1 Voorwoord. Het jaar 2012 stond in het teken van reageren en anticiperen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1 Voorwoord. Het jaar 2012 stond in het teken van reageren en anticiperen."

Transcriptie

1 1 Voorwoord Het jaar 2012 stond in het teken van reageren en anticiperen. Op een groot aantal beleidsterreinen en zeker ook binnen zorg & welzijn stonden en staan organisaties voor een taakstelling waarbij forse bezuinigingen moe(s)ten worden opgevangen. De aanleiding voor bezuinigingen is in eerste instantie een puur financiële, het betreft de houdbaarheid van de sector zorg & welzijn in het licht van jaarlijks sterk groeiende uitgaven en de vergrijzing van de samenleving de komende jaren. Gezien de omvang van bezuinigingen in onze sector is het nodig, wil de rekening hiervan niet 1 op 1 bij de burgers terechtkomen, om vanuit andere vertrekpunten te gaan opereren met daarop aansluitende effectieve organisatievormen. Was de noodzaak hiertoe aanvankelijk vooral een financiële, naarmate de tijd vordert is de wil en het draagvlak om vanuit een andere filosofie te gaan werken een belangrijke factor geworden. Er is een breed gedragen overtuiging ontstaan om de individualiseringstrend bij te buigen naar het meer samen door mensen onderling oplossen van probleemsituaties. Hoe wij hiermee zijn omgegaan leest u in dit verslag. Het was voor MEE onvermijdelijk om eind 2011 snel te reageren op een laat aangekondigde extra bezuiniging van 5%. De reorganisatie die we hebben uitgewerkt en voorbereid in 2012 draagt ervoor zorg dat MEE een financieel gezonde organisatie blijft. Daarnaast is onze organisatie nu zo ingericht dat we een aantrekkelijk en eigentijds aanbod hebben zodat we met anderen samen, gebiedsgericht, een integraal aanbod voor mensen met een beperking en andere kwetsbaren kunnen bieden. Ook hierover leest u meer in dit verslag. Voor onze medewerkers was 2012 een behoorlijk onzeker jaar. Voor een aantal werd duidelijk dat er geen werk meer zou zijn begin Van anderen werd de flexibiliteit verlangd om ander werk binnen onze organisatie te gaan doen. Ook de vacaturestop die we moesten hanteren heeft het nodige aan flexibiliteit en improvisatievermogen gevraagd van velen. Door een constructieve opstelling van ieder, de bereidheid mee te denken en werken, heeft deze reorganisatie kunnen brengen waarvoor hij was bedoeld: een gezonde en op de toekomst voorbereide MEE organisatie! In dit jaarverslag treft u onder de noemer uitgelicht een tweetal interviews aan en wordt stilgestaan bij een tweetal projecten, voorts een verslag van de medezeggenschapsorganen en de Raad van Toezicht alsmede een cijfermatige onderbouwing van ons werk. Het bestuur is een ieder zeer erkentelijk voor zijn of haar bijdragen het afgelopen jaar en wenst u als lezer veer leesplezier! Hans de Vos Ram Ramlal

2 2 MEE maakt meedoen mogelijk Missie MEE maakt meedoen mogelijk. Ons ideaal is een samenleving waarin iedereen meedoet. Een inclusieve samenleving waarin ook mensen met een beperking optimaal kunnen participeren. MEE is er voor die mensen die door hun beperking hierin worden belemmerd. In onze dienstverlening staat de vraag van de cliënt centraal. Wij zijn onafhankelijk en handelen vanuit het belang van de cliënt. Wij richten ons op het versterken van de eigen kracht en het vergroten van de zelfredzaamheid. Wij richten ons vooral op complexe vraagstukken, waarbij een integrale benadering en een samenhangend ondersteuningsaanbod op meerdere levensgebieden nodig is. Tegelijkertijd zien wij dat de samenleving nog niet altijd voldoende is ingericht op de participatie van mensen met een beperking. Hierin hebben wij een belangrijke maatschappelijke opdracht. Wij zetten graag onze specifieke kennis van beperkingen in om samen met andere organisaties lokale voorzieningen en instanties te versterken in het aanbod en in de omgang met mensen met een beperking. Door de vele cliënten die wij ondersteunen hebben wij een goed beeld van de belemmeringen die zij dagelijks ondervinden. Wij signaleren de knelpunten en maken deze bespreekbaar met lokale aanbieders, maatschappelijke organisaties, bedrijven, cliëntenorganisaties, de lokale en landelijke overheid. 2

3 3 Terugblik bestuur op 2012 In het jaarplan voor 2012 zijn een aantal onderwerpen benoemd waarover in dit hoofdstuk verslag wordt gedaan. Positionering en strategie In 2012 he eft de interne werkgroep heroriëntering dienstverlening stil gestaan bij de positionering en doorontwikkeling van onze dienstverlening. Deze werkgroep heeft als sluitstuk van haar activiteit een werkconferentie georganiseerd. Met alle medewerkers is uitgebreid stilgestaan bij de koers die we als MEE gaan varen. De resultaten zijn verwerkt in een notitie die begin 2013 is vastgesteld. Zie voor een kort verslag van de conferentie de aparte bijdrage verderop in dit verslag. Reorganisatie De reorganisatie in 2012 heeft plaatsgevonden vanuit de visie dat MEE werkt met zelfstandig functionerende professionals die hun werk verrichten binnen heldere afgesproken algemene kaders. Dit heeft ertoe geleid dat een aantal overheadfuncties konden vervallen. Voorts zijn de teams gebiedsgericht samengesteld, bijvoorbeeld gericht op een stadsdeel of wijk, daarbij aansluiting zoekend bij gemeentelijke WMO indelingen en samenwerkingsverbanden. Voorts is meer slagkracht georganiseerd door nog maar met één managementlaag te werken tussen bestuur en uitvoering alsmede door het bundelen van centrale staffuncties in een bedrijfsbureau en de afdeling Communicatie, marketing en accountmanagement. De nieuwe afdeling productontwikkeling waar dienstverleningsprogramma s worden ontwikkeld vanuit de vraagzijde en worden afgestemd op de wensen van opdrachtgevers completeert het geheel. SNS sociale netwerk strategie Na voorafgaand onderzoek inzake welke aanpak het best aansluit bij de vragen van onze doelgroep is in 2012 voluit gestart met inzet van de sociale netwerkstrategie. Dit betreft een methodiek die is ontwikkeld door onze collega s van MEE ZHZ. Middels deze methodiek wordt het mogelijk om op zorgvuldige en duurzame wijze het netwerk te ontwikkelen en te activeren teneinde te voorzien in ondersteuningsvragen. Voorts voorziet deze aanpak in de continuïteit van deze inzet door een vinger aan de pols te houden en standby te zijn bij onvoorziene omstandigheden. Het nieuwe werken Gelijktijdig met de reorganisatie is per het nieuwe werken organisatiebreed ingevoerd. Dit was mogelijk omdat de gehele documentstroom inclusief cliëntdossiers medio 2012 volledig gedigitaliseerd is. Het aantal vierkante meters kantoorruimte is met ongeveer 600 m2 teruggebracht onder meer door het Centraal Bureau te verhuizen naar het kantoor aan de Hooikade in Delft. Het flexwerken is veel meer dan voorheen nu noodzaak. Om dit goed mogelijk te maken is het kantoor aan de Torenstraat in Den Haag grondig verbouwd en zijn de kantoren in Delft en Leiden aangepast.. Al deze veranderingen hebben tot resultaat dat de huisvestingskosten fors zijn gedaald en dat medewekers plaats-onafhankelijk hun werk kunnen uitvoeren. Ook het werken vanuit huis behoort nu tot de mogelijkheden. Ziekteverzuimbeleid Veel aandacht is gegaan naar het terugdringen van het ziekteverzuim tot een verzuimpercentage van 5% of lager. Het jaar 2012 laat voor het eerst sinds jaren een verzuimpercentage beneden de 5% zien, nl 4,5%. De specifieke inzet van het management, de komst van een andere bedrijfsarts en de recessie zijn debet aan deze daling van het ziekteverzuim, zie ook hoofdstuik MEE Zuid-Holland Noord in cijfers. 3

4 Productie (geleverde diensten) In 2012 is de productiviteit conform de daarover gemaakte afspraken met het Ministerie van VWS verder verhoogd. Dit betekent dat we in 2012 met minder middelen (1,5%) ongeveer evenveel mensen hebben geholpen als het jaar daarvoor. Zie hoofdstuk MEE Zuid-Holland Noord in cijfers voor een verdere cijfermatige onderbouwing. Raad van bestuur mr. H. de Vos en drs. D. Ramlal 4

5 4. Uitgelicht 2012 Ontwikkelingen richting toekomst 4.1 Samenwerking met gemeenten in het werkgebied MEE Zuid-Holland Noord De samenwerking met de 27 gemeenten heeft in 2012 geleid tot nieuwe initiatieven en pilots. Daarnaast is sprake van ruime MEE-vertegenwoordiging door professionals, managers en bestuur in diverse werkgroepen, expertmeetings, stuurgroepen, zorgoverleggen etc. Vooruitlopend op de decentralisatie en transitie jeugdzorg is afgelopen periode veelvuldig geparticipeerd in gemeentelijke werkbijeenkomsten met als doel op lokaal niveau de verbindingen te leggen tussen zorg en welzijn. 1. Het gesprek in 15 gemeenten In het werkgebied van MEE Zuid-Holland Noord zijn gemeenten bezig vorm te geven aan de Kanteling en de toekomstige toegang tot zorg. Vraagverheldering behoort al jaar en dag tot het takenpakket van MEE en wordt vanuit AWBZ financiering voor nagenoeg elke cliënt uitgevoerd. Logisch dat gemeenten graag gebruik maken van de expertise en kennis van onze methodische vraagverheldering. In 15 gemeenten zijn pilots Keukentafelgesprekken gestart om een brede intake te doen en vorm te geven aan de Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl. Om de werkwijze van de Kanteling aan te laten sluiten op de werkwijze binnen het Wmo-loket heeft de gemeente samenwerking gezocht met partners in het maatschappelijk veld. Dit zijn, gedurende de pilot, met name partijen die momenteel aansluiten op de cliëntdoelgroep van het Wmo-loket. De doelstellingen van de pilots zijn voornamelijk het realiseren van een uniforme leidraad voor het Gesprek, het opstellen van een competentieprofiel voor de gespreksvoerder, het vormen van een netwerk van gesprekspartners en het ontwikkelen van een set van werkafspraken. Gemeente Delft is het meest ver gevorderd en het stadium van pilot voorbij. De gekantelde werkwijze is ingebed en samen met de ouderenadviseurs en het Starpunt is een flexibele afstemming ontstaan. In een andere gemeente zoals Teylingen bijvoorbeeld heeft de pilot geleid tot prettige samenwerking met de andere Wmo-partners te weten, de ISD, Welzijn Teylingen en Kwadraad. Er wordt meer gebruik gemaakt van elkaars expertise waardoor er voor de burger die een Wmo-hulpvraag heeft een beter aanbod gedaan kan worden met soms een verassende uitkomst. 2. Cliëntparticipatie Gemeenten worden verantwoordelijk voor voormalige AWBZ taken die overgeheveld worden. Zij krijgen te maken met nieuwe aanvragers; voor cliënten van wie de indicatie afloopt en voor cliënten, waarbij de situatie verandert en daarom een nieuwe indicatie nodig is. De doelgroep is zeer divers: het gaat om ouderen, maar ook kinderen met een beperking, verstandelijk en lichamelijk beperkten of psychiatrische patiënten. Ook de typen begeleiding die mensen nodig kunnen hebben, varieert enorm. De gemeente zal met al deze groepen te maken krijgen en een passend welzijns- en zorgaanbod moeten bieden. Gezien de diversiteit is gebleken dat er behoefte bestaat om niet alleen meer inzicht te krijgen vanuit de vraagzijde, maar ook om de kennis en ervaring van cliënten te gebruiken bij het nieuw te ontwikkelen beleid. Cliëntenparticipatie geeft inzicht in de vraag en behoeften naar zorg van de verschillende doelgroepen die nu aanspraak maken op begeleiding binnen de AWBZ. Gemeenten dienen cliëntparticipatie een rol te geven en een goed voorbeeld betreft gemeente Leiden. Samen met deze gemeente heeft MEE inspanningen geleverd om aan de hand van de kennis en ervaring van de verschillende doelgroepen de behoefte te bepalen. Dit heeft geresulteerd in een boekje Clienten in beeld. Voor de gemeente Leiden vormt de informatie uit de interviews een belangrijke basis voor nadere gesprekken met zorgaanbieders, cliënten en hun directe omgeving. Op deze 5

6 manier kan goed, nieuw beleid ontwikkeld worden, dat iedereen in staat stelt om in de samenleving te participeren. De kennis van ervaringsdeskundigen is van onschatbare waarde en zal gebruikt worden voor, tijdens en na de transitie van AWBZ naar Wmo ( ). Cliënten kunnen op deze manier de visie- en beleidsontwikkeling ten aanzien van veranderingen in de Wmo mede beïnvloeden. Juist de ervaringsdeskundigen hebben een bijdrage geleverd aan het bieden van oplossingsrichtingen vanuit de praktijk. 3. Project Leerlingenvervoer Twee gemeenten, te weten Alphen aan den Rijn en Pijnacker-Nootdorp, hebben MEE benaderd met de vraag; kan MEE iets betekenen voor de leerlingen van het speciaal onderwijs die hun vervoersvoorziening kwijt raken, bijvoorbeeld een training aanbieden om met het openbaar vervoer te leren reizen. In 2012 zijn twee projecten gestart en ligt de uitvoering bij MEE Zuid-Holland Noord, VTV Leiden en VTV Delft. De aangemelde leerlingen kregen een intake van de MEE consulent, deze verzamelde informatie bij de ouders, de school en het netwerk over de leerbaarheid en de kwetsbaarheid van de jongere. Na een positieve intake werd gestart met de trainingen. Gemiddeld 6 opkomsten waren nodig om de leerlingen met het openbaar vervoer te kunnen laten reizen. In een aantal gevallen bleek dat zelfstandig reizen op dit moment nog niet haalbaar was. Zij kregen een negatief advies en daarmee toch recht op een vervoersvoorziening, een enkeling daarvan helaas niet. De meesten zijn getraind en kunnen nu gebruik maken van het openbaar vervoer. De kostprijs van het reizen met het openbaar vervoer wordt door de gemeente vergoed. 4. Pilot Van indiceren naar arrangeren Met de invoering van passend onderwijs en de transitie van de jeugdzorg vervalt de huidige indicatiestelling voor speciaal onderwijs, jeugdzorg, jeugd-ggz en jeugd-lvb. In de pilot die in 2012 is gestart wordt onderzocht hoe de toegang tot ondersteuning en hulp vanaf 2015 beter kan worden georganiseerd. Uiteindelijk is het de bedoeling dat er een integrale werkwijze komen voor jeugdigen en gezinnen die extra ondersteuning nodig hebben. MEE ZHN heeft gezamenlijk met andere partners deelgenomen aan de pilotteams in Leiden, Noordwijk en Alphen aan den Rijn. De partners zijn Centrum voor jeugd en gezin, bureau jeugdzorg, maatschappelijk werk, huisartsen en vertegenwoordigers van de zorgteams van scholen. De jarenlange ervaring en deskundigheid die er is bij de MEE-consulenten op het gebied van 1 gezin 1 plan bleek goed inzetbaar. Wanneer een gezin kampt met meerdere problemen, is het noodzakelijk de benodigde zorg- en hulpverlening zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Eén gezin, één plan dus! En geen 22 plannen van evenzoveel hulpverleners want dat is verre van effectief. In de tot nu toe behaalde resultaten lijkt het arrangeren van de ondersteuning op basis van 1Gezin1Plan een goede doelstelling. De pilot loopt door tot medio 2013 en in een slotbijeenkomst zullen de resultaten gepresenteerd worden. 6

7 4.2 Werkconferentie 27 november 2012 Meer welzijn, minder zorg Op 27 november kwamen zo'n 300 collega's bijeen in het Haagse Zuiderpark om de werkconferentie Meer welzijn, minder zorg bij te wonen. Aanleiding voor deze werkconferentie was onze aangescherpte visie op cliëntondersteuning. Door de forse bezuinigingen, overheveling van taken naar het gemeentelijk domein en een veranderende visie op samenleven is een nieuwe aanpak alsmede een herordening van activiteiten binnen zorg en welzijn nodig. Om deze nieuwe aanpak en herordening met de gehele organisatie te laten beleven is gekozen voor een werkconferentie. Professor dr. Hans Ewijk, bijzonder Hoogleraar Grondslagen van het maatschappelijk werk betoogde meer welzijn en minder zorg en de gevolgen voor het maatschappelijk werk. Het onderwerp MEE doen, over inclusie als weerbarstige opgave werd door dr. Hans Kröber, voormalig bestuurder Pameijer, voor het voetlicht gebracht. In workshops is door de deelnemers hard gewerkt aan de thema s Innovatie, het Omdenken, Walk no talk, het Nieuwe werken en Zelfstandigheid. Verdieping en inspiratie om onze dienstverlening de komende maanden verder te profileren is hetgeen wat ons met deze werkconferentie voor ogen stond. De richting is helder. MEE ontwikkelt zich verder om nog effectiever de mogelijkheden van onze cliënten en hun omgeving te activeren waarbij we er ons op richten via samenwerking met andere partijen een toekomstbestendig gebiedsgericht aanbod te creëren. Op deze dag hebben we kunnen vaststellen dat door de inzet van MEE langdurige, zware en kostbare vormen van zorg kunnen worden uitgesteld of zelfs worden voorkomen. Meer welzijn betekent in ons geval dus letterlijk: minder zorg. Juist in deze tijd, waarin moet worden bezuinigd op de zorgkosten en gemeenten nieuwe verantwoordelijkheden krijgen vanwege de overheveling van AWBZ naar WMO, is het belangrijk om het ondersteuningsaanbod voor mensen met een beperking op hoog niveau te blijven aanbieden. Zodat het welzijn van deze groep kwetsbare burgers geen zorg wordt. Meer welzijn, minder zorg is het thema voor het jaar

8 4.3 Interview met Annemarijn Lans van stafmedewerker innovatie naar manager productontwikkeling. Meer welzijn, dat is een zorg minder Manager productontwikkeling Annemarijn Lans hoeft niet lang na denken over de vraag welke belangrijke ontwikkelingen bij MEE Zuid-Holland Noord in 2012 genoemd moeten worden. "Ik denk dan meteen aan de doorontwikkeling en implementatie van onze sociale netwerk strategie. Deze aanpak is, in deze tijd, cruciaal. Samen met de persoon met de beperking onderzoeken we hoe de kwaliteit van leven gehandhaafd of verbeterd kan worden. Het uitgangspunt voor de oplossing is de eigen regie en eigen kracht van iemand. Daarbij betrekken we actief het sociale netwerk van mensen. Wie in de directe omgeving zouden ook iets kunnen betekenen? Wat het lastig maakt, is dat de netwerken van mensen met een verstandelijke beperking vaak klein en kwetsbaar zijn. Het vraagt dan ook om heel wat inventiviteit en kennis om deze netwerken in beeld te krijgen, te activeren en/of te verstevigen. Maar als er een groep professionals is die ondanks die belemmeringen toch het onderste uit de kan haalt, dan zijn het onze consulenten wel. De maatschappelijke en vakinhoudelijke verschuiving van zorgen voor naar zorgen dat maakt dat onze consulenten in de kantelstand moeten staan. Omdenken. Een andere methodiek hanteren. We zijn daarom intensief bezig met het implementeren en doorontwikkelen van deze aanpak. En met het creëren van producten die hierop gebaseerd zijn. Een mooi voorbeeld daarvan vind ik de cursus Dit is Fit, die we het afgelopen jaar hebben ontwikkeld en die we in drie gemeenten op locaties voor sociale werkvoorziening hebben gegeven. Het is een cursus waarin de deelnemers veel leren over gezond leven en hun eigen zorgplan voor een gezonde leefstijl maken. Om de uitvoering van dat plan te borgen wordt actief bekeken wie in hun sociale netwerk daarbij op de een of andere manier steun kan bieden en hoe. Durf te vragen leren we van elkaar. Door de vele positieve reacties die we van de cursisten kregen zijn we alweer aan het nadenken over een goed vervolg. Waarbij we steeds op zoek gaan wat mensen zelf kunnen doen. Door uit te gaan van eigen kracht van iemand en het natuurlijke netwerk in te zetten worden oplossingen steviger en meer geborgd dan als er alleen hulpverleners aan de slag zijn. Door op deze manier met het welzijn van mensen bezig te zijn kunnen zwaardere vormen van zorg worden voorkomen of uitgesteld. Onze aanpak speelt daarmee in op de maatschappelijke verschuiving die plaatsvindt: naar meer welzijn. En dat is een hele zorg minder." 8

9 4.4. MEE groeien MEE Zuid-Holland Noord en productontwikkeling De cliëntondersteuning van MEE is effectief*: Door de inzet van MEE kunnen langdurige, zware en kostbare vormen van zorg worden uitgesteld of zelfs worden voorkomen. Meer welzijn betekent in ons geval dus letterlijk: minder zorg. Juist in deze tijd, waarin moet worden bezuinigd op de zorgkosten en gemeenten nieuwe verantwoordelijkheden krijgen vanwege de overheveling van AWBZ naar WMO, is het dus belangrijk om het ondersteuningsaanbod voor mensen met een beperking op hoog niveau te blijven aanbieden. Zodat het welzijn van deze groep kwetsbare burgers geen zorg wordt. Wij als MEE Zuid-Holland Noord zetten onze jarenlange ervaring en deskundigheid graag in om er -juist nu- nog meer te zijn voor mensen met een beperking. Met onze sociale netwerkstrategie als basis, bieden wij onze ondersteuning zo licht als kan en zo zwaar als nodig, aan. Omdat we een kennisorganisatie zijn, is het fundament van een heldere kennis- en innovatiestructuur binnen MEE uiteraard al aanwezig. Met als doel nog slagvaardiger en efficiënter in te kunnen spelen op de veranderingen in het sociale domein, zijn in 2012 de voorbereidingen getroffen om Kennis en innovatie onder te brengen bij een nieuwe afdeling: Productontwikkeling. Deze afdeling wordt verantwoordelijk voor het verdiepen en ontsluiten van de inventiviteit en kennis van onze medewerkers. En voor het innoveren en aanscherpen van onze dienstverlening. Belangrijke bouwstenen van de afdeling zijn de zelfstandig professional als kennismanager ; onze 5 zelfsturende vakgroepen; het Opleidingenhuis ; coaching/intervisie; het Innovatieplatform en het MEE ZHn Lab voor onderzoek en ontwikkeling. Met het realiseren van de afdeling productontwikkeling geloven wij dat we nog flexibeler en krachtiger kunnen inspelen op de specifieke behoeften en wensen van onze (toekomstige) opdrachtgevers en samenwerkingspartners. Dat zijn onder meer de 26 gemeenten in de regio Zuid-Holland noord. Maar bovenal de mensen met een beperking die in die gemeenten wonen. Met deze afdeling creëren we nog nadrukkelijker meer welzijn. En dat is een zorg minder! De notitie Maatschappelijke business case: MEE als publieke waarde van bureau Ernst and Young beschrijft hetgeen waar MEE Zuid-Holland Noord zich gedurende lange tijd al voor inzet en ook in het verslagjaar effect heeft. MEE Zuid-Holland Noord blijft zich in deze uitgezette lijn verder ontwikkelen. Maatschappelijke business case: MEE als publieke waarde (2010), Ernst and Young. 9

10 4.5. Uitgelicht 3 - Interview Yvonne Zuidgeest accountmanagement en WMO ontwikkelingen Gemeenten en andere externe organisaties Je gaat met elkaar een dialoog aan Voor Yvonne Zuidgeest, manager CMA, was 2012 een jaar met veel veranderingen. En onzekerheid. Maar dat laatste ziet ze als een grote uitdaging. Door de val van het kabinet in 2012 was het een tijd onduidelijk hoe de decentralisatie van de zorg verder zou gaan verlopen. Veel van wat er speelde tegen de achtergrond van deze transitie is on hold gezet bij de gemeentes, maar welzijn nieuwe stijl is wel doorgelopen. Ik ben blij met de nieuwe verbindingen die hieruit zijn ontstaan en waar MEE volop aan deelneemt. Bijvoorbeeld in de pilots bij de diverse gemeenten en het ontstaan van focusgroepen waar cliënten hun inbreng hebben en in gesprek gaan met ambtenaren. We zijn meer dan ooit gaan denken vanuit de waarde die een professional met zich meebrengt en minder vanuit de organisatie. We nemen deel aan de sociale teams in gemeentes om met verschillende partners een probleem of casus van kwetsbare burgers beet te pakken. Je deelt dus verantwoordelijkheid en belegt de regie. En je zoekt naar goede oplossingen, ook als die buiten je eigen organisatie te vinden zijn. Je gaat met elkaar een dialoog aan om te kijken wat het beste is voor de burger om wie het gaat. Maar eigenlijk is dat voor ons altijd al een kerntaak geweest. Voor het voeren van Wmokeukentafelgesprekken zijn onze consulenten bijvoorbeeld vanuit hun professionaliteit helemaal toegerust. Want het gaat hier natuurlijk om hulpvraagverduidelijking. Wat heeft iemand nodig om mee te kunnen doen? Dat moet leidend zijn. Niet de beperking van iemand. De uitdaging is om het zo eenvoudig mogelijk te maken en dat vraagt van gemeenten een goed inzicht in onze doelgroep en de behoeften die er zijn. We streven naar meer welzijn en minder zorg. Dat is de trend die is ingezet in 2012 en waar we op zullen blijven inspelen. 10

11 4.6 Uitgelicht -Project Gezonde Leefstijl In 2012 is het in 2011 ingezette project Gezonde Leefstijl bij MEE ZHN verder ontwikkeld. De bedoeling van het project is voor mensen met een licht verstandelijke beperking een pakket aan dienstverlening te ontwikkelen dat aandacht schenkt aan de gezondheid. Met verschillende activiteiten is geprobeerd de groep licht verstandelijk beperkten aan te sporen bewuster zorg te dragen voor hun gezondheid en hun omgeving. Een gezonde levensstijl verbetert immers de kwaliteit van leven en waardoor problemen, met daarbij gepaard gaande kosten deels voorkomen kunnen. Het project is opgebouwd uit een aantal aandachtsvelden waarbij het van belang is te weten dat deze aandachtsvelden niet op zichzelf staan maar tezamen het totaalgebied vormen van een gezonde leefstijl; veel bewegen in combinatie met gezonde voeding draagt daar aan bij. De aandachtsgebieden van de gezonde leefstijl zijn: Voeding (overgewicht) Hygiëne Beweging Middelengebruik Omgaan met stress Vriendschap & Relaties In 2012 is de cursus Dit is Fit ontwikkeld, een basiscursus die aan elk aandachtsgebied aandacht schenkt. De verdiepingscursussen die op de basis moeten gaan volgen zijn in ontwikkeling zodat deze in 2013 gegeven kunnen worden. In 2012 heeft de cursus Dit is Fit een start gemaakt als pilot binnen 3 sociale werkvoorzieningen in de 3 regio s van MEE Zuid-Holland Noord. Uit de evaluatie blijkt dat de cursus zowel kwalitatief als kwantitatief, positief gewaardeerd wordt door de betrokkenen. De door deelnemers zelf aangegeven toename in kennis voor- en na de cursus is behoorlijk groot te noemen. De conclusie is dan ook in 2013 een vervolg aan het project gezonde leefstijl te geven. 11

12 5. Kwaliteit bij MEE in 2012 MEE ZHN stelt zich ten doel om haar dienstverlening op een hoog niveau uit te voeren. Het leveren van kwaliteit dus! Kwantiteit wordt hierbij niet vergeten want doel is tevens zo efficiënt mogelijk te werken zodat MEE ZHN alle cliënten die van haar dienstverlening gebruik willen maken op een goede manier van dienst kunnen zijn. Dit doen wij door het stellen van doelen die in de jaarplannen van de verschillende afdelingen worden vastgelegd. Twee maal per jaar zijn deze doelen in het Centraal Management Team onderwerp van gesprek en wordt bekeken of de planning nog in de pas loopt of dat bijgesteld moet worden. Verder vindt eenmaal per jaar een directiebeoordeling plaats over de werking van het kwaliteitsmanagementsysteem en worden nieuwe doelstellingen voor de komende periode vastgelegd. Om te bepalen of beleid of onderdelen van het kwaliteitsmanagementsysteem bijgesteld of aangepast moet worden, worden onder andere metingen en onderzoeken uitgevoerd op het gebied van managementrapportage, interne en externe audits worden gehouden en is sprake van het houden van klant- en medewerkers onderzoeken. De uitkomsten van deze metingen vormen de input voor de directiebeoordeling. MEE ZHN is ISO 9001 gecertificeerd. In juni 2012 heeft een tussentijdsonderzoek plaatsgevonden. Interne audits: Een audit is het vormen van een onafhankelijk en deskundig oordeel over de betrouwbaarheid, doeltreffendheid en doelmatigheid van de ontwikkeling en het gebruik van informatiesystemen. De geplande interne audits voor 2012 zijn voor MEE ZHN en +Support uitgevoerd. De geconstateerde afwijkingen en verbeterpunten zijn met directie en betreffende managers besproken waarbij de oorzaak van de afwijking is vastgesteld en tot een oplossing is gekomen. Klanttevredenheidsonderzoek: In het vierde kwartaal van 2012 is MEE gestart met het op een andere wijze van het meten van klanttevredenheid. Elke cliënt waarbij de dienstverlening stopt wordt in de gelegenheid gesteld om zijn/haar mening betreffende de dienstverlening kenbaar te maken. Dit kan door het invullen van een enquête welke te bereiken is via de website. Ook kan er direct gebruik gemaakt worden van een link welke in de digitale beëindigingbrief vermeld staat. In 2013 worden de eerste resultaten van deze nieuwe en andere wijze van meten, zichtbaar. Klachtbehandeling MEE ZHN: In 2012 zijn in totaal 10 uitingen van ontevredenheid door cliënten ontvangen en behandeld. Twee klachten zijn behandeld in de Provinciale Klachtencommissie voor MEE organisaties in Zuid-Holland. In alle gevallen is de geuite ontevredenheid besproken en dit heeft geleid tot een correcte afhandeling en/of vervolg van de dienstverlening. In het kader van de kwaliteitsnormering zijn organisatiebreed intern verbeterpunten aangebracht waar het gaat om de communicatie met de cliënt en het aangeven en benadrukken van de mogelijkheden in de begeleiding vanuit MEE ZHN. Provinciale Klachtencommissie MEE organisaties in Zuid-Holland. De Provinciale Klachtenregeling MEE Rotterdam Rijnmond, MEE Zuid-Holland Noord en MEE Plus groep in Zuid-Holland is met ingang van 1 januari 2010 in werking getreden met een looptijd tot 1 januari 2015, nadat instemming is verkregen vanuit de cliëntenraad van MEE ZHN. Voor de beoordeling van klachten over een MEE organisatie in de provincie Zuid Holland is voornoemde Provinciale Klachtencommissie actief. In deze commissie hebben vertegenwoordigers zitting namens cliënten en op voordracht van de MEE organisaties. Op dit moment bestaat de commissie uit een viertal commissieleden. De coördinatie van de klachtbehandeling door deze commissie berust bij MEE Zuid-Holland Noord. De behandeling van een klacht wordt steeds door drie leden (één namens de cliënten, één namens de MEE organisaties en een onafhankelijk voorzitter) gedaan. Een klacht, wil die door de commissie in behandeling worden genomen, moet gericht zijn op het- uiteraard naar de mening van de klager(s)- niet juist handelen van een of meerdere medewerkers van een MEE organisatie. Ook het achterwege laten van handelen/ondersteuning waarop wel recht zou bestaan, kan tot een klacht leiden. In 2012 is een aantal klachten van de deelnemende MEE organisaties behandeld en door de commissie beoordeeld. Naar aanleiding hiervan zijn adviezen gegeven om herhaling van deze situaties te voorkomen. 12

13 Cliëntvertrouwenspersoon Via het Landelijk Steunpunt Medezeggenschap (LSR) is aan dezelfde deelnemende MEE organisaties voor klachtbehandeling, een cliëntvertrouwenspersoon beschikbaar gesteld. Deze cliëntvertrouwenspersoon heeft als doel de individuele cliënt te ondersteunen in het verwoorden van klachten en het ondersteunen bij het verbeteren van de situatie waarover onvrede bestaat. Op deze wijze wordt de onafhankelijkheid het meest gegarandeerd en is sprake van een weloverwogen partijdigheid voor de cliënt. De cliëntvertrouwenspersoon maakt jaarlijks een geanonimiseerde rapportage van de inhoud van het werk voor de MEE organisaties. Dit gebeurt volgens de hiervoor ontwikkelde standaarden. In de contract periode aug aug hebben twee cliënten van de ondersteuning van het LSR gebruik gemaakt. Juridische dienstverlening De Juridische Dienst van MEE ZHN heeft samengevat de volgende taken: 1. Het geven van algemene informatie en voorlichting aan de consulenten en andere belangstellenden over de wet- en regelgeving waar de doelgroepen van MEE mee te maken hebben en het up to date houden van de juridische informatie op intranet; 2. Het geven van vraaggerelateerde informatie en advies op maat aan de consulent die te maken krijgt met complexe vragen van cliënten op sociaal juridisch gebied; 3. Het geven van advies en ondersteuning aan de consulent die gevraagd wordt een cliënt terzijde te staan in een bezwaar-, klacht- of andere lichte juridische procedure; 4. Het leveren van een bijdrage aan de juridisch verantwoorde werkwijze van MEE, bijv. door gerichte advisering van de consulenten ten aanzien van de omgang met privacy gevoelige cliëntgegevens; 5. Het bieden van ondersteuning op instellingsniveau bij het ontwikkelen/bijstellen van beleid met een uitgesproken juridische component. In dit jaarbericht is te lezen met welke werkzaamheden de Juridische Dienst zich in 2012 heeft bezig gehouden. Het bevat zowel kwantitatieve als kwalitatieve gegevens. Het jaarbericht van de juridische dienst maakt deel uit het zogenaamde risicomanagement dat vanuit MEE Zuid-Holland Noord wordt gevoerd. De Juridische dienstverlening heeft in het verslagjaar 2012 aandacht besteed aan de volgende zaken: In 2012 het aantal vragen over : Totaal Informatie 9 Advies 868 Procedurele ondersteuning 45 TOTAAL 1022 Vragen opgesplitst naar doelgroepen Totaal LG 292 VG 586 Anders 133 Onbekend 11 TOTAAL

14 Mishandeling en misbruik - Team consultatie extra (TCE-team) in 2012 MEE ZHN en Stichting VTV zijn van mening dat iedereen beschermd dient te worden tegen alle vormen van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel of misbruik, lichamelijke of psychische verwaarlozing of nalatige behandeling, met inbegrip van seksueel misbruik materieel en financieelmisbruik. Het beleid van MEE ZHN is er daarom op gericht in te grijpen zodra gesignaleerd wordt dat een cliënt (vermoedelijk) slachtoffer of dader van mishandeling is. Interne meldingsplicht Elke consulent/medewerker/vrijwilliger heeft een interne meldingsplicht. Als een consulent tijdens de intake of hulp/dienstverleningsfase aan de cliënt vermoedens krijgt van mishandeling of hoort dat de cliënt dader of slachtoffer is, moet de consulent het registratie-/ meldingsformulier invullen en dit opsturen naar de leden van het Team Consultatie Extra (TCE) en eigen teamleider. Medio 2013 zal de Verplichte Meldcode ingevoerd worden. Dit betekent sprake is van een verplichting voor een groot aantal sectoren, waaronder de MEE-organisaties, tot het hebben van een meldcode met betrekking tot huiselijk geweld en kindermishandeling, en het trainen van medewerkers in het omgaan hiermee. Deze meldcode verplicht organisaties om te signaleren en te melden. Het betreft zaken als misbruik, mishandeling, huiselijk geweld, uitbuiting; zowel bij kinderen als bij volwassenen. In verband hiermee is in het verslagjaar 2012 bekeken of MEE voldoet aan een tweetal eisen: voldoet ons protocol aan de landelijke meldcode voldoet MEE Zuid-Holland Noordj aan de eis m.b.t. de scholing van medewerkers. Na een inventarisatie bleek het protocol van MEE ZHN grotendeels te voldoen aan de landelijke meldcode. Het protocol is daarop vervolgens aangepast. Belangrijk was aandacht te besteden aan het scholen en trainen van de eigen medewerkers. De aandachtsfunctionarissen TCE hebben hiertoe de basiscursus van twee dagdelen ontwikkeld genaamd (kinder) mishandeling, misbruik en (huiselijk) geweld: signaleren en hoe te handelen volgens meldcode. In en in het eerste halfjaar van 2013 worden medewerkers geschoold. In de cursus wordt aandacht besteed aan het herkennen van signalen van geweld, hoe daarin te handelen, de meldcode en interne werkwijze (het protocol). De aandachtsfunctionarissen zorgen ervoor dat hun kennis up to date blijft door het volgen van symposia, congressen en cursussen. Verder maken zij deel uit van een groot aantal overlegvormen met ketenpartners. De aandachtsfunctionarissen zorgen er gedurende het gehele jaar voor dat medewerkers van MEE ZHN op de hoogte worden gebracht van belangrijke ontwikkelingen op dit gebied. Alle medewerkers zijn verplicht gesteld een (TCE)registratie aan te maken wanneer een cliënt pleger of slachtoffer is (geweest) van een vorm van geweld. In 2012 hebben in totaal 371 TCE registraties plaatsgevonden. 14

15 6 MEE Zuid-Holland Noord in cijfers 6a. Productieoverzichten en toelichting. Aantal afgesloten diensten Conform de landelijke richtlijnen voor het verkrijgen van subsidie AWBZ-taken registreert MEE Zuid- Holland Noord de door haar verleende diensten aan individuele cliënten in de vorm van producten, de zogenaamde MEE diensten. Daarnaast worden cursussen en trainingen geboden aan groepen. Al deze (cliënt)gegevens zijn opgenomen in het geautomatiseerde cliëntregistratiesysteem. In het verslagjaar zijn voorbereidingen getroffen om in het registratiesysteem de bij de producten (diensten genaamd) aangegeven modules om te zetten naar dienstmodules conform de landelijke afspraken daarover met MEE Nederland. Met ingang van 1 januari 2013 zal invoering van deze registratie een feit zijn en zijn alle uitvoerend medewerkers via een train the training uitvoerig over de nieuwe wijze van registreren, geïnformeerd. Het totaal aantal afgesloten diensten in het jaar 2012 is licht toegenomen ten opzichte van het voorgaande jaar en bevindt zich op het productieniveau tussen 2010 en Eén van de oorzaken is dat de gemiddeld per dienst bestede tijd bij de meeste diensten iets is afgenomen ten opzichte van De begrote productieafspraken voor 2012 zijn behaald. Het jaar 2012 levert op basis van bovenstaande grondslagen de volgende informatie. Aantal afgesloten diensten (actief in jaar) Informatieverstrekking en advisering (A-dienst) Vraagverduidelijking (B1- dienst) Aanvragen en realiseren dienstverlening en zorg (B2 dienst- begeleiden bij en naar) Voorkomen en bemiddeling van bezwaar en beroep (b3-dienst) Evaluatie van externe dienstverlening en zorg (B4-dienst) Ondersteuning in crisissituatie (B5-dienst) Volledige beeldvorming (C-dienst) Kortdurende en kortcyclische ondersteuning (D-dienst) Eindtotaal Aantal modules bij afgesloten diensten Iedere dienst door MEE Zuid-Holland Noord geleverd aan cliënten is onderverdeeld in zogenaamde modules. Deze modules geven de organisatie een duidelijker beeld van hetgeen cliënten wordt geleverd. En levert daarbij voldoende informatie op om de interne deskundigheid evenredig af te stemmen. Waar nodig is bijsturing sneller mogelijk. Het jaar 2012 toont aan dat veel behoefte is aan vormen van begeleiding van de cliënt en de module begeleiding en verbetering in de thuissituatie is een dienst die veel wordt geleverd en waar MEE ZHN in een duidelijke behoefte voorziet evenals de module begeleiden naar wonen. Bij een actieve dienst kunnen meerdere modules van toepassing zijn. Zoals voorgaand gemeld zal per 1 januari 2013 inhoudelijk een andere invulling worden gegeven aan 15

16 deze modules, gekoppeld aan de landelijke registratienorm voor MEE-diensten. Bijkomstig wordt bij het beëindigen van deze modules naar behaalde resultaten gevraagd en vervolgens worden deze resultaten geregistreerd aantallen Modules bij afgesloten diensten Module (naam) Totaal Advies en begeleiding aangaande regelingen sociale zekerheid 414 Begeleiding bij opvoedingsvragen 300 Begeleiding bij psychosociale problemen 431 Begeleiding bij zelfstandig functioneren 435 Begeleiding naar beschut werk 189 Begeleiding naar regulier werk 147 Begeleiding naar reguliere dagopvang 26 Begeleiding naar schuldsanering 216 Begeleiding naar speciale dagopvang 194 Begeleiding naar verbetering in de (thuis)situatie Begeleiding naar vrijetijdsbesteding 293 Begeleiding naar wonen Bezwaar & beroep 156 Casemanagement 389 Crisisinterventie 215 Evaluatie/coördinatie/ondersteuning bij conflicten 385 Informatieverstrekking & advisering Leun- en steuncontacten Nazorg 620 Supports Intensity Scale (SIS) 68 Toeleiden naar juridische maatregel 135 Toeleiden naar regulier onderwijs 56 Toeleiden naar speciaal onderwijs 128 Volledige beeldvorming 383 Vraagverduidelijking Wachtlijstbegeleiding 315 Eindtotaal

17 Afgesloten diensten aan individuele cliënten Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het welzijn van hun burgers. Voor MEE Zuid-Holland Noord de reden om de afgelopen jaren de samenwerking met gemeenten te intensiveren en meer te betrekken bij haar dienstverlening. Onderstaande tabel toont het aantal geleverde diensten aan cliënten in de gemeente waar cliënt woonachtig is. Alleen gemeenten in het werkgebied van MEE ZHN zijn in deze tabel opgenomen. Incidenteel levert MEE ook diensten aan cliënten buiten haar werkgebied, meestal is dan sprake van het begeleiden van cliënten vanuit een (Woon)voorziening vallend buiten het werkgebied met een voorkeur om binnen het werkgebied van MEE ZHN te wonen en/of werken. In het verslagjaar zijn 235 diensten geleverd aan cliënten met een verblijfadres buiten het werkgebied van MEE Zuid-Holland Noord. afgesloten diensten aan individuele cliënten -per gemeente in het werkgebied van MEE ZHN Gemeente : geleverde diensten 2011 geleverde diensten 2012 Alphen a/d Rijn Delft Hillegom Hoek van Holland Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Leidschendam-Voorburg Lisse Maassluis Midden-Delfland Nieuwkoop Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest Pijnacker-Nootdorp Rijnwoude Rijswijk 's-gravenhage Teylingen Vlaardingen Voorschoten Wassenaar Westland Zoetermeer

18 afgesloten diensten aan individuele cliënten -per gemeente in het werkgebied van MEE ZHN Gemeente : geleverde diensten 2011 geleverde diensten 2012 Zoeterwoude Totaal geleverde diensten Aantal actieve cliënten in 2012 Leeftijdscategorie Actieve cliënten periode t/m Peildatum leeftijd: VG Cliënt LG Client ZG Client Autisme IQ>70 Handicap Onbekend Eindtotaal 0 t/m 4 jaar t/m 12 jaar t/m 17 jaar t/m 23 jaar jaar en ouder Eindtotaal Verklaring van gebruikte afkortingen: Autisme IQ > 70 mensen met een autistische stoornis. 1 LG - mensen met een lichamelijke handicap VG - mensen met een verstandelijke handicap ZG mensen met een zintuiglijke handicap Handicap onbekend wordt onder andere gebruikt bij zeer jonge kinderen waarvan mogelijk handicap onvoldoende bekend is. 1 De combinatie van verstandelijke handicap met een aan autisme verwante stoornis komt veel voor. Bij dergelijke combinaties blijft het de verstandelijke beperking die geregistreerd wordt, waarvan autisme als bijkomende beperking wordt opgenomen. 18

19 Cursussen, trainingen en ontmoetingsgroepen (CT&O) MEE ZHN kent een divers aanbod van cursussen, trainingen en ontmoetingsgroepen voor mensen met een beperking of chronische ziekte, maar ook voor hun partners, ouders of andere betrokkenen. Voorbeelden zijn de weerbaarheidtrainingen voor jongeren, de groepen voor broertjes en zusjes van kinderen met een beperking en de gespreksgroepen voor partners van mensen met Autisme of nietaangeboren hersenletsel. Niet alleen cliënten van MEE maar ook mensen die geen cliënt zijn kunnen deelnemen aan deze cursussen of ontmoetingsgroepen, die op verschillende plaatsen in de regio Zuid-Holland Noord worden aangeboden. Door middel van een digitaal aanmeldformulier kan men zich aanmelden voor een cursus, training of ontmoetingsgroep. In 2012 heeft MEE onderstaand cursusaanbod in haar regio s te Delft, Den Haag en Leiden gerealiseerd: Cursussen: Opvoeden & Zo Geld, wat doe je er mee? Omgaan met je moeilijk lerende puber Liefde of loverboys/-girls? Partnercursus voor vrouwen met een partner met (vermoeden) van een autisme spectrum stoornis Vriendschap, relaties en seksualiteit Trainingen: Sociale vaardigheden Zeker en Sterk Weerbaarheid Ontmoetingsgroepen: Ontmoetingsgroepen voor ouders Broers en zussen - Brusjesgroep Zwangere meiden, jonge moeders Leven met een partner of familielid met NAH Moeders ontmoeten moeders Gespreksgroepen ASS (Autisme Spectrum Stoornis) Zoals eerder in dit bericht staat beschreven is als pilot de training Dit is Fit gestart. Deze cursus zal in 2013 worden vervolgd. 19

20 6b. Personeelsgegevens Samenstelling personeelsbestand 6b. Personeelsgegevens Samenstelling personeelsbestand Aantal medewerkers Fte Aantal medewerkers Fte Vrouwen , ,2 Mannen 56 48, ,6 MEE-ZHN , ,8 Leeftijdsopbouw vrouwen mannen Mannen en vrouwen Leeftijdsgroep t/m 24 jaar t/m 34 jaar t/m 44 jaar t/m 54 jaar t/m 64 jaar Totaal medewerkers ,5 43,3 44,9 47,8 49,7 50,4 Gemiddelde leeftijd: 43,3 44,2 45,8 Instroom medewerk(st)ers - ZHN Aantal Fte Aantal Fte Aantal Fte medewerkers medewerkers medewerkers Vrouwen 23 16,0 4 3,0 0 0,0 Mannen 10 7,6 2 1,6 0 0,0 Totaal 33 23,6 6 4,6 0 0,0 Uitstroom medewerk(st)ers - ZHN Aantal Fte Aantal Fte Aantal Fte medewerkers medewerkers medewerkers Vrouwen 30 20, ,2 13 9,2 Mannen 5 3,5 7 5,0 5 3,7 Totaal 35 24, , ,9 Ziekteverzuimcijfers Meerjarentrend ziekteverzuim MEE-ZHN 20

21 Het ziekteverzuimcijfer over 2012 was het laagste verzuimpercentage in een reeks van 12 jaar. Duidelijk is sprake van stabilisering in het verzuim en daarmee gepaard gaande verzuimpercentage. Alle inzet is erop gericht deze stabilisering in 2013 vast te houden ,2% 8,0% 7,2% 5,6% 7,3% 7,8% 7,1% 7,9% 7,7% 7,8% 6,3% 6,4% 4,5% De meldingsfrequentie laat zien het aantal malen dat een werknemer zich in een (jaar)periode heeft ziek gemeld. In 2012 is net als bij het verzuimpercentage sprake van stabilisering. Meldingsfrequentie per werknemer ,95 1,69 1,33 1,19 1,19 In het streven naar terugdringing van het ziekteverzuim wordt het volgende beleid gevoerd: De leidinggevenden fungeren als Casemanager en zijn als zodanig verantwoordelijk voor de uitvoering van begeleiding en reïntegratie van arbeidsongeschikte medewerkers. Leidinggevenden zijn gecoached bij het in de praktijk brengen van hun vaardigheden op het punt van verzuimbegeleiding. De leidinggevenden ontvangen maandelijks een tot op het niveau van de afzonderlijke teams gedetailleerde rapportage van actuele verzuimcijfers. De Bedrijfsarts houdt in iedere MEE-vestiging periodiek spreekuren, waarvoor medewerkers worden opgeroepen. Er vindt op iedere MEE-locatie periodiek een Sociaal Medisch Overleg plaats waarin Bedrijfsarts, P&O en leidinggevenden overleggen over de stand van zaken en/of acties t.a.v. lopende (langdurige) ziekte-/reintegratiegevallen. 21

22 6c. Jaarrekening samenvatting 2012 BALANS PER 31 december 2012 (na bestemming van het Saldo van baten en lasten) 2 ACTIVA VASTE ACTIVA 2.1 Materiële vaste activa Gebouwen Verbouwingen Installaties / inventaris Automatiseringsapparatuur Bedrijfsauto's Financiële vaste activa Deelneming Vlottende activa Voorschotten/waarborgsommen Debiteuren Te ontvangen subsidies Pensioenpremies en sociale lasten Overige overlopende activa Liquide middelen Totaal Activa PASSIVA 3.1 Eigen vermogen Reserve aanvaardbare kosten Bestemmingsreserve huisvesting Reserve werving pleeggezinnen Risicoreserve pleegzorg Overige reserves Voorzieningen Niet verzekerde loonkst. ziekte/arbeidsongeschiktheid Voorziening huisvesting Voorziening PBL Voorziening Wachtgeld Langlopende schulden Hypothecaire schuld Kortlopende schulden Aflossingsverplichting hypothecaire schuld Crediteuren Te verrekenen subsidies Loonheffing Overige schulden Totaal Passiva

23 6d. staat van baten en lasten STAAT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2012 in Euro's Baten en Begroting Baten en lasten lasten Baten Subsidie CVZ Subsidie VWS - AWBZ Overige subsidies Financiële baten Overige baten Doorbelasting overhead +Support Totaal baten Lasten Personeel in loondienst Personeel niet in loondienst Organisatiekosten Personeelskosten PBL reservering Financiële lasten Afschrijvingskosten Huisvestingskosten Bijzondere lasten Totaal lasten Saldo van baten en lasten Onttrekking overige reserve Leiden 0 0 Onttrekking overige reserve bijzondere projecten Leiden 0 0 Toevoeging bestemmingsreserve wachtgeldregeling 0 0 Onttrekking bestemmingsreserve huisvesting Toevoeging exploitatieresultaat IVH D.Haag aan reserve IVH Toevoeging aan Reserve Aanvaardbare Kosten 0 0 Toevoeging aan Reserve Aanvaardbare Kosten

24 Controleverklaring accountant 24

25 7. Toezicht en medezeggenschap 7a. Raad van Toezicht in 2012 Samenstelling Raad van Toezicht MEE Zuid-Holland Noord Per 1 januari en 31 december 2012 de heer mr. dr. H.K. Fernandes Mendes mevrouw W. Huininga mevrouw drs. H.J. van den Berk de heer R. Ramnath de heer drs. J. Penninga - voorzitter - vervangend voorzitter - lid - lid - lid Vergaderingen De Raad van Toezicht is in het verslagjaar 2012 zes maal ter vergadering bijeengekomen. Tweemaal is overleg gevoerd met de Ondernemingsraad in een reguliere overlegvergadering van de Ondernemingsraad. De voorzitter Raad van Toezicht heeft deelgenomen aan het interne jaarlijkse voorzittersoverleg; een overleg georganiseerd voor de voorzitters van Raad van Toezicht en Bestuur, Ondernemingsraad en Cliëntenraad. Onderwerpen ter bespreking Vergaderingen Raad van Toezicht Veel tijd en aandacht is besteed aan strategische vraagstukken, het anticiperen op de toekomst in relatie tot het regeerakkoord en daaruit voortvloeiende bezuinigingsvoorstellen. Daarnaast zijn andere belangrijke ontwikkelingen gespreksonderwerp geweest Uitgebreide informatie besproken onderwerpen door de Raad van Toezicht De belangrijkste onderwerpen in 2012 In de thema gerichte bijeenkomst begin 2012 is door de Raad van Toezicht stilgestaan bij het zogenaamde nieuwe werken ; de huidige werkplekindeling is achterhaald en mede vanwege de opgelegde bezuinigingen is herbezinning over de wijze waarop gewerkt gaat worden, realiteit. Voorafgaand is een werkbezoek gebracht aan The Red Apple in Rotterdam waar sinds kort het nieuwe werken is geïntroduceerd. De Raad van neemt kennis van de ontwikkelingen in nieuwe werken in relatie tot de bezuiniging. Wisseling accountantskantoor mede in het kader van Good Governance is het gebruikelijk dat na een bepaalde periode de controle werkzaamheden voor de jaarrekeningen door een ander accountantsbureau uitgevoerd wordt. Op basis van voordracht wordt een definitieve keuze gemaakt door de leden Raad van Toezicht. De jaarrekeningen 2012 worden door het nieuwe kantoor gecontroleerd. Begin 2012 wordt de Raad van Toezicht geïnformeerd over de reorganisatieplannen. Verwacht wordt eind maart 2012 het reorganisatieplan gereed te hebben. Uitvoering van deze plannen staat gepland voor 1 januari Reorganisatie zal voornamelijk de overhead treffen inclusief de managementfuncties. Maart 2012 De Raad van Toezicht maakt kennis met een afvaardiging van het nieuwe accountantskantoor en wordt geïnformeerd over de controlewerkzaamheden. Het transitieplan van de koepel MEE Nederland wordt besproken waarin samenwerking met gemeenten en WMO ontwikkelen onderwerp zijn. Het reorganisatieplan voor MEE ZHN wordt besproken en de Raad van Toezicht verleent goedkeuring. Het plan is in commissie voorbesproken. De werkgroep die aan de 25

100.000 INWONERS KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET...

100.000 INWONERS KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 MEE Zuid-Holland Noord biedt ondersteuning bij leven met een beperking in de gemeenten Alphen aan den Rijn - Delft - Den Haag ('s-gravenhage) - Hillegom - Kaag en Braassem

Nadere informatie

JAARSTUKKEN 2014 Opgesteld door: FZ/P&C mei 2015

JAARSTUKKEN 2014 Opgesteld door: FZ/P&C mei 2015 JAARSTUKKEN 2014 Opgesteld door: FZ/P&C mei 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina Jaarverslag 4 Jaarrekening: - Balans per 31 december 2014 5 - Staat van baten en lasten over 2014 6 - Toelichting op de jaarrekening

Nadere informatie

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam Perceelbeschrijving Jeugd en gezinsteam Samenwerkende gemeenten Holland Rijnland: Alphen aan den Rijn Hillegom Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Lisse Nieuwkoop Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo

Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo. Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Transitie MEE Groningen AWBZ naar Wmo Januari 2014 Centraal kantoor Groningen Koeriersterweg 26a 9727 AC Groningen Postbus 1346 9701 BH Groningen T 050-527 45 00 E

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer: OWZCM13. Samenwerkingsafspraken MEE Brabant Noord

Collegevoorstel. Zaaknummer: OWZCM13. Samenwerkingsafspraken MEE Brabant Noord Zaaknummer: OWZCM13 Onderwerp Samenwerkingsafspraken MEE Brabant Noord Collegevoorstel Inleiding Op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ligt de verantwoordelijkheid voor en de regie rondom

Nadere informatie

Holland Rijnland. Decentralisatie AWBZ Stuurgroep 25 september Wim Klei

Holland Rijnland. Decentralisatie AWBZ Stuurgroep 25 september Wim Klei Holland Rijnland Decentralisatie AWBZ Stuurgroep 25 september Wim Klei Onze opdracht Strategische keuze niveau van samenwerking bij de nieuwe taken in de Wmo Begeleiding (groep en individueel) Persoonlijke

Nadere informatie

Klaar om te wenden. Jaarbericht 2013

Klaar om te wenden. Jaarbericht 2013 Klaar om te wenden Jaarbericht 2013 De zeilterm klaar om te wenden wordt gebruikt om een overstag aan te kondigen, zodat de bemanning voorbereidingen kan treffen. Bij een overstag draait de voorsteven

Nadere informatie

Gespreksformat (half)jaarlijks overleg gemeente Venray MEE

Gespreksformat (half)jaarlijks overleg gemeente Venray MEE Gespreksformat (half)jaarlijks overleg gemeente Venray MEE Inleiding Op 13 sept.2010 hebben de gemeente Venray en MEE een samenwerkingsovereenkomst getekend. Hierin spreken zij uit welke doelen zij samen

Nadere informatie

Factsheet 2012 Gemeente Groesbeek

Factsheet 2012 Gemeente Groesbeek MEE Gelderse Poort Ondersteuning bij leven met een beperking Hoofdbureau Arnhem Kadestraat 3 6811 CA Arnhem Postbus 5232 6802 EE Arnhem T 088 633 00 00 F 088 633 00 15 arnhem@meegeldersepoort.nl www.meegeldersepoort.nl

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei Centrum voor Jeugd en Gezin Bouwstenen voor de groei Moduleaanbod Stade Advies Centrum voor Jeugd en Gezin; Bouwstenen voor de groei Hoe organiseert u het CJG? Plan en Ontwikkelmodulen: Module Verkenning

Nadere informatie

STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO

STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO INTERNE WERKWIJZE SBPE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING juli 2014 Inhoud MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING... 3 1. ALGEMEEN...

Nadere informatie

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK Een onmisbare handleiding voor eerstelijnspraktijken die de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling gaan implementeren. 4 INTRODUCTIE DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK 6 8 12

Nadere informatie

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Inleiding Bij de start van de regionale invoering van Triple P in 2010 1 als integrale werkmethodiek bij opvoedingsondersteuning hebben gemeenten

Nadere informatie

Factsheet pedagogische hulp in Holland Rijnland 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid?

Factsheet pedagogische hulp in Holland Rijnland 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid? Factsheet pedagogische hulp in Holland Rijnland 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid? Inleiding Met de invoering van de nieuwe Jeugdwet in 2015 is er veel veranderd in het jeugdbeleid van gemeenten.

Nadere informatie

Algemene gegevens Om te beginnen willen wij graag wat algemene informatie van u ontvangen. Uw gegevens worden geanonimiseerd verwerkt.

Algemene gegevens Om te beginnen willen wij graag wat algemene informatie van u ontvangen. Uw gegevens worden geanonimiseerd verwerkt. VRAGENLIJST Quickscan voorbereiding decentralisatie begeleiding Algemene gegevens Om te beginnen willen wij graag wat algemene informatie van u ontvangen. Uw gegevens worden geanonimiseerd verwerkt. Vraag

Nadere informatie

Regionale afspraken cliëntondersteuning

Regionale afspraken cliëntondersteuning Regionale afspraken cliëntondersteuning Samenwerkende gemeenten Jeugdhulp Rijnmond MEE Rotterdam Rijnmond MEE Plus Groep MEE Zuid-Holland Noord 2015 2016 Regionale afspraken cliëntondersteuning 1 Voorwoord

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Bedrijfsmaatschappelijk werker

Bedrijfsmaatschappelijk werker Bedrijfsmaatschappelijk werker Doel Verlenen van hulp aan werknemers met (dreigende) (psycho)sociale moeilijkheden, alsmede adviseren van leidinggevenden over (psycho)sociale vraagstukken, binnen het sociaal

Nadere informatie

in 2013 Kompaan en De Bocht

in 2013 Kompaan en De Bocht Kompaan en De Bocht in 2013 In het maatschappelijk jaardocument van 2013 staat een uitgebreider (financieel) jaarverslag over Kompaan en De Bocht. U kunt dit vinden op www.jaarverslagenzorg.nl Steeds sterker

Nadere informatie

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem 2012 Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten September 2011 Aanleiding

Nadere informatie

Jaarverslag 2015. Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert

Jaarverslag 2015. Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert Jaarverslag 2015 Bouwen aan een gezamenlijke toekomst, de ODBN verandert Voorwoord Hierbij bied ik u het jaarverslag 2015 aan. Een jaar waarin de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) aanzienlijk is doorontwikkeld

Nadere informatie

Eindevaluatie proeftuinen Jeugd- en Gezinsteams en school

Eindevaluatie proeftuinen Jeugd- en Gezinsteams en school Eindevaluatie proeftuinen Jeugd- en Gezinsteams en school Voorwoord Nu de transitie jeugdzorg voor de deur staat verandert er veel in het jeugdhulpveld. In Holland Rijnland wordt het huidige Centrum voor

Nadere informatie

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015 De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is ZorgImpuls maart 2015 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk heeft veel taken

Nadere informatie

NB: Uit deze omschrijving kan worden afgeleid dat onder kindermishandeling ook ernstige verwaarlozing valt.

NB: Uit deze omschrijving kan worden afgeleid dat onder kindermishandeling ook ernstige verwaarlozing valt. Inleiding Dit protocol beschrijft de stappen die een medewerker in de vrouwenopvang behoort te zetten bij (vermoedens van) kindermishandeling van kinderen van cliënten die verblijven in de vrouwenopvang.

Nadere informatie

2012 actuele begroting op 31-12-12

2012 actuele begroting op 31-12-12 WMO 4 e berap Bestuurlijke samenvatting Landelijke ontwikkelingen bij de overheid hebben in voor nogal wat wijzigingen, maar ook onzekerheid gezorgd. Zo werd besloten dat de overgang van Begeleiding naar

Nadere informatie

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet Kwaliteit 1 Inleiding Wat is kwaliteit van zorg en wat willen we als gemeenten samen met onze zorgaanbieders ten aanzien van kwaliteit afspreken? Om deze vraag te beantwoorden vinden twee bijeenkomsten

Nadere informatie

ACHTERGRONDINFORMATIE EN PROFIELSCHETS LID RAAD VAN TOEZICHT STICHTING MJD September 2014

ACHTERGRONDINFORMATIE EN PROFIELSCHETS LID RAAD VAN TOEZICHT STICHTING MJD September 2014 ACHTERGRONDINFORMATIE EN PROFIELSCHETS LID RAAD VAN TOEZICHT STICHTING MJD September 2014 1. Inleiding De stichting MJD is een Groningse welzijn&zorg-organisatie die mensen stimuleert om te participeren

Nadere informatie

Retouradres: Postbus 9100, 2300 PC Leiden Bezoekadres

Retouradres: Postbus 9100, 2300 PC Leiden Bezoekadres Retouradres: Postbus 9100, 2300 PC Leiden Bezoekadres Postadres Telefoon E-Mail Leidse regio Breestraat Langegracht 72 Postbus 9100 2300 PC Leiden 071-5165192 r.kater@leiden.nl Datum 28 mei Contactpersoon

Nadere informatie

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 Waar gaan we het over hebben? 1. Waarom decentraliseren? 2. Decentralisatie Jeugdzorg 3. Decentralisatie

Nadere informatie

Transitie jeugd MEE Groningen

Transitie jeugd MEE Groningen Transitie jeugd MEE Groningen Transitie jeugd MEE Groningen Januari 2014 Centraal kantoor Groningen Koeriersterweg 26a 9727 AC Groningen Postbus 1346 9701 BH Groningen T 050-527 45 00 E mee@meegroningen.nl

Nadere informatie

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Traject Tilburg Aanvragers: Gemeente Tilburg Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Opgave: Beantwoorde ondersteuningsvraag In Tilburg is het traject Welzijn Nieuwe Stijl onderdeel van een groter programma

Nadere informatie

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c.

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c. Zoefermeer VERGADERING B&W ó.d. IJ NOV 2009 B&W DM^nr. 2009/20150 Advies 090641 Datum: 03-11-2009 Versie: 1 Conform advies bésldtëh Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen Verantwoordelijk Portefeuille

Nadere informatie

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz)

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) & De Friesland Zorgverzekeraar Toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Niet-toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Inhoud Presentatie Hervormingen Langdurige

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

MEE Zuid-Holland Noord Praktische Thuishulp In de regio s Delft, Westland, Oostland, Den Haag en randgemeenten Jaarverslag 2010

MEE Zuid-Holland Noord Praktische Thuishulp In de regio s Delft, Westland, Oostland, Den Haag en randgemeenten Jaarverslag 2010 Praktische Thuishulp In de regio s Delft, Westland, Oostland, Den Haag en randgemeenten Inhoudsopgave Pagina Inleiding 3 Praktische Thuishulp 4 Samenwerking en externe contacten 6 PR Activiteiten 8 Praktische

Nadere informatie

Reglement Cliëntenpanel. Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid

Reglement Cliëntenpanel. Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid Reglement Cliëntenpanel Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid Reglement cliëntenpanel (centrale cliëntenraad) De Stichting Samenwerkende Zorgboeren hecht veel waarde aan de inbreng van haar cliënten

Nadere informatie

Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur 4 342.500 4 1.027.500 7

Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur 4 342.500 4 1.027.500 7 Balans per 31 december 2012 (na voorgestelde resultaatbestemming) Activa 31 december 2012 31 december 2011 Ref Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

De Aandachtsfunctionaris 1

De Aandachtsfunctionaris 1 De Aandachtsfunctionaris 1 Profiel aandachtsfunctionaris kindermishandeling Functieomschrijving De aandachtsfunctionaris heeft een belangrijke rol bij de implementatie van de meldcode in de organisatie,

Nadere informatie

1. Onderwerp Regionale projectorganisatie voor de voorbereiding op de 3 decentralisaties in het sociale domein

1. Onderwerp Regionale projectorganisatie voor de voorbereiding op de 3 decentralisaties in het sociale domein Oplegvel In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen,

Nadere informatie

Beleidsdocument CLIENTVERTROUWENSPERSOON

Beleidsdocument CLIENTVERTROUWENSPERSOON Beleidsdocument CLIENTVERTROUWENSPERSOON Vrijgegeven door documenthouder: Raad van Bestuur Instemming door de CCR verleend op: 4 mei 2012 pagina 1 van 5 1. Naam van het document: Beleidsdocument Cliëntvertrouwenspersoon

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt;

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt; Inleiding Een Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij signalen van dit soort geweld. Sinds 1 juli 2013 zijn beroepskrachten verplicht zo'n Meldcode

Nadere informatie

Geachte mevrouw Mete en heer Spoeltman,

Geachte mevrouw Mete en heer Spoeltman, Aan de leden van Provinciale Staten, mevrouw F. Mete en de heer H. Spoeltman Datum : 23 juni 2009 Briefnummer : 2009-37.030/25/A.6, CW Zaaknummer : 181452 Behandeld door : R.J. Vos Telefoonnummer : (050)

Nadere informatie

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk

Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Van theorie naar de dagelijkse praktijk van de Wmo, De Kanteling en Welzijn Nieuwe Stijl in Wielwijk Pamela van der Kruk Interim manager WijkInformatiePunt en Sociaal Wijkteam Wielwijk INDELING PRESENTATIE

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Dreigende Energieafsluitingen Holland Rijnland 2012 2013

Dreigende Energieafsluitingen Holland Rijnland 2012 2013 Dreigende Energieafsluitingen Holland Rijnland 2012 2013 Het aantal energie afsluitingen neemt de laatste jaren toe. Dreigende energie afsluitingen zijn een signaal van problematische schulden en multiproblematiek.

Nadere informatie

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein INFORMATIEPAKKET voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein Gemeente Leeuwarden Maart 2014 Blad 2 Blad 3 Algemene informatie Deze informatie

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Cliëntenraad BJZ Groningen 1. Inleiding

Jaarverslag 2013. Cliëntenraad BJZ Groningen 1. Inleiding Inleiding In 2013 kon Cliëntenraad van Bureau Jeugdzorg Groningen uitbouwen wat in het jaar daarvoor was gestart. De raad groeide van vijf naar acht leden. Met een scholingsdag werd een goede basis gelegd

Nadere informatie

Voorwoord. 2010 een enerverend jaar voor MEE-organisaties

Voorwoord. 2010 een enerverend jaar voor MEE-organisaties Voorwoord 2010 een enerverend jaar voor MEE-organisaties In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen verscheen een rapport van een ambtelijke werkgroep met daarin aanbevelingen inzake bezuinigingsmogelijkheden

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014

Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014 Analyse Beschermd wonen regio Holland Rijnland 23 oktober 2014 1 Toelichting bij de analyse De centrumgemeente Leiden heeft op verschillende momenten in 2014 gegevens ontvangen over Beschermd wonen van

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen

Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen in Zuid-Holland? Structin maakt het u makkelijker! Structin is het samenwerkingsverband van netbeheerders voor de coördinatie van de gecombineerde aanleg van ondergrondse

Nadere informatie

Arbo- en Milieudeskundige

Arbo- en Milieudeskundige Arbo- en Milieudeskundige Doel Ontwikkelen van beleid, adviseren, ondersteunen en begeleiden van management, medewerkers en studenten, alsmede bijdragen aan de handhaving van wet- en regelgeving, binnen

Nadere informatie

Kwaliteit van Goed Werkgeverschap

Kwaliteit van Goed Werkgeverschap Kwaliteit van Goed Werkgeverschap Meting KWH-Goed Werkgeverschaplabel Rapportage opgesteld door KWH in samenwerking met EVZ organisatie-advies Bijlagen Corporatie Rotterdam, 20xx Inhoudsopgave

Nadere informatie

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen Uw opgave is ons uitgangspunt: doelgericht, met de focus op zelfredzaamheid en de eigen kracht van mensen met een

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014

Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Verslag bijeenkomst communicatie beweging sociaal domein Amersfoort Donderdag 16 oktober 2014 Op donderdag 16 oktober organiseerde de gemeente Amersfoort een netwerkbijeenkomst communicatie over de beweging

Nadere informatie

Best practice Omring. Memo en protocol

Best practice Omring. Memo en protocol Best practice Omring Memo en protocol Doelen: Memo: voorstel aan het managementteam mbt implementatie meldcode Protocol: informeren werknemers over de werkwijze, de te volgen stappen bij signalen van huiselijk

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling

Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Taak- Functieomschrijving Aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Deze taak-functieomschrijving is bruikbaar voor alle sectoren welke ondersteuning, begeleiding, zorg, hulp en bescherming

Nadere informatie

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2013 EN WERKPLAN 2014 VOORWOORD

CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2013 EN WERKPLAN 2014 VOORWOORD CLIЁNTENRAAD SYNTHESE JAARVERSLAG 2013 EN WERKPLAN 2014 VOORWOORD De Cliëntenraad van Synthese doet hierbij verslag van haar activiteiten over het jaar 2013 en geeft aan waar zij in 2014 aandacht aan wil

Nadere informatie

Regionale bestuurlijke afspraken gemeenten regio Zuidoost-Brabant en MEE Zuidoost Brabant

Regionale bestuurlijke afspraken gemeenten regio Zuidoost-Brabant en MEE Zuidoost Brabant Regionale bestuurlijke afspraken gemeenten regio Zuidoost-Brabant en MEE Zuidoost Brabant Inleiding Per 1 januari 2015 worden gemeenten op grond van de Wmo 2015 verplicht om cliëntondersteuning als kosteloze

Nadere informatie

Aan: de gemeenteraad Vergadering: 23 juni 2014

Aan: de gemeenteraad Vergadering: 23 juni 2014 Aan: de gemeenteraad Vergadering: 23 juni 2014 Onderwerp: Kwaliteitseisen ten behoeve van opdrachtgeven in het sociaal domein Agendapunt: STATUS RAADSVOORSTEL Raadsbesluit. Wij stellen U voor om: 1. In

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Oktober 2011 Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Plan van aanpak TransitieBureau Inhoudsopgave Aanleiding Ambitie en Visie van het TransitieBureau Werkwijze TransitieBureau Activiteiten TransitieBureau

Nadere informatie

Een eigentijdse HRM- scan door Gidsen HR advies WAT IS HET DOEL EN INHOUD VAN DEZE SCAN?

Een eigentijdse HRM- scan door Gidsen HR advies WAT IS HET DOEL EN INHOUD VAN DEZE SCAN? Een eigentijdse HRM- scan door Gidsen HR advies WAT IS HET DOEL EN INHOUD VAN DEZE SCAN? Met behulp van deze scan wordt de stand van zaken van het Personeelsbeleid in kaart gebracht. De HRM - scan is met

Nadere informatie

Geacht college, geachte raad,

Geacht college, geachte raad, In Holland Rijnland werken samen: Alkemade, Hillegom, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude. Leiden: 26 november 2013 Contact:

Nadere informatie

1. Onderwerp Uitgangspunten voor een nieuwe Sociale Kaart, een gezamenlijke database (socard IV) en een lokaal portal.

1. Onderwerp Uitgangspunten voor een nieuwe Sociale Kaart, een gezamenlijke database (socard IV) en een lokaal portal. In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Teylingen, Voorschoten en Zoeterwoude

Nadere informatie

De kwaliteit van Veilig Thuis Drenthe Stap 1

De kwaliteit van Veilig Thuis Drenthe Stap 1 De kwaliteit van Veilig Thuis Drenthe Stap 1 Utrecht, november 2015 1 Inspectie Jeugdzorg Dit is een uitgave van: Inspectie Jeugdzorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de

Nadere informatie

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota

Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota Heel het Kind Samenvatting van de concept kadernota 2 Samenvatting van de concept kadernota - Heel het Kind Heel het Kind Op 18 februari 2014 heeft de Eerste Kamer de nieuwe Jeugdwet aangenomen. Daarmee

Nadere informatie

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding CONCEPT Startdocument AWBZ begeleiding Gemeente Wijk bij Duurstede, maart 2012 Algemene informatie In het regeer- en gedoogakkoord van het huidige kabinet is overeengekomen dat de functies dagbesteding

Nadere informatie

Jaarverslag Klachten 2013 Stichting Kinderopvang Maassluis

Jaarverslag Klachten 2013 Stichting Kinderopvang Maassluis Jaarverslag Klachten 2013 Stichting Kinderopvang Maassluis Mei 2014 Z:\Huidige mappen\algemeen/klachten/2014/jaarverslag klachten 2013 1 Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag Klachten 2013 van Stichting

Nadere informatie

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voorlopig vastgesteld door directeur-bestuurder 9 februari 2012 instemming PGMR 8 maart 2012 definitief

Nadere informatie

Transitie Jeugdzorg. 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP

Transitie Jeugdzorg. 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP Transitie Jeugdzorg 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP 2 Vragen van het organisatiecomité De transities in het sociale domein, een antwoord op? Wat is de transitie Jeugdzorg precies? Hoe ziet

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

Dé oplossing voor alle vraagstukken rondom informatie, advies en ondersteuning

Dé oplossing voor alle vraagstukken rondom informatie, advies en ondersteuning DENKEN IN FUNCTIES Dé oplossing voor alle vraagstukken rondom informatie, advies en ondersteuning Samenhang voor het, Toegang en Antwoord is eenvoudiger te realiseren als er gedacht en gewerkt wordt in

Nadere informatie

MEE West-Brabant Ondersteuning bij leven met een beperking. De preventieve kracht van MEE

MEE West-Brabant Ondersteuning bij leven met een beperking. De preventieve kracht van MEE MEE West-Brabant Ondersteuning bij leven met een beperking De preventieve kracht van MEE MaRjoLEiN VaN ZiNNEN, woonconsulent alleewonen over de training hoe herken ik een licht verstandelijke beperking

Nadere informatie

Plan van Aanpak Ziekteverzuim DCO 2003. 3 februari 2003

Plan van Aanpak Ziekteverzuim DCO 2003. 3 februari 2003 abcdefgh Plan van Aanpak Ziekteverzuim DCO 2003 3 februari 2003 Inhoudsopgave........................................................................................ 1. Inleiding 3 2. Evaluatie Plan van

Nadere informatie

Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel

Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel Wat individueel (AWBZ) en wat collectief (gemeente) De rol van MEE bij de pakketmaatregel Catrien Rijk Manager MEE Oost-Gelderland Wat is MEE? Een onafhankelijke stichting

Nadere informatie

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk:

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk: De bedrijfsmaatschappelijk werker helpt bij het tot stand laten komen van gezondere arbeidsverhoudingen en meer welzijn binnen het bedrijf of de instelling. Op die manier ontstaat bij werknemers een grotere

Nadere informatie

Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel

Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel Concept; versie 20130121 Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel 2013 Partijen, a. Gemeente Krimpen aan den IJssel, rechtsgeldig

Nadere informatie

MEE Zuidoost Brabant. Locatie Helmond Baroniehof 169a Helmond T Ondersteuning bij leven met een beperking

MEE Zuidoost Brabant. Locatie Helmond Baroniehof 169a Helmond T Ondersteuning bij leven met een beperking MEE Zuidoost Brabant Ondersteuning bij leven met een beperking Locatie Eindhoven de Kempen Laan van Diepenvoorde 37 43 Waalre Postbus 44015 5604 LA Eindhoven T 040 214 04 04 info@meezuidoostbrabant.nl

Nadere informatie

Financiele gegevens 2014. Stichting Hospice Hoeksche Waard

Financiele gegevens 2014. Stichting Hospice Hoeksche Waard Financiele gegevens 2014 Stichting Hospice Hoeksche Waard BALANS PER 31 DECEMBER 2014 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa 488.106 Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa 104.201 Liquide

Nadere informatie

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ De vierde MEE Signaal eindrapportage pakketmaatregel AWBZ geeft een totaalbeeld van de geleverde ondersteuning door MEE gedurende de

Nadere informatie

De kwaliteit van Veilig Thuis Utrecht Stap 1

De kwaliteit van Veilig Thuis Utrecht Stap 1 De kwaliteit van Veilig Thuis Utrecht Stap 1 Utrecht, oktober 2015 1 Inspectie Jeugdzorg Dit is een uitgave van: Inspectie Jeugdzorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling HZ. Gelet op het Besluit verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling;

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling HZ. Gelet op het Besluit verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling; Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling HZ Het college van bestuur van de Stichting HZ University of Applied Sciences; Gelet op het Besluit verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling;

Nadere informatie

Aanpak: OGGz. Beschrijving

Aanpak: OGGz. Beschrijving Aanpak: OGGz De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: OGGz Z.O. Drenthe GGD

Nadere informatie

Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda

Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda Datum: 17-03-2015 Balans per 31 december 2014 Vaste activa 31 december 2014 31 december 2013 Materiële vaste activa Inventaris en inrichting 753.767

Nadere informatie

Samenwerken in de jeugdketen Een instrument voor gegevensuitwisseling

Samenwerken in de jeugdketen Een instrument voor gegevensuitwisseling Samenwerken in de jeugdketen Een instrument voor gegevensuitwisseling Uitgave van het Centrum voor Jeugd en Gezin Opsterland. Bij het samenstellen van deze uitgave is gebruik gemaakt van Samenwerken in

Nadere informatie

1. Onderwerp Begroting drie decentralisaties in het sociale domein 2014 2. Rol van het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland

1. Onderwerp Begroting drie decentralisaties in het sociale domein 2014 2. Rol van het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland Oplegvel In Holland Rijnland werken samen: Alphen aan den Rijn, Hillegom, Kaag en Braassem, Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Lisse, Nieuwkoop, Noordwijk, Noordwijkerhout, Oegstgeest, Rijnwoude, Teylingen,

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Transitieavond Maandag 16 april 2012 19.30 uur 22.00 uur. 1.Inleiding 2.Jeugdzorg 3.AWBZ 4.WWNV

Transitieavond Maandag 16 april 2012 19.30 uur 22.00 uur. 1.Inleiding 2.Jeugdzorg 3.AWBZ 4.WWNV Transitieavond Maandag 16 april 2012 19.30 uur 22.00 uur 1.Inleiding 2.Jeugdzorg 3.AWBZ 4.WWNV Kabinet Rutte Gemeenten zijn in staat de eigen kracht en de mogelijkheden van burgers en hun sociale netwerk

Nadere informatie

Plan van Aanpak regiovisie en vorming AMHK Zeeland

Plan van Aanpak regiovisie en vorming AMHK Zeeland Plan van Aanpak regiovisie en vorming AMHK Zeeland 1. Inleiding De staatssecretaris van VWS heeft in 2012 in een beleidsbrief verklaard dat op termijn alle gemeenten verantwoordelijk zijn voor de hele

Nadere informatie

Effecten van cliëntondersteuning. Samenvatting van een haalbaarheidsonderzoek naar de meetbaarheid van door de cliënt ervaren effecten

Effecten van cliëntondersteuning. Samenvatting van een haalbaarheidsonderzoek naar de meetbaarheid van door de cliënt ervaren effecten Effecten van cliëntondersteuning Samenvatting van een haalbaarheidsonderzoek naar de meetbaarheid van door de cliënt ervaren effecten MEE Nederland, 4 februari 2014 1. Inleiding In deze samenvatting beschrijven

Nadere informatie

BIJLAGE 2 Format jaarplan zorgaanbieders Format jaarplan zorgaanbieders Zuid-Holland, Haaglanden en stadsregio Rotterdam

BIJLAGE 2 Format jaarplan zorgaanbieders Format jaarplan zorgaanbieders Zuid-Holland, Haaglanden en stadsregio Rotterdam BIJLAGE 2 Format jaarplan zorgaanbieders Format jaarplan zorgaanbieders Zuid-Holland, Haaglanden en stadsregio Rotterdam Jaarplan 20.. Deel I: Algemeen 1.1 Algemeen beleid /visie

Nadere informatie

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 Inleiding Sinds 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht. Het doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij,

Nadere informatie