VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET EEN VISUELE BEPERKING 3 MAART 2009

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET EEN VISUELE BEPERKING 3 MAART 2009"

Transcriptie

1 VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET EEN VISUELE BEPERKING 3 MAART 2009 Aanwezigen eindgebruikersgroep: Donald Cornelis, cursist (blind) Herman Caulier, lid Inrichtende Macht (blind) Guy Baeyens, cursist (slechtziend) Eric Deman, cursist (slechtziend) Lieve Meerschaut, cursist (zwaar slechtziend) Joris Van Gansbeke, cursist (zwaar slechtziend) Aanwezigen partners van CO- project: Karel Spitaels (TML) Stefan Danschutter (WTCB) Annelies Verschatse (In-HAM) Bart Degryse (In-HAM) Aanwezigen experten: Marc Delsuphe (Verlichtingspecialist firma Etap) George Baes (brandexpert bij ANPI) Locatie: Sint-Rafaël Instituut Maagdestraat Gent (Contactpersoon: Ignace Dhondt) Korte inleiding door de projectleider (Stefan Danschutter) Het doel van het Collectief Onderzoeksproject is een evaluatie te maken van toegankelijkheid en evacuatiemogelijkheden van een gebouw voor mensen met een beperking. Daarvoor deelt men een gebouw in, in diensten en routes. Aan de hand van een computermodel worden alle parameters in kaart gebracht. We breiden ons plan rond evacuatie en brandveiligheid uit naar diverse eindgebruikersgroepen, met name mensen die in een rolwagen zitten, slechtzienden, gehoorgestoorden en personen met een cognitieve beperking, kortom voor mensen met beperkingen in de breedste zin van het woord. De bevraging is daarbij noodzakelijk om na te gaan welke hulpmiddelen een meerwaarde kunnen zijn bij een evacuatie. Pagina 1

2 Aan de hand van diverse scenario s ontleden we de problematiek. Scenario 1 : Het is nacht, je bevindt je in een hotelkamer op de 4e verdieping, er weerklinkt een brandalarm. Vraag1: Wat is je reactie? Iemand zou heel hard om hulp roepen. Een ander persoon zou telefoneren naar de receptie en uitleg vragen wat er gaande is. Nog een ander persoon, vraagt steeds bij het inchecken vooraf waar de nooduitgang is. De ervaring leert dat men nooit vanuit het hotelwezen zelf de route uitlegt zonder de vraag te krijgen, zelfs wanneer men duidelijk ziet dat iemand blind is. Een andere bedenking: bij het bijwonen van een vergadering, een concert is de slechtziende meestal begeleid door een derde, maar zelfs dan nog zou het aanbevolen zijn om telkens te weten waar de nooduitgangen zich bevinden. Voor mensen die ergens meermaals cursus volgen bijvoorbeeld, zou men bij aanvang ook samen eens de vluchtroute moeten bewandelen. Iemand maakt de opmerking dat dergelijke service zelfs niet aan bod komt in de oogafdeling van een ziekenhuis. Toch een plaats waar men er attent zou moeten voor zijn. Een ander persoon zou iemand aanklampen in de gang en de schouder vastnemen om zo begeleid te worden naar buiten. Een andere tip is de deuren te nemen die naar buiten draaien, weliswaar is deze conventie niet altijd van toepassing in hotels. Niemand zou in de kamer blijven en afwachten. Iemand zou zich behelpen door op het geluid af te gaan. Vraag 2: Stel dat er samen met het alarmsignaal tevens een stroboscopisch licht wordt weergegeven? Het zou bijvoorbeeld aan het plafond of ter hoogte van de deur in elke ruimte opgehangen worden. Zo zou het zowel voor blinden als doven functioneel zijn. Iemand maakt de opmerking dat het beter bij elke deur wordt gehangen zodat op die manier de deuropening geaccentueerd wordt. Een andere opmerking is dat de samenhang tussen het gebruik van stroboscopisch licht, de adrenalinestoot door het brandalarm en de mogelijke rookontwikkeling ervoor zou kunnen zorgen dat de panische angst nog meer in de hand gewerkt wordt. Algemeen kan toch geconcludeerd worden dat indien het licht bij de deuren geplaatst wordt richting nooduitgang het meer als hulpmiddel kan beschouwd worden dan belemmering. Pagina 2

3 Vraag 3: Hoe zou je reageren op een stem (via een toestelletje dat je bij je draagt) of via luidsprekers je de juiste vluchtweg aangeeft? Iemand met professionele ervaring in de liftsector, stelt uit onderzoek vast, dat wanneer iemand in een noodsituatie verkeert in een lift en rechtstreeks in verbinding komt te staan met een persoon, de paniek gereduceerd wordt en mensen een veiliger gevoel krijgen. In de U.K. werd een technologie ontwikkelt die geluid een richting geeft. M.a.w. wanneer vanuit een luidspreker een bepaalde toon of stem weerklinkt, hoort men meteen vanwaar het geluid komt. Dit in tegenstelling tot een het weerklinken van een sirene die de eigenschap heeft niet te weten vanwaar het geluid komt. Het richtinggevende geluid (Directional Sounder) maakt het mogelijk om een evacuatieweg uit te stippelen via de opstelling van luidsprekers. Je hoort een stem weerklinken die je bijv.zegt ga hier naar rechts, of neem hier de brandtrap., De mogelijk bestaat eveneens om een evacuatie te laten gebeuren door eenvoudigweg het een geluidssignaal te volgen. Uit onderzoek blijkt dat de evacuatietijd hierdoor met 70% wordt gereduceerd, zelfs wanneer de personen niet op de hoogte zijn van de werking van het systeem. (Zie bijkomende info op: (Zie bijlage 1 rapport van: Professor Deborah Withington van de University of Leeds en Mike Lunch onderzoeker bij Sound Alert Technology ) (Zie bijlage 2: Frequently Asked Questions Exit Point) Dergelijke systemen zijn reeds operationeel. Het systeem met luidsprekers wordt algemeen aangenomen als het meest efficiënte, een los toestelletje om bij je te houden is vaak in de noodsituatie niet altijd direct aanwezig bij de persoon zelf. Iemand oppert dat men ook dient rekening te houden dat een gesproken boodschap niet altijd efficiënt is, denken we hierbij maar aan de diverse talen die gesproken worden. Een andere belangrijke opmerking is dat de geluidsfrequentie voldoende hoog moet zijn, vermits er door paniek en het rondrennen van mensen er reeds een geluidsoverlast kan veroorzaakt worden waardoor de geluidsprekers onvoldoende hoorbaar zijn. Scenario 2 : Je verlaat je hotelkamer, je zoekt de deur. Vraag 4: Wat kan er als hulpmiddel dienen bij het verlaten van de kamer? Naast de voorgaande aangegeven hulpmiddelen uit scenario 1. Bijvoorbeeld een tactiele deurplaat aanbrengen op de deur, die de richting van de evacuatieweg aangeeft (een namaak deurplaat wordt als didactische materiaal wordt doorgegeven). Pagina 3

4 De afgeronde noppen geven aan dat dit de evacuatiedeur is Een afgeschuind vlakje heeft de RICHTING aan nadat men de deur heeft gepasseerd (op deze foto is dit naar rechts) Door te voelen aan de deur of er dergelijk plaatje hangt, weet je al ten eerste dat je de juiste deur gevonden hebt, meer nog het plaatje heeft afgeronde nopjes en een afgeschuind vlakje. De helling van de afschuining geeft aan of je naar links of rechts moet om de nooduitgang te vinden. Een gesofistikeerd ontwerp zou kunnen zijn, dat de hellingsgraad van het plaatje zich automatisch aanpast op elektronische wijze, in functie van de situering van de brand. Diverse opmerkingen wijzen er toch op dat het niet als garantie kan dienen, vermits je bijv. ook in een situatie kan komen waar bijv. de trappenhal noordzijde reeds vol rook is en je dan wel verplicht bent om de nooduitgang zuid te nemen. Op de luchthaven te Düsseldorf hebben ze gewerkt via visuele pijlen die aangeven welke kant je dan dient te volgen. Een opmerking als zou je als slechtziende toch het voordeel hebben dat je de rook en de warmte beter kunt waarnemen, gaat volgens de blinden onder de groep niet op. Je zal de rook wel ruiken maar daarom niet beter kunnen inschatten van welke kant ze komt. Blijkt ook dat er een misopvatting bestaat omtrent een betere zintuiglijke ontwikkeling bij blinden. Mensen die niet kunnen zien zullen wel een extra inspanning doen om te luisteren, doch hun gehoor is daardoor niet scherper geworden, noch hun aanvoelen. Men kan er wel bepaalde trainingen voor volgen, bv echolocatie, doch in panieksituaties en luidruchtige omgevingen zullen deze van geen tel zijn. Mensen kunnen wel qua mobiliteit zich trainen in bepaalde omgevingen en gaan dan eerder intuïtief hun weg vinden, doch dit alles mag niet veralgemeend worden. Wel mag gesteld worden dat iemand die blind geboren is betere capaciteiten heeft dan iemand die pas later blind werd. Scenario 3 : Je bevindt je reeds in de grote gang. Wat kan als hulpmiddel gebruikt worden op zoek naar de nooduitgang? Pagina 4

5 Bijvoorbeeld: het aanbrengen van grote handgrepen in de gang, waarachter terugverende klepjes zijn aangebracht. Als het klepje niet terugveert dan ben je in de verkeerde richting aan het lopen. Als je het klepje met je vinger kan wegduwen, dan volg je de goede richting. De handgrepen worden afgebogen en buigen mee om een hoek. Wordt een handgreep even onderbroken, bijv. voor een deuropening, dan loop je gewoon rechtdoor. Indien een uiteinde van dergelijk handgreep een afgeschuinde kant heeft, dan moet je in de gang oversteken. Dergelijke systemen berusten op conventionele afspraken. (Australisch systeem. Zie bijkomende info op: Het feit dat dergelijke handgrepen in de gang aan de muur bevestigd worden kan ook het voordeel hebben dat men op de buisvormige handgrepen het kamernummer in braille kan aanbrengen, en eventueel een pijl kan graveren. Braille wordt steeds gezien als een meerwaarde. Wel moet men de bedenking maken er maar een beperkt percentage van de slechtzienden of blinden in staat is om braille te lezen. Opnieuw komt er de opmerking i.v.m. de locatie van de brandhaard. De richting die de klepjes aangeeft kan ook hier de verkeerde vluchtweg zijn. Indien de klepjes enkel mechanisch functioneren en niet elektrisch kunnen ingesteld worden, worden ze niet als praktisch bevonden. Bovendien vreest men er zich aan te kwetsen. De handgrepen op zich zijn echter wel multifunctioneel, indien aangebracht op de ideale hoogte (1m20). Pagina 5

6 Iemand blijft herhalen dat het steeds belangrijk is om bij het inchecken vooraf op verkenning te gaan. Iemand anders maakt de opmerking dat de visuele pictogrammen ook een richting aangeven met een pijl doch dat ook deze niet steeds bindend zijn indien de brandhaard zich in die richting bevindt. Bijvoorbeeld het aanbrengen van een lichtgevende tactiele geleidingsstrip. Afgeschuind vlakje geeft je de RICHTING van de vluchtweg aan 3 opeenvolgende oneffenheden geven aan om van richting te veranderen De strip is fluorescerend of wordt verlicht, er worden pictogrammen in verwerkt, afgeschuinde vlakjes geven de richting aan en 3 opeenvolgende oneffenheden geven aan dat je van richting moet veranderen. Een variant op het systeem van de handgrepen. Iemand maakt de opmerking om dit systeem te implementeren samen met de handgrepen beschreven in bovenstaand scenario. De strip alleen is minder functioneel. Zijn pictogrammen nuttig en aan welke voorwaarden moeten ze voldoen? Een pictogram voor het aangeven van de nooduitgang waarop het figuurtje van een lopend persoon is afgebeeld, heeft niet echt een meerwaarde. Indien men een grotere pijl zou zien, zou dit efficiënter zijn voor slechtzienden. Het soort pijl is ook belangrijk, liefst een pijl met duidelijk zichtbare vleugeltjes. Pictogrammen zijn ook vaak te klein, hangen op diverse hoogte of er is een overaanbod. Indien men nooduitgangen aangeeft met kleuren in combinatie met bijv. handgrepen dient men ook het volgende in acht te nemen. De ideale kleurencombinaties voor slechtzienden zijn: wit/zwart, wit/rood of wit/donkerblauw. Groen/rood is moeilijk en Pagina 6

7 vervaagt in grijze tinten. De lichtintensiteit mag hoger zijn dan gebruikelijk om alles goed scherp te kunnen waarnemen. Het pictogram moet heel eenvoudig zijn. Evenals de aanduiding van het verdiep bij het uitstappen uit de lift is van groot belang. Hou wel in acht dat de deur in een contrasterende kleur ten opzichte van de muren dient geschilderd te worden. Op de deur kan ev een contrasterend cijfer worden aangebracht. Een donker geschilderde deur geeft voor slechtzienden vaak de indruk dat ze openstaat. Let op pictogrammen of cijfers aanbrengen op deuren hebben het grote nadeel dat ze niet zichtbaar zijn wanneer de deur openstaat. Beter is ze rechts van de deuropening te voorzien. Een alternatief voor een brandveilige wachtzone is de minder mobiele personen onder te brengen in een aantal kamers op het gelijkvloers of maximaal op de eerste verdieping. Om de evacuatie op het eerste verdiep vlotter te laten verlopen kan men een glijbaan, spiraaltrap of een hellend vlak voorzien. Wat is het meest geschikte lettertype om tekst weer te geven? Verdana en Arial zijn meest geschikt, met voorkeur van Verdana en liefst zonder gebruik van hoofdletters. Verdana Arial Evacuatie (Arial) Evacuatie (Verdana) Aan welke voorwaarden en eigenschappen moeten pictogrammen gecombineerd met braille voldoen? Handig indien de pictogrammen op schouderhoogte (1m60) aangebracht worden en ze steeds rechts van de deur worden opgehangen. Pictogrammen voorzien van braille wordt niet echt gezien als een praktisch hulpmiddel. Pagina 7

8 Er bestaan controverse over de plaats waar drukknoppen om brandalarm aan te geven worden opgehangen. Er zal navraag gedaan worden bij personen die gespecialiseerd zijn in toegankelijkheid. Kunnen tactiele aanduidingen van nut zijn? Bijvoorbeeld aan trapleuningen. Indien een trapleuning vroeg genoeg begint en lang genoeg uitdraait is het niet nodig een indicatie te krijgen op de trapleuning zelf, die aangeeft dat de trap eindigt. De normen zijn : de trapleuning moet 60 cm vroeger beginnen dan het begin van de trap en afschuinen naar beneden en doorlopen tot helemaal beneden en opnieuw 60 cm verder afschuinen naar beneden toe. De afschuining geeft zo het begin en einde van de trap aan. Het soort trapleuning is ook van belang, ze moet omgrijpbaar zijn liever geen platte rechtopstaande plank. Op die leuning tekeningen of tekst aanbrengen is niet zo interessant, ze worden heel moeilijk waargenomen door blinden. Voor roltrappen is er van Universal Design een ontwerp die op de band waar je je moet vastnemen een teken dat aangeeft of de trap naar boven of naar beneden gaat. Een andere tip is de onderste of bovenste trede te voorzien van een contrasterende strip, doch in werkelijkheid wordt dit vaak achterwege gelaten omwille van esthetische aspecten. Pagina 8

9 Waar plaatst men het best pictogrammen of tactiele borden? Pictogrammen die nooduitgangen aangeven moeten wettelijk op 2m hoogte geplaatst worden. Zo kan men ze nog zien indien er een grote menigte mensen aanwezig is. Een tegenargument is echter dat in geval van brand ze vaak op die manier niet lang zichtbaar zijn door de rookontwikkeling op die hoogte. Welke noodverlichting is het meest aangewezen? Voor slechtzienden was de belichting op foto G het best belicht. Foto A is het minst goed belicht. Fluorescerende strips kunnen een hulpmiddel zijn voor velen, doch één bemerking hieromtrent, niet alle slechtzienden zijn hiermee gebaat. Pictogrammen die aangebracht worden op een noodverlichting mogen niet te fel doorgelicht worden anders creëer een reflectie, waardoor de zichtbaarheid sterk afneemt en verblinding optreedt. De Europese normen zijn de volgende, pictogrammen met een hoogte van 13 cm die aangelicht zijn, hebben een herkenbaarheidsafstand van 13 meter, pictogrammen van 13cm hoogte die doorgelicht zijn hebben een herkenbaarheidsafstand van 26 meter. Een pictogram op een armatuur aanbrengen is dus goed op voorwaarde dat er daarnaast ook nog noodverlichting aanwezig is die de vluchtweg aangeeft. Indien er veiligheidsverlichting aangebracht wordt dan liever vanuit het plafond dan vanop de grond. Liefst egale verlichting om geen schaduwvlekken te veroorzaken. Koud licht geeft beter contrast. Zijdelingse verlichting op trappen is ook een aanrader. Pagina 9

10 Iemand uit de groep concludeerde nog als volgt : De verantwoordelijkheid inzake brandveiligheid en evacuatie ligt niet alleen bij de bouwheer, maar ook bij de persoon zelf die logeert of verblijft in het gebouw. Vooraf zelf op verkenning gaan, gebruik maken van je witte stok zijn eenvoudige tips die van heel groot belang kunnen zijn in dergelijke noodsituaties. Hartelijk dank aan allen die meewerkten aan dit project. Voor verslag, Bart Degryse 13/03/09 Pagina 10

VERSLAG EINDGEBRUIKERSGROEP BEVRAGING EXPERTEN OVER PERSONEN MET COGNITIEVE BEPERKING (AUTISMESPECTRUMSTOORNIS) 10 APRIL 2009

VERSLAG EINDGEBRUIKERSGROEP BEVRAGING EXPERTEN OVER PERSONEN MET COGNITIEVE BEPERKING (AUTISMESPECTRUMSTOORNIS) 10 APRIL 2009 VERSLAG EINDGEBRUIKERSGROEP BEVRAGING EXPERTEN OVER PERSONEN MET COGNITIEVE BEPERKING (AUTISMESPECTRUMSTOORNIS) 10 APRIL 2009 De bevraging is gebeurd via experten van Autisme centraal te Gent. Autisme

Nadere informatie

VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET MOTORISCHE BEPERKING 18 APRIL 2009

VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET MOTORISCHE BEPERKING 18 APRIL 2009 VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET MOTORISCHE BEPERKING 18 APRIL 2009 De bevraging is gebeurd via het KVG afdeling Roeselare (Katholieke Vereniging Gehandicapten). Het is een vereniging

Nadere informatie

VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET AUDITIEVE BEPERKING 12 MAART 2009

VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET AUDITIEVE BEPERKING 12 MAART 2009 VERSLAG BEVRAGING EINDGEBRUIKERSGROEP PERSONEN MET AUDITIEVE BEPERKING 12 MAART 2009 Aanwezigen eindgebruikersgroep : Mussche Sabina, slechthorend Wim Van Parys, slechthorend en rolstoelgebruiker Myriam

Nadere informatie

Workshop personen met een verstandelijke beperking

Workshop personen met een verstandelijke beperking Workshop personen met een verstandelijke beperking Locatie: Mivalti Tielt Datum: vrijdag 26 november 2010 Tijdstip: 14.00h- 16.00h Aanwezigen: Annelies Verschatse, Veerle Cools, Ann (begeleider Mivalti),

Nadere informatie

Verwerking nalichtende pigmenten

Verwerking nalichtende pigmenten J.11.5 Verwerking nalichtende pigmenten J.11.5 Verwerking nalichtende pigmenten Nalichtende pigmenten kunnen op verschillende manieren worden verwerkt. Zowel vermengd in verfstoffen als in kunststof, maar

Nadere informatie

Smart Guidance. In noodsituaties. Richtinggevend. Dynamisch

Smart Guidance. In noodsituaties. Richtinggevend. Dynamisch Smart Guidance Smart Guidance Smart Guidance gebruikt lichtsignalen om grote groepen mensen op een intelligente en intuïtieve manier te begeleiden in onbekende of complexe omgevingen. In noodsituaties

Nadere informatie

Inhoud. TOEGANKELIJKHEID van informatie en communicatie. Intro vzw? Toegankelijke evenementen en inclusieve projecten

Inhoud. TOEGANKELIJKHEID van informatie en communicatie. Intro vzw? Toegankelijke evenementen en inclusieve projecten Inhoud Toegankelijke evenementen en inclusieve projecten Intro vzw Toegankelijkheid van informatie en communicatie. Toegankelijkheid van de infrastructuur Diensten en materialen Intro-label Intro vzw?

Nadere informatie

Video Intercom Systeem

Video Intercom Systeem Video Intercom Systeem VM-320 VM-670 VM-372M1 VM-670M1 / VM-670M4 AX-361 GEBRUIKERS HANDLEIDING 2 Functies VM-320 VM-670 VM-372M1 VM-670M1 / VM-670M4 AX-361 1 Microfoon 8 Luidspreker 2 Indicatie-led s

Nadere informatie

VOOR EIGEN REGIE IN ZORG EN SAMENLEVING

VOOR EIGEN REGIE IN ZORG EN SAMENLEVING Toegankelijkheidsonderzoek Werkplein West Jan van Galenstraat 323 donderdag 11 maart 2010 ALGEMEEN Het gebouw aan de Jan van Galenstraat bestaat uit twee gedeeltes: Het publieksgedeelte en het personeelsgedeelte.

Nadere informatie

SPORTERS MET EEN BEPERKING?

SPORTERS MET EEN BEPERKING? LESGEVEN AAN SPORTERS MET EEN BEPERKING? Vlabus geeft tips! SPORT ZOALS HET HOORT 01. ALGEMENE TIPS & INFORMATIE 03. DOVE & SLECHTHORENDE SPORTERS 05. SPORTER MET EEN PSYCHISCHE AANDOENING 02. BLINDE &

Nadere informatie

NOODVERLICHTING INFORMATIE BLAD

NOODVERLICHTING INFORMATIE BLAD NOODVERLICHTING INFORMATIE BLAD Over Noodverlichting Waar hoort noodverlichting te hangen? En aan welke eisen dient noodverlichting te voldoen? Welke wettelijke verplichtingen zijn er en welke normen moet

Nadere informatie

Adviesverlening & begeleiding Preventie en welzijn. Brand & evacuatie gebruikers gc Berkenhof 26.11.12

Adviesverlening & begeleiding Preventie en welzijn. Brand & evacuatie gebruikers gc Berkenhof 26.11.12 Adviesverlening & begeleiding Preventie en welzijn Brand & evacuatie gebruikers gc Berkenhof 26.11.12 Agenda Algemeen Vuurdriehoek Brand blussen? Handelingen bij brand Evacuatie van gebouwen Brand in België

Nadere informatie

Voor de brandinstructie met ontruimingsplattegrond wordt vaak geadviseerd:

Voor de brandinstructie met ontruimingsplattegrond wordt vaak geadviseerd: Met duidelijkheid vooraf is deze vraag niet nodig. Breng Brandinstructies * aan. Niet alleen omdat het verplicht is, maar bovenal voor de veiligheid van uw medewerkers, gasten, leerlingen en/of bezoekers.

Nadere informatie

Evacuatie- en brandrichtlijnen

Evacuatie- en brandrichtlijnen Schooljaar 2012-2013 Evacuatie- en brandrichtlijnen Veiligheid en gezondheid op school is:. zorg dragen voor de medemens en onszelf. een elementair onderdeel van de opvoeding. bijdragen tot algemene vorming.

Nadere informatie

Zelfstandig van A naar B met een visuele beperking. 5 de Themadag Oog en Werk, 8 maart 2013, Amersfoort Else Havik

Zelfstandig van A naar B met een visuele beperking. 5 de Themadag Oog en Werk, 8 maart 2013, Amersfoort Else Havik Zelfstandig van A naar B met een visuele beperking 5 de Themadag Oog en Werk, 8 maart 2013, Amersfoort Else Havik Waarom is zelfstandige verplaatsing met een beperkte visus zo lastig? Verschil met normaal

Nadere informatie

Brandveilig ontwerpen in de praktijk Deel 1 ontwerpen van vluchtwegen. Emiel van Wassenaar - 14 juni 2012

Brandveilig ontwerpen in de praktijk Deel 1 ontwerpen van vluchtwegen. Emiel van Wassenaar - 14 juni 2012 Brandveilig ontwerpen in de praktijk Deel 1 ontwerpen van vluchtwegen Emiel van Wassenaar - 14 juni 2012 6/15/2012 Emiel van Wassenaar BOUW RUIMTE MILIEU Inhoud deel 1 1. Het menselijk gedrag zelfredzaamheid

Nadere informatie

Workshop Zelfredzaamheid bij brand De zorg voor een veilige ontvluchting

Workshop Zelfredzaamheid bij brand De zorg voor een veilige ontvluchting Workshop Zelfredzaamheid bij brand De zorg voor een veilige ontvluchting Margrethe Kobes en Karin Groenewegen Onderzoekers NIFV Nibra 4-11-2009 1 Doelen Verkrijgen van inzicht in aspecten die zelfredzaamheid

Nadere informatie

EVACUATIEPLAN. 1. Aantal evacuatieoefeningen: 2. richtlijnen evacuatie leerlingen. 3. alarmsignaal INSTRUCTIES PERSONEEL. schooljaar 2006-2007

EVACUATIEPLAN. 1. Aantal evacuatieoefeningen: 2. richtlijnen evacuatie leerlingen. 3. alarmsignaal INSTRUCTIES PERSONEEL. schooljaar 2006-2007 EVACUATIEPLAN INSTRUCTIES PERSONEEL schooljaar 2006-2007 1. Aantal evacuatieoefeningen: - aangekondigd: eerste trimester: - niet aangekondigd: derde trimester: 2. richtlijnen evacuatie leerlingen Zie standaarddocument

Nadere informatie

8. Checklist Voorbeeld? Volg onderstaande link. ja nee nvt

8. Checklist Voorbeeld? Volg onderstaande link. ja nee nvt 8. Checklist? Volg onderstaande link. ja nee nvt BIJLAGE Bereikbaarheid van het evenement/festival (vanuit de omgeving) 1 Is er vanaf het doorgaande voetpad een natuurlijke gidslijn of een geleidelijn

Nadere informatie

Omgaan met mensen met een beperking

Omgaan met mensen met een beperking Omgaan met mensen met een beperking makkelijker dan u denkt! Gebruik de juiste woorden! Het is belangrijk dat we iedereen respectvol benaderen en mensen niet reduceren tot hun beperking. Vandaar de termen

Nadere informatie

Vlaams Netwerk Toegankelijk Bouwen EFRO VNTB. Peter Deboutte, vzw In-HAM 9 maart 2010

Vlaams Netwerk Toegankelijk Bouwen EFRO VNTB. Peter Deboutte, vzw In-HAM 9 maart 2010 Vlaams Netwerk Toegankelijk Bouwen EFRO VNTB Peter Deboutte, vzw In-HAM 9 maart 2010 Uitvoerende Partners Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Contactpersonen: J. Desmyter & S. Danschutter

Nadere informatie

Inhoud. Badhuisweg 77 Tel: 070 30 600 87 2587 CD Den Haag Pagina 1 van 19 E: info@nodazzle.com

Inhoud. Badhuisweg 77 Tel: 070 30 600 87 2587 CD Den Haag Pagina 1 van 19 E: info@nodazzle.com Inhoud Vernieuwd denken... 2 Het belangrijke verschil tussen nood- en evacuatieverlichting... 2 Armaturen... 3 Nodazzle Utility Red of Green... 3 Nodazzle Anti Panic In/ On... 4 Nodazzle Exitsigns... 4

Nadere informatie

VLUCHTEN BIJ EEN BRAND

VLUCHTEN BIJ EEN BRAND VLUCHTEN BIJ EEN BRAND Waar zou op gelet kunnen worden wanneer er een brand is? Bij de brand in Volendam hebben van de 300 vluchtenden er slechts tien de twee nooduitgangen gebruikt, terwijl het gedrang

Nadere informatie

een ziekenhuis in Amsterdam Promote. Share. Influence. Een kijk op de evacuatie van door de pioneers van Tetcon

een ziekenhuis in Amsterdam Promote. Share. Influence. Een kijk op de evacuatie van door de pioneers van Tetcon September 2015 TETCON IS EEN PIONIER IN TECHNISCHE TEXTIEL CONCEPTEN. ONZE PASSIE IS OM ORGANISATIES TE HELPEN DOOR MIDDEL VAN DE KRACHT VAN TECHNISCH TEXTIEL Een kijk op de evacuatie van een ziekenhuis

Nadere informatie

de missing link in brandveiligheid.

de missing link in brandveiligheid. SafeOut Paul Downes Mob.: +31 (0)6 646 79 571 Benno Gabriël Mob.: +31 (0)6 159 00 429 E-mail: info@safeout.nl Website: www.safeout.nl de missing link in brandveiligheid. Het Probleem: Per jaar zijn er

Nadere informatie

Toegankelijkheid van. signalisatie en informatie in en rond het gebouw

Toegankelijkheid van. signalisatie en informatie in en rond het gebouw Toegankelijkheid van signalisatie en informatie in en rond het gebouw Dit wenkenblad is een leidraad om de toegankelijkheid van signalisatie en informatie in en rond een gebouw te verbeteren. Het geeft

Nadere informatie

Toegankelijkheid bibliotheken tbv visueel gehandicapten De eisen op een rijtje

Toegankelijkheid bibliotheken tbv visueel gehandicapten De eisen op een rijtje Toegankelijkheid bibliotheken tbv visueel gehandicapten De eisen op een rijtje Fysieke toegankelijkheid Gebruik in ieder geval onderstaande aandachtspunten: 1. Afstapjes en trappen dienen goed afgeschermd

Nadere informatie

Controlelijst brandveiligheid kinderdagverblijven/ basisscholen 2010. Naam instelling : Locatie adres : Contactpersoon : Telefoonnummer :

Controlelijst brandveiligheid kinderdagverblijven/ basisscholen 2010. Naam instelling : Locatie adres : Contactpersoon : Telefoonnummer : Controlelijst brandveiligheid kinderdagverblijven/ basisscholen 2010 Naam instelling : Locatie adres : Contactpersoon : Telefoonnummer : Datum (controlelijst ingevuld) Handtekening Toelichting op de controlelijst

Nadere informatie

MANUEEL BEHANDELEN VAN LASTEN

MANUEEL BEHANDELEN VAN LASTEN MANUEEL BEHANDELEN VAN LASTEN - Identificatiefiche van risicofactoren bij manuele behandeling April 2008 Algemene Directie Humanisering van de Arbeid Gebruiksaanwijzing De Identificatiefiche van risicofactoren

Nadere informatie

BHV plan van... (Instructie: vul de naam en adres van uw bureau in) Plaats, datum:.

BHV plan van... (Instructie: vul de naam en adres van uw bureau in) Plaats, datum:. BHV plan van... (Instructie: vul de naam en adres van uw bureau in) Plaats, datum:. 1 Inhoud 1. Basisgegevens bureau 2. BHV-organisatie 3. BHV-materialen 4. Instructies voor het personeel 5. Noodkaarten

Nadere informatie

Gedrag van mensen bij brand

Gedrag van mensen bij brand Gedrag van mensen bij brand Drs. ing. Margrethe Kobes MIFireE Onderzoeker NIFV Promovenda VU, Crisislab 6-1-2009 1 Gedrag van mensen bij brand Wat doen mensen bij brand? Resultaten uit literatuuronderzoek

Nadere informatie

WORKSHOP OVERHEADPROJECTIE

WORKSHOP OVERHEADPROJECTIE Reader 41 WORKSHOP OVERHEADPROJECTIE Februari 2010 Mediatheek Tilburg Moller 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 De overheadprojector 5 2.1 De beeldhoek 6 3 Sheets 7 3.1 Schrijfsheets.. 7 3.2 Inbrandsheets

Nadere informatie

MATERIALEN. Metalen sculpturen

MATERIALEN. Metalen sculpturen MATERIALEN Metalen sculpturen Vroeger was metaal vooral voorbestemd voor buitentrappen of voor realisaties met een industrieel karakter. Tegenwoordig liggen de kaarten helemaal anders: in de wereld van

Nadere informatie

Bekijk en bestudeer grondig de onderstaand downloadbare plannen: Het kan je leven redden!!

Bekijk en bestudeer grondig de onderstaand downloadbare plannen: Het kan je leven redden!! Raadgevingen en opmerkingen Bekijk en bestudeer grondig de onderstaand downloadbare plannen: Het kan je leven redden!! Brandweernummer = 100 centrale = tevens gratis nummer op je telefoon. Doe vooral zelf

Nadere informatie

Module 9. Bedrijfshulpverlening Vraag Antwoord Mogelijke maatregelen Prioriteit Toelichting

Module 9. Bedrijfshulpverlening Vraag Antwoord Mogelijke maatregelen Prioriteit Toelichting Branche RI&E vereniging SZS (versie oktober 2008) 9.1 9.1 Is een actueel bedrijfshulpverleningsplan (bedrijfsnoodplan) aanwezig? Stel bedrijfshulpverleningsplan (bedrijfsnoodplan) op. Controleer minimaal

Nadere informatie

GfS Nooduitgang beveiliging

GfS Nooduitgang beveiliging GfS Nooduitgang beveiliging GfS Nooduitgang beveiliging (1) Paniekbeslag heeft als functie om in geval van nood een veilige en doeltreffende vluchtweg te bieden. De Europese normering beschrijft dat deuren

Nadere informatie

sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2011 minitoets bij opdracht 18

sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2011 minitoets bij opdracht 18 sport, dienstverlening en veiligheid SPE K 2011 minitoets bij opdracht 18 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens

Nadere informatie

Tu Trona evacuatieglijdoek

Tu Trona evacuatieglijdoek Tu Trona evacuatieglijdoek 1 Wet en Regelgeving Wist u dat: In het geval van een brand, overstroming, aardbeving of stroomuitval er geen gebruik kan en mag worden gemaakt van de lift. Gemiddeld 10% van

Nadere informatie

Advies Toegankelijkheid Heereplein en trap winkelcentrum het Anker

Advies Toegankelijkheid Heereplein en trap winkelcentrum het Anker Auteur Els Smith Onderwerp Toegankelijkheid gemeente Geertruidenberg Advies Toegankelijkheid Heereplein en trap winkelcentrum het Anker Door Visio Zicht op Toegankelijkheid: Els Smith In opdracht van en

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer DE BAAN VAN DE ZON Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

ADVIES. Pagina 1 van 6. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid.

ADVIES. Pagina 1 van 6. Adviescommissie praktijktoepassing brandveiligheidsvoorschriften. Secretariaat info@adviescommissiebrandveiligheid. ADVIES Registratienummer: Betreft: Adviesaanvraag upgrade tweede vluchtmogelijkheid of enkele vluchtroute op galerij Trefwoorden: Verbouw, handhaving, zorgplicht, vluchtroute, beschermde route, enkele

Nadere informatie

Vereiste omgeving/eigen perceel. Blinden en slechtziende

Vereiste omgeving/eigen perceel. Blinden en slechtziende Maatregelen voor een woongebouw Woongebouwomgeving Bijlage 3 Vereiste omgeving/eigen perceel Doelgroep Blinden en slechtziende Rolstoelgebrui kers, personen Slechtlopende (spelende) Kinderen met boodschappen

Nadere informatie

Informatiemateriaal BEZOEKERSINFORMATIE

Informatiemateriaal BEZOEKERSINFORMATIE S9 Informatiemateriaal BEZOEKERSINFORMATIE KANTOOR zoetermeer HSEQ Welkom bij GDF SUEZ E&P Nederland Neem voor uw en onze veiligheid de tijd om deze bezoekersinformatie door te lezen. Registratie Als bezoeker

Nadere informatie

FHN Reglementen. Behendigheid Toestellen

FHN Reglementen. Behendigheid Toestellen FHN Reglementen Behendigheid Toestellen Behendigheid Toestellen versie 2009 INHOUDSOPGAVE Blz. DE TOESTELLEN 3 FIGUUR 1: Hoogtesprongen 8 FIGUUR 2: De Muur 9 FIGUUR 3: De Borstelsprong 10 FIGUUR 4: De

Nadere informatie

II. 12 BVCHECK MC Checklist voor de preventie van brand in de mini-crèches

II. 12 BVCHECK MC Checklist voor de preventie van brand in de mini-crèches II. 12 BVCHECK MC Checklist voor de preventie van brand in de mini-crèches Deze checklist helpt bepalen aan welke vereisten de mini-crèche op het vlak van brandveiligheid aan het besluit van de Vlaamse

Nadere informatie

Nieuwbouw en vernieuwbouw Aandachtspunten veiligheid Scholen van morgen

Nieuwbouw en vernieuwbouw Aandachtspunten veiligheid Scholen van morgen Nieuwbouw en vernieuwbouw Aandachtspunten veiligheid Scholen van morgen Gemeenschappelijke preventiedienst GO! GPD Guy Linten Francis Bruelemans Brandveiligheid en evacuatie Strengste norm dient gehanteerd

Nadere informatie

Zicht op Toegankelijkheid. Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen

Zicht op Toegankelijkheid. Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen Zicht op Toegankelijkheid Professioneel advies over toegankelijkheid van gebouwen en buitenruimte voor slechtziende en blinde mensen Koninklijke Visio Koninklijke Visio is het expertisecentrum voor slechtziende

Nadere informatie

VERHUURVOORWAARDEN VOOR RUIMTEN EN FACILITEITEN deze versie: van toepassing m.i.v. 1 juni. 2014

VERHUURVOORWAARDEN VOOR RUIMTEN EN FACILITEITEN deze versie: van toepassing m.i.v. 1 juni. 2014 VERHUURVOORWAARDEN VOOR RUIMTEN EN FACILITEITEN deze versie: van toepassing m.i.v. 1 juni. 2014 In dit document wordt onder huurder verstaan: de persoon aan wie of de organisatie aan welke door de Badcuyp

Nadere informatie

Iedereen wordt graag respectvol behandeld, dus ook de persoon met een handicap. Enkele algemene tips voor het omgaan met personen met een handicap:

Iedereen wordt graag respectvol behandeld, dus ook de persoon met een handicap. Enkele algemene tips voor het omgaan met personen met een handicap: Gedragscode VAL: omgaan met personen met een handicap (bron: www.parantee.be en www.gripvzw.be) Het is belangrijk dat onze maatschappij toegankelijk is voor iedereen, en iedereen heeft recht om de sport

Nadere informatie

Vermijd vallen in de thuissituatie

Vermijd vallen in de thuissituatie Vermijd vallen in de thuissituatie Wat kunt u er zelf aan doen? Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be Inleiding Bij het ouder worden of bij ziekte verandert de lichamelijke

Nadere informatie

BRAND. Algemene informatie over brand

BRAND. Algemene informatie over brand Preventie en Interim Algemene informatie over brand Opdat er brand zou ontstaan zijn 3 elementen nodig: Brandbare stof: vaste stof, vloeistof, gas Ontstekingsbron (vonken, vlam) veroorzaakt door bvb. kortsluiting,

Nadere informatie

Algemeen. Openingstijden. Naam vrijwilliger * e-mail adres. Subcategorie * Naam * Meta titel Meta omschrijving. Sleutelwoorden. Algemene objectinfo:

Algemeen. Openingstijden. Naam vrijwilliger * e-mail adres. Subcategorie * Naam * Meta titel Meta omschrijving. Sleutelwoorden. Algemene objectinfo: Naam vrijwilliger * e-mail adres Algemeen Subcategorie * Naam * Meta titel Meta omschrijving Sleutelwoorden Algemene objectinfo: Straatnaam * Huisnummer * Toevoeging Postcode * Plaatsnaam * Telefoon Fax

Nadere informatie

Brand in uw bedrijf: De 4 stappen voor ontruiming

Brand in uw bedrijf: De 4 stappen voor ontruiming Brand in uw bedrijf: De 4 stappen voor ontruiming 2 Brand in uw bedrijf: 4 stappen voor ontruiming! INHOUD 3 Brand in uw bedrijf: 4 stappen voor ontruiming! HOOFDSTUK 1 ONTRUIMINGSPROCEDURE In de ontruimingsprocedure

Nadere informatie

Calamiteitenwijzer Wat te doen bij:

Calamiteitenwijzer Wat te doen bij: Schade aan voorwerpen Diefstal, vermoeden van diefstal Gaslek Stroomstoring Waterschade Medische noodsituaties Brand Overval Bommelding Aanslag met zuur / schadelijke stoffen Calamiteitenwijzer: voor wie

Nadere informatie

www.coopman.be Hercules Traplift voor trappen met bochten

www.coopman.be Hercules Traplift voor trappen met bochten www.coopman.be Hercules Traplift voor trappen met bochten amends Flow2 new features:layout 1 7/5/10 14:51 Page 3 GELUK Met een simpele druk op de knop gaat een wereld van mobiliteit en vrijheid voor u

Nadere informatie

Ontruimingsplan Molen Kyck over den Dyck. Instructie voor vrijwilligers

Ontruimingsplan Molen Kyck over den Dyck. Instructie voor vrijwilligers M o l e n K y c k o v e r d e n D y c k Datum: 16-04-2006 Pagina 1 van 19 w w w. m o l e n - d o r d r e c h t. n l Ontruimingsplan tijdens brand of andere calamiteiten Ontruimingsplan Molen Kyck over

Nadere informatie

Brandveilig op kamers. Tips voor een brandveilige kamer

Brandveilig op kamers. Tips voor een brandveilige kamer Brandveilig op kamers Tips voor een brandveilige kamer Een brand overkomt mij niet. Wat je kunt doen Plaats een rookmelder op elke verdieping in de gangen en bij voorkeur ook in je eigen kamer. Bepaal

Nadere informatie

http://www.museum-security.org

http://www.museum-security.org De calamiteitenwijzer Voor wie en waarom? De calamiteitenwijzer is bestemd voor de medewerkers van een (museale) instelling. De wijzer dient als een geheugensteun bij calamiteiten en als beknopt hulpmiddel

Nadere informatie

Welkom. DE VRAAG VAN VANDAAG: Wat zien we met een warmtebeeldcamera?

Welkom. DE VRAAG VAN VANDAAG: Wat zien we met een warmtebeeldcamera? Welkom DE VRAAG VAN VANDAAG: Wat zien we met een warmtebeeldcamera? inhoud van de les Verhouding licht / IR IR in beeld brengen Beeld Camera Informatie Temperatuur Warmte en warmtetransport Camera techniek

Nadere informatie

Calamiteitenplan WZK Onderwatersport Wassenaar

Calamiteitenplan WZK Onderwatersport Wassenaar Calamiteitenplan WZK Onderwatersport Wassenaar ALGEMENE RICHTLIJNEN WAT TE DOEN BIJ HET ONTDEKKEN VAN BRAND 1. Blijf kalm, voorkom paniek; 2. Activeer het brandalarm door het inslaan van het ruitje van

Nadere informatie

Zien of niet zien. Informatie voor spreekbeurt of werkstuk. Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

Zien of niet zien. Informatie voor spreekbeurt of werkstuk. Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Zien of niet zien Informatie voor spreekbeurt of werkstuk Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Wat is zien nu eigenlijk? Kunnen zien lijkt heel gewoon. Maar ogen zitten

Nadere informatie

VOTO-score. Valrisico s Opsporen in de Thuissituatie van Ouderen. Juni 2009 C. Verstraete, G. Braeckman G. en L. De Coninck

VOTO-score. Valrisico s Opsporen in de Thuissituatie van Ouderen. Juni 2009 C. Verstraete, G. Braeckman G. en L. De Coninck VOTO-score Valrisico s Opsporen in de Thuissituatie van Ouderen Juni 2009 C. Verstraete, G. Braeckman G. en L. De Coninck De VOTO-score werd ontwikkeld in het kader van een bachelorproef aan de opleiding

Nadere informatie

Checklist valpreventie. Hoe kan u een valincident vermijden?

Checklist valpreventie. Hoe kan u een valincident vermijden? Checklist valpreventie Hoe kan u een valincident vermijden? Inleiding Vallen is soms erger dan u denkt. Een domme val kan heel wat ellende veroorzaken. Om valpartijen te voorkomen, moet uw woning een veilige

Nadere informatie

Bedrijfshulpverleningsplan

Bedrijfshulpverleningsplan Bedrijfshulpverleningsplan voor de openbare apotheek te Datum opmaak: bijlage 8 61 Inhoud 1 Basisgegevens Apotheek Arts Ziekenhuis met EHBO-post Aanwezige bedrijfshulpverleners 2 Informatie/instructie

Nadere informatie

RISICOBEHEERSING TIJDENS BEURZEN OF EVENEMENTEN IN KORTRIJK XPO

RISICOBEHEERSING TIJDENS BEURZEN OF EVENEMENTEN IN KORTRIJK XPO RISICOBEHEERSING TIJDENS BEURZEN OF EVENEMENTEN IN KORTRIJK XPO In de voorbereiding van een beurs neemt Kortrijk Xpo een aantal preventieve maatregelen om de risico s tijdens de opbouw de beurs zelf en

Nadere informatie

1.: Verbeteren van de toegankelijkheid in de woning. 1. Drempels / dorpels. Algemeen:

1.: Verbeteren van de toegankelijkheid in de woning. 1. Drempels / dorpels. Algemeen: Gemeentelijk reglement tot toekenning van een aanpassingspremie voor woningen bewoond door senioren en personen met een handicap. TECHNISCHE NOTA 1.: Verbeteren van de toegankelijkheid in de woning. 1.

Nadere informatie

INFORMATIEFICHE VRIJWILLIGE BRANDWEER SCHOTEN 1/7

INFORMATIEFICHE VRIJWILLIGE BRANDWEER SCHOTEN 1/7 INFORMATIEFICHE VRIJWILLIGE BRANDWEER SCHOTEN 1/7 In te vullen door betreffende diensten Brandweerdossiernummer: Bouwdossiernummer: Exploitatienummer: Gebouw Benaming Bestemming I. Persoonsgegevens Eigenaar

Nadere informatie

Brandveiligheid en uw beperking. Rookmelders laten je niet stikken!

Brandveiligheid en uw beperking. Rookmelders laten je niet stikken! Brandveiligheid en uw beperking Rookmelders laten je niet stikken! 1 Rookmelders laten je niet stikken! Gebruik een brandveilige asbak 2 Brandveiligheid en uw beperking We staan er niet altijd bij stil,

Nadere informatie

Thermografisch onderzoek aan de gebouwschil van de panden aan de Insulindelaan nr. 111 en nr. 113 te Eindhoven

Thermografisch onderzoek aan de gebouwschil van de panden aan de Insulindelaan nr. 111 en nr. 113 te Eindhoven Thermografisch onderzoek aan de gebouwschil van de panden aan de Insulindelaan nr. 111 en nr. 113 te Eindhoven ing. M.A.P. (Marcel) van Aarle Datum : 7 februari 2013 Aantal pagina s : 23 Opdrachtgever

Nadere informatie

Sociale/pedagogische vragenlijst

Sociale/pedagogische vragenlijst Bijlage 1 Sociale/pedagogische vragenlijst voor ouders en begeleiders van mensen met een matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperking, al dan niet in combinatie met een lichamelijke beperking 1

Nadere informatie

http://www.laurette-onkelinx.be/production/article.php?articleid=42&pressreleaseid...

http://www.laurette-onkelinx.be/production/article.php?articleid=42&pressreleaseid... Page 1 sur 5 Persbericht van 18-04-2011 Beliris start de vernieuwing van het metrostation Kunst-Wet Na 42 jaar dienst, is Kunst-Wet, het drukste station van het Brusselse metronet, aan een grondige opknapbeurt

Nadere informatie

ONTRUIMINGSPLAN. Udens College. sector havo-vwo

ONTRUIMINGSPLAN. Udens College. sector havo-vwo ONTRUIMINGSPLAN Udens College sector havo-vwo 2015 pagina 1 van 13 Algemene gegevens: Adres Udens College sector HV Schepenhoek 101 5403 GA Uden Aanwezige personen Op schooldagen van maandag t/m vrijdag

Nadere informatie

Extra oefeningen. Romp 1. Vooroverbuigen 2 2. Draaien 3. Arm en romp 3. Armen schuiven over tafel 4. Hand en pols 4. Handen vouwen en polsen buigen 5

Extra oefeningen. Romp 1. Vooroverbuigen 2 2. Draaien 3. Arm en romp 3. Armen schuiven over tafel 4. Hand en pols 4. Handen vouwen en polsen buigen 5 Extra oefeningen Deze oefeningen sluiten aan op de Oefengids beroerte (CVA). De Oefengids beroerte (CVA) is te bestellen via www.hersenletsel.nl of te downloaden van www.snelinbeweging.nl. De oefengids

Nadere informatie

www.domestia.be Domotica Gids

www.domestia.be Domotica Gids www.domestia.be Domotica Gids Het doel van deze domotica Ontwerpgids Een domotica systeem biedt talloze mogelijkheden. Maar deze troef is meteen ook een van de moeilijkheden. Hoe te kiezen? Wat is er allemaal

Nadere informatie

Alarm bij misbruik van vluchtwegen. LIPS Deurwachter. Exit alarm EN179. LIPS Deurwachter Exit alarm EN179. Visuele barrière tegen onbevoegd

Alarm bij misbruik van vluchtwegen. LIPS Deurwachter. Exit alarm EN179. LIPS Deurwachter Exit alarm EN179. Visuele barrière tegen onbevoegd LIPS Deurwachter Exit alarm EN179 Visuele barrière tegen onbevoegd LIPS Deurwachter gebruik Exit alarm EN179 Eenvoudige beveiliging van nooduitgangen Alarm bij misbruik van vluchtwegen Goedgekeurd in combinatie

Nadere informatie

Mens & Medisch. Future4U. Reflectieformulier. Future4U. Experimentlessen voor havo en vwo. Mens & Medisch. In deze les. Inhoud. www.exactwatjezoekt.

Mens & Medisch. Future4U. Reflectieformulier. Future4U. Experimentlessen voor havo en vwo. Mens & Medisch. In deze les. Inhoud. www.exactwatjezoekt. Future4U Experimentlessen voor havo en vwo Reflectieformulier In deze les De les sluit aan bij de sub domeinen Chemisch rekenen (sk), Eigenschappen en modellen (sk) en Onderzoek en ontwerp (sk). Aan de

Nadere informatie

EVACUATIEPLAN VOOR DE: Gereformeerde Opstandingskerk Rijksstraatweg 95 97 2988 BB Rijsoord GEREFORMEERDE OPSTANDINGKERK

EVACUATIEPLAN VOOR DE: Gereformeerde Opstandingskerk Rijksstraatweg 95 97 2988 BB Rijsoord GEREFORMEERDE OPSTANDINGKERK Pagina 1 van 8 versie: 03 EVACUATIEPLAN VOOR DE: Gereformeerde Opstandingskerk Rijksstraatweg 95 97 2988 BB Rijsoord Pagina 1 van 8 Pagina 2 van 8 versie: 03 Inhoud: Inhoud:... 1 1 Inleiding... 3 1.1 Reden

Nadere informatie

Checklist voor een veilige huisinrichting

Checklist voor een veilige huisinrichting Checklist voor een veilige huisinrichting Doe de test Vallen, het is soms erger dan je denkt. Een domme val kan heel wat ellende veroorzaken. Om valpartijen te voorkomen moet je huis een veilig huis zijn.

Nadere informatie

Wonen in zelfstandigheid met een visuele beperking. Claudia van Schie Lisette Altena

Wonen in zelfstandigheid met een visuele beperking. Claudia van Schie Lisette Altena Wonen in zelfstandigheid met een visuele beperking Claudia van Schie Lisette Altena Agenda Oorzaken en soorten slechtziendheid Resultaten voor de gehele woning Aandachtspunten per vertrek Hulpmiddelen

Nadere informatie

ADVIES OVERSTEEKPLAATSEN DEN HAAG

ADVIES OVERSTEEKPLAATSEN DEN HAAG ADVIES OVERSTEEKPLAATSEN DEN HAAG Den Haag, december 2009 Voorall Van Diemenstraat 196 2518 VH Den Haag 070 365 52 88 info@voorall.nl www.voorall.nl Inleiding Voor een groot deel van de bevolking kan het

Nadere informatie

Switch. Handleiding 200.106.110117

Switch. Handleiding 200.106.110117 Switch Handleiding 200.106.110117 Hartelijk dank voor uw aanschaf van deze uitbreiding van uw Plugwise systeem. Met de Switch kunt u draadloos de elektrische stroom naar de apparaten in uw Plugwise netwerk

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? EVIDENTE VOORDELEN Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

HULPMIDDELENINFO VERSUS UNIVERSAL DESIGN

HULPMIDDELENINFO VERSUS UNIVERSAL DESIGN HULPMIDDELENINFO HULPMIDDELEN VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP VERSUS UNIVERSAL DESIGN UNIVERSAL DESIGN (UD) Universal Design (of Design for All) ijvert voor een inclusieve, integrale benadering bij het

Nadere informatie

Toegankelijkheid van communicatie: over begrijpen en begrepen worden

Toegankelijkheid van communicatie: over begrijpen en begrepen worden Toegankelijkheid van communicatie: over begrijpen en begrepen worden Toegankelijkheid We gaan er vaak van uit dat de toegankelijkheid van de fysieke omgeving een voldoende voorwaarde is om iedereen te

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Woonvoorzieningen voor de doorgankelijkheid

Hoofdstuk 3: Woonvoorzieningen voor de doorgankelijkheid Inhoud Hoofdstuk 1: Woonvoorzieningen algemeen... 2 1.1. Inleiding... 2 1.2. Cliëntonderzoek: analyseren van gegevens... 2 1.3. Ziektebeelden en woonvoorzieningen... 3 Veel voorkomende ziektebeelden...

Nadere informatie

Vraag 1 Komt het voor dat jeopje werk met stemverheffing moet praten als je op één meter afstand van je collega staat?

Vraag 1 Komt het voor dat jeopje werk met stemverheffing moet praten als je op één meter afstand van je collega staat? Checklist Geluidshinder in de Kinderopvang Vraag 1 Komt het voor dat jeopje werk met stemverheffing moet praten als je op één meter afstand van je collega staat? Ja: ga naar advies 1 Nee: ga naar vraag

Nadere informatie

Brand in jeugdlokalen voorkomen, ontvluchten en blussen VEILIG IN GENT

Brand in jeugdlokalen voorkomen, ontvluchten en blussen VEILIG IN GENT Brand in jeugdlokalen voorkomen, ontvluchten en blussen VEILIG IN GENT VOORKOMEN IS BETER DAN BLUSSEN Door rekening te houden met de volgende tips kan je het risico op dramatische gebeurtenissen beperken:

Nadere informatie

Hoe veiligheidsverlichting toepassen? EN 1838. Hoe veiligheidsverlichting controleren en onderhouden? EN 50172

Hoe veiligheidsverlichting toepassen? EN 1838. Hoe veiligheidsverlichting controleren en onderhouden? EN 50172 Hoe veiligheidsverlichting toepassen? EN 1838 Hoe veiligheidsverlichting controleren en onderhouden? EN 50172 Veiligheid &' ''. *2$.!"# ( ) * +,- &/,*0,1 )343" * 56-78 - $% $ $ 2 Normatief kader: Europa

Nadere informatie

DE BAAN OP! Een interessant bedrijf kiezen. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

DE BAAN OP! Een interessant bedrijf kiezen. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

Deze Lijsten bieden u een ultieme presentatie mogelijkheid, waardoor uw product alle opvallendheid krijgt wat het verdient.

Deze Lijsten bieden u een ultieme presentatie mogelijkheid, waardoor uw product alle opvallendheid krijgt wat het verdient. COMBI LED ledframe het gebied van Reklame. Zo ook voor al uw presentatie uitingen, naast een uitgebreid assortiment van diversiteiten op het gebied van naamsbekendheid, bieden wij ook kliklijsten aan,

Nadere informatie

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen.

Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Na-isolatie, Yello-by-ISOVER Maximaal rendement met minimale inspanningen. Waarom uw bestaande muur na-isoleren? Evidente voordelen Met spouwmuurisolatie geniet een gebouw in de eerste plaats van alle

Nadere informatie

Toegankelijk Amsterdam

Toegankelijk Amsterdam Onderzoeksformulier www.toegankelijkamsterdam.nl Naam van het gebouw Stuur het ingevulde formulier naar Cliëntenbelang Amsterdam Antwoordnummer 47323 1070 WC Amsterdam Een postzegel is niet nodig. Cliëntenbelang

Nadere informatie

VOORAL DE ALINEA S IN HET ROOD ZIJN ZEER BELANGRIJK VOOR HET JAARMARKTGEBEUREN

VOORAL DE ALINEA S IN HET ROOD ZIJN ZEER BELANGRIJK VOOR HET JAARMARKTGEBEUREN DIT BRANDWEERREGLEMENT IS ZEER BELANGRIJK ONDERMEER VOOR DE UITBATERS VAN KRAMEN WAAR VERWARMINGSTOESTELLEN WORDEN GEBRUIKT. GELIEVE HIERMEE REKENING TE HOUDEN EN NA TE LEVEN VOORAL DE ALINEA S IN HET

Nadere informatie

Draadloze digitale audio overdracht systeem

Draadloze digitale audio overdracht systeem Draadloze digitale audio overdracht systeem zender ontvanger Inhoud Uw AquaSound Produkt Blz 2 Wat zit er in de verpakking Blz 2 De ilink zender Blz 3 Plaatsing van de ilink zender Blz 3 Aansluiten van

Nadere informatie

Product informatie. Pagina 1 van 5

Product informatie. Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Product informatie Pagina 2 van 5 SMARTBoards: Voor een leerkracht is het schoolbord een van zijn belangrijkste gereedschappen. Hoe vaak gebruik je niet even het bord om een aantekening

Nadere informatie

Evaluatie verbeterplan 2012

Evaluatie verbeterplan 2012 Evaluatie verbeterplan 2012 Activiteitencentrum de Running, InteraktContour Utrecht, juli 2013 Geschreven door: Hette de Jong Postbus 8224 3503 RE Utrecht Telefoon: 030 293 76 64 Fax: 030 296 33 19 www.hetlsr.nl

Nadere informatie

NPS-16 Burenalarmeringssysteem

NPS-16 Burenalarmeringssysteem Handleiding voor Alphatronics B.V. de gebruiker NPS-16 Burenalarmeringssysteem Burenalarmeringssysteem Revisie A Uitgave 10-1998 Alphatronics B.V. (MDK) INHOUD INHOUD... Pagina 1 Introductie... Pagina

Nadere informatie

Veiligheid Tata Steel Orkest

Veiligheid Tata Steel Orkest Veiligheid Tata Steel Orkest 1 Veiligheid Tata Steel Orkest De veiligheid en gezondheid van iedereen die voor of met het Tata Steel Orkest muziek maakt of daarbij ondersteuning verleent, is onze hoogste

Nadere informatie

Voorkom misbruik van vluchtdeuren

Voorkom misbruik van vluchtdeuren Voorkom misbruik van vluchtdeuren Exit alarm EN179 2 3 Alarm bij misbruik van vluchtwegen is een zelfstandig werkend alarm voor nooduitgangen, dat het ongeoorloofd openen van een vluchtdeur bewaakt. Uit

Nadere informatie

BRAND IN ONDERGRONDSE PARKEERGARAGES

BRAND IN ONDERGRONDSE PARKEERGARAGES BRAND IN ONDERGRONDSE PARKEERGARAGES Nele Tilley Department of Flow, Heat and Combustion Mechanics www.floheacom.ugent.be Ghent University UGent pag. 1 onderzoek aan de universiteit: ver van mijn bed?

Nadere informatie