatie

FRIENDS&FAMILY FUNDING

FRIENDS&FAMILY FUNDING FRIENDS&FAMILY FUNDING Het is door de crisis nog steeds lastig financiering te krijgen voor je onderneming. Waarom eigenlijk geen familie of vrienden benaderen voor een lening? Sprout sprak met drie ondernemers

Nadere informatie

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN OVER HET ASN-NOVIB MICROKREDIETFONDS

VRAGEN EN ANTWOORDEN OVER HET ASN-NOVIB MICROKREDIETFONDS VRAGEN EN ANTWOORDEN OVER HET ASN-NOVIB MICROKREDIETFONDS 1. Rendement voor de belegger Het ASN-Novib Microkredietfonds behaalt goede rendementen. Hoe komt dat? De portefeuille is van uitstekende kwaliteit.

Nadere informatie

5.1 Het speelkwartier

5.1 Het speelkwartier 5.1 Het speelkwartier Economie gaat over het maken van keuzes. Iedereen maakt in het leven constant keuzes. Deze keuzes hebben economische gevolgen: Welke studie ga je volgen? Wanneer ga je op jezelf wonen?

Nadere informatie

Je koopt iets dat pas later hoeft te worden betaald. De afnemer ontvangt het leverancierskrediet

Je koopt iets dat pas later hoeft te worden betaald. De afnemer ontvangt het leverancierskrediet www.jooplengkeek.nl Vreemd vermogen op korte termijn Leverancierskrediet Je koopt iets dat pas later hoeft te worden betaald. Leverancierskrediet is dus krediet dat de leverancier verleent aan de afnemer

Nadere informatie

Hypotheekrecht en - vormen

Hypotheekrecht en - vormen Hypotheekrecht en - vormen Wat is een hypotheek? Een hypotheek is in theorie een zekerheidsrecht. Wanneer u een hypotheek afsluit, geeft u het recht van hypotheek aan de geldverstrekker. Dit recht van

Nadere informatie

OFFICE DOCUMENT&ICT SOLUTIONS VAN BYOD NAAR WYOD: HET VOLGENDE PROBLEEM? - DE BESTE ZAKELIJKE LAPTOPS - BETAALBAAR VIDEOVERGADEREN MET HOGE KWALITEIT

OFFICE DOCUMENT&ICT SOLUTIONS VAN BYOD NAAR WYOD: HET VOLGENDE PROBLEEM? - DE BESTE ZAKELIJKE LAPTOPS - BETAALBAAR VIDEOVERGADEREN MET HOGE KWALITEIT OFFICE DOCUMENT&ICT SOLUTIONS Financiering Leasen: de beste optie? Heb je nieuwe apparatuur nodig maar niet de middelen om die direct te kopen? Dan kan leasen een optie vormen. Het leasen van apparatuur

Nadere informatie

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik

van ondernemers zijn. Om continu oplossingen te vinden, blijf ik op zoek naar nieuwe informatie. Alles wat bruikbaar bleek in de praktijk, bracht ik Inleiding Laat ik met de deur in huis vallen: ik geloof dat het midden- en kleinbedrijf een verschil maakt in de wereld. Denk aan bedrijven die nieuwe manieren bedenken om oceanen plasticvrij te maken,

Nadere informatie

Microfinancieringsbeleid

Microfinancieringsbeleid ASN Bank Issuepaper Microfinancieringsbeleid Door kleinschalige financieringen naar duurzame groei ASN Bank Issuepaper Microfinancieringsbeleid september 2013 2 A Inleiding In deze ASN Bank Issuepaper

Nadere informatie

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank Voorwoord Sinds begin jaren negentig domineren koopwoningen de Nederlandse woningmarkt. Er worden stelselmatig meer koop- dan huurwoningen opgeleverd en het aantal koopwoningen is inmiddels groter dan

Nadere informatie

Bijstand voor zelfstandigen

Bijstand voor zelfstandigen Bijstand voor zelfstandigen Bijstand voor zelfstandigen Inhoudsopgave Het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) 4 Voor wie is het Bbz bestemd? 4 Wanneer komt u voor het Bbz in aanmerking? 5 Mag

Nadere informatie

Wft Hypothecair Krediet oefenexamen

Wft Hypothecair Krediet oefenexamen Wft Hypothecair Krediet Kennis Vraag 1 Wat is juist met betrekking tot het recht van erfdienstbaarheid? A. Erfdienstbaarheid kan alleen ontstaat vanuit een wettelijke regeling. B. Het recht van erfdienstbaarheid

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat?

Klantprofiel. Waaruit blijkt dat? Klantprofiel Wat is uw burgerlijke staat? o Alleenstaand o Gehuwd(gemeenschap van goederen) o Gehuwd(huwelijkse voorwaarden) o Samenwonend met samenlevingscontract o Samenwonend zonder samenlevingscontract

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Brochure Recreatiewoning

Brochure Recreatiewoning Brochure Recreatiewoning 1. Algemeen 2. 2. De Markt 2. 3. Hoofdverblijf 2. 4. Financiering van de recreatiewoning 3. 5. Aankoop van de recreatiewoning 4. 6. Financieren via uw woonhuis 4. 7. Hypotheekrenteaftrek

Nadere informatie

Antonie Heinsiusstraat 16, Delft

Antonie Heinsiusstraat 16, Delft Antonie Heinsiusstraat 16, Delft Antonie Heinsiusstraat 16, Delft In de geliefde "Hof van Delft" aan de rand van het centrum vindt u deze hoekwoning op loopafstand van alle binnenstad voorzieningen,

Nadere informatie

PE Plus Consumptief Krediet oefenexamen

PE Plus Consumptief Krediet oefenexamen PE Plus Consumptief Krediet oefenexamen Kennis Vraag 1 Miriam wil haar eigen kapperszaak beginnen. Aangezien ze geen eigen vermogen heeft, wil ze haar kapperszaak financieren met behulp van crowdfunding.

Nadere informatie

Verslag thema-avond Microkrediet in West-Brabant d.d. 6 juni 2007

Verslag thema-avond Microkrediet in West-Brabant d.d. 6 juni 2007 Aanleiding De PvdA vindt dat mensen recht hebben op een fatsoenlijk bestaan. Het bieden van kansen, de spreiding van macht en inkomen en het investeren in kennis zijn nodig om mensen in staat te stellen

Nadere informatie

3.1 Omcirkel het juiste antwoord.

3.1 Omcirkel het juiste antwoord. 3.1 Vraag 1 Lees de uitspraken I en II en bedenk welke juist is/zijn. I Economie gaat over behoeften II Economie gaat over middelen A. I en II zijn beiden juist B. I is juist, II is onjuist C. II is juist,

Nadere informatie

Derde Werelddreef 65, Delft

Derde Werelddreef 65, Delft Derde Werelddreef 65, Delft Derde Werelddreef 65,, Delft In de wijk Tanthof-West op de eerste verdieping vindt u dit 2-kamer appartement met twee Franse balkons. Het appartementencomplex is gelegen in

Nadere informatie

Nieuwe Plantage 101, Delft

Nieuwe Plantage 101, Delft Nieuwe Plantage 101, Delft Nieuwe Plantage 101, Delft Compleet gerenoveerd en instap klaar! Aan de rand van de binnenstad, op het korte deel van de Nieuwe Plantage, aan het water gelegen schitterend

Nadere informatie

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL

Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Bijlage A. UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis uw kennis, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

We W st s ve v s e t s 2 67 6,, Del e ft

We W st s ve v s e t s 2 67 6,, Del e ft Westvest 267, Delft Westvest 267, Delft Goed onderhouden 3 kamer appartement op de vierde verdieping met vrij uitzicht en balkon op het zuidwesten. Het appartement is gelegen aan de rand van de historische

Nadere informatie

Overheidsregelingen. bij zakelijke kredietverlening. Borgstellingskrediet. De Europese Investeringsbank (EIB)

Overheidsregelingen. bij zakelijke kredietverlening. Borgstellingskrediet. De Europese Investeringsbank (EIB) Overheidsregelingen bij zakelijke kredietverlening De Europese en Nederlandse overheden helpen ondernemers op verschillende manieren om zo economische groei en innovatie te stimuleren. Enkele subsidies

Nadere informatie

Stichting Life Invest Foundation Jaarverslag 2014

Stichting Life Invest Foundation Jaarverslag 2014 Stichting Life Invest Foundation Stichting Life Invest Foundation Jaarverslag 2014 Geconsolideerd Jaarverslag 2014 Woord Vooraf & Informatie over de stichting In December 2010 is stichting Life Invest

Nadere informatie

Crowdfunding, lenen van echte mensen

Crowdfunding, lenen van echte mensen Crowdfunding, lenen van echte mensen Stap voor stap. 1 Welkom bij Capital Circle Financiering krijgen zou makkelijk en snel moeten gaan, zodat u zich bezig kunt houden met de dingen waar het echt om gaat

Nadere informatie

Wat zijn social enterprises en wat zijn ze niet?

Wat zijn social enterprises en wat zijn ze niet? 1 Zakelijke idealisten Wat zijn social enterprises en wat zijn ze niet? Je kunt op allerlei manieren een bedrijf beginnen. Je beheerst bijvoorbeeld een ambacht, bent laten we zeggen schoenmaker, en neemt

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij medegefinancierd door Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij zijn een duurzame en efficiënte

Nadere informatie

Rapportage vragen, klachten en websitebezoek OKD. Rapportage november 2009 - half december 2010

Rapportage vragen, klachten en websitebezoek OKD. Rapportage november 2009 - half december 2010 Rapportage vragen, klachten en websitebezoek OKD Rapportage november 2009 - half december 2010 Opdrachtgever: MKB-Nederland, VNO-NCW, NVB Uitgebracht door: MKB Servicedesk Datum: 17 december 2010 Niets

Nadere informatie

PE Plus Hypothecair Krediet oefenexamen

PE Plus Hypothecair Krediet oefenexamen PE Plus Hypothecair Krediet Kennis Vraag 1 Fiona (32 jaar) verkoopt op 1 maart 2015 haar eigen woning. Ze houdt een restschuld over van 20.000,00. Tot wanneer is de rente over deze restschuld uiterlijk

Nadere informatie

Graswinckelstraat 36, Delft

Graswinckelstraat 36, Delft Graswinckelstraat 36, Delft Graswinckelstraat 36, Delft In Westerkwartier gelegen zeer goed onderhouden 4-kamer eengezinswoning met plaats. Indeling: Begane grond: entree met trapopgang met garderobe,

Nadere informatie

Spaanse belastingen Fiscale hervorming per 2015

Spaanse belastingen Fiscale hervorming per 2015 Spaanse belastingen Fiscale hervorming per 2015 Onlangs heeft de Spaanse fiscus (Hacienda) de geplande belastingherzieningen voor 2015 (en voor een deel zelfs al met onmiddellijke ingang in 2014) gepubliceerd.

Nadere informatie

Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014. Frans van Wieren. duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s

Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014. Frans van Wieren. duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s Provinsje Fryslan Leeuwarden, 25 maart 2014 Frans van Wieren duurzaam ondernemen en toch geld verdienen Presentatie Financiering Esco s Financiering Esco s Terugverdientijd Vormen van financiering Esco

Nadere informatie

Oiko Visie HELP MET OIKOCREDIT DE WERELD VOORUIT. En ook: de deur staat voor u open!

Oiko Visie HELP MET OIKOCREDIT DE WERELD VOORUIT. En ook: de deur staat voor u open! Oiko Visie HELP MET OIKOCREDIT DE WERELD VOORUIT En ook: de deur staat voor u open! Oikocredits bijdrage aan de nieuwe Werelddoelen In september 2015 hebben de Verenigde Naties het startsein gegeven voor

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

Bbz-regeling. Ondersteuning voor uw bedrijf

Bbz-regeling. Ondersteuning voor uw bedrijf Bbz-regeling Ondersteuning voor uw bedrijf Bbz-regeling: ondersteuning voor uw bedrijf 1 Bbz-regeling: ondersteuning voor uw bedrijf Wat, waar, wie, wanneer? WAT? Bbz is het Besluit bijstandverlening

Nadere informatie

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering

Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Persmap 2015 Zencap de innovatieve online marktplaats voor bedrijfsfinanciering Onze missie Succesvolle ondernemers hebben mensen nodig die in hen geloven en die hen de benodigde mielen ter beschikking

Nadere informatie

Prospectus Sociaal Krediet 2014

Prospectus Sociaal Krediet 2014 5 informatie Prospectus Sociaal Krediet 2014 Algemeen De prospectus Sociaal Krediet geeft u inzicht in de werkwijze van de gemeente Zwolle bij het verstrekken van een persoonlijke lening.. Persoonlijke

Nadere informatie

Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek

Het crowdfunding platform voor. professionals. Hypotheek Het crowdfunding platform voor professionals Hypotheek Index De lening balie is geopend 03 Meer mogelijkheden met een lening via Purple24 04 Kom ik in aanmerking voor een lening 05 Hoe kan ik mijn pand

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak 26-03-2015 Toespraak van de staatssecretaris Dijksma (EZ) bij het Groentecongres op 26 maart 2015 in het World Trade Centrum in Rotterdam.

Nadere informatie

economie CSE GL en TL COMPEX

economie CSE GL en TL COMPEX Examen VMBO-GL en TL 2010 tijdvak 1 donderdag 27 mei 272010 mei totale examentijd 2 uur economie CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 22 In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

JAARPLAN STICHTING LMSTANDARD SUPPORTS

JAARPLAN STICHTING LMSTANDARD SUPPORTS JAARPLAN STICHTING LMSTANDARD SUPPORTS 2015 Leonie Jansen 2015 Inhoudsopgave 1. Gegevens stichting... 3 2. Raad van Toezicht, Bestuur en Vrijwilligers... 3 3. Visie en missie Stichting LMStandard Supports...

Nadere informatie

Aanvraag levensonderhoud Wet werk en bijstand. Hoe gaat het verder? Waarom dit formulier? Wat moet u doen? Bewijsstukken meesturen.

Aanvraag levensonderhoud Wet werk en bijstand. Hoe gaat het verder? Waarom dit formulier? Wat moet u doen? Bewijsstukken meesturen. Aanvraag levensonderhoud Wet werk en bijstand Waarom dit formulier? Met dit formulier kunt u een uitkering levensonderhoud aanvragen op grond van de Wet werk en bijstand (Wwb). Wat moet u doen? Vul het

Nadere informatie

Rechtbanken, banken en het geld, beide liegen en bedriegen

Rechtbanken, banken en het geld, beide liegen en bedriegen Rechtbanken, banken en het geld, beide liegen en bedriegen Voorts zijn wij van mening, dat alle leugens uit rechtelijke uitspraken moeten worden verwijderd. Geheel leugenvrij moeten ook alle geschriften

Nadere informatie

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland 2 Banking for Food 3 Onze bedrijfsvoering Verdienvermogen vergroten Optimale levensloop stimuleren

Nadere informatie

Een hypotheek van Delta Lloyd

Een hypotheek van Delta Lloyd Een hypotheek van Delta Lloyd Inhoud Belangrijk 3 Een hypotheek 4 Stappenplan 4 Lenen 5 De Budget Hypotheek 5 De DrieSterrenHypotheek 6 De Nieuwbouw Hypotheek 6 Bent u zelfstandig ondernemer? 6 Terugbetalen

Nadere informatie

MEMO Crowdfunding Algemeen

MEMO Crowdfunding Algemeen MEMO Crowdfunding Algemeen Introductie Door middel van deze memo willen wij u graag nader informeren over (de mogelijkheden van) crowdfunding. Crowdfunding heeft zich de afgelopen jaren in Nederland ontwikkeld

Nadere informatie

Homo-emancipatie behouden voor volgende generaties. moet zichzelf kunnen zijn

Homo-emancipatie behouden voor volgende generaties. moet zichzelf kunnen zijn Homo-emancipatie behouden voor volgende generaties Ieder mens moet zichzelf kunnen zijn Daarom bewaakt en versterkt Het Blauwe Fonds de rechten van homoseksuelen. We nodigen je uit om Het Blauwe Fonds

Nadere informatie

Beleidsregels Draagkracht Minimaregelingen Gemeente Boxtel en Gemeente Haaren Participatiewet

Beleidsregels Draagkracht Minimaregelingen Gemeente Boxtel en Gemeente Haaren Participatiewet GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Haaren. Nr. 124649 23 december 2015 Beleidsregels Draagkracht Minimaregelingen Gemeente Boxtel en Gemeente Haaren Participatiewet 1 Begrippen In deze draagkrachtrichtlijnen

Nadere informatie

[FA 01-26 stenen] huis & hypotheek. Help, mijn geld zit in de stenen!

[FA 01-26 stenen] huis & hypotheek. Help, mijn geld zit in de stenen! [FA 01-26 stenen] huis & hypotheek Help, mijn geld zit in de stenen! Als uw spaargeld vooral in de stenen van uw huis zit, is het niet altijd even gemakkelijk om het er weer uit te halen. Maar met wat

Nadere informatie

Antwoordmodel (73223)

Antwoordmodel (73223) Antwoordmodel (73223) Open vragen (70 punten) 1. De geconcentreerde marktsegmentatiestrategie Motivatie: Het gaat hier om één segment, namelijk een reisbureau voor 65-plussers NIBE-SVV (2011). Zakelijke

Nadere informatie

Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in...

Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in... 1 sur 6 20/12/12 14:40 Gepubliceerd op DeWereldMorgen.be (http://www.dewereldmorgen.be) Ministerie van Financiële Alternatieven plechtig geopend in Brussel door Daphne van den Blink wo, 2012-12-19 17:46

Nadere informatie

Pijperring 229, Delft

Pijperring 229, Delft Pijperring 229, Delft Pijperring 229, Delft Vierkamer begane grond appartement met zonnige achtertuin op het zuiden ca. 6.00 x 9.00m. Woning is uitgevoerd met een eenvoudige keuken. Badkamer met douche

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 4 e KWARTAAL 2012

NIEUWSBRIEF 4 e KWARTAAL 2012 NIEUWSBRIEF 4 e KWARTAAL 2012 De laatste Nieuwsbrief van 2012 alweer, het jaar is ontzettend snel gegaan. In Malawi en in Nederland hebben we heel hard gewerkt en ons project in Mikuyu stevig neergezet.

Nadere informatie

Bijlage 1: Annuïteitentabel bij betaling maandelijks achteraf

Bijlage 1: Annuïteitentabel bij betaling maandelijks achteraf Bijlage 1: Annuïteitentabel bij betaling maandelijks achteraf Rente per maand 240 maanden 300 maanden 360 maanden 0,3333 165,0219 189,4525 209,4612 0,3417 163,5958 187,4857 206,9543 0,3500 162,1874 185,5486

Nadere informatie

SHEPHERD. Foto s gemaakt door: Cordaid- Karin Mol Tekst: Frank van Lierde

SHEPHERD. Foto s gemaakt door: Cordaid- Karin Mol Tekst: Frank van Lierde SHEPHERD Op deze factsheet ontmoet je een paar van de vrouwen en hun kinderen die door SHEPHERD worden gesteund. Cordaid Microkrediet is erg blij dat jullie je inzetten voor microkrediet en tegen armoede.

Nadere informatie

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest?

Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Wat je moet weten als je een hypotheek kiest? Als je een hypotheek af gaat sluiten, moet je aan een heleboel dingen denken. We hebben een aantal vragen voor je op een rijtje. Klik op de doorlinks hiernaast

Nadere informatie

Bijlage HAVO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. tevens oud programma.

Bijlage HAVO. management & organisatie management & organisatie. tijdvak 2. Informatieboekje. tevens oud programma. Bijlage HAVO 2009 tijdvak 2 tevens oud programma management & organisatie management & organisatie Informatieboekje 947-0251-a-HA-2-b Formuleblad Voor de beantwoording van de vragen 5, 22, 23, 26 en 27

Nadere informatie

ECONOMISCHE STIMULANS

ECONOMISCHE STIMULANS DE ZZP ER CENTRAAL Arnhem is een ondernemende stad. Met name het aantal ZZP ers is de afgelopen jaren spectaculair toegenomen. Bij elkaar opgeteld zijn het meer mensen dan het grootste bedrijf in Arnhem

Nadere informatie

ONDERLINGE S-GRAVENHAGE

ONDERLINGE S-GRAVENHAGE delen gevoel vertrouwen gevonden avontuur genieten ONDERLINGE S-GRAVENHAGE Momenten vrienden verhuizen afscheid leven huwelijk samen 2 blijdschap verrassing Verzekerde groeikracht Iedereen hoopt op een

Nadere informatie

AVONTUUR VRIENDEN GELUK LIEFDE VERTROUWEN GEVOEL LEVEN WONEN GEBOORTE

AVONTUUR VRIENDEN GELUK LIEFDE VERTROUWEN GEVOEL LEVEN WONEN GEBOORTE AVONTUUR VRIENDEN GELUK AFSCHEID SAMEN LIEFDE VERTROUWEN GLIMLACH VERHUIZEN GEVOEL LEVEN WONEN GEBOORTE BLIJDSCHAP FAMILIE O N D E R L I N G E s - G R A V E N H A G E M O M E N T E N GLIMLACH GELUK LIEFDE

Nadere informatie

KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 121 - WINTER 2012 - WWW.TRIODOS.NL VAN

KLEUR GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 121 - WINTER 2012 - WWW.TRIODOS.NL VAN DE KLEUR VAN GELD UITGAVE VAN TRIODOS BANK - NO 121 - WINTER 2012 - WWW.TRIODOS.NL IN DIT NUMMER: WAT WIL JE VERANDEREN? BELEGGEN ZOALS BELEGGEN BEDOELD IS KIJKEN, LUISTEREN EN DOEN VROUWEN ALS INSPIRATIEBRON

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens

Persoonlijke gegevens Aangifte 2013 Voor het opstellen van uw aangifte zijn veel gegevens nodig. Om u in staat te stellen deze gegevens overzichtelijk en volledig aan te leveren, hebben wij onderstaande vragenlijst opgesteld.

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde A1

Examen VWO. wiskunde A1 wiskunde A1 Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur 20 06 Voor dit examen zijn maximaal 79 punten te behalen; het examen bestaat uit 21 vragen. Voor

Nadere informatie

JOBDISABILI. Sociale Onderneming Informatiefiche (ITALIË) A. SOCIALE VERANDERING. Opgericht in 2011. Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA)

JOBDISABILI. Sociale Onderneming Informatiefiche (ITALIË) A. SOCIALE VERANDERING. Opgericht in 2011. Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche JOBDISABILI (ITALIË) Opgericht in 2011 Rechtsvorm Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) Sector Werkgebied Diensten aan bedrijven Lokaal, Europa

Nadere informatie

Particulier. De Vaste Lasten AOV beschermt uw huidige levensstijl bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid.

Particulier. De Vaste Lasten AOV beschermt uw huidige levensstijl bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Particulier De Vaste Lasten AOV beschermt uw huidige levensstijl bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. De ideale lastenverzekering. U leeft een onbekommerd leven. U woont in een mooi huis, u heeft

Nadere informatie

Turnhout, 28 februari 2016

Turnhout, 28 februari 2016 Turnhout, 28 februari 2016 Royal Bank of Scotland noteert achtste jaarverlies op rij Door Xavier Boutinge op Feb 26, 2016 De Royal Bank of Scotland kon vrijdag niet profiteren van het optimisme van investeerders.

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

De Levensloopregeling

De Levensloopregeling De Levensloopregeling De meest gestelde vragen Januari 2007 7.0093ML /GW De Levensloopregeling De meest gestelde vragen Het belang van een goede regeling Wellicht wilt u binnenkort een lange reis maken,

Nadere informatie