ETHISCHE GRENZEN AAN HET HANDELEN VAN EEN ADVOCAAT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ETHISCHE GRENZEN AAN HET HANDELEN VAN EEN ADVOCAAT"

Transcriptie

1 ETHISCHE GRENZEN AAN HET HANDELEN VAN EEN ADVOCAAT A.W. BEELAERTS VAN BLOKLAND In Liberaal Reveil zal de komende tijd aandacht worden besteed aan de ethiek van diverse professies. Het spits wordt afgebeten door de oud- Deken van de Orde van Advocaten Beelaerts van Blokland, die zijn licht laat schijnen over de ethische grenzen van zijn vak. Nadat de Haagse advocaat G. Spong in 1996 door een aantal vakbroeders was uitgeroepen tot beste strafpleiter van Nederland (wat zich in volgende jaren zou herhalen), typeerde de liberale oud-hoogleraar J.A.A. van Doorn de zojuist gelauwerde in zijn column in HP/De Tijd als exponent van een nieuwe school in de Nederlandse strafrechtpraktijk. Deze school zou behept zijn met een juridisch-technocratische taakopvatting en zich eenzijdig toeleggen op het uitbuiten van opsporings- en vormfouten bij politie en justitie. Oud-hoogleraar publiekrecht S.W. Couwenberg viel Van Doorn bij. Spong noemde al de kritiek kletskoek 1 en verweet de beide hooggeleerde heren ernstige kortzichtigheid, omdat een advocaat die vormfouten negeert, zijn plicht zou verzaken. Zijn confrère J.M. Sjöcrona 2 wees erop dat het een dure plicht van de advocatuur is om tegenwicht te bieden tegen de vaak als massaal en overdonderend ervaren staatsmacht. Couwenberg 3 vroeg zich vervolgens (retorisch?) af of het kletskoek is als burgers er moeite mee hebben wanneer een zware misdadiger vrijuit gaat vanwege een procedurefout en meende dat een advocaat zich aan grenzen dient te houden. Ook H.J.R. Kaptein 4 mengde zich in de discussie en hield beide advocaten voor dat zij het verschil zouden miskennen tussen het verdedigen van rechten van verdachten en het frustreren van het strafproces. Het recht doen zegevieren, dàt is het vak van de advocaat, zei hij de vroegere landsadvocaat Van Stipriaan Luïscius na. Wie zou denken dat de discussie vervolgens voorspelbaar aldus langs de lijn advocatuur versus de wetenschap zou blijven verlopen, heeft het mis. De gerechtelijke deskundige en emeritus hoogleraar psychiatrie M. Zeegers 5 koos het standpunt van de beide advocaten en onderstreepte dat weliswaar soms een schuldige er te gemakkelijk afkomt doordat er bij de vervolging fouten zijn gemaakt, maar dat dat heel wat minder erg is dan wanneer een onschuldige door zulke fouten wordt veroordeeld en kapot wordt gemaakt. Gelukkig is het in ons rechtsbestel mogelijk een beroep te doen op de rechter wanneer justitiële fouten zijn gemaakt, aldus Zeegers. De discussie betreft in wezen de vraag hoever de taak van de advocaat gaat en of die taak wordt begrensd door ethische grenzen, en zo ja, welke. In dit soort discussies lijkt het er soms op dat het aan iedere advocaat zélf is om te bepalen en zo ja, waar hij of zij grenzen trekt. Dat is maar zeer ten dele het geval. Velen lijken niet te weten dat zowel de wetgever als de beroepsgroep zelf grenzen heeft geformuleerd en dat er een (tucht)rechter bestaat die toetst of de advocaat zich aan die grenzen heeft gehouden. Het is misschien goed als daar eens wat bekendheid aan wordt gegeven. TOEGANG TOT DE BALIE Het begint al bij de toegang tot de balie.wie advocaat wil worden moet niet alleen jurist zijn, doch hij moet ook worden toegelaten tot de balie, wat niet helemaal een automatisme is. Hier kunnen notoire slechterikken, degenen van wie onethisch gedrag verwacht kan worden, worden geweerd. De gang van zaken is dat betrokkene een verzoek tot inschrijving op het tableau van advocaten indient bij de Rechtbank waar hij wenst te worden ingeschreven (ofwel: waar hij kantoor wil gaan houden). 6 Daarbij legt hij een verklaring omtrent het gedrag over, Liberaal Reveil 2 55

2 die de gemeente hem kan verstrekken. De griffier van de Rechtbank stuurt beide stukken naar de Raad van Toezicht. Dat is een publiekrechtelijke rechtspersoon bestaande uit door de eigen balie daartoe gekozen advocaten onder leiding van de Deken van de Orde van Advocaten. Welnu, die Raad van Toezicht kan verzet doen tegen inschrijving van verzoeker. 7 Eén van de gronden daartoe is dat gegronde vrees bestaat, dat verzoeker als advocaat inbreuk zal maken op de voor advocaten geldende wetten, verordeningen en besluiten of zich anderszins zal schuldig maken aan enig handelen of nalaten dat een behoorlijk advocaat niet betaamt. 8 Doet de Raad verzet, dan wordt betrokkene niet tot de balie toegelaten. 9 Probleem is wel dat de Raad van Toezicht op dat moment zelden op de hoogte is van gronden die aanleiding geven tot verzet. Als uit de verklaring omtrent het gedrag blijkt dat iemand bijvoorbeeld een strafblad heeft, dan kan zulks natuurlijk wél een aanwijzing geven. In de jaren waarin ik zelf Deken was ( ) hebben we het meegemaakt dat iemand zich meldde met een keurige verklaring omtrent het gedrag, waarop geen strafrechtelijke veroordelingen voorkwamen. Vlak voordat werd besloten om geen verzet te doen werden we anoniem getipt over een ernstig strafrechtelijk verleden. Die tip bleek juist te zijn. Had de gemeente ten onrechte een smetteloze verklaring afgegeven? Neen, de betreffende wet bepaalt onder meer dat een strafblad uit het strafregister wordt verwijderd na verloop van acht jaren indien bij een veroordeling gevangenisstraf is opgelegd. 10 In casu was betrokkene daar kennelijk goed van op de hoogte, want hij vroeg de gemeente pas de verklaring enkele dagen nà die acht jaar.wij hebben verzet gedaan (en het beklag daartegen van de zijde van betrokkene werd afgewezen). De man is buiten de balie gebleven. Wordt géén verzet gedaan, dan volgt beëdiging. 11 In de eed die hij dan aflegt, doet de bijna-advocaat zeer plechtige uitspraken over zijn toekomstig ethisch handelen. Hij doet in feite vier eden; het venijn zit daarbij in de staart. Hij zweert namelijk getrouwheid aan de Koning, gehoorzaamheid aan de Grondwet en eerbied voor de rechterlijke autoriteiten (!) en hij zweert dat hij geen zaak zal aanraden of verdedigen die ik in gemoede niet gelove rechtvaardig te zijn. Het eerste en derde onderdeel van de eed zijn historisch verklaarbaar 12 - het gaat in het kader van deze bijdrage helaas te ver om daar nader op in te gaan - en het tweede deel lijkt iets wat iedere burger aangaat. Alleen in het laatste onderdeel zit werkelijk een ethische leidraad. Toch heeft het advocatentuchtrecht - waarover later meer - nauwelijks enige uitspraak waarin de tuchtrechter oordeelde dat de advocaat in strijd met zijn eed heeft gehandeld. Dat lijkt verklaarbaar uit het feit dat de eed niet inhoudt dat de advocaat geen zaak zal aanraden of verdedigen die niet rechtvaardig is, doch geen zaak zal aanraden of verdedigen die hij in gemoede niet gelove rechtvaardig te zijn. Het gaat dan niet om een norm terzake waarvan een tuchtrechter in jurisprudentie de grenzen kan aangeven doch om iets wat iedere advocaat in zijn eigen binnenste als norm aangeeft. Wat de één in gemoede niet gelooft rechtvaardig te zijn, zal de ander dat wél vinden. Het is geen objectieve, doch een subjectieve norm. TOETSBARE NORMEN Wél toetsbaar zijn de normen die de wetgever heeft vastgelegd in art. 46 Advocatenwet en de verfijningen daarvan die de beroepsgroep zelf opnam in de verordeningen 13 en gedrags-regels 14. De tuchtrechter oordeelt over het handelen van de advocaat, de ethische aspecten ervan inbegrepen. Centraal staat daarbij art. 46 Advocatenwet dat bepaalt dat advocaten zijn onderworpen aan tuchtrechtspraak terzake van: a. enig handelen of nalaten in strijd met de zorg die zij als advocaat behoren te betrachten ten opzichte van degenen wier belangen zij als zodanig behartigen of behoren te behartigen; b. inbreuken op de verordeningen van de Nederlandse Orde van Advocaten; c. enig handelen of nalaten dat een behoorlijk advocaat niet betaamt. Het is duidelijk dat het bij het eerste onderdeel om de cliënt gaat. Het belang van de cliënt staat voorop. De cliënt beschouwt zijn advocaat als zijn vertrouwensman aan wie hij met een gerust hart alles kan vertellen met de zekerheid dat de advocaat dat vertrouwen niet zal beschamen en ook niet kan worden gedwongen om daarover jegens derden te verklaren, zelfs niet als hij daar 56 Liberaal Reveil 2

3 onder ede over zou worden gevraagd. De advocaat heeft namelijk niet alleen een beroepsgeheim/geheimhoudingsplicht maar heeft zelfs een zogenaamd verschoningsrecht, dat hem het recht geeft (en de plicht) om te zwijgen over hetgeen zijn cliënt hem heeft medegedeeld. Dit bijzondere recht deelt de advocaat met de andere vertrouwenslieden bij uitstek: de arts, de geestelijke en de notaris. 15 Het tweede onderdeel van de bepaling ziet op een reeks verordeningen die zeer uiteenlopende oogmerken hebben: de verplichtstelling van het volgen van een beroepsopleiding en nadien een permanente opleiding, eisen met betrekking tot de boekhouding, aansprakelijkheidsverzekering en dergelijke, maar bijvoorbeeld ook de grenzen van het recht om publiciteit en reclame te maken. Voor het onderwerp van deze bijdrage is het derde en laatste onderdeel van art. 46 Advocatenwet natuurlijk het belangrijkste: enig handelen of nalaten dat een behoorlijk advocaat niet betaamt. Hier staat de ethische norm waar de advocaat zich aan dient te houden.anders dan de eed (zie boven) is de norm hier objectief omschreven. De omschrijving is zowel duidelijk als vaag, want enerzijds heeft de advocaat aan deze norm enig houvast, anderzijds hangt het van de opvattingen in de samenleving af waar nu precies de grenzen liggen van wat nog net wel en wat niet meer betamelijk is. Dat die norm in de wet niet nader is uitgewerkt, is niet alleen de zwakte maar ook de kracht ervan: door die niet in de wet vast te leggen - waarvan wijziging immers veelal vele jaren duurt - kan de norm soepel worden aangepast aan zich wijzigende opvattingen. De norm is uitgewerkt in de zogeheten Gedragsregels voor advocaten (vroeger Ereregelen geheten) en die werden van tijd tot tijd herzien en aangepast aan de (rechts)opvattingen van dat moment: in 1924, 1939, 1968, 1980 en 1992 kwamen er nieuwe regels, zij het dat het vaak om niet meer dan grensverleggingen ging. De Gedragsregels geven aanwijzingen voor de wijze waarop de advocaat zijn werk moet doen, wat zijn houding dient te zijn jegens cliënt, wederpartij, andere advocaten, rechterlijke macht enzovoorts. In de inleiding ervan wordt er expliciet melding van gemaakt dat de principiële partijdigheid van de advocaat voor zijn cliënt zich niet verdraagt met de behartiging van belangen die met die van zijn cliënt strijdig zijn. Dat lijkt op het eerste gezicht voor de hand te liggen, doch bij nadere beschouwing blijken zich van tijd tot tijd toch vragen van ethische aard voor te doen. Uit het oogpunt van ethiek vedienen deze ethische dilemma s een nadere uitwerking. BOTSENDE BELANGEN Het gemakkelijkst zijn de conflicterende belangen tussen die van de cliënt en die van de advocaat zelf. Geen twijfel: die van de advocaat mogen geen rol spelen. De advocaat die zijn cliënt een procedure aanraadt die hij zelf kansloos acht doch die mening jegens zijn cliënt verzwijgt omdat hij voor het voeren van die procedure een rekening zal kunnen sturen, is natuurlijk het duidelijkste voorbeeld van hoe het nooit mag gaan. Eén van de grote principes is nu juist dat de advocaat onafhankelijk moet zijn, ook in de zin dat hij geen belang heeft. Dat is ook de reden waarom de regels (thans nog) voorschrijven dat het verboden is om op basis van no cure no pay of pars quota litis te werken: de advocaat heeft dan wél belang bij (de uitkomst van) de zaak. Zijn onafhankelijkheid wankelt dan, zijn objectiviteit en distantie tot de zaak eveneens. Kort voordat ik dit schrijf, heeft evenwel de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) aangekondigd deze verboden onaanvaardbaar te vinden. Gaan we naar Amerikaanse toestanden met bijvoorbeeld ambulance chasing en een advocatuur die bij grote ongelukken met horden tegelijk zich op slachtoffers storten omdat wel zeker is dat een flink deel van de te verwachten schadevergoedingen binnen te halen valt? Het mag gehoopt worden dat dit soort (wan)toestanden ons bespaard blijven en dat óf de verboden gehandhaafd blijven óf zodanig beperkt worden opgeheven dat onbedoelde neveneffecten achterwege blijven. Dan is er de mogelijkheid van meerdere cliënten van dezelfde advocaat van wie de belangen tegenstrijdig (kunnen) zijn of later blijken te (kunnen) zijn. Ik maak dat onderscheid omdat niet altijd aanstonds is te zien dat de belangen tegenstrijdig (kunnen) zijn. De Gedragsregels voorzien in deze situaties: de advocaat mag zich niet met de behartiging van de belangen van twee of meer partijen belasten indien de belangen van deze partijen tegenstrijdig zijn of een daarop uitlopende afwikkeling aannemelijk is. Ontstaat of blijkt een zodanig belangenconflict later, Liberaal Reveil 2 57

4 dan dient de advocaat zich in het algemeen geheel uit de zaak terug te trekken. In mijn Dekenjaren deed zich een geval voor waarin een dronken automobilist zich voordeed als zijn broer die vervolgens ten onrechte werd vervolgd; de advocaat van de liegende broer trad vervolgens op voor de ten onrechte vervolgde broer en dat kon natuurlijk niet. De volgende soort conflicterende belangen is die waarbij de belangen van de eigen cliënt en die van de wederpartij botsen. Natuurlijk zullen ook hier in beginsel belangen van de eigen cliënt prevaleren. Toch zijn er wel situaties denkbaar waarbij de advocaat een belangenafweging moet maken. Klassiek is het voorbeeld van de advocaat van de tegenpartij die een niet-bedoelde en voor zijn cliënt fatale vergissing maakt die nog te corrigeren is als hij er op wordt gewezen. Moet de andere advocaat hem er op wijzen? Dat is een mooi voorbeeld van de gewijzigde gedachten.vroeger, toen de Ereregelen alleen al door hun benaming aangaven dat de goede omgangsvormen binnen de balie ( de eer van de stand ) primair leken, leerde men dat het wel van de omstandigheden afhing doch dat het zeer wel denkbaar was dat bijvoorbeeld bij een gering belang van de eigen cliënt de advocaat zijn tegenpartij voor de fout moest behoeden. In de gedragsregels van nu wordt het belang van de cliënt zwaar voorop gezet en zal de advocaat bij de afweging van zijn belangen zijn collega of confrère niet zo snel meer te hulp schieten. BELANGEN VAN DE MAATSCHAPPIJ De vierde en laatste soort conflicterende belangen die ik zou willen noemen is die waarbij de belangen van de eigen cliënt botsen met die van de samenleving, althans met de in die samenleving levende gevoelens. In die categorie vallen de gevallen waar Van Doorn, Couwenberg en Kaptein, in het begin van deze bijdrage vermeld, op doelen. Prevaleert het belang van de eigen cliënt altijd en overal en onder iedere omstandigheid? Ja, zegt de één, want daarvoor heeft die cliënt de advocaat ingeschakeld en daarvoor betaalt hij hem; het vertrouwensbeginsel mag niet worden geschaad. Neen, zegt de ander, er zijn grenzen en op een gegeven moment worden die grenzen overschreden. Regel nr. 1 van de vigerende Gedragsregels bepaalt: De advocaat dient zich zodanig te gedragen dat het vertrouwen in de advocatuur of in eigen beroepsuitoefening niet wordt geschaad. De voorstander van het tot het uiterste doorvoeren van het partijprimaat zal aanvoeren dat zijn cliënt de advocaat zal voorhouden dat hij jegens hem, de cliënt, de regel overtreedt als hij niet aan dat eenzijdige partijbelang vasthoudt. De tegenstander zal juist in diezelfde tekst lezen dat bij zwaarwichtige maatschappelijke belangen die uitstijgen boven die van de cliënt, nu juist die regel de advocaat verplicht om niét langer dat partijbelang te laten prevaleren. Het opmerkelijke is dat de inleiding bij de gedragsregels enerzijds hamert op het eenzijdige partijbelang, doch anderzijds stelt dat de advocaat zijn taak dient te verrichten in overeenstemming met het openbaar belang bij een behoorlijke beroepsuitoefening, waarvoor een enkele maal zelfs het belang van zijn cliënt zal moeten wijken. De regels bevelen dan het vragen van advies van de Deken aan. Ik kan de lezer verzekeren dat dat niet de gemakkelijkste adviezen voor de Deken zijn. Het hangt van ontzettend veel feitelijke factoren af welke kant het advies van de Deken uitgaat, grofweg samen te vatten tot: alle belangen van de cliënt afgewogen tegen alle belangen van de maatschappij. Ik herinner mij een geval waarbij de cliënt zijn advocaat in vertrouwen had gezegd de volgende dag een bepaalde persoon te zullen gaan vermoorden. Dat was een van de weinige gevallen waarin het advies vrij eenvoudig was: hier prevaleert het maatschappelijk belang van voorkoming ervan boven de geheimhoudingsplicht van de advocaat jegens de cliënt met betrekking tot hetgeen deze hem in vertrouwen heeft gezegd. Moeilijker ligt het bij de vormfouten van justitie in het strafproces. Het belang van de cliënt is dat de advocaat daar gebruik van maakt; het belang van de samenleving is dat een dader wordt veroordeeld. Mag of moet de advocaat die weet dat zijn cliënt niet alleen verdacht is maar ook de dader, het belang van zijn cliënt laten prevaleren? Het antwoord is vermoedelijk: ja, hoe onaangenaam dat ook voor het rechtsgevoel van ons allen is. Die wetenschap moet politie en justitie aansporen om te voorkomen dat zij vormfouten maken. Is er dan nooit sprake van gebruik van (straf)procesrecht dat als onethisch verboden is? Bij een recent geval heb ik mij dat eerlijk gezegd ook wel afgevraagd. De 58 Liberaal Reveil 2

5 advocaat van Bouterse heeft circa tien dagen voor de aanvang van het jarenlang door het Haagse parket voorbereide omvangrijke strafproces tegen deze van grootschalige drugshandel verdachte Surinaamse Adviseur van Staat opeens aangevoerd dat niet de Haagse maar de Rotterdamse Rechtbank bevoegd zou zijn. Waarom op zo n laat tijdstip met dit argument gekomen? De zaak zou grote vertraging kunnen oplopen. De advocaat zal aanvoeren dat dat in het belang van zijn cliënt en dus geoorloofd is. Is dat zo? De Haagse Rechtbankpresident heeft het zand in de machine gooien genoemd. Ethische dilemma s doen zich niet alleen in het strafrecht voor. Uit ervaring weet ik dat veel mensen denken dat advocaten zich uitsluitend met strafrecht bezighouden. Dat is niet onbegrijpelijk, doordat de media voor wat betreft het rechtsbedrijf vrijwel uitsluitend aandacht besteden aan het strafrecht: van de aloude moord en doodslag tot in deze tijd helaas populaire misdrijven als mensenhandel, mensensmokkel, zware milieudelicten en zogenaamde witteboordencriminaliteit. Maar het is misschien goed om erop te attenderen dat het overgrote deel van de advocatuur zich uitsluitend of in hoofdzaak met àndere zaken bezighoudt, met name het civiele recht en daarnaast ook het bestuursrecht. In het civiele recht doen zich van tijd tot tijd ook ethische dilemma s voor. De cliënt die bij je komt met het verzoek om een witwasconstructie te bedenken of die wil dat je getuigen onder druk zet of omkoopt, dient de deur gewezen te worden; dat is geen dilemma. Maar hoe is het bij onjuiste verklaringen van getuigen onder ede? Als een advocaat een meineed ziet aankomen waarbij de invloed van zijn cliënt een rol speelt, moet hij ingrijpen, maar als een getuige, zònder dat dat aan zijn cliënt kan worden verweten, een voor deze gunstige, maar onjuiste verklaring aflegt - dat komt voor - dan gaat het belang van de cliënt vóór en moet de advocaat zijn mond houden. Waarheidsvinding is een groot goed, maar de advocaat behoeft niet de rol van de tegenpartij op zich te nemen, aldus - letterlijk - S. Boekman, dé autoriteit op dit gebied. 16 Die waarheidsvinding en de rol daarbij van de advocaat vormen een lastig onderwerp. Het partijdigheidsbeginsel en de vertrouwensrelatie maken het niet aanvaardbaar dat een advocaat in bijvoorbeeld een strafproces op enigerlei wijze zou meewerken aan de waarheidsvinding indien dit zou bevorderen dat zijn cliënt er slechter af zou komen (veroordeling in plaats van vrijspraak, hogere straf enzovoorts), aldus Th.A. de Roos. 17 Maar volgens G.P.M.F. Mols ligt tussen het onmogelijk maken van de waarheidsvinding en het actief meewerken eraan ten nadele van de cliënt een grijs gebied waarbinnen het optreden niet steeds onproblematisch is. 18 Een ethisch dilemma is ook: wat moet je als advocaat doen met informatie die gunstig is voor jouw cliënt doch die uit criminele actie door die eigen cliënt - diefstal uit het huis van de Officier van Justitie - is verkregen? Of - een geval waarmee ik in mijn Dekenperiode zelf werd geconfronteerd - de advocaat die op zijn fax kennelijk niet voor hem bestemde informatie van het Openbaar Ministerie krijgt? Gaat het belang van de cliënt ook dan vóór? Ik zou menen dat een ethische grens wordt overschreden als van deze informatie gebruik wordt gemaakt. 19 GEBREK AAN OVEREENSTEMMING Deze bijdrage beoogt geen totaal-overzicht te geven van de problematiek van de ethische grenzen van de advocatuur, doch beoogt slechts aan te geven dat er enerzijds regels bestaan die die grenzen enigszins bepalen, doch dat er anderzijds veel ongeregeld is. Over dat laatste, maar ook over dat eerste, zijn de meningen verdeeld. De advocaat komt op voor de belangen van de cliënt maar zelfs al over de vraag of daaraan niet in de wet geformuleerde grenzen zijn, ontbreekt overeenstemming. Wat aan de tuchtrechter wordt voorgelegd, leidt tot nadere invulling van die grenzen, doch probleem is dat veel niét aan de tuchtrechter wordt voorgelegd, waarbij men onder andere kan denken aan gevallen waarin er niemand reden heeft om te klagen. De advocatuur is niet uniek voor wat betreft dit soort professionele dilemma s. Andere vrije beroepsbeoefenaren kennen soortgelijke vraagstukken, zoals bijvoorbeeld het notariaat, het vrije beroep dat in een aantal opzichten vergelijkingen vertoont met de advocatuur. Liberaal Reveil 2 59

6 NOTEN 1. NRC Handelsblad, 12 oktober 1996, p Idem. 3. NRC Handelsblad, 19 oktober 1996, p Idem. 5. NRC Handelsblad, 26 oktober Art. 2 lid 1 Advocatenwet. 7. Art. 4 lid 1 Advocatenwet. 8. Art. 3 lid 2 Advocatenwet. 9. Art. 4 lid 1 Advocatenwet; verzoeker kan tegen dat verzet beklag doen bij het Hof van Discipline (art. 5 lid 2 Advocatenwet) dat in eerste en hoogste instantie beslist. 10. Art. 6 jo art. 7 lid 2 Wet op de justitiële documentatie en op de verklaringen omtrent het gedrag. 11. Art. 3 lid 2 Advocatenwet; verzoeker kan ook kiezen voor de belofte, die - anders dan sommigen blijken te denken - precies dezelfde juridische betekenis heeft. 12. Zie onder meer H.J.R. Kaptein, Ad vocatie. Het vege teken van de eed: folklore en verplichting in: L.E. de Groot van Leeuwen, L.H.A.J.M. Quant (red.) Ethiek en het vrije beroep, s-gravenhage, 1995, pp Art. 28 e.v.advocatenwet. 14. Deze regels brengen normen onder woorden, die naar de heersende opvatting in de kring der advocaten behoren te worden in acht genomen bij de uitoefening van het beroep van advocaat, aldus de eerste volzin van de inleiding bij de Gedragsregels Pogingen van onder anderen accountants, fiscalisten en journalisten om ook verschoningsrecht te verkrijgen, zijn tot nu toe steeds door de Hoge Raad afgewezen. 16. Advocatenblad, 1995, p Advocatenblad, 1995, p In Advocatuur, ethiek en criminaliteit. Een oriënterende beschouwing over nieuwe grenzen, in: F.P.A.C. Adriaans, e.a., Er zijn grenzen. Over samenwerking, beperkingen en mogelijkheden van de advocatuur, Zwolle, De Roos (zie noot 17) nuanceert dat in het geval de informatie weliswaar uit de criminele bron komt doch niet door handelingen van de cliënt. Jhr. Mr. A.W. Beelaerts van Blokland is partner Barents & Krans advocaten notarissen te Den Haag en Brussel, oud- Deken van de Orde van Advocaten bij de Hoge Raad der Nederlanden en voorzitter van de partijcommissie Justitie van de VVD. 60 Liberaal Reveil 2

b) Neen, het zou kunnen dat meneer te veel vermogen heeft om voor een toevoeging in aanmerking te komen (2 punten), artikel 34 lid 2 Wrb (1 punt).

b) Neen, het zou kunnen dat meneer te veel vermogen heeft om voor een toevoeging in aanmerking te komen (2 punten), artikel 34 lid 2 Wrb (1 punt). LEIDRAAD BIJ HET NAKIJKEN VAN DE TOETS GEDRAGSRECHT 17 februari 2010 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

(Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

(Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende) Leidraad voor het nakijken van de toets GEDRAGSRECHT 8 FEBRUARI 2013 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

Datum 24 april 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de rol van advocaten en accountants bij fraudeonderzoeken

Datum 24 april 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over de rol van advocaten en accountants bij fraudeonderzoeken 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

VERSCHONINGSRECHT COHEN-ADVOCAAT

VERSCHONINGSRECHT COHEN-ADVOCAAT VERSCHONINGSRECHT COHEN-ADVOCAAT MR. M.M. (MAÏTE) OTTES, 28 MAART 2013 INHOUD Algemene beginselen Uitspraken HvJ EG, Akzo Nobel/Commissie, C-550/07 P Rechtbank Groningen, LJN: BV7149 Hoge Raad, LJN: BY6101

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2008 2009 31 385 Wijziging van de Advocatenwet en de Wet op het notarisambt in verband met het verruimen van de mogelijkheden tot het spoedshalve tuchtrechtelijk

Nadere informatie

- dat de advocaat zich in woord en geschrift niet onnodig grievend dient uit te laten,

- dat de advocaat zich in woord en geschrift niet onnodig grievend dient uit te laten, AA000l17.dok Deken der Orde van Advocaten in het arrondissement Roermond mr. A.F.Th.M. Heutink De heer J.J.E. Dulfer 6,,Les Marchais" St. Pierre à Champ F-79290 CERSAY France Postbus 107 6590 AC Gennep

Nadere informatie

HOF VAN DISCIPLINE. Griffie

HOF VAN DISCIPLINE. Griffie Jaarverslag van de griffier van het Hof van Discipline over het jaar 2008 --------------------------------------------------------------------------------------------- Griffie De griffie van het hof werd

Nadere informatie

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN

DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN DE RECHTERS ZIJN GESCHEIDEN www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website. Naam Leerling: Klas:. 3.0 a.

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Zaanstreek-Waterland, thans regionale politie-eenheid Noord-Holland.

Rapport. Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Zaanstreek-Waterland, thans regionale politie-eenheid Noord-Holland. Rapport Rapport over een klacht over het regionale politiekorps Zaanstreek-Waterland, thans regionale politie-eenheid Noord-Holland. Datum: 25 februari 2014 Rapportnummer: 2014/009 2 Klacht Verzoekster

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 440 Wet van 13 juli 2002 tot aanpassing van de Advocatenwet aan richtlijn 98/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie

Nadere informatie

Opsporingsberichtgeving

Opsporingsberichtgeving Opgave 4 Opsporingsberichtgeving Bij deze opgave horen de teksten 8 en 9 uit het bronnenboekje. Inleiding Een van de middelen die een officier van justitie kan inzetten in het opsporingsonderzoek is opsporingsberichtgeving.

Nadere informatie

REGLEMENT HOUDENDE GEDRAGSREGELS

REGLEMENT HOUDENDE GEDRAGSREGELS REGLEMENT HOUDENDE GEDRAGSREGELS als bedoeld in artikel 19 van de statuten van de Stichting VRT - Verenigd Register van Taxateurs (de stichting), gevestigd te Rotterdam. Inleiding Blijkens artikel 2.1.

Nadere informatie

Camera-toezicht op de werkplek

Camera-toezicht op de werkplek Camera-toezicht op de werkplek december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden gesteld

Nadere informatie

Raad van Discipline. Beslissing. Beslissing van 12 november 2013 in de zaak 13-144A naar aanleiding van de klacht van: klaagsters.

Raad van Discipline. Beslissing. Beslissing van 12 november 2013 in de zaak 13-144A naar aanleiding van de klacht van: klaagsters. van 12 november 2013 in de zaak naar aanleiding van de klacht van: klaagsters tegen: verweerder 1 VERLOOP VAN DE PROCEDURE 1.1 Bij brief aan de raad van 29 mei 2013 met kenmerk 03-13-0407, door de raad

Nadere informatie

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat?

Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Scheiding der machten De rechters zijn gescheiden www.rechtvoorjou.nl Hoofdstuk 3.0 Wat is een democratische rechtsstaat? Maak de volgende oefeningen met behulp van de informatie op de website*. Naam Leerling:...Klas:...

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Mr TH.P.M. Moons, kantoorhoudende te Amersfoort, aan de Piet Mondriaanlaan nr. 75. de partners: mevrouw, wonende te. en de heer, wonende te ;

Mr TH.P.M. Moons, kantoorhoudende te Amersfoort, aan de Piet Mondriaanlaan nr. 75. de partners: mevrouw, wonende te. en de heer, wonende te ; BEMIDDELINGSOVEREENKOMST De ondergetekenden: Mr TH.P.M. Moons, kantoorhoudende te Amersfoort, aan de Piet Mondriaanlaan nr. 75 en de partners: mevrouw, wonende te en de heer, wonende te ; VERKLAREN HET

Nadere informatie

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur

Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Embargo tot 18 okt. 2012, 12.30 uur Toespraak van de Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen mr. Corinne Dettmeijer-Vermeulen Ter gelegenheid van de aanbieding van het rapport

Nadere informatie

Proeftoets E2 vwo4 2016

Proeftoets E2 vwo4 2016 Proeftoets E2 vwo4 2016 1. Wat zijn de twee belangrijkste redenen om rechtsregels op te stellen? A. Ze zijn een afspiegeling van wat het volk goed en slecht vindt en zorgen voor duidelijke afspraken om

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 070.00 ingediend door: hierna te noemen klager`, tegen: hierna te noemen 'verzekeraar. De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Sector Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2004.2196 (047.04) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 222 Wet van 25 mei 2009 tot wijziging van de Advocatenwet en de Wet op het notarisambt in verband met het verruimen van de mogelijkheden tot

Nadere informatie

Raad van Toezicht NVI, Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen Postbus 279 1400 AG BUSSUM T: 035-6994210 F: 035-6945045

Raad van Toezicht NVI, Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen Postbus 279 1400 AG BUSSUM T: 035-6994210 F: 035-6945045 Raad van Toezicht NVI, Nederlandse Vereniging van Incasso-ondernemingen Postbus 279 1400 AG BUSSUM T: 035-6994210 F: 035-6945045 Uitspraak van de Raad van Toezicht van de Nederlandse Vereniging van Incassoondernemingen,

Nadere informatie

De algemene raad van de Nederlandse orde van advocaten;

De algemene raad van de Nederlandse orde van advocaten; Besluit van de algemene raad van 3 november 2014 tot vaststelling van de beleidsregel inzake ontheffing kantoorhouden in één arrondissement op één locatie vanwege detachering (Beleidsregel detachering)

Nadere informatie

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder.

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. HOF VAN DISCIPLINE No. 4516 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. Bij beslissing van 6 februari 2006 heeft de Raad

Nadere informatie

Datum 23 februari 2012 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over de voorlopige hechtenis van dhr. R.

Datum 23 februari 2012 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over de voorlopige hechtenis van dhr. R. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM Parketnummer: X Datum uitspraak: 20 oktober 2016 TEGENSPRAAK (gemachtigde raadsman)

arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM Parketnummer: X Datum uitspraak: 20 oktober 2016 TEGENSPRAAK (gemachtigde raadsman) arrest GERECHTSHOF AMSTERDAM Parketnummer: X Datum uitspraak: 20 oktober 2016 TEGENSPRAAK (gemachtigde raadsman) Arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis

Nadere informatie

ACCOUNTANTSKAMER. BESLISSING ex artikel 38 Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) in de zaak met nummer 15/352 Wtra AK van 20 juli 2015 van

ACCOUNTANTSKAMER. BESLISSING ex artikel 38 Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) in de zaak met nummer 15/352 Wtra AK van 20 juli 2015 van ACCOUNTANTSKAMER BESLISSING ex artikel 38 Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) in de zaak met nummer 15/352 Wtra AK van 20 juli 2015 van mr. X, wonende en kantoorhoudende te [plaats1], K L A G E R,

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid. en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Publicatiedatum: 23 september 2014 Rapportnummer: 2014 /122 20 14/122 d e Natio nale o mb ud sman 1/5 Feiten

Nadere informatie

Deze brochure 3. Dagvaarding 3. Bezwaarschrift 3. Rechtsbijstand 4. Slachtoffer 4. Inzage in uw dossier 4. Getuigen en deskundigen 5.

Deze brochure 3. Dagvaarding 3. Bezwaarschrift 3. Rechtsbijstand 4. Slachtoffer 4. Inzage in uw dossier 4. Getuigen en deskundigen 5. U MOET TERECHTSTAAN INHOUD Deze brochure 3 Dagvaarding 3 Bezwaarschrift 3 Rechtsbijstand 4 Slachtoffer 4 Inzage in uw dossier 4 Getuigen en deskundigen 5 Uitstel 5 Aanwezigheid op de terechtzitting 6 Verstek

Nadere informatie

ECLI:NL:RBGEL:2013:4039

ECLI:NL:RBGEL:2013:4039 ECLI:NL:RBGEL:2013:4039 Uitspraak RECHTBANK GELDERLAND Team strafrecht Zittingsplaats Zutphen Meervoudige kamer Parketnummer: [jw.sys.1.verdachte_1_parketnummer]05/860948-13 Uitspraak d.d. 22 oktober 2013

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 79, eerste lid, van de Mededingingswet.

BESLUIT. Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 79, eerste lid, van de Mededingingswet. Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 3698-22 Betreft zaak: natuurlijke persoon Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 79, eerste

Nadere informatie

Turbo-liquidatie en de bestuurder

Turbo-liquidatie en de bestuurder Turbo-liquidatie en de bestuurder Juni 2012 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel is noch de auteur noch Boers Advocaten

Nadere informatie

BEMIDDELINGSOVEREENKOMST. mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer],

BEMIDDELINGSOVEREENKOMST. mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer], BEMIDDELINGSOVEREENKOMST De ondergetekenden: mr. [naam en achternaam], advocaat-scheidingsmediator, kantoorhoudende te [woonplaats], aan de [straat en huisnummer], en de partners: [naam en achternaam],

Nadere informatie

8.50 Privacyreglement

8.50 Privacyreglement 1.0 Begripsbepalingen 1. Persoonsgegevens: elk gegeven betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon; 2. Zorggegevens: persoonsgegevens die direct of indirect betrekking hebben

Nadere informatie

Rapport. Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/190

Rapport. Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/190 Rapport Datum: 7 juli 2005 Rapportnummer: 2005/190 2 Klacht Verzoekers klagen erover dat het regionale politiekorps Utrecht hun verzoek om vergoeding van de schade als gevolg van een politieonderzoek in

Nadere informatie

Schema werkwijze LANGZS-advocaten. De financiering

Schema werkwijze LANGZS-advocaten. De financiering Schema werkwijze LANGZS-advocaten De financiering Wanneer een cliënt zich meldt bij de advocaat zal deze, net als in andere zaken, een kennismakingsgesprek plannen. Doorgaans is dit niet vrijblijvend.

Nadere informatie

Tuchtrecht voor notarissen. Martin Scharenborg

Tuchtrecht voor notarissen. Martin Scharenborg Tuchtrecht voor notarissen Martin Scharenborg 1 Dit boek maakt deel uit van de serie tuchtrecht: Tuchtrecht voor accountants (isbn 9789463185905) Tuchtrecht voor gerechtsdeurwaarders (isbn 9789463185929)

Nadere informatie

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid

Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Voorrang hebben versus overschrijding van de maximumsnelheid Mr. Bert Kabel (1) Inleiding In het hedendaagse verkeer komt het regelmatig voor dat verkeersdeelnemers elkaar geen voorrang verlenen. Gelukkig

Nadere informatie

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN

NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN NATIONALE KAMER VAN NOTARISSEN Deontologische Code inzake notariële bemiddeling Aangenomen door de algemene vergadering op 7 oktober 2003 Gewijzigd door de algemene vergadering op 24 oktober 2006) Art.

Nadere informatie

6. BEROEPSGEHEIM EN VERSCHONINGSRECHT.

6. BEROEPSGEHEIM EN VERSCHONINGSRECHT. 6. BEROEPSGEHEIM EN VERSCHONINGSRECHT. In dit hoofdstuk zal aandacht besteed worden aan de vraag in welk opzicht het beroepsgeheim een rol kan spelen bij de aanpak van ernstige (seksuele) mishandeling.

Nadere informatie

De Nieuwe Tuchtrechtspraak Accountants. Bert Maan President Rechtbank Zwolle-Lelystad Limperg-dag, 6 april 2006

De Nieuwe Tuchtrechtspraak Accountants. Bert Maan President Rechtbank Zwolle-Lelystad Limperg-dag, 6 april 2006 1 De Nieuwe Tuchtrechtspraak Accountants Bert Maan President Rechtbank Zwolle-Lelystad Limperg-dag, 6 april 2006 Karakter Tuchtrechtspraak Betekenis voor de accountant Procedure Samenstelling Tuchtrecht:

Nadere informatie

Dagvaarding en dagvaarden: wat is het en hoe gaat in zijn werk?

Dagvaarding en dagvaarden: wat is het en hoe gaat in zijn werk? Dagvaarding en dagvaarden: wat is het en hoe gaat in zijn werk? Een dagvaarding is een inleidend processtuk. Hierin staat wat de eisende partij van de gedaagde partij verlangd. Een dagvaarding wordt doorgaans

Nadere informatie

ECLI:NL:GHARL:2013:10366 GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN

ECLI:NL:GHARL:2013:10366 GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN ECLI:NL:GHARL:2013:10366 GERECHTSHOF ARNHEM-LEEUWARDEN locatie Zwolle afdeling civiel recht zaaknummer gerechtshof 200.128.246 (zaaknummer rechtbank Noord-Nederland, locatie Groningen, 137888) beschikking

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator)

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator) vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator) De ondergetekenden: Mr. @, in deze optredend als advocaat-mediator, kantoorhoudende te @ aan de @. Mr. @ is lid van de vfas ( www.verenigingfas.nl).

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. U I T S P R A A K Nr. 2000/111 Mo. i n d e k l a c h t nr. 019.00. hierna te noemen 'klager',

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. U I T S P R A A K Nr. 2000/111 Mo. i n d e k l a c h t nr. 019.00. hierna te noemen 'klager', RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 019.00 ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Het bestuursorgaan bevestigt de ontvangst van een elektronisch ingediende aanvraag.

Het bestuursorgaan bevestigt de ontvangst van een elektronisch ingediende aanvraag. Algemene wet bestuursrecht Titel 4.1. Beschikkingen Afdeling 4.1.1. De aanvraag Artikel 4:1 Tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald, wordt de aanvraag tot het geven van een beschikking schriftelijk

Nadere informatie

VICTAS Klachten BOPZ

VICTAS Klachten BOPZ VICTAS Klachten BOPZ Utrecht, September 2013 Inhoud 1. Inleiding 2. Wat is een klacht? 2.1. Klachten over het verblijf op de afdeling B3 van Victas 2.2. BOPZ-klachten 3. De klachtencommissie 3.1. Hoe dien

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 24 112 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 (wijziging van de regelingen van de invordering en inhouding van rijbewijzen en de bijkomende straf

Nadere informatie

ONDERZOEK OP DE TERECHTZITTING Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van 15 oktober 2015.

ONDERZOEK OP DE TERECHTZITTING Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting van 15 oktober 2015. ECLI:NL:RBROT:2015:7773 Instantie: Rechtbank Rotterdam Datum uitspraak: 29-10-2015 Datum publicatie: 02-11-2015 Zaaknummer: 11/870399-12.ov Rechtsgebieden: Strafrecht Bijzondere kenmerken: Eerste aanleg

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.1733 (052.03) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

B16 / Deel B16 Voortgezet verblijf

B16 / Deel B16 Voortgezet verblijf B16 / Deel B16 Voortgezet verblijf 7 Klemmende redenen van humanitaire aard Indien de vreemdeling niet in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning voor voortgezet verblijf op grond van artikel 3.50

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsbemiddelaar, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. R.R.J.A. Olie-Hallmans, in deze

Nadere informatie

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K

Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD. Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Landelijk Register van Gerechtelijke Deskundigen, LRGD Raad voor de Tuchtrechtspraak U I T S P R A A K Inzake de klacht van [Klaagster BV], gevestigd te [gemeente] aan de [adres], hierna te noemen klaagster,

Nadere informatie

Nederlands Instituut van Psychologen 070-8888500. inzagerecht testgegevens

Nederlands Instituut van Psychologen 070-8888500. inzagerecht testgegevens POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Nederlands Instituut van Psychologen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 257 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van affectieschade

Nadere informatie

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder.

heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. HOF VAN DISCIPLINE No. 4416 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. Bij beslissing van 8 augustus 2005 heeft de Raad

Nadere informatie

Datum 5 november 2012 Onderwerp Antwoorden kamervragen over strafrechtelijke ontruiming van krakers

Datum 5 november 2012 Onderwerp Antwoorden kamervragen over strafrechtelijke ontruiming van krakers 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

2. De raadsman informeert zijn cliënt adequaat over het verloop van het strafproces en over diens rechten en bevoegdheden.

2. De raadsman informeert zijn cliënt adequaat over het verloop van het strafproces en over diens rechten en bevoegdheden. RAADSMAN BIJ POLITIEVERHOOR: PROTOCOL Inleiding Dit protocol beoogt aan te geven door welke uitgangspunten de raadsman zich laat leiden bij de wijze waarop hij (of zij) zijn rol tijdens een (politie)verhoor

Nadere informatie

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES Dit document bevat de alternatieve tekst van het origineel. Dit document is bedoeld voor mensen met een visuele beperking, zoals slechtzienden en blinden. Als u getuige

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe,

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, X Z (belanghebbende), \ beroep in cassatie ingesteld tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 4 juli 2013. Bij brief van 11 oktober 2013 heeft de griffier mij

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 662 Wijziging van de Wet bescherming persoonsgegevens en enige andere wetten in verband met de invoering van een meldplicht bij de doorbreking

Nadere informatie

Bij zijn verzoek tot inschrijving op de lijst van de stagiairs maakt de kandidaat-stagiair aan het secretariaat van de Orde volgende documenten over:

Bij zijn verzoek tot inschrijving op de lijst van de stagiairs maakt de kandidaat-stagiair aan het secretariaat van de Orde volgende documenten over: REGLEMENT BETREFFENDE DE STAGE HOOFDSTUK 1: ALGEMENE ORGANISATIE VAN DE STAGE Artikel 1 Bij zijn verzoek tot inschrijving op de lijst van de stagiairs maakt de kandidaat-stagiair aan het secretariaat van

Nadere informatie

Beroepsgeheim en Huiselijk Geweld

Beroepsgeheim en Huiselijk Geweld Beroepsgeheim en Huiselijk Geweld Workshop Landelijk Congres Huiselijk Geweld 16 november 2009 Inhoud Waar hebben we het over Juridisch Kader Achtergrond Afweging: geheim doorbreken? Stappenplan Casusposities

Nadere informatie

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES

U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES U BENT GETUIGE IN EEN STRAFPROCES Als u getuige of slachtoffer bent geweest van een strafbaar feit kan u worden gevraagd een getuigenverklaring af te leggen. De rechter die over de zaak beslist, kan deze

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge. Datum: 24 mei 2013. Rapportnummer: 2013/057

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge. Datum: 24 mei 2013. Rapportnummer: 2013/057 Rapport Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge Datum: 24 mei 2013 Rapportnummer: 2013/057 2 Klacht Verzoeker, een advocaat, klaagt erover dat het

Nadere informatie

Rapport. Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148

Rapport. Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148 Rapport Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148 2 Klacht Op 1 februari 1999 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer Y. te Zwolle, ingediend door de Stichting Rechtsbijstand Asiel

Nadere informatie

HOF VAN DISCIPLINE. No. 4482 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE

HOF VAN DISCIPLINE. No. 4482 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE HOF VAN DISCIPLINE No. 4482 ------------ HET HOF VAN DISCIPLINE heeft de volgende beslissing gegeven naar aanleiding van het hoger beroep van verweerder. Bij beslissing van 19 december 2005 heeft de Raad

Nadere informatie

1. In onderdeel A wordt na de verzoeker ingevoegd: die en wordt of niet beschikt vervangen door: niet beschikt.

1. In onderdeel A wordt na de verzoeker ingevoegd: die en wordt of niet beschikt vervangen door: niet beschikt. Aanpassing van de Advocatenwet en enige andere wetten in verband met de positie van de advocatuur in de rechtsorde en herziening van het toezicht op advocaten (Wet positie en toezicht advocatuur) VIJFDE

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer

Eindexamen maatschappijleer Opgave 3 Criminaliteit in Nederland tekst 1 2 30 3 40 4 In Nederland worden per jaar zo n vijf en een half miljoen misdrijven gepleegd. Ruim anderhalf miljoen daarvan komt ter kennis van de politie. Uiteindelijk

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over de (hoofd)officier van justitie te Den Haag en de griffie van de rechtbank Den Haag. Datum: 12 december 2012

Rapport. Rapport over een klacht over de (hoofd)officier van justitie te Den Haag en de griffie van de rechtbank Den Haag. Datum: 12 december 2012 Rapport Rapport over een klacht over de (hoofd)officier van justitie te Den Haag en de griffie van de rechtbank Den Haag. Datum: 12 december 2012 Rapportnummer: 2012/197 2 Klacht Verzoeker is in 2005 het

Nadere informatie

7 tips voor het selecteren van een advocaat voor uw arbeidsconflict UW ADVOCAAT ZOEKEN VIA DE ADVOCATENMAKELAAR

7 tips voor het selecteren van een advocaat voor uw arbeidsconflict UW ADVOCAAT ZOEKEN VIA DE ADVOCATENMAKELAAR UW ADVOCAAT ZOEKEN VIA DE ADVOCATENMAKELAAR 7 tips voor het selecteren van een advocaat voor uw arbeidsconflict 7 tips voor het selecteren van een advocaat voor uw arbeidsconflict Een arbeidsconflict is

Nadere informatie

Rechtbank Midden-Nederland Zitting: 27 september 2013 Kenmerk: C/16/347668/HA RK 13/200 VERWEERSCHRIFT. Inzake:

Rechtbank Midden-Nederland Zitting: 27 september 2013 Kenmerk: C/16/347668/HA RK 13/200 VERWEERSCHRIFT. Inzake: Rechtbank Midden-Nederland Zitting: 27 september 2013 Kenmerk: C/16/347668/HA RK 13/200 VERWEERSCHRIFT Inzake: de heer Joris Demmink, wonende te 's-gravenhage, verweerder, advocaat: Mr H.J.Ä. Knijff tegen:

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2006.2849 (066.06) ingediend door: hierna te noemen 'klaagster', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

Handleiding voor de deken ter waarborging van de geheimhoudingsplicht en het verschoningsrecht van advocaten bij extern onderzoek.

Handleiding voor de deken ter waarborging van de geheimhoudingsplicht en het verschoningsrecht van advocaten bij extern onderzoek. Handleiding voor de deken ter waarborging van de geheimhoudingsplicht en het verschoningsrecht van advocaten bij extern onderzoek Maart 2013 Vastgesteld door de algemene raad op 4 maart 2013 1 Voorwoord

Nadere informatie

7 tips voor het selecteren van uw advocaat huurrecht / vastgoedrecht

7 tips voor het selecteren van uw advocaat huurrecht / vastgoedrecht UW ADVOCAAT ZOEKEN VIA DE ADVOCATENMAKELAAR 7 tips voor het selecteren van uw advocaat huurrecht / vastgoedrecht 7 tips voor het selecteren van uw advocaat huurrecht/vastgoedrecht Bij het huren van een

Nadere informatie

RAAD VAN DISCIPLINE. en mr. [ ] in zijn hoedanigheid van deken van de orde van advocaten (123b/13) klager

RAAD VAN DISCIPLINE. en mr. [ ] in zijn hoedanigheid van deken van de orde van advocaten (123b/13) klager 123a/13 ECLI:NL:TADRARL:2014:235 RAAD VAN DISCIPLINE Beslissing in de zaak onder nummer van: 123a/13 Beslissing van 23 mei 2014 in de zaak 123a/13 en 123b/13 naar aanleiding van de klacht van: de heer

Nadere informatie

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken.

Ik hoop u hiermee nog extra informatie te hebben gegeven, die misschien verduidelijkend kan werken. Dames en heren, De kliniek waar ik nu 6 jaar verblijf, heeft helaas voor een impasse gezorgd door een behandelcoördinator van de long stay afdeling, Ed Schutguns, een risico taxatie in het kader van de

Nadere informatie

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND 60005 DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND heeft het volgende overwogen en beslist omtrent het op 21 februari 2013 binnengekomen verzoek van de besloten vennootschap SCHIJF BOUW B.V., gevestigd te

Nadere informatie

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer.

`Voorheen kon ook zonder machtiging de raadsman de verdediging voeren voor zijn afwezige cliënt, sedert het Bouterse-arrest niet meer. 3.8 Meningen van bevraagden ten aanzien van de verstekregeling 3.8.1 Verruiming mogelijkheden verdachte? Uit de verkregen reacties wordt duidelijk dat er uiteenlopende antwoorden zijn gegeven op de vraag

Nadere informatie

Tuchtzaken & dekenbezoeken. Inge Schouwink, ISACT

Tuchtzaken & dekenbezoeken. Inge Schouwink, ISACT Tuchtzaken & dekenbezoeken Inge Schouwink, ISACT KEIgoed! 5 november 2015 Tuchtzaken Klachten van cliënten of anderen Dekenbezwaren Procedures ex artikel 60b ev Dekenbezoeken Onderwerpen van gesprek/controle

Nadere informatie

ECLI:NL:RBNNE:2015:389

ECLI:NL:RBNNE:2015:389 ECLI:NL:RBNNE:2015:389 Instantie Datum uitspraak 03-02-2015 Datum publicatie 03-02-2015 Zaaknummer Awb 15/245 Rechtsgebieden Rechtbank Noord-Nederland Bestuursrecht Bijzondere kenmerken Voorlopige voorziening

Nadere informatie

Uitbrengen van de rapportage Aanbevelingen voor psychiaters en psychologen pj rapporteurs. 1. Informatieplicht

Uitbrengen van de rapportage Aanbevelingen voor psychiaters en psychologen pj rapporteurs. 1. Informatieplicht Uitbrengen van de rapportage Aanbevelingen voor psychiaters en psychologen pj rapporteurs 1. Informatieplicht De NIP code (2007) is hierin duidelijk. Bij het aangaan van de professionele relatie dient

Nadere informatie

34300 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2016

34300 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2016 34300 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2016 Nr. 75 Brief van de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsmediator, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. A.J. de Jong, in deze optredend als advocaat-scheidingsmediator,

Nadere informatie

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND

DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND 60004 DE COMMISSIE GEDRAGSCODE BOUWEND NEDERLAND heeft het volgende overwogen en beslist omtrent het op 21 februari 2013 binnengekomen verzoek van de besloten vennootschap SCHIJF BOUW B.V., gevestigd te

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden:

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsbemiddelaar, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. M.A. Zon, in deze optredend als

Nadere informatie

REGLEMENT INZAKE DE TUCHTRECHTSPRAAK van de Stichting Rentmeesterskamer

REGLEMENT INZAKE DE TUCHTRECHTSPRAAK van de Stichting Rentmeesterskamer REGLEMENT INZAKE DE TUCHTRECHTSPRAAK van de Stichting Rentmeesterskamer 1. Definities: 1.a. de Stichting: De statutair te Utrecht gevestigde stichting: Stichting Rentmeesterskamer, hierna ook aan te duiden

Nadere informatie

Een onderzoek naar het geen gevolg geven aan een rechterlijke uitspraak door het Openbaar Ministerie te Den Haag

Een onderzoek naar het geen gevolg geven aan een rechterlijke uitspraak door het Openbaar Ministerie te Den Haag Rapport Een onderzoek naar het geen gevolg geven aan een rechterlijke uitspraak door het Openbaar Ministerie te Den Haag Oordeel Op basis van het onderzoek vindt de klacht over het Openbaar Ministerie

Nadere informatie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie Twee eeuwen Openbaar Ministerie Met dank aan Napoleon Slechts drie jaar heerste Napoleon Bonaparte over Nederland. Toch heeft deze korte periode belangrijke sporen nagelaten in ons dagelijkse leven. Zo

Nadere informatie

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

13538/14 cle/rts/sv 1 DG D 2B

13538/14 cle/rts/sv 1 DG D 2B Raad van de Europese Unie Brussel, 30 september 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2013/0407 (COD) 13538/14 DROIPEN 112 COPEN 230 CODEC 1868 NOTA van: aan: het voorzitterschap het Comité van permanente

Nadere informatie

CENTRALE RAAD VAN BEROEP UITSPRAAK. A te B (Spanje), nader te noemen: betrokkene, en de Sociale Verzekeringsbank, nader te noemen: de SVB.

CENTRALE RAAD VAN BEROEP UITSPRAAK. A te B (Spanje), nader te noemen: betrokkene, en de Sociale Verzekeringsbank, nader te noemen: de SVB. CENTRALE RAAD VAN BEROEP 97/3836 AOW + 97/4659 AOW in het geding tussen: UITSPRAAK A te B (Spanje), nader te noemen: betrokkene, en de Sociale Verzekeringsbank, nader te noemen: de SVB. I. ONTSTAAN EN

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010

Rapport. Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014. Rapportnummer: 2014/010 Rapport Rapport over een klacht over het College van procureurs-generaal te Den Haag. Datum: 25 februari 2014 Rapportnummer: 2014/010 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het College van procureurs-generaal

Nadere informatie

RAAD VAN DISCIPLINE in het ressort 's-gravenhage

RAAD VAN DISCIPLINE in het ressort 's-gravenhage RAAD VAN DISCIPLINE in het ressort 's-gravenhage Secretaeaat Pestbus 85850, 2508 CN 's-gravenhage telefoon (070) 354 70 54 telefax (070) 350 10 24 het secretahaat is telefonisch bereikbaar van rna t/m

Nadere informatie

Klachtencommissie NBA. Informatie voor de indiener van een klacht

Klachtencommissie NBA. Informatie voor de indiener van een klacht Informatie voor de indiener van een klacht 2014 NBA Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze,

Nadere informatie