Cocaïne en andere stimulerende

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cocaïne en andere stimulerende"

Transcriptie

1 124 1 Cocaïne en andere stimulerende stoffen door drs. L.. E. Maat 1. Inleiding Cocaïne Cocaïne en daarop gelijkende stoffen in de geneeskunde Amfetamine Amfetamineachtige stoffen in de geneeskunde Werking van stimulantia Misbruik van stimulantia Ecstasy Aanvullende literatuur

2 Inleiding Zoals in Chemische Feitelijkheid 120 wordt vermeld, noemt de Opiumwet veel middelen die een geheel andere werking hebben dan opium. Opium is net als heroïne, morfine, methadon en andere opiaten een verdovend middel; cocaïne heeft daarentegen een opwekkende, stimulerende werking. In deze Chemische Feitelijkheid zullen cocaïne en andere stimulantia worden besproken. Daarnaast is er nog een derde groep stoffen die in de Opiumwet wordt vermeld, namelijk die van de bewustzijnsverruimende stoffen zoals LSD, hasj en psylocibine. Ook aan deze groep stoffen zal een Chemische Feitelijkheid worden gewijd. De enige overeenkomst tussen de drie groepen stoffen is dat zij verslavend kunnen werken en gevaar kunnen opleveren bij gebruik. 2. Cocaïne et gebruik van cocaïne is niet van de laatste jaren. Al eeuwenlang is het gebruik bekend bij de Inca s in Zuid-Amerika. Lang voordat de Europeanen de Inca-cultuur vernietigden, was het kauwen op cocabladeren door de bevolking heel gebruikelijk. et werken in onherbergzame streken hoog in het Andesgebergte was wellicht alleen mogelijk doordat de Inca s gebruik konden maken van de opwekkende en stimulerende werking van cocaïne. De komst van de Spanjaarden betekende niet het einde van deze gewoonte. Nog steeds wordt door de plaatselijke bevolking op cocabladeren gekauwd. alverwege de vorige eeuw werden cocabladeren op steeds grotere schaal in Europa ingevoerd. De werking leek op die van een wondermiddel en de opmars was dan ook niet meer te stuiten toen uit de cocabladeren de werkzame stof cocaïne kon worden afgescheiden. De toedieningsvorm kon daardoor veranderen: het was niet langer nodig om op bladeren te kauwen, maar het werd nu mogelijk om een glaasje versterkende cocaïnehoudende wijn te drinken. Deze Marianiwijn was, vanaf 1860, tientallen jaren lang zeer populair. In 1888 werd in Noord-Amerika een drank gelanceerd waarin cocaïne

3 124 4 Cocaïne en andere stimulerende stoffen O C O 3 CO O C Cocaïne 3 C N met siroop en koolzuurhoudend water was gemengd; het werd verkocht onder de naam Coca Cola. Groot pleitbezorger van de cocaïne was Sigmund Freud, die de bijzondere werking bij zichzelf probeerde en zonder enig voorbehoud de stof als wondermiddel propageerde. Nadat de cocaïne was geïsoleerd en de stof ook zonder wijn of spuitwater kon worden ingenomen of geïnjecteerd, werden de nadelige effecten duidelijk. Na gebruik van een hogere dosis treedt, als de stof is uitgewerkt, een zware depressie op, die het best kan worden bestreden met een nieuwe dosis cocaïne. Toegeven aan deze verslaving betekent vaak een ernstige psychose die normaal functioneren in de samenleving moeilijk of onmogelijk maakt. et bekend worden van deze feiten, aan het eind van de vorige eeuw, betekende het einde van een veel bejubeld wondermiddel. En ijlings werd de cocaïne in Coca Cola vervangen door extra cafeïne. 3. Cocaïne en daarop gelijkende stoffen in de geneeskunde Zuivere cocaïne wordt in de geneeskunde weinig meer toegepast, maar enkele op cocaïne lijkende stoffen zijn waardevolle geneesmiddelen. Freud had al ontdekt dat cocaïne in de mond tot gevoelloosheid leidde; deze eigenschap werd verder gebruikt bij de ontwikkeling van lokale anaesthetica. Een hoge concentratie cocaïne of soortgelijke stof in de buurt van een zenuw is in staat de werking ervan effectief te blokkeren. Wellicht de bekendste van deze stoffen is lidocaïne. Bij de toepassing van Otalgan in druppels tegen oorpijn wordt gebruikgemaakt van de verdovende eigenschappen van lidocaïne. Verder wordt deze stof onder de naam Xylocaïne toegepast bij opera-

4 124 5 O C 2 5 N C C 2 N C 2 5 Lidocaïne ties, vooral in de tandheelkunde en in de keel-, neus- en mondheelkunde. Ook wordt Xylocaïne gebruikt als spray tegen ernstige jeuk en huidirritaties. De blokkerende werking van lidocaïne wordt tevens gebruikt bij ventrikelaritmieën en bij vergiftiging met digitalis (vingerhoedskruid). In Dentinox wordt lidocaïne gebruikt bij gevoelig tandvlees en zelfs als pijnstillend middel bij doorkomende tanden bij kleine kinderen. Een ander cocaïneachtige stof, prilocaïne, wordt regelmatig gebruikt als verdovingsmiddel bij het trekken van tanden of kiezen. Emla, toegepast als verdovende crème bij huidoperaties, bevat een mengsel van lidocaïne en prilocaïne. O N C C N C 3 7 Prilocaïne Een heel ander toepassingsgebied van lidocaïnederivaten is de bestrijding van hartritmestoornissen. Dit is de bekendste werking van procaïnamide in Pronestyl. 2 N O C NC 2 C 2 N Procaïnamide C 2 5 C

5 124 6 Cocaïne en andere stimulerende stoffen 4. Amfetamine Omdat cocaïne een natuurprodukt is en amfetamine een synthetisch bereide stof, is niet algemeen bekend dat de werking in grote lijnen hetzelfde is (zie par. 6). Amfetamine heeft precies dezelfde invloed op het zenuwsysteem als cocaïne, zij het dat het aangrijpingspunt op de zenuwuiteinden iets anders is. Amfetamine lijkt sterk op natuurlijk humaan noradrenaline C 2 C N 2 Amfetamine De stof werd in 1935 bereid door Gordon Ales, die op zoek was naar een bronchusverwijdend geneesmiddel ten behoeve van astmapatiënten. Onder de naam Benzedrine werden verstuivers in de handel gebracht die het nieuwe geneesmiddel direkt in de longen brachten. Al snel werd bij het publiek bekend dat het geneesmiddel een aantal aangename bijwerkingen had. De stimulerende werking werd vooral onder studenten populair, die er letterlijk hun tentamencijfers mee oppepten. Deze praktijk duurde voort tot ver na de Tweede Wereldoorlog. Nog een andere groep die van de stimulerende werking kon profiteren, waren soldaten in de Tweede Wereldoorlog. Op vrij grote schaal werden aan Engelse, Duitse en Japanse soldaten amfetaminepillen verstrekt. Sneller reageren, geen last van vermoeidheid en een groter uithoudingsvermogen waren het gevolg. Dat velen na enige tijd amfetamineverslaafd waren geworden, bleek pas na afloop van de oorlog.

6 Amfetamineachtige stoffen in de geneeskunde Ook amfetamineachtige stoffen worden in de geneeskunde gebruikt. Al vóór de ontdekking van amfetamine was efedrine bekend, dat dezelfde bronchusverwijdende eigenschappen heeft als amfetamine. Efedrine wordt onder de merknaam Famel-siroop nog steeds verkocht in hoestmiddelen en neusdruppels bij hoest tijdens verkoudheid en griep. Flesjes met (pseudo)efedrine en hoge concentraties cafeïne worden als smart drug verkocht op house-parties. O C C N SO 4 Efedrine Een van de opvallendste eigenschappen van de stimulantia cocaïne, amfetamine en aanverwante stoffen is de eetlustremmende werking. De Spanjaarden rapporteerden al dat de Indianen na gebruik van cocabladeren langdurig zwaar werk konden verrichten zonder daarbij veel te eten. Dezelfde eetlustremmende werking ervaren veel cocaïne- en amfetaminegebruikers. Vandaar dat amfetaminetabletten lang werden verkocht als afslankmiddel. De aangename bijwerking van dit middel zal ongetwijfeld bijgedragen hebben tot een langdurige en dus effectieve werking. Weliswaar is amfetamine nu verboden, maar een andere amfetamineachtige stof, fenfluramine, wordt nog steeds voor dit doel gebruikt. Fenfluramine heeft een zwakkere stimulerende werking dan amfetamine, terwijl het eetlustremmend effect vergelijkbaar is. Deze stof zit als werkzaam bestanddeel in Ponderal en Isomeride. De enige medische toepassing van amfetamine komt heden nog voor bij de behandeling van narcolepsie (slaapziekte). Een op het eerste gezicht heel merkwaardige medische toepassing was het gebruik van amfetamine als concentratieverhogende stof bij hyperactieve kinderen. et blijkt dat hyperactiviteit wordt veroor-

7 124 8 Cocaïne en andere stimulerende stoffen F 3 C C 2 C N C Fenfluramine zaakt door het onvermogen van deze kinderen zich op één bezigheid te concentreren. Terwijl anderen bij gebruik van amfetamine actiever en creatiever worden, kalmeren hyperactieve kinderen na gebruik van amfetamine. Ze kunnen zich nu scherp en helder op één onderwerp richten, waardoor het voor ouders en leraren zenuwslopend gedrag van deze kinderen wordt onderdrukt. Tegenwoordig wordt er geen amfetamine meer voor dit doel gebruikt. et geneesmiddel Ritalin, dat methylfenidaat bevat, is ervoor in de plaats gekomen. O C O C2 N C C C C 2 C 2 6. Werking van stimulantia Methylfenidaat De werking van de cocaïne berust op het aanspreken van het zenuwsysteem dat de toestand van grotere paraatheid veroorzaakt bij dreigend gevaar. et gebruik leidt tot een grotere alertheid op binnenkomende signalen, een verhoogde hartslag en dus betere bloedvoorziening in het lichaam; bovendien verwijdt het de bronchiën en vergroot daarmee de opnamemogelijkheid van zuurstof. De signaaloverbrenging door zenuwcellen zelf is elektrisch van aard. Maar waar twee zenuwcellen aan elkaar grenzen, wordt het signaal overgebracht door moleculen van een neurotransmitter (signaal-

8 124 9 overbrenger). In het lichaam zijn veel verschillende zenuwcellen actief; elke zenuwcel is te karakteriseren door het type neurotransmitter dat hij gebruikt om een signaal aan de volgende zenuwcel door te geven. Cocaïne, amfetamine en aanverwante stoffen grijpen aan op zenuwen die gebruik maken van de stof dopamine als neurotransmitter. Dit soort zenuwen komt voor in de hersenen en verder in het hele lichaam, bijvoorbeeld bij spieren. Zij hebben invloed op de gemoedstoestand via de spiersamentrekkingen in het lichaam. Nadat een signaal door de neurotransmitter-molekulen van één zenuw naar een volgende zenuw is overgebracht, worden overbodige transmitter-molekulen geadsorbeerd door het zenuwuiteinde. De ruimte tussen de zenuwuiteinden wordt schoongeveegd, en daardoor wordt voorkomen dat het signaal te lang aanhoudt of te snel erna de volgende zenuwcel weer prikkelt. Cocaïne blijkt het wegvangen van de neurotransmitter dopamine te remmen, zodat een volgende prikkeling (te) snel plaatsvindt. Amfetamine daarentegen werkt in op de zenuwuiteinden zelf en stimuleert het vrijkomen van de dopamine uit het zenuwuiteinde, ook als dit niet nodig is. De uitwerking is beide gevallen gelijk: er worden op veel plaatsen in het dopamine-zenuwsysteem extra prikkels opgewekt, die voor een grotere alertheid zorgen. Omdat de werking van de genoemde zenuwsystemen erg ingewikkeld is en nog niet volledig begrepen wordt, is het onderzoek naar de precieze invloed van stimulantia als cocaïne en amfetamine nog lang niet afgesloten. 7. Misbruik van stimulantia Sinds het begin van deze eeuw is bekend dat cocaïne verslavende eigenschappen heeft. Vooral als het wordt ingespoten, of als zogenaamde vrije base wordt gesnoven (free base, crack), geeft het een snelle en zeer opwindende ervaring. et gevoel van alertheid daarna geeft de gebruiker de illusie de hele wereld aan te kunnen. Deze illusie is echter maar tijdelijk en na enige tijd is een nieuwe dosis nodig om de depressie die erop volgt te verdrijven. Uiteindelijk wordt

9 Cocaïne en andere stimulerende stoffen een verslaafde vaak psychotisch. De patiënt raakt hierbij niet echt in de war, maar heeft de waanvoorstelling dat alles om hem heen speciaal voor hem gebeurt en met een speciale reden voor hem wordt geregisseerd. Een ander, meer lichamelijk gevolg is het optreden van een kriebelgevoel onder de huid, alsof daar beestjes of wormpjes kruipen. Voor een arts die zulke verschijnselen bij een patiënt constateert, hoort dit reden te zijn om naar cocaïnegebruik te informeren. Als de patiënt dit weet te verzwijgen is er kans dat hij behandeld gaat worden met een cocaïneachtige stof als het hierboven besproken jeukremmende middel Xylocaïne. Dat zich criminele organisaties meester hebben gemaakt van de cocastruiken in de Andes mag als bekend worden verondersteld. Nog vaak werkt daar de plaatselijke bevolking al cocabladeren kauwend aan de verzorging van de cocaplantages. et maken en verhandelen van amfetamine is niet zo gemonopoliseerd. Iedereen met enige chemische ervaring kan in principe amfetamine fabriceren. Vooral in ons land is deze kennis op grote schaal in praktijk gebracht. 8. Ecstasy (XTC) Inmiddels zijn ook amfetaminederivaten bijvoorbeeld methoxyamfetamines ontwikkeld, die een andere werking hebben. Deze methoxyamfetamines werden in eerste instantie niet geproduceerd ter vervanging van amfetamine zelf, maar om een beter werkend soort mescaline te verkrijgen. et nadeel van mescaline is namelijk dat het een zwakke uitwerking heeft, zodat voor het gewenste effect relatief veel (ca. 250 mg) ineens moet worden ingenomen. ierdoor worden darmstoornissen veroorzaakt. Door het mescalinemolecuul te wijzigen ontdekte Shulgin in San Francisco enkele werkzame stoffen die veel leken op de al veel eerder ontdekte stof 3,4-methyleendioxy-N-methylamfetamine (MDMA), oftewel Ecstasy. Deze stof werd, overigens zonder al te veel succes, gebruikt als eetlustremmer of als soort waarheidsserum. In de hippietijd, in de jaren 60, veranderde het gebruik echter radicaal.

10 Doordat de stof bewustzijnsveranderende eigenschappen heeft, maar ook de typische stimulerende eigenschappen van amfetamine, kan de stof bij beide groepen ingedeeld worden. C 2 O O C C N 3,4-Methyleendioxy-N-methylamfetamine (MDMA, Ecstasy) Gezien de molecuulstructuur ligt een vergelijking met amfetamine voor de hand. Alle effecten (onvermoeibaar kunnen doordansen) en bijwerkingen (snellere hartslag, hogere bloeddruk, wijde pupillen) van amfetamine komen inderdaad ook bij Ecstasy voor. Een typisch bewustzijnsveranderend aspect van de stof is dat de werking sterk wordt beïnvloed door de gemoedsstemming bij inname van de stof. Een positieve stemming bij een house party zal waarschijnlijk worden versterkt en doordat remmingen wegvallen, is het leggen van intieme contacten met vrienden en vreemden erg gemakkelijk. Daarentegen leidt gebruik door agressieve groepen, vooral in combinatie met alcohol, vaak tot uitbarstingen van geweld. Inmiddels (sinds 1985) is Ecstasy verboden en ook allerlei op Ecstasy lijkende designer drugs zijn kort geleden verboden. De term designer drug wijst op het feit dat het MDMA molekuul chemisch vrij gemakkelijk enigszins te wijzigen is. Daarbij verandert de uitwerking ook. et molekuul is min of meer naar eigen ontwerp te veranderen en aan te passen aan de gewenste uitwerking. Discussies of het verbod op al deze stoffen verstandig is, zullen voorlopig niet verstommen. Immers, door het verbod is controle op de zuiverheid moeilijk geworden; men kan geen overheidsinstantie meer vragen naar de kwaliteit van een verboden stof. Juist door de sterk wisselende samenstelling kunnen tabletten voor house-parties gevaarlijk zijn: soms is haast geen werkzame stof aanwezig, dan weer is de concentratie erg hoog en de uitwerking onverwacht hevig. Een andere keer is zelfs cocaïne bijgemengd.

11 Cocaïne en andere stimulerende stoffen Instanties die de samenstelling op house-parties controleren, worden niet alleen oogluikend toegestaan, maar veelal gesubsidieerd. Naast dit probleem bestaat het gevaar dat gebruikers en handelaren in het criminele circuit worden getrokken. Er is helaas geen scherpe grens te trekken tussen de werking van de stimulerende middelen als Ecstasy, amfetamine en cocaïne. Nadat de overheid dit had ingezien, zat er niet veel anders op dan alle stoffen tussen Ecstasy en cocaïne onder de Opiumwet te brengen. 9. Aanvullende literatuur Snyder, S.., Psychofarmaca (ersenen onder invloed), Wetenschappelijke bibliotheek Natuur & Techniek (1989) ISBN Dessing, J.(red), Repertorium 94/95; Sdu, Den aag (1994) ISBN Maat, L.. E. en Pluim Mentz, A., Drugwerk (drugs en hun werking). Brochure van de Faculteit Scheikunde van de Vrije Universiteit (1993). Aan te vragen bij het faculteitsbureau, De Boelelaan 1083, 1081 V Amsterdam. Brussel, G.. A. van, XTC, een nieuwe soft drug?, Nederlands Tijdschrift voor de Geneeskunde, 1991; 135, nr. 44.

Opiaten. door drs. L.H.E. Maat Alkmaar

Opiaten. door drs. L.H.E. Maat Alkmaar 120 1 piaten door drs. L..E. Maat Alkmaar 1. Inleiding en indeling 120 3 2. Geschiedenis van de opiaten 120 4 3. Verslaving door opiaten 120 6 4. piaten als geneesmiddelen 120 8 5. Werking van opiaten

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

LSD, hasj en andere bewustzijnsveranderende stoffen

LSD, hasj en andere bewustzijnsveranderende stoffen 128 1 LSD, hasj en andere bewustzijnsveranderende stoffen drs. L. H. E. Maat 1. Inleiding 128 3 2. Mescaline 128 3 3. LSD 128 5 4. Psilocine 128 6 5. PCP, ketamine en lachgas 128 7 6. Hasj en marihuana

Nadere informatie

Maatschappij Onderwerp: Drugs. Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder

Maatschappij Onderwerp: Drugs. Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder Maatschappij Onderwerp: Drugs Auteur: Bob van der grint Inlever datum:18-3-2014 Leraar: E.Mulder Inhoud 1.Titelpagina 2.Voorwoord 3.Conclusies 4.Theoretisch kader/literatuuropgave 2.Voorwoord Ik heb het

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

J.H. van Epen De drugs van de wereld de wereld drugs. 2e herziene druk

J.H. van Epen De drugs van de wereld de wereld drugs. 2e herziene druk J.H. van Epen De drugs van de wereld de wereld van de drugs 2e herziene druk Samsom Stafleu Alphen aan den Rijn/Brussel 1988 Woord vooraf 1 Algemene gezichtspunten 1.1 Definitie van het begrip drug 1.2

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

Productinformatie. Ilex Guayusa. 2005 2012 Nexus Automatisering www.qualiteas.nl www.sociaalroken.nl www.bpwebshop.nl www.socro.nl

Productinformatie. Ilex Guayusa. 2005 2012 Nexus Automatisering www.qualiteas.nl www.sociaalroken.nl www.bpwebshop.nl www.socro.nl Ilex Guayusa Ilex is een geslacht van ongeveer vierhonderd soorten van de hulstfamilie (Aquifoliaceae). Het zijn struiken en bomen van 2-25 m hoog. Het verspreidingsgebied omvat Azië, Europa, Noord-Afrika,

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen Drugs Brussels Aviation Medical Brussels Airport Building 26 1930 Zaventem Tel: +32 (0)2 416 22 70 Fax: +32 (0)2 416 22 71 Email: info@brusselsaviationmedical.be Web: www.brusselsaviatonmedical.be 1. DRIE

Nadere informatie

Drugs productie. Wiet LSD. Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City

Drugs productie. Wiet LSD. Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City Drugs productie Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City Wiet Kweken van de plant is een hobby van menig wietroker. De plant is gemakkelijk zelf te kweken. Buiten

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 0437 Inleiding Uw arts heeft u morfineachtige pijnstillers (zie tabel) voorgeschreven tegen de pijn. Deze

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

Presentatie DDu Ketencasus

Presentatie DDu Ketencasus Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking n Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige n n Mass Gathering

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

DE VERLEIDING VAN DE ROES

DE VERLEIDING VAN DE ROES DE VERLEIDING VAN DE ROES Dr. Apr. Nele Samyn Afdeling Drugs en Toxicologie 21 september 2011 Schatting van het druggebruik in het afgelopen jaar (miljoen) EUROPA WERELD Cannabis 23 129-190 Cocaïne 4 15-19

Nadere informatie

DE VERLEIDING VAN DE ROES

DE VERLEIDING VAN DE ROES DE VERLEIDING VAN DE ROES Dr. Apr. Nele Samyn Afdeling Drugs en Toxicologie 21 september 2011 Schatting van het druggebruik in het afgelopen jaar (miljoen) EUROPA WERELD Cannabis 23 129-190 Cocaïne 4 15-19

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN

ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN Voo Click icon to add picture Praktijk Veiligheids Instructie ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN ASSET INTEGRITY PARTNER PAGE 1 Inhoud voorwoord Voorlichting alcoholgebruik Voorlichting drugsgebruik Voorlichting

Nadere informatie

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet BIJSLUITER TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

VOORWOORD 3 INLEIDING 5 INHOUDSTAFEL 7 ALGEMEEN OVERZICHT 13 Overzicht volgens effect 13 Overzicht per categorie 25

VOORWOORD 3 INLEIDING 5 INHOUDSTAFEL 7 ALGEMEEN OVERZICHT 13 Overzicht volgens effect 13 Overzicht per categorie 25 DRUGSCOMPENDIUM INHOUDSTAFEL VOORWOORD 3 INLEIDING 5 INHOUDSTAFEL 7 ALGEMEEN OVERZICHT 13 Overzicht volgens effect 13 Overzicht per categorie 25 DEEL 1: VERDOVENDE MIDDELEN HOOFDSTUK 1: OPIUM, HEROÏNE

Nadere informatie

Biotransformatie en toxiciteit van

Biotransformatie en toxiciteit van Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol 062 1 Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol Inleiding Paracetamol is het farmacologisch actieve bestanddeel van een groot aantal vrij en op recept

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

BIJSLUITER : INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER : INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER : INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER REACTINE PSEUDOEPHEDRINE 5 mg / 120 mg tabletten met verlengde afgifte cetirizinedihydrochloride 5 mg / pseudoefedrinehydrochloride 120 mg Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

ADHD, VERSLAVING en PSYCHOSTIMULANTIA Paradoxen, vraagtekens en verklaringen

ADHD, VERSLAVING en PSYCHOSTIMULANTIA Paradoxen, vraagtekens en verklaringen ADHD, VERSLAVING en PSYCHOSTIMULANTIA Paradoxen, vraagtekens en verklaringen Een belangrijke reden waarom heel wat mensen, en ook een groep wetenschappers huiveren om psychostimulantia als behandeling

Nadere informatie

uit gewerkt komt er een extreme vermoeidheid Tenslotte bestaan er bewustzijnsveranderende

uit gewerkt komt er een extreme vermoeidheid Tenslotte bestaan er bewustzijnsveranderende 1993 Drugwerk 38 Al eeuwenlang wordt de mens gefascineerd door stoffen die invloed hebben op de geest. Tegenwoordig noemen we dat soort stoffen drugs, en daarmee hebben we het gewone Engelse woord voor

Nadere informatie

TDI Formulier Belgische register van de indicator van de behandelingsaanvragen betreffende drugs en alcohol (Ziekenhuis versie 3.0.

TDI Formulier Belgische register van de indicator van de behandelingsaanvragen betreffende drugs en alcohol (Ziekenhuis versie 3.0. TDI Formulier Belgische register van de indicator van de behandelingsaanvragen betreffende drugs en alcohol (Ziekenhuis versie 3.0.) IDENTIFICATIE VAN DE REGISTRATIE CI2. CI4. Naam van het programma /

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dipidolor 10 mg/ml oplossing voor injectie. piritramide

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dipidolor 10 mg/ml oplossing voor injectie. piritramide BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dipidolor 10 mg/ml oplossing voor injectie piritramide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Dit proefschrift behandelt moleculaire veranderingen die plaatsvinden in de hersenen van de rat na blootstelling aan morfine, een verslavende stof. Dit type onderzoek is zowel

Nadere informatie

Prednison. bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Prednison. bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Prednison bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van prednison. In deze folder lees je de belangrijkste

Nadere informatie

In deze brochure vindt u informatie over een aantal onderwerpen zoals:

In deze brochure vindt u informatie over een aantal onderwerpen zoals: Pijncentrum Actiq Uw arts heeft u het geneesmiddel Actiq (oral transmucosal fentanyl citrate) voorgeschreven. Naast de uitleg die u heeft gekregen is deze brochure samengesteld om u nog eens schriftelijk

Nadere informatie

drugs WWW.VOORKOM.NL

drugs WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Publieksbijsluiter Fentanyl-Janssen

Publieksbijsluiter Fentanyl-Janssen Publieksbijsluiter Fentanyl-Janssen Lees deze bijsluiter zorgvuldig vóór u dit geneesmiddel gaat gebruiken. Doe dat ook als u Fentanyl-Janssen al vaker hebt gebruikt; er kan immers belangrijke nieuwe informatie

Nadere informatie

If you re going to San Francisco. Be sure to wear some flowers in your hair.

If you re going to San Francisco. Be sure to wear some flowers in your hair. LSD If you re going to San Francisco. Be sure to wear some flowers in your hair. Papier gedoopt in een verdunde LSD-oplossing. Een klein vierkantje met zijden van 5 mm bevat voldoende LSD voor een trip.

Nadere informatie

Middelenmisbruik en crisis

Middelenmisbruik en crisis Middelenmisbruik en crisis Een lastige combinatie Mike Veereschild Tom Buysse Middelengebonden spoedeisende situaties Intoxicatie van een verslavend middel Onthouding van een verslavend middel Kernsymptomen

Nadere informatie

De Nederlandse drugsmarkt in 2012

De Nederlandse drugsmarkt in 2012 Improving Mental Health by Sharing Knowledge De Nederlandse drugsmarkt in 2012 Daan van der Gouwe onder meer: Gezonde School en Genotmiddelen Nationale Drug Monitor Meldpunt Drugsincidenten THC Monitor

Nadere informatie

Intoxicaties Let s have a party! Partydrugs! XTC! 19-11-15!

Intoxicaties Let s have a party! Partydrugs! XTC! 19-11-15! 19-11-15! Intoxicaties Let s have a party! Partydrugs! Diverse middelen Behandelstrategieën! P.M. Benner Internist-Intensivist Kennemer Gasthuis Haarlem! Werkingsmechanisme Serotonine: verhoogd gebruik

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesaanvraag

Samenvatting. Adviesaanvraag Samenvatting Adviesaanvraag De afgelopen jaren is uit rapportages van het voormalige Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo) en de daarna opgerichte Dopingautoriteit gebleken dat in ons land

Nadere informatie

BIJSLUITER ADHD testkit

BIJSLUITER ADHD testkit BIJSLUITER ADHD testkit METHYLFENIDAAT HCl 2,5 / 5 / 7,5 mg en placebo METHYLFENIDAAT HCl 5 / 10 / 15 mg en placebo METHYLFENIDAAT HCl 10 /15 / 20 mg en placebo Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit

Nadere informatie

Griepprik Wat kan uw apotheek voor u doen? Koorts en pijn

Griepprik Wat kan uw apotheek voor u doen? Koorts en pijn Verkoudheid en griep Plotseling een rillerig gevoel, spierpijn, keelpijn, last van hoesten en koorts... Misschien is dit het begin van een forse griep ( influenza ). In dat geval kunt u ook last krijgen

Nadere informatie

Ciclosporine (Neoral )

Ciclosporine (Neoral ) Afdeling Dermatologie / allergologie, locatie AZU Ciclosporine (Neoral ) bij constiutioneel eczeem (CE) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten het geneesmiddel ciclosporine te gaan gebruiken.

Nadere informatie

Strepsils + Lidocaïne, zuigtabletten Dichlorobenzylalcohol, amylmetacresol en lidocaine hydrochloride

Strepsils + Lidocaïne, zuigtabletten Dichlorobenzylalcohol, amylmetacresol en lidocaine hydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Strepsils + Lidocaïne, zuigtabletten Dichlorobenzylalcohol, amylmetacresol en lidocaine hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat

Nadere informatie

TRAMAGETIC RETARD 75, 100, 150 en 200 mg tabletten. Samenstelling TRAMAGETIC RETARD tabletten bevatten 75, 100, 150 of 200 mg tramadolhydrochloride.

TRAMAGETIC RETARD 75, 100, 150 en 200 mg tabletten. Samenstelling TRAMAGETIC RETARD tabletten bevatten 75, 100, 150 of 200 mg tramadolhydrochloride. Bijsluitertekst voor de patiënt ALGEMENE KENMERKEN Benaming TRAMAGETIC RETARD 75, 100, 150 en 200 mg tabletten. Samenstelling TRAMAGETIC RETARD tabletten bevatten 75, 100, 150 of 200 mg tramadolhydrochloride.

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Toux-San Dextromethorphan Suikervrij 1 mg/ml siroop Toux-San Dextromethorphan met Honing 3 mg/ml siroop Toux-San Dextromethorphan Suikervrij 3 mg/ml siroop Dextromethorfan

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Alcohol. Gewoonte, gewenning en verslaving

Alcohol. Gewoonte, gewenning en verslaving Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak of de gezelligheid, bij sociale en culturele evenementen, of om te ont spannen. Of om, net als met medicijnen met een kalmerende

Nadere informatie

Tim Leary bundelde de practicumverslagen

Tim Leary bundelde de practicumverslagen 2002 High 122 If you re going to San Francisco. Be sure to wear some flowers in your hair. Zonder Timothy Leary zou dit liedje waarschijnlijk niet geschreven zijn. Dat San Francisco het centrum van de

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Nesivine 0,05%, neusdruppels en neusspray (doseerspray en spray), oplossing Oxymetazoline hydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Nesivine 0,05%, neusdruppels en neusspray (doseerspray en spray), oplossing Oxymetazoline hydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Nesivine 0,05%, neusdruppels en neusspray (doseerspray en spray), oplossing Oxymetazoline hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte.

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte. Aripiprazol-capsules 1 mg Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in aripiprazol-capsules is aripiprazol. Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij psychosen,

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel MELATONINE Het natuurlijke slaapmiddel Wat is Melatonine Melatonine is een hormoon dat in de pijnappelklier (epifyse) geproduceerd wordt uit serotonine (neurotransmitter betrokken bij stemming en pijn)

Nadere informatie

Ecstasy: feiten en fabels.

Ecstasy: feiten en fabels. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Ecstasy: feiten en fabels. Raymond Niesink m.m.v Nienke van der Putten, Esther Croes, Tibor Brunt e.v.a. Ecstasy: feiten en fabels Trimbos, 10 juni 2015 2 Feiten

Nadere informatie

Clinicol studies on ossessment ond 'Over Medicotie' is geschreven op bosis von de lootste informotie. Verder redigeert ze verschillende ^ ^.

Clinicol studies on ossessment ond 'Over Medicotie' is geschreven op bosis von de lootste informotie. Verder redigeert ze verschillende ^ ^. ï OVER MEDCATE voor volwqssenen mef ADHD is geschreven voor d"genen die medicotie (willen goon) gebruiken. Het doel von het boek is snel een overzicht te bieden von de medicomenteuze mogeliikheden, von

Nadere informatie

LORATADINE HOOIKOORTSTABLETTEN APOTEX 10 mg Module 1.3.1.3 RVG 25632. Version 2014_04 Page 1 of 5. Bijsluiter: informatie voor de gebruiker

LORATADINE HOOIKOORTSTABLETTEN APOTEX 10 mg Module 1.3.1.3 RVG 25632. Version 2014_04 Page 1 of 5. Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Version 2014_04 Page 1 of 5 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker loratadine hooikoortstabletten Apotex 10 mg, tabletten Loratadine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Levocetirizine-ratio 5 mg filmomhulde tabletten

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Levocetirizine-ratio 5 mg filmomhulde tabletten BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Levocetirizine-ratio 5 mg filmomhulde tabletten Levocetirizine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Sandomigran 0,5 mg, omhulde tabletten 0,5 mg Sandomigran 1,5 mg, omhulde tabletten 1,5 mg pizotifeenwaterstofmalaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Onwillekurig of Autonoom Ingedeeld in parasympatisch en orthosympatisch

Onwillekurig of Autonoom Ingedeeld in parasympatisch en orthosympatisch Paragraaf 8.1 en 8.2 perifere zenuwstelsel Uitlopers van zenuwcellen buiten de hersenen en het ruggenmerg centrale zenuwstelsel Zenuwcellen en uitlopers in hersenen en ruggenmerg autonome zenuwstelsel

Nadere informatie

22/04/2012. voorbijgestreefde indeling, maar nog vaak gehoord

22/04/2012. voorbijgestreefde indeling, maar nog vaak gehoord Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Les 1: Kennismaking met drugs 3 Verslaving in Nederland 3 Soorten drugs 3 Gewenning 5 Geestelijke Verslaving

Nadere informatie

Ingrediënten. Thieves: Thieves olie is een blend, dat wil zeggen dat er meerdere oliën in zitten, nl:

Ingrediënten. Thieves: Thieves olie is een blend, dat wil zeggen dat er meerdere oliën in zitten, nl: Dieven-kruiden-mix Het recept komt van een groep middeleeuwse dieven die kostbare goederen stalen van zieke en overleden mensen die leden aan verschrikkelijke middeleeuwse aandoeningen, zonder zelf ziek

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Nesivine 0,01% baby sine conservans, neusdruppels, oplossing Oxymetazoline hydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Nesivine 0,01% baby sine conservans, neusdruppels, oplossing Oxymetazoline hydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Nesivine 0,01% baby sine conservans, neusdruppels, oplossing Oxymetazoline hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u Prednison voorgeschreven in verband met een ontstekingsziekte van de darm. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Programma Delictgedrag en middelengebruik jongeren Typen delictgedrag in relatie tot middelen(gebruik) Effecten middelengebruik samenleving Werking van

Nadere informatie

DDu Ketencasus. Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker. Presentatie. Mass Gathering Medicine Substance-related Emergencies

DDu Ketencasus. Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker. Presentatie. Mass Gathering Medicine Substance-related Emergencies Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige Mass Gathering

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. 1dd 1mg bij parkinson

Patiëntenbrochure. 1dd 1mg bij parkinson Patiëntenbrochure 1dd 1mg bij parkinson Inhoud Wat is de ziekte van Parkinson? 3 Wat zijn de klachten bij de ziekte van Parkinson? 4 Waar wordt de ziekte van Parkinson door veroorzaakt en hoe vaak komt

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam 1.3.1 Bijsluiter Rev.nr. 1502 Pag. 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Temazepam Aurobindo 10 mg, capsules Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Bijsluiter Naam product Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling De werkzame stof in de tabletten is lormetazepam. De tabletten bevatten respectievelijk

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt J-C 2001 Ned. Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Dipidolor al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan.

Nadere informatie

VASOCEDINE PSEUDOEPHEDRINE 60 mg, filmomhulde tabletten pseudo-efedrine hydrochloride

VASOCEDINE PSEUDOEPHEDRINE 60 mg, filmomhulde tabletten pseudo-efedrine hydrochloride VASOCEDINE PSEUDOEPHEDRINE 60 mg, filmomhulde tabletten pseudo-efedrine hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie. Dit geneesmiddel kunt u zonder voorschrift krijgen.

Nadere informatie

Oxazepam Teva 10 mg, tabletten Oxazepam Teva 50 mg, tabletten oxazepam

Oxazepam Teva 10 mg, tabletten Oxazepam Teva 50 mg, tabletten oxazepam 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Oxazepam Teva 10 mg, Oxazepam Teva 50 mg, oxazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar

Nadere informatie

Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3

Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3 Verdovende middelen gebruikt voor pijnbestrijding Versie 4.3 Strategie om de verpakkingsgrootten of de verpakkingsvorm beschikbaar in voor het publiek opengestelde apotheken te beperken 1. Inleiding Het

Nadere informatie

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft

Nadere informatie

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC? Bij XTC spreek op zijn Engels uit ecstasy in enge zin gaat het eigenlijk over het synthetische MDMA, de stimulerende en bewustzijnsveranderende werkzame stof die in de

Nadere informatie

Wetenschappelijke Feiten. over. Psychoactieve Drugs. Tabak, Alcohol, en Verboden middelen

Wetenschappelijke Feiten. over. Psychoactieve Drugs. Tabak, Alcohol, en Verboden middelen pagina 1/6 Wetenschappelijke Feiten Bron: WGO (2004) over Psychoactieve Drugs Tabak, Alcohol, en Verboden middelen Samenvatting en details: GreenFacts Context - Psychoactieve drugs zoals tabak, alcohol,

Nadere informatie

Fabels en feiten over morfine

Fabels en feiten over morfine Fabels en feiten over morfine Beter voor elkaar Fabels en feiten over morfine Inleiding In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige

Nadere informatie

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief drugs WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET DRUGS VERSLAVING IN NEDERLAND SOORTEN DRUGS GEWENNING GEESTELIJKE VERSLAVING LICHAMELIJKE VERSLAVING ONTHOUDINGSVERSCHIJNSELEN THUISOPDRACHTEN LES

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

MEDICA KEELSPRAY MENTHOL, 20 mg/10 ml; 5 mg/10 ml, spray voor oromucosaal gebruik Chloorhexidine gluconaat - Lidocaïne hydrochloride

MEDICA KEELSPRAY MENTHOL, 20 mg/10 ml; 5 mg/10 ml, spray voor oromucosaal gebruik Chloorhexidine gluconaat - Lidocaïne hydrochloride MEDICA KEELSPRAY MENTHOL, 20 mg/10 ml; 5 mg/10 ml, spray voor oromucosaal gebruik Chloorhexidine gluconaat - Lidocaïne hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken,

Nadere informatie

Er wordt aanbevolen om eerst de neus te spoelen met een zoutoplossing. Vervolgens kan Endrine of Endrine Zacht gebruikt worden.

Er wordt aanbevolen om eerst de neus te spoelen met een zoutoplossing. Vervolgens kan Endrine of Endrine Zacht gebruikt worden. BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Endrine 7,5 mg/g neusdruppels, oplossing Endrine Zacht 5 mg/g neusdruppels, oplossing Efedrine anhydrisch Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit

Nadere informatie

Benzocaïneallergie. Dermatologie. Beter voor elkaar

Benzocaïneallergie. Dermatologie. Beter voor elkaar Benzocaïneallergie Dermatologie Beter voor elkaar 2 U bent allergisch voor Benzocaïne: Wat nu? Uw dermatoloog heeft aangetoond dat u allergisch bent voor benzocaïne. Wanneer u hiermee in aanraking komt,

Nadere informatie

VASOCEDINE PSEUDOEPHEDRINE 60 mg, filmomhulde tabletten pseudo-efedrine hydrochloride

VASOCEDINE PSEUDOEPHEDRINE 60 mg, filmomhulde tabletten pseudo-efedrine hydrochloride VASOCEDINE PSEUDOEPHEDRINE 60 mg, filmomhulde tabletten pseudo-efedrine hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

XTC WAAR HEBBEN WE HET OVER? TOEN EN NU DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC WAAR HEBBEN WE HET OVER? TOEN EN NU DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC is de jongste jaren een van de veelbesproken nieuwe drugs. Wat zijn de eigenschappen? Hoe wordt het gebruikt? Welk jargon doet de ronde? Wat zijn de effecten en de risico

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Psychose Inhoudsopgave Inleiding 4 Psychose 4 Oorzaak 5 Door de ziekte van Parkinson 5 Door het gebruik van anti-parkinsonmedicatie 5 Door een lichamelijke aandoening

Nadere informatie

Behandeling met memantine

Behandeling met memantine Uw arts heeft u memantine voorgeschreven. In deze brochure staat informatie over de behandeling met memantine en de begeleiding. Deze brochure vervangt niet de adviezen van uw behandelend arts of die uit

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie