Handleiding. Loopbaan Oriëntatie Training

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handleiding. Loopbaan Oriëntatie Training"

Transcriptie

1 Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training

2 Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 2

3 Voorwoord MET TALENT Met Talent was een gezamenlijk project van ROC Midden Nederland het CWI, UWV, Gemeente Amersfoort afdeling Arbeidsintegratie en Gewest Eemland. Heel concreet betekende dit: samen één trajectcentrum inrichten en daar de expertise van de verschillende organisaties bundelen voor onze doelgroep: mensen die richting arbeidsmarkt gaan. Zij kunnen dan rekenen op een goede intake, een risicoanalyse en wellicht een interesse- of beroepsmotivatietest. Met begeleiding vanuit het trajectcentrum Met Talent gingen deze deelnemers aan de slag om zicht te krijgen op passende beroepsmogelijkheden. Passend wil zeggen, dat een deelnemer over vaardigheden beschikt of kan beschikken, waar vraag naar is bij werkgevers. Vaak is er dan nog behoefte aan een vakopleiding, training of extra NT2 lessen. Soms is een stage zinvol om weer in een werkritme te komen, ervaring op te doen en zo een opstap naar werk te maken. Veel deelnemers hadden een allochtone achtergrond en het blijkt voor hen extra lastig om een werkplek te vinden, omdat opleiding en werkervaring vaak niet passen bij de vraag van de arbeidsmarkt in Nederland Voor de begeleiding van deze deelnemers heeft het Met Talent-team een specifieke methodiek ontworpen. De Loopbaan Oriëntatie Training, bestaande uit een werkboek voor de deelnemers en deze trainershandleiding. De ontwikkeling en uitgave van deze methodiek is mede mogelijk gemaakt door subsidie van het Europees Sociaal Fonds Met Talent was een ESF Equal project en had een looptijd van 1 januari 2005 tot en met december Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 3

4 De Loopbaan Oriëntatie Training ondersteunt deelnemers bij het maken van een keuze voor een opleiding of werk ná hun NT2 opleiding. Wij helpen de deelnemer om antwoord te geven op de vijf vragen: - wie ben ik - wat kan ik - wat wil ik - wat zijn mijn doelen - wat zijn mijn acties De deelnemer weet aan het einde van de Loopbaan Oriëntatie Training antwoord op deze vragen te geven. Aan het einde van de LOT heeft de cursist een actieplan gemaakt en een portfolio ingevuld. Deelnemers krijgen acht maal drie uur Loopbaan Oriëntatie Training. Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met AnneMarie Buschers Marijke Germeraad Aan deze methodiek werkten mee: Projectleiding: AnneMarie Buschers, ROCMN Coördinatie: Marijke Germeraad, ROCMN Helga Meun, gemeente Amersfoort afdeling AI Magda Stevens, gemeente Amersfoort afdeling AI Willem Adams, CWI Marie-Annet Groothoff, ROCMN Gerdine Smit, ROCMN Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 4

5 Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 5

6 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Inhoudsopgave 6 Inleiding 8 Overzicht van de bijeenkomsten 9 bladzijde Bijeenkomst 1 Kennismaken 11 Kennismaken met de LOT methodiek Wat zou ik willen? Wat wil de arbeidsmarkt? Functie-eisen 20 Bijeenkomst Wie ben ik? Wat kan ik? 26 Bijeenkomst Portfolio Beroepen en competenties Interesse Het curriculum vitae - cv 34 Hoofdstuk Lastige woorden Vacatures 37 Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 6

7 Hoofdstuk Hoe ga je kiezen? Wat heb je nodig? Telefonisch informatie vragen Waar kun je de informatie halen? 44 Hoofdstuk Welke beroepen kies ik? Het onderwijssysteem in Nederland 50 Hoofdstuk Actieplan 53 Hoofdstuk Presentatie Evaluatie 55 Bijlage A Studieschema 56 Bijlage B Ik kan goed - lijsten om mee te nemen 57 Bijlage C Branches, sectoren 62 Bijlage D Portfolio 64 Bijlage E Actieplan 73 Bijlage F Basisgegevens deelnemers 75 Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 7

8 Inleiding Doelgroep Deze module is bedoeld voor allochtone deelnemers met een gemiddelde leervaardigheid en niveau A2 voor spreken. De methode kan ook gebruikt worden voor laag opgeleide deelnemers met een mindere leervaardigheid. Met deze groep zult u niet genoeg hebben aan acht bijeenkomsten. De module is niet geschikt voor deelnemers in een alfatraject. Vorm Om inhoud en omvang van deze trainershandleiding zo eenvoudig mogelijk houden, hebben we de trainershandleiding los van het werkboek gemaakt Werkvormen Soms heeft een groep het nodig om even te bewegen of juist tot rust te komen. Ook kan een werkvorm niet passen bij uw manier van trainen: u hebt er niet zoveel mee. Daarom bieden we regelmatig alternatieve of extra werkvormen aan bij de opdrachten. Omdat de deelnemers aan het einde van de training een presentatie gaan houden, bieden we soms een kleine jezelf presenteren oefening aan. Stijl Soms is de stijl nogal directief en gebruiken we instructietaal. Het is niet de bedoeling dat u dit opvat als een moeten. We hebben hiervoor gekozen om reden van duidelijkheid. We gebruiken het woord deelnemer en hij. Vanzelfsprekend bedoelen we hier ook de deelneemster en zij. Wens We wensen u en de deelnemers mooie bijeenkomsten toe. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 8

9 Overzicht van de bijeenkomsten Bijeenkomst Hoofdstuk Opgeven huiswerk nr blz. 18 van het werkboek 2 2 t/m blz blz blz indien nog niet af: t/m opdracht 12, blz blz blz blz. 76 (gastspreker) blz presentatie evaluatie Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 9

10 Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 10

11 Bijeenkomst 1 Inhoud kennismaken korte uitleg over inhoud en doel van de Training Loopbaan Oriëntatie het contract hoofdstuk 1 uit het Werkboek Wat zou ik willen? Wat wil de arbeidsmarkt? Functie-eisen Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften verschillende soorten appels (opdracht 3) Doel kennismaken met elkaar De deelnemer weet: wat het doel en de inhoud van de training is wat de bijdrage van de trainer is wat de bijdrage van de deelnemer zelf is. eerste oriëntatie op de arbeidswensen van de deelnemer De deelnemer onderzoekt zijn motivatie en het effect van motivatie eerste oriëntatie op de wensen van de arbeidsmarkt De deelnemer weet wat functie-eisen zijn. Let op Mischien wilt u in bijeenkomst 6 een deskundige op het gebied van de arbeidsmarkt uitnodigen. In dat geval is het handig om nu vast iemand te zoeken en een afspraak te maken. U kunt bijvoorbeeld een medewerker van het CWI uitnodigen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 11

12 Kennismaken Kennismaken en opwarmen voor de training Wanneer dit mogelijk is in de ruimte, laat dan iedere deelnemer een stoel pakken en ga samen in een kring zitten. Maak de kring zo rond mogelijk zonder gaten. Stel de deelnemers onderstaande vragen. Aanbeveling: geef zelf ook antwoord op de vragen. Zeg je naam en vertel wat de betekenis is van jouw naam. Wanneer je kijkt naar de betekenis van je naam. Welke mooie eigenschap hoort daarbij? En wanneer je het niet weet, verzin er dan een speciale eigenschap bij. Kijk de groep rond wanneer je vertelt. Neem nu die mooie eigenschap in gedachten. Wat voor werk past daarbij? Waarom deze vorm? - De deelnemers maken even op een andere manier met elkaar kennis. En wanneer ze elkaar al kennen, geeft dit nieuwe informatie; - een manier om namen te onthouden; - oefening in jezelf presenteren; - opwarming voor het vervolg. Blijf in de kring zitten en vraag de deelnemers: Waarom ben je naar deze training gekomen? Wat is je doel? Wat kom je halen? Omdat de eerste opdracht van hoofdstuk 1, een geleide fantasie oefening is, kiezen we ervoor deze als volgende te geven, voordat alle informatie over de training komt. Dit omdat deelnemers dan weer in hun hoofd schieten en de opdracht dan lastiger is. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 12

13 1 Opdracht 1 De reis in een ballon Vertel dat je twee oefeningen gaat doen en dat de deelnemers gewoon zo kunnen blijven zitten. Instructie inleidende oefening: Ga goed op je stoel zitten met je voeten helemaal op de grond en min of meer rechtop. Leg je handen op je benen, zodat je goed kunnen ademen. Je kunt je handen ook op je buik leggen en zo je adem voelen. Doe je ogen dicht en luister maar naar wat ik vertel. Vertel het volgende: Voel hoe er lekker warm water in je voeten loopt. Je voeten worden lekker warm, een beetje zwaar en ontspannen. Langzaam gaat nu het water omhoog tot aan je knieën. Voel maar hoe je onderbenen zwaar zijn en warm worden. Langzaam gaat dit water omhoog in je bovenbenen. Je benen zijn heerlijk warm en ontspannen. Langzaam gaat het water dan omhoog tot aan je middel. Je hele onderlijf is zwaar en je zit heerlijk op je stoel. Je schouders zijn ontspannen. En als je zo een tijdje gezeten hebt, doe je je ogen weer open en blijf je rustig zo zitten. Zoek in deze oefeningen ook uw eigen woorden, passend bij uw manier van trainen. Doel inleidende oefening: inleiding en opwarming voor volgende oefening. Doel van de volgende oefening, de ballon: wanneer deelnemers meegaan in deze oefening, komen hier dingen in naar voren die belangrijk voor hun beroepskeuze. Denk bijvoorbeeld aan: met mensen werken of alleen werken, op kantoor of buiten, vooral dingen doen en creatief zijn enz Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 13

14 De ballon Doe je ogen maar weer dicht en ga mee met mijn stem. Je mag een reis maken in een ballon. Je bent hier ergens in Nederland op een stille plek en er staat een prachtige ballon voor jouw klaar. Het is een hele bijzondere ballon, die precies doet wat jij zegt. Je gaat zo in die ballon een reis maken naar een prachtige plek. Op die plek wacht een mooie baan op jou en jij kunt daar gaan werken. Dat kan overal in de wereld zijn. Loop maar naar de ballon en stap in. Het is lekker weer en het waait een beetje. De ballon gaat omhoog en brengt jou naar de plek waar je gaat werken. De reis is rustig en na een tijdje gaat de ballon naar beneden. Kijk maar eens waar je bent gekomen en hoor de geluiden om je heen. Langzaam komt de ballon op de grond en je stapt uit. Voor je zie je de plek waar je gaat werken. Kijk maar hoe alles eruit ziet. Je gaat er rustig naar toe en je gaat naar binnen. Je hoort de geluiden die er zijn. Misschien zie je collega s en hoor je mensen praten. Kijk en voel maar maar eens hoe het daar is. Dan ga je naar jouw werkplek. Er liggen misschien spullen waar je mee werkt. Voel maar hoe je werkdag gaat beginnen. Je bent daar een tijdje. En daarna ga je weer rustig terug naar de ballon. Deze neemt je weer mee en heel langzaam kom je weer hier in het lokaal op je stoel en blijf je rustig zitten. Voel maar hoe je voeten nog zwaar zijn en hoe je ademt. En als je zover bent, dan doe je je ogen weer open. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 14

15 Vraag de deelnemers in twee of drie zinnen te vertellen wat ze meemaakten in de oefening. Vraag ook of ze het willen onthouden om straks op te schrijven. Let op dat de deelnemers weer goed aarden als ze terug komen. Doe hier eventueel nog een oefening voor, zoals even stampen met je voeten op de grond, of zoek oogcontact met een cursist die in de oefening blijft hangen en vraag of hij aanwezig is. Deel het werkboek uit. Vraag de deelnemers om hun stoel weer achter de tafel te zetten en op te schrijven op blz 11 wat ze net verteld hebben. Vraag daarna of ze willen schrijven onder: Welke dingen zijn dus belangrijk voor jou in je werk? Vraag iedereen om minstens een ding daarvan te noemen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 15

16 Alternatieve opdracht De reis in een balon Met de groep verzinnen wat het mooiste beroep van de wereld is en waarom. Vraag: Wat is het mooiste beroep van de wereld en noem een ding waarom dat is. Wie weet een nog mooier beroep en waarom vind je dat. Denk aan: misschien is trainer LO wel het mooiste beroep, want dan kun je lekker zitten en een beetje kletsen met de groep. Of schoonmaker is het mooiste beroep, want dan kun je rustig werken zonder te praten. Noteer de beroepen op het bord Wanneer er voldoende beroepen genoemd zijn, vraag dan of iedere deelnemer wil noemen wat voor hem het mooiste beroep is en waarom. Vertel dat iedere deelnemer een reis gaat maken in een balon en dan aankomt op de plek van dat mooiste beroep. Vraag of ze even hun ogen dicht willen doen en dat ze het dan voor zich zien, dat ze de geluiden horen, dat ze daar bezig zijn. Vraag de deelnemers in twee of drie zinnen te vertellen wat ze zagen of niet. Deel het werkboek uit. Vraag de deelnemers om hun stoel weer achter de tafel te zetten en op te schrijven op blz 11 wat ze net verteld hebben. Vraag daarna of ze willen schrijven onder: Welke dingen zijn dus belangrijk voor jou in je werk? Vraag iedereen om minstens een ding daarvan te noemen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 16

17 Kennismaken met de LOT methodiek Vertel wie je bent en wat jouw doel is. Wat kom jij als trainer doen? Denk aan: ondersteuning bij het maken van een beroepskeuze in Nederland Neem samen blz. 7, de Inleiding door. Eventueel kijk je vast naar de bijlagen op blz. 82. Deel het studieschema uit en bespreek dit. In principe is ieder hoofdstuk een bijeenkomst van 3 uur. Bespreek de inhoudsopgave, blz. 4 en 5. Bekijk samen blz. 3, de aftekenlijst. Het doel hiervan is: overzicht van wat al gedaan is voor de deelnemer en de trainer stimuleren om de opdrachten ook daadwerkelijk af te ronden signaalfunctie voor een eventueel achterlopen van een deelnemer Werkwijze De deelnemers tekenen zelf de opdrachten af en vullen de datum in. De trainer geeft ook een paraaf, zodat je samen weet hoever je bent. Bespreek het contract op blz. 8 en 9. Bespreek wat je doet als de afspraken niet lukken. Denk aan: hulp vragen aan een medecursist, extra uren inplannen, bespreken met de trainer. Doel van het contract: - duidelijk maken wat je van elkaar verwacht; - een afspraak maken, zodat je elkaar erop kunt aanspreken; - de deelnemer de kans geven om alsnog te besluiten of hij wel of niet wil deelnemen, nu de inhoud van de training duidelijk is en de consequenties van deelname. Misschien is dit een goed moment om pauze te houden. De deelnemers kunnen dan na de pauze hun handtekeningen zetten. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 17

18 1.1 Wat zou ik willen? Opdracht 2 Mijn motivatie Bespreek wat motivatie is. Alles bij elkaar, waarom je iets doet. Al die dingen richten je naar een doel. Er zijn plus factoren en min factoren. Eventueel de extra oefening op de volgende bladzijde van de tuinslang doen. Doel van opdracht 2: Deelnemers staan stil bij hun motivatie en verwachtingen bij het werken in Nederland. Vraag de deelnemers om de vragen in de opdracht samen of in groepjes te beantwoorden. Bespreek daarna de antwoorden in de groep. Denk bij de opdracht aan: geld verdienen; mensen leren kennen; moet van de Sociale Dienst; nieuwe dingen leren; andere mensen vinden werken belangrijk; omdat ik me thuis verveel, uit de uitkering willen; graag een goed beroep hebben; een goed voorbeeld geven aan je kinderen; ik voel me minder waard als ik geen werk heb. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 18

19 Extra oefening: de tuinslang Zoek in tweetallen een plek in de ruimte. A neemt een doel in gedachten, iets dat hij wil bereiken. Dan wijst A met zijn arm in de verte naar zijn doel en B probeert zijn arm naar beneden te krijgen. Doe hetzelfde nog een keer, maar nu is de arm van A een soort van tuinslang. Het water komt uit de gond waar A staat en stroomt door zijn arm, hand en vinger naar het doel in de verte. B probeert opnieuw de arm van A naar beneden te krijgen. A en B wisselen nu van rol en doen hetzelfde. Evaluatie Was is er anders, wanneer je de tuinslang doet? Extra vragen: Denk aan een doel dat je moest bereiken, dat anderen jou oplegden. Hoe ging dat? Denk aan een doel dat je zelf gekozen hebt. Wat was het verschil met het vorige doel? Doel: Als het goed is, dan is het de tweede keer veel moeilijker om de arm van B naar beneden te krijgen. Dit heeft te maken met motivatie voor een doel. Wanneer je een doel van binnenuit komt, zoals het water dat door de slang loopt, dan heb je meer kracht om je doel te bereiken. Denk ook aan: Een doel dat van buitenaf opgelegd wordt, heeft minder interne kracht. Of er zijn intern evenveel plus factoren als min factoren: die heffen elkaar dan op. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 19

20 1.2 Wat wil de arbeidsmarkt? Opdracht 3 Appels kopen op de markt Laat de deelnemers de verschillende appels zien, die je hebt meegenomen. Iedere deelnemer schrijft een aantal antwoorden op onder de eerste vraag uit het werkboek. Daarna samen de antwoorden bespreken. Denk aan: Waarvoor heb je de appels nodig? Welke soort kies je dan? Welke prijs wil je betalen? Wat is de kwaliteit van de appel? Hoeveel appels heb je nodig? Vraag de deelnemers: Stel je bent een appel, waarom moet ik jou dan kopen? Maak nu de vergelijking me de arbeidsmarkt. Bedrijven zoeken geen appels, maar mensen. Waar letten ze op. Ga door naar de volgende vraag van opdracht 3. De deelnemers schrijven eerst zelf een antwoord op in het werkboek. Daarna samen bespreken. Neem eventueel het voorbeeld van een receptioniste of de buschauffeur Denk aan: opleiding, ervaring, karakter en uitstraling. Extra vraag aan de deelnemers: Ik zoek een assistent. Vertel mij, waarom ik jou moet kiezen. Noem daarvoor een kwaliteit van jezelf. Doel opdracht 3: De deelnemers denken na vanuit het perspectief van de werkgever, de arbeidsmarkt. De deelnemers oefenen in het benoemen van kwaliteiten van zichzelf Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 20

21 1.3 Functie-eisen Bespreek wat functie-eisen zijn. Schrijf met elkaar enkele functie-eisen op onder de vier beroepen. Denk aan: Buschauffeur: een uitstekende rijvaardigheid; goed zelfstandig kunnen werken; onder stress en op tijd kunnen rijden; representatief; de Nederlandse taal goed beheersen; goed met mensen om kunnen gaan; een geldig Nederlands B rijbewijs; minimaal 21 jaar oud zijn; een flexibele en dienstverlenende instelling hebben. Medewerker tuincentrum: klantvriendelijk; praktisch; handig; heeft kennis van planten en tuingereedschap; kan rekenen en spreekt goed Nederlands. Bejaardenverzorgster: diensverlenend; fysiek gezond; hulpvaardig en geduldig; kan goed samenwerken; kan goed zelfstandig werken. Verkoper op de markt goede stem; kan goed met mensen omgaan; eerlijk; kan goed rekenen; fysiek gezond. Medewerker supermarkt dienstverlenend; communicatieve vaardigheden; representatief; kan rekenen; kan dozen tillen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 21

22 Opdracht 4 Functie-eisen Enkele voorbeelden: Dokter Computermonteur Coupeuse/naaister Kweker Cassière Laboratoriummedewerker Bakker Leraar Vertaler/tolk Kraamverzorgster Schoonmaker Brandweerman Bloemist Schoenmaker Kapper Magazijnbediende Receptionist/telefonist Peuterleidster master medicijnen technisch inzicht snel en nauwkeurig werken kennis van planten en grond kunnen rekenen, representatief, goed Nederlands spreken nauwkeurig, diploma laborante kennis van granen en brood goed met mensen kunnen omgaan goede beheersing van 2 talen, goed kunnen luisteren opleiding, geduldig, praktisch, kan goed met kinderen overweg kennis van hygiëne kennis van gevaarlijke stoffen kennis van bloemen en planten, klantvriendelijk handig, kennis van materialen en reparatiemethoden kappersopleiding kan goed tillen, kan met de computer overweg representatief, goede uitspraak van het Nederlands pedagogische kennis Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 22

23 Huiswerk 1: zoek thuis zoveel mogelijk betekenissen op van de woorden van opdracht 5 Neem ruim de tijd om het huiswerk te bespreken, zodat iedere deelnemer goed begrijpt wat de bedoeling is. Neem samen bladzijde 18 door. Vraag of alle deelnemers in staat zijn het huiswerk te maken. Niet iedere cursist heeft een woordenboek of kan met een woordenboek omgaan. Misschien kennen ze iemand in hun omgeving die kan helpen. Misschien kunnen deelnemers met een zelfde moedertaal elkaar helpen. N.B. Het is voor sommige deelnemers misschien veel huiswerk, maar het is belangrijk voor het tempo van de training dat ze dit thuis doen. Doel Deelnemers weten de woorden om zichzelf te beschrijven. Evaluatie Vraag de deelnemers in een of twee zinnen te zeggen hoe de bijeenkomst voor ze was. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 23

24 Bijeenkomst 2 Inhoud Hoofdstuk Wie ben ik? 2.2 Wat kan ik? Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften voor iedere deelnemer een extra set van de vijf bladzijden Ik kan goed om mee naar huis te nemen (Bijlage B) Doel De deelnemer leert een aantal woorden die karaktereigenschappen beschrijven. De deelnemer kan acht positieve karaktereigenschappen van zichzelf noemen. De deelnemer kan een lastige karaktereigenschap van zichzelf noemen. De deelnemer kan zeggen wat hij goed kan en daar een voorbeeld bij noemen. De deelnemer oefent in het zichzelf presenteren. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 24

25 2.1 Wie ben ik? Welkom Zijn er nog vragen over de vorige bijeenkomst? Hoe is het huiswerk gegaan? Vraag per bladzijde welke woorden van opdracht 5 de deelnemers niet begrijpen. Vraag de deelnemers na iedere bladzijde of ze voor de eigenschappen waarvan ze vinden dat die bij hen past, een pijltje willen zetten. Doel van de pijltjes: voorbereiding op opdracht 6 Opdracht 6 Ik ben... Vraag de deelnemers naar de pijltjes te kijken en het eerste deel van opdracht 6 in te vullen. Vraag daarna iedere deelnemer zijn naam te noemen en drie eigenschappen die bij hem horen. Doel: eigenschapen van jezelf kunnen benoemen; oefening jezelf presenteren. Suggestie om bij de lastige eigenschap te vertellen: De natuur streeft naar balans. Een zwakke eigenschap is meestal de andere kant van een sterke eigenschap. Enkele voorbeelden: - creatief en chaotisch; - nieuwsgierig en onvoorzichtig; - goed voor anderen kunnen zorgen en niet goed voor jezelf kunnen zorgen. Extra oefening Vraag de deelnemers een lastige eigenschap van zichzelf op te schrijven. Vraag dan of dit een eigenschap is die ze op een sollicitatiegesprek zouden vertellen. Maak dan samen deze eigenschap zo positief mogelijk. Zoek eventueel naar een alternatieve lastige eigenschap. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 25

26 Denk aan: ik ben driftig, wordt: ik ben soms ongeduldig. ik ben slordig, wordt: ik ruim niet altijd alles meteen op. Doel: Deelnemers kunnen een zwakke eigenschap van zichzelf benoemen op een positieve manier. Ze kunnen hier, meer bewust, rekening mee houden bij een beroepskeuze. Extra oefening Iedere deelnemer noemt zijn naam en zegt zijn lastige eigenschap erbij. Tijdens het zeggen kijkt de deelnemer de kring rond. Ik ben. en ik ben soms ongeduldig. Doel: jezelf presenteren Extra oefening Wanneer het kijken tijdens het over jezelf vertellen niet goed gaat, doe dan de volgende oefening. Indien nodig herhaal dan de oefening. Zeg je naam en kijk daarna iedereen heel langzaam aan (minimaal 3 langzame tellen). Stop pas als je iedereen hebt aangekeken. Vaak is het lastig voor deelnemers om iets tegen meerdere mensen te zeggen. Wanneer je met deelnemers oefent om iets te zeggen en dan heel langzaam de kring rond te kijken, dan is dat later makkelijker voor hen. Extra oefening Vraag de deelnemers zoveel mogelijk lelijke eigenschappen te verzinnen en schrijf ze op het bord. Suggestie: doe het zo vrolijk mogelijk, in de stijl van genieten van slechte dingen. Denk aan: gauw boos, driftig, humeurig, slordig, jaloers, gemeen, agressief, altijd aan het praten, lui enz Doel: het bespreekbaar maken van een minder goede eigenschap. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 26

27 2.2 Wat kan ik? Opdracht 7 Ik kan goed. Vraag de deelnemers de lijsten van bladzijde 27 t/m 31 van het werkboek in te vullen. Afhankelijk van het taalniveau van de groep kunt u ook gezamenlijk de lijsten doornemen om de betekenis van de woorden te bespreken. Deelnemers kunnen dan na ieder woord een kruisje in de juiste kolom zetten. Doelen: inventariseren wat deelnemers goed kunnen; iets dat je goed kunt, vind je ook vaak leuk. Wanneer je een beroep kiest, is het belangrijk iets te kiezen dat je graag doet. misschien heb je weinig opleiding, maar wel ervaring. Alles wat je gedaan hebt, is ervaring. Sommige ervaring is belangrijk voor een beroep. Opdracht 8 Ik kan goed. Vraag de deelnemers om opdracht 8 te maken. Opdracht 9 Ik kan goed, omdat Vraag de deelnemers om opdracht 9 te maken. Doel: concreet maken van wat je goed kunt en controleren of het klopt. Soms vraagt iemand: Noem eens een voorbeeld, waarin je die kwaliteit gebruikte?. Deze opdracht is vaak lastig. Tip: laat een aantal deelnemers hun voorbeeld noemen. Vraag door op: Wat was de situatie? Wat deed je? Wat was het resultaat? Hoe weet ik dat je het goed deed? Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 27

28 Huiswerk 2: 1 Vraag of iemand die jou goed kent de 5 lijsten ik kan goed in wil vullen. 2 Vertel de volgende bijeenkomst of er verschil was tussen wat jij invulde en wat die ander invulde. 3 Vul thuis de lijsten van je portfolio in, opdracht 10 4 Stuur de trainer een Neem ruim tien minuten om het huiswerk te bespreken. Huiswerkopdracht Doel: anderen kijken soms anders naar jou dan je zelf doet. Dit kan je extra informatie geven. In de volgende bijeenkomst praten we verder over het verschil in de lijsten Neem samen bladzijde 35 van het werkboek door en bespreek opdracht 10. Bespreek ook bladzijde 36 t/m 47 om te controleren of de opdracht en de woorden duidelijk zijn. Vraag of de deelnemers u een sturen met hun adres. U kunt hen dan digitaal het format voor het portfolio, het cv en de actielijst sturen. Evaluatie: Vraag iedere deelnemer in 1 zin te zeggen, hoe de bijeenkomst voor hem was. Of vraag: noem 1 ding dat je leuk vond in deze bijeenkomst of 1 ding dat je lastig vond of minder goed. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 28

29 Bijeenkomst 3 Inhoud Hoofdstuk Portfolio Hoofdstuk Beroepen en Competenties 3.2 Interesses 3.3 Het curriculum vitae Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal; school- of whitebord met krijt of stiften; digitaal format van het portfolio en de cv; computers om eventueel het portfolio en de cv op te maken. Doel De deelnemer weet wat het woord competentie betekent. De deelnemer kan het verband leggen tussen beroepen en competenties die daarvoor nodig zijn. De deelnemer kan eigen competenties benoemen. De deelnemer maakt kennis met een aantal beroepen. De deelnemer weet welke interesses hij heeft. De deelnemer maakt een curriculum vitae. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 29

30 Het huiswerk Vraag de deelnemers: Of er verschil was in wat zij zelf invulden en wat de ander invulde. Als er verschil was: Wat betekent dat verschil? Wil je nu iets veranderen in de lijst onder opdracht 8 en waarom? 2.3 Het portfolio Vraag de deelnemers hoe het ging met het invullen van de portfoliolijsten. Opdracht 11 Wil ik blijven doen Opdracht 12 Vergelijken Leg de deelnemers de bedoeling van opdracht 11 en 12 van het werkboek uit. Denk aan: Wanneer je goed in iets bent, heb je er ook meer plezier in. Werkgevers zoeken mensen die ergens goed in zijn. Vraag de deelnemers beide opdrachten te maken, alleen of in tweetallen. Wanneer de deelnemers aan het werk zijn, kunt u de groep langsgaan en in het werkboek van de deelnemers de aftekenlijst aftekenen voor zover van toepassing en inventariseren hoe het invullen van de portfoliobladen ging. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 30

31 In de groep opdracht 11 en 12 nabespreken. Ieder deelnemer vertelt, wat hij onder opdracht 12 heeft ingevuld. Extra oefening Vraag de deelnemers daar beroepen bij te verzinnen. Denk hierover na in tweetallen en maak dan weer een groepsronde. Extra oefening Als er tijd is, vraag dan of iedereen in de groep wil vertellen over iets, waar hij heel trots op is. Sluit af met klein applaus. Extra Op de website kunt u informatie vinden over diplomawaardering. Op de site van de Kamer van Koophandel kunt u informatie vinden over een eigen bedrijf beginnen en of er speciale regelingen zijn voor allochtonen, die een eigen bedrijf willen starten. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 31

32 3.1 Beroepen en competenties Bespreek bladzijde 48, het beroep landmeter. We hebben bewust dit beroep gekozen, omdat dit een niet zo voor de hand liggend beroep is. We geven hier als voorbeelden het beroep van verkoper en administratief medewerker. U kunt ook met de deelnemers twee beroepen kiezen. Doel: beroepen en competenties aan elkaar koppelen zodat de deelnemer uitgaande van eigen competenties een passend beroep hierbij kan zoeken. Woorden van competenties leren. Beroep: Waar: Taken: Competenties: verkoopster speciaalzaak (kleding, schoenen, juwelier, elektronica) supermarkt bakker, groenteboer verkopen en adviseren van klanten winkel netjes houden voorraad bijhouden kassawerkzaamheden gevoel voor mode gevoel voor commercie kan op de juiste manier met klanten omgaan enthousiast vlot en representatief netjes kan op onregelmatige tijden werken spreekt goed Nederlands Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 32

33 Beroep: Waar: administratief medewerker in heel veel bedrijven Taken: Competenties: bijhouden van de in- en verkoop van artikelen het onderhouden van een actuele administratie het onderhouden van relaties op een klantgerichte wijze debiteurenbewaking, boekhouding en het bijhouden van personeelsuren contact met de leveranciers over de leveringen contact met de vertegenwoordigers inzake klanten en bestellingen plannen van het vervoer en begeleidende de logistiek functioneren op MBO niveau communicatieve vaardigheden Zelfstandigheid Resultaat gericht en accuraat Servicegerichte instelling en goede communicatieve vaardigheden Kennis van computerprogramma s Goede kennis Nederlandse taal in woord en geschrift Opdracht 13 Competenties en het portfolio Laat de deelnemers de opdracht maken. Wanneer het woord competenties nog erg moeilijk is, kunt u vast het schema onderaan bladzijde 58 van het werkboek uitleggen. Opdracht 14 Hoeveel beroepen ken ik? Maak samen opdracht 14. Schrijf de beroepen op het bord. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 33

34 3.2 Interesse Opdracht 15 Waar ligt je interesse? Opdracht 16 Interesse en Ervaring Opdracht 17 Interesse en het portfolio De deelnemers maken opdracht 15, 16 en 17 individueel, daarna vertelt iedere deelnemer wat hij heeft meegenomen naar het portfolio. Extra oefening Als er tijd is, maak er dan een presentatie oefening van: Ik ben. en mijn interesse ligt bij iets met., terwijl de deelnemer de groep rondkijkt. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 34

35 3.3 Het curriculum vitae - cv Opdracht 18 Het curriculum vitae Bespreek opdracht 18 en het huiswerk. Denk ook aan: Je maakt nu een basis cv. Wanneer je straks een vacature ziet en je wilt solliciteren dan leg je je cv naast de vacature. Je kijkt naar de functie eisen, de bedrijfscultuur enz Daarna ga je eventueel nog dingen in je cv veranderen. Schrijf zoveel mogelijk op. Ook bijvoorbeeld zoiets als hulpouder op de school van mijn kind. Deze ervaring zegt ook iets over wie jij bent als persoon: iemand die iets voor een ander wil doen. Extra oefening Cursisten die hun cv afhebben, mailen die als bijlage naar de trainer op formele wijze. Denk aan: Geachte.., In de bijlage stuur ik u mijn cv. Met vriendelijke groet,.... Doel: bij sollicitaties of intakgesprekken voor stage wordt regelmatig gevraagd of iemand zijn cv wil mailen. Evaluatie Vraag de deelnemers in een of twee zinnen een reactie op de bijeenkomst te geven. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 35

36 Bijeenkomst 4 Inhoud Hoofdstuk Lastige woorden 4.2 Vacatures Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften computers met toegang tot het Internet om vacatures te zoeken. 1 of 2 voorbeeldvacatures Doel De deelnemer leert de betekenis van een aantal woorden die rond beroepen en functies gebruikt worden. De deelnemer gaat gericht zoeken naar vacatures waar zijn belangstelling naar uitgaat. De deelnemer vergelijkt de vacatures met eigen competenties en interesses. De deelnemer legt het verband tussen dingen die hij deed als kind en huidige competenties. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 36

37 Extra oefening Ga met de deelnemers in een kring zitten. Vraag iedere deelnemer welke plaats hij had in zijn gezin van herkomst. Ben je het oudste of kind nummer 4, of was er een andere vorm? Vertel dat ieder kind in zijn systeem een speciale taak op zich neemt. Een oudste kind heeft vaak als taak, verantwoordelijkheid zijn voor de jongere kinderen of voor een van de ouders te zorgen. Soms heeft een kind als taak het blije kind te zijn en vrolijk te doen. Vraag daarna iedere deelnemer om zich te concentreren. Doe je ogen dicht en ga even terug naar het kind dat je was. Welke taak had dat kind? Vraag aan iedereen het antwoord. Vraag daarna: Wat heeft die taak jou voor kwaliteit opgeleverd? Wat was de prijs die je betaalde of wat heb je daardoor gemist? Denk bij de laatste vraag bijvoorbeeld aan een kind dat na school altijd moest helpen in de winkel. Het heeft veel geleerd en misschien competenties ontwikkeld als: verantwoordelijkheid, goed met klanten omgaan, hard werken enz. De prijs was dat het niet kon spelen. Vaak vinden deze kinderen het in hun volwassen leven ook heel moeilijk om te spelen, niet te werken. Vraag daarna: Deze kwaliteit, welke rol speelt die in jouw beroepskeuze? Zorgvuldig zijn is van belang in deze opdracht. Vraag de deelnemers hun stoel weer achter hun tafel zetten. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 37

38 Het huiswerk Bespreek het huiswerk. Hoe is het met de cv s? Vraag of ze ook de extra dingen hebben opgeschreven, zoals ouders helpen op de boerderij. (Vooral van belang bij weinig opleiding en werkervaring.) Hoe is het met de portfolio s Heeft iedereen een mail gestuurd naar de trainer? Inventariseer hoe ver iedere deelnemer is. 4.1 Lastige woorden Bespreek de lastige woorden. Doel: deelnemers kennen de betekenis van de woorden. 4.2 Vacatures Extra opwarmoefening Vraag de deelnemers: Je hebt een winkel en je zoekt een verkoopmedewerker. Maak een advertentie die je in de krant wilt zetten. Wat zet je in die advertentie. Bespreek het eerste deel van bladzijde 59. Deel de voorbeeldvacatures uit en bespreek deze. Bespreek hoe je vacatures vindt. Denk aan: netwerken, de krant, het uitzendbureau, het CWI, het Internet, een banenmarkt. Omdat er op het Internet zoveel adressen zijn, waar je vacatures kunt vinden, nemen we die hier niet op. Vaak is er ook op het CWI een lijst van deze adressen beschikbaar. Wel willen we hier de site noemen met vacatures voor buitenlanders: Hier staan regelmatig vacatures op van bedrijven die veel contacten in het buitenland hebben. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 38

39 Geef de cursisten een kopie van bijlage C van deze handleiding Bij het zoeken naar vacatures op het Internet moet je soms een branche invullen. Bespreek de woorden met de deelnemers. Let op Bespreek met de deelnemers het maken van het portfolio en dat dit over drie bijeenkomsten af moet zijn. Inventariseer eventuele problemen. Huiswerk 4: Maak opdracht 19 Bespreek huiswerk 4, opdracht 19. Laat de deelnemers de rest van de bijeenkomst zelfstandig werken. Denk aan : vacatures gaan zoeken op het Internet; nog niet gemaakte, voorgaande opdrachten doen; naar het CWI gaan of een uitzendbureau. Evaluatie Vraag de deelnemers in een of twee zinnen te zeggen hoe de bijeenkomst voor ze was. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 39

40 Extra oefening Misschien is er deze bijeenkomst ruimte voor een extra jezelf presenteren oefening. Twee deelnemers lopen langzaam zijdelings naar elkaar toe, waneer ze elkaar raken zou dit met de armen zijn. Vraag hen op die afstand van elkaar te gaan staan, die prettig voelt. Kijk dan hoe groot die afstand is. Doe hetzelfde nog eens, maar dan lopen de deelnemers opnieuw heel langzaam met hun voorkant naar elkaar toe. De armen zijn naast het lichaam, zodat de borst en de buik vrij is. Kijk hoe groot die afstand is. De laatste afstand is meestal groter. Waarom? Bespreek het verschil. De zijkant van je lichaam is meer de buitenkant. Denk aan een volle bus of lift. De rug is al iets minder buitenkant, maar je hart of je buik is intiem gebied. Dat is het gebied van je gevoel, meer je binnenkant. Eigenlijk alleen de mensen die je in je hart hebt, partner, familie en heel goede vrienden, mogen zo dichtbij komen. Wanneer je nu communiceert met mensen dan is het belangrijk dat je het gebied van je hart en buik open laat. (Dus niet je armen ervoor.) Je geeft dan non-verbaal het signaal: ik wil niets voor jou verbergen. Laat zien dat wanneer je de armen voor je hart vouwt, je een meer gesloten indruk maakt: je mag alles van me weten, maar de geheimen van mijn hart hou ik bij me. Bij een presentatie en sollicitatie is het van belang dat je met een open houding begint. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 40

41 Bijeenkomst 5 Inhoud Hoofdstuk Hoe ga je kiezen? 5.2 Wat heb je nodig? 5.3 Telefonisch informatie vragen 5.4 Waar ga je de informatie halen? Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften 2 telefoons om mee te oefenen een lijst met internetadressen waar je informatie over beroepen kunt vinden. Denk aan internetsites als: beroepen in beeld, beroepenkrant enz.. eventuele adressen waar je een beroepentest kunt doen. Denk aan het CWI en informeer binnen het eigen opleidingsinstituut eventueel een kopie van bladzijde 44 van deze handleiding Doel De deelnemer denkt na over de stappen die hij gaat zetten om tot een keuze te komen. De deelnemer weet welke informatie hij nodig heeft en waar hij die gaat halen. De deelnemer kan telefonisch informatie vragen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 41

42 Vraag de deelnemers hoe ver ze zijn met het potfolio en het cv. Bespreek het huiswerk. Vraag iedere deelnemer te vertellen welke vacature hij gevonden heeft en wat het antwoord is op de vragen. Is de groep groot dan kunt u de deelnemers ook in groepjes splitsen.vraag dan alleen of ze naam van de functie en het bedrijf in de vacatures willen noemen. Vraag of ze de woorden in de vacatures kennen. 5.1 Hoe ga je kiezen? Maak eerst samen opdracht 20 en ga dan weer terug naar de vraag: Hoe ga je dat doen? Opdracht 20 Hoe koop ik een broek Maak samen de opdracht. Denk aan: De broek: mooi, lengte, breedte, zomer, winter, mode, prijs, leeftijd, schoenen, stof. Beroep: vind ik het werk leuk, salaris, arbeidstijden, is er vraag naar, opleiding, functie-eisen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 42

43 Hoe ga je dat doen? Bedenk met de groep hoe ze dit gaan doen. Denk aan: Hoe weet je welke beroepen er zijn en of er vraag is naar die beroepen? Hoe weet ik welk beroep bij mij past? Bespreek ook dat er zoveel informatie te vinden is op het Internet dat je gemakkelijk verdwaald. Bespreek hoe dit te voorkomen. Deel de lijsten uit van internetsites met informatie van beroepen. Bespreek de mogelijkheid van een beroepentest en waar dit kan + eventuele kosten. 5.2 Wat heb je nodig? Bespreek bladzijde 63 van het werkboek. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 43

44 5.3 telefonisch informatie vragen Omdat telefoneren in een andere taal lastig is, geven we hier een extra oefening. Geef de deelnemers ook enkele goede Nederlandse zinnen om het gesprek te beginnen en eindigen. Denk aan: Goedemorgen, u spreekt met Ik wil graag informatie over. Weet u waar ik deze informatie kan vinden? Dankuwel voor de informatie, dag mevrouw/meneer 5.4 Waar kun je de informatie halen? De volgende bladzijde kunt u eventueel uitdelen aan de deelnemers. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 44

45 5.4 Waar kun je de informatie halen? type het woord beroepen in op de website van een zoekmachine: de site van het CWI het CWI heeft meestal ook een lijst met interessante websites voor het zoeken van vacatures, beroepen en beroepentests enz. beroepengids in de bibliotheek websites van opleidingsinstituten netwerken interview met iemand in een beroep dat je interesseert welke beroepen ken je in je omgeving Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 45

46 Opdracht 21 Beroepen waar ik meer van wil weten: De deelnemers maken opdracht 21 in subgroepjes. Huiswerk 5: Maak opdracht 22 Bespreek het huiswerk. Sommige deelnemers weten misschien al wat ze willen. Vraag eventueel of ze een alternatief willen kiezen Vraag de deelnemers: met welk gevoel ga je nu de informatie zoeken? Denk aan: weerstand, optimisme, het zal wel niets worden. Bespreek enkele reacties. Wat heb je nog nodig? Let op Wanneer u de volgende bijeenkomst een deskundige op het gebied van de arbeidsmarkt uitnodigt, bespreek dit dan met de deelnemers en bedenk samen vast een aantal vragen die ze kunnen stellen. NB Bespreek of iedere cursist de opdrachten tot nu toe af heeft. Denk aan het portfolio, het cv. Bespreek vast het actieplan, opdracht 26, op bladzijde 77 van het werkboek, zodat de deelnemer weet dat dit eraan komt. Evaluatie Vraag de deelnemers in een of twee zinnen een reactie op de bijeenkomst te geven. De resterende tijd kunnen de deelnemers in het OLC werken of naar het CWI of ergens anders heen gaan om de informatie te zoeken. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 46

47 Bijeenkomst 6 Inhoud Hoofdstuk Welke beroepen kies ik? 6.2 Het onderwijssysteem in Nederland. Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften. Eventueel enkele voorlichtingsbrochures van onderwijsinstellingen. Doel De deelnemer maakt een keuze voor een of twee beroepen. De deelnemer weet welke informatie hij verder nodig heeft en waar en wanneer hij die gaat halen. De deelnemer kent het onderwijssysteem in Nederland. Extra U kunt deze bijeenkomst een arbeidsdeskundige van het CWI of een andere organisatie uitnodigen om vanuit zijn expertise voorlichting te geven over de arbeidsmarkt. Gebruik hiervoor maximaal 1,5 uur. De deelnemers kunnen vragen stellen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 47

48 6.1 Welke beroepen kies ik? Opdracht 23 Welke ga ik kiezen Bespreek opdracht 23. Denk aan: onder de kolom waarom is een intuïtief antwoord of antwoord op gevoel, ook een antwoord. Het kan heel boeiend zijn hier extra door te vragen. Zie extra oefening. Extra oefening Laat de deelnemers elkaar nog 4 maal waarom vragen op het antwoord in de waarom-kolom. Nabespreken in de groep. Opdracht 24 Klopt het? Deelnemers maken de oefening in tweetallen. Misschien is het handig een deelnemer die het al weet, te koppelen aan een deelnemer met nog veel vragen. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 48

49 Extra oefening Vraag de deelnemers een plaats in de ruimte in te nemen, met ieder zoveel mogelijk ruimte om zich heen. Vertel het volgende: Neem 2 beroepen in gedachten waar je belangstelling voor hebt. Zo stap je naar een andere plek. Op die plek concentreer je je op beroep nummer 1. Stap nu naar de plek van je eerste beroep. Doe je ogen dicht en concentreer je. Stel je bent bezig in het beroep van je eerste keuze. Hoe is het daar? (Ga de zintuigen langs.) Wat zie je? Wat hoor je? Wat voel je? Wat ruik je? Wat proef je misschien? Concentreer maar en voel hoe het daar is. Als je dat beroep een cijfer zou geven van 0 tot 10, welk cijfer geef je dat beroep? Wanneer je dat zoveel mogelijk gevoeld hebt, stap je terug naar je eerdere plek. Moment pauze Zo meteen stap je naar een andere plek, dat is de plek van het beroep van je tweede keuze. Stel nu dezelfde vragen als bij beroep nummer 1. Vraag iedere deelnemer daarna hoe het was en welk cijfer zij hun keuze gaven. Doel van de oefening. Het is een NLP oefening over keuzes maken. Je kunt deze toepassen op allerlei gebieden. Degene die begeleidt, hoeft de inhoud van de twee mogelijkheden niet te weten. Vaak weet je diep van binnen heel goed, wat het beste voor je is. In deze oefening maak je contact met de laag onder het redeneren. Denk ook aan: het denken kan wel zoeken, maar niet vinden. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 49

50 6.2 Het onderwijssysteem in Nederland Opdracht 25 Welke vakken kun je rechtstreeks verbinden? Zet de pijlen tussen de verschillende onderdelen. Vraag aan de deelnemers: vanuit welke opleidingen kun je dus niet doorstromen naar de arbeidsmarkt? Soms stromen mensen wel door vanaf de HAVO of het VWO, maar ze hebben dan geen speciale opleiding en worden vaak door het bedrijf zelf geschoold. Denk bijvoorbeeld aan het leger, de marine, een bank of een verzekeringsmaatschappij. arbeidsmarkt MBO HBO WO VMBO HAVO VWO basisonderwijs peuterspeelzaal Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 50

51 Bespreek blz. 75 en 76. Huiswerk 6: Maak opdracht 26. Bespreek het huiswerk. Evaluatie Vraag de deelnemers in een of twee zinnen een reactie op de bijeenkomst te geven. Extra vraag: is er op dit moment nog iets dat je nodig hebt? Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 51

52 Bijeenkomst 7 Inhoud Hoofdstuk Actieplan Materiaal nodig werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften computers met toegang tot het Internet Doel afronden van het cv, portfolio en het actieplan voorbereiden van de presentatie Extra kort gesprek met iedere cursist over hun actieplan Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 52

53 7.1 Actieplan Opdracht 26 Maak jouw actieplan en geef of stuur een kopie aan de trainer Bespreek met de groep het actieplan; Opdracht 27 Bespreken van je actieplan Overleg met wie ze hun actieplan bespreken en wanneer. Denk aan hun mentor of een andere interne begeleider. Wanneer de deelnemers het tweede deel van de bijeenkomst achter de computer werken, kunt u met iedere deelnemer kort het actieplan bespreken. Huiswerk 7 1 Maak opdracht af 2 Bereid je presentatie voor. Bespreek het huiswerk en bladzijde 79 en 80 van het werkboek, de presentatie. Denk vooral ook aan het onderdeel waarin ze over zichzelf als persoon vertellen. Deelnemers zijn geneigd om dit heel kort te doen. Leg uit dat men van volwassen mensen verwacht dat ze daarover kunnen vertellen. Bespreek gerekend naar het aantal deelnemers de tijdsduur van iedere presentatie Evaluatie Vraag de deelnemers een reactie op de bijeenkomst. Opdracht 28 Portfolio, cv en actieplan De rest van de bijenkomst kunnen de deelnemers zelfstandig hun opdrachten afmaken. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 53

54 Bijeenkomst 8 Inhoud Hoofdstuk Presentatie 8.2 Evaluatie Materiaal nodig ronde kring met stoelen en één stoel voor de groep werkboek voor de cursist en schrijfmateriaal school- of whitebord met krijt of stiften kopie van opdracht 30 van het werkboek, blz. 81 Doel De deelnemer kan een korte presentatie over zichzelf houden, over zijn beroepskeuze en het waarom van deze keuze. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 54

55 8.1 Presentatie Opdracht 29 De presentatie Iedere deelnemer houdt een presentatie. Vraag de andere deelnemers een korte reactie te geven na afloop van de presentatie. Let op dat de feedback vooral positief is. Bespreek dit vooraf. 8.2 Evaluatie Opdracht 30 Evaluatie Geef de deelnemers een kopie van opdracht 30 in het werkboek. Vraag ze deze in te vullen. Tip: Vertel zelf na afloop hoe de training voor u was. Wat u fijn vond in de groep en wat u lastig vond. Een plezierige laatste bijeenkomst en afronding toegewenst! Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 55

56 Bijlage A Studieschema bijeenkomsten datum Bijeenkomst Hoofdstuk Opgeven huiswerk nr pag t/m blz pag pag indien nog niet af: t/m opdracht 12, blz pag pag pag pag presentatie evaluatie Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 56

57 Bijlage B Hij/zij kan goed Mensen zien zichzelf soms anders dan de mensen die dicht bij hen leven. Daarom vragen wij u deze lijsten eerlijk in te vullen. Onze deelnemer kan dan onderzoeken of er verschil is en als dat zo is, wat dat dan betekent. Bij voorbaat hartelijk dank voor uw bijdrage... (naam) kan goed ja een beetje Basisvaardigheden nee snel werken ( werktempo) netjes/ordelijk werken vertellen wat hij/zij bedoelt luisteren beleefd zijn zichzelf aanpassen aan situaties en mensen met anderen overleggen zichzelf goed verzorgen aannemen als iemand iets vertelt, wat beter kan Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 57

58 .. (naam) kan goed ja een beetje nee Werken in een organisatie uitleggen wat hij/zij bedoelt luisteren naar anderen afspraken nakomen doen wat de baas wil anderen bij iets helpen voor zichzelf opkomen met anderen samenwerken dingen regelen Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 58

59 .. (naam) kan goed ja een beetje nee Zelfstandig werken wat hij/zij wil, voor elkaar krijgen afspraken nakomen de taken die hij/zij moet doen, op tijd uitvoeren alleen werken uit zichzelf dingen doen snel werken lang achter elkaar doorwerken tegen drukte Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 59

60 .. (naam) kan goed ja een beetje nee Samenwerken luisteren naar anderen beleefd zijn anderen bij iets helpen afspraken nakomen zichzelf verzorgen rekening houden met anderen overleggen zich aanpassen aan een situatie Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 60

61 .. (naam) kan goed ja een beetje nee Lichamelijke belastbaarheid zwaar werk doen met zijn/haar handen werken lang staan klimmen en klauteren tillen, trekken en duwen in vochtige ruimtes werken in warme ruimtes werken buiten werken binnen werken Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 61

62 Bijlage C Lijst van namen van veel voorkomende branches op vacaturesites. Agrarische sector Automatiseren Bouw Communicatie / media Detailhandel Financiële dienstverlening Gezondheidszorg / welzijn Handel Horeca / toerisme Industrie / productie Non profit Onderwijs en onderzoek Overheid Overige Transport / Logistiek /Vervoer Techniek Telecommunicatie Zakelijke Dienstverlening Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 62

63 Bijlage D + E Op de volgende bladzijden zijn het portfolio en de actielijst opgenomen, zoals ze in het werkboek staan. U kunt deze, indien nodig, voor een deelnemer kopiëren. Handleiding Loopbaan Oriëntatie Training 63

werkboek Loopbaan Oriëntatie Training

werkboek Loopbaan Oriëntatie Training werkboek Loopbaan Oriëntatie Training met talent omdat ze op reis ging kreeg ze een rugzak die wonderwel paste dat het zo ver zou zijn was niet waar ze als kind van droomde nog altijd moet haar tong aan

Nadere informatie

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT TOELICHTING ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT TOELICHTING OP HET PORTFOLIO EN EXAMEN Het examen Oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt gaat over werk vinden en werk houden in Nederland. Als

Nadere informatie

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT WOORDENLIJST ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is de markt van werk. Op de arbeidsmarkt wordt werk aangeboden en op de arbeidsmarkt zoeken mensen naar een baan. Bijvoorbeeld:

Nadere informatie

Onderwerpen. Wat kun je meenemen?

Onderwerpen. Wat kun je meenemen? Werk zoeken Dit thema gaat over werk zoeken in Amersfoort en omgeving. Onderwerpen Vacatures zoeken Het UWV-werkbedrijf Uitzendbureaus Netwerken Stap 1 Introductie Wat kun je meenemen? printfoto nr.47

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren

Aflevering 2: Solliciteren Aflevering 2: Solliciteren Vragen vooraf: Heb je wel eens gewerkt in je land van herkomst? Hoe heb je die baan gevonden? Heb je wel eens in Nederland naar werk gezocht? Hoe heb je dat gedaan? Hoofditem

Nadere informatie

Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk

Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk Les 11. Herhaling Inleiding Deze les is een herhalingsles van de vier gesprekken van les 7 tot en met 10. Wat leert u in deze les? Vragen

Nadere informatie

Orienterende filmpjes (hoe het wel of niet moet): https://www.blendspace.com/lessons/jg7knapaigvgmq/lerensolliciteren

Orienterende filmpjes (hoe het wel of niet moet): https://www.blendspace.com/lessons/jg7knapaigvgmq/lerensolliciteren Het sollicitatiegesprek Lesdoel: Korte inhoud: Organisatie: Lesduur: Onderwerp Werkvorm Oriëntatie Uitvoering De student weet meer over het sollicitatiegesprek en heeft een keer geoefend. De vacature is

Nadere informatie

Je kunt zoeken naar werk dat bij je past. Je kunt praten met een medewerker van een uitzendbureau. Je kunt informatie vragen over vacatures.

Je kunt zoeken naar werk dat bij je past. Je kunt praten met een medewerker van een uitzendbureau. Je kunt informatie vragen over vacatures. 1 Op zoek naar werk KleurRijker Deze module gaat over Op zoek naar werk. Je kunt zoeken naar werk dat bij je past. Je kunt praten met een medewerker van een uitzendbureau. Je kunt informatie vragen over

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 12: Het vinden van werk Praktijkkern c: Kiezen en solliciteren naar passende stageplek Thema Praktijkkern 12. Het vinden

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

Aflevering 5: Sociale vaardigheden

Aflevering 5: Sociale vaardigheden Aflevering 5: Sociale vaardigheden Vragen vooraf Wat kun je goed? Wat kun je niet zo goed? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Milouska en Tegegn kijken naar de sociale vaardigheden van Tegegn. Waar is

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren

Aflevering 2: Solliciteren Aflevering 2: Solliciteren Vragen vooraf: Heb je wel eens gesolliciteerd naar een baan? Hoe deed je dat? Heb je een curriculum vitae? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Milouska en Bayu kijken hoe je kunt

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Handleiding Sollicitatiebrief

Handleiding Sollicitatiebrief Handleiding Sollicitatiebrief 1. De gerichte sollicitatiebrief Met een gerichte sollicitatiebrief reageer je op een advertentie waarin een werkgever een vacature vermeldt. Voorafgaand aan het schrijven

Nadere informatie

Aflevering 1: Oriëntatie op de arbeidsmarkt

Aflevering 1: Oriëntatie op de arbeidsmarkt Aflevering 1: Oriëntatie op de arbeidsmarkt Vragen vooraf: Heb je wel eens werk gezocht in je eigen land? Hoe deed je dat? Welke manieren ken je om in Nederland werk te zoeken? Hoofditem Fragment 1 Korte

Nadere informatie

> INFO VOOR JONGEREN > JE MELDING

> INFO VOOR JONGEREN > JE MELDING Als jongere tot 27 jaar neem je binnen de bijstandswet (WWB) een bijzondere plek in. Voor jou gelden namelijk aanvullende rechten en plichten. Alles is er hierbij op gericht dat je snel een opleiding volgt,

Nadere informatie

Sollicitatiebrief. De 10 Stappen. Op zoek naar werk? Wij maken jou sterk!

Sollicitatiebrief. De 10 Stappen. Op zoek naar werk? Wij maken jou sterk! Sollicitatiebrief De 10 Stappen Op zoek naar werk? Wij maken jou sterk! Sollicitatiebrief: De 10 Stappen! Dit stappenplan is bestemd voor iedereen die opzoek is naar een betaalde baan/stageplek en wil

Nadere informatie

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Van: Klas: 1 Inhoud: Handleiding Portfolio pag. 3 Deel 1. Dit ben ik pag. 6 Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Deel 3. Ervaringen pag. 11 3.1 stage (binnen schooltijd)

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie Op acht bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd. Wanneer de werkboeken

Nadere informatie

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE Naam: Klas: Bedrijf: Stageperiode: Maak een inhoudsopgave zoals hieronder is afgebeeld. Indien nodig je eigen onderdelen tussen voegen en uiteindelijk de inhoudsopgave

Nadere informatie

Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk

Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk Herhalingsles van het thema Op zoek naar werk Lesbrief 11. Herhaling Inleiding Deze les is een herhalingsles van de vier gesprekken van het thema. Wat leert u in deze les? Vragen naar werk. Je voorstellen.

Nadere informatie

gegevens registreren en verwerken adviseren Solliciteren Docentenblad LO bij opdracht 3: kaartjes bij het competentiespel.

gegevens registreren en verwerken adviseren Solliciteren Docentenblad LO bij opdracht 3: kaartjes bij het competentiespel. Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad LO bij opdracht 1, 2 en 3. (pagina 14, 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal) Doel: kunnen spreken over je eigen competenties. Tijd: afhankelijk van de gekozen

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

> TAALWERKBLAD PARTICIPATIE

> TAALWERKBLAD PARTICIPATIE TAALWERKBLAD PARTICIPATIE aanpak coach cultuur deelnemen doel eigenschappen heden integreren kwaliteiten meedoen mentor nu plan samenleving toekomst vaardigheden verleden verwachtingen wensen DE WERKWOORDSTIJDEN

Nadere informatie

docenten handleiding CP02 Solliciteren WZDH2-V1.1

docenten handleiding CP02 Solliciteren WZDH2-V1.1 docenten handleiding CP02 Solliciteren WZDH2-V1.1 Solliciteren CP02 WZ Waar gaat het over? Introductie Deze CP gaat over solliciteren. De kandidate maakt kennis met vastomlijnde sollicitatieprocedures

Nadere informatie

Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad HO bij opdracht 1 en 2 (pagina 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal)

Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad HO bij opdracht 1 en 2 (pagina 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal) Aflevering 2: Solliciteren Docentenblad HO bij opdracht 1 en 2 (pagina 15, 16 en 17 van het cursistenmateriaal) Doel: kunnen spreken over je eigen competenties. Tijd: afhankelijk van gekozen werkvorm (betekenis

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af.

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af. Intro Met de docent Wat ga je doen in dit hoofdstuk? 1 Herhalen: je gaat herhalen wat je hebt geleerd in hoofdstuk 7, 8 en 9. 2 Toepassen: je gaat wat je hebt geleerd gebruiken in een situatie over werk.

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN WAAROM DIT BOEKJE? 1. Denk jij, na het lezen van deze bladzijde dat dit boekje nuttig voor jou kan zijn? a. Ja,.. b. Nee, want c. Dat weet ik nog niet, omdat 2. Wat hoop jij na

Nadere informatie

Meningsvorming: jij en vluchtelingen

Meningsvorming: jij en vluchtelingen Meningsvorming: jij en vluchtelingen Korte omschrijving Het kan uw leerlingen bijna niet ontgaan zijn dat de Europese Unie te maken heeft met een grote stroom vluchtelingen. Sinds een paar maanden is dit

Nadere informatie

Onderwerpen. Kennismaken met verschillende manieren van solliciteren. Zich voorbereiden op een sollicitatie. Wat kun je meenemen?

Onderwerpen. Kennismaken met verschillende manieren van solliciteren. Zich voorbereiden op een sollicitatie. Wat kun je meenemen? Solliciteren Dit thema gaat over solliciteren: hoe doe je dat? Onderwerpen Kennismaken met verschillende manieren van solliciteren. Zich voorbereiden op een sollicitatie Stap 1 Introductie Wat kun je meenemen?

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Eerste hulp bij jouw CV met ouders!

Eerste hulp bij jouw CV met ouders! Heb jij al een CV? Daarin zet je alle belangrijke dingen die je hebt gedaan: bijvoorbeeld je opleiding(en) en baantjes. Hiermee laat je aan werkgevers zien wie je bent en wat je kunt: dat is dus heel belangrijk

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren

Leerstraf TACt Individueel. Informatie voor jongeren Leerstraf TACt Individueel Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf TACt Individueel volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016

Sectorwerkstuk. Theoretische Leerweg. Klas 4 TL/M 2015-2016 Sectorwerkstuk Theoretische Leerweg Klas 4 TL/M 2015-2016 Naam leerling Naam mentor/begeleider Inleiding Met het maken van dit sectorwerkstuk oefen je vaardigheden die je als leerling van het VMBO nodig

Nadere informatie

Deelnemers welkom heten Stel medewerkers op hun gemak, maak contact.

Deelnemers welkom heten Stel medewerkers op hun gemak, maak contact. Deelnemers welkom heten Dag 1: Deelnemers welkom heten Introductie trainers Energizer: De deelnemers lopen kriskras door de ruimte. Zij geven elkaar een krachtige hand en zeggen hoe zij heten in verstaanbaar

Nadere informatie

Leerstraf TACt. Informatie voor jongeren

Leerstraf TACt. Informatie voor jongeren Leerstraf TACt Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf TACt volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we van jou verwachten. Inhoud 4 > Wat lees je in deze brochure? 4 > Waarom krijg

Nadere informatie

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Inleiding De checklist Gesprek voeren 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een gesprek moeten kunnen voeren op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht hoe de

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING...

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... 1 Gegevens leerling Naam Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Telefoon Afdeling/leerweg Gegevens school Naam Schoolbegeleider Adres Plaats Telefoon

Nadere informatie

Vrienden kun je leren

Vrienden kun je leren Vrienden kun je leren Hallo! Wij zijn Reinder en Berber, en wij hebben de afgelopen maanden hard gewerkt om dit boekje te maken, speciaal voor jongeren met het syndroom van Asperger. Hieronder vind je

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen.

Tijdens de video- hometraining worden verschillende begrippen gebruikt. In de bijlage geven we een korte omschrijving van deze begrippen. Bijlage 11 Voorbeeld informatie VHT: Bouwstenen voor geslaagd contact Informatie Video - hometraining Belangrijke begrippen initiatieven herkennen volgen ontvangstbevestiging beurt verdelen leidinggeven

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Voorwoord 1. Hoofdstuk 1: Waarden 2. Hoofdstuk 2: Ontdek je talent! 3. Hoofdstuk 3: Keuzestijlen 5. Hoofdstuk 4: Kwaliteiten 7

Voorwoord 1. Hoofdstuk 1: Waarden 2. Hoofdstuk 2: Ontdek je talent! 3. Hoofdstuk 3: Keuzestijlen 5. Hoofdstuk 4: Kwaliteiten 7 Extra opdracht LOB Inhoudsopgave: Inhoud: Pagina: Voorwoord 1 Hoofdstuk 1: Waarden 2 Hoofdstuk 2: Ontdek je talent! 3 Hoofdstuk 3: Keuzestijlen 5 Hoofdstuk 4: Kwaliteiten 7 Hoofdstuk 5: Beschrijving van

Nadere informatie

Ontwikkellijn 1: Ik zorg ervoor dat ik aan het werk ga en blijf!

Ontwikkellijn 1: Ik zorg ervoor dat ik aan het werk ga en blijf! Ontwikkellijn 1: Ik zorg ervoor dat ik aan het werk ga en blijf! Het gaat erom dat je laat merken dat jij zélf verantwoordelijk bent voor het leren: jij kiest de opdrachten, workshops en klussen zélf,

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren!

maandag 11 mei inleveren! maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... Stageboek 2015 1 Gegevens Leerling Naam -------------------------------------------------------------------------------------- Adres Postcode Woonplaats

Nadere informatie

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo

COORNHERT LYCEUM HAARLEM. INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo COORNHERT LYCEUM HAARLEM INLEIDING Aan de leerlingen van 4 vwo Zoals jullie weten, krijgen jullie donderdag 14 april 2011 de kans om een dag(deel) mee te lopen met iemand die een beroep uitoefent dat jouw

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

Aflevering 1: Oriëntatie op de arbeidsmarkt

Aflevering 1: Oriëntatie op de arbeidsmarkt Aflevering 1: Oriëntatie op de arbeidsmarkt Vragen vooraf: Heb je wel eens werk gezocht in je eigen land? Hoe deed je dat? Welke manieren ken je om in Nederland werk te zoeken? Hoofditem Fragment 1 Korte

Nadere informatie

Aflevering 5: Sociale vaardigheden

Aflevering 5: Sociale vaardigheden Aflevering 5: Sociale vaardigheden Vragen vooraf: Wat kun je goed? Wat zijn je slechte eigenschappen? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Milouska en Tegegn kijken naar de sociale vaardigheden van Tegegn.

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

SO8. Leerwerk centrum. oefening in informatie inwinnen naar aanleiding van. doel informatie inwinnen na. een afwijzing. De afwijzing.

SO8. Leerwerk centrum. oefening in informatie inwinnen naar aanleiding van. doel informatie inwinnen na. een afwijzing. De afwijzing. De voorbereiding het goed voorbereiden van een sollicitatiegesprek De reis en reistijd plannen Wat is belangrijk op de dag van de sollicitatie? Waarom is dat belangrijk? Waarom is het prettig om op tijd

Nadere informatie

Praktijkinstructie Bedrijfsoriëntatie 1 (CAL01.1/CREBO:50240)

Praktijkinstructie Bedrijfsoriëntatie 1 (CAL01.1/CREBO:50240) instructie Bedrijfsoriëntatie 1 (CAL01/CREBO:50240) pi.cal0v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

SOLLICITATIEGESPREK? GEBRUIK DEZE 30 HANDIGE ZINNETJES

SOLLICITATIEGESPREK? GEBRUIK DEZE 30 HANDIGE ZINNETJES E-blog SOLLICITATIEGESPREK? GEBRUIK DEZE 30 HANDIGE ZINNETJES In loopbaan De voorbereiding op het sollicitatiegesprek is het halve werk. Helemaal als je weet welke vragen er op je afgevuurd worden tijdens

Nadere informatie

Ik wil een baan! Solliciteren kunt u leren Sollicitatietips voor als u een WW-uitkering heeft VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN

Ik wil een baan! Solliciteren kunt u leren Sollicitatietips voor als u een WW-uitkering heeft VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Ik wil een baan! Solliciteren kunt u leren Sollicitatietips voor als u een WW-uitkering heeft VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Waarom deze brochure? Een baan vinden: dat is niet altijd even makkelijk.

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Aflevering 4: Diploma s uit je eigen land. Wat kun je ermee?

Aflevering 4: Diploma s uit je eigen land. Wat kun je ermee? Aflevering 4: Diploma s uit je eigen land. Wat kun je ermee? Vragen vooraf: Heb je diploma s? Kun je die diploma s in Nederland gebruiken? Heb je wel eens stage gelopen? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud:

Nadere informatie

Uitleg boekverslag en boekbespreking

Uitleg boekverslag en boekbespreking Uitleg boekverslag en boekbespreking groep 7 schooljaar 2014-2015 Inhoudsopgave: Blz. 3 Blz. 3 Blz. 3 Blz. 4 Blz. 6 Blz. 7 Blz. 7 Stap 1: Het lezen van je boek Stap 2: Titelpagina Stap 3: Inhoudsopgave

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

sollicitatie gesprek Handleiding droombanen voor Technisch talent

sollicitatie gesprek Handleiding droombanen voor Technisch talent sollicitatie gesprek Handleiding droombanen voor Technisch talent waarom deze handleiding? We krijgen vaak de vraag hoe je je nu het beste kunt voorbereiden op een sollicitatiegesprek. Een goede voorbereiding

Nadere informatie

Dank je wel voor het aanvragen en downloaden van dit e-book over Antwoorden op moeilijke sollicitatievragen.

Dank je wel voor het aanvragen en downloaden van dit e-book over Antwoorden op moeilijke sollicitatievragen. Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Solliciteren is te leren... 4 Algemene tips voor het sollicitatiegesprek... 4 Goede voorbereiding is het halve werk!... 5 7 (moeilijke) vragen bij solliciteren en (positieve)

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Kennismaken met de beroepsbeoefenaar

Kennismaken met de beroepsbeoefenaar Kennismaken met de beroepsbeoefenaar Tijdens je oriëntatie bij een bedrijf kom je verschillende beroepsbeoefenaars tegen. Om meer te weten te komen over de beroepsmogelijkheden in de techniek, ga je interviews

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie opdracht 1, module 2, les 7 Vriendschappen Vriendjes spelen een belangrijke rol in het leven van een kind. Kinderen spelen met elkaar en maken plezier. En vriendjes leren van elkaar.

Nadere informatie

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent BPV-praktijkboek Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent Crebocode 90440, dossier 2013-2014 Bedrijfsnaam :. Naam Student : Cohort :.. Wat is een BPV werkboek Dit BPV werkboek maakt onderdeel uit van de Opleiding

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2012-2013

Sectorwerkstuk 2012-2013 Sectorwerkstuk 2012-2013 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach Instructieboek Koken Voor de Mpower-coach juni 2014 Mpower-coach Instructieboek Versie 1.2014 blz. 2 Inhoud: Inhoudsopgave blz. 3 Mpower-coach blz. 5 Thema koken : blz. 7 Module 0: Beginnen met koken blz.

Nadere informatie

CP1. op zoek naar werk

CP1. op zoek naar werk CP1 op zoek naar werk Als u in Nederland op zoek gaat naar werk, kunt u zich inschrijven bij het CWI of een uitzendbureau. Bedrijven die vacatures hebben, geven dat door aan het CWI of uitzendbureau. Ook

Nadere informatie

Sectorwerkstuk 2010-2011

Sectorwerkstuk 2010-2011 Sectorwerkstuk 2010-2011 Namen: ---------------------------------------------------------------------------------------- Klas: -------------------- Sector: --------------------------------------------

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Demet TV. Lesbrief 7. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken

Thema Op zoek naar werk. Demet TV. Lesbrief 7. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken Thema Op zoek naar werk. Demet TV Lesbrief 7. Het sollicitatiegesprek Afspraken maken Inleiding Maria heeft een sollicitatiegesprek met de manager. Deze les gaat over het tweede deel van het gesprek. Maria

Nadere informatie

Wellicht heb je mijn gratis ebooks 40 manieren om nieuwe klanten te werven en 3 geheimen om binnen te komen bij bedrijven al in bezit.

Wellicht heb je mijn gratis ebooks 40 manieren om nieuwe klanten te werven en 3 geheimen om binnen te komen bij bedrijven al in bezit. Hierbij ontvang je het stappenplan voor het snel en gemakkelijk schrijven van een inhoudelijk goede blogtekst. Het schrijven van een blog hoeft niet lang te duren, als je hier een goede methodiek voor

Nadere informatie

Het Regionaal Jongerenloket Nijmegen

Het Regionaal Jongerenloket Nijmegen Het Regionaal Jongerenloket Nijmegen Het Regionaal Jongerenloket Nijmegen (RJN) is een samenwerkingsverband tussen het UWV, het ROC Nijmegen en 9 gemeenten in de regio Nijmegen. Het RJN is er voor jongeren

Nadere informatie

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd

Profielschets. Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Profielschets Algemene informatie: Geslacht: man / vrouw Geboortejaar:. Functie: Werkverband: voltijd / deeltijd Overzicht: Score hoog = 4-5 Score gemiddeld = 3 Score laag = 1-2 Deel 1: Gezondheid. Gemiddelde

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Les 7. Naar het uitzendbureau.

Thema Op zoek naar werk. Les 7. Naar het uitzendbureau. http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Les 7. Naar het uitzendbureau. Wat leert u in deze les? Een gesprek bij het uitzendbureau begrijpen. Hoe je je kunt inschrijven bij het uitzendbureau. Wat u

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

DOE-TIPS ONA VOOR VRIJWILLIGERS EEN REALISTISCH BEROEPSBEELD

DOE-TIPS ONA VOOR VRIJWILLIGERS EEN REALISTISCH BEROEPSBEELD DOE-TIPS ONA VOOR VRIJWILLIGERS EEN REALISTISCH BEROEPSBEELD Het beroepsbeeld is het idee dat iemand heeft van bijvoorbeeld de taken, werkomstandigheden of werkcultuur in een beroep. De invulling van beroepen

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan

Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan 08540 LerenLoopbaanBurgerschap 10-04-2008 08:28 Pagina 1 ontwikkelingsproces 1+2 1 2 3 4 5 6 7 Werken aan persoonlijke ontwikkeling en sturen van eigen loopbaan Leren, Loopbaan en Burgerschap Wat laat

Nadere informatie

Als huiswerk voor de tweede bijeenkomst moeten de cursisten oefening 03.2 & 03.3 maken

Als huiswerk voor de tweede bijeenkomst moeten de cursisten oefening 03.2 & 03.3 maken Bijeenkomst 1 De trainer stelt zichzelf voor en geeft een korte toelichting over de inhoud en het doel van de training. Licht de afspraken en regels toe die gelden voor deelname. Neemt hier de tijd voor,

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie