Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO Introductie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO 14001. Introductie"

Transcriptie

1 Milieu, marktonderzoek en NEN-EN-ISO Introductie September 2010

2 Inleiding In toenemende mate vragen opdrachtgevers aan marktonderzoekbureaus, met name bij aanbestedingen, hoe zij omgaan met het aspect milieu. In sommige gevallen wordt zelfs specifiek gevraagd of een marktonderzoekbureau beschikt over ISO 14001, een norm die betrekking heeft op milieumanagementsystemen. De vraag is in dit verband welke relatie bestaat tussen het uitvoeren van marktonderzoek en de eventuele noodzaak om te beschikken over ISO Als die relatie er is, doet zich vervolgens de vraag voor hoe marktonderzoekbureaus hiermee moeten omgaan. Er doen zich hierbij drie positieve factoren voor: -De milieuproblematiek rond marktonderzoek is beperkt en overzichtelijk -Deze problematiek geldt in vrijwel gelijke mate voor alle marktonderzoekbureaus: individuele bureaus hoeven op dit gebied dus niet meer het wiel uit te vinden -Een groot aantal marktonderzoekbureaus beschikt reeds over ISO normeringen (ISO en/of ISO en/of ISO 9001): zij hebben ervaring met het implementeren van kwaliteitssystemen binnen hun organisatie In dit document wordt de relatie milieu en marktonderzoek verder verkend, er wordt een uitleg gegeven van ISO en hoe certificering van ISO bij een marktonderzoekbureau kan plaatsvinden. De KCC heeft daarbij gezocht naar een zo tijds- en kostenefficiënt mogelijke aanpak: ISO is een belangrijke ondersteunende norm als het gaat om de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een onderneming maar het is geen doel op zichzelf. De mankracht die een gemiddeld marktonderzoekbureau in het behalen van een dergelijke norm kan steken zal per definitie beperkt zijn, ook gelet op de beperkte werking van milieuaspecten bij het uitvoeren van marktonderzoek. Voor meer informatie over de inhoud van dit document kunt u contact opnemen met de KCC. Milieu, marktonderzoek en opdrachtgevers Het milieu speelt de laatste decennia een steeds belangrijkere rol bij de activiteiten die overheden en ondernemingen uitvoeren. Enerzijds gaat het daarbij om duurzaamheid : door grondstoffen ongelimiteerd te verbruiken kunnen later problemen voor de generaties na ons ontstaan. Anderzijds gaat het om zaken als 2

3 vervuiling en broeikaseffecten: milieueffecten die een direct gevaar kunnen betekenen voor het welzijn van de huidige bevolking. De meest recente trend is dat milieu een onderdeel wordt van het zogenaamd Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), waarbij ook het niet door het milieu beïnvloede welzijn van de mens een rol speelt: gelijke kansen voor werknemers, vermijden van kinderarbeid, etc. In dit document gaat het uitsluitend over de milieuproblematiek, dus niet over MVO, al moet de kans niet uitgesloten worden geacht dat de marktonderzoekbranche daar binnen enkele jaren alsnog nadrukkelijker mee te maken zal krijgen. Overheid, bedrijven en milieu Het is met name de overheid die op het vlak van het milieu allerlei maatregelen neemt en wetten en verordeningen uitvaardigt. Dit zijn dwingende eisen waaraan bedrijven moeten voldoen. Ze hebben overigens vooral betrekking op bedrijven die fysiek iets produceren en op de agrarische sector terwijl bedrijven met voornamelijk een kantoorfunctie er veel minder mee te maken hebben. Tegelijkertijd wil de overheid graag dat bedrijven, ook zonder dat het wettelijk afgedwongen wordt, milieubewust(er) gaan opereren, een streven dat in toenemende mate ook vanuit vele geledingen in de maatschappij ondersteund wordt inclusief medewerkers van ondernemingen. Naarmate bedrijven, door eigen beleid en door de milieumaatregelen van de overheid, bewuster omgaan met het onderwerp milieu (waarbij de vraag centraal staat welke milieueffecten het bedrijf door haar activiteiten veroorzaakt en hoe zij die effecten kan verbeteren), komt ook de vraag naar voren hoe toeleveranciers van een bedrijf omgaan met het milieu. Als een bedrijf haar zaken wat betreft het milieu op orde heeft, zal het ook van haar toeleveranciers verlangen dat die hun milieuzaken op orde hebben. In eerste instantie speelt dat voor toeleveranciers van wie het werk veel milieueffecten oplevert (transportondernemingen, afvalverwerkers, etc.) maar in toenemende mate vragen bedrijven aan ál hun toeleveranciers hoe zij omgaan met het milieu, al zijn de milieueffecten van een individuele toeleverancier (zoals bijvoorbeeld een marktonderzoekbureau) nog zo miniem. Het is met name de overheid die het voortouw neemt bij het beoordelen van toeleveranciers op hun milieubeleid, maar inmiddels volgen ook allerlei niet-overheidsbedrijven dit beleid. Beleid of prestaties? 3

4 Interessant is dat het hierbij vooral gaat om milieubeleid en niet om milieuprestaties. Kwantificeerbare milieuprestaties worden immers veelal door wet- en regelgeving afgedwongen. Van toeleveranciers mag verwacht worden dat zij de wet- en regelgeving volgen en daarmee voldoen aan de vereiste milieuprestaties voor zover die omschreven en gekwantificeerd zijn in wetten en regels. Wat opdrachtgevende overheden en bedrijven daarnaast willen weten van hun toeleveranciers is het antwoord op de vraag hoe de toeleverancier ten algemene omgaat met het onderwerp milieu. Een bevredigend antwoord op die vraag helpt een opdrachtgevende organisatie weer bij haar beleid: men kan dan immers naar buiten toe stellen dat het milieu een rol speelt bij alles wat men als organisatie doet, ook voor wat betreft uitbestede werkzaamheden. NB-Een consequentie hiervan is dat marktonderzoekbureaus die aan milieubeleid doen, ook van hun toeleveranciers zullen moeten verlangen dat die enigerlei vorm van milieubeleid hanteren. Milieu hanteerbaar maken met behulp van ISO De grote vraag is bij dit alles hoever je moet gaan bij het milieubeleid. Een minimaal uitgangspunt bij milieubeleid is dat je je als bedrijf houdt aan de milieuwet- en regelgeving. Als je dat doet, moet je dan daarnaast nog meer doen? De algemene opinie is dat je dat in ieder geval moet onderzoeken, want als je meer kunt doen aan het beperken van de milieueffecten die de bedrijfsactiviteiten opleveren, waarom zou je dat dan niet doen? Ook al omdat het vaak kostenbesparingen op kan leveren. Wat moet je doen, hoe moet je het doen en hoe ver moet je gaan: het risico is levensgroot dat hierbij een volstrekt onoverzichtelijke situatie ontstaat waarbij iedere partij haar eigen definities en normen gaat aangeven. Om dat te vermijden is ISO Milieumanagementsystemen ontwikkeld. Het is een Europese ISOnorm waarvan de eerste versie al in 1996 werd aangenomen. In 2004 volgde een gereviseerde tekst die nu nog steeds van kracht is. Deze norm geeft heldere richtlijnen hoe je als organisatie (overheid of bedrijf) kunt aantonen dat je daadwerkelijk een milieubeleid hebt ontwikkeld en ook uitvoert. Belangrijk is dat de norm geen specifieke criteria geeft voor milieuprestaties, met andere woorden, de norm schrijft niet voor wat je precies moet doen op milieugebied of welke cijfermatige resultaten op het gebied van het milieu geboekt dienen te worden. Met de norm kun je wel aantonen dat je een beleid hebt ontwikkeld dat is gericht op het verbeteren van je huidige milieuprestaties, al zijn die nog zo bescheiden. Het werken met de norm laat zien dat in het bedrijf aantoonbaar sprake is van milieubewustzijn. Marktonderzoekbureaus die aan hun opdrachtgevers kunnen melden dat zij over ISO beschikken hebben daarmee ondubbelzinnig en 4

5 zonder verdere discussie duidelijk gemaakt dat zij aantoonbaar dat doen wat op milieugebied van een organisatie als een marktonderzoekbureau verwacht mag worden. In Nederland hebben naar schatting bedrijven en overheidsinstanties hun milieubeleid geborgd met behulp van ISO Dit aantal is nog steeds groeiende. Een diepgaande analyse van de KCC heeft duidelijk gemaakt dat ISO zonder al te veel moeite gehanteerd kan worden door marktonderzoekbureaus, met name als zij al over een of meer andere ISO-normen beschikken. In de volgende paragrafen wordt aangegeven op welke wijze dit mogelijk is. Activiteiten van de KCC De rol van de KCC bij ISO is enerzijds tamelijk ingrijpend, anderzijds vrij beperkt: -De KCC heeft een KCC ISO Werkdocument voor marktonderzoekbureaus opgesteld en geeft hierin richtlijnen voor het opstellen van het milieubeleidsplan. Marktonderzoekbureaus kunnen deze richtlijnen volgen maar dat is niet per definitie vereist -De KCC zal continu de algemene (landelijke) wet- en regelgeving laten monitoren door adviesbureau Eppa, dat ook ten behoeve van de MOA de voor de branche toepasselijke wet- en regelgeving continu inventariseert. Het zal hierbij alleen gaan om wet- en regelgeving die betrekking heeft op milieuaspecten die samenhangen met de activiteiten van marktonderzoekbureaus. De resultaten daarvan worden periodiek ter beschikking gesteld aan de ISO marktonderzoekbureaus -De KCC bevestigt de eigenverklaringen van ISO marktonderzoekbureaus. Dit is geen verplichting, maar een vermelding op de MOA-website van ISO marktonderzoekbureaus is alleen mogelijk als de KCC de eigenverklaring van de betreffende bureaus bevestigd heeft, of als bureaus zich volledig door een externe certificeringsinstelling hebben laten certificeren voor ISO Deze bevestiging is eens per drie jaar nodig Qua kosten zal een eenmalig bedrag van 375,- (prijspeil 2010, excl. BTW) berekend worden voor de door de KCC opgestelde aanwijzingen voor het milieubeleidsplan, het hiervoor genoemde KCC ISO Werkdocument voor 5

6 marktonderzoekbureaus. Aan bureaus die op basis van dit document kiezen voor het invoeren van ISO en het door de KCC eens per drie jaar laten bevestigen van de eigenverklaring wordt jaarlijks een bedrag van 150,- (prijspeil 2010, excl. BTW) in rekening gebracht. In dit bedrag is ook het periodiek monitoren van milieuwet- en regelgeving begrepen voor zover die op marktonderzoekbureaus betrekking kan heeft. Daarmee komen de externe kosten van invoering van ISO per bureau op een bescheiden bedrag van 275. per jaar voor een periode van drie jaar. Indien een bureau ook haar onroerend goed (incl. eventuele parkeergarages) of haar specifieke productiefaciliteiten (keukens, huisdrukkerijen) ook onder ISO wil brengen, kan, samen met de KCC, een externe adviseur of externe certificeringsinstelling geselecteerd worden die ervaring heeft op die gebieden. 6

COMMUNICATIEPLAN code: B1308 1 oktober 2013

COMMUNICATIEPLAN code: B1308 1 oktober 2013 COMMUNICATIEPLAN code: B1308 1 oktober 2013 datum: 1 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/11 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Belanghebbenden 4 2.1. Interne doelgroepen 4 2.2. Externe doelgroepen

Nadere informatie

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan Bureau Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan CULEMBORG, DECEMBER 2014, VERSIE 1 BUREAU WAARDENBURG B.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Belanghebbenden (stakeholders) 3 2.1 Interne doelgroepen

Nadere informatie

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001)

Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) pag.: 1 van 8 code: SPE-MVI-art-017-bl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) Bron: SCCM, pp. 1-7 Auteur(s): www.sccm.nl Duurzaam inkopen en milieumanagementsystemen (ISO 14001) 1 Duurzaam

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN

MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN MAATSCHAPPELIJK ONDERNEMEN HDS Schoonmaakdiensten 1 Inhoudsopgave Pagina 1. Algemene informatie HDS Schoonmaakdiensten 3 1.1 referenties 4 2. Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) 5 3. Maatschappelijk

Nadere informatie

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen

Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement & Duurzaam Ondernemen Milieumanagement en duurzaam ondernemen Duurzaam ondernemen en milieumanagement zijn begrippen die vaak, bijna onbewust, gekoppeld worden aan milieubelastende sectoren

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

TRAININGSWIJZER MODULE 1:

TRAININGSWIJZER MODULE 1: TRAININGSWIJZER MODULE 1: Bosbedrijfskunde & Marketing binnen de Houtsector Aan : Suriname Business Forum (SBF) Dhr. R. Kalka Datum : 31 augustus 2012 Versie : 1.0 Inhoudsopgave 1 TRAININGSWIJZER MODULE:

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

CO 2 Energie reductie plan

CO 2 Energie reductie plan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze CO 2 Energie reductie plan 2015 Pagina 1 Inhoud 1. Introductie 3 2. Organisatiegrens 3 3. Reductiedoelstellingen 3 4. Energie en CO 2 -reductie

Nadere informatie

HOEBERT HULSHOF & ROEST

HOEBERT HULSHOF & ROEST Inleiding Artikel 1 Deze standaard voor aan assurance verwante opdrachten heeft ten doel grondslagen en werkzaamheden vast te stellen en aanwijzingen te geven omtrent de vaktechnische verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Versie 28 februari 2007. Samenvatting communicatie op basis van ISO 14001 1

Versie 28 februari 2007. Samenvatting communicatie op basis van ISO 14001 1 Samenvatting communicatie op basis van ISO 14001 Samenvatting communicatie op basis van ISO 14001 1 De overtuiging -en ervaring- van SCCM is dat elke organisatie (hoe klein ook) betere milieuprestaties

Nadere informatie

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis November 2012 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie

Bouwbuffet 2012. Duurzaamheid: ook een kans voor MKB bouwers?

Bouwbuffet 2012. Duurzaamheid: ook een kans voor MKB bouwers? Bouwbuffet 2012 Duurzaamheid: ook een kans voor MKB bouwers? Introductie 1. Bent u bezig met duurzaamheid? 2. Wat verwacht u van deze workshop / Wat zou u willen horen? Kader Duurzaam bouwen 1 op de 6

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

AANTOONBAAR. MVO norm. Stichting MVO Aantoonbaar. Door Gerben Bekooy

AANTOONBAAR. MVO norm. Stichting MVO Aantoonbaar. Door Gerben Bekooy VO norm Stichting VO Aantoonbaar Door Gerben Bekooy Inhoud presentatie 1. aanleiding 2. doel 3. toelichting 4. relatie met andere VO initiatieven 5. status van de norm 6. vragen Door Gerben Bekooy Aanleiding

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Regeling Brandmeldinstallaties. Samenvatting

Regeling Brandmeldinstallaties. Samenvatting Regeling Brandmeldinstallaties 2002 Samenvatting Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze samenvatting mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt,

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

RH en duurzaam ondernemen

RH en duurzaam ondernemen RH en duurzaam ondernemen Milieubeleid Zoals het een Scandinavisch bedrijf betaamt, werkt RH volgens een strikt milieubeleid. Onze vooruitstrevende mening is dat bedrijven behalve winst maken nog een andere

Nadere informatie

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens

Communicatieplan Milieu Inclusief CO 2 -footprint en reductie. Koninklijke Bammens Inclusief CO 2 -footprint en reductie Maarssen, 25 maart 2014 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling COLOFON Het format

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen

Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Workshop Lean en de nieuwe ISO normen Ingrid Ort Inhoud Nieuwe normen; HLS Structuur; Stakeholder analyse; Zelf aan de gang. Normontwikkelingstraject Duurzaam vertrouwd 2011 2012 2013 2014 2015 ISO 9001

Nadere informatie

Duurzaamheidsverklaring

Duurzaamheidsverklaring Duurzaamheidsverklaring 2 > Duurzaamheidsverklaring Ricoh Duurzaamheidsverklaring Als wereldwijde speler in een snel veranderende maatschappij wil Ricoh, samen met haar internationale en lokale klanten,

Nadere informatie

raamovereenkomst norm voor Sociale en milieuverslagen binnen de Europese leder- en looiindustrie Commissie dialogen sociale sector leder/looien

raamovereenkomst norm voor Sociale en milieuverslagen binnen de Europese leder- en looiindustrie Commissie dialogen sociale sector leder/looien raamovereenkomst norm voor Sociale en milieuverslagen binnen de Europese leder- en looiindustrie Commissie dialogen sociale sector leder/looien (op 17 juni 2008 in de Commissie goedgekeurd) 1. Inleiding

Nadere informatie

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen

Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Relevantie, significantie en prioriteren van de MVO-kernthema s en onderwerpen Van der Meer B.V. heeft in 2011 een nulmeting laten uitvoeren door een externe adviseur. Deze actie is genomen om op een objectieve

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Stappenplan Social Return

Stappenplan Social Return Stappenplan Social Return Samen maken we meer mogelijk! Leeswijzer Voor je ligt het Stappenplan Social Return van de Gemeente Nijmegen. In dit stappenplan staat beschreven hoe Social Return wordt toegepast

Nadere informatie

We houden van de natuur. Dat is altijd al zo geweest!

We houden van de natuur. Dat is altijd al zo geweest! rh environment Nature our passion We streven er altijd naar dat onze stoelen even ergonomisch voor het lichaam als vriendelijk voor het milieu zijn. Al onze stoelen kunnen voor 100 procent gerecycled worden

Nadere informatie

Inleiding... pagina 1. Presentatie NEN 3140... pagina 2. Introductieopleiding NEN- EN 50110 en NEN 3140... pagina 2

Inleiding... pagina 1. Presentatie NEN 3140... pagina 2. Introductieopleiding NEN- EN 50110 en NEN 3140... pagina 2 Inhoudsopgave Inleiding... pagina 1 Presentatie NEN 3140... pagina 2 Introductieopleiding NEN- EN 50110 en NEN 3140... pagina 2 Installatieverantwoordelijke... pagina 3 Werkverantwoordelijke... pagina

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN Versie 1 april 2015 v1.3 Managementsysteem Fugro GeoServices B.V. Blz. 1 van 12 1. Inleiding 3 1.1 Onderwerp en toepassingsgebied 3 1.2 Bedrijfsprofiel 4 1.3 Beleid 4 1.4 Rechtspersoon

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord slopen op turnkey basis. Verantwoord, veilig en vooral vriendelijk

Maatschappelijk verantwoord slopen op turnkey basis. Verantwoord, veilig en vooral vriendelijk Maatschappelijk verantwoord slopen op turnkey basis Verantwoord, veilig en vooral vriendelijk Slopen is tegenwoordig best complex. Dat komt omdat er steeds meer eisen worden gesteld aan bouwen en slopen.

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN 2011-2020 (PUBLIEKE VERSIE) Communicatie plan CO₂ Prestatieladder (niveau 3)

COMMUNICATIEPLAN 2011-2020 (PUBLIEKE VERSIE) Communicatie plan CO₂ Prestatieladder (niveau 3) Blad : Pagina 1 van 9 COMMUNICATIEPLAN 2011-2020 (PUBLIEKE VERSIE) Blad : Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1. Inleiding. 3 2. Communicatie. 2.1 Stakeholders analyse. 4 2.2 Interne Communicatie. 6 Doelstellingen

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

Page 1 of 14. Deel 1: Procedures 1. Algemeen. Milieuhandboek Versie 1.0 1 april 2014. Page 1 of 14. 1.1.1: Inhoud en structuur handboek

Page 1 of 14. Deel 1: Procedures 1. Algemeen. Milieuhandboek Versie 1.0 1 april 2014. Page 1 of 14. 1.1.1: Inhoud en structuur handboek Milieu Page 1 of 14 Versie beheer Versie no. Datum Wijzigingen Auteur(s) 001 13-06-2014 H. Luksen Page 1 of 14 Milieu Page 2 of 14 Inhoud 0. MANAGEMENTVERKLARING 4 1. DOEL, INHOUD, STRUCTUUR MILIEUMANAGEMENTSYSTEEM

Nadere informatie

De tweede editie van ISO 14001: meer dan oude wijn in nieuwe zakken

De tweede editie van ISO 14001: meer dan oude wijn in nieuwe zakken De tweede editie van ISO 14001: meer dan oude wijn in nieuwe zakken Wat mag je verwachten van een herziening van een norm waarvoor in het jaar 2000 is besloten dat die gericht is op verduidelijking van

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 HDS Schoonmaakdiensten

Jaarverslag 2012 HDS Schoonmaakdiensten Jaarverslag 2012 HDS Schoonmaakdiensten Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 Samenvatting 3 Dienstenaanbod HDS 4 Toelichting inhoud 4.1 Opdrachtgevers in 2012 4.2 Onze medewerkers 4.3 Medewerkers die werkzaamheden

Nadere informatie

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven

Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Slim verduurzamen gemeente gebouwen Eindhoven Duurzaamheid loont! De vraag naar duurzaamheid in de bouwwereld én in het eigen huis is voor uw opdrachtgevers van steeds grotere betekenis. Met duurzame producten

Nadere informatie

Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement

Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement Certification Certificering als gereedschap voor efficiënt organisatiemanagement Het nastreven en behalen van vooraf vastgestelde doelstellingen is de ultieme uitdaging voor iedere onderneming of instelling.

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

Programma van Eisen kwaliteitshandboek Natuurbeheer

Programma van Eisen kwaliteitshandboek Natuurbeheer Programma van Eisen kwaliteitshandboek Natuurbeheer In dit Programma van Eisen geeft de subsidiegever (in dit geval de provincie) aan, aan welke eisen een beheerder moet voldoen om voor certificering in

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

(Voorlopige) verwijdering Uitvoer voor storten is op grond van nationale zelfverzorging in beginsel niet toegestaan.

(Voorlopige) verwijdering Uitvoer voor storten is op grond van nationale zelfverzorging in beginsel niet toegestaan. TEKST SECTORPLAN 17 (onderdeel LAP) Sectorplan 17 Reststoffen van drinkwaterbereiding I Afbakening Reststoffen van drinkwaterbereiding komen vrij bij de bereiding van drinkwater. Deze reststoffen zijn

Nadere informatie

... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN

... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN ... where sustainability evolves! i.s.m TRAINING DUURZAAM ONDERNEMEN DUURZAAM ONDERNEMEN IS DE TOEKOMST WILCO DE RUITER, TARKETT 2. TARKETT Tarkett heeft een leidende positie op het gebied van milieuvriendelijke

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid

VDZ Verzekeringen. Beloningsbeleid VDZ Verzekeringen Beloningsbeleid 2014 INHOUD 1. Inleiding... 3 Toezicht... 3 Inwerkingtreding... 3 2. Definities en begrippen... 3 De categorieën van medewerkers... 3 Beloning... 4 Vaste beloning... 4

Nadere informatie

14:00 Ontvangst 14:30 Welkom Henk Reijnders

14:00 Ontvangst 14:30 Welkom Henk Reijnders 14:00 Ontvangst 14:30 Welkom Henk Reijnders 14:35 Uitleg CE en NEN-EN 1090 Tom Groenen 15:00 Consequenties voor het bedrijf Mark van den Boogaard 15:30 Pauze 16:00 Consequenties voor onze klanten Henk

Nadere informatie

Risicomanagement Transities

Risicomanagement Transities Risicomanagement Transities 1. Inleiding In deze rapportage worden de risico s en de mogelijke beheersmaatregelen benoemd die verband houden met de te realiseren transities rondom Jeugdzorg, Participatie

Nadere informatie

Milieucertificering in de praktijk bij Kender Thijssen

Milieucertificering in de praktijk bij Kender Thijssen Trefwoorden Milieucertificering ICT Sustainability Milieucertificering in de praktijk bij Kender Thijssen In de zakelijke dienstverlening is het behalen van certificeringen, en met name milieucertificeringen,

Nadere informatie

Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Januari 2010

Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen. Januari 2010 Aanvulling op Stakeholdersanalyse Duurzaam inkopen Standpunten van politieke partijen over duurzaam inkopen Januari 2010 Ten behoeve van: Directie Communicatie, Prioteam Markten voor Duurzame Producten

Nadere informatie

Incassodiensten. Wuite Recherche en Incasso. De Factorij 47F 1689 AK ZWAAG T 0229 24 7758 F 0229 29 9277

Incassodiensten. Wuite Recherche en Incasso. De Factorij 47F 1689 AK ZWAAG T 0229 24 7758 F 0229 29 9277 Wuite Recherche en Incasso De Factorij 47F 1689 AK ZWAAG T 0229 24 7758 F 0229 29 9277 E info@wuitereni.nl I www.wuiterechercheenincasso.nl Incassodiensten Versie 5.1 8 januari 2013 Wuite Recherche en

Nadere informatie

Het SUSTAINGRAPH project resulteert in informatie en hulpmiddelen, die gratis kunnen worden gebruikt door de Europese Grafimediabedrijven:

Het SUSTAINGRAPH project resulteert in informatie en hulpmiddelen, die gratis kunnen worden gebruikt door de Europese Grafimediabedrijven: SUSTAINGRAPH PROJECT Geachte heer / mevrouw; we zijn blij dat u, door het invullen van deze enquête, wilt bijdragen aan het Europese project SustainGraph, dat is gericht op het in kaart brengen en verbeteren

Nadere informatie

MVO gedragscode gavilar B.V.

MVO gedragscode gavilar B.V. PAGINA 1 MVO gedragscode B.V. Documentgegevens Bedrijf Adres Opgesteld Gecontroleerd Akkoord : B.V. : Kamerlingh Onnesweg 63, 3316 GK Dordrecht : R. ten Hove : QHSE-coördinator : P. Klijs : Operations

Nadere informatie

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Spotlight Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Robert van der Glas - Statutaire compliance, Tax Reporting & Strategy De NBA heeft onlangs de herziene standaard uitgebracht

Nadere informatie

1. Het SNA-keurmerk. 2. Versterking keurmerk

1. Het SNA-keurmerk. 2. Versterking keurmerk INHOUD APRIL 2013: Het SNA-keurmerk Versterking keurmerk Afspraken inspectie-instellingen Lloyd s Register Nederland stopt met inspecties NEN 4400-1 A1 detacheringsverklaring constructies Discriminatiebepaling

Nadere informatie

Missionstatement en core values

Missionstatement en core values Missionstatement en core values Inhoud 1 Het formuleren van missionstatement en core values... 1 2 Het maken en uitdragen van missie en kernwaarden... 5 1 Het formuleren van missionstatement en core values

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Duurzaamheidk. Duurzaamheid wordt de norm voor consumenten. Duurzaamheidkompas meting #15 oktober 2015

Duurzaamheidk. Duurzaamheid wordt de norm voor consumenten. Duurzaamheidkompas meting #15 oktober 2015 Duurzaamheidk mpas Duurzaamheid wordt de norm voor consumenten Duurzaamheidkompas meting #15 oktober 2015 Inleiding Duurzaamheidkompas #15 Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van een milieu-, klimaat-,

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s, waaronder duurzame inzetbaarheid In opdracht van GfK Intomart 2014 Hoe gaat Nederland

Nadere informatie

Compliance van last naar lust

Compliance van last naar lust Compliance van last naar lust NPSO Themamiddag 15 februari 2011 Wim van Slooten Directeur MOA Agenda MOA Compliance: Wat is compliance Waarom compliance Compliance en de MOA MOA, Center for Marketing Intelligence

Nadere informatie

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina

Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Duurzaamheidscriteria van inkoopbeleid Ordina Datum Auteur(s) Versie Classificatie Status 9 augustus 2013 Hke08033/Apo20090 1.1 Definitief Ordina Nederland B.V. ING Bank 069.68.64.649 KvK 30086514 BTW

Nadere informatie

Onderzoek maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) 2014

Onderzoek maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) 2014 Onderzoek maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) 2014 Het jaarlijkse mvo-onderzoek van Service Management resulteerde opnieuw in enkele opvallende conclusies. Zo hebben opdrachtgevers veel minder

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over hoe bewust werknemers zich voorbereiden op hun pensioen op verschillende thema s, waaronder aanpak werkgevers bij langer doorwerken. In opdracht van

Nadere informatie

Informatieblad 0verzicht informatiebronnen milieuwet- en regelgeving

Informatieblad 0verzicht informatiebronnen milieuwet- en regelgeving Informatieblad 0verzicht informatiebronnen milieuwet- en regelgeving informatieblad Overzicht informatiebronnen milieuwet- en regelgeving 1 De overtuiging -en ervaring- van SCCM is dat elke organisatie

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Opleidingsgids Zorg en Welzijn

Opleidingsgids Zorg en Welzijn zelforganiserende teams relaties Opleidingsgids Zorg en Welzijn implementatiekunst kwaliteit cultuur sociaal kapitaal 2015 organisatienetwerken MVO projecten Leren & ontwikkelen bij Bureau de Bont Medewerkers

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag?

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over vakantiegedrag van mensen. Het maakt je duidelijk waarom mensen met vakantie gaan en hoe de keuze voor een vakantie tot stand komt. Wat wordt er van jou

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van Pannekoek GWW B.V. Auteur(s): Carolien Degen, CO 2 -functionaris,

Nadere informatie

Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen. Praktijkvoorbeeld Meeuwen-Gruitrode

Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen. Praktijkvoorbeeld Meeuwen-Gruitrode Milieuverantwoorde overheidsaankopen Schoonmaakmiddelen Praktijkvoorbeeld Meeuwen-Gruitrode Wat? Milieuverantwoord Laagste milieu-impact meewerken aan een duurzame samenleving Waarom? SO 2008-2013 - Stimuleren

Nadere informatie

Aanbestedingen winnen en klanten behouden

Aanbestedingen winnen en klanten behouden Aanbestedingen winnen en klanten behouden Duurzaamheid als onderscheidend vermogen Scherpenzeel, 12 december 2014 Alexander Reuvers Agenda Opening & introductie Aanbesteden (30 minuten) Eerste workshop

Nadere informatie

Buitenschoolse opvang aan de Van Ruysdaellaan 97. Memorandum

Buitenschoolse opvang aan de Van Ruysdaellaan 97. Memorandum Buitenschoolse opvang aan de Van Ruysdaellaan 97 Memorandum 1 gemeente Leidschendam-Voorburg afdeling KCC dhr. K. Mohammadi Per e-mail: K.Mohammadi@leidschendam-voorburg.nl Vlissingen, 10-06-2013 Betreft:

Nadere informatie

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden

White Paper. Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden Basisregistratie Personen (BRP), mogelijkheden en kansen door samenwerking van gemeenten Samen voor ons eigen. Inleiding Gemeenten kunnen bijna niet meer zonder elkaar. Bezuinigingen, efficiency en steeds

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden van de KNMvD of de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde

Algemene Voorwaarden van de KNMvD of de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde Algemene voorwaarden van Caressa Dierenziekenhuizen en haar vestigingen het Dierenziekenhuis Amsterdam bv, het Dierenziekenhuis Haarlem bv en het Dierenziekenhuis Utrecht bv. Op onze behandelings)overeenkomsten

Nadere informatie

HAVO 1995 Nederlands tijdvak 1

HAVO 1995 Nederlands tijdvak 1 2 1 De kern van een goed antwoord is dat overmatig tv--kijken verslavend is/kan zijn. Ook goed: De kern van een goed antwoord is dat voor de opvatting dat overmatig tv--kijken verslavend is/kan zijn, geen

Nadere informatie

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen

voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen voor werkgelegenheid voor maatschappelijk rendement voor iedereen 1 MVO, Social Return, SROI en social enterprise Iedereen winst Hoe kunnen we nu en in de toekomst uw inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt

Nadere informatie

ISO 14001 en duurzaam in- en verkopen. Het certificaat als communicatiemiddel. Donderdag 22 april 2010 Cinemec Ede.

ISO 14001 en duurzaam in- en verkopen. Het certificaat als communicatiemiddel. Donderdag 22 april 2010 Cinemec Ede. Mi ddagsymposi um ISO 14001 en duurzaam in- en verkopen Het certificaat als communicatiemiddel Donderdag 22 april 2010 Cinemec Ede Georganiseerd door: NEN en SCCM, in samenwerking met NEVI Programma Donderdag

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving

Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving Marketingomgeving Deel 1 Deel 2 Markten Deel 3 Deel 4 Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Principes van marketing - Hoofdstuk 4 2 Leerdoelen 1. Aangeven welke krachten

Nadere informatie

CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK OVAL 2014. December 2014 Marij Tillmanns 36683 GfK 2014 CTO Oval December 2014

CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK OVAL 2014. December 2014 Marij Tillmanns 36683 GfK 2014 CTO Oval December 2014 CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK OVAL December Marij Tillmanns 36683 1 Inhoud 1. Management Summary 2. Resultaten Algemeen Overall tevredenheid Bedrijfsarts Casemanager Achtergrondkenmerken 3. Onderzoeksopzet

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

Offective > Producten & Voorraad

Offective > Producten & Voorraad Offective > Producten & Voorraad Producten kunnen ongelimiteerd worden toegevoegd of na selectie worden bewerkt, producten kunt u zelf aanmaken door te klikken op Producten > Producten & Voorraad > Nieuw

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013

Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 Consument minder ver dan retailer denkt De 10 retailtrends van 2013 accepteren en adapteren nieuwe diensten en technologieën steeds sneller. Zij zien vooral veel in het gebruik van een zelfscankassa, Click

Nadere informatie

Kwaliteitstoets (potentiële) Dienstverleners Beschermd Wonen en Opvang 2015

Kwaliteitstoets (potentiële) Dienstverleners Beschermd Wonen en Opvang 2015 Kwaliteitstoets (potentiële) Dienstverleners Beschermd Wonen en Opvang 2015 Doel en intentie Als onderdeel van de transformatie Beschermd Wonen en Opvang 2015 wordt in dit document beschreven op welke

Nadere informatie

Milieumanagementsystemen Werken met ISO 14001

Milieumanagementsystemen Werken met ISO 14001 Milieumanagementsystemen Werken met ISO 14001 Nederlands Normalisatie-instituut, Delft, 2005 Voorwoord Colofon Auteurs Dick Hortensius John Stans Yvon van der Voort Vormgeving Oranje Vormgevers, indhoven

Nadere informatie

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025)

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) NEa, 20-07-2012, versie 1.0 INTRODUCTIE In artikel 34 van de Monitoring en Rapportage Verordening (MRV) is beschreven

Nadere informatie

Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik. Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen

Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik. Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen Aantoonbaar duurzaam materiaalgebruik Kwantificeren van milieuprestaties van gebouwen Aanleiding Het schaarser worden van grondstoffen maakt zorgvuldig omgaan met bouwmaterialen (nog) belangrijker! Wat

Nadere informatie

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Prioriteringsmatrix Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Bijlage C Vaststellen van relevantie, significantie en prioriteit van MVO-onderwerpen NPR 9026 Versie: 2015 Auteurs Rob Boers Erwin Vos CSU CSU 1 Prioriteringsrapport

Nadere informatie

Artikel 1 - Geschillencommissie

Artikel 1 - Geschillencommissie Reglement Geschillencommissie inzake de kwaliteit van Marktonderzoek zoals bedoeld in artikel 21 lid 2 van de statuten van de MarktonderzoekAssociatie MOA vastgesteld door het Bestuur van de MOA op 11

Nadere informatie

GMP+ Feed Safety Assurance scheme. Dioxine-monitoring in leghennen(opfok)voeders

GMP+ Feed Safety Assurance scheme. Dioxine-monitoring in leghennen(opfok)voeders GMP+ Feed Safety Assurance scheme Dioxine-monitoring in leghennen(opfok)voeders GMP+ BCN-NL2 BCN NL2 NL B.V. Alle rechten voorbehouden. De informatie uit deze publicatie mag worden geraadpleegd op het

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2

Communicatieplan Energie- & CO 2 Communicatieplan Energie- & CO beleid Versie 9 - Januari 013 Akkoord Directie: Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1. Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en voorgenomen acties in 01 1.4

Nadere informatie

STICHTING VELDLEEUWERIK

STICHTING VELDLEEUWERIK TEGEARRE DJOERSAAM STICHTING VELDLEEUWERIK Stichting Veldleeuwerik is een uniek samenwerkingsverband tussen telers en verwerkende bedrijven om actief duurzame akkerbouw en -productie te stimuleren. Niet

Nadere informatie