TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse"

Transcriptie

1 TEPPFA onderzoek naar duurzaamheid kunststofleidingsystemen: een integrale milieuanalyse Carolin Spirinckx Workshop Innovatie in Kunststoffen 17 November 2010 Stadhuis Gent

2 Agenda 1. Inleiding 2. TEPPFA project kader 3. Milieuprofiel van één van de bestudeerde kunststofleidingsystemen 4. Besluiten en vervolg traject 10/11/2010 2

3 1- Inleiding 10/11/2010 3

4 Duurzaamheid van gebouwen: enkele internationale systemen Green Star

5 Duurzaamheid van gebouwen: enkele systemen binnen Belgische context UK Building Research Establishment (BRE) US Green Building Council (USGBC) (UK) LEED (US) Belgian Sustainable Building Council (BSBC) WTCB SECO - BCCA DGNB (DE) (FR) (BE) Meetinstrument BSBC (BE)

6 Duurzaamheid van gebouwen: greep uit een aantal lokale systemen» Handleiding duurzame kantoorgebouwen» Referentiekader Duurzame Woning» Duurzaamheidsmeter scholen» Duurzaamheidsmeter toeristische jeugdinfrastructuur» Afwegingsinstrument sociale woningbouw» SuFiQuaD» Valideo» Meetinstrument BSBC»

7 Duurzaamheid van gebouwen: en het luik bouwmaterialen?» Transitieagenda duurzaam wonen en bouwen 2030» De uitdagingen» Duurzaam gebruik van bouwmaterialen (ecologisch, economisch en sociaal) over de volledige levenscyclus» Visie op toekomst» Zuinig gebruik en hergebruik van grondstoffen, materialen, bouwsystemen en gebouwen» Ontwikkeling nieuwe duurzame materialen (hernieuwbare, synthetische en minerale)» Stimuleren van het kiezen voor duurzame materialen» Labels» Kwaliteitsnorm duurzaamheid» Kwaliteitsnorm gezondheid» Subsidiëring en sensibilisering

8 Duurzaamheid van gebouwen: milieulabels (bouw)materialen» ISO Environmental labels and declarations - Algemene principes voor milieulabels en verklaringen voor producten en diensten» Type I Labels»» Type II Verklaringen (self declarations)» Type III Informatie fiches (Environmental Product Declarations)

9 Duurzaamheid van gebouwen: en relatie EPD s (volgens CEN TC350) 10/11/2010 9

10 Duurzaamheid van gebouwen: en relatie EPD s (volgens CEN TC350)» Inhoud EPD» Declaratie van algemene informatie» Declaratie over samenstelling product» Declaratie van milieuparameters derived from LCA» Parameters die milieu-impacten beschrijven» Parameters die grondstoffen input beschrijven» Parameters die een overzicht geven over verschillende afval categorieën en verdere materialen output stromen» Scenario s en technische informatie» Construction process stage» Use stage» End of life» Bijkomende info over emissies naar binnenlucht, bodem en water tijdens de gebruiksfase 10/11/

11 Duurzaamheid van gebouwen: duurzaamheid bouwmaterialen» Nationale ontwikkelingen» OVAM - Ontwikkeling MMG rekenmethode en instrument: Materialengebonden Milieuprofiel van gebouw(element)en» Geharmoniseerde database» Rekentool» FOD Leefmilieu - Opzet nationaal EPD programma

12 Waarom LCA gebaseerd? constructie recyclage bouwmaterialen bewoning onderhoud grondstoffen einde levensduur product afvalverwerking emissies, afval

13 Waarom LCA gebaseerd? INTEGRAAL KETENBEHEER grondstoffen besparen emissies en afval vermijden kringlopen sluiten

14 Wat is LCA? Een LCA is een globale analyse van de milieulasten rechtstreeks of onrechtstreeks veroorzaakt door een product, materiaal, proces of - meer algemeen - door een systeem over zijn ganse levensloop. INTEGRALE MILIEU-IMPACT CRADLE TO GRAVE

15 2- TEPPFA project kader 10/11/

16 TEPPFA The European Plastic Pipes and Fittings Association» Europese branche vereniging» Vertegenwoordigd door belangrijkste fabrikanten en nationale federaties van kunststofleidingsystemen in Europa» Actieve betrokkenheid bij bewustmakingsproces waarde van kunststofleidingsystemen op vlak van duurzaamheid 10/11/

17 TEPPFA project DOEL LCA/EPD project:» Inzicht in integrale milieu-impacten van kunststofleidingsystemen over ganse levenscyclus» Bouwsteen binnen totale duurzaamheidsbenadering» Systeem benadering» Transparante communicatie van resultaten naar alle belanghebbenden» Third party reports (TPRs)» Environmental Product Declarations (EPDs) 10/11/

18 Breed draagvlak TEPPFA leden (bedrijven) 1. Aliaxis 2. Egeplast 3. Geberit 4. Georg Fischer Piping Systems 5. KWH Pipe 6. Pipelife International 7. Rehau 8. Tessenderlo Group 9. Uponor 10.Wavin TEPPFA nationale federaties Representatieve organisaties grondstoffen Andere (bv. TNO, toeleveranciers grondstoffen)

19 Geanalyseerde kunststofleidingsystemen PEX pipe systems AG Building (plumbing, H&C, solid wall) PP pipe systems AG Building (soil/waste) PE pipe systems AG Utilities (water distribution pressure) PVC pipe systems AG Civil (drainage, sewage)

20 LCA methodologisch kader Goal and scope definition Inventory analysis LCA framework Interpretation ISO ISO Direct applications: -Product development and improvement -Strategic planning -Public policy making -Marketing -Other Impact assessment 10/11/

21 Reikwijdte en data Product stage Product system life cycle energie Construction process stage grondstoffen Use stage raw materials production (PP, PVC,...) production of all pipe system components transport to building or trench installation use and maintenance Emissies naar water Emissies naar lucht Afval Andere emissies Potentiële integrale milieuimpact disassembly Bijproducten EOL stage transport to EOL EOL treatment 10/11/

22 Reikwijdte en data Kritische review:» Review door Denkstatt» Verifiëren of LCA studies voldoen aan ISO vereisten» Resultaat: 4 finale review verklaringen 10/11/

23 3- Milieuprofiel van één van de geselecteerde kunststofleidingsystemen 10/11/

24 PVC kunststof rioleringsysteem DRAINAGE SEWAGE SIDE (non-pressure) PVC pipe systems AG Civil (drainage, sewage)

25 Rioleringsysteem PVC-U solid wall Functionele eenheid Ondergronds transport van afvalwater (zwaartekracht) over een gemiddelde afstand van 100 meter door een typisch openbaar rioleringssysteem (representatief voor Europa), vanaf de connectie met het gebouw tot de ingang van de afvalwaterzuiveringsinstallatie Eigenschappen Diameter: 250 mm Lengte: 100 m Mangat: om de 45 m PVC-U solid wall SN 4 pipe volgens EN 1401 Socketed PVC-U hulpstukken SBR afdichtingsringen Helling 1/200 Vullingsgraad 100% Referentie service levensduur 100 jaar

26 Rioleringsysteem PVC-U solid wall» Milieuprofiel wordt uitgedrukt voor een 100 meter kunststofleidingsysteem (PVC solid wall pipe system), op een jaarlijkse basis (functionele eenheid): PVC pipe system Average (kg/45,285 m) - life time 100 yr Average (kg/100 m) - life time 100 yr Average (kg/f.u and excl. left over) Average (kg/f.u and incl. left over) Average PVC pipe left over during installation (2%) (kg/f.u) PVC pipe left over during installation 2% PVC pipe 316,34 698,554 6,986 7,125 0,140 0,02 PVC fitting 15,82 34,934 0,349 SBR sealing rings 1,827 4,034 0,040 PP manholes 52,22 115,314 1,153 10/11/

27 Milieuprofiel» Uitgedrukt per functionele eenheid» Parameters die het resultaat van de life cycle impact assessment (LCIA) beschrijven (CEN TC350):» Global warming kg CO 2 equivalences» Depletion of the stratospheric ozone layer kg CFC-11 equivalences» Acidification of land and water sources kg SO 2 equivalences» Eutrophication kg PO equivalences» Formation of tropospheric ozone photochemical oxidants kg C 2 H 4 equivalences» Depletion of non renewable material resources other than primary energy (abiotic depletion) kg Sb equivalences 10/11/

28 Milieuprofiel PVC-U rioolleidingsysteem

29 Milieuprofiel PVC-U rioolleidingsysteem Abiotic depletion Acidification Eutrophication Product stage Construction process stage Use stage End of life stage Global warming Ozone layer depletion Photochemical oxidation

30 4- Besluiten en vervolg traject 10/11/

31 Besluiten» Met de ontwikkeling van de LCA s en EPD s creëerde TEPPFA een duidelijk, transparant en onderbouwd inzicht in de integrale milieu-impacten van een aantal belangrijke kunststof product systemen» Het model dat ontwikkeld werd kan nu gebruikt worden om ook de milieu-impacten van andere kunststofleidingsystemen te analyseren» Uitdaging voor de industrie is nu om de informatie op een pragmatische manier te gebruiken voor:» Product ontwikkeling innovatie» Beleid (intern / intern)» Communicatie» 10/11/

32 Volgende stappen» Opmaak van LCA s / EPD s voor:» PVC multilayer rioleringsystemen» PVC leidingsysteem voor afvalwater binnen gebouw» PP rioleringsysteem (geribte wand)» PEX multilayer leidingsysteem (K&W water binnen gebouw)» PVC water distributie (druk)» Ontwikkeling marketing communicatie pakket en organisatie van seminarie voor bedrijven en nationale federaties 10/11/

33 Bedankt voor de aandacht! Contact: 10/11/

Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen

Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen Levenscyclusanalyse en de bouw Streven naar een meetbare en berekenbare duurzaamheid van gebouwen Pieter Van Laere - Sustainable Development Manager Saint-Gobain Construction Products - ISOVER De kers

Nadere informatie

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving

Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Duurzaamheid bouwwerken - Nieuwe Nederlandse en Europese normen en regelgeving Agnes Schuurmans Voorzitter NEN 351 281 (CEN TC350) Rockwool International 1 Bouwbesluit - 1 april 2012 Milieuparagraaf Artikel

Nadere informatie

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~

Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Milieudeclaraties van bouwproducten ~ stand van zaken & toekomstige evoluties ~ Piet Vitse (PCE-FOAMGLAS) voorzitter BMP-WG Duurzaam Bouwen 1 1 1. Uitgangspunt 2. Maatschappelijk & wettelijk kader CPR

Nadere informatie

Sustainable Constructions Duurzaam stapelen

Sustainable Constructions Duurzaam stapelen 1 Sustainable Constructions Duurzaam stapelen Ir. Chris Hamans Rockwool International A.S. - DK 2 Duurzaam en Sustainable UK: Sustainability and Durability D: Nachhaltig und Dauerhaft NL: Duurzaam en Duurzaam??

Nadere informatie

Synthesenota BREEAM: Duurzaamheid meten

Synthesenota BREEAM: Duurzaamheid meten Synthesenota BREEAM: Duurzaamheid meten Frank De Troyer Prof. Dr. Ir. Arch. Departement Architectuur Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening (ASRO) KULeuven Frank.DeTroyer@asro.kuleuven.be BREEAM + meten FDT

Nadere informatie

SuFiQuaD. Sustainability, Financial and Quality evaluation of Dwelling types. Frank De Troyer, Karen Allacker. OVAM 1 oktober 2009.

SuFiQuaD. Sustainability, Financial and Quality evaluation of Dwelling types. Frank De Troyer, Karen Allacker. OVAM 1 oktober 2009. SuFiQuaD Sustainability, Financial and Quality evaluation of Dwelling types Frank De Troyer, Karen Allacker. OVAM 1 oktober 2009 1 Doel Presentatie Wat kunnen we uit SuFiQuaD project leren voor een toekomstgericht

Nadere informatie

Methode en data in Europees perspectief

Methode en data in Europees perspectief Methode en data in Europees perspectief SBK-symposium Nationale Milieudatabase 24 februari 2011 Agnes Schuurmans (vz normcie 351 281 / lid SBK-TIC / Rockwool) Europese ontwikkelingen waarvoor milieu-informatie

Nadere informatie

Bouwmaterialen Toekomst

Bouwmaterialen Toekomst Bouwmaterialen Toekomst Stichting Agrodome Informatie centrum Hergroeibare producten Bio based products Fred van der Burgh Impact op het milieu door de bouw industrie 35% Wegtransport 35% Afvalproductie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzame renovatie: kort overzicht Leefmilieu Brussel MILIEU-IMPACTEVALUATIES IN DE GEBOUWDE OMGEVING Het gebruik van Life Cycle Assessment Deel 1 Damien TRIGAUX KU LEUVEN MILIEU-IMPACTEVALUATIES

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse - LCA

Levenscyclusanalyse - LCA 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Wat is een LCA?... 2 3 Hoe is een LCA opgebouwd?... 3 4 Toepassingen en mogelijkheden... 7 5 Aandachtspunten en praktische info... 8 6 Links... 8 Een initiatief van: Met steun

Nadere informatie

De ecologische keuze van bouwmaterialen: aandachtspunten en basisbegrippen

De ecologische keuze van bouwmaterialen: aandachtspunten en basisbegrippen De ecologische keuze van bouwmaterialen: aandachtspunten en basisbegrippen Opleidingscyclus 'De ecologische keuze van bouwmaterialen' 21 april 2009 1 Inhoud: 1. Enkele cijfers 2. Grijze energie: een basisbegrip

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN

Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN Opleiding Duurzaam Gebouw : MATERIALEN Leefmilieu Brussel Instrumenten voor materiaalkeuze - Workshop Els Van de Moortel info@vibe.be www.vibe.be DOELSTELLING VAN DE WORKSHOP INSTRUMENTEN VOOR MATERIAALKEUZE

Nadere informatie

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)?

Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? Wat is de Environmental Product Declaration (EPD)? In een Environmental Product Declaration of EPD wordt in een 11-tal impactcategoriën de milieu-impact van een product uitgedrukt in getallen. Het is een

Nadere informatie

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014 TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 24 juni 2014 Doel Ontwikkeling van integrale methodiek om de milieueffecten als gevolg van energiegebruik

Nadere informatie

HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies

HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies HOE GROEN IS GROEN BETON? Een LCA-analyse op 4 concrete case studies JEROEN VRIJDERS, LISA WASTIELS, AN JANSSEN LABO DUURZAME ONTWIKKELING WTCB DOEL VAN DE PRESENTATIE (& OVERZICHT) Hoe groen is groen

Nadere informatie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie

Ecodesign. Leen Van Aken. Groep Design & Technologie Ecodesign Leen Van Aken Groep Design & Technologie Wat is ecodesign? Eco - design Ecologisch > esthetisch, ergonomisch, economisch, functioneel, Levenscyclus > ontwerp, productie, distributie, gebruik

Nadere informatie

Duurzaam bouwen in België

Duurzaam bouwen in België Duurzaam bouwen in België Constitutionele context Federaal: Productbeleid (normen) Regio s: leefmilieu, wonen, rationeel energieverbruik,... 1 Sector 70 000 ondernemingen Vooral KMO Belg: Zelfbouwer >80%

Nadere informatie

FAQ KB EPD Scope van het KB? Zijn er overgangsmaatregelen voorzien? Hoe moet een fabrikant een LCA of levenscyclusanalyse uitvoeren?

FAQ KB EPD Scope van het KB? Zijn er overgangsmaatregelen voorzien? Hoe moet een fabrikant een LCA of levenscyclusanalyse uitvoeren? FAQ KB EPD Scope van het KB? De wetgeving geldt voor alle milieuboodschappen die op het bouwproduct worden aangebracht, maar niet voor reclamefolders en -panelen. Zijn er overgangsmaatregelen voorzien?

Nadere informatie

Aluminium, LCA en EPD

Aluminium, LCA en EPD Symposium Duurzaam Aluminium 5 februari 2015 Aluminium, LCA en EPD Harry van Ewijk IVAM UvA BV www.ivam.uva.nl IVAM UvA BV Opgericht in 1993 vanuit de Vakgroep Milieukunde UvA is enige aandeelhouder 15

Nadere informatie

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs

Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs DUURZAAMGEBOUWD CONGRES Workshop 2E Circulaire economie LCA als basis DUBOkeur als bewijs Inhoud Materialen worden belangrijker Life Cycle Assessment (LCA) DUBOkeur prof.dr.ir. Michiel Haas Faculty CiTG

Nadere informatie

Duurzaamheid in de industrie en de tertiaire sector. Yves Surmont & Kristof Descheemaeker 25 maart 2010

Duurzaamheid in de industrie en de tertiaire sector. Yves Surmont & Kristof Descheemaeker 25 maart 2010 Duurzaamheid in de industrie en de tertiaire sector Yves Surmont & Kristof Descheemaeker 25 maart 2010 Inhoud In vogelvlucht door duurzaamheid Wat is duurzaamheid Historiek BREEAM: wat, hoe en waarom?

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 8. Raam

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 8. Raam Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 8. Raam Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: raam 2. Verantwoordelijke uitgever Danny Wille,

Nadere informatie

Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope

Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope Handreiking bij stap één in LCA: Doel & Scope 1 Introductie Duurzaamheid is tegenwoordig voor veel bedrijven een belangrijk onderdeel van hun bedrijfsvoering geworden. In steeds meer bedrijven vormt het

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013

Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD. G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Duurzaam bouwen en LCA s en de NMD G. Jonkers NVVT 28-5-2013 Presentatie Achtergronden duurzaam bouwen Bepalingsmethoden milieuprestatie gebouw LCA Nationale Milieudatabase Duurzaamheid en verf -> een

Nadere informatie

Vaak gestelde vragen. Ecologische Productverklaring. Mei 2012. Solar Gard Architecturale Zonnewerende Glasfolies

Vaak gestelde vragen. Ecologische Productverklaring. Mei 2012. Solar Gard Architecturale Zonnewerende Glasfolies Vaak gestelde vragen Ecologische Productverklaring Solar Gard Architecturale Zonnewerende Glasfolies Mei 2012 Ecologische Productverklaring Vaak Gestelde Vragen Inhoudstafel 1. Wat is een Ecologische productverklaring

Nadere informatie

Levenscyclusanalyse (LCA) Product carbon footprint (PCF)

Levenscyclusanalyse (LCA) Product carbon footprint (PCF) 10/05/2011 Levenscyclusanalyse (LCA) Product carbon footprint (PCF) VITO An Vercalsteren Inhoud» Wat is een LCA algemene principes» Hoe is een LCA opgebouwd relatie met ISO Globale opbouw en aanpak Fase

Nadere informatie

Een verhaal van alle tijden

Een verhaal van alle tijden Een verhaal van alle tijden ROCKPANEL BRE Global A+ / A gecertificeerd ROCKPANEL products BRE Certified ROCKPANEL: duurzaamheid in de genen ROCKPANEL is onderdeel van de ROCKWOOL Groep. Een onderneming

Nadere informatie

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011

Relevantie van (carbon) footprinting voor telers. Jasper Scholten 23 juni 2011 Relevantie van (carbon) footprinting voor telers Jasper Scholten 23 juni 2011 Inhoud 1. Blonk Milieu Advies 2. Levenscyclusanalyse (LCA) 3. Carbon Footprinting 4. Footprint van brouwgerst 5. Footprint

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Duurzaamheidsmetingen

Duurzaamheidsmetingen Duurzaamheidsmetingen 21 april SUSPRO³ werkgroep eco-innovatie Saskia Walraedt Projectleider Eco²Chem en Vlarip Agenda Inleiding Waarom duurzaamheid meten Types meetmethodes Wat meten Hoe meten Voorstelling

Nadere informatie

Constructieve Flexibiliteit. Rijk Blok

Constructieve Flexibiliteit. Rijk Blok Constructieve Flexibiliteit Constructief Ontwerper Part Time Universitair Docent Constructief Ontwerpen Department for the Built Environment TU/e Eindhoven University of Technology Rotterdam Mysterieland

Nadere informatie

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015

TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie. Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015 TKI-KIEM WP1 - Methode voor integrale Energie- en Milieuprestatie Erik Alsema, David Anink, W/E adviseurs 1 april 2015 Doel Ontwikkeling van integrale methodiek om de milieueffecten als gevolg van energiegebruik

Nadere informatie

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn!

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Roadmap DURABILIT Drivers and barriers Refurbishment, hergebruik en grondstoffen Footprint reductie door hergebruik Value matrix Succesfactoren Discussie DURABILIT

Nadere informatie

Bewust Duurzaam Bouwen

Bewust Duurzaam Bouwen Bewust Duurzaam Bouwen inleiding Inleiding 2 3 Energie Energieverbruik België 2005 4 Energieverbruik woning Totaal: ca. 28.000 kwh 5 Energieverbruik woning Totaal: ca. 3.000 kwh 6 Energieverbruik woning

Nadere informatie

Normalisatie en duurzaamheidsbeoordeling (Europa, België)

Normalisatie en duurzaamheidsbeoordeling (Europa, België) Un monde durable: les entrepreneurs le construisent Een duurzame wereld: de aannemer bouwt eraan mee Normalisatie en duurzaamheidsbeoordeling (Europa, België) Belgische Betongroepering Studienamiddag :

Nadere informatie

Sectorcommissie Bouw. Een gemeenschappelijk overlegplatform van Agoria, essenscia, Detic, IVP en Federplast.be. Duurzaamheid in de bouw

Sectorcommissie Bouw. Een gemeenschappelijk overlegplatform van Agoria, essenscia, Detic, IVP en Federplast.be. Duurzaamheid in de bouw Sectorcommissie Bouw Een gemeenschappelijk overlegplatform van Agoria, essenscia, Detic, IVP en Federplast.be Duurzaamheid in de bouw De bouw bekeken vanuit de Belgische maak-industrie Agoria: technologische

Nadere informatie

Blue Growth Blue Growth in de Noordzee

Blue Growth Blue Growth in de Noordzee Blue Growth Blue Growth in de Noordzee Potentie van de Noordzee nu en in 2050 Manfred Wienhoven en Johan Gille 26 februari 2014 Visafslag, Scheveningen Een paar elementen I. Het Blue Growth concept op

Nadere informatie

Product Sustainability Indicator

Product Sustainability Indicator Product Sustainability Indicator Waarom een scorecard? Duurzaam bouwen is al lang geen trend meer. De vraag naar duurzame gebouwen groeit en daarmee de vraag naar duurzame producten. Maar wat is een duurzaam

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 10. Binnenschrijnwerk

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 10. Binnenschrijnwerk Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 1. Binnenschrijnwerk Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: binnenschrijnwerkerij 2. Verantwoordelijke

Nadere informatie

DUURZAAM. Kunststof leidingsystemen KENNIS DOSSIER

DUURZAAM. Kunststof leidingsystemen KENNIS DOSSIER DUURZAAM Kunststof leidingsystemen INHOUDSOPGAVE Kunststof leidingsystemen 4-5 Dossier duurzaam Schoon proces 21-23 Kunststof buizenproductie en het milieu levensduur 6-7 Voor de eeuwigheid Geen zware

Nadere informatie

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste

Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Vermeden CO 2 emissies door recycling van e-waste Monitoring 2013 Datum: 6-5-2014 Versie: Eindrapport Project nummer: CL1039 In opdracht van: Hendrik Bijker, Wecycle. Uitgevoerd door: Jorrit Leijting,

Nadere informatie

+\\YaHHT VTKH[ ^L OL[ ^PSSLU www.dyka.nl 449148 HVM.indd 1 12-11-12 13:32

+\\YaHHT VTKH[ ^L OL[ ^PSSLU www.dyka.nl 449148 HVM.indd 1 12-11-12 13:32 www.dyka.nl 2 Duurzaam omdat we het willen! Duurzaamheid is vanzelfsprekend. Dat vinden we al een hele tijd en daar handelen we dan ook naar. Duurzaam ondernemen doen wij daarom niet omdat het moet, maar

Nadere informatie

Energie en water de circulaire economie

Energie en water de circulaire economie Energie en water de circulaire economie Prof. Dr. Ad van Wijk 4-6-2014 28-5-2014 Delft University of Technology Challenge the future Circular Economy (EMF) 2 Six principles of the Circle Economy All materials

Nadere informatie

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten

Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Verantwoorde keuze van bestratingsproducten Bij de keuze van producten voor bestratingen gelden verschillende afwegingsfactoren. De impact van een bepaalde keuze op het milieu is daar één van, een factor

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel

Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Opleiding Duurzaam Gebouw: Duurzame materialen: hoe kiezen? Leefmilieu Brussel Duurzaam materiaalgebruik: problematiek en uitdagingen Liesbet TEMMERMAN cera a asbl Doelstellingen van de presentatie Stilstaan

Nadere informatie

GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering. Heleen Pinkse

GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering. Heleen Pinkse GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering Heleen Pinkse Aanleiding Energiefabriek: Door toepassen van chemicaliën kan energiegebruik van de zuivering verminderen, maar..

Nadere informatie

Produceren in China Goed voor de carbon footprint? Arnold de Vries Robbé

Produceren in China Goed voor de carbon footprint? Arnold de Vries Robbé Produceren in China Goed voor de carbon footprint? Arnold de Vries Robbé Project Analyse & Consultancy PAC How to present to Millennials? Opbouw presentatie Splits de vraag: 1) Staal productie in China

Nadere informatie

Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten?

Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten? 26/03/2010 Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten? Dr. Karl Vrancken projectenmanager - VITO VITO Unit transitie energie en milieu» Energie en emissie modellering en monitoring»

Nadere informatie

LCA Wapeningsstaal. Branchestudie VWN

LCA Wapeningsstaal. Branchestudie VWN LCA Wapeningsstaal Branchestudie VWN Opdrachtgever Koninklijke Metaalunie Contactpersoon de heer P. van der Mars Kenmerk R076390af.00001.tdr Versie 01_001 Datum 9 Juni 2015 Auteur T.E. (Thom) de Rijk MSc.

Nadere informatie

DUURZAAMHEID, FINANCIËLE EN KWALITEITSEVALUATIE SUFIQUAD K. ALLACKER, F. DE TROYER, K. PUTZEYS, A. JANSSENS, C. SPIERINCKX, A.

DUURZAAMHEID, FINANCIËLE EN KWALITEITSEVALUATIE SUFIQUAD K. ALLACKER, F. DE TROYER, K. PUTZEYS, A. JANSSENS, C. SPIERINCKX, A. DUURZAAMHEID, FINANCIËLE EN KWALITEITSEVALUATIE VAN WOONTYPES SUFIQUAD K. ALLACKER, F. DE TROYER, K. PUTZEYS, A. JANSSENS, C. SPIERINCKX, A. VERCALSTEREN SCIENCE FOR A SUSTAINABLE DEVELOPMENT (SSD) Transversale

Nadere informatie

RH en duurzaam ondernemen

RH en duurzaam ondernemen RH en duurzaam ondernemen Milieubeleid Zoals het een Scandinavisch bedrijf betaamt, werkt RH volgens een strikt milieubeleid. Onze vooruitstrevende mening is dat bedrijven behalve winst maken nog een andere

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies 3 software Juni 2014 Algemene presentatie : Software voor de bepaling van de LCA (Life Cycle Assessment) van bruggen en gebouwen met constructiestaal

Nadere informatie

CARBON FOOTPRINT ANALYSE

CARBON FOOTPRINT ANALYSE CARBON FOOTPRINT ANALYSE Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie Marlies Meijer-Willems ARN Bart in t Groen DNV-GL ARN is het

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE Dag 1.5 Globale aanpak LENTE 2013 Stéphan Truong Beheerder van de opleiding voor rekening van Leefmilieu Brussel TRAINING.IBGEBIM@ecorce.be 2 DOELSTELLING(EN)

Nadere informatie

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Milieuzorg voor contractors Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Onze grootste uitdaging Werken aan een duurzame toekomst Wij zijn mede de oorzaak van het milieuprobleem maar wij werken

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures MACRO-COMPONENTEN EN IPHONE EN IPAD APPS November 2014 Inhoud Algoritme voor levenscyclus

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Duurzaam is de toekomst Wat is uw idee?

Duurzaam is de toekomst Wat is uw idee? 15/10/2015 Duurzaam is de toekomst Wat is uw idee? Agenda Introductie AEA Group Duurzaam ondernemen Wat is een LCA LCA in de praktijk Wat kunt u met LCA 1 Introductie AEA group Spin-off van Looije Agro

Nadere informatie

Goed functionerende rioleringen een noodzaak voor het milieu

Goed functionerende rioleringen een noodzaak voor het milieu Goed functionerende rioleringen een noodzaak voor het milieu Een samenvatting van het SMP Project Report on the TEPPFA-PLASTICS EUROPE Sustainable Municipal Pipes Project Lekkende rioleringen zijn een

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 1. Vloer op volle grond

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 1. Vloer op volle grond Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 1. Vloer op volle grond Domentbeschrijving geïntegreerde milieubeoordeling details van per materialengebruik variant: vloer op in volle gebouwen grond

Nadere informatie

Duurzaamheid op basis van. The Natural Step. voor gemeente Eindhoven. Joop Ketelaers Adviseur Duurzam Bouwen Gemeente Eindhoven

Duurzaamheid op basis van. The Natural Step. voor gemeente Eindhoven. Joop Ketelaers Adviseur Duurzam Bouwen Gemeente Eindhoven Duurzaamheid op basis van The Natural Step voor gemeente Eindhoven Joop Ketelaers Adviseur Duurzam Bouwen Gemeente Eindhoven Wat wil de gemeente? We willen van Eindhoven een duurzame stad maken: een stad

Nadere informatie

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE

Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE Reeks A DUURZAAMHEID & PRODUCTIE DUURZAAM- HEID A1-3 REcoEP Duurzaamheid If you think you are too small to have an impact, try to go to bed with a mosquito in the room A1-4 REcoEP Duurzaamheid Wat is duurzaamheid?

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

1/12/2015 duurzame overheidsgebouwen

1/12/2015 duurzame overheidsgebouwen Vorming: Instrumentenvoormateriaalkeuze Milieuverantwoord bouwen: Labels, LCA, EPD, PEF een introductie Els Van de moortel info@vibe.be www.vibe.be DOELSTELLING VAN DE PRESENTATIE kiezen van milieuverantwoorde

Nadere informatie

DUURZAAM. Kunststof leidingsystemen KENNIS DOSSIER

DUURZAAM. Kunststof leidingsystemen KENNIS DOSSIER DUURZAAM Kunststof leidingsystemen INHOUDSOPGAVE Kunststof leidingsystemen 4-5 Dossier duurzaam levensduur 6-7 Voor de eeuwigheid Geen zware metalen of weekmakers 8-10 Verantwoorde additieven 11-12 Ongevoelig

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Energierapport Brugge andere BT 2008-2010

Energierapport Brugge andere BT 2008-2010 Energierapport Brugge andere BT 2008-2010 1. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Brugge 8000 en 8200; 309,6 ha; 81,0 ha dakoppervlak) Figuur 1: Luchtfoto van de vier bedrijventerrein

Nadere informatie

Energy Balance Assessment Tool

Energy Balance Assessment Tool Energy Balance Assessment Tool Energy Balance Assessment Tool (EBAT) Verbruik van verschillende soorten energie in de waterkringloop: een Excel tool Energy Balance Assessment Tool (EBAT) Waarom is EBAT

Nadere informatie

kunststofindustrie naar Geert Scheys

kunststofindustrie naar Geert Scheys Transitie van de kunststofindustrie naar duurzame ontwikkeling Geert Scheys FEDERPLAST.BE Producenten van kunststof- en rubberartikelen LEDEN Agoria & Essenscia 236 effectieve leden (producenten) 18 aangesloten

Nadere informatie

Transitie naar een koolstofarme omgeving Mondiale, Europese, Belgische en regionale context

Transitie naar een koolstofarme omgeving Mondiale, Europese, Belgische en regionale context Johan Van Der Biest Maart 2013 Transitie naar een koolstofarme omgeving Mondiale, Europese, Belgische en regionale context Mondiale context Copenhagen Cancun : akkoord globale opwarming aarde tot max.

Nadere informatie

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Oktober 5,2009 Inhoudstafel INLEIDING.4 1. METHODIEK EN BRONNEN.5 1.1. METHODIEK... 5 1.2. ONDERSTELLINGEN...

Nadere informatie

Milieurelevante productinformatie Toestand in België en Europa

Milieurelevante productinformatie Toestand in België en Europa Milieurelevante productinformatie Toestand in België en Europa Seminarie Eco-constructie Facilitator Ecologische Materiaalkeuze Katrien Putzeys WTCB 19/06/2008 24/06/2008 1 Inhoud Voorstelling WTCB & WTCB

Nadere informatie

Bouwen en milieu. Milieu integreren in uw bouwproject 19 maart 2010, Gent. Arne Daneels, LNE

Bouwen en milieu. Milieu integreren in uw bouwproject 19 maart 2010, Gent. Arne Daneels, LNE Milieu integreren in uw bouwproject 19 maart 2010, Gent (www.voetafdruk.be; wwf) - impact Energie Lucht Bodem Trends Ruimtegebruik - impact Energie Lucht Bodem Trends grondstoffengebruik - afval - impact

Nadere informatie

Energierapport Bedrijventerreinen Oostkamp 2008-2010

Energierapport Bedrijventerreinen Oostkamp 2008-2010 Energierapport Bedrijventerreinen Oostkamp 2008-200. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Oostkamp 8020; cluster van 5 bedrijventerreinen: 48, ha; 37,4 ha dakoppervlak) Figuur : Luchtfoto

Nadere informatie

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Oktober 5, 2009 Inhoudstafel INLEIDING... 4 1. METHODIEK EN BRONNEN... 5 1.1. METHODIEK... 5 1.2.

Nadere informatie

Restlevensduur van PVC-U en PE leidingen. Workshop CAPWAT 24 maart 2011

Restlevensduur van PVC-U en PE leidingen. Workshop CAPWAT 24 maart 2011 28-03-2011 Restlevensduur van PVC-U en PE leidingen Workshop CAPWAT 24 maart 2011 Restlevensduur van PVC-U en PE leidingen 2 Indeling Wavin leidingsysteem oplossingen Onderzoeksrapporten Restlevensduur

Nadere informatie

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform Biomassa, het nieuwe goud Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform ODE-Vlaanderen Structuur Vlaams kwaliteitscentrum voor decentrale duurzame energie belsolar Werkgroep groene stroom 2

Nadere informatie

Energierapport Blauwe Toren 2008-2010

Energierapport Blauwe Toren 2008-2010 Energierapport Blauwe Toren 2008-2010 1. Informatie over het bedrijventerrein Ligging, oppervlakte (Brugge 8000; 96,7 ha; 26,8 ha dakoppervlak) Figuur 1: Luchtfoto van het bedrijventerrein Blauwe Toren

Nadere informatie

Becommentariëring ketenanalyse Schreuder Beheer B.V. inzake CO 2 -Prestatieladder

Becommentariëring ketenanalyse Schreuder Beheer B.V. inzake CO 2 -Prestatieladder 74100130-PGR/R&E 11-2658 Becommentariëring ketenanalyse Schreuder Beheer B.V. inzake CO 2 -Prestatieladder Arnhem, 21 november 2011 Auteur: R.G. Catau In opdracht van Schreuder Beheer B.V. KEMA Nederland

Nadere informatie

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 DUURZAAM overheidsgebouw Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 AGENDA : duurzaamheidscriteria 2 Grontmij Belgium NV part of Sweco Interactieve presentatie met twee kernvragen : 1. Wat is

Nadere informatie

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Chris E. Dutilh Stichting DuVo/Unilever Benelux Conferentie Winst uit Agrologistiek Monster, 16 februari 2009 Doelstelling DuVo-studie In beeld brengen of, en

Nadere informatie

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!

Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen! Inleiding ontwikkelingen duurzaam bouwen!! Onderwerpen! Wat is duurzaam bouwen?! Kunnen we dit meten?! Bouwbesluit per 1-1-2013! Staaldata! MilieuRelevante ProductInformatie (MRPI)! Nationale MilieuDatabase

Nadere informatie

Duurzaam parkeren als hoeksteen van strategie en innovatie

Duurzaam parkeren als hoeksteen van strategie en innovatie w h i t e p a p e r Duurzaam parkeren als hoeksteen van strategie en innovatie Zie opgelegde duurzaamheidseisen als kans om nieuwe initiatieven te ontplooien en de concurrentie voor te zijn Duurzaam ondernemen

Nadere informatie

De transitie naar duurzaam materialenbeheer. Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011

De transitie naar duurzaam materialenbeheer. Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011 De transitie naar duurzaam materialenbeheer Dr. Peter Tom Jones (K.U.Leuven/Plan C/TNM) 30 Augustus 2011 Uitputting van niet-hernieuwbare grondstoffen Gelijkaardig probleem voor uitputting van fosfaatvoorraden

Nadere informatie

Onderhoud met de D van Duurzaam B. Neefjes Maart 2012

Onderhoud met de D van Duurzaam B. Neefjes Maart 2012 www.evides.nl Onderhoud met de D van Duurzaam B. Neefjes Maart 2012 Agenda 1 Introductie 2 Asset Management Blauwdruk 3 PAS55; leerpunten 4 Conclusie Introductie Evides NV - Credentials Zowel drinkwater

Nadere informatie

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Eerste halfjaar 2014

Voortgangsrapportage. Scope 1 en 2 CO2 emissies. Eerste halfjaar 2014 Voortgangsrapportage Scope 1 en 2 CO2 emissies Eerste halfjaar 2014 Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 18-08-2014 C. de Waard Versie obv 2013. ISO 14064 protocol toegevoegd 0.2 24-02-2015

Nadere informatie

Tabel 1 Basisprofiel standaard geleiderails

Tabel 1 Basisprofiel standaard geleiderails Memo Aan: Kenmerk: Betreft: Van: Delft, 8 mei 2014 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Verzinkerij Van Aert LCA-resultaten van s Basisprofielen van de standaard s en de verzinkte s en vergelijking

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 5. Verdiepingsvloer

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 5. Verdiepingsvloer Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 5. Verdiepingsvloer Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: verdiepingsvloer 2. Verantwoordelijke

Nadere informatie

Gericht bedrijfsbenaderingsproject in kader van NIB-Nieuwe Fabriek voor de Toekomst m.b.t. recyclage en hergebruik van polymeren

Gericht bedrijfsbenaderingsproject in kader van NIB-Nieuwe Fabriek voor de Toekomst m.b.t. recyclage en hergebruik van polymeren CORE BUSINESS TO CREATE NEW VALUE CHAINS OF DOWNSTREAM USERS OF THERMOPLASTICS Gericht bedrijfsbenaderingsproject in kader van NIB-Nieuwe Fabriek voor de Toekomst m.b.t. recyclage en hergebruik van polymeren

Nadere informatie

BIS Pacifyre AWM III Brandmanchet BIS Pacifyre IWM III Brandwerend Band

BIS Pacifyre AWM III Brandmanchet BIS Pacifyre IWM III Brandwerend Band BIS Pacifyre AWM III Brandmanchet BIS Pacifyre IWM III Brandwerend Band BIS Pacifyre AWM III Brandmanchet Productbeschrijving Opbouwbrandmanchet voor kunststof (brandbare) buizen respectievelijk leidingsystemen.

Nadere informatie

donderdag 16/05/2013 & vrijdag 17/05/2013

donderdag 16/05/2013 & vrijdag 17/05/2013 donderdag 16/05/2013 & vrijdag 17/05/2013 KAHO Sint-Lieven Gent Internationale conferentie Dag 1: Hoe werk ik als architect, bestekschrijver of overheid met gelabelde natuurlijke bouwproducten? Dag 2:

Nadere informatie

NEN-EN 1610 Buitenriolering - Aanleg en beproeving van leidingsystemen

NEN-EN 1610 Buitenriolering - Aanleg en beproeving van leidingsystemen OVERZICHT RELEVANTE NEN-NORMEN RIOLERING Ontwerp/Rioolsystemen ENV 1046 Kunststofleiding- en mantelbuissystemen - Systemen buitenshuis voor het transport van water of afvalwater - Praktijkrichtlijnen voor

Nadere informatie

Sustainable Concrete Centre. Duurzaam Innoveren in beton

Sustainable Concrete Centre. Duurzaam Innoveren in beton Sustainable Concrete Centre Duurzaam Innoveren in beton Sustainable Concrete Centre Oosterhout (NB), The Netherlands Director: Mantijn van Leeuwen m.vanleeuwen@crh-scc.nl +31 6 2275 4364 CRH in Nederland

Nadere informatie

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 6. Plat dak

Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant. 6. Plat dak Milieuprofiel van gebouwelementen details per variant 6. Plat dak Domentbeschrijving 1. Titel publicatie Milieuprofiel van gebouwelementen, details per variant: 2. Verantwoordelijke uitgever Danny Wille,

Nadere informatie

Regards croisés sur l'intérêt et les apports de la démarche ACV dans le domaine de la construction

Regards croisés sur l'intérêt et les apports de la démarche ACV dans le domaine de la construction Journée de conférences Regards croisés sur l'intérêt et les apports de la démarche ACV dans le domaine de la construction Une organisation du Laboratoire de Génie Chimique (ULg), parrainée par le pôle

Nadere informatie

Sustainable/Green Standard Cost Model an innovative 2 edged sword. Slaat brug tussen 2 werelden: Economie & Ecologie (& Pleasure?)

Sustainable/Green Standard Cost Model an innovative 2 edged sword. Slaat brug tussen 2 werelden: Economie & Ecologie (& Pleasure?) Track: Een groene blik op software Sustainable/Green Standard Cost Model Slaat brug tussen 2 werelden: & (& Pleasure?) Administratieve lastenverlichting / kostenreductie met ICT? En aantoonbare reductie

Nadere informatie

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk

Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk Houtcafé 25 september 2014 Milieuaspecten van hout in de praktijk AGENDA Houtcafé 25 september 2014 16.00 uur Inleiding Milieuaspecten van hout Eric D. de Munck, projectleider en secretaris Centrum Hout/VVNH

Nadere informatie

CO 2 footprint producten Tata Steel Tubes BV

CO 2 footprint producten Tata Steel Tubes BV Tata Steel Nederland Tubes BV CO 2 footprint producten Tata Steel Tubes BV Jan Vroonhof (RHDHV) Paul van Ommen (Tata Tubes) Tata Steel Tubes 1. Environmental Policy Tata Steel 2. Doelstellingen en waarom

Nadere informatie

functioneel Kunststof leidingsystemen

functioneel Kunststof leidingsystemen functioneel Kunststof leidingsystemen INHOUDSOPGAVE Kunststof leidingsystemen 4-5 Dossier functioneel Gegarandeerd betrouwbaar en goed uitwisselbaar 16-19 Kunststof buizen voldoen standaard aan de norm

Nadere informatie

Starters Handleiding DuboCalc Project versie 4.0 21 juni 2015. DuboCalc Project 4.0 StartersHandleiding

Starters Handleiding DuboCalc Project versie 4.0 21 juni 2015. DuboCalc Project 4.0 StartersHandleiding Starters Handleiding DuboCalc Project versie 4.0 21 juni 2015 DuboCalc Project 4.0 StartersHandleiding Inhoud 1 Aan de slag met DuboCalc Project... 5 1.1 Wat is DuboCalc Project?... 5 1.2 Starten van

Nadere informatie